/fli6«o kqsf/ dxf;+3 hfUof]
sf7df8f}÷/fli6«o kqsf/ dxf;+3, g]kfnsf] s]Gb|Lo sfof{no cgfdgu/ sf7df8f}df :yfkgf ul/Psf] 5 . l5§} sfof{nosf] ljlwjt pb\3f6g x'g]5 . o;cl3 sfo{jfxs cWoIf h;'bf k|wfgsf] cWoIftfdf kf}if @* ut] sf7df8f}df a;]sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] dxf;+3sf] pkfWoIfdf hLj/fd e08f/L, dxf;lrjdf /fdk|;fb vgfn, ;lrjdf s'df/ ofq' / sf]iffWoIfdf OGb| l/hfnnfO{ dgf]gog u/]sf] 5 . dxf;+3sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] ljwfgsf] wf/f ## adf]lhd pQm l/Qm kbx?df dgf]gog u/]sf] xf] .
a}7sn] @)^@ kmfNu'g !( / @) ut] sf7df8f}df ;DkGg x'g] /fli6«o kqsf/ dxf;+3sf] k|yd s]Gb|Lo dxflwj]zg eJotfsf ;fy ;DkGg ug{ sfo{jfxs cWoIf h;'bf k|wfgsf] ;+of]hsTjdf cfly{s, cWoIf kL= v/]nsf] ;+of]hsTjdf cg'udg ;ldlt, /fdk|;fb vgfnsf] ;+of]hsTjdf cfjf;, ;u'g nfjtLsf] ;+of]hsTjdf ef]hg Joj:yf, df]xg >]i7sf] ;+of]hsTjdf ;~rf/ ;Dks{, s'df/ ofq'sf] ;+of]hsTjdf ljwfg ;+zf]wg, /fh]z clx/sf] ;+of]hsTjdf oftfoft Joj:yf, eujfg lqkf7Lsf] ;+of]hsTjdf d~r Joj:yfkg, df]xg 9'Ë]nsf] ;+of]hsTjdf k|rf/ tyf :dfl/sf k|sfzg, hLj/fd e08f/Lsf] ;+of]hsTjdf :jfut ;Tsf/ Pj+ gfd btf{, sf]dn jnLsf] ;+of]hsTjdf Jofh Joj:yf tyf ;b:otf 5fgaLg, df]xg 9'Ë]nsf] ;+of]hsTjdf k|:tfj, clen]v, sfo{qmd, kL= v/]nsf] ;+of]hsTjdf b:tfj]h tof/L, /fdxl/ rf}nfufO{sf] ;+of]hsTjdf :jo+;]js kl/rfng pk–;ldltx? lgdf{0f u/]sf] 5 .
o;}u/L a}7sn] ljwfg cg'?kg} dxf;+3sf] ;+u7g ljefu k|d'vdf hLj/fd e08f/L, k//fi6« ljefu k|d'vdf ;u'g nfjtL, k|sfzg tyf cg';Gwfg ljefu k|d'vdf df]xg 9'Ë]nnfO{ rog u/]sf] 5 . dxf;+3sf] ;DkGg a}7sn] @)^@ df3 dlxgfd} z'qmaf/ pkTosf :t/Lo ;Dkfbs÷k|sfzsx?sf] ljz]if e]nf tyf …g]kfnL kqsfl/tfsf] r'gf}lt / cfufdL sfo{lbzfÚ ljifos Ps lbjl;o] ljrf/ uf]i7L cfof]hgf ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 .
…;+j}wflgs zlQmx? Psh'6 x'g'k5{Ú
sf7df8f} . /fhkl/ifb\ :yfoL ;ldltsf ;efklt k/z'gf/fo0f rf}w/Ln] /fi6«, /fli6«otfsf] ;+/If0fsf nfuL ;+j}wflgs zlQmx? Psh'6 xg'kg]{ jtfpg' ePsf] 5 .
@*$ cf}+ k[YjL hoGtL tyf /fli6«o Pstf lbj;sf] c;/df cfof]lht d'n'sdf :yfoL zflGt / xfd|f] bfloTj ljifos ;fIffTsf/ sfo{qmd Pj+ /fhkl/ifb\ ;b:o O{lGb/f >]i7åf/f lnlvt OlGb/f kl/qmdf u|Gy ljdf]rg ;df/f]xnfO{ ;Djf]wg ub}{ ;efklt rf}w/Ln] h'g;'s} sfo{ ubf{ klg ;j{k|yd d'n's / hgtfsf] lxtsf nflu uDeL/tfk"j{s ;f]Rg'kg]{ jtfpg'eof] . pxf+n] >L % jf6 /fli6«otf / k|hftGtsf] ;+/If0fsf nfuL df3 !( sf] sbd p7fO{jS;]sf] jtfp+b} df};'kmjf6 ;+j}wflgs /fhtGq / jx'blno k|hftGq k|lt jf/Djf/ k|ltj4tf JoQm ul/jS;]sf] :d/0f u/fp+b} df};'kmsf] sbdnfO{ z+sf ug'{ d'v{tf xf] eGg'eof] .
/fhkl/ifb\ :yfoL ;ldltsf ;b:o ;lRrt zDz]/ /f0ffn] dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfgsf nfuL ;/sf/n] dfq grfx]/ gx'g] jtfp+b} dfcf]jfbL :j+o zflGt lj/f]wL ePsf] wf/0ff JoQm ug'{eof] . pxf+n] /fhb'tx? s'6gLlts dof{bfleq j:g'kg]{ jtfp+b} g]kfnn] cfk\mgf] cfGt/Ls ;d:of cfk}m ;dfwfg ug{ ;Ifd /x]sf] wf/0ff JoQm ug'{eof] . sfo{qmddf /fhkl/ifb\ :yfoL ;ldlt ;b:o u0f]z jxfb'/ u'?Ë /fhkl/ifb\ ;b:o OlGb/f >]i7 / k|fWofks ;'idf zfxn] klg jf]Ng' ePsf] lyof] .
cfof]uåf/f /Iff / u[x ;lrj;Fu 5nkmn
nlntk'/ . dfgjclwsf/ cfof]uåf/f lgldQ ;lrj w'|j g]kfnåf/f x:tfIfl/t lj1lKtdf elgPsf] 5 æ/fHoåf/f kqmfp u/L j]kQf kfl/Psf elgPsf JolQmx¿sf] tbf¿stfsf ;fy vf]hL ug]{ qmddf /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]un] xfn} >L % sf] ;/sf/sf u[x ;lrj afns[i0f k|;fO{ tyf /Iff ;lrj lji0f'bQ pk|]tL;Fu xfn} cfof]udf 5nkmn u¥of] .
;f] cj;/df cfof]un] /fHoåf/f j]kQf kfl/Psf] egL cfof]udf k|fKt ph'/Lx¿sf ;DaGwdf ;lrjåonfO{ hfgsf/L u/fPsf] lyof] . ;lrjåon] cfof]un] o;;DaGwdf dfu]sf hfgsf/L pknAw u/fpg] / cfof]unfO{ ;xof]u ul//xg] k|lta4tf JoQm ug'{eof] . 5nkmndf cfof]usf ;b:ox¿ tyf clws[t sd{rf/Lx¿ ;+nUg x'g'x'GYof] .Æ
lztnx/ / hf8f]n] ubf{ #! hgfsf] d[To'
af/f . lztnx/ tyf s7\of+u|Lbf] hf8f]sf] sf/0f cfOtaf/ dWo t/fO{df % hgfsf] d[To' ePsf] 5 . af/fsf] bf]xf]/L uf=lj=;=df b'O{hgf k;f{sf] dxfb]j k§L / levdk'/df !÷! tyf /f}tx6sf] xlyofxLdf ! u/L % hgfsf] d[To' ePsf] xfd|f :yfgLo ;Dafbbftfn] hgfPsf 5g\ .
cfOtaf/ ;Dddf lztnx/ / hf8f]n] ubf{ k;f{df *, af/fdf ^ / /f}tx6df !& ul/ hDdf #! hgfsf] d[To' e};s]sf] atfO{Psf] 5 .
bz lbg b]lv PSsf;L a9]sf] s7\ofª\u|Lbf] hf8f] / lztnx/sf sf/0f dWo t/fO{sf lhNnfx?df ;a}eGbf a9L dlxnf, afnaflnsf tyf j[4–j[4fx? k|efljt ePsf 5g\ . ljz]if u/L hf8f]sf] sf/0f :jf;–k|:jf;, ?3f vf]sL, 5flQ b'Vg], 6fpsf] b'Vg] nufotsf /f]ux?sf] k|sf]k b]lvPsf] / o:tf /f]uaf6 k|efljt JolQmx?sf] c:ktfndf pkrf/ u/fpg cfpg] le8 a9]sf] s'/f jL/u+h l:yt gf/fo0fL pkIf]qLo c:ktfnn] hgfPsf] 5 .
xTof lx+;f eof] eGb}df r'gfj /f]lsb}g–/fHodGqL kf]v/]n
sf7df8f} . dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfhsNof0f dGqL 8f= b'uf{ kf]v/]nn] xTof lx+;f ePklg gu/ lgjf{rg :ylut gx'g] atfpg'ePsf] 5 . pxfFn] /fHosf] bfloTj zflGt k|bhfg ug]{ ePsfn] gu/ lgjf{rgsf nflu ;/sf/n] ;a} lsl;dsf] ;'/Iffsf] Uof/]G6L u/]sf] atfpg'eof] .
/fhwfgLdf cfof]lht ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} g]kfnL sfFu|]; -/fi6«jfbL_ sf cWoIf ;d]t /xg'ePsL /fHodGqL kf]v/]nn] r'gfj gePsfn] d'n's uDeL/ cj:yfdf k'u]sfn] r'gfjsf] s'g} ljsNk gePsf] atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] r'gfj gx'Fbfg} d'n'sn] cfhsf] uDeL/ kl/0ftL ef]Ug'k¥of] To;}n] r'gfjsf] ljsNk 5}g . dfcf]jfbLn] xTof lx+;f hf/L /fv]klg gu/ lgjf{rg ;DkGg ul/5f8\g]df ;/sf/ b[9 /x]sf] atfpFb} pxfFn] eGg'eof] O/fsdf /Qmkft x'Fbf klg r'gfj ePsf] 5 eg] g]kfndf lsg gx'g] < lgjf{rg alxisf/ u5'{ eGg' ck|hftflGqs rl/q ePsf] atfpFb} pxfFn] bnx?nfO{ lgjf{rgdf ;xefuL x'g cfJxfg ug'{eof] . dfcf]jfbLsf] z}nLg} lx+;fTds ePsfn] yfgsf]6 36gfnfO{ klg pxfFn] ;f]xL ?kdf lrlqt ub}{ dfcf]jfbLnfO{ klg a'n]6 5f8L Aofn]6df cfpg cfJxfg ug'{eof] . ;/sf/ ;w} zflGtsf] kIfdf /x]sf] atfpFb} pxfFn] dfcf]jfbLnfO{ jftf{df cfpg cfJxfg klg ug'{eof] . pxfFn] eGg'eof] jftf{sf] 9f]sf ;w} v'Nnf 5 . dfcf]jfbLn] gu/ lgjf{rgnfO{ ljyf]Ngsf nflu eg]/ cfqmd0fdf lta| kf/]sf] geg]sfn] pgLx?sf] tf/f] gu/lgjf{rg gx'g] klg pxfFsf] ts{ lyof] .
l/kf]6{;{ Sna g]kfnsf cWoIf Clif wdnfsf] ;efkltTjdf ;DkGg ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} g]kfn ;b\efjgf kf6L{sf dxfdGqL b]]j]Gb| ld>n] cfkm\gf bn lgjf{rgdf hfg] t/ ;/sf/n] zflGt;'/Iffsf] k|Tofe"lt lbg'kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] d'n'sdf eo / qf; JofKt ePsfn] cfk'mx? d'sbz{s eP/ a:g g;Sg] atfpg'eof] . lgjf{rg alxisf/sf gfddf /Qmkft ePdf hgtfn] sfFu|]; / Pdfn]nfO{ g5f8\g] pxfFsf] ts{ lyof] . pxfFn] yfgsf]6 36gfn] lgjf{rgsf a]nfdf zflGt sfod x'g] s'/fdf k|Zg t]l;{Psf] klg atfpg'eof] . sfo{qmddf k|hftflGqs g]kfnsf dxf;lrj an/fd yfkfn] lgjf{rgsf nflu jftfj/0fsf] lgdf{0f ug'{kg]{df hf]8 lbg'eof] . lgjf{rgsf] pko'Qm jftfj/0f gag];Dd cfkm\gf] bnn] gu/ lgjf{rgdf efu glng] :ki6 kfb}{ pxfFn] ;/sf/n] zflGtsf] Jojxfl/s k|Tofe"tL lbg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . pxfFn] cfGbf]ng/t ;ft bnnfO{ klg lgjf{rgdf cfpg cfJxfg ug'{eof] .
xl/ofnL kf6L{sf g]tf s'Fj]/ zdf{n] cfkm\gf] bn lgjf{rgdf hfg] :ki6 kfb}{ lgjf{rg gePdf d'n's 3f]/ k|ltudgtkm{ hfg] vt/f cf}Nofpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] kl/l:ylt uDeL/ eO;s]sf] 5 / lgjf{rg x'g g;s]df To;sf] bf]if >L % nfO{ hfG5 . >L % sf] cleofgnfO{ ;kmn kfg{sf nflu klg cfkm\gf] bnn] lgjf{rgdf efu lng nfu]sf] pxfFsf] egfO{ lyof] . jt{dfg cj:yfdf d'Vo ;d:of dfcf]jfbL ;d:of ePsf] atfpFb} pxfFn] ;ft bnn] dfcf]jfbLsf] bf; eP/ cfTd;dk{0f u/]sf] cf/f]k nufpg'eof] . k"j{ ;xfosdGqL Pj+ ;dfhjfbL k|hftflGqs hgtf kf6L{ g]kfnsf cWoIf k|]daxfb'/ l;+xn] xfn r'gfjsf] jftfj/0f galg;s]sfn] cfkm\gf] bn lgjf{rgdf efu lng g;Sg] atfpg'eof] . pxfFn] cfkm\gf] bn lgjf{rgs]f kIfdf ePklg ;/sf/af6 zflGt;'/Iff x'g] ljZjf; ug{g;Sg] atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] zflGtk"0f{ jftfj/0fsf] k|Tofe"lt geP;Dd lgjf{rgdf hfg ;lsb}g . /fi6«jfbL Pstf kf6L{sL cWoIf pdf >]i7n] cfkm\gf] bn r'gfjdf hfgsf nflug} lgjf{rg cfof]udf btf{ ePsf] atfpFb} lg8/ eP/ lgjf{rgdf pDd]bjf/L lbg] atfpg'eof] . pxfFn] cfkm\gf] bnn] clwsf+z dlxnf pDd]bjf/nfO{ :yfg lbg] klg atfpg'eof] . pxfFn] cfkm\gf] bnn] clwsf+z dlxnf pDd]bjf/nfO{ :yfg lbg] klg atfpg'eof] . /fi6«jfbL ldng s]Gb|sf cWoIf u0f]zaxfb'/ kf08]n] cfkm\gf] bn lgjf{rgdf hfg] atfpFb} zflGt;'/Iffsf] jftjf/0f agfpg' cfu|x ug'{eof] . ;f]xL bnsf k|jQmf nfnaxfb'/ g]kfnLn] jt{dfg ;/sf/af6 zflGt;'/Iff x'g] s'/fdf ljZjf; ug{ g;lsg] atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] xfdL d08n];Fu ;xsfo{ ub}{gf} . csf{ g]tf s]zjk|;fb clwsf/Ln] r'gfj gePdf k|hftGq g/xg] atfpFb} r'gfjsf nflu zflGtsf] jftfj/0f lgdf{0f ug{ cfu|x ug'{eof] .
/fli6«o kqsf/ dxf;+3df cfj4 jl/i7 kqsf/x?sf] cfklQ
sf7df8f} . g]kfn kqsf/ dxf;+3df cfj4 al/i7 ;~rf/sdL{x?n] xfn} Ps ;+o'Qm lj1KtL k|sfzLt ul/ g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] tkm{af6 kqsf/x?s} dfgdb{g x'g] u/L e}/x]sf s'k|rf/ k|lt cfk'mx?sf] Wofgfsif0f{ ePsf] hgfPsf 5g\ . lj1lKtdf /fi6«;fd' b]vfk/]sf] c;xh kl/:yLltaf6 kmfObfln+b} s]xL :jfyL{ JolQmx?n] /fhgLlts kmfObfsf nflu cfˆgf] st{Jo k|lt ;hu kqsf/x?lj?4 cjf~5Lt s[ofsnfk u/]sf] cf/f]k nufOPsf] 5 . ;+rf/sdL{x? kL= v/]n, h;'bf k|wfg, s'df/ ofq', hLj/fd e08f/L /fdk|;fb vgfn, eujfg lqkf7L, /fh]z emf, OGb| l/hfn, sf]dn jnL, ab|Lk|;fb sfˆn] sl/Gb| z]df{, s0f{ k|v/ lwtfn, s[i0f/fd kl/of/ / lbg]z k|;fb ;fxn] hf/L ug'{ePsf] ;+o'Qm lj1lKtdf ;dfhnfO{ s'g} k|sf/sf] ;sf/fTds of]ubfg lbg] t/ åGb e8\sfpg] p4]Zon] ckf/bzL{ ;f+7uf+7 ub}{ lx+8\g] tTjsf] Ozf/fdf ePsf] cfk"mx? lj?4s] slyt cg'zf;g ;DaGwL wlDsaf6 tdfd ;~rf/sdL{x?sf] Odfg / st{Jo k/fo0ftfdf sdL cfpg] 5}g elgPsf] 5 . lj1lKtdf ;+ljwfg k|bQ ljrf/ / cleJolQm :jtGqtf nufotsf xs pkef]u ug]{ ;DaGwdf x'g] s'g} k|sf/sf] k|xf/ lj?4 86]/ d'sfljnf ug{ tdfd kqsf/x?nfO{ cfXjfg ;d]t ul/Psf] 5 .
;b\efjgf kf6L{sf] a}7s ;DkGg
sf7df8f} . g]kfn ;b\efjgf kf6L{sf] sf7df08f}+df a;]sf] sfo{;ldltsf] a}7s ljleGg lg0f{ox? u/L ;DkGg ePsf] 5 . kf6L{sf /fli6«o cWoIf alb| k|;fb d08nsf] cWoIftfdf ;DkGg ;f] a}7såf/f kf/Lt /fhg}lts k|:tfjdf >L % af6 d'n'sdf zflGt ;'/Iff sfod ug]{, e|i6frf/ lgoGq0f u/L z';f;g sfod ug]{ clek|fon] rfnLaS;]sf] df3 !( sf] sbdsf] kmn:j?k b]zsf] zflGt / z';f;gsf] l:yltdf ;'wf/ x'Fb} hfg' @! a'b] sfo{qmdsf] ;kmntf ePsf] eGb} cfufdL df3 @^ ut] x'g] gu/ lgjf{rgdf kf6L{n] ;lqmotfk"{s efu lng] pNn]v u/LPsf] 5 .
;z:q k|x/Lsf] ;dfrf/
;z:q k|x/L dxflg/LIfsåf/f zflGt :yfkgfy{ nfO{a]/Lof hfg] 6f]nLnfO{ ljbfO{
sf7df8f} . ;z:q k|x/L dxflg/LIfs ;xjL/ yfkfn] ;+o'Qm /fi6«;+3sf] cg'/f]wdf zflGt :yfkgfy{ ;z:q k|x/L ansf] tkm{af6 o'gfO6]8 g]zG; ld;g Og nfOa]/Lofdf kmD8{ k'ln; o'lg6sf] ?kdf 5gf}6 ePsf ;z:q k|x/L ansf] 6f]nLnfO{ xfn} ;z:q k|x/L an k|wfg sfof{nodf Ps ;df/f]xaLr ljbfO{ ug'{eof] .
;z:q k|x/L dxflg/LIfs yfkfn] To;cj;/df bfloTj lgjf{xsf] qmddf ;z:q k|x/L ansf /fi6«;]jsx?sf] af]nL tyf Jojxf/ ;w} l;i6 /xg'kg]{ tyf cfk"m t}gfy /x]sf] 7fpFdf lgjf{x ug'{kg]{ st{Jok|lt s'g} ;Demf}tf gu/L pTs[i6 sfo{ ug{ sl6a4 /xg'kg]{ atfpg'x'Fb} l;i6 af]nL Jojxf/n] ;w} /fd|f] ;Gb]z hfg] :d/0f u/fpg'eof] .
vl6Psf] If]qdf t}gfy /xFbf l6dl:k/L8 /fd|f] x'g'kg]{ atfpg'x'Fb} pxfFn] ;+o'Qm /fi6«;+3sf] cg'/f]wdf zflGt :yfkgfy{ ljb]zdf sfo{ ubf{ b]z / ;+u7gsf] 5jL pHhjn x'g] ul/ ljutsf 6f]nLn] em} pTs[i6 sfo{ ug{ sl6a4 /xg'kg]{ pNn]v ug'{eof] . ljb]zdf t}gfy /xFbf JolQm ljz]if eGbf klg x/]s sfddf b]z / ;+u7gsf] gfd cufl8 cfpg] rrf{ ug'{x'Fb} pxfFn] b]zdf pTs[i6 sfo{ ;Dkfbg u/]sf] ljleGg cg'ejx? /x]sf] ;f] 6f]nLn] cfkm\gf] cg'ejnfO{ sfo{If]qdf pkof]u ul/ pRr cg'zf;gdf /x]/ pTs[i6 sfo{ ;Dkfbg ug{ sfo{ ;kmntfsf] sfdgf ug'{eof] . To;cj;/df ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfsx? /lj/fh yfkf, jf;'b]j jnL / /f]lxt yfkf nufPt ;z:q k|x/L gfoa dxflg/LIfsx? lbnLk s'df/ >]i7 / Zofds[i0f sdf{rfo{ tyf cGo l;lgo/ clws[tx?sf] ;d]t pkl:ylt /x]sf] lyof] .
;z:q k|x/L gfoa pk/LIfs lszf]/ k|wfgsf] sdf08df To;tkm{ hfg] ;f] 6f]nLdf ;z:q k|x/L ansf clws[t hjfg u/L s"n ! ;o aL; hgf /x]sf 5g\ .
;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfsaf6 :jb]z kms]{sf] 6f]nLnfO{ :jfut
sf7df8f} . ;+o'Qm /fi6«;+3sf] cg'/f]wdf zflGt :yfkgfy{ ;z:q k|x/L ansf] tkm{af6 o'gfO{6]8 g]zG; ld;g O{g nfOa]/Lofdf kmD8{ k'ln; o"lg6sf] ?kdf sfo{/t ;z:q k|x/L ansf] Ps ;o aL; ;b:oLo Ps 6f]nL cfkm\gf] sfo{sfn ;kmntfk"j{s ;DkGg u/L :jb]z kmSof]{ .
;f] 6f]nLnfO{ ;z:q k|x/L an k|wfg sfof{no k|zf;g ljefusf k|d'v ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs /f]lxt yfkfn] ;z:q k|x/L an k|wfg sfof{nodf Ps ;df/f]xaLr xflb{s :jfut ug'{eof] . ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs yfkfn] To;cj;/df ;+o'Qm /fi6«;+3sf] cg'/f]wdf /fi6« / ;+u7gsf] k|ltlglwTj ub}{ zflGt :yfkgfy{ t}gfy /xL p2]Zo k|fKtLdf d]xgtsf ;fy sfo{ ;Dkfbg u/L o; 6f]nLn] k'/f u/]sf] lhDd]jf/Lsf] ;x|fxgf ug'{x'Fb} zflGt :yfkgfy{ nfOa]/Lofdf o; 6f]nLn] ;x|fxgLo sfo{ u/]sf] lkm8Aofs k|fKt ePsf] pNn]v ug'{eof] . h'g} 7fpFdf vl6P klg ;z:q k|x/L ansf /fi6«;]jsn] cfkm\gf] lhDd]jf/L lgjf{xdf sl6a4 /xg'kg]{ rrf{ ug'{x'Fb} pxfFn] ;w} pRr cg'zf;gdf /x]/ st{jolgi7 eO{ lhDd]jf/L k'/f ubf{ sfo{If]qdf ;kmntf k|fKt ug{ ;lhnf] x'g] atfpg'eof] . pxfFn] d]xgtsf ;fy cfkm\gf] lhDd]jf/L k'/f ug{ sl6a4 /xFbf ;kmntf glhs /xg] s'/f ;d]t pNn]v ug'{eof] . ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs /f]lxt yfkfn] To;}cj;/df :jb]z kms]{sf ;z:q k|x/L sd{rf/Lx?nfO{ k/b]z ;]jf kbsåf/f ;'zf]let ug'{eof] .
sfo{qmddf ;z:q k|x/L gfoa dxflg/LIfs4o an/fd axfb'/ s]=;L= / Zofds[i0f sdf{rf{o nufPt cGo jl/i7 clws[tx?sf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .
Jof08 cfwf/e"t tflnd
sf7df8f} . ;z:q k|x/L jl/i7 pkl/Ifs sf]if/fh jGtn] ;z:q k|x/L an k|wfg sfof{nodf ;+rfng x'g] l;=;+= % Jof08 cfwf/e"t tflndsf] lxhf] Ps ;df/f]xaLr pb\3f6g ug'{eof] . To;cj;/df pxfFn] x/]s k|lzIffyL{n] tflndsf] dxTjnfO{ a'em]/ ;+u7gsf] p2]Zo k'/f ug{ s8f kl/>dsf ;fy nugzLn /xg'kg]{ pNn]v ug'{eof] . tflndsf k|d'v lzIfs ;z:q k|x/L pk/LIfs x:taxfb'/ yfkfn] To;cj;/df tflnd ;DaGwL k|ltj]bg k|:t't ug'{x'Fb} tflndsf] bf}/fgdf k|lzIffyL{x?nfO{ Jof08sf ljljw ljifodf k|lzIf0f lbO{g] atfpg'eof] .
;df/f]xdf ;z:q k|x/L gfoa pkl/Ifs s'n axfb'/ yfkfn] wGojfb 1fkg ug'{ ePsf] lyof] . ;z:q k|x/L an tflnd dxfljBfno nfdfkf6g kf]v/fsf] tTjwfgdf ;+rflnt !@ dlxgf sfof{ljlwsf] ;f] tflnddf @% hgf k|lzIffyL{x?sf] ;xeflutf /x]sf] 5 .
;]gfd'v xltof/ tflnd ;dfkg
sf7df8f} . lkmN8qmfkm\6, Jof6nqmfkm\6, xltof/ tflnd tyf zf/Ll/s k|lzIf0f nufPtsf ljljw ljifodf ;}4flGts Pj+ Jojxfl/s k|lzIf0fsf ;fy ;z:q k|x/L an u'x]Zj/L u0f b'jfsf]6 eQmk'/df ;+rflnt l;=;+= #& ;]gfd'v xltof/ tflnd ;dfKt ePsf] 5 .
pQm tflndsf] ;dfkgsf cj;/df cfof]lht ;df/f]xdf ;f]xL u0fsf u0fklt ;z:q k|x/L pk/LIfs s[i0feQm a|Dxrfo{n] tflndsf ljljw ljBfdf pTs[i6 7xl/Psf k|lzIffyL{x?nfO{ k'/:sf/ tyf k|df0fkq k|bfg ug'{eof] . ;z:q k|x/L pk/LIfs a|Dxrfo{n] To;cj;/df sl7g d]xgt / cys k|of;af6 tflndsf] bf}/fgdf cfh{g u/]sf snf / sf}znnfO{ k|lzIffyL{x?n] sfo{If]qdf ;xL ?kdf pkof]u u/]/ pTs[i6 sfo{ ug'{kg]{ atfpg'eof] . JolQmut :jfy{ eGbf dfly p7]/ ;+u7gsf] lxt / enfO{sf] nflu ;w} ;fd"lxs of]ubfg k'¥ofO{ /xg'kg]{ rrf{ ug'{x'Fb} pxfFn] cg'zf;gsf] dof{bfnfO{ sfod /fVb} k|lzIffyL{x?n] k|fKt cg'ej / of]Uotfaf6 nIfLt p2]Zo k|flKtdf lqmoflzn /lx/xg' kg]{ pNn]v ug'{eof] . sfo{qmddf ;z:q k|x/L gfoa pk/LIfs sdn lu/Ln] wGojfb 1fkg ug'{ePsf] lyof] eg] tflndsf k|d'v k|lzIfs ;z:q k|x/L lg/LIfs e/t k|;fb sf]O/fnfn] tflndsf ljljw kIfdfly k|sfz kfg'{x'Fb} tflnd ;DaGwL k|ltj]bg k|:t't ug'{ ePsf] lyof] . ;z:q k|x/L an o'lQm tflnd dxfljBfno jb{3f6 gjnk/f;Lsf] tTjwfgdf ;+rflnt * xKtf sfof{jlwsf] ;f] tflnddf s"n $! hgf k|lzIffyL{x?n] ;kmntf xfl;n u/]sf 5g\ . tflnddf ;z:q k|x/L jl/i7 xjNbf/ tf]knfn e'iffn ;j{k|yd ePsf 5g\ eg] zf/Ll/s ;lxi0f'tftkm{ ;z:q k|x/L hjfg d]3 axfb'/ cfn] / rfFbdf/Ltkm{ ;z:q k|x/L hjfg df]xg yfkf k|yd ePsf 5g\ .
g]kfn k|x/Lsf] of] ;ftfsf] ;dfrf/ o:tf] 5
ldltM @)^@.!).# ut]
k|x/L dxflg/LIfs yfkfaf6 lgb]{zg
sf7df8f}+ . k|x/L dxflg/LIfs Zofd eQm yfkfn] k|x/L sd{rf/Lx?sf] sfo{s'zntf / axg ug'{kg]{ lhDd]jf/Ln] g]kfn k|x/Lsf] bIftf / ;f+u7flgs IfdtfnfO{ k|ltljDjLt ug]{ x'gfn] k|x/L sd{rf/Lx?n] ;b}j cg'zfl;t / dof{lbt 9+un] lhDd]jf/L axg ug'{kg]{ s'/f jtfpg'ePsf] 5 . pQm s'/f pxfFn] ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] cg'/f]wdf zflGt :yfkgfy{ xfO{6L l:yt ldg':tfx ldzgdf g]kfn k|x/Lsf] tkm{af6 kmd{ k'ln; o'lg6sf] ?kdf sfo{/t /xg vl6 hfg] t];|f] k|x/L 6f]nLnfO{ k|x/L k|wfg sfof{nodf lg/LIf0f tyf lgb]{zg lbg] qmddf atfpg'ePsf] xf] . cGt/f{li6«o ?kdf g]kfn k|x/Lsf] 5ljnfO{ cem phfuf/ ug{ vl6O{ hfg] 6f]nLsf] sfo{ s'zntf, nugzLntf / h'emf?kgn] laz]if dxTj /fVg] s'/f pNn]v ug'{x'Fb} k|x/L dxflg/LIfs yfkfn] ;fd'lxs efjgf, ;dembf/L / cfk;L efOrf/fefjn] k|]l/t eO{ pRr dgf]an / b[9 ;+slNkt eP/ sfo{ ;Dkfbg ug'{kg]{ s'/f jtfpg'eof] . pQm cj;/df wGoafb 1fkg ug]{ qmddf k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs 8f= uf]laGb k|;fb yfkfn] ld;gdf vl6O{ hfg] k|x/L 6f]nLnfO{ z'esfdgf JoQm ug'{eof] . k|x/L pk/LIfs laho nfn sfo:ysf] g]t[Tjdf To;tkm{ hfg] pQm k|x/L 6f]nLdf l;lgo/ clws[t @@ hgf, h'lgo/ k|x/L clws[t $) hgf / k|x/L xjNbf/ tyf hjfg ^# hgf u/L s"n !@% hgf k|x/L sd{rf/Lx? /x]sf 5g\ .
;–;Ddfg bfx;+:sf/
a}t8L . st{Jokfngsf] qmddf dfcf]afbL cft+ssf/Lx?n] yfk]sf laikmf]6gdf k/L aL/ult k|fKt ug'{ePsf :juL{o k|x/L hjfg k|]d axfb'/ rGbsf] df3 # ut] a}t8Ldf ;–;Ddfg bfx;+:sf/ ul/of] .
k|d'v lhNnf clwsf/L, lhNnf l:yt ;'/Iff lgsfosf k|d'vx? Pj+ cGo sfof{nosf k|d'vx?, :j= rGbsf kl/jf/hg nufot k|x/L clws[t tyf hjfgx?n] :j= k|x/L hjfg rGbsf] kfly{j z/L/df km"ndfnf r9fO{ efjk"0f{ >4f~hln ck{0f ug'{eof] . j8f k|x/L sfof{no wgu9L b/jGbL eO{ lhNnf k|x/L sfof{no a}t8Ldf sfo{/t :j= k|x/L hjfg rGb ut k'; @( ut] ;+o'Qm ;'/Iffkmf}hsf] u:tL 6f]nL;Fu u:tLdf uPsf] cj:yfdf huGgfy gu/kflnsf–! l:yt uf]7fnfkfgLdf k'Ubf dfcf]afbL cft+ssf/Lx?n] yfk]sf] laB'tLo w/fkdf k/L ;Vt 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu :yfgLo c:ktfntkm{ n}hfFbf n}hfFb} pxfFn] aL/ult k|fKt ug'{ePsf] lyof] . :j= rGbsf] ;Ddfgdf zf]s ;nfdL, ;Ddfg ;nfdL tyf clGtd ;nfdL ck{0f ul/Psf] lyof] .
cj}w nfu" cf}ifw ;lxt kqmfp
gf/fo0fL . nDh'Ë lhNnf ufpFzx/ uflj;–! a:g] @^ aifL{o laqmd axfb'/ yfkf cj}w nfu" cf}ifw g/lkmg OGh]S;g ! xhf/ $ ;o %) efOn / 8fOh]kfd OGh]S;g ! xhf/ ! ;o efO{n ;lxt kqmfp k/]sf 5g\ . tL cleo'QmnfO{ c~rn k|x/L sfof{no gf/fo0fLaf6 vl6Psf] k|x/L 6f]nLn] k'; @ ut] ;fFem ;f9] kfFr ah] k;f{ lhNnf la/u+h pkdxfgu/kflnsf–!) 306f3/ 6]Dkf]kfs{df h'6sf] af]/fleq a'y'jfsf] ;fudf n'sfO{ l5kfO{ /fv]sf] cj:yfdf pQm kl/df0fsf] cj}w nfu" cf}ifw ;lxt kqmfp u/]sf] jtfOPsf] 5 .
ef/tsf] /S;f}naf6 NofO{ sf7df8f}+tkm{ n}hfg nfu]sf] atfOPsf] pQm nfu" cf}ifw tyf kqmfp cleo'Qmsf ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
e'ml08P/ d[To'
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–^ gofFa:tL kf6L6f/ l:yt lg/~hg k'8f;}gLsf] 3/df 8]/f u/L a:g] cGbfhL #% aifL{of l/tf /fO{sf] em'l08P/ d[To' ePsf] 5 . pgnfO{ df3 @ ut] ;fFem kf}g] ;ft ah] pgs} 8]/fsf]7fdf em'l08P/ d[To' ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Psf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
d]lzg k8\lsP/ d[To'
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf lazfngu/ l:yt cg'k zDz]/ /f0ffsf] 3/df /x]sf] skf; sf/vfgfdf crfgs d]lzg k8\sg hfFbf Ps hgfsf] d[To' ePsf] 5 . df3 @ ut] ;fFem kfFr ah] pQm sf/vfgfdf /x]sf] d]l;g crfgs k8\sg hfFbf xfn gfd, y/, jtg v'Ng g;s]sf tL JolQmsf] d[To' ePsf] s'/f k|fKt ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
tLg hgf dflg; d[t cj:yfdf km]nf
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf af}4 6';fn l:yt k]Daf ;f]gf tfdfËsf] lgdf{0fwLg 3/sf] sf]7fdf cGbfhL @^ aifL{o Ps k'?if, sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!& 9Ns' l:yt O{Gb|]0fL dlGb/ kf6Ldf cGbfhL %% aifL{o Ps k'?if / sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–@$ OGb|rf]sdf cGbfhL *% aifL{o Ps k'?if u/L tLg hgf dflg; d[t cj:yfdf km]nf k/]sf 5g\ .
xfn gfd, y/ jtg v'Ng g;s]sf tL JolQmx?dWo] af}4df df3 @ ut] laxfg cf7 ah], 9Ns'df df3 @ ut] lbp;f] tLg ah] / OGb|rf]sdf df3 @ ut] ;fFem ;f9] b; ah] d[t cj:yfdf km]nf kfl/Psf] jtfOPsf] 5 . oL 36gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
ljleGg wgdfn n'6kf6
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!) gofFafg]Zj/ k|jrg dfu{ a:g] ;'lgn cu|jfnsf] 3/af6 s/Lj !) nfv $% xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn n'6kf6 ePsf] 5 . df3 # ut] laxfg ;f9] b'O{ ah] c1ft JolQmx?n] pgsf] 3/sf] 5tsf] 9f]sf kmf]8L leq k|j]z u/L v's'/L b]vfO{ ! nfv ?k}ofF gub, s/Lj % nfv ?k}ofF a/fa/sf] #% tf]nf ;'g, s/Lj # nfv %) xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] lx/fsf] ;]6, @) xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] $ yfg 38L, s/Lj &% xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] ! yfg Sofd]/f u/L pQm ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L u/L nu]sf] jtfOPsf] 5 . pQm 36gfkl5 eflu km/f/ ePsf cleo'Qmx?sf] vf]htnf; ug'{sf] ;fy} o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
cfunfuLaf6 wgdfn IftL
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–#$ u}/LufpF l:yt dfwj k/fh'nLsf] 3/df 8]/f u/L a:g] >Lnfn zfxsf] sf]7fdf cfunfuL x'Fbf s/Lj $% xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn IftL ePsf] 5 .
df3 @ ut] ;fFem s/Lj ;jf gf} ah] d}gaQLaf6 crfgs cfunfuL x'Fbf pQm ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn hn]/ gi6 ePsf] jtfOPsf] 5 .
o;}u/L sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–@! l:yt ;'/]Gb| t08'sf/sf] efG;fdf cfunfuL x'Fbf s/Lj #) xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn IftL ePsf] 5 .
df3 @ ut] ;fFem rf/ ah] pgsf] efG;f sf]7fdf UofF;sf] l;ln08/ ab\nL ug]{ qmddf /]u'n]6/af6 UofF; r'lxP/ cfunfuL x'Fbf pQm ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn hn]/ gi6 ePsf] jtfOPsf] 5 . oL 36gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
@ ;o () hgf rfnsdfly 6«flkms sf/jfxL
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ pkTosfleq lgod ljkl/t ;jf/L rnfpg] @ ;o () hgf ;jf/Lsf rfnsx? 6«flkms sf/jfxLdf k/]sf 5g\ .
oxL df3 @ ut] ljxfg ^ ah]b]lv df3 # ut] ljxfg ^ ah];Dd pkTosfleq ljleGg ;8sx?df ;jf/L lgod ljkl/t ;jf/L xflFs/x]sf] cj:yfdf 6«flkms k|x/Ln] tL rfnsx?nfO{ ;f] sf/jfxL u/]sf] xf] .
;f] cjlwdf % j6f ;jf/L b'3{6gf ePsf 5g\ eg] tL b'3{6gfdf k/]/ @ hgf ;fwf/0f 3fOt] tyf # j6f ;jf/L ;fwgx? IftL ePsf] s'/f pkTosf 6«flkms k|x/L sfof{no /fdzfxkyn] hgfPsf] 5 .
ldlt M @)^@.(.@^ ut]
k|yd ;fwf/0f ;ef ;DkGg
sf7df8f}+ . bLk]Gb| k|x/L pRr dfWolds laBfno ;fFuf, sfe|]sf] k"j{ laBfyL{x?sf] ;d"x æbLk]Gb| k|x/L laBfno PNd'gfO{ P;f]l;P;gÆsf] klxnf] ;fwf/0f ;ef k'; @# ut] >L % dx]Gb| k'ln; Snjdf cfof]lht Ps ;df/f]xaLr ;f]xL laBfnosf ;+:yfks k"j{ k|x/L dxflg/LIfs bLn axfb'/ nfdfsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg ePsf] 5 . pQm cj;/df laBfnosf k|yd lk|G;Lkn k|f=8f= /fh]Gb| s'df/ /f]Ëuf]Ën] cfkm\gf] dGtJo JoQm ug'{x'Fb} k"j{ laBfyL{x?sf] ;d"xn] laBfnosf] dxTj a9fpg'sf] ;fy} cfkm\gf] 5'§} klxrfg agfpg'kg]{ s'/f jtfpg'eof] .
;f] ;df/f]xdf la=;+= @)$^ ;fndf P;=Pn=;L= pQL0f{ ePsf k"j{ laBfyL{ dx]Gb| s'Fj/n] laBfnonfO{ ;xof]u :j?k ! nfv Ps ?k}ofFsf] r]s ;f]xL laBfnosf lk|G;Lkn x]dGt zDz]/ /f0ffnfO{ x:tfGt/0f ug'{ePsf] lyof] . pQm cj;/df wGoafb 1fkg ug]{ qmddf laBfnosf ;dfb]zs k|x/L lg/LIfs u'?lai0f' sfkm\n]n] laBfnon] k"j{ laBfyL{x?af6 ;sf/fTds ;xof]usf] ck]Iff /fv]sf] s'/f pNn]v ug'{ePsf] lyof] .
t]SjfGbf] tfnLd ;dfkg
sf7df8f} . /fli6«o k|x/L k|lzIf0f k|lti7fg dxf/fhu+hdf ;+rflnt !)cf}+ ;d"xsf] t]SjfGbf] tfnLdsf] k|x/L pk/LIfs ofbj clwsf/Lsf] k|d'v cfltYodf k'; @% ut] cfof]lht Ps ;df/f]xaLr ;dfkg ePsf] 5 . ut h]7 @( ut]b]lv ;+rflnt pQm tfnLddf ;xeflu @% hgf k|lzIffyL{x?dWo] s >]0fLdf !! hgf, v >]0fLdf !) hgf tyf u >]0fLdf $ hgf u/L ;j}hgfn] ;kmntf xfl;n u/]sf 5g\ .
;fd'bflos ;]jf ;ldlt u7g
sf7df8f}+ . wg'iff lhNnf ;/:jtLgu/df ;fd'bflos ;]jf ;ldlt ;/:jtLgu/ u7g u/L c?0f s'df/ 7fs'/sf] cWoIftfdf gofF kbflwsf/Lx?sf] ;d]t rog ul/Psf] s'/f k|x/L k|wfg sfof{no, ck/fw cg';Gwfg laefu, ;fd'bflos ;'/Iff dxfzfvfn] hgfPsf] 5 . o;}u/L lhNnf k|x/L sfof{no wgs'6f ;fd'bflos zfvfn] k'; @% ut] r]tgfd'ns sfo{qmdsf] cfof]hgf u/]sf] 5 . wgs'6f gful/s ;dfhsf cWoIf lbks wdnfsf] cWoIftfdf ;+rflnt pQm sfo{qmddf wgs'6f gu/kflnsf dflyNnf] uf]s'n]Zj/ pRr dfWolds laBfnosf] k|fË0fdf ljleGg ;+3;+:yf tyf gful/sx?sf] ;d]t pkl:yt /x]sf] lyof] .
;jf/L b'3{6gfdf d[To'
sf7df8f}+ . sf7df8f}+af6 hgsk'/tkm{ hfFb} u/]sf] ef/tLo tLy{ ofqLsf] cf/=h]=!)–l8–!$–@* gDa/sf] ddtf 6«feN;sf] a; ;nf{xL lhNnfsf] nfnaGbL–% l:yt /fhdfu{df b'3{6gfu|:t x'Fbf a;sf ofqL ef/tLo gful/s sf}zNof b]jL nufot $ hgfsf] d[To' x'g'sf] ;fy} cGo !# hgf 3fOt] ePsf 5g\ .
k'; @^ ut] laxfg s/Lj kfFr ah] x':;' nfu]sf] sf/0f pQm a; crfgs klN6P/ b'3{6gfu|:t x'Fbf tL rf/ hgfsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] tyf 3fOt]x?nfO{ pkrf/sf] nflu tTsfn hgsk'/ c~rn c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . 3fOt]x?dWo] % hgfsf] cj:yf lrGtfhgs tyf * hgfsf] cj:yf ;fdfGo /x]sf] s'/f k|fKt ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
o;}u/L sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–( u}/LufpFdf af=! h **$& gDa/sf] dfO{qmf]a;sf] 7Ss/af6 Ps k'?if JolQm 3fOt] ePsf 5g\ . xfn gfd y/ jtg v'Ng g;s]sf pgnfO{ k'; @^ ut] laxfg ^ ah] pQm dfO{qmf]a;n] crfgs 7Ss/ lbP/ 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu aL/ c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . xfn pgsf] cj:yf lrGtfhgs /x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf]\ 5 . oL b'3{6gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
o;}aLr bf]nvf lhNnf kfgL3f6 3/ eO{ xfn sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–#! wf]aL3f6 a:g] $@ aifL{o aGbL v8\sfsf] laiffn' kbfy{ ;]jgaf6 d[To' ePsf] 5 . pgnfO{ k'; @^ ut] laxfg Ps ah] xfn gfd v'Ng g;s]sf] laiffn' kbfy{ ;]jg u/L c;Qm ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Pkl5 pkrf/sf] nflu aL/ c:ktfndf k'¥ofOPsf]df pkrf/ x'Fbfx'Fb} pgsf] d[To' ePsf] s'/f k|x/L k|wfg sfof{no, s]Gb|Lo kl/rfng sIfn] hgfPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
o;}u/L eQmk'/ lhNnf tfynL uflj;–$ a:g] ^) aifL{of sfG5L v8\sfsf] em'l08P/ d[To' ePsf] 5 . pgnfO{ k'; @% ut] laxfg kf}g] ;ft ah] pgs} 3/sf] e¥ofËdf gfDnf]sf] kf;f] nufO{ em'l08P/ d[To' ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Psf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
cfunfuLaf6 6\ofS6/ IftL
af/f . af/f lhNnf O6ofxL uflj;–( a:g] a]bfdLg b]jL s'dL{sf] gf=! t @%#@ gDa/sf] 6\ofS6/ cfunfuLaf6 IftL ePsf] 5 .k'; @% ut] laxfg b; ah] pgsf] cfkm\g} 3/df /fv]sf] cj:yfdf c1ft JolQmx?n] cfuf] nufO{ lb+bf pQm gDa/sf] 6\ofS6/ cfuf]n] hn]/ k"0f{ ?kdf gi6 ePsf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
ljleGg wgdfn rf]/L
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!^ 7d]n l:yt lk/fld8 xf]6nsf] sf]7f gDa/ !!^ df a:b} cfPsf /fd]Zj/ cfrfo{ / ;'idf /]UdLsf] s/Lj $^ xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L ePsf] 5 . k'; @$ ut] /flt P3f/ ah] pQm gDa/sf] sf]7fdf ckl/lrt JolQmx?n] k|j]z u/L @% xhf/ ?k}ofF gub tyf cGo wgdfn u/L pQm ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L u/L nu]sf] jtfOPsf] 5 . o;}u/L sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–@$ l:yt ;"o{ P08 ;G;sf] ;'g sf/vfgfaf6 !! tf]nf ;'g / @ ;o %) tf]nf rfFbL rf]/L ePsf] 5 . k'; @% ut] /flt s/Lj b'O{ ah] pQm ;'g sf/vfgfsf] Rofgn u]6 tf]8L c1ft rf]/x?n] tf]8L pQm kl/df0fsf] ;'g tyf rfFbL rf]/L u/L nu]sf] jtfOPsf] 5 . 36gfkl5 eflu km/f/ ePsf rf]/x?sf] vf]htnf; ug'{sf] ;fy} oL 36gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
ldlt M @)^@.(.@& ut]
aSt[Tjsnf k|ltof]lutf ;DkGg
nlntk'/ >L % k[YjL hoGtL tyf /fli6«o Pstf lbj;sf cj;/df ;fd'bflos lasf; s]Gb| nlntk'/ pkdxfgu/kflnsf–#$ ltv]b]jn / ;fd'bflos k|x/L ;]jf s]Gb| ltv]b]jnåf/f ;+o'Qm ?kdf cfof]lht æ;Eo ;'Gb/ ;dfh lgdf{0f ug{ o'jfx?sf] e"ldsf / To;df ;fd'bflos lasf; s]Gb| / 6f]n ;'wf/ ;ldltx?sf] bfloTjÆ laifos aSt[Tjsnf k|ltof]lutf cfh cfof]lht Ps ;df/f]xsfaLr ;DkGg ePsf] 5 .
;df/f]xsf k|d'v clylt nlntk'/ lhNnfsf k|d'v lhNnf clwsf/L :yfg]Zj/ b]jsf]6fn] pb\3f6g ug'{ePsf] ;f] j8f cGtu{tsf 6f]n ;'wf/ ;ldlt / SnjaLr ePsf] pQm k|ltof]lutfdf s"n @! hgf k|ltof]lux?sf] ;xeflutf /x]sf]df lzarf]s 6f]n ;'wf/ ;ldltsL ;'>L ;'hftf /fO{ k|yd, /fgLa' 6f]n ;'wf/ ;ldltsL ;'>L t[i0ff b'nfn låtLo / ltv]b]jn 6f]n ;'wf/ ;ldltsf lr/~hLjL v8\sf t[tLo ePsf 5g\ .
;df/f]xdf s]Gb|sf ;efklt d~h'n s'df/ ofSy'Daf, pk;efklt dbg s'df/ lkof / s]Gb|sf ;lrj k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs 8f= uf]laGb k|;fb yfkfn] k|yd, låtLo / t[tLo x'g] k|ltof]lux?nfO{ k'/:sf/ k|bfg ug'{ePsf] lyof] eg] sfo{qmd ;+of]hs b]j/fh /fO{, j8f k|d'v ;"o{ k|;fb kf}8]n / k"j{ k|x/L al/i7 pk/LIfs 8f= r'8f axfb'/ >]i7n] cGo ;xeflu k|ltof]lux?nfO{ k'/:sf/ k|bfg ug'{ePsf] lyof] . pQm cj;/df k|d'v lhNnf clwsf/L :yfg]Zj/ b]jsf]6f tyf s]Gb|sf ;lrj k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs 8f= uf]laGb k|;fb yfkfn] o:tf sfo{qmdn] o'jfx?nfO{ hfu?s agfpg ;xof]u ldNg] s'/f jtfpg'ePsf] lyof] eg] s]Gb|sf ;efklt d~h'n s'df/ ofSy'Daf, pk;efklt dbg s'df/ lkof, sfo{qmd ;+of]hs b]j/fh /fO{, j8f k|d'v ;"o{ k|;fb kf}8]n / k"j{ k|x/L al/i7 pk/LIfs 8f= r'8f axfb'/ >]i7 nufotsf aQmfx?n] cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] .
df6f]n] k'l/P/ d[To'
sfe|] . sfe|]knf~rf]s lhNnf 8/pgLkf]v/L uflj;–@ a:g] #% aifL{of d}of la=s=sf] df6f]n] k'l/P/ d[To' ePsf] 5 . pgL k'; @% ut] laxfg ;jf cf7 ah] 3/ kf]Tg] /ftf]df6f] lng uPsf] cj:yfdf crfgs df6f]sf] leQf] v:g uO{ k'l/g hfFbf pgsf] d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
cTolws cf}ifwL ;]jgaf6 d[To'
sf7df8f}+ . df]/Ë lhNnf la/f6gu/ 3/ eO{ xfn sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf gofFafg]Zj/ a:g] !( aifL{o lbk]Gb| kf]v/]nsf] cTolws dfqfdf cf}ifwL ;]jgaf6 d[To' ePsf] 5 . pgnfO{ k'; @^ ut] laxfg ;f9] P3f/ ah] lgb|f nfUg] cf}ifwL cTolws dfqfdf ;]jg u/L c;Qm ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Pkl5 pkrf/sf] nflu aL/ c:ktfndf k'¥ofOPsf]df pkrf/ x'Fbfx'Fb} ;f]xL lbg pgsf] d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 . o;}aLr af/f lhNnf u+hejfgLk'/–( a:g] cGbfhL !@ aifL{o c:nfd b]jfgsf] ldnsf] lkmQfdf a]l/P/ d[To' ePsf] 5 . pgL k'; @^ ut] ;fFem kf}g] rf/ ah] :yfgLo b]j k|:ffb snjf/sf] /fO{; ldnsf] lkmQfdf crfgs a]l/gf hfFbf pgsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
wfl/nf] xltof/ k|xf/af6 3fOt]
sf7df8f}+ sf7df8f}+ lhNnf uFua' uflj;–& a:g] !() aifL{o dlgh l;+x yfkf / !* aifL{o lg/h clwsf/L wfl/nf] xltof/ k|xf/af6 3fOt] ePsf 5g\ . pgLx?nfO{ k'; @^ ut] ;fFem kf}g] ^ ah] ;f]xL uflj; l:yt dxfb]j6f/df ckl/lrt JolQmx?n] crfgs wfl/nf] xltof/ k|xf/ u/L 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu lzIf0f c:ktfn dxf/fhu+hdf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . xfn b'j}hgf af]Ng ;Sg] cj:yfdf /x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 . o;}aLr ef/t k6gf 3/ eO{ xfn nlntk'/ pkdxfgu/kflnsf–!( s'df/Lkf6Ldf a:g] cGbfhL @^ aifL{o tGg' dxdb s'6lk6af6 3fOt] ePsf 5g\ . pgnfO{ k'; @^ ut] laxfg ;ft ah] ;f]xL 7fpFdf a:g] ef]n]g dxdbn] s'6lk6 ubf{ pgL 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu aL/ c:ktfndf nluPsf] jtfOPsf] 5 . xfn pgsf] cj:yf lrGtfhgs /x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . pQm 36gfkl5 km/f/ ePsf cleo'Qmsf] vf]htnf; ug'{sf] ;fy} o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
kfs]6 df/L km/f/
sf7df8f}+ . uf]/vf lhNnf kfn'ª6f/–( 3/ ePsf t]h axfb'/ tfdfËsf] ^% xhf/ ?k}ofF gub c1ft kfs]6df/n] kfs]6 df/L km/f/ ePsf 5g\ . kf]v/faf6 sf7df8f}+tkm{ cfpFb} u/]sf pgnfO{ pgL r9]sf] a;df sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf sn+sLdf k'; @^ ut] ;fFem ;jf rf/ ah] tL kfs]6df/x?n] kfs]6 df/L af=! h ##*^ gDa/sf] 6\ofS;Ldf r9]/ km/f/ ePsf] s'/f k|x/L k|wfg sfof{no, s]Gb|Lo k|x/L kl/rfng sIfn] hgfPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
cfunfuLaf6 wgdfn IftL
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–#$ 1fgs'Gh dfu{ l:yt lnn]Gb| k|wfgsf] 3/sf] bf];|f] tnfdf O{Gb| u'/fufO{n] ;+rfng u/]sf] wgGho km'6jo]/df cfunfuL x'Fbf s/Lj $ nfv ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn IftL ePsf] 5 . k'; @^ ut] ;fFem ;f9] ;ft ah] ;f] km'6jo]/df crfgs cfunfuL x'Fbf pQm ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn hn]/ gi6 ePsf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
;jf/L b'3{6gfdf d[To'
sf7df8f}+ . Onfd lhNnf afemf] uflj;–( l:yt nf?Dafdf d]=! t *(( gDa/sf] 6\ofS6/ b'3{6gf x'Fbf kfFry/ lhNnf kmfSt]k uflj;–% 3/ ePsL !* aifL{of dlgiff r]dhf]Ë ;d]t b'O{ hgfsf] d[To' ePsf] 5 .
k'; @^ ut] ;fFem ;f9] kfFr ah] pQm gDa/sf] 6\ofS6/ ;f]xL 7fpFdf /f]sL/fv]sf] cj:yfdf ;f]xL 6\ofS6/df ofqf u/L cfPsf s]xL ofq'n] :6]ol/Ë rnfpFbf crfgs u'8\g uO{ klN6P/ b'3{6gf x'Fbf pgLx? b'j}hgfsf] 36gf:ynd} d[To' x'g'sf] ;fy} cGo b'O{ hgf 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu cfDbf c:ktfn bds emfkfdf k7fOPsf] jtfOPsf] 5 . o;}u/L k;f{ lhNnf auxL uflj;–( a:g] cGbfhL #( aifL{o /fhf /fpt s'dL{sf] 6«ssf] 7Ss/af6 d[To' ePsf] 5 .
pgnfO{ k'; @^ ut] laxfg gf} ah] ;f]xL lhNnf la/u+h pkdxfgu/kflnsf–!& u08srf]sdf aL/u+haf6 kyn}oftkm{ hfFb} u/]sf] gf=! v $(!# gDa/sf] 6«sn] crfgs 7Ss/ lb+bf pgsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 . 6«ssf rfns k|x/L lgoGq0fdf 5g\ .
o;}u/L wflbË lhNnf a]gL3f6–( a:g] ab|Lgfy of]uLsf] ^ aifL{o 5f]/f /fdxl/ of]uL ;jf/Lsf] 7Ss/af6 3fOt] ePsf 5g\ .
tL afnsnfO{ k'; @^ ut] ;fFem ^ ah] ;f]xL 7fpF l:yt k[YaL /fhdfu{df af=% r @@%& gDa/sf] lksck Eofgn] crfgs 7Ss/ lb+bf ;Vt 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu aL/ c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . xfn pgsf] cj:yf lrGtfhgs /x]sf] s'/f k|fKt ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . lkscksf rfns k|x/L lgoGq0fdf 5g\ . oL b'3{6gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
ldlt M @)^@.(.@* ut]
k[YjL hoGtL tyf /fli6«o Pstf lbj;sf cj;/df sfo{qmd
sf7df8f}+ . @*$cf}+ k[YjL hoGtL tyf /fli6«o Pstf lbj;sf cj;/df k'; @& ut] clw/fHosf ljleGg k|x/L sfof{nox?df ljljw sfo{qmdx?sf] cfof]hgf u/L dgfOPsf] ;dfrf/ k|fKt ePsf 5g\ . lhNnf k|x/L sfof{no uf]/vfaf6 k|fKt ;dfrf/ cg';f/ k[YjL hoGtL d"n ;df/f]x ;ldlt, k[YjL gf/fo0f gu/kflnsf / pBf]u afl0fHo dxf;+3 uf]/vfsf] ;+o'Qm cfof]hgfdf ljleGg afhfufh ;lxtsf] ¥ofnLn] ahf/ kl/qmdf u/L ;df/f]xdf kl/0ft ePsf] lyof] . lhNnf lasf; ;ldltsf ;efklt hut axfb'/ /f]Ssfsf] ;efkltTjdf ;DkGg pQm ;df/f]xdf k|d'v cfltly pBf]u afl0fHo ;+3sf s]Gb|Lo cWoIf rl08/fh 9sfnn] tLg lbg] kfFrf} uf]/vf dxf]T;jsf] tyf dgf:n' cf/f]x0f :j0f{ dxf]T;j @))^ sf] pb\3f6g tyf bf}8 k|ltof]lutfsf lahoL v]nf8Lx?nfO{ k'/:sf/ ;d]t ljt/0f ug'{ePsf] lyof] .
o;}u/L ;f]xL cj;/df lhNnf k|x/L sfof{nox? kj{t, /;'jf, a}t8L, d'u', bf]nvf Pj+ Onfsf k|x/L sfof{no t'n;Lk'/df ;d]t >L % j8fdxf/fhflw/fh k[YjL gf/fo0f zfxsf] t:aL/df dfNofk0f{ ug'{sf] ;fy} ljljw sfo{qmdsf] cfof]hgf u/L dgfOPsf] 5 .
o;}u/L k[YjL hoGtLs} cj;/df k'; @^ ut] ;fd'bflos ;]jf s]Gb| dNnfx/fgL Ko'7fgsf] ;+of]hsTjdf ;f] If]qdf ;/;kmfO{ sfo{qmd, ;fd'bflos ;]jf s]Gb| /f]Nkfsf] ;lqmotfdf k'; @^ ut] lnjfª ahf/ ;/;kmfO{ tyf Knfli6shGo a:t'x? Jojl:yt ug{ % ;o j6f ;'O/f] ljt/0f, k'; @& ut] ;d'bflos ;]jf d~r ;Kt/Lsf cWoIf >L/fd zdf{sf] ;efkltTjdf ;df/f]xsf] cfof]hgf tyf k'; @% ut] lhNnf k|x/L sfof{no vfFbaf/L ;fd'bflos ;]jf s]Gb|sf] ;lqmotfdf lgdf{0ffwLg v]n d}bfgdf >dbfg ul/Psf] 5 .
gu/ ;kmfO{ ug{ ;'O{/f] ljt/0f
;'v]{t . ;'v]{t lhNnf la/]Gb|gu/ gu/kflnsf–^ l:yt aL/]Gb| rf]sdf k'; @^ ut] gu/ ;/;kmfO{ ug]{ / Knfli6s lgoGq0f ug]{ p2]Zon] kmnfd] ;'O{/f] k|bfg ug'{sf] ;fy} hgr]tgf hufpg] kDKn]6 ;d]t ljt/0f ul/Psf] lyof] . lhNnf k|x/L sfof{no ;'v]{t ;fd'bflos ;]n, lhNnf k|x/L sfof{no ;'v]{t dlxnf ;]n, lhNnf 6«flkms k|x/L sfof{no ;'v]{t, pQm j8f l:yt 6f]n ;'wf/ ;ldlt / gu/kflnsfsf] ;+o'Qm cfof]hgfdf pQm sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .
cj}w nfu" cf}ifw a/fdb
sf7df8f}+ . afun'Ëaf6 sf7df8f}+tkm{ cfpFb} u/]sf] af=! v $@(# gDa/sf] ;femf oftfoftsf] a;af6 cj}w nfu" cf}ifw r/]z !@ s]=hL= a/fdb ePsf] 5 .
pQm gDa/sf] a;nfO{ k'; @& ut] ;fFem ;jf ^ ah] ;'/Iff k|x/L hfFr rf}sL yfgsf]6df hfFr ug]{ qmddf l8SsLleq emf]nfdf n'sfO{ l5kfO{ /fv]sf] cj:yfdf pQm kl/df0fsf] cj}w nfu" cf}ifw r/]z j]jfl/;] cj:yfdf a/fdb ePsf] jtfOPsf] 5 . pQm a; tyf rfns k|x/L lgoGq0fdf 5g\ . o;}u/L afun'Ëaf6} sf7df8f}+tkm{ cfpFb} u/]sf] af=! v $@(* gDa/sf] ;femf oftfoftsf] a;af6 @) s]=hL= cj}w nfu" cf}ifw r/]z a/fdb ePsf] 5 . k'; @& ut] ;fFem kfFr ah] pQm a;nfO{ ;'/Iff k|x/L hfFr rf}sL yfgsf]6df hfFr ubf{ l8SsLleq n'sfO{ l5kfO{ /fv]sf] cj:yfdf pQm kl/df0fsf] cj}w nfu" cf}ifw r/]z a/fdb ePsf] jtfOPsf] 5 . pQm gDa/sf] a; tyf sG8S6/ k|x/L lgoGq0fdf 5g\ . oL 36gfsf ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
cfunfuLaf6 ljleGg wgdfn IftL
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–@( v'l;a' t/sf/L ahf/df /x]sf] af=!! k !))@ gDa/sf] lx/f]xf]08f df]6/;fOsn cfunfuLaf6 IftL ePsf] 5 .
ljut kfFr÷5 lbgb]lv pQm 7fpFdf j]jfl/;] cj:yfdf /x]sf] jtfOPsf] pQm gDa/sf] df]6/;fOsnnfO{ k'; @& ut] ;fFem ;jf ;ft ah] xfn gDa/ v'Ng g;s]sf b'O{ j6f df]6/;fOsndf cfPsf rf/ hgf ckl/lrt JolQmx?n] cfuf] nufO{lbPkl5 pQm df]6/;fOsn hn]/ ;fdfGo IftL ePsf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
o;}u/L bf]nvf lhNnf led]Zj/ gu/kflnsf l:yt k"0f{ laqmd yfkfsf] 3/df cfunfuL x'Fbf s/Lj ^ nfv ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn hn]/ IftL ePsf] 5 .
k'; @& ut] /flt kf}g] afx| ah] pgsf] 3/sf] sf]7fdf crfgs cfunfuL x'Fbf Pp6f sf]7fdf /x]sf] s:d]l6s k;nsf] s/Lj $ nfv tyf csf]{ sf]7fdf /x]sf] :6f]e k;nsf] s/Lj @ nfv u/L pQm kl/df0f a/fa/sf] wgdfn hn]/ IftL ePsf] jtfOPsf] 5 . oL cfunfuLsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
em'l08P/ d[To'
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ lhNnf rknL eb|sfnL–* a:g] #$ aifL{o k|]d /fgf du/sf] em'l08P/ d[To' ePsf] 5 .
pgnfO{ k'; @& ut] laxfg !! ah] pgs} 3/sf] sf]7fdf em'l08P? d[To' ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Psf] jtfOPsf] 5 .
o;}u/L dxf]Q/L lhNnf dfO{:yfg–^ a:g] /fdxl/ a/fnsL !* aifL{of 5f]/L /flwsf af/n -ltdlN;gf_sf] em'l08P/ d[To' ePsf] 5 .
pgnfO{ k'; @& ut] ;fFem ;ft ah] pgs} 3/sf] blngdf ;nsf] kf;f] nufO{ em'l08P/ d[To' ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Psf] jtfOPsf] 5 . oL 36gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
a]xf]; cj:yfdf km]nf
sf7df8f} . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!! ef]6]axfn a:g] @% aifL{of ladnf du/ a]xf]; cj:yfdf km]nf k/]sL 5g\ .
pgn] k'; @& ut] lbp;f] Ps ah] l8sf]N8 !) rSsL tyf l;6fdf]n !^ rSsL ;]jg u/L a]xf]; ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Pkl5 pkrf/sf] nflu la=P08 la= c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
v's'/L k|xf/af6 3fOt]
emfkf . kfFry/ lhNnf cd/k'/–@ 3/ eO{ xfn emfkf lhNnf cgf/dl0f–! df 8]/f u/L a:g] @# aifL{o g/] /fO{ v's'/L k|xf/af6 3fOt] ePsf 5g\ . pgnfO{ k'; @& ut] lbp;f] b'O{ ah] ;f]xL 7fpF a:g] sdn yfkfn] v's'/L k|xf/ u/L 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu 3f]kf SofDk w/fgdf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . xfn pgsf] cj:yf lrGtfhgs /x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
cleo'Qm yfkfnfO{ kqmfp ug'{sf] ;fy} o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
;jf/L b'3{6gfdf 3fOt]
sf7df8f} . sfe|] lhNnf e'Dn'6f/–( 3/ eO{ xfn sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–#% a:g] af=! v $!# gDa/sf] a;sf rfns #) aifL{o O{Zj/ pk|]tL / l;Gw'kfNrf]s lhNnf 3/ eO{ xfn ;f]xL 7fpF a:g] ;f] a;sf vnf;L !* aifL{o s[i0f >]i7 ;jf/L b'3{6gfdf k/]/ 3fOt] ePsf 5g\ .
k'; @& ut] /flt ;f9] P3f/ ah] pQm gDa/sf] a; sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–#% sfF8f3f/L l:yt Ps 3/sf] kvf{ndf 7Ss/ vfP/ b'3{6gfu|:t x'Fbf pgLx? 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu aL/ c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . pgLx? xfn a]xf]; cj:yfdf /x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o;}u/L sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–@# lrsd+un a:g] #) aifL{o k|Hjn g]jf/ >]i7 ;jf/L b'3{6gfdf 3fOt] ePsf 5g\ . pgn] xfFs]sf] af=$ k @%)& gDa/sf] df]6/;fOsn k'; @& ut] ;fFem cf7 ah] sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!! yfkfynLdf /f]sL/fv]sf] af=! h !%!) gDa/sf] 6«sdf pgL uDeL/ 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu aL/ c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 .
% ;o $) hgf rfnsdfly 6«flkms sf/jfxL
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ pkTosfleq lgod ljkl/t ;jf/L rnfpg] % ;o $) hgf ;jf/Lsf rfnsx? 6«flkms sf/jfxLdf k/]sf 5g\ .
oxL k'; @& ut] ljxfg ^ ah]b]lv k'; @* ut] ljxfg ^ ah];Dd pkTosfleq ljleGg ;8sx?df ;jf/L lgod ljkl/t ;jf/L xflFs/x]sf] cj:yfdf 6«flkms k|x/Ln] tL rfnsx?nfO{ ;f] sf/jfxL u/]sf] xf] . ;f] cjlwdf ^ j6f ;jf/L b'3{6gf ePsf 5g\ eg] tL b'3{6gfdf k/]/ @ hgf uDeL/ 3fOt], % hgf ;fwf/0f 3fOt] tyf @ ;jf/L;fwgx? IftL ePsf] s'/f pkTosf 6«flkms k|x/L sfof{no /fdzfxkyn] hgfPsf] 5 .
o;}u/L pkTosfdf cfh laxfgb]lv lbp;f] tLg ah];Dd cGo ;jf/L b'3{6gf u/L rf/ j6f ;jf/L ;fwgx? km/f/ /x]sf 5g\ . km/f/ ;jf/L ;fwgx?df af=! v #@!@ gDa/sf] ef8fa;, 6\ofS;LnfO{ 7Ss/ lbP/ km/f/ !! l;8L !% sf] uf8L, k}bn ofq'nfO{ 7Ss/ lbP/ km/f/ af=!$ k #(^( gDa/sf] df]6/;fOsn / df]6/;fOsnnfO{ 7Ss/ lbP/ km/f/ af=! x #*&$ gDa/sf] 6]Dkf] /x]sf 5g\ .
ldlt M @)^@.(.@( ut]
g]kfn k|x/Lsf v]nf8Lx?nfO{ ;kmntf
sf7df8f]} . >L % o'j/fhflw/fh kf/; jL/ ljqmd zfxb]j ;/sf/sf] #%cf}+ z'ehGdf]T;jsf] kfjg cj;/df g]kfn ef/Qf]ng ;+3sf] tTjfjwfg Pj+ nlntk'/ lhNnf v]ns"b lasf; ;ldltsf] cfof]hgfdf k'; @$ ut] ;+rfng ePsf] v'Nnf ef/Qf]ng k|ltof]lutfdf ;xeflu g]kfn k|x/Lsf v]nf8Lx?nfO{ pNn]Vo ;kmntf xfl;n ePsf] 5 .
pQm k|ltof]lutf cGtu{t !)% s]=hL= tf}n ;d"xtkm{ k|x/L hjfg lak]Gb| dxh{gn] låtLo :yfg xfl;n u/]sf 5g\ eg] ($ s]=hL= tf}ntkm{ k|x/L ;xfos lg/LIfs lx/f axfb'/ yfkfn] t[tLo :yfg xfl;n u/]sf 5g\ .
o;}u/L pQm k|ltof]lutfsf] dlxnftkm{ $* s]=hL= tf}n ;d"xtkm{ dlxnf k|x/L hjfg lgtf yfkfn] /fli6«o sLlt{dfg ;lxt k|yd :yfg, %* s]=hL= tf}n ;d"xtkm{ dlxnf k|x/L hjfg emGt s6'jfnn] k|yd :yfg tyf dlxnf k|x/L hjfg b]jL rf}w/Ln] låtLo :yfg, ^# s]=hL= tf}n ;d"xtkm{ dlxnf k|x/L hjfg /fhnIdL yfkfn] /fli6«o sLlt{dfg ;lxt k|yd :yfg tyf dlxnf k|x/L hjfg /dg /fO{n] låtLo :yfg / ^( s]=hL= tf}n ;d"xtkm{ dlxnf k|x/L hjfg tf/f k'gn] /fli6«o sLlt{dfg ;lxt k|yd :yfg tyf dlxnf k|x/L hjfg nIdL jgn] låtLo :yfg xfl;n u/]sf] s'/f g]kfn k|x/L s]Gb|Lo v]ns"b ;ldltn] hgfPsf] 5 .
k|f}9 lzIff sfo{qmd tyf 6]a'n6]lg; af]8{sf] pb\3f6g
;'v]{t . @*$cf}+ k[YjL hoGtL tyf /fli6«o Pstf lbj;sf] pknIodf IfqLo k|x/L sfof{no ;'v]{t ;fd'bflos ;'/Iff k|x/L ;]jfsf] cfof]hgfdf k'; @& ut] ;'v]{t lhNnf nf6Lsf]O{nL uflj;–( j]n3f/Ldf k|f}9 lzIff sfo{qmd tyf 6]j'n6]lg; af]8{sf] pb\3f6g ul/of] .
pQm cj;/df cfof]lht Ps ;df/f]xaLr ;df/f]xsf k|d'v cltly ;l/tf l;+x ofbjn] k|f}9 lzIff sfo{qmdsf] tyf If]qLo k|x/L sfof{no ;'v]{tsf k|d'v k|x/L gfoj dxflg/LIfs Zofd l;+x yfkfn] 8fFkm] sG6«S;g sDkgLn] lgdf{0f ul/lbPsf] 6]a'n 6]lg; af]8{sf] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] . pQm cj;/df dfggLo If]qLo k|zf;s d[u]Gb| s'df/ l;+x ofbjn] db/;f ;+rfng ;ldltsf cWoIf cxdb /GhfnfO{ v]ns"b ;fdfu|L ;d]t x:tfGt/0f ug'{ePsf] lyof] eg] dx]Zj/L aflxgLsf sfo{jfxs aflxgLklt, If]qLo k|x/L sfof{nosf k|x/L gfoj dxflg/LIfs tyf dWoklZrd k[tgfkltn] k|f}9 lzIff ;DjGwL z}lIfs ;fdfu|L ljt/0f ug'{ePsf] lyof] . ;df/f]xdf ;dfh ;'wf/ ;+:yfsf cWoIf cAb'n ukm'/n] zx/sf] ;/;kmfO{ nufot ;fd'bflos ;]jfsf sfo{x?sf af/]df k|sfz kf'g{ePsf] lyof] .
n'6kf6 ug]{ kqmfp
sf7df8f}+ . n'6kf6 u/]sf] cleof]udf /fd]5fk lhNnf 3/ eO{ xfn sf7df8f}+ lhNnf wfkf;L uflj;–# df a:g] !^ aifL{o /fh' nfdf ;d]t tLg hgfnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 .
tL cleo'Qmx?n] k'; @* ut] ;fFem cGbfhL kf}g] gf} ah] pQm 7fpF l:yt laGbafl;gL dlGb/ cuf8L af=! h $)%^ gDa/sf] ef8fsf/nfO{ tf]8kmf]8 u/L rfnssf] ;fydf /x]sf] gub % xhf/ ?k}ofF n'6L km/f/ ePsf]df u:tLdf /x]sf] k|x/L 6f]nLn] pgLx?nfO{ kqmfp u/]sf] jtfOPsf] 5 . o;}u/L dWok'/ l7dL gu/kflnsf–!& dgf]x/f l:yt w|'j dxh{gsf] l;4fy{ k]6«f]n kDkaf6 gub !$ xhf/ n'6L km/f/ ePsf dWo] l;Gw'kfNrf]s lhNnf 3/ ePsf @# aifL{o s[i0f axfb'/ vqLnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 .
k'; @* ut] ;fFem ;jf gf} ah] pQm k]6«f]n kDkdf c1ft tLg hgf JolQmx?n] v's'/L b]vfO{ # nfv ?k}ofF b]p geP k]6«f]n kDk p8fO{ lbG5f} egL wDsL lbO{ pQm ?k}ofF lnO{ km/f/ ePsf]df cleo'Qmx? dWo] lgh vqLnfO{ k|x/L rf}sL sf]6]Zj/af6 u:tLdf vl6Psf] k|x/L 6f]nLn] kqmfp ug{ ;kmn ePsf] jtfOPsf] 5 .
km/f/ cleo'Qmx?sf] vf]htnf; ug'{sf] ;fy} oL 36gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cjfZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
a]xf]; eP/ d[To'
sf7df8f}+ . bf]nvf lhNnf led]Zj/ gu/kflnsf 3/ eO{ xfn sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!) df 8]/f u/L a:g] ^) aifL{o a'4 nIdL df]Qmfgsf] a]xf]; eP/ d[To' ePsf] 5 .
pgnfO{ k'; @* ut] ;fFem kf}g] kfFr ah] a]xf]; cj:yfdf km]nf kfl/Pkl5 pkrf/sf] nflu tTsfn lzIf0f c:ktfndf k'¥ofOPsf]df pkrf/ x'Fbfx'Fb} pgsf] d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
d[t cj:yfdf km]nf
sf7df8f}+ . l;Gw'kfNrf]s lhNnf 3/ eO{ xfn sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–#$ led;]guf]nf If]qdf el/ofsf] sfd ug]{ $% aifL{o e/t Gof}kfg] d[t cj:yfdf km]nf k/]sf 5g\ .
pgnfO{ k'; @* ut] ;fFem ^ ah] ;f]xL 7fpF l:yt lg/h v/]nsf] 3/sf] l58Ldf d[t cj:yfdf km]nf kfl/Psf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
;jf/L b'3{6gfdf d[To'
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ lhNnf k'v'nf5L–# a:g] af=@ t @*% gDa/sf] 6\ofS6/sf rfns /fduf]kfn skfnLsf] ;jf/L b'3{6gfdf k/]/ d[To' ePsf] 5 .
pgn] xfFs]sf] pQm gDa/sf] 6\ofS6/ k'; @* ut] laxfg cf7 ah] sf7df8f}+ lhNnf O{Gb|fo0fL uflj;–* l:yt ;8sdf crfgs b'3{6gfu|:t x'Fbf pgsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 .
o;}u/L gjnk/f;L lhNnf gofF j]nxfgL–@ 3/ ePsL sfG5L u'?Ësf] ( aifL{of 5f]/L ddtf u'?Ësf] a;sf] 7Ss/af6 d[To' ePsf] 5 .
pgnfO{ k'; @* ut] lbp;f] Ps ah] wflbË lhNnf a]gL3f6 l:yt ;8sdf gf=@ v &@(^ gDa/sf] a;n] crfgs 7Ss/ lbP/ 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu lzIf0f c:ktfndf k'¥ofOPsf]df pkrf/ x'Fbfx'Fb} pgsf] d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 .
o;}u/L afFs] lhNnf af;'b]j uflj;–$ a:g] !* aifL{o lnnf ;'g'jf/sf] ;jf/L b'3{6gfdf k/]/ d[To' ePsf] 5 .
pgnfO{ k'; @* ut] ;fFem kf}g] ;ft ah] ;f]xL lhNnf sfsL{ uflfj;–& l:yt P;=s]=k]6«f]n kDk cuf8L gf=@ v #%@$ gDa/sf] 6«sn] crfgs 7Ss/ lb+bf pgsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 . oL b'3{6gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
laiffn' kbfy{ ;]jgaf6 d[To'
pbok'/ . pbok'/ lhNnf pbko'/ uflj;–! vl/bf/6f]n a:g] $) aifL{o lza zfxLsf] laiffn' kbfy{ ;]jgaf6 d[To' ePsf] 5 .
pgnfO{ k'; @& ut] /flt xfn gfd v'Ng g;s]sf]f laiffn' kbfy{ ;]jg u/L d[To' ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Psf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
ljleGg wgdfn rf]/L
nlntk'/ .nlntk'/ pkdxfgu/ kflnsf–$ wf]jL3f6df 8]/f u/L a:g] O6flnog gful/s sfs]{sf] sf]7faf6 s/Lj @ xhf/ * ;o ?k}ofF a/fa/sf] ;fdfg / ! ;o jL; o'/f] rf]/L ePsf] 5 .
lgh dfs]{ xfn :jb]z uPsf] cj:yfdf c1ft rf]/x?n] pgsf] sf]7fsf] tfnf kmf]8L lsr]g tyf afy?d leqsf pQm kl/df0fsf ;fdfgx? / o'/f] ;d]t rf]/L u/L nu]sf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
# ;o !^ hgf rfnsdfly 6«flkms sf/jfxL
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ pkTosfleq lgod ljkl/t ;jf/L rnfpg] # ;o !^ hgf ;jf/Lsf rfnsx? 6«flkms sf/jfxLdf k/]sf 5g\ .
oxL k'; @* ut] ljxfg ^ ah]b]lv k'; @( ut] ljxfg ^ ah];Dd pkTosfleq ljleGg ;8sx?df ;jf/L lgod ljkl/t ;jf/L xflFs/x]sf] cj:yfdf 6«flkms k|x/Ln] tL rfnsx?nfO{ ;f] sf/jfxL u/]sf] xf] .
;f] cjlwdf $ j6f ;jf/L b'3{6gf ePsf 5g\ eg] tL b'3{6gfdf k/]/ ! hgf dflg;sf] d[To', ! hgf uDeL/ 3fOt], @ hgf ;fwf/0f 3fOt] tyf ! ;jf/L ;fwg IftL ePsf] s'/f pkTosf 6«flkms k|x/L sfof{no /fdzfxkyn] hgfPsf] 5 .
ldlt M @)^@.!).! ut]
wgdfn n'6L km/f/
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ lhNnf l;tfkfO{nf uflj;–$ ldng6f]n a:g] zfGtf 3n]sf] 3/af6 !% xhf/ ?k}ofF gub tyf 8]9 tf]nf ;'gsf uxgf n'6kf6 ePsf] 5 .
k'; @( ut] ;fFem ;f9] kfFr ah] d'vdf k§L afFw]/ pgsf] 3/df k|j]z u/]sf s]xL ckl/lrt JolQmx?n] lgh zfGtf 3n]nfO{ 8/ wDsL b]vfO{ pQm kl/df0fsf] wgdfn n'6L nu]sf] jtfOPsf] 5 .
n'6]/fx?sf] tbf?stfsf;fy vf]htnf; ug'{sf] ;fy} o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
s'6lk6af6 3fOt]
sfe|]knf~rf]s . sfe|]knf~rf]s lhNnf kfFrvfn uflj; j8f gDa/–# a:g] @* aifL{o sfG5f /fd bgjf/ s'6lk6af6 3fOt] ePsf 5g\ .
pgnfO{ k'; @* ut] ;fFem cf7 ah] ;f]xL 7fpF a:g] xs]{ bgjf/ / /fd bgjf/n] s'6lk6 ubf{ 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu sf7df8f}+ l:yt lzIf0f c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . xfn pgsf] cj:yf lrGtfhgs /x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
v's'/L k|xf/af6 3fOt]
sf7df8f}+ . hfh/sf]6 lhNnf 3/ eO{ xfn sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf nflhDkf6 a:g] @@ aifL{o k"0f{ l;+x 7s'/L v's'/L k|xf/af6 3fOt] ePsf 5g\ .
pgnfO{ uP/flt sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!^ 7d]n l:yt uf]uf] af/ /]i6'/]G6df ckl/lrt JolQmx?n] v's'/L k|xf/ u/L 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu jL/ c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . xfn pgsf] cj:yf ;fdfGo /x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o;}u/L sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!# afkmn a:g] ljj]s /f0ff nufot tLg hgf af]tn k|xf/af6 3fOt] ePsf 5g\ . pgLx?nfO{ uP/flt sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf s]z/dxn l:yt h]jf/ /]i6'/]G6df ckl/lrt JolQmx?n] af]tn k|xf/ u/]sf] jtfOPsf] 5 . xfn pgLx?sf] cj:yf ;fdfGo /x]sf] tyf 36gfdf ;+nUg /x]sf] cfz+sfdf * hgfnfO{ k|x/Ln] lgoGq0fdf lnPsf] s'/f k|fKt ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . oL 36gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
cfunfuLaf6 a;df IftL
bfË . bfË lhNnf t'n;Lk'/ gu/kflnsf–% gofFa;kfs{ l:yt sfzL/fd ;'gf/sf] gf=@ v (^^& gDa/sf] a;df cfunfuL x'Fbf s/Lj !( nfv ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn IftL ePsf] 5 . lgh ;'gf/sf] ;f]xL 7fpF l:yt 3/ cuf8L kfs{ ul//fv]sf] pQm gDa/sf] a;df k'; @( ut] laxfg rf/ ah] crfgs cfunfuL x'Fbf a; k'/} hn]/ pQm ?k}ofF a/fa/sf] IftL ePsf] jtfOPsf] 5 . cfunfuLsf] sf/0f v'Ng g;s]sf] pQm 36gfsf ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
d[t cj:yfdf km]nf
sf7df8f}+ . slknj:t' lhNnfsf] njgL glhs} / ;'g;/Lsf] lhNnf vgf/ uflj;–^ l:yt ;8sdf Ps÷Ps hgf k'?if JolQm d[t cj:yfdf km]nf k/]sf 5g\ . xfn gfd, y/, jtg v'Ng g';s]sf tL k'?ifx?dWo] k'; @( ut] laxfg ;f9] b; ah] slknj:t'sf] njgLdf tyf k'; @* ut] laxfg rf/ ah] ;'g;/Lsf] pQm 7fpFdf d[t cj:yfdf km]nf kfl/Psf] jtfOPsf] 5 . oL 36gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
3fOt] cj:yfdf km]nf
sf7df8f} . bf]nvf lhNnf 3/ ePsf #% aifL{o l6sf axfb'/ lh/]n sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf :joDe" l:yt clhdf xng]/ 3fOt] cj:yfdf km]nf k/]sf 5g\ .
pgnfO{ k'; @( ut] laxfg kf}g] b; ah] afFof sGr6df rf]6 nfuL 3fOt] ePsf] cj:yfdf pQm 7fpFdf km]nf kfl/Pkl5 pkrf/sf] nflu aL/ c:ktfndf k'¥ofOPsf] jtfOPsf] 5 . xfn pgsf] cj:yf lrGtfhgs /x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
ljleGg wgdfn rf]/L
sf7df8f} . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!) km'nrf]sLdfu{df 8]/f u/L a:g] ch'{g cu|jfnsf] 8]/fsf]7faf6 s/Lj ! nfv &( xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L ePsf] 5 .
k'; @( ut] lbp;f] pgsf] sf]7fdf sf]xL gePsf] cj:yfdf ckl/lrt rf]/x?n] gub #% xhf/ ?k}ofF tyf !) tf]nf ;'gsf uxgf u/L pQm ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L u/L nu]sf] atfOPsf] 5 .
o;}u/L sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–@& c;gdf 8]/f u/L a:g] lai0f' v8\sfsf] sf]7faf6 *) xhf/ % ;o krxQ/ ?k}ofF gub rf]/L ePsf] 5 .
k'; @( ut] /flt pgsf] 8]f/sf]7fdf c1ft rf]/x?n] pQm ?k}ofF gub rf]/L u/L nu]sf] s'/f k|fKt ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
oL 36gfsf ;DjGwdf :yfgLo k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
ldltM @)^@.!).@ ut]
;–;Ddfg bfx;+:sf/
sf7df8f}+ . /fi6« / gful/ssf] ;]jfdf st{Jokfngsf] qmddf cft+ssf/Lx?sf] sfo/tfk"0f{ cfqmd0fdf cbDo ;fx; / aL/tfk'j{s n8\bfn8\b} aL/ult k|fKt ug'{ePsf :juL{o k|x/L lg/LIfs dx]z axfb'/ /fjn, :juL{o k|x/L gfoj lg/LIfsx? k|sfz s]=;L= / xl/ k|;fb zdf{ tyf :juL{o k|x/L hjfgx? ld7'/fh sfsL{, /fdxl/ bfxfn / /ljg sfsL{sf] cfh kz'klt cfo{3f6df ;–;Ddfg bfx;+:sf/ ul/of] . o;cl3 u[xdGqL sdn yfkf / u[x ;xfos dGqL ;f]g]nfn ofbj aL/]Gb| k|x/L c:ktfn dxf/fhu+h hfg'eO{ aL/ult k|fKt ug'{ePsf k|x/L sd{rf/Lx?sf] kfly{j z/L/df km"ndfnf r9fO{ efjk"0f{ >4f~hln ck{0f ug'{eof] .
u[x;lrj afns[i0f k|;fO{ / k|x/L dxflg/LIfs Zofd eQm yfkf ;f] c:ktfndf hfg'eO{ aL/ult k|fKt k|x/L sd{rf/Lx?sf] kfly{j z/L/df km"ndfnf r9fO{ efjk"0f{ >4f~hln ck{0f ug'{eof] .
k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfsx?, k|x/L gfoj dxflg/LIfsx?, pkTosf l:yt l;lgo/ k|x/L clws[tx? nufot :juL{o k|x/L sd{rf/Lx?sf kl/jf/hg Pj+ cfkmGthgx?n] ;d]t pxfFx?sf] kfly{j z/L/df km"ndfnf r9fO{ efjk"0f{ >4f~hln ck{0f ug'{eof] .
df3 ! ut] ;fFem s/Lj ;f9] kfFr ah] sf7df8f}+ lhNnf dxfb]j:yfg uflj; l:yt ;'/Iff k|x/L hfFr rf}sL yfgsf]6df dfcf]afbL cft+ssf/Lx?n] PSsf;L sfo/tfk"0f{ cfqmd0f u/]kl5 ePsf] bf]xf]/f] eL8Gtdf axfb'/Lsf;fy n8\bfn8\b} kfNkf lhNnf aGbLk'/–! :yfoL jtg ePsf :j= k|x/L lg/LIfs /fjn, afFs] lhNnf g]kfnu+h gu/kflnsf–^ :yfoL jtg ePsf :j= k|x/L gfoj lg/LIfs s]=;L=, bf]nvf lhNnf eLd]Zj/ gu/kflnsf–^ :yfoL jtg ePsf :j= k|x/L hjfg sfsL{, ;nf{xL lhNnf elQmk'/ uflj;–( :yfoL jtg ePsf :j= k|x/L hjfg bfxfn / df]/ª lhNnf la/f6gu/ pkdxfgu/kflnsf–!) :yfoL jtg ePsf :j= k|x/L hjfg sfsL{n] aL/ult k|fKt ug'{ePsf] lyof] .
o;}u/L df3 ! ut] s/Lj ;f9] kfFr ah] eQmk'/ lhNnf blwsf]6 uflj;–^ l:yt O{nfsf k|x/L sfof{no blwsf]6df dfcf]afbL cft+ssf/Lx?n] PSsf;L cfqmd0f u/]kl5 ePsf] bf]xf]/f] eL8Gtdf cbDo ;fx;sf ;fy n8\bf n8\b} eQmk'/ lhNnf u'08' uflj;–^ :yfoL jtg ePsf :j= k|x/L gfoj lg/LIfs xl/ k|;fb zdf{n] aL/ult k|fKt ug'{ePsf] lyof] .
:juL{o k|x/L sd{rf/Lx?sf] ;Ddfgdf g]kfn k|x/Lsf] Ps 6's8Ln] zf]s ;nfdL, ;Ddfg ;nfdL tyf clGtd ;nfdL ck{0f u/]sf] lyof] .
cfwf/e"t tfnLddf (* hgfnfO{ ;kmntf
kf]v/f . k|x/L tfnLd s]Gb| a'6jnsf] tTjfjwfgdf ;z:q k|x/L u0f d'Vo sfof{no kf]v/fdf ;+rflnt *&cf}+ ;d"xsf] l/qm'6 k|x/L hjfg cfwf/e"t tflnddf ;xeflu (* hgf k|lzIffyL{x?n] tfnLddf ;kmntf xfl;n u/]sf 5g\ .
pQm tfnLd ;dfkgsf cj;/df k'; @( ut] cfof]lht Ps ;df/f]xaLr ;df/f]xsf k|d'v cltly If]qLo k|x/L sfof{no kf]v/fsf k|d'v k|x/L gffoj dxflg/LIfs z]/ axfb'/ zfxn] k|lzIfs ju{ Pj+ pTs[i7 k|lzIffyL{x?nfO{ k'/:sf/ tyf k|df0fkq ljt/0f ug'{eof] . ;f] cj;/df k|x/L gfoj dxflg/LIfs zfxn] tfnLddf l;s]sf 1fg ;LknfO{ ljj]sk"0f{ ?kn] k|of]u u/L OdfGbf/L Pj+ akmfbf/Lsf ;fy hgtfsf] ;]jfdf sl6a4 /xg k|lzIffyL{x?nfO{ lgb]{zg lbg'eof] .
;df/f]xdf c~rn k|x/L sfof{no u08sLsf k|x/L al/i7 pk/LIfs g/]Gb| s'df/ vflnËn] wGoafb 1fkg ug'{ePsf] lyof] eg] ;f] u0fsf k|x/L lg/LIfs v8\u axfb'/ yfkfn] tfnLd ;DjGwL k|ltj]bg k|:t't ug'{ePsf] lyof] . ut h]7 @@ ut]af6 ;+rflnt pQm tfnLddf ;xeflu k|lzIffyL{x?dWo] k|x/L hjfg u0f]z axfb'/ P]/ ;j{k|yd ePsf 5g\ eg] k|x/L hjfgx? z]/ axfb'/ ;fpb sjfh k|yd, s[kf l;+x dx/ cWoog k|yd, lbk]Gb| ef/tL rfFbdf/L k|yd, /d]z s'df/ sfsL{ afx\o k|lzIf0f k|yd / z]/ axfb'/ ;fpb cg'zf;g k|yd ePsf 5g\ .
>d :jLs[lt glnO{ la1fkg ug]{ kqmfp
sf7df8f}+ . a}b]lzs /f]huf/Lsf] nflu d]gkfj/ btf{ gu/fO{ tyf >d :jLs[lt ;d]t glnO{ lab]zdf cfsif{s tnjsf] la1fkg u/L cGtjftf{ ;d]t lnO/x]sf] cj:yfdf b'O{ 5'§f5'§} d]gkfj/sf tLg hgf ;+rfnsnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 .
kqmfp kg]{x?df sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–#@ l8NnLahf/df ;To ;fO{ ODKnfO{d]G6sf] af]8{ /fvL stf/df cfsif{s tnjsf] la1fkg u/L cGt{jftf{ lnO{/x]sf] cj:yfdf nlntk'/ pkdxfgu/kflnsf–^ a:g] cflzif clwsf/L / sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!^ a:g] cd/ a:g]t tyf >d :jLs[lt glnO{ la1fkg ug]{ zflGtgu/df …km/]g Ph's]zg P08 l/qm'6d]G6 g]6js{Ú gfdsf] sfof{nosf ;+rfns uf]s0f{ hf]zL /x]sf 5g\ .
tL cleo'Qmx?nfO{ k'; @( ut] k|x/L k|wfg sfof{no, ck/fw cg';Gwfg laefu, ck/fw cg';Gwfg ljz]if zfvfaf6 vl6Psf] k|x/L 6f]nLn] kqmfp u/L cfjZos sfg'gL sf/jfxLsf] nflu >d laefudf k7fPsf] s'/f ;f] sfof{non] hgfPsf] 5 .
;fy} a}b]lzs /f]huf/Ldf lab]zdf hfg O{R5's JolQmx?n] cfkm' hfg rfx]sf] d]gkfj/ sDkgL btf{ 5 jf 5}g / O{hfht lnPsf] 5 jf 5}g eGg] hfgsf/L lnP/ dfq cfkm\gf] sfuhft / cGtjftf{ lbO{ 7uL x'gaf6 aRg ;d]t ;f] laz]if zfvfn] ;j{;fwf/0fdf cg'/f]w u/]sf] 5 .
em'l08P/ d[To'
nlntk'/ . nlntk'/ lhNnf nlntk'/ pkdxfgu/kflnsf–$ afu8f]n a:g] @( aifL{of lgd{nf yfkfsf] em'l08P/ d[To' ePsf] 5 . pgnfO{ df3 ! ut] lbp;f] ;f9] afx| ah] ;f]xL 7fpF l:yt afudtL vf]nfsf] lsgf/df /x]sf] ?vdf gfOngsf] 8f]/Lsf] kf;f] nufO{ em'l08P/ d[To' ePsf] cj:yfdf km]nf kfl/Psf] jtfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
;jf/L b'3{6gfdf Ps hgfsf] d[To'
;nf{xL . emfkf lhNnf bds gu/kflnsf–!$ a:g] $) aifL{o a;Gt s'df/ tfdfËsf] ;jf/L b'3{6gfdf k/]/ d[To' ePsf] 5 . sf7df8f}+af6 sfs8le§ftkm{ hfFb} u/]sf] gf=@ v #*$$ gDa/sf] a; / csf]{tkm{af6 cfpFb} u/]sf] gf=! v ($)% gDa/sf] 6«s df3 ! ut] laxfg ;jf cf7 ah] ;nf{xL lhNnfsf] o'Ë]vf]nf–$ ldngrf]s l:yt dx]Gb| /fhdfu{df Ps cfk;df crfgs 7Ss/ vfP/ b'3{6gfu|:t x'Fbf pgsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] jtfOPsf] 5 . pQm 36gfkl5 eflu km/f/ ePsf pQm gDa/sf a; tyf 6«ssf rfnssf] vf]htnf; ug'{sf] ;fy} o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg sf/jfxL eO/x]sf] 5 .
/Iff dGqfnon] of] xKtf lbPsf] ;dfrf/
ldlt @)^@ kf}if @^ ut]
3'lDt lzlj/ ;~rfng
ldlt @)^@ kf}if @@ ut] ;'/Iffkmf}h tyf :yfgLo k|zf;gåf/f /fd]5fk lhNnfsf] Rof:s' e~HofË Onfsfdf ;~rflnt 3'lDt lzlj/af6 #@( hgf la/fdL JolQmx?nfO{ :jf:Yo k/LIf0f u/L lgMz'Ns cf}ifwL ljt/0f, !!^ hgfnfO{ gful/stfsf] k|df0f–kq pknAw, :yfgLo hgsNof0f lg=df=lj=sf blnt tyf h]x]Gbf/ 5fq5fqfx?nfO{ k'/:sf/ ljt/0f, h]i7 gful/sx?nfO{ gub ljt/0f ug'{sf ;fy} bf];Nnf cf]9fO{ ;Ddfg, :yfgLo s[ifssf rf}}kfofx?sf] hfFr u/L !$) pkef]Qmfx?nfO{ kz' :jf:Yo ;DjGwL cf}ifwL ljt/0f, ^(! hgf s[ifsx?nfO{ ljleGg ljp ljhg tyf ls6gfzs cf}ifwL lat/0f nufotsf cGo ljljw ;]jfx? k|bfg u/]sf] 5 .
cfTd;dk{0f
tgx'F lhNnf v}/]gL6f/ lgjf;L cft+ssf/Lsf slyt uf=h=;= k|d'v lzj/fh l3ld/]n] ldlt @)^@ kf}if @$ ut] :yfgLo k|zf;g ;dIf cfTd;dk{0f u/]sf 5g\ . lgh l3ld/]n] cft+ssf/L ;d'xdf lgbf]{if gful/ssf] xTof, lx+;f, u/La hgtfnfO{ n'6kf6 tyf cgfjZos ?kdf oftgf lbg] u/]sf] / pQm sfo{nfO{ cfkm"n] ;xg ug{ g;sL ;j{;fwf/0f ;/x lhjg ofkg ug]{ OR5fn] cfTd;dk{0f u/]sf] atfPsf 5g\ .
cftÍsf/Ln] u/]sf Hofbltx?
lgbf]{if Pj+ lgxTyf ;j{;fwf/0fx?dfly xTof, lxF;f, ckx/0f, anfTsf/, n'6kf6 nufotsf HofbtLk"0f{ s's[Tox? k|bz{g u/L cfˆgf] sfo/tf k|:t't ug]{ qmddf cftÍsf/Lx?n] lgDg 36gfx? 36fO{ cftÍsf/L s[ofsnfknfO{ lg/Gt/tf lbO/x]sf 5g\ .
-s_ ldlt @)^@ kf}if @) ut] cftÍsf/Lx?n] vf]6fË lhNnfsf] j'Okf Onfsfdf lgdf{0fflwg ljB't ;j–:6]zgdf sfo{/t ;xfos cf]e/l;o/ lej/hË yfkfnfO{ ckx/0f u/L c1ft:yntkm{ nu]sf 5g\ .
-v_ ldlt @)^@ kf}if @% ut] cftÍsf/Lx?sf] Ps ;d"xn] af/f lhNnfsf] Ol6ofxL Onfsf lgjf;L g5]Gb| /fpt s'dL{sf] 6\ofS6/nfO{ cfuf] nufO{ Wj:t agfO{ lbPsf 5g\ .
-u_ ldlt @)^@ kf}if @% ut] cftÍsf/Lx?n] k;f{ lhNnfsf] l;/jf{ Onfsfl:yt kN6' ;xgL gfd u/]sf ;j{;fwf/0f JolQmsf] 3/df ad ljikmf]6g u/fO{ lgh ;xgLsL >LdtLnfO{ 3fOt] agfPsf 5g\ .
a/fdb
ldlt @)^@ kf}if @$ ut] ;'/Iffkmf}hn] ;~rfng u/]sf] vf]htnf;sf] sf/jfxLsf] qmddf d'u' lhNnfsf] u'?bofnk'/ tyf ju{bL Onfsfdf cftÍsf/Lx?n] n'sfO /fv]sf] laleGg xltof/sf uf]nLx?–@#(, u[g]8–!, ;s]6 ad uf]6f–^, 8]6f]g]6/ uf]6f–^*, s8{n]; ;]6–@, ljB'tLo w/fk ;~rfng ug{ k|of]u x'g] ljljw pks/0fx?, ljleGg 3/]n' xltof/x? tyf gub # xhf/ ?k}ofF a/fdb u/]sf] 5 .
lgis[o
ldlt @)^@ kf}if @^ ut] af/f lhNnfsf] uGhejfgLk'/ Onfsfdf cft+ssf/Lx?n] ljikmf]6g u/fpg tof/L xfntdf /fv]sf] !) ln6/sf] @ j6f k|]z/ s's/ adnfO{ ;'/Iffkmf}hn] ;'/lIft ;fy lgis[o kf/]sf] 5 .
ldlt @)^@ kf}if @$ ut] sf:sL lhNnfsf] kf]v/fl:yt /+uzfnf xftfdf cftÍsf/Lx?n] ljikmf]6g u/fpg hldg d'gL uf8]/ /fv]sf] !% s]=hL=sf] aflN6g ad tyf ljB'tLo w/fk ;~rfng ug{ k|of]u x'g] pks/0fx?, sGrgk'/ lhNnfsf] dx]Gb|gu/ gu/kfnLsfsf] ejgdf /fv]sf] kfOk ad / sf6'{g leq /fv]sf] ad tyf oxL kf}if @# ut] a}t8L lhNnfsf] uf]7fnfkfgL ahf/ Onfsfdf /fv]sf] @ j6f ;s]6 adx?nfO{ ;'/Iffkmf}hn] ;'/lIft ;fy lgis[o kf/]sf] 5 .
ldlt @)^@ kf}if @& ut]
Ps cftÍsf/Lsf] d[To'
ldlt @)^@ kf}if @^ ut] 8f]Nkf lhNnfsf] lns' Onfsfdf lgoldt ul:tdf /x]sf] ;'/Iffkmf}hnfO{ nlIft u/L ;s]6 ad k|xf/ ug]{ cft+ssf/Lx? la?4 ;'/Iffkmf}hn] u/]sf] k|ltsf/fTds sf/jfxLaf6 Ps cft+ssf/Lsf] d[To' ePsf]] 5 . ;'/Iffkmf}hn] cft+ssf/Lsf] ;fydf /x]sf] ;s]6 ad–# tyf cft+ssf/L b:tfj]hx? a/fdb u/]sf] 5 .
cft+ssf/Lx?åf/f lzIfs tyf laBfyL{x? ckx/0f
ldlt @)^@ kf}if @^ ut] alb{of lhNnfsf] a]n'jf Onfsfl:yt lzjHof]lt df=lj=sf lzIfs tyf ljBfyL{x?nfO{ cftÍsf/Lx?n] ha/h:tL ckx/0f u/L tLg j6f 6«ofS6/df xfnL c1ft:yntkm{ nu]sf 5g\ .
cft+ssf/Lx?åf/f ad laikmf]6 u/fpg laBfyL{ k|of]u
ldlt @)^@ kf}if @^ ut] alb{of lhNnfsf] ;b/d'sfdl:yt lgjf{rg sfof{nodf k|]z/ s's/ ad ljikmf]6g u/fpg cft+ssf/Lx?n] @ hgf :s"n] ljBfyL{x?nfO{ afWo u/fPsf 5g\ . pQm ljikmf]6gaf6 glhs} /x]sf] :yfgLo JolQmsf] 3/df ;d]t Iflt k'u]sf] 5 .
lgis[o
ldlt @)^@ kf}if @^ ut] ;'/Iffkmf}hn] ;~rfng u/]sf] vf]htnf;sf] sf/jfxLsf] qmddf sf:sL lhNnfsf] kf]v/f pk–dxfgu/kflnsfl:yt gfu9'Ëf Onfsfdf cft+ssf/Lx?n] n'sfO{ /fv]sf] ljikmf]6s kbfy{nfO{ ;'/Iffkmf}hn] km]nf kf/L ;'/lIft;fy lgis[o kf/]sf] 5 .
kqmfp
ldlt @)^@ kf}if @^ ut] alb{of lhNnfsf] g]pnfk'/ Onfsf lgjf;L k/fu' yf? / l;pnfn yf?nfO{ lrQnsf] 5fnf, lrQnsf] l;Ë uf]6f–# / hËnL hgfj/ dfg]{ kf;f] ;lxt ;'/Iffkmf}hn] kqmfp u/L zfxL alb{of /fli6«o lgs'~h ;dIf a'emfPsf] 5 .
zflGt ;]gf 6f]nL nfO{a]l/of k|:yfg
;+o'Qm /fi6«;+3sf] cfJxfgdf UNMIL nfO{a]l/ofdf zflGt :yfkgfy{ hfg] >L ;}lgs k|x/L o'lg6 -zflGt ;]gf_ kfFrf} 8ˆkmfsf] cflGtd 6f]nL kf}if @^ ut] a]n'sf ;x–;]gfgL >LdtL ;Demgf cof{nsf] g]t[Tjdf nfO{a]l/of k|:yfg u/]sf] 5 . pQm 6f]nLnfO{ zfxL g]kfnL h+uL c•fdf zflGt ;]gf ;~rfng lgb]{zs ;xfos /yL >L lzj s'df/ kf}8]nn] Ps ;df/f]xsf aLr xflb{s ljbfO{ ug'{ ePsf] lyof] . pQm ljbfO{ ;df/f]xdf zfxL g]kfnL ;]gfsf clws[tx? tyf zflGt ;]gfdf efu lng hfg] ;}lgssf kl/jf/hgx?sf] ;d]t pkl:ylt /x]sf] lyof] .
pQm 6f]nLdf clws[t–!, klbs–! tyf cGo bhf{–!* u/L hDdf @) hgf ;lDdlnt /x]sf 5g\ .
8f]6L lhNnfdf P=l;=Pd, ;lxt & cft+ssf/Lx?åf/f cfTd;dk{0f
s]xL ;docl3 ljleGg sf/jfxLdf 8f]6L lhNnfdf ;'/Iff kmf}håf/f lgoGq0fdf lnO{Psf afh'/f lhNnf Pl/of sld6L d]Da/ hgs yfkf O{nfsf ;]S;g sdf08/ nf]uaxfb'/ /f]sfo k|df]b nufot cft+ssf/L sfo{stf{x? a;Gt /f]sfo ljho, lxdf /f]sfo /]ZdL tyf # afn ;}Gox? rlGb|sf, gd|tf / k]df nufot $ k'?if / # dlxgf u/L hDdf & cft+ssf/Lx?n] cft+ssf/Lx?sf] s's[To / cTofrf/af6 d'lQm kfpg] lg0f{o u/L k'; @^ ut] ;'b'/ klZrd k[tgf d'Vofno lbkfnodf cfof]lht ljz]if sfo{qmddf cft+ssf/L lqmofsnfk TofUg] jrga4tf ;lxt ;'b'/ klZrd k[tgfklt /pk/yL /fh]Gb| yfkf ;dIf tyf k|x/L gfoa dxflg/LIfs /d]zs'df/ >]i7, 8f]6L lhNnfsf k|=lh=c ef]h]Gb|s'df/ If]qLsf ;fy} :yfgLo dfgj clwsf/sdL{ tyf kqsf/x? ;d]tsf] pkl:yltdf cfTd;dk{0f u/]sf 5g\ . ljz]if lj1fkg sfo{qmd ;lxt k|f/De Psf] pqm cj;/df cfTd;dk{0f u/]sf k|To]snfO{ ? @))) sf b/n] k[tgfkltaf6 k|bfg ug'{ eO{ ;'/Iff kmf}hsf] d'Vo nIo g} cft+ssf/Lx?nfO{ lgMz:q agfO{ l56f] / a9L ;] a9L ;+Vofdf zflGtk"0f{ hLjg latfpg ;Sg] l:yltdf Nofpg d2t k'¥ofpg' xf] eGg] ljrf/ JoQm ug'{ ePsf] . kqsf/x?, dfgj clwsf/sdL{ / lghx? aLr ePsf] v'nf cGtlqmofdf lghx?n] cft+ssf/L ;+u7gdf x'g] u/]sf] cGofo, cTofrf/, zf]if0f, 7"nf / ;fgf aLr ju{ e]b, ha/h:tL cGg / rGbf c;'nL, afn;}Go, 7"nfn] cfkmGtx?nfO{ ;lhnf] 7fpFdf /fVg] / cGonfO{ ljs6 :yfgtkm{ k]Ng] u/]sf] tyf ;+u7gdf nfUg ljjz agfO{g] lqmofsnfk af/] hfgsf/L lbPsf] . g]t[Tjn] sfo{stf{nfO{ o'4lj/fd ug'{sf] nIo ;+u7g yfs]sf], sdhf]/ ePsf]n] km]l/ zlQm ;+ro ug{, sdhf]/ eO{;s]sf] ;}Go zlQmnfO{ gofF egf{ u/L alnof] agfO{ km]l/ n8\g ul/Psf] xf], & kf6L{ cfkm\gf] ;+u7gsf] g]t[Tj cGtu{t g} ;xsfo{ z'? ePkl5 & j6f l8lehg v8f ul/Psf] xf] / xfn cft+ssf/Lsf] nflu & kf6L{n] ;a} cfGbf]ng ul/ lbg] ePsf]n] cft+ssf/Ln] cfk'mn] cfGbf]ng ug'{ gkg]{ elg kqsf/ ;dIf JoQm u/]sf] .
;fy} >fj0f dlxgfdf dft{8L cfqmd0fsf] nflu slyt j[u|]8 sdf08/ s'j]/ nufot cGo ;}lgs g]t[Tjx? clGtd :ynut cjnf]sg ug{sf] nflu uPsf] ;dodf 3fO{t] kqmfp k/L /x:o v'n]kl5 of]hgf abnL Tot}af6 sflnsf]6 lknLtkm{ uPsf] elg atfPsf]n] afh'/fsf] xNnf rnfO{ e'mSofO{ sflnsf]6 xdnf u/]sf] elg k|rfl/t k|f]kf]uf08fsf] ;d]t kbf{kmf; ePsf] 5 . ;f]xL ;df/f]xdf lghx?nfO{ O{G;]ssf k|ltlglw a;Gt cf]emfnfO{ a'emfO{Psf] .
ldlt @)^@ kf}if @* ut]
!) -bz_ cft+ssf/Lsf] d[To'
ldlt @)^@ kf}if @* ut] tgx' lhNnfsf] lrq] tyf cfdaf]6] Onfsfdf z;:q cft+ssf/L tyf ;'/Iffkmf}h aLr ePsf] bf]xf]/f] le8Gtdf ;'/Iffkmf}hsf] sf/jfxLaf6 !) hgf cft+ssf/Lsf] d[To' ePsf] 5 . 36gf:ynx?af6 ;'/Iffkmf}hn] P;=Pn=cf/=/fOkmn gfn–!, ly| g6 ly| /fOkmn gfn–!, ;s]6 adx?, ljljw aGbf]j:tLsf ;fdfgx? tyf cft+ssf/L b:tfj]hx? a/fdb u/]sf] 5 .
km]nf kfl/Psf]
ldlt @)^@ kf}if @% ut] ;'/Iffkmf}hn] ;~rfng u/]sf] vf]htnf;sf] sf/jfxLsf] qmddf sf:sL lhNnfsf] gfu9'Ëf Onfsfdf cft+ssf/Lx?n] n'sfO /fv]sf] ljleGg lsl;dsf 8]6f]g]6/x?–!*#, &=^@ /fOkmnsf] uf]nL–$*, ;'tnL ad–!^, ;s]6 ad–(, /8 l:Kn06/–& s]=hL=, lhn]l6g–! af]/f, ljleGg ljikmf]6s kbfy{x?–@ af]/f, ad agfpg k|of]u x'g] ljljw pks/0fx?, ljleGg xltof/sf kf6{k'hf{x? / ljB'tLo w/fk ;~rfng ug{ k|of]u x'g] pks/0fx? km]nf kl/Psf] 5 .
ldlt @)^@ kf}if @( ut]
slyt l8=l;=Pd=tyf P=l;=Pd=;lxt ( cftÍsf/Låf/f cfTd;dk{0f
cft+ssf/Lx?sf 3[l0ft tyf cdfgjLo s[ofsnfkx? k|lt c;xdtL hgfpg] JolQmx?n] ;j{;fwf/0f gful/s ;/x lhjg ljtfpg] k|0f ub}{ ldlt @)^@ kf}if @^ ut] cft+ssf/L ;d"xsf slyt P=l;=Pd=hgs yfkf æOnfsfÆ, ;]S;g sdf08/ nf]uaxfb'/ /f]sfo æk|df]bÆ, a;Gt /f]sfo ælahoÆ, lxdf /f]sfo æ/ZdLÆ, pkgfd ærlGb|sfÆ, ægd|tfÆ / æk]dfÆ n] Ps ;df/f]x aLr ;'/Iffkmf}h;dIf cfTd;dk{0f u/]sf 5g\ . pQm ;df/f]xdf ;'b'/ klZrd k[tgf, lbkfonl:yt ;'b"/ klZrd k[tgfklt, k|x/L gfoj dxflgl/Ifs, 8f]6L lhNnfsf k|d'v lhNnf clwsf/L, :yfgLo dfgj clwsf/sdL{ / kqsf/x?sf] pkl:ytL /x]sf] lyof] .
cfTd;dk{0f ug]{x?n] kqsf/ tyf dfgj clwsf/sdL{x?;Fu cGt/lqmof ub}{ cft+ssf/L ;+u7gdf cGofo, cTofrf/, zf]if0f, au{ lje]b, hj/h:tL cGg / rGbf cz'nL, afn ;}Gosf] k|of]u, ;+u7gdf nfUg ljjz u/fO{g] atfPsf 5g\ . slyt o'4lj/fdsf af/]df lghx?n] ;+u7g yfs]sf], sdhf]/ ePsf], zlQm ;~ro ug{ cfjZos ePsf] / ;}Go zlQmnfO{ gofF egf{ u/L la:tf/ ug{ ul/Psf] 5nsk6 dfq ePsf] s'/f phfu/ u/]sf 5g\ . ;fy} lghx?n], cfGbf]ng/t ;ft /fhg}lts kf6L{x? / cft+ssf/Lx? aLr ePsf] ;Demf}tfsf ;DaGwdf pQm kf6L{x?sf sfo{stf{nfO{ cfˆgf] ;]gfdf ;lDdlnt ug{ & j6f l8lehg v8f u/]sf]] / casf lbgx?df ;ft bnx?n] cft+ssf/Lx?sf tk{maf6 cfGbf]ng ug]{ tof/L ul//x]sf] s'/f ;d]t atfPsf 5g\ .
cft+ssf/L ;d'xdf /xFbf eg]sf] gdfGg]x?nfO{ plDnPsf] tftf] kfgL 6fpsf]df vGofpg], dg k/]sfnfO{ ;fydf /fVg] dg gk/]sf tyf u/Lax?nfO{ n8g k7fpg] h:tf b'Jo{jxf/ vKg' k/]sf] / s]6Lx?nfO{ hj/h:tL anfTsf/ ug]{ u/]sf] atfPsf 5g\ . cfTd;dk{0f ug]{x?n] ;'/Iffkmf}hn] ;dft] kl5 df5{g elg ul/Psf] k|rf/ e|d dfq ePsf] cfk'mx?n] ;'/Iffkmf}hsf] Jojxf/ /fd|f] kfPsf] x'Fbf pQm e|d rsgfr'/ ePsf] atfpFb} cft+ssf/L ;d'xdf /x]sfx?nfO{ cfTd;dk{0f u/]df eljio ;'/lIft x'g] / zflGtk"j{s hLjg ofkg ug{ kfOg] x'Fbf cfTd;dk{0f ug{ cg'/f]w ;d]t u/]sf 5g\ .
cfTd;dk{0f ug]{x?nfO{ ;f]xL ;df/f]xdf OG;]ssf k|ltlglw azGt cf]emf ;dIf a'emfOPsf] 5 .
o;} u/L ldlt @)^@ kf}if @* ut] l;Gw'nL lhNnfsf] ky/sf]6 Onfsf lgjf;L cft+ssf/L ;d"xsf slyt l8=l;=Pd=ltns axfb'/ /fptn] k]:tf]n gfn–!, ;f] sf] uf]nL–@%, s8{n]; ;]6–! ;lxt / ;f]xL Onfsf lgjf;L slyt P=;L=Pd=8f]Ndf /fptn] lhNnf k|zf;g sfo{fno, sf7df08f} ;dIf cfTd;dk{0f u/]sf 5g\ . lghx?n] cft+ssf/L ;d'xdf lgbf]{if gful/ssf] xTof, lx+;f, u/La hgtfnfO{ n'6kf6 tyf cgfjZos ?kdf oftgf lbg] u/]sf] / pQm sfo{nfO{ cfk'mn] ;xg ug{ g;sL ;j{;fwf/0f ;/x hLjg ofkg ug]{ OR5fn] cfTd;dk{0f u/]sf] atfP . xltof/ ;lxt cfTd;dk{0f ug]{ ltns axfb'/ /fptnfO{ k|f]T;fxg :j?k lhNnf k|zf;g sfof{no sf7df08f}af6 gub ?= * xhf/ k|bfg ul/Psf] 5 .
ldltM @)^@.!).! ut]
:ofª\hfsf] dgsfdgf Onfsfdf !^
cft+ssf/Lsf] d[To'
ldlt @)^@ kf}if @( ut] :ofª\hf lhNnfsf] dgsfdgf O{nfsfdf ;'/Iffkmf}h / ;z:q cft+ssf/Lx? aLr le8Gt x'Fbf y'k|} cft+ssf/L dfl/Psf 5g\ . le8Gt kZrft ;'/Iffkmf}hn] vf]htnf; ubf{ 36gf:yn j/k/af6 xfn;Dd !^ hgf cft+ssf/Lsf] nfz km]nf k/]sf] /Iff dGqfnon] hgfPsf] 5 . ;fy} 36\gf:ynaf6 ;'/Iffkmf}hn] # gfn ly|g6 ly| /fOkmn, tLg;oj6f ;s]6 ad, @ j6f u[g]8, ljleGg xltof/sf uf]nL, d]UhLg, kf6{k'hf{x? tyf ljljw aGbf]a:tLsf ;fdfu|Lx? ;d]t km]nf k/]sf] ;f] dGqfnosf] lj1lKtdf pNn]v 5 . le8Gtsf] qmddf ;'/Iffkmf}hsf Ps hjfgn] aL/ult k|fKt u/]sf 5g\ . o;}aLr :ofª\hfaf6 xfd|f ;dfrf/bftfn] k7fPsf] ;dfrf/df ut a'waf/ b]lv :ofªhfsf] lrq] eGHofªaf6 z'? ul/Psf] dfcf]jfbL lj?4sf] ;}lgs sf/afxLdf s/La # bh{g dfcf]jfbL cft+ssf/Lsf] d[To' ePsf] hgfOPsf] 5 . ;'/Iffkmf}hn] lrq] eGHofªaf6 nv]6\b} nu]sf dfcf]jfbL cft+ssf/L lj?4 dgsfdgf eGg] :yfgdf 3]/f xfnL xjfO{ cfqmd0f ;d]t u/]sf] / ;f] 36\gfdf dfcf]jfbLtkm{ 7"nf] Iflt ePsf] atfOPsf] 5 .
cft+ssf/Ln] u/]sf Hofbltx?
lgbf]{if Pj+ lgxTyf ;j{;fwf/0fx?dfly xTof, lxF;f, ckx/0f, anfTsf/, n'6kf6 nufotsf HofbtLk"0f{ s's[Tox? k|bz{g u/L cfˆgf] sfo/tf k|:t't ug]{ qmddf cft+ssf/Lx?n] lgDg 36gfx? 36fO{ cft+ssf/L s[ofsnfknfO{ lg/Gt/tf lbO/x]sf 5g\ .
-s_ ldlt @)^@ kf}if @* ut] cft+ssf/Lx?n] afFs] lhNnfsf] s';'d Onfsfsf] klZrdtkm{ /x]sf] k'ndf 6fOd ad ljikmf]6g u/fO{ k'nnfO{ Iflt k'¥ofPsf 5g\ .
-v_ ldlt @)^@ kf}if @^ ut] cft+ssf/Lx?sf] Ps ;d"xn] ;+v'jf;ef lhNnfsf] g'd Onfsfsf :yfgLo Jofkf/Lx?sf] #) j6f Rofª\u|fx? n'6]/ nu]sf 5g\ .
-u_ o;} u/L ;f]xL ldltsf lbg cft+ssf/Lx?n] g'jfsf]6 lhNnfsf] ;'gvfgL Onfsfl:yt nIdL pTyfg a}+lsË sfof{nodf k|j]z u/L gub ?= !$ xhf/ @ ;o &( ?k}of tyf lhG;L ;fdfgx? n'6]/ nu]sf 5g\ .
-3_ ldlt @)^@ kf}if @% ut] cft+ssf/Lx?n] b}n]v lhNnfsf] ;Nn]/L Onfsf lgjf;L eQmaxfb'/ l;+x gfd u/]sf Ps ;j{;fwf/0f JolQmnfO{ ckx/0f u/L c1ft:yntkm{ nu]sf 5g\ .
km]nf kfl/Psf]
ldlt @)^@ kf}if @( ut] ;'/Iffkmf}hn] ;~rfng u/]sf] vf]htnf;sf] sf/jfxLsf] qmddf :ofËhf lhNnfsf] rfËl;Ë tyf lrq] e}/j dlGb/ Onfsfdf cft+ssf/Lx?n] n'sfP/ /fv]sf] ;s]6 ad–@#, laB'tLo w/fk ;~rfng ug{ k|of]u x'g] laljw pks/0fx?, sDAof6 8«]; hf]/–&, sDdn–#^, 7'nf] lqkfn–!!, :nLlkË Aofux?, ljleGg xltof/sf kf6{k'hf{x?, cft+ssf/L b:tfj]hx?sf ;fy} rfdn–!! af]/f, bfn–* af]/f, lrgL–! af]/f tyf cft+ssf/Lx?sf ljljw aGbf]j:tLsf ;fdfgx? km]nf kfl/Psf] 5 .
3'lDt lzlj/
;'/Iffkmf}h tyf :yfgLo k|zf;gåf/f afFs] lhNnfsf] j]txgL Onfsfdf ldlt @)^@ kf}if @% ut] ;~rfng ul/Psf] 3'lDt ;]jf lzlj/af6 :yfgLo !,#^% hgf lj/fdLx?nfO{ :jf:Yo k/LIf0f u/L lgMz'Ns cf}ifwL ljt/0f ul/Psf]5 . ;fy} pQm 3'lDt lzlj/af6 :yfgLo &^ hgf JolQmx?nfO{ gful/stfsf] k|df0f–kq pknJw, !!) hgfnfO{ hGd, d[To' / a[4 eQf ;DaGwL kmf/fd btf{ ug'{sf ;fy} :yfgLo (%) hgf s[ifsx?nfO{ pGgt hftsf ljp ljhg ljt/0f nufotsf ljljw ;]jfx? pknAw u/fPsf] 5 .
zflGt ;]gf 6f]nL :jb]z lkmtf{
;+o'Qm /fi6«;+3sf] cfJxfgdf UNMIL nfO{a]l/ofdf zflGt :yfkgfy{ v§LO{ uPsf] >L ;}lgs k|x/L o'lg6 -zflGt ;]gf_ rf}yf] 8ˆkmfsf] clGtd 6f]nL cfˆgf] sfo{sfn k'/f u/L cfh ldlt @)^@ kf}if @( ut] :jb]z lkmtf{ eof] . pQm 6f]nLnfO{ cfh} zfxL g]kfnL h+uL c8\8fdf Ps ;df/f]xsf aLr zflGt ;]gf ;~rfng lgb]{zs ;xfos /yL >L lzj s'df/ kf}8]nn] xflb{s :jfut ug'{ eof] .
;]gfgL >L k"0f{ u'?Ësf] g]t[Tjdf nfO{a]l/ofaf6 :jb]z kmls{Psf] pQm 6f]nLdf clws[t–#, klbs–% tyf cGo bhf{–!@ u/L hDdf @) hgf ;lDdlnt /x]sf 5g\ .
ldlt @)^@ df3 )@ ut]
cft+ssf/Lx?åf/f ad laikmf]6
;'/IffsdL{x?sf lgbf]{if Pj+ lgxTyf kl/jf/x?dfly xTof, lxF;f nufotsf HofbtLk"0f{ s's[Tox? k|bz{g u/L hgtfsf] Go'gtd dfgj clwsf/nfO{ ;d]t j]jf:tf u/L cfˆgf] bfgjLo rl/q k|:t't ug]{ qmddf cft+ssf/Lx?n] sf7df08f} lhNnfsf] hf]/kf6L a]zLufpFl:yt >L ;DdfggLo k|wfg ;]gfkltsf] a'af a:b} cfpFg' ePsf] 3/df ad laikmf]6g u/fPsf 5g\ . a[4 gful/sx?nfO{ ;Ddfg ug]{ ;j{dfGo l;4fGtnfO{ ;d]t j]jf:tf u/L a[4 JolQm a;f]jf; ub}{ cfpg' ePsf] pQm 3/df ad laikmf]6g u/fO{ a[4 gful/snfO{ ;d]t vt/f k'Ug] u/L u/]sf] To:tf] cft+ssf/L lqmofsnfkaf6 cft+ssf/Lx?sf] nIo ;j{;fwf/0f g]kfnL hgtfnfO{ cft+lst kfg'{ eGbf afx]s s]xL gePsf] s'/f emg k|li6g cfPsf] 5 .
lgis[o
ldlt @)^@ df3 @ ut] sf7df08f} dxfgu/kflnsfsf] hoafu]:j/L l:yt j8f sfof{nosf] ejg kl/;/df cft+ssf/Lx?n] laikmf]6 ug{ /fv]sf] k|]z/ s's/ adnfO{ ;'/Iffkmf}hn] lgis[o kf/]sf] 5 . cft+ssf/Lx?n] sf:sL lhNnfsf] kf]v/f pkdxfgu/ kflnsfl:yt XofËhf ldng rf]sdf laikmf]6 ug{ tof/L xfntdf /fv]sf] @ j6f adnfO{ ;'/Iffkmf}hn] km]nf kf/L lgis[o kf/]sf] 5 . ldlt @)^@ df3 ! ut] cft+ssf/Lx?n] afFs] lhNnfl:yt Ps ;j{;fwf/0f JolQmsf] 3/df ljikmf]6 u/fpg tof/L xfntdf /fv]sf] k|];/ s's/ adnfO{ ;'/Iffkmf}hn] lgis[o kf/]sf] 5 . ldlt @)^@ kf}if @( ut] s}nfnL lhNnfsf] wgu9L gu/kflnsfl:yt jL/]Gb| P]Zjo{ kfs{df cft+ssf/Lx?n] laikmf]6 u/fpg tof/L xfntdf /fv]sf] !* s]=lh= laikmf]6s kbfy{ /fvL tof/ u/]sf] aflN6g adnfO{ ;'/Iffkmf}hn] lgis[o kf/]sf] 5 .
cft+ssf/L kqmfp
ldlt @)^@ df3 ! ut], ;'/Iffkmf}hn] t]x|y'd lhNnfsf] hnhn] Onfsfaf6 cft+ssf/L ;d'xsf $ hgf slyt uf=h=;=x?nfO{ kqmfp u/L lhNnf k|x/L sfof{no, t]x|y'd ;dIf a'emfPsf] 5 .
cfTd;dk{0f
lautdf cft+ssf/L ultljlwdf ;+nUg /xFb} cfPsf kfFry/ lhNnfsf] lrlnªlbg Onfsf lgjf;L b'uf{ bxfn æcfqmd0fÆ / ;f]xL lhNnf gjdL8fF8f Onfsf lgjf;L nf]s]z bxfn æ:6f/Æ pkgfd u/]sf JolQmx?n] k]:tf]n gfn–! tyf ;f] sf] uf]nLx? ;lxt cft+ssf/Lx?n] ;~rfng ul//x]sf] xTof, lxF;f, ckx/0f, anfTsf/, n'6kf6 nufotsf HofbtLk"0f{ s's[Toaf6 cfkm"x?df lat[i0ff k}bf ePsf] sf/0f cft+ssf/L ;d"x kl/Tofu u/L cfO{Gbf zflGtk"0f{ hLjgofkg u/L /fi6« / hgtfsf] lxt x'g] sfo{df ;+nUg x'g] arg a4tfsf;fy ldlt @)^@ kf}if @( ut] ;'/Iffkmf}h ;dIf cfTd;dk{0f u/]sf 5g\ .
3'DtL lzlj/
ldlt @)^@ kf}if @^ ut] zfxL g]kfnL ;]gfsf] 8fS6/ clws[t ;lxtsf] 6f]nLn] sf7df08f}+ lhNnfsf] nK;Lkm]bL Onfsfdf ;~rfng u/]sf] 3'lDt lzlj/af6 :yfgLo !@) hgf la/fdL JolQmx?sf] :jf:Yo kl/If0f u/L cf}ifwL lat/0f ug'{sf ;fy} :yfgLo ljBfnox?sf 5fq5fqfnfO{ z}lIfs Pj+ v]ns'bsf ;fdu|Lx? ;d]t lat/0f u/]sf] 5 .
ldlt @)^@ df3 )# ut]
cft+ssf/Lsf] yk ! nfz a/fdb
ldlt @)^@ df3 @ ut] ;'/Iffkmf}hn] ;~rfng u/]sf] vf]h tnf;sf] sf/jfxLsf] qmddf ;'/Iffkmf}hsf] sf/jfxLaf6 d[To' ePsf yk ! cft+ssf/Lsf] nfz lxhf] df3 @ ut] :ofËhf lhNnfsf] lrq] Onfsfdf km]nf k/]sf] 5 .
xltof/ ;lxt ljljw ;fdu|L km]nf k/]sf]
;'/Iffkmf}hn] ;~rfng u/]sf] vf]h tnf;sf] qmddf :ofËhf lhNnfsf] ljleGg Onfsfx?af6 cft+ssf/Lx?n] k|of]u u/]sf] OG;f; /fOkmn–!, ljleGg xltof/sf kf6{k'hf{, uf]nLx?, laikmf]6s kbfy{, laB'tLo w/fk ;~rfng ug{ k|of]u x'g] pks/0fx?, ;s]6 adx?, sDJof6 8«];x?, vfB ;fdu|L, cft+ssf/L b:tfj]hx?sf ;fy} 7"nf] kl/df0fdf cft+ssf/Lx?sf] aGbf]j:tLsf ;fdfgx? km]nf kf/]sf] 5 .
kqmfp
ldlt @)^@ df3 @ ut] ;'/Iffkmf}hn] gjnk/f;L lhNnfsf] l;tfjf; Onfsfaf6 cft+ssf/L ;d'xsf slyt Onfsf sldl6 ;b:o wf/0ff la=s= æ>[hgfÆ tyf ;'lznf xl/hg æclgtfÆ pkgfd u/]sf cft+ssf/Lx?nfO{ ;s]6 ad ;lxt kmqmfp u/L k|x/L ;dIf a'emfPsf] 5 .
ldlt @)^@ df3 @ ut] emfkf lhNnfsf] blIf0fL efudf /x]sf] h+undf h+unL hgfj/x?sf] lzsf/ ul//x]sf cgf/dgL Onfsf lgjf;L a;Gt /fO{nfO{ aGb's ;lxt kqmfp u/L :yfgLo k|x/L ;dIf a'emfPsf] 5 .
cfTd;dk{0f
lautdf cft+ssf/L ultljlwdf ;+nUg /xFb} cfPsf u'NdL lhNnfsf] cvf]jfË Onfsf lgjf;L cft+ssf/L ;d'x;+u cfj4 slyt clvn g]kfn qmflGtsf/L lzIfs ;+u7gsf ;b:o 5ljnfn e§/fO{n] cft+ssf/Lx?n] ;~rfng ul//x]sf] xTof, lxF;f, ckx/0f, anfTsf/, n'6kf6 nufotsf HofbtLk"0f{ s's[Toaf6 cfkm"df lat[i0ff k}bf ePsf] sf/0f cft+ssf/L ;d"x kl/Tofu u/L cfO{Gbf zflGtk"0f{ hLjgofkg u/L /fi6« / hgtfsf] lxt x'g] sfo{df ;+nUg x'g] arg a4tfsf;fy ldlt @)^@ df3 @ ut] :yfgLo k|zf;g ;dIf cfTd;dk{0f u/]sf 5g\ .
lgis[o
ldlt @)^@ df3 ! ut] bfË lhNnfsf] ug/Lvf]nf Onfsfdf cft+ssf/Lx?n] laikmf]6 ug{ tof/L xfntdf /fv]sf] IED (Improvised Explosive Device) nfO{ ;'/Iffkmf}hn] lgis[o kf/]sf] 5 .