k|x/L dxflg/LIfs yfkfaf6 lgb]{zg
sf7df8f}+ . ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] cg'/f]wdf zflGt :yfkgfy{ ;'8fgdf vl6O{ hfg nfu]sf] g]kfn k|x/Lsf] Ps 6f]nLnfO{ k|x/L dxflg/LIfs Zofd eQm yfkfn] k|x/L k|wfg sfof{nodf xfn} cfof]lht Ps ;df/f]xaLr lgb]{zg lbg'eof] .
;f] cj;/df k|x/L dxflg/LIfs yfkfn] ;'8fgdf sfo{/t /xFbf OdfGbf/Lk'j{s sfd u/L k|x/L ;+u7gsf] dof{bf sfod /fVb} ;+u7gsf] 5lj pRr /fVg lgb]{zg lbg'eof] .
;+u7gn] of]Uotfsf] cfwf/df 5gf}6 u/L To;tkm{ k7fpg nfu]sf] hfgsf/L lbg'x'Fb} k|x/L dxflg/LIfs yfkfn] k|x/L sd{rf/Lsf] a[lQ lasf;df ;+u7gn] ;b}j Wofg lbg] s'/f atfpg'eof] .
k|x/L pk/LIfs s]z/L/fh l3ld/]sf] g]t[Tjdf ;'8gtkm{ hfg nfu]sf] 6f]nLdf k|x/L lg/LIfs $ hgf / k|x/L gfoj lg/LIfs @ hgf u/L hDdf & hgf /x]sf 5g\ .
g]kfn k|x/Lsf #@ hgf k|x/L clws[t tyf hjfgx? zflGt :yfkgfy{ xfn ;'8fgdf sfo{/t 5g\ .
a]njf/L 36gfaf/] /Iff dGqfno eG5
df]/Ë . ldlt @)^# a}zfv !@ ut] /ftL (M@% ah] df]/Ë lhNnfsf] a]njf/Ll:yt nf]xGb|f vf]nf Onfsfdf dfcf]jfbLx?sf] xs{t x'g] eGg] ;"rgfsf] cfwf/df a]njf/Ll:yt ;+o'Qm ;'/Iff a]zaf6 uPsf] ul:t 6f]nLn] pQm Onfsfdf z+sf:kb xs{t b]lv kmfo/ ubf{ pQm kmfo/df k/L aif{ @@ sL ;kgf u'?Ë gfd u/]sL ! :yfgLo afl;Gbf ;Vt 3fOt] eO{ pkrf/sf] nflu NofpFb} ub{f af6f]d} b'Mvb d[To' ePsf]5 . d[tssf] zj w/fgl:yt lj=lk=sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fgdf k7fO{ kf]i6df6{d ul/Psf]5 . ;fy} pQm 36gfnfO{ lnP/ la/f]w :j?k ldlt @)^# a}zfv !# ut]sf] sl/a !) ah] laxfg sl/a !)) hgf JolQmx? ;'/Iff a]z jl/kl/ hDdf ePsf]df :yfgLo ;'/Iffkmf}h, gful/s ;dfh, dfgj clwsf/sdL{ / :yfgLo JolQmx?sf] pkl:ytLdf 36gfsf] lgikIf hfFra'em ul/g]] cfZjf;g lbO{ pQm ;d"xnfO{ ;DemfO{ a'emfO{ kmsf{OPsf] .
tTkZrft pQm 36\gfnfO{ lnP/ k'gM le8x? hDdf x'g yfn]sf] / lbpF;f] @ ah] la/f]w k|bz{gdf plqPsf] le8 Psbd} pu| / pQ]lht x'Fb} j]nfaf/Ll:yt ;'/Iff a]z jl/kl/ /x]sf] tf/sf] af/ / lks]6x? ;d]t pv]nL kmfn]sf] / ;f] le8nfO{ k6s k6s pQ]lht gx'g / tf]8kmf]8sf] sfo{ gug{ cg'/f]w ubf{ emg} clgolGqt tyf pu| eO{ ;'/Iff a]zsf] k]l/ld6/ aflx/ /x]sf] @ j6f drfg / # j6f kf]i6x?nfO{ eTsfO{ d'Vo k|j]z4f/sf] cuf8L /flvPsf] Jofl/o/df ;d]t cfuf] nufO{ hnfpg'sf ;fy} ;]G6«Ldf /x]sf ;'/IffsdL{sf] xltof/ ;d]t vf]:g vf]h]sf] tyf le8 leqaf6} ;'/Iffkmf}htk{m kmfo/ ;d]t cfPsf]n] ;'/Iffkmf}hn] l:yltnfO{ lgoGq0fdf lng / cfTd/Iffsf] nflu afWo eO{ kmfo/ ubf{ ^ hgf k|bz{gsf/Lx?sf] 36\gf:yndf g} b'Mvb d[To' ePsf] 5 / !! hgf 3fOt] ePsf 5g\ . 3fOt]x?sf] xfn lj=lk=sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fgdf pkrf/ eO/x]sf] 5 .
ad la:kmf]6df k/L d[To'
l;/fxf . l;/fxf lhNnf nfxfg gu/kflnsf–^ l:yt gfkL zfvf sfof{nodf sfo{/t lkog nIdL ;fxsf] dfcf]jfbLsf] ad la:kmf]6df k/L d[To' ePsf] 5 . ;f]xL 7fpF a:g] s[i0fb]j d08nsf] 3/df ef8fdf /x]sf] pQm sfof{no ejgdf a}zfv !@ ut] /flt s/Lj !@ ah] dfcf]jfbLx?n] k|];/ s's/ ad la:kmf]6 u/fPsf lyP . pQm ad la:kmf]6df k/L ;f]xL sfof{nosf ;xfos n]vfkfn efg' eQm 9sfn / csf{ lkog b]j gf/fo0f ;fx ;d]t 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu la=lk= d]df]l/on :jf:Yo la1fg k|lti7fg w/fgdf k'¥ofOPsf] atfOPsf] 5 . ;fy} ;f]xL gu/kflnsf–!) l:yt Onfsf k|zf;g sfof{nosf] ejgdf ;d]t dfcf]jfbLx?n] /flt s/Lj ;jf b'O{ ah] ad al:kmf]6 u/fpFbf pQm ejg k'/} rls{P/ IftL ePsf] atfOPsf] 5 .
x/]s s'/fdf ef/tLo rnv]n
sf7df8f} . x/]s s'/fdf ef/tsf] d'v tfSg] xfd|f zf;s ju{x?n] ef/t;Fu 3'F8f g6]Sg] lbg slxn] cfpg] xf] yfxf 5}g . gfsfaGbL ug{ ef/t, cfGbf]ng ug{ ef/t, ;+/If0f rflxP ef/t, xft xltof/ rflxP ef/t, dfcf]jfbLnfO{ klg ef/t, Pdfn], sfFu|];nfO{ klg ef/t, ;b\efjgf t ef/ts} eof], /fhfn] egL ef/ts} d'v tfSg' kg]{, cGo klg ef/t, ef/tsf] 5fofFn] jf:tjd} ;tfO/x]sf] 5 g]kfnnfO{ .
k|wfgdGqL lgo'Qm eP/ ;ky gvfFb} lul/hfafa'n] ef/tLo g]tfx? cfdGq0f ug'{ eP5, l;tf/fd o]r'/L ;lxt Ps x'n g]tf cfP, cfP l7s} 5, ;+;bsf] klxnf] ;qd} uP/ tL ef/tLo g]tfx?nfO{ xfd|f k'g{:yflkt ;+;bsf ;f+;bx?n] tfnL ahfP/ :jfut clejfbg ug'{kg]{, ;efd'vn] ;fj{hlgs dxTