cfh /fhbDktL lbQm]ndf
sf7df8f}+ . k"jf{~rn ljsf; If]qsf] j:t'l:ylt a'lemaS;g] qmddf /fhbDktL cfh vf]6fËsf] lbQ]mn ;jf/L xf]OaS;g] sfo{qmd 5 . df};"kmx¿sf] :jfutsf lglDt ;b/d'sfd lbQ]mnnfO{ emlsemsfp kfl/Psf] 5 . :jfut ;df/f]x ;ldltn] lbQ]mnl:yt v]n d}bfg cfsif{s 9+un] l;+uf/]sf] 5 .
o;cl3 /fhbDktL d+unaf/ cf]vn9'ª\uf lhNnfsf] ;b/d'sfd cf]vn9'ª\uf ahf/ ;jf/L xf]OaS:of] . cf]vn9'ª\uf lhNnfsf] zflGt;'/Iff ljsf; lgdf{0f nufot ljljw ljifodf df};"kmx¿n] hfgsf/L xfl;n ul/aS;sf] lyof] . df};"kmsf h'gfkmdf lhNnfjf;Lsf tkm{af6 :jfut ;df/f]x ;ldltsf cWoIf Pj+ cf]vn9'ª\uf lhlj; ;efklt rDks ;'g'jf/n] lhNnfsf] zflGt ;'/Iffsf] l:ylt, ljsf; lgdf{0f nufotsf ljleGg ljifodf hfgsf/L r9fpg' eof] .
/fhbDktL cf]vn9ª\uf ;jf/L x'“bf :jfut ;df/f]xsf kfbflwsf/L /fi6«;]js sd{rf/L Pj+ 7"nf] ;+Vofdf :yfgLo hg;d'bfosf] pkl:ylt lyof] . >L % bDktLn] To; cj;/df ljleGg If]qsf JolQmnfO{ bz{ge]6 aS; ePsf] lyof] . pkl:yt ;j{;fwf/0f hgtf;+u k|ToIf e]63f6 Pj+ ;+jfb klg >L % n] ul/aS;]sf] lyof] . lhNnfsf] j:t'l:ylt, cfjZostf, rfxgf efjgf b'Mv bb{ af/] df};"kmn] hfgsf/L lnOaS:of] . :jfut ;df/f]xsf cWoIf Pj+ lhlj; ;efklt ;'g'jf/n] df};"kmsf] :jfut ;df/f]xdf >L % sf] ;fx;, w}o{, lg0f{ozlQm / b[li6sf]0f g} g]kfnsf] eljio xf] egL sfo{qmddf atfpg' eof] . ;'g'jf/n] df};"kmsf] ul/dfdo JolQmTj / Gofgf] dfofaf6 g]fkfnsf] eljio ;'lglZrt x'g] atfpg' ePsf] lyof] .
pxf“n] lhNnfdf a]/f]huf/L hgzlQmnfO{ ;Lk Pj+ /f]huf/d"ns tflnd lbg k|fljlws lzIffnosf] :yfkgf, ;'gsf]zL–cf]vn9'ª\uf ;8sv08 u|fe]lnª / sfnf]kq]df k|fyldstf lbg' kg]{df hf]8 lbg'eof] . To;/L g} ;efklt ;'g'jf/n] ?Dhf6f/ ljdfg:yn lj:tf/, 6]lnkmf]g / ljB't ;]jfsf] lj:tf/, lhNnf c:ktfn lj:tf/, lv/L–r08]Zj/L uflj;df ljdfg:yn lgdf{0f ug{ ;lsPdf cf]vn9'ª\ufsf hgtfnfO{ /fxt x'g] klg atfpg' eof] .
;f] cj;/df cf]vn9'ª\uf lhlj;sf pk;efklt xs{axfb'/ /fO{n] df3 !( ut]sf] zfxLsbd kZrft\ b]zsf] zflGt ;'/Iffdf ;'wf/ cfPsf] atfpg' eof] . k"jf{~rn If]qLo k|zf;s hubLz v8\sfn] cf]vn9'ª\uf SofDk; ejg nufotsf cGo k"jf{wf/ ljsf;sf lglDt >L % dxf/fhflw/fhaf6 >L % sf] ;/sf/nfO{ @% nfv ¿k}of“ pknAw u/fpg lgb]{zg aS; ePsf] hfgsf/L lbg'eof] .
yfkfnfO{ 8f= lu/Lsf] wfk
sf7df8f}+ . /fli6«o k|hftGq kf6L{sf] c;Gt'i6 v]dfåf/f cfof]lht ljz]if dxflwj]zgn] u[xdGqL sdn yfkfnfO{ cfkm\gf] kf6L{sf] cWoIfdf rog u/]sf] 5 . /ljGb|gfy zdf{ / kb\d;'Gb/ nfjtL ;d]tn] kf6L{ cWoIfdf pd]bjf/L lbg] tof/L ul//x]sf lyP t/ dGqL kl/ifb\sf pkfWoIf 8f= t'n;L lu/L / pxf“x¿aLr e]6jftf{ ePkl5 u[xdGqL yfkf lglj{/f]w cWoIfdf lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 . dxflwj]zgn] kf6L{ cWoIf kz'klt zdz]/ hj/fnfO{ kbaf6 lgisf;g u/]sf] 3f]if0ff klg u/]sf] 5 .
gof“ jfg]Zj/l:yt jL/]Gb| cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb|df d+unaf/ ;'? eO{ a'waf/ ;DkGg ePsf] dxflwj]zgn]
pQm lg0f{o ;a{;Ddltaf6 u/]sf] lyof] . c;Gt'i6 v]dfn] ;f] lg0f{osf] hfgsf/L lgjf{rg cof]unfO{ lbO;s]sf] 5 .
ljz]if dxflwj]zgsf] pb\3f6g ;df/f]xkl5 a;]sf] aGb;qdf cof]hs ;ldltsf ;+of]hs kb\d;'Gb/ nfjtLn] kf6L{sf] cWoIf kbaf6 /f0ffnfO{ x6fpg k|:tfj /fVg'ePsf] lyof] . cof]hs kIfn] ljz]if dxflwj]zgsf] aGb;qdf sl/a Ps xhf/ dxflwj]zg k|ltlglw ;fd]n /x]sf] atfPsf] lyof] . kf6L{sf] kf]v/fdf ;DkGg t];|f] dxflwj]zgn] kfl/t u/]sf gLlt tyf sfo{qmd ljk/Lt cWoIf /f0ffn] sfd u/]sfn] pxf“nfO{ ;f] kbaf6 x6fpg ljz]if dxflwj]zg ug'{ k/]sf] nfjtLn] ;xefuLx¿nfO{ atfpg' ePsf] lyof] .
df3 !( sf] sbdnfO{ ;dy{g gu/]sf], gu/kflnsf lgjf{rgdf gk'+;s lg0f{o u/]sf], b]zL tyf ljb]zL zlQmsf] v]n, dfcf]jfbL / ;ft bnsf] u7jGwg nufotsf ljifodf :ki6 x'g g;s]sf] nufotsf cf/f]k c;Gt'i6 kIfn] /f0ffdfly nufPsf 5g\ .
u[xdGqL sdn yfkfn] kf6L{ ;+s6sf] cj:yfdf k'Ug'df cWoIF /f0ff g} lhDd]jf/ ePsf] atfp“b} b]z u[xo'4sf] ;+3f/df k'Ubf klg /fk|kfnfO{ clg0f{osf] aGbL agfPsf] cf/f]k nufpg' eof] . pxf“n] cfkm\gf] kf6L{ /fk|kfnfO{ k|hftGq, /fli6«otf / hgtfk|lt k|ltj4 agfpg] atfpg' eof] . /fli6«otf / k|hftGqsf nflu 5l/P/ /x]sf / k6sk6s kf6L{ ljefhgsf sf/0f k[ys ePsfnfO{ ;d]6\b} cufl8 a9\g] b[9tf klg yfkfn] JoQm ug'{ePsf] lyof] .
/fk|kf ljz]if dxflwj]zgdf ;xefuL x:tLx¿df /ljGb|gfy zdf{, j[h]zs'df/ u'Ktf, tf]/0faxfb'/ u'?ª, k|tfk/fd nf]xf/, /f]zg sfsL{, e'jg kf7s, hutk|;fb uf}rg, uf]ljGb vlgof, b'uf{ >]i7, /fhLj k/fh'nL, ljqmd kf08], /fds[i0f cfrfo{, k|]daxfb'/ e08f/L, lg/~rg yfkf / 6+s 9sfn /xg' ePsf] 5 .
otf /fk|kfsf] kf]v/f dxflwj]zgaf6 lgjf{lrt cWoIf kz'klt zdz]/ /f0ffn] c;Gt'i6 kIfåf/f af]nfOPsf] of] dxflwj]zgnfO{ sf]7] a}7ssf] ;+1f lb+b} cj}wflgs ePsf] atfpg' ePsf] 5 .
/f]lxtsf] k|:tfj
sf7df8f}+ . g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{sf cWoIf gf/fo0fdfg ljh'S5] -/f]lxt_n] dfcf]jfbL / ;ft bnaLr ;DkGg ePsf] !@ a'“b] ;xdltsf] ;dy{g hgfp“b} To;df /x]sf] ;]gfsf] ;'kl/j]If0f / lgjf{rg alxisf/sf ;jfndf b]lvPsf] cGof}nsf] JofVof ul/g'kg]{ k|:tfj /fVg'ePsf] 5 . d+unaf/ /fhwfgLdf cfof]lht cfºgf] kf6L{sf] hgk|bz{gkl5 cfof]lht ;efdf pxf“n] ;f] s'/f atfpg'ePsf] xf] . df3 !( kl5 g]dlskfn] PSn} o:tf] lsl;dn] hgk|bz{g u/]sf] of] klxnf] k6s xf] . eQmk'/sf] ;"o{d9Laf6 ;'? ePsf] h'n';df g]jf/L kf];fssf dlxnf, vk{g af]s]sf k'?if tyf dfS;{, n]lgg / dfcf]T;]t'ªsf kmf]6f] lnPsf k|bz{gsf/L / o'jfo'jtLx¿n]
sl/a tLg 306fsf] k}bnofqf u/]sf lyP . eQmk'/, nlntk'/, sf7df8f}+ / sfe|]af6 h'n';df cfPsf ;j{;fwf/0fsf nflu lkpg] kfgL / aLraLrdf c:yfoL zf}rfnosf] ;d]t cfof]hsx¿n] Joj:yf ldnfPsf lyP .
cWoIf /f]lxtn] dfcf]jfbLaf6 ePsf uNtL / ;+;bjfbL bnx¿ ;Qfdf /x“bf ePsf uNtL bf]xf]¥ofpg gx'g] s'/fdf hf]8 lbg'eof] . !@ a'“b] ;dembf/Ldf g]dlskf c;xdt /x]sf] eGg] xNnf ;ft bnsf] Pstf km'6fpg] dg;foaf6 k|]l/t /x]sf] atfp“b} cWoIf /f]lxtn] ;ft bn nf]stGqaf6 tn gcf]n{g] atfpg' eof] .
cu|ufdL gf/f lnP/ zf];s ju{sf] lxt cfkm\gf] kf6L{n] ug{ g;Sg] atfp“b} nf]stGq jf k"0f{ k|hftGqdf k|fwfgdGqL nufot Gofofno, ;}lgs / k|x/L k|d'v ;d]t hgtfn] r'Gg] /f]lxtn] JofVof ug'{eof] . sfo{stf{x¿nfO{ gu/ lgjf{rgsf] ;lqmo alxisf/ ug{ lgb]{zg klg pxf“n] ;f] cj;/df lbg' ePsf] lyof] . sfo{qmddf ;f] kf6L{sf s]Gb|Lo ;b:o tyf ¥ofnL ;+of]hs ;'lgn k|hfkltn] r'gfj u/fp“b}df k|hftflGqs x'g] xf]Og, r'gfj t k~rfotsfndf klg xGY'of] eGb} of] lgjf{rgdfkm{t /fhfn] yk lg/+s'ztf nfb\g vf]h]sf] atfpg' eof] . ;efdf csf{ s]Gb|Lo ;b:o gj/fh sf]O/fnfn] u0ftGqtkm{ d'n's pGd'v ePsfn] ca hgtfsf] zlQmnfO{ s;}n] /f]Sg g;Sg] atfpg'eof] . dlxnf ;+3sL cWoIf k'gdfof dxh{gn] gu/ lgjf{rgsf] alxisf/ cleofg ;kmn x'g] / gu/ lgjf{rg x'g g;Sg] atfpg'eof] . ;/sf/ Jof/]sleq lgjf{rg u/fpg tlD;Psf] atfp“b} g]t[ dxh{gn] u[xdGqL sdn yfkfn] h;/L klg r'gfj u/fO 5f8\g] cleJolQm lbg'n] ;/sf/ lgjf{rgdf lx+;fTds sfaf{xL ug]{ dfgl;stfdf /x]sf] a'em\g ;lhnf] ePsf] atfpg'eof] .
h]n cFGbf]ng /f]lsof]
sf7df8f}+ . /fHoåf/f a]kQf kfl/Psf ;Dk"0f{ gful/sx¿ ;fj{hlgs ug]{ nufotsf dfu /fvL k'; @) ut]b]lv gVv' sf/fuf/df cfd/0f cg;g ;'? u/]sf dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo ;b:o dft[sfk|;fb ofbj / ljBfyL{ g]tf s[i0f s];Ln] cfºgf] cg;g tf]8]sf 5g\ .
;+o'Qm /fi6«;+3Lo dfgj clwsf/ pRrfo'Qm Oofg dfl6{gsf] dfuk|ltsf] lnlvt k|lta4tf / l;Gw'gfy Kofs'/]n, 8f= dy'/fk|;fb >]i7 nufotsf dfgjclwsf/sdL{x¿sf] ;lqmotfdf cg;g tf]l8Psf] a'lemPsf] 5 . gVv' sf/fuf/sf aGbLx¿n] @)^) k';f % ut] e}/jgfy u0faf6 cGoq ;f/L dfl/Psf elgPsf %& hgfsf] cj:yfsf] ;Gbe{df 5fglag ug{ gful/s:t/sf] 5fglag 6f]nL agfpg'kg]{ / cf:yfsf aGbLx¿nfO{ o;cl3 lbOg] elgPsf ;'ljwfx¿ k"/f x'g'kg]{ dfu /fvL cfGbf]ng u/]sf lyP . p7fOPsf tL dfunfO{ ;b/vf]/ sf/fuf/sf s}bLx¿n] ;dy{g ub}{ cfGbf]ngk|lt P]Soa4tf hgfPsf lyP . ;b/vf]/sf aGbLx¿n] kf}if @! af6 cfGbf]ng sfo{qmdx¿ cl3 a9fpg] l;nl;nfdf aGbL ;ef, gf/f h'n';, ;~rf/ cWofb]z, u}/;/sf/L ;+:yf cfrf/;+lxtf ;DaGwL cWofb]z, gu/sf]6 xTofsf08 ;DaGwL k|ltj]bg hnfpg], ;/sf/nfO{ gaHg] /]l8of] k|bfg ug]{, d;fn h'n'; ug]{ sfo{qmd 3f]if0ff u/]sf lyP . ;f]daf/b]lv dfcf]jfbL aGbLx¿n] cfºgf dfu k"/f geP hlta]nf klg cfGbf]ngdf pqg] r]tfjgL lb+b} sfo{qmdx¿ lkmtf{ lnPsf 5g\ .
ofbj / s];Ln] cg;g tf]8]sf] af/]df ;b/vf]/sf aGbLx¿n] ofbj;“u k|ToIf 6]lnkmf]g jftf{ u/L cfkm\gf sfo{qmd lkmtf{ u/]sf lyP . ljutdf ePsf ;Demf}tf tTsfn sfof{Gjog ul/g] h]n/ /fd'/fh s8l/of / ;'/Iff k|d'v clgn s'df/ v8\sfn] cfZjf;g lbPsf] s'/f ;b/vf]/sf aGbLx¿sf tkm{af6 ;Togf/fo0f eut / eujtL >]i7n] k|]; lj1lKt dfkm{t atfPsf 5g\ .
lgdf{tf lgb]{zssf] %! lbg] k'mtL{
kl5Nnf] ;dodf pkTosfdf k|bz{g ePsf g]kfnL syfgs rnlrqx¿ …xfdL tLg efOÚ / …aGwsLÚ n] Joj;flos ;kmntf xfl;n u/] eg]/ hlt k|rf/ k|;f/ u/]klg ;f] cg'¿k ;kmntf xfl;n x'g g;sL xnaf6 pq]sf a'lemPsf] 5 . df]km;ndf /fd|f] k|bz{g ePsf xfdL tLg efO / aGwsLn] lgdf{tf hok|sfz l/hfn / 8f= l;+x u'?ªnfO{ vf;} ;Gt'li6 ldn]sf] b]lv+b}g . o:tf] kl/l:ylt b]lvP klg lgdf{tf / lgb]{zsx¿ cfkm\gf] rnlrqn] hlt 3f6f Joxf]/] klg d]/f] rnlrqn] %! lbg dgfof] eGg kl5 kb}{gg\ .
To;f] t xfdL tLg efO / aGwsLn] dfq xf]Og ;f]let a:g]tsf] /fh'/fhf/fd, bof/fd bfxfnsf] sd{of]4f, /fs]z dfgGw/sf] b]zb|f]xL, ab|L clwsf/Lsf] n8fO“ nufot ;a}sf] xfnt Pp6} 5 . clxn] cfkm\gf rnlrqaf6 sf]xL klg rnlrq lgdf{tfx¿ ;Gt'i6 5}gg\ . t}klg ;a}sf] km"tL{ eg] %! lbgs} 5 . o;jif{ klg y'k|} rnlrqx¿ lgdf{0f eP . t/ s'g}klg rnlrqn] ;Gtf]ifhgs Jofkf/ ug{ ;s]sf] b]lvPg . k|foM s'g}klg rnlrqn] bz{ssf] dg lhTg ;s]sf] kfOPsf] 5}g . rnlrq lgdf{tfx¿nfO{ lsg tkfO{sf] rnlrq rNg ;s]g lg eGg] xf] eg] ;a}sf] ;lhn} Pp6} hjfkm cfp5– …b]zdf /x]sf] o:tf] ljifd kl/l:yltdf klg rnlrq rNg ;S5 < b]zdf zflGt ;'/Iff /fd|f] ePsf] eP, d]/f] rnlrq ;'k/lx6 x'g] lyof] .Ú log} s'/fx¿ rnlrq lgdf{tfx¿sf] lglDt ;lhnf] kmd'{nf ePsf] 5 . s] cflv/ b]zsf] lau|bf] kl/l:yltn] ubf{ dfq} rnlrq grn]sf] xf] t < b]zsf] lau|bf] kl/l:yltn] g]kfnL rnlrqnfO{ dfq} c;/ kf/]sf] 5 xf]nf t < lxGbL rnlrqnfO{ lsg c;/ kfg{ ;s]sf] 5}g < oL ;a} k|Zgsf] pQ/ lgdf{tfx¿n] lbg ;ls/x]sf 5}}gg\ . jf:tjdf lgdf{tfx¿sf ;a} s'/fx¿n] bz{sx¿nfO{ u'd/fxdf kfg]{ sfd dfq eO/x]sf] 5 . s'g} rnlrqlgdf{tfn] of] ;f]Rb}gg ls d]/f] rnlrqdf s] k'u]g, bz{sn] d]/f] rnlrqaf6 s] kfpg ;s]gg\ . o:tf s'/fnfO{ jf:tf gu/L clxn]sf rnlrqx¿df klg pxL k'/fg} syf ;f;'n] a'xf/LnfO{ e'TnfPsf] / a'xf/Ln] ;f;' ;;'/fnfO{ vfg glbO{ 3/af6 lgsfn]sf], b'Mv kfP/ km'6kftdf dfUb} lx8]sf], 3/ kl/jf/ 5f]8]/ lx8]sf], pxL vnkfqn] gfOsfnfO{ anfTsf/ u/]sf] b[Zo afx]s c? s]xL e]6\g ;ls+b}g .
sltko rnlrqlgdf{tfx¿n] k|ljlwnfO{ klg bf]if lbg] u/]sf] kfOG5 . …gf“Rg ghfGg] cf“ug 6]9f]Ú eg]em} bz{ssf] rfxgfnfO{ jf:tf gu/L rnlrq lgdf{0f ul/G5 . cflv/ …bk{0f 5fof“Ú …a;GtLÚ nufotsf rnlrq klg ToxL k'/fg} k|ljlwaf6 lgdf{0f ePsf rnlrqx¿ g} x'g\ . sltko rnlrqsdL{sf] ;f]rfO{ t slt ;+s'lrt 5 eg] b'O{ rf/j6f åGåsf b[Zo /fVg] / uLtx¿ s]xL ;do;Dd rNg] vfnsf agfpg] xf] eg] rnlrq ;lhn} rN5 eGg] kfOG5 . x'g klg lxhf]sf lbgdf tL åGåsf b[Zon] klg s]xL rnlrq rn]sf lyP . ;ËLtsf] e/df dfq} klg nfvf}+ sfdfpg] rnlrqx¿ klg k|z:t} gePsf xf]Ogg\ . t/ Tof] hdfgf 5}g cfh .
cfhsf] hdfgfdf klxn] s'/f syfsf] a:t'l:ylt snfsf/;Dd gof“ …u]6ckÚdf cfpg' k5{ . km/s wf/ / km/s z}nLdf ha;Dd rnlrq lgdf{0f x'“b}gg\ ta;Dd g]kfnL rnlrqsf] eljio cGwsf/do x'g] lglZrt 5 . lsgeg] hlt rnlrq lxhf]sf lbg;Dd rn] tL ;a} rnlrqsf x]g]{ bz{sx¿sf] dgh:tf] cfhsf bz{sx¿;“u 5}g . g]kfnL rnlrq eg]sf] zx/Lof dflg;n] dfq x]/]/ rNg] xf]Og / rn]sf] klg 5}g . g]kfnL rnlrq rNg] eg]sf] vf; df]km;nsf bz{sn] x]/]/ rNg] xf] . To;lsl;dsf bz{sx¿ cfh slt b'aO{, dn]lzof, stf/ nufotsf vf8L d'n'sdf uPsf 5g\ sltn] x]g]{ cj;/ k|fKt ug{ sl7g e}/x]sf] 5 . km]l/ ToxL k'/fg} 9/f{df rln/xg] xf] eg] / a9L b'MvL Pj+ lxGbL rnlrqsf] gSsn ul//xg] xf] eg] s;n] x]nf{g\ To:tf rnlrqx¿ . cfh;Dd klg hlt rnlrqx¿ c;kmn ePsf ltgsf] c;kmntfsf] klxnf sf/0f oxL ag]sf] 5 . cfasf lbgx¿df lgdf{tf lgb]{zsx¿n] ufp“sf bz{s nufot zx/sf bz{sx¿nfO{ ;d]t cfslif{t ug]{ vfnsf rnlrq lgdf{0f ug{ ;s]gg\ eg] g]kfnL rnlrq km:6fpg ;Sg] s'/fdf sd} ljZj:t x'g ;lsG5 .
rnlrq If]qnfO{ cfd"n kl/jt{g ug{nfO{ gof“ z}nL / df}lns syfa:t'df s]lGb|t /x]/ rnlrq lgdf{0f ug{ cfjZos x'G5 . rnlrq rNgnfO{ bz{ssf] dg 5'g] vfnsf] rnlrq x'g'k5{ / b]zdf klg zflGt ;'/Iffsf] cfjZostf t x'g' g} 'k5{ . ha b]zdf zflGt 5}g eg] Toxf“sf bz{sn] s;/L dgf]/~hg ug{ ;Snfg\ < ;a} bf]if b]zsf] lau|bf] kl/l:yltnfO{ lbP/ rnlrq lgdf{tf / rnlrqsdL{x¿ klG5g eg] ldNb}g . lxhf]sf lbgh:tf] cfhsf bz{s Tolt nf6f 5}gg\ . xfdLn] em'SofPkl5 bz{sx¿ ;lhn} e'mlSsG5g\ eGg] efjgfn] lgdf{tfx¿n] rnlrq gagfP x'G5 . cfhsf bz{s ;do cg';f/ rNg'k5{ eGg] vfnsf 5g\ . cfhsf bz{s eg]sf alnp8 / xlnp8sf rnlrq x]g]{ afgL al;;s]sf / ;r]t x'g\ . To;sf/0f casf lbgx¿df rnlrqsdL{x¿n] lautsf sldsdhf]/LnfO{ ;RofP/ cufl8 a9\g lgtfGt cfjZos ePsf] b]lvG5 . ha;Dd tL k'/fgf uNtLx¿ ;lRrb}gg\ ta;Dd rnlrqsf] eljio 7Ls 5}g / IftL Joxf]l/Psf] of] xfntaf6 g]kfnL rnlrq pBf]u d'Qm x'g] klg 5}g . b'Mv ;'v / xf/u'xf/ u/]/ rnlrqxndf %! lbg dgfp“b}df rnlrq /fd|f 5g\ / x'g]5g\ eGg] sNkgf ;fWg' eGbf s;/L pTs[i7 / dglhTg] rnlrq agfpg ;lsG5 eGg]tkm{ lgdf{tfx¿sf] Wofg uof] eg] ef]lnsf lbgdf rnlrq If]qsf] eljio pHhn /x]sf] cg'dfg nufpg ;lsG5 .
xlnp8sf] …ls8\s8\Ú / slnp8sf] …kfkL dfG5]Ú
u0f]z cfrfo{ -b·fnL_
xlnp8sf] …ls8\s8\Ú / slnp8sf] …kfkLdfG5]Ú n] cf–cfkm\gf If]qx¿af6 bx|f] ¿kn] gfkmf a6'ln/x]sf 5g\ . Pp6fn] xlnp8sf] Ps aif]{ v8]/Ldf kfgL kfl/lbPsf] 5 eg] csf{n] sltko xnx¿df rf/aif{cl3sf] v'l;ofnLnfO{ kmsf{pg ;kmn ePsf] 5 . oL b'a} rnlrq sf] ;dfgtf olt dfq} xf]Og lk6/ HofS;g\4f/f lgb]{lzt …ls8\s8\Ú / lbks >]i74f/f lgb]{lzt …kfkLdfG5]Ú oL b'a}df af“b/sf] rlt{snf x]g{ kfOG5 . km/s olt dfq} xf] sL …ls8\s8\Údf 7'nf] af“b/ / kfkL dfG5] df ;fgf] af“b/ /x]sf] 5 . &@ aif{cl3sf] rnlrqdf cfwfl/t …ls8\s8\Ún] !% lbgd} @% s/f]8 8n/ p7fO;s]sf] 5 . cd]l/sfdf dfq} o;n] % s/f]8 8n/sf] Aofkf/ ug{ ;kmn ePsf] 5 . h'g ;g\ @))% df l/lnh ePsf rnlrqdWo] ;a}eGbf a9L xf] . sf7df8f+}df ;d]t bz{sx¿sf] dg lhTg ;kmn Pp6f dfq rnlrq oxL g} xf] eGbf klg ;fob km/s gknf{ .
otf km]l/ o;cl3 …;+ª\udÚ / …lqa]0fLÚ rnlrq agfP/ $) nfv 8'afO{ ;s]sf rnlrq lgdf{tf /fhs'df/ /fO{n] cfkm\gf] t;|f] rnlrqsf] ¿kdf g]kfnL bz{sdfem NofPsf x'g\ …kfkLdfG5]Ú nfO{ olb kfkLdfG5]n] klg /fd|f] Aofkf/ ug{ g;s]sf] eP agaf; nfUYof] lgdf{tf /fO{sf] t/ agaf; nfUg'sf] ;f6f] klxn]sf rnlrqn] 8'afPsf] $) nfv klg kfkLdfG5]sf] ;kmn Aofkf/n] p7fpg] k|an ;Defagf /x]sf] 5 .
kfkLdfG5]nfO{ klxnf] zlgaf/ g} uf]kLs[i0fn] b'O{ / u'0f l;g]dfn] tLgj6f xndf rnfP . ptf afg]Zj/sf] lzjbz{g xnn] eg] rf/ aif{kl5 klxnf] k6s xfp;km'n dgfof] . kfkLdfG5]sf] af“b/nfO{ eg] lgdf{tf /fO{n] d'DaOsf] k|x/L tflnds]Gb|af6 lemsfPsf lyP . dfG5]nfO{ clego u/fpg t ;lhnf] 5}g eg] emg\ af“b/nfO{ clego u/fpg ;lhnf] x'g] s'/} ePg . a? ls8\s8\df u'l/Nnfsf] vf]n cf]9]/ dfG5]n] g} clego u/]sf lyP . To;sf/0f af“b/sf] dfldnfdf xlnp8sf lgb]{zs lk6/eGbf slnp8sf lgb]{zs lbksnfO{ a9L x}/fgL ePsf] lyof] . pgn] af“b/sf ;fy} /fh]z xdfn, lglvn pk|]tL, ls/0f s]=;L, ;'lgn yfkf, sl/:df dfgGw/, ;l~htf n'O“6]n cflb rlr{t sfnfsf/x¿af6 ;xof]u lnPsf 5g\ .
h;/L xlnp8df …ls8\s8Ú\ nfO{ k5f8L kfg]{ rnlrq …gfgL{ofÚ cfPsf] 5, To;/L g} slnp8df klg …kfkLdfG5]Ú nfO{ pl5Gg] vfnsf] rnlrq cfpg' lgtfGt cfaZos 5 . olb o;f] x'g g;s]df g]kfnL rnlrq hut km]/L rf/ aif{ k'/fgf] Oltxf;df kms{g afWo gxf]nf eGg ;lsGg .
8f“sf lu/f]xdf dlxnf kqmfp
hgsk'/ . hgsk'/l:yt ;'grf“bL ahf/df rf]/L 8s}tL ug]{ of]hgf agfO/x]sf Ps dlxnf ;lxt rf/ hgf 8f“sfnfO{ d+unaf/ ;fem k|x/Ln] hfgsLdlGb/eGbf blIf0ftkm{sf] Pp6f uNnLaf6 kqmfp u/]sf] 5 .
kqmfpkg]{x¿df wg'iff lhNnf e/tk'/ uflj;–@ sf wd{gfy /fpt, jf8{ g+=–$ sf /fds/0f /fo rdf/, jf8{ g+=–^ sL #) jifL{o dlxnf dLgfb]jL bf; / lj;/df]/f uflj;–% sf dbg /fpt s'dL{ /x]sf 5g\ .
lhNnf k|x/L sfof{no wg'iffsf cg';f/ 8f“sfx¿sf] ;fyaf6 k|x/Ln] ! sLnf] ;'gsf u/uxgfsf ;fy} s6'jf k]:tf]n @ yfg, % /fp08 uf]nL, # xhf/ $ ;o a/fdb u/]sf] 5 . k|x/Lsf cg';f/ !! hgfsf] ;d"xdf /x]sf tL 8f“sfx¿dWo] & hgf efUg ;kmn ePsf lyP .
;dfhsf s'/Lltsf kl/sf/x¿
lj/f6gu/ . …dnfO{ @)^@ ;fn efb| ^ ut] /flt @ hgf lrg]sf / ! hgf glrg]sf JolQmx¿n] cfkm" ;'g;/L lhNnfsf] ;Qm]/emf]/f ufp“ ljsf; j8f g+= & dfO{tL cfPsf] a]nf anfTsf/ ug]{ k|of; u/] d Tolta]nf ue{jtL lyP“ .Ú pQm egfO{ s'g} snfsf/ / s'g} gfOsfsf] 8fOnu xf]Og . z'qmaf/ >L % sf] ;/sf/ dlxnf afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f dGqfno, ;+o'Qm sfo{qmdsf] ;xof]u / ;dfh g]kfnsf] cfof]hgfdf ;'g;/Lsf] O{g?jfdf …dlxnf, lx+;f lj?4 Psh'6 xf}+Ú eGg] gf/fsf ;fy ;dfhdf slyt af]S;f af]S;Lsf] cf/f]kdf oftgf lbg] k/Dk/fut cGwljZjf; s'/Llt / s';+:sf/ lj?4 ;fj{hlgs ax; sfo{qmddf s'/Lltsf] af/]df kLl8t dlxnfn] eGg'ePsf] cfjfh xf] . anfTsf/ ug]{ k|of; ubf{sf] b'Mvb\ If0fsf] cg'ej ;'gfpb} ;f] ;fj{hlgs ax; sfo{qmdsf] cWoIftf ug'{ ePsL Ps kl08t y/sL dlxnfn] pQm s'/f atfpg' ePsf] xf] .
To;}u/L sfo{qmddf ;'g;/Ls} /fdu~h a]nul5ofsL slyt af]S;Lsf] cf/f]kdf kLl8t ltlnof b]jL dxtf] / km"ns'df/L dxtf] / ;Qm]/emf]/fsL bofjtL p/fp ;d]tn] slyt af]S;Lsf] cf/f]kdf oftgf lbPsf] If0f ;Dem“b} eSsfgf] 5f]8L /f]Psf] b[Zo klg sd lyPg . lghx¿nfO{ s;}nfO{ lk;fa 3f]n]/ v'jfOPsf, s;}nfO{ hftaf6 lgsfnf ul/Psf]] / s;}nfO{ cfkm\g} kl/jf/sf ;:b:ox¿n] g} af]S;Lsf] cf/f]kdf 3/af6 lgsfn]sf] s'/f pQm ax; sfo{qmddf ;fj{hlgs ul/Psf] lyof] .
;f] ax; sfo{qmddf /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]u If]qLo sfof{no lj/f6gu/sf nf]sgfy af:tf]nfn] g]kfnn] x:tfIf/ u/]sf ;a} ;lGw g]kfn sfg'g ;/x x'g] ePsf] x'gfn] To;nfO{ kfngf ug'{k5{ eGg'eof] . pxf“n] xfn;Dd !# hgf dlxnfnfO{ cdfgjLo ¿kdf af]S;Lsf] cf/f]kdf kLl8t u/fOPsf] 36gfsf k|ltJolQmnfO{ %) xhf/;Dd IftLk"tL{ lbnfpg >L % sf] ;/sf/nfO{ cfof]un] lnlvt kq k7fPsf] v'nf;f klg ug'{ePsf] lyof] .
;f] sfo{qmddf o'P;l8kL, Pd;LO{kLsf sfg'gL ;Nnfxsf/ /fdljnf; ofbj, lhlj; ;'g;/Lsf ;efklt z+s/ b'nfn, lhNnf k|zf;g ;'g;/Lsf clws[t ljZj/fh g]kfn, ;'g;/L lhNnf cbfnt af/ O{sfOsf cWoIf dl0f/fh b'nfn, dlxnf ljsf; sfo{qmd ;'g;/L k|d'v z'lznf sfsL{, ;dfh g]kfnsf cWoIf l8NnL l;6f}nf, z'sb]j ofbj, @) jif{b]lv wfdLemfsL{ k]zf ub}{ cfPsf l;dl/of uflj;sf x}bf/ cnL / af]S;Lsf] cf/f]kdf ef]qmfxf uflj;af6 lj:yflkt ePsL rDkfb]jL dxtf] ;d]tn] af]S;Lsf] cf/f]kdf kLl8t u/fpg] s'/Llt huGo ck/fw xf] eGg' ePsf] lyof] . pxf“x¿n] o:tf s'/Llt ;dfhaf6 cGt ug'{k5{, kLl8tnfO{ Gofo / Ifltk"lt{sf] Joj:yf x'g'k5{, kL8snfO{ s8feGbf s8f sf/afxL x'g'k5{ eGg] s'/fdf hf]8 lbg'ePsf] lyof] .
ax; sfo{qmddf s'/Llt x6fpg ul/g] sfo{qmd eQf krfpg] / ;]ldgf/sf ;xefuLx¿nfO{ u'lnof] rvfpgdf dfq ;Lldt gu/L kl/0ffdd'vL agfpg kg]{df clwsf+z ;xefuLx¿n] hf]8 lbPsf lyP .
g]kfn–a¨nfb]z a}+s gfkmfdf
sf7df8f}+ . lghL If]qdf v'n]sf] g]kfn aËnfb]z a}+s lnld6]8n] rfn' cfly{s jif{df gfkmf cfh{g ug{ ;kmn ePsf] 5 . a}+s gfkmfdf /x]sf] cfOtaf/ cfo]lht bzf}+ jflif{s ;fwf/0f;efdf atfOPsf] lyof] .
a}+s ;+rfns ;ldltsf cWoIf hLtaxfb'/ >]i7n] cfj )^)÷^! df a}+sn] @^ nfv $# xhf/ ¿k}of“ d'gfkmf cfh{g ug{ ;kmn ePsf] atfpg' eof] . pQm jflif{s sfo{qmddf z]o/wgLx¿ lg/~hgs'df/ l6a8]jfnf, s'a]/axfb'/ >]i7, O{Zj/bf; sdf{rfo{n] a}+ssf] lgliqmo shf{nfO{ 36fp“b} n}hfg' kg]{ / a}+snfO{ csf]{ s'g} a}+s;“u ufe]/ ;+rfng ug'{kg]{df hf]8 lbg' ePsf] lyof] . pQm cfly{s jif{df lgIf]kdf @) k|ltztn] a[l4 eP/ !@ ca{ *) s/f]8 &# nfv k'u]sf], shf{ ;fk6Ldf @! k|ltztn] a[l4 eP/ ( ca{ ^$ s/f]8 $^ nfv ¿k}of“ k'u]sf] atfOPsf] 5 .
jg/Ifs sfg'g lsg aGb}g <
sf7df8f}+ . ;z:q jg /Ifs ;DaGwL 5'§} sfg'gsf] lgdf{0f x'g g;s]sf sf/0f ;z:q jg /Ifsx¿ a[lQ ljsf;sf cj;/af6 al~rt /x]sf 5g\ . >L % sf] ;/sf/ jg tyf e"–;+/If0f dGqfno cGtu{t /xL jg hËnsf] ;+/If0f tyf jg k}bfjf/ Pj+ jGohGt'sf] cj}w lgsf;L ;DaGwL sfo{nfO{ lgoGq0f ug]{ sfo{df v6L cfPsf jg /Ifsx¿sf] ;+u7g ;DaGwL 5'§} sfg'gL Joj:yf gePsf sf/0f pgLx¿ cfkm\gf] j[lQ ljsf;sf cj;/ ;d]taf6 al~rt x'g' k/]sf] xf] .
jg /Ifs ;DaGwL sfg'gsf] lgdf{0f ug{ k6s k6s ;ldltx¿ ag] tfklg agfOPsf d:of}bfx¿n] sfg'gL ¿k lng ;s]sf 5}gg\ . kl5Nnf] k6s >L % sf] ;/sf/sf] lg0f{o adf]lhd ;z:q jg/Ifssf k|d'v ;]gfgL ljho axfb'/ l;+x a'9fyf]sLsf] ;+of]hsTjdf ;z:q jg/Ifs ;DaGwL lgodfjnLsf] d:of}bfsf nflu # ;b:oLo ;ldltsf] u7g ePsf] lyof] . ;+of]hs a'9fyf]sLsf cg';f/ ;ldltn] d:of}bf @)^! j}zfv #! df k]z u/L ;s]sf] 5 . pxf“n] eGg'eof]–…;z:q jg/Ifs cWofb]z tyf ;ldltn] tof/ u/]sf] d:of}bf k|:t't ul/O;s]sf] xf], To; d:of}bfdf ;fdfGo k|zf;g dGqfnon] ljljw ljifodf :ki6 ugkg]{ n]lv k7fPsf] 5, ;f] jf/] xfdL hjfkm ;d]t k7fO;s]sf 5f}+Æ . d:of}bf cg';f/sf] ;Ë7gfTds 9frfdf cy{ dGqfnon] cfly{s ;xdlt klg lbO;s]sf] 5 . t/ jg ljefusf pk;lrj 3g]Gb| ljqmd sfsL{ 5'§} ;Ë7gsf] ¿kdf /x]sf] eP tfklg cnUu} sfg'g gePsf] / lghfdlt sd{rf/Lx¿sf] eGbf laNs'n} km/s k|s[ltsf] ;+u7g ePsf]n] ;]jf ;'ljwf tyf zt{ / ljefuLo sf/afxL ;DaGwL s'/fdf cGof]n ePsf] atfpg'x'G5 .
sfg'g s} cefjdf jg/Ifsx¿sf] lstfavfgfdf kb btf{ ;d]t x'g ;s]sf] 5}g eg] cjsf; kZrft kfOg] ;a} k|sf/sf ;'ljwf ;d]t k|fKt k|fKt ug{ ;ls/x]sf 5}gg\ . zfxL g]kfnL ;]gfdf u|]8sf] Joj:yf gePsf kb ;/xsf jg/Ifsx¿ u|]8af6 ;d]t jl~rt /x]sf 5g\ . !(*& ;fndf Psl;+u] u}8fsf] ;+/If0fsf nflu lrtjgdf u}+8f u:tLsf] ¿kdf Joj:yf ul/Psf] cfD8{ km/]i6 uf8{–kl5 cfP/ jg cltqmd0f tyf emf]8fsf] rfknfO{ lgoGq0f ug]{ jg k|x/Lsf] ¿kdf c~rn k|x/L sfof{no dftxt c:yfoL b/aGbL ;[hgf u/L /flvPsf] lyof] . @)@& ;fndf cfP/ ;z:q jg ;'/Iff uf8{sf] b/aGbL ;[hgf ul/Psf] ;f] ;+Ë7gdf xfn #) lhNnf jg sfof{no cGtu{t / z;:q jg/Ifs tflnd s]Gb|df ;d]t u/L ! k|d'v ;]gfgL ;lxt ljleGg ! xhf/ *@ b/aGbL /x]sf] 5 h;df @ ;o ^! b/aGbL l/Qm /x]sf] 5 . k|:tfljt cWofb]z tyf lgodfjnLdf /fli6«o lgs'~hx¿sf] ;'/Iff ;d]t ;z:q jg /Ifsx¿af6} x'g] Joj:yf ul/Psf] 5 . jg /Ifsx¿sf nflu cfjZos kg]{ xft xltof/, uf]nLu¶f zfxL g]kfnL ;]gfdfkm{t cfPsf] 5 . xfn b]zsf] ljBdfg ;'/Iff l:ylt nufotsf sf/0f xftxltof/x¿ zfxL g]kfnL ;]gf tyf k|x/Lsf] ;'/Iffdf /flvPsf] 5 .
– k|sfz zdf{ 9sfn -k|lzIffyL{ kqsf/_
g]kfnL pTkfbg w/fzfoL x'g] lrGtf
sf7df8f}+ . k|ltli7t pBf]uklt tyf cy{ljb\x¿n] blIf0f PlzofnL If]qLo :jtGq Jofkf/ ;+u7g ;fkm\6fsf] nfu";“u} g]kfnsf] cy{tGqdf r'gf}tL / cj;/x¿ l;h{gf ePsf] ljZn]if0f ug'{ePsf] 5\ . pxf“x¿n] /fhwfgLdf cfof]lht Ps ;fIffTsf/ sfo{qmddf g]kfnh:tf] sd ljsl;t /fi6«sf nflu ;fkm\6f sfof{Gjog r'gf}tLsf] ¿kdf /x]sf] atfpg'eof] .
l/kf]6{;{ Snaåf/f cfof]lht ;f] ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} pBf]u, jfl0fHo tyf cfk"tL{ dGqfnosf ;lrj e/taxfb'/ yfkfn] ;fkm\6fsf] sfof{GjognfO{ r'gf}tL / cj;/sf ¿kdf lnP/ cufl8 a9\g'kg]{ atfpg'eof] . pxf“n] of] ljifodf d'n'sn] s;/L kmfObf lng;S5 eGg]af/] ulxl/P/ ;f]Rg'kg]{ atfpg'eof] . g]kfnsf] /fhZjdf eG;f/sf] afx'Notf ePsf] atfp“b} eG;f/ b/ 36\bf kg]{ c;/nfO{ k"tL{ ug{ cfGtl/s pTkfbg a[l4df hf]8 lbg]tkm{ k|of; yfNg'kg]{ atfpg'eof] . yfkfn] ;fkm\6fsf] sfof{Gjogkl5 g]kfnnfO{ x'g] kmfObfdf s]lGb|t eP/ sfo{ yfNg'kg]{ atfpg'eof] .
ef/tn] g]kfnsf] ag:ktL l3psf] lgof{tdfly 5]sjf/ /fv]sf] k|;Ë pNn]v ub}{ g]kfn / ef/taLrsf] Jofkf/ åLkIfLo ;Demf}tfsf cfwf/df g} x'g] atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]–g]kfnsf] ;fs{ /fi6«aLr x'g] Jofkf/df () k|ltzteGbf a9L ef/t;“u 5, of] cj:yfdf ;fkm\6fsf] sfof{Gjogaf6 g]kfnn] ef/t afx]ssf /fi6«x¿;“usf] cfoft lgof{tdf ;d]t a[l4 ug'{kg]{ r'gf}tL 5 . pxf“n] tL /fi6«x¿;“u ;fs{leqsf] s'n Jofkf/sf] !=! k|ltzt dfq lgsf;L x'g] u/]sf] atfpg'eof] . ;fkm\6fsf] eljionfO{ uDeL/ eP/ ljZn]if0f ug'{kg]{ cfjZostfdly hf]8 lb“b} >]i7n] xfn ;fkm\6f ef/t, kfls:tfg / aËnfb]zsf] cy{tGq;“u a9L ;fGb{les /x]sf] atfpg'eof] .
sfo{qmddf g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf cWoIf r08L/fh 9sfnn] ;fkm\6fsf] sfof{Gjog;“u} g]kfndf cfGtl/s k|lt:kwf{nfO{ hf]8 lbg'kg]{ atfpg'eof] . pxf“n] cfGtl/s pTkfbg a9fpgdf g]kfnL pBf]uL Jofkf/L Pj+ ;/sf/L lgsfo klg rgfvf] x'g'kg]{ cf}Nofpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]–;fkm\6fsf] sfof{Gjogaf6 kmfObf lng g]kfnn] cfGtl/s pTkfbgdf Jofks j[l4 ug'{k5{ . cfGtl/s k|lt:kwf{af6 pTkfbg a9fpg gLltut tyf sfg'gL ;+/rgfsf] lasf;df klg 9sfnn] hf]8lbg' ePsf] lyof] . ;fkm\6fsf] sfof{Gjogn] s]xL ;do cGof}ntf cfpg] t/ klg 5nkmn u/L ;dfwfg ug{ ;lsg] /fo klg pxf“sf] lyof] . ;fkm\6fsf] sfof{GjognfO{ cj;/sf ¿kdf pkof]u ug{ ;/sf/ kf/bzL{ / ;do;fk]If x'g'kg]{ pxf“sf] egfO{ lyof] .
pBf]uklt kb\d Hof]ltn] ;fkm\6fsf] sfof{Gjogn] ;fs{ lqmofzLn /x]sf] efg k/]sf] atfp“b} ;fkm\6fsf] ;xL sfof{Gjogaf6 g]kfnn] o; If]qdf Jofkf/ a9fpg ;Sg] atfpg'eof] . pxf“n] s]xL jif{ åLkIfLo ;Demf}tfsf cfwf/df g} Jofkf/ x'g] atfp“b} ;fkm\6fsf] sfof{Gjogsf ;dodf x'g;Sg] ljjfbnfO{ klg dgg\ u/]/ of]hgf tof/ kfg'{kg]{df hf]8 lbg'eof] .
sfo{qmddf af]Nb} cy{ljb\ 8f= ljZjDe/ Kofs'/]nn] eG;f/ b/ 36\b}df cy{tGq vQd gx'g] atfp“b} Jofkf/ a[l4 gu/L cy{tGqdf a[l4 gx'g] ePsfn] ;fkm\6fsf] sfof{Gjogn] g]kfnnfO{ kmfObf k'Ug] atfpg'eof] . cy{ljb\ 8f=ef]nf l/hfnn] ;fkm\6fsf] sfof{Gjogkl5 s'g} 7"nf] kl/jt{gsf] cfzf ug'{ unt x'g] ljZn]if0f ug'{eof] . pxf“n] ;fkm\6fn] Jofkfl/s k|lt:kwf{df afwf pTkGg u/]sf] atfp“b} cy{tGqdf a[l4 x'gaf6 klg afwf cfpg] atfpg'eof] . ;fkm\6f sfof{Gjogsf] axfgfdf ef/tLo pTkfbgnfO{ eG;f/ b/ 36fpg] k|of;df >L % sf] ;/sf/ k|oTg/t b]lvPsf]n] g]kfnL pBdLx¿ eg] lrlGtt b]lvPsf 5g\ . ;/sf/sf] of] gLlt g]kfnL pTkfbgnfO{ xtf]T;flxt u/fpg] / ef/tLo ahf/sf] clwkTo a9fpg] s'r]i6f dfq ePsf]] atfPsf 5g\ .
a''z, An]o/, l;+x / cGgfgnfO{ lgDtf]
sf7df8f}+ . g]kfn kqsf/ ;+3sf ;efklt d~h'/Tg zfSon] clxn]sf] c;xh cj:yfdf ;a} g]kfnLn] cfkm\gf] st{Jo OdfGbf/Lk"j{s lgjf{x ug'{kg]{ atfpg' ePsf] 5 . zfSon] g]kfnsf] cj:yfaf/] e|d kfln/x]sf zlQm ;DkGg d'n'ssf ;/sf/ k|d'vx¿nfO{ g]kfnsf] ;ftfJofkL e|d0f u/]/ j:t'l:ylt a'em\g cfdGq0f ug'{ePsf] 5 .
zfSon] g]kfndf dfgj clwsf/sf] Uof/]G6L tyf k|hftGqnfO{ ;+:yfut ug]{ qmddf eO/x]sf] k|of; af/] ;To tYo s'/f a'em\g cd]l/sL /fi6«klt hh{ 8An' a'z, a]nfotsf k|wfgdGqL 6f]gL An]o/, ef/tsf k|wfgdGqL 8f= dgdf]xg l;+x / ;+o'Qm /fi6« ;+3sf dxf;lrj sf]kmL cGgfgnfO{ Ps ;ftfsf] cjnf]sg e|d0fdf g]kfn cfpg cfu|x ub}{ pxf“x¿n] oxf“sf] cj:yf / a:t'l:ylt a'em]/ Pp6f wf/0ff agfpg / cfufdL sbd rfNg ;'emfj klg lbg' eof] .
;efklt zfSon] >L % sf] ;jn g]t[Tjdf b]zdf zflGt :yfkgf x'g]df ;a} ljZj:t /x]sf] atfp“b} hgtfsf lk/dsf{ a'em\g /fhbDktLaf6 lg/Gt/ ¿kdf ljleGg lhNnfsf] e|d0f eO/x]sf] klg pNn]v ug'{eof] .
;f] cj;/df ;efklt zfSon] DofGdf/sf …:6]6 kL; P08 8]enKd]G6Ú sf cWoIf dxfdlxd yfg :j]sf] ;'of]Uo g]t[Tjdf DofGdf/df s'g} klg /fhgLlts ;d:of gePsf] s'/f pNn]v ug'{ x'“b} DofGdf/n] rf}tkmL{ ljsf; ul//x]sf] atfpg'eof] . zfSon] o'j/fhflw/fhsf] #% cf}+ z'e hGdf]T;j tyf g]kfnsf nflu Dofgdf/sf gjlgo'Qm /fhb"t …o" cª lvg ;f]OÚ sf] ;Ddfgdf g]kfn kqsf/ ;+3åf/f ut zlgaf/ ;f]N6L xf]6ndf cfof]lht sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg ubf{ atfpg'ePsf] xf] .
sfo{qmddf ag tyf e"–;+/If0f dGqL ;lnd ldof“ cG;f/Ln] /fi6« / /fli6«otfnfO{ ;jf]{k/L dxŒj lbP/ kqsf/x¿n] snd rnfpg' kg]{df hf]8 lb“b} b]zsf] c;xh kl/l:yltnfO{ b[li6ut u/L ;~rf/ If]qn] ;+j]bgzLn eP/ sfd ug'{kg]{ atfpg'eof] . …;+s6sf] ;d:of /fi6«nfO{ k|fyldstf lbg'k5{, JolQmut :jfy{nfO{ xf]OgÚ dGqL cG;f/Lsf] syg lyof] .
Dofgdf/sf /fhb"t ;f]On] DofGdf/ / g]kfnaLrsf] ;f9] rf/ bzs nfdf] bf}To ;DaGw ;/sf/L :t/df dfq geO{ hg:t/df ;d]t cToGt ;'dw'/ /x]sf] rrf{ ub}{ l4kIfLo ;DaGwnfO{ cem ;'b[9 t'Nofpg cfkm" k|lta4 /x]sf] atfpg'eof] .
/fqL ef]h ;lxtsf] ;f] sfo{qmddf dGqL cG;f/L, /fhb"t ;f]O{ / ;+3sf ;efklt zfSon] clgtf yfkfsf] uLlt PNjd …;'/fxLÚ sf] ;+o'Qm ¿kdf ladf]rg ug'{ePsf] lyof] .
dxfsfnL ;lGw km]l/ 3f“8f]
sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_ / g]kfnL sf“u|];n] ef/tnfO{ l/emfpg] / /fi6«jfbL g]kfnLnfO{ lr8fpg] u/L bz jif{cl3 u/]sf] dxfsfnL ;lGw sfof{Gjog ug{ ef/tn] OdfGbfl/tf gb]vfOPsfn] ;f] ;lGwsf] cf}lrTo ;dfKt ePsf] t6Lo If]q dx]Gb|gu/sf afl;Gbfn] lgisif{ lgsfn]sf 5g\ . dxfsfnL PsLs[t ;lGw ePsf] Ps bzs k'Ug nfu]kl5 ;lGwsf] k'g/fjnf]sg;“u} ljsNk k|:t't ug]{ pgLx¿sf] tof/L /x]sf] 5 . ;lGwdf pNn]lvt xs clwsf/ pkof]u ug{ g]kfnL hgtf al~rt ePkl5 pgLx¿n] o:tf] s8f lg0f{o u/]sf x'g\ .
dxfsfnL gbL ;/f]sf/ ;d"xn] ;lGwsf] ;fGble{stf / ljsNk k|:t't ug]{ cleofg ;'? ub}{} lhNnf, If]qLo / /fli6«o :t/sf] 5nkmn sfo{qmd cfof]hgf ug]{ ePsf] 5 . ;d"xn] o;cl3 ;lGwaf/] ;'emfj ;+sng ug{ t6Lo If]qsf ;/f]sf/jfnfx¿sf] lhNnf:t/Lo uf]i7L ;DkGg ul/;s]sf] 5 . cfOtaf/ dx]Gb|gu/df Ps kqsf/ ;Dd]ng cfof]hgf u/L lhNnf:t/Lo uf]i7Lsf lgisif{dfly yk 5nkmn ug{ If]qLo:t/sf uf]i7L cfof]hgf x'g] hfgsf/L u/fp“b} ;d"xsf ;+of]hs Clif/fh n'D;fnLn] dxfsfnL ;lGw ;DkGg ePsf] bz jif{ k'u]sf] lbg cfpbf] df3 @( ut] /fhwfgLdf /fli6«o:t/sf] uf]i7L cfof]hgf ul/g] atfpg' ePsf] lyof] . uf]i7Ldf /fli6«o :t/sf hn>f]t lj1x¿nfO{ ;d]t cfdGq0f ul/g] ;d"xn] atfPsf] 5 .
lhNnf, If]q / /fli6«o:t/df dxfsfnL ;lGwdf ePsf g]kfnsf lxt ljk/Ltsf k|fjwfg tyf ;lGwdf Joj:yf eO{ ef/tn] nfu" gu/]sf kIfx¿af/] 5nkmndf d'Vo ljifo /x]sf] ;d"xn] atfPsf] 5 . tLgj6} r/0fsf 5nkmnsf lg:sif{x¿nfO{ ;lGwsf] ;fGble{stf / ljsNksf ¿kdf cfPsf ;'emfjnfO{ ;d"xn] ;/sf/ ;dIf k]; ug]{ cfkm\gf] sfo{qmd /x]sf] hgfPsf] 5 .
dxfsfnL PsLs[t ;lGw ePsf] Ps bzs cjlwdf t6Lo If]qsf hgtfn] pkof]u ug{ kfpg] ;lGwdf y'k|} k|fjwfg 5g\ . t/ g]kfnn] xfn;Dd & d]3fjf6 ljh'nLeGbf a9L s]xL kfPsf] 5}g . 7"nf–7"nf of]hgfx¿ t k/} hfj;\ ef/tn] afrf u/] adf]lhd a|Dxb]j–dx]Gb|gu/ ;f9] !# lsdL lns ;8s of]hgf klg ;DkGg u/]sf] 5}g .
;lGwsf] k|:tfjdf g} ;d"xn] cfkQL hgfPsf] 5 . ;lGwsf] bkmf # n] sfnfkfgL / lnlDkofw'/fsf] g]kfnLsf] bfaLnfO{ sdhf]/ kfg]{ u/L ef/tLo xssf] bfaL pNn]v x'g' /fd|f] xf]Og egL ;+of]hs n'D;fnLn] kqsf/ ;Dd]ngdf atfpg' eof] .
Toltv]/ ;Qf ;+3if{sf nflu ef/tnfO{ l/emfpg s8f k|lt:kwf{df plqPsf Pdfn] / sf“u]|;n] dxfsfnL …e]6LÚ r9fpg k|lt:kwf{ ubf{ /fli6«otfsf] unf /]6]sf lyP . clxn] dfcf]jfbL / /fhfjfbLsf] 6s/fjn] lsgf/fdf k/]sf oL b'O{ bn t6Lo If]qsf afl;Gbfn] p7fO/x]sf] /fli6«otfsf] cfjfhnfO{ …3f“8f]Ú / …6fpsf] b'MvfO{Ú sf] ljifo 7fgL df}gtf ;f“lw/x]sf 5g\ . ef/tLo zf;s ju{sf] cflzjf{b yfKg] xf]8afhLdf plqPsf sf“u]|; / Pdfn]sf nflu laut s]xL jif{otf gbL hf]8 of]hgf, ;Ldf cltqmd0f, ;LdfIf]qsf a:tLx¿sf] 8'afg, sfnfkfgL, lnlDkofw'/f / dxfsfnL PsLs[t ;lGw c;fGble{s ag]sf 5g\ . o:tf] j]nfdf dxfsfnL gbL ;/f]sf/ ;d"xsf] ;Tk|of; g} /fi6«jfbL g]kfnL hgtfsf] cGt/fTdfsf] cfjfh aGg k'u]sf] 5 .
k'gh{Gd af/] j}1flgs rf;f]
sf7df8f}+ . dfgj hLjgs} Ps /x:osf] ¿kdf /x]sf] k'gh{Gddfly slt …k'gh{GdÚ -Ps j}1flgs ljj]rgf_ gfds k':ts g]kfnLdf cg'jfb u/L k|sfzg ul/Psf] 5 . 8f= sLlt{:j¿k /fjtåf/f lnlvt pQm s[ltsf] g]kfnL cfVofg k'?if 8f= w'j|rGb| uf}tdn] cg'jfb ug'{ePsf] lyof] .
dfggLo lzIff tyf v]ns'bdGqL /fwfs[i0f d}gfnLn] pQm k':tssf] ljdf]rg ub}{ o:tf s[ltn] pQm If]qsf] ul/df dfq xf]Og ;Dk"0f{ g]kfnL ;flxTo–;“:s[lts} e08f/nfO{ ;DkGg agfpg] ljrf/ JoQm ug'{eof] .
lqe'jg ljZjljBfno, g]kfnL ljefusf k|d'v tyf sfo{qmdsf ljlzi6 cltly k|f=8f= bof/fd >]i7n] ljdf]lrt k':tsdfly uxg ;dLIff ug'{ePsf] lyof] eg] cg'jfbs 8f= w|'jrGb| uf}tdn] k':ts cg'jfbsf] cf}lrToaf/] cfkm\gf] ljrf/ JoQm ug'{ePsf] lyof] . s[ltsf n]vs 8f= sLlt{:j¿k /fjtn] lxGbL / c+u|]hL efifLx¿df rlr{t /x]sf] o; s[ltnfO{ cg'jfb u/L g]kfnL efifLx¿df ;d]t k'¥ofpg] cj;/ lbOPsf]df k|sfzgnfO{ wGojfb lb“b} o; s[ltn] g]kfn ;dfhdf klg plrt 1fg lbg] atfpg'eof] .
;df/f]xdf >L n"gs/0fbf;–u+ufb]jL rf}w/L ;flxTo–snf dlGb/sf cWoIf tyf k':tssf k|sfzs j;Gts'df/ rf}w/Ln] :jfut dGtJosf qmddf zf:q k'/f0fx¿df jl0f{t lrGtg / sltko syfx¿af6 …k'gh{GdÚ Ps k|fs[lts, ;xh / clgjfo{ k|lqmof ePsf] atfpg'eof] . k':tsdf k'gh{Gdsf af/]df k'gh{Gd ePsf ljleGg JolQmx¿;“u n]vsn] ;fIffTsf/ u/]sf JolQmx¿ / To;sf k|ToIf ;fIfLx¿;“u j0f{g a8f] /f]rs 9Ën] k|:t't ul/Psf] 5 .
;efkltsf] cf;gaf6 cfkm\gf] dGtJo k|s6 ub}{ g]kfn /fhsLo k|1fk|lti7fgsf pks'nklt k|f=8f= jf;'b]j lqkf7Ln] …k'gh{GdÚ n] xfd|f] k/Dk/f / ljZjf;nfO{ a'em\g rfxg]nfO{ /fd|f] dfu{lgb]{z ug]{ atfpg'eof] . sfo{qmdsf] ;~rfng /fh]Gb| zdf{ …zneÚ n] ug'{ePsf] lyof] .
hghfltsf] /fli6«o e]nf ;DkGg
lj/f6gu/ . g]kfn d'08f d'l8of/L hfltx¿sf] bf]>f] /fli6«o e]nf ut zlgaf/ df]/Ësf] ef]8xfdf hghflt dxf;+3sf s]Gb|Lo dxf;lrj 8f= cf]d u'?ªsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg ePsf] 5 .
;f] e]nfdf 8f= cf]d u'?ªn] d'08f d'l8of/L / vl/of hfltx¿ g]kfnsf] %( j6f hghfltx¿sf] ;"rLdf k/] klg oL @ j6f hfltx¿nfO{ ;/sf/n] ;d]6\g g;s]sf] s'/f ;fj{hlgs ug'{eof] . pxf“n] eGg'eof], …xfdL lxGb' xf]Ogf}+ t/ klg of] ;/sf/n] s/ rfk nufP/ lxGb' sxnfpg nufPsf] 5 . xfd|f] b]ptf kz'kltgfy xf]Ogg\ . xfd|f] b]ptf tyf s'n b]ptf gbLgfnf vf]nf kxf8L e"efu x'g\ .Ú
e]nfdf ;xefuL g]kfn -d'08f_ d'l8of/L /fli6«o dxf;+3sf s]Gb|Lo cWoIf km6\6' d'08f d'l8of/Lsf cg';f/ & k':tf cufl8 g]kfnsf] ;/sf/n] d'08f hfltx¿nfO{ hËn km8fgL ug{ ef/tsf] gu/k'/af6 NofPsf] lyof] . of] hflt xfn;Dd g]kfn clw/fHo e/L # xhf/ dfq 5g\ . g]kfn clw/fHosf] df]/Ë, ;'g;/L * emfkf lhNnfdf dfq of] hfltn] a;f]af; ug]{ u/]sf] kfOG5 . of] hflt df]/Ësf] ef]8xf uflj;df $ ;o &$ hgf, aljoflj/tfdf $ ;o Ps, s6x/Ldf ! ;o, emf]/fxf6df ! ;o $@, yNnfdf @ ;o *#, s];]gdf ! ;o %), afpsLdf ! ;o / ;lgr/]df #) hgf dfq 5g\ . To;}u/L emfkfdf hDdf % ;o !* hgf 5g\ eg] ;'g;/Lsf] rfba]nf uflj;df # ;o !&, l36xfdf ! ;o ^^, ;Qm]/emf]/f ! ;o ^& / cf]/fSsLdf $) hgf a;f]af; ub}{ cfPsf 5g\ .
k|fKt hfgsf/L cg';f/ o;/L a;f]af; ub}{ cFPsfdWo] lzlIft / ;/sf/L gf]s/Ldf /xg] cToGt sd 5g\ . of] hfltdf P;Pn;L kf; #% hgf dfq 5g\ . To;df @ hgf d'lvof ;/xsf] ;/sf/L ;]jfdf 5g\ eg] Pshgf cfdL{ 5g\ . dlxnfx¿df @ hgf dfq P;Pn;L kf; u/L 3/ u[x:tLdf nfu]sf 5g\ . oL hfltx¿nfO{ xfn;Dd ;/sf/n] s'g} ;'ljwf glbPsf]df e]nfdf cfPsf s]Gb|Lo cWoIfn] u'gf;f] u/]sf lyP . hghflt dxf;+3n] xfn} ! nfv @% xhf/ gub d'08f hfltx¿nfO{ ;f+:s[lts ;fdu|L v/Lb ug{ lbPsf] 5 .
pQm e]nfdf !$ hghfltx¿sf] ;f+:s[lts gfrufg k|:t't ul/Psf] lyof] . e]nfdf ;u|fd nfdf, lszf]/ ;'Aaf -dfnkf8]_, uf]jw{g d'08f d'l8of/L, hf]uL ls;fg, km6\6' d'08f d'l8of/L, ;'l/Gb|f dfgGw/ / nSsL z]kf{n] cfcfkm\gf ljrf/ /fv]sf lyP . – ;Togf/fo0f zdf{af6
zLtnx/af6 wdfwd d[To'
sf7df8f}+ . klZrd t/fO{af6 ;'? ePsf] zLtnx/ k"j{lt/ ;/]kl5 /f}tx6 lhNnfdf hf8f]sf sf/0f 5 hgfsf] d[To' ePsf] 5 . lr;f] xfjf;“u} rn]sf] zLtnx/n] rGb|lgufxk'/ ufp“ ljsf; ;ldlt ! 7fs'/k|;fb bfxfnsf] ;a}eGbf kl5 cfOtaf/ d[To' ePsf] lyof] .
bd /f]uaf6 kLl8t a[4 bfxfnnfO{ cTolws hf8f] cg'ej ePkl5 cf“ugdf cfuf] afn]/ tfk lnP klg hf8f] lgoGq0f gePsf]n] pgsf] d[To' ePsf] lyof] . o;cl3 hf8f]n] s7\oflª\u|P/ ;'?7fsf %% jifL{o cld/L zfx, %) jifL{o kLtfDa/ 7fs'/sf] d[To' ePsf] lyof] . zLtnx/s} sf/0f #% jifL{o /txLb]jL rdOg, u+uflkk|fsf eljvg ;fxsL ^) jifL{of kTgLn] klg Hofg u'dfPsf 5g\ .
s7\oflª\u|bf] hf8f]n] t/fO{sf] hghLjg otfsf lbgdf lgs} k|efljt ePsf] 5 . ut Ps xKtfe/ t/fOsf /f}tx6 nufotsf lhNnfdf 3fd b]lvg 5f]8]sf] 5 . ;f]daf/b]lv /f}tx6df 3fd b]lvPkl5 :yfgLo jfl;Gbfn] /fxt dx;'; u/]sf 5g\ . zLtnx/s} sf/0f 3/aflx/ lg:sg g;s]sf :yfgLo jfl;Gbfx¿ clxn] 3fd tfKg ;fj{hlgs :yfg, rf}/, ;8s / 3/sf 5tdf el/e/fp ePsf 5g\ . zLtnx/n] g} dxf]Q/Ldf ;f]daf/ yk b'O{ ;lxt 5 hgfsf] d[To' ePsf] 5 . zLtnx/sf sf/0f s;}sf] d[To' geP klg af/f, ¿kGb]xL lhNnfx¿sf] hghLjg klg k|efljt ePsf] va/df pNn]v ul/Psf] 5 .
lgjf{rgsf kIfdf snfsf/sf dt
sf7df8f}+ . d''n'ssf k|ltli7t snfsf/x¿n] k|hftGqdf r'gfj ckl/xfo{ ePsfn] cfufdL df3 @^ ut] x'g] gu/kflnsfsf] lgjf{rgdf ;xefuL x'g ;Dk"0f{ dtbftfx¿nfO{ cg'/f]w u/]sf 5g\ . k|hftGqnfO{ alnof] agfpg ;a} g]kfnLn] Ps l9Ssf eP/ cfkm\gf k|ltlglwx¿nfO{ lgjf{lrt ug{ klg pgLx¿n] cfu|x u/]sf 5g\ . r'gfj alxisf/ ug'{ eg]sf] k|hftflGqs k4ltsf] alv{nfk ePsfn] ;ft bnx¿nfO{ klg r'gfjdf ;xefuL eP/ k|hftflGqs k|lqmofdf cu|;/ x'g pgLx¿n] ;Nnfx lbPsf 5g\ .
l/kf]6{;{ Sna g]kfnåf/f cfof]lht ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} rnlrq ljsf; af]8{sf gj lgo'Qm sfo{sf/L cWoIf s[i0f dNnn]–…k|hftGqdf lgjf{rg ckl/xfo{ ePsfn] ;a} g]kfnLn] dtbfgdf efulng' kb{5 eGg'eof] . pxf“n] r'gfjn] d'n'sdf :yfoL zflGt :yfkgf ug{df d4t k'Ug] atfpg'eof] . To;}u/L xf“:osnfsf/ bLks/fh lu/Ln] clxn] x'g nfu]sf] lgjf{rgn] d'n'sdf zflGt :yfkgf ug{sf nflu dxŒjk"0f{ e"ldsf v]Ng] s'/f atfpg' eof] .
sfo{qmddf nf]slk|o gflosf hn zfxn] ;a} ldn]/ d'n'sdf zflGt :yfkgf ug'{kg]{ s'/fdf hf]8 lb“b} r'gfj x'g' g} zflGtsf] af6f]lt/ nDsg] Pp6f pko'Qm dfWod xf] eGg'eof] . r'gfjdf ef]6 xfNg kfpg' xfdL ;Dk"0f{ g]kfnLx¿sf] clwsf/sf] s'/f xf] eGb} pxf“n] r'gfj ;kmn ug{ ;a}nfO{ cfx\jfg ug'{eof] . To:t} csL{ gflosf em/gf yfkfn] klg r'gfj x'g'kg]{ s'/fdf hf]8 lb“b} r'gfjn] d'n'sdf zflGt :yfkgf ug]{ ePsfn] ;a} kIfn] r'gfjdf efu lng'kg]{ wf/0ff AoQm ug'{eof] .
gfos /ljGb| v8\sfn] clxn]sf] r'gfj ckl/xfo{ ePsf] s'/f JoQm ub}{ cfkm" d]o/ x'“bf ef]u]sf cg'ejsf] cfwf/df klg of] r'gfj lgs} g} ckl/xfo{ ePsf] atfpg' atfpg' eof] . æ/fhgLlts bnx¿n] ;f“Rr} g} hgtfsf] enf] rfxG5g\ eg] r'gfjdf efu lng'kb{5 . hgtfx¿ k|ltlglwljxLg ePsf 5g\ pgLx¿nfO{ cfkm\gf] k|ltlglw 5fGg] df}sf xf] of], To;}n] ;a} bnn] of] r'gfjdf efu lng'kb{5Ú v8\sfn] atfpg'eof] . rnlrq lgb]{zs tyf lgdf{tf o'j/fh nfdfn] clxn] g]kfnL hgtfn] b]zdf zflGt rflx/x]sf] x'“bf of] lgjf{rgn] b]zdf zflGt :yfkgf ug{sf nflu d4t ug]{ s'/f JoQm ug'{eof] .
cfkm" ;+j}wflgs /fhtGq / ax'bnLo k|hftGqdf ljZjf; /fVg] gful/s ePsfn] cfufdL lgjf{rg h;/L ePklg ;kmn kfg'{ kg]{ s'/fdf nf]sufos /fdk|;fb vgfnn] k|lta4tf hfx]/ ug'{eof] . To:t}, csL{ gflosf lakgf yfkfn] d'n'ssf] lgsf;sf nflu r'gfj ckl/xfo{ ePsf] s'/f atfp“b} ;a} kIfx¿ ldn]/ r'gfjdf efu lng'kg]{ s'/fdf hf]8 lbg'eof] . To;}u/L gfos >Ls[i0f >]i7n] ;a} g]kfnLdf Pstf x'g' kg]{df hf]8 lb“b} r'gfj ;DkGg u/]/ b]zdf zflGt :yfkgf ug'{kg]{ / hgtfn] k|hftGqdf kfpg] :jtGqtf r'gfjdf ef]6 xfn]/ pkof]u ug'{kg]{ s'/f atfpg'eof] . ;f]xL sfo{qmdf xf“:osnfsf/ hLt' g]kfnn] b]zdf zflGt rflxPsf] / Tof] zflGt r'gfjaf6 dfq} ;Dej x'g] atfpg'eof] .
sfo{qmddf l/kf]6{;{ Snasf cWoIf Clif wdnfn] d'n'sdf zflGt / k|hftGq k'gM :yfkgfsf nflu snfsdL{x¿sf] klg dxŒjk"0f{ of]ubfg /xg] s'/fdf hf]8 lb“b} b]zdf åGå ;dfwfgsf nflu /fli6«o ;xdlt ckl/xfo{ ePsf] s'/f atfpg'eof] . pQm sfo{qmddf rnlrqsdL{ tyf ufosx¿ tLy{ yfkf, gLnxl/ sfkm\n], gGbs[i0f hf]zL, dx]z v8\sf cflbx¿n] klg cf–cfkm\gf] ljrf/ JoQm ug'{ePsf] lyof] .
–wd{/fh clwsf/L, -k|lzIffyL{ kqsf/_
ljZj lqms]6sf v]nf8L
sf7df8f}+ . ljZjsk lqms]6sf nflu g]kfnL 6f]nLdf slgi7 rf}ufO{sf] g]t[Tjdf rf}w hgf v]nf8L / rf/hgf j}slNks v]nf8L 5gf]6 ePsf] ;f]daf/ 3f]if0ff ul/Psf] 5 . g]kfn lqms]6 ;+3n] cfufdL km]a|'c/Ldf >Ln+sfdf cfof]hgf x'g] o' !( ljZjsk lqms]6 k|ltof]lutfsf nflu oL v]nf8L 5gf]6 ul/Psf] 3f]if0ff u/]sf] xf] . cfufdL km]a|'c/L % b]lv !( tf/]v;Dd x'g] pQm k|ltof]lutfsf nflu g]kfnL v]nf8L 5gf}6 ug{ ljho zdf{sf] ;+of]hsTjdf /fli6«o 5gf]6 ;ldlt u7g ul/Psf] lyof] . zdf{ ;+of]hs ePsf] ;ldltn] lqms]6sf x:tLx¿nfO{ ;d]6]/ of] 6f]nLsf] rog u/]sf] xf] .
3f]lift g]kfnL 6f]nLdf slgi6 rf}ufO{ -sKtfg_, kf/; v8\sf -pksKtfg_ z/b e]ifjfs/, 1fg]Gb| dNn, o;jGt ;'j]bL, k|]d rf}w/L, a;Gt /]UdL, dx]z If]qL -ljs]6 lsk/_ /fh >]i7, zzL s]z/L, ceo /f0ff, aG6' a6fh', cd[t e§/fO{ / /tg /f}lgof/ 5g\ . j}slNks v]nf8Ldf cfsfz u'Ktf, lbk]g >]i7, ;'/h ltldlN;gf / lgd{n l;d/f}gu}8f 5g\ .
pQm 6f]nLsf] Joj:yfks Sofgsf pkfWoIf tfl/0fLljqmd zfx / ;xfos Joj:yfksdf Sofgsf ;b:o lbjfs/ 3n] /x]sf 5g\ . /f]on's 8fj; k|lzIfs / z+s/s'df/ /f0ff ;xfos k|lzIfs /xg' ePsf] ;f] g]kfnL lqms]6 6f]nLn] dxŒjk"0f{ kl/0ffd xft kfg]{ cfzf ul/Psf] 5 .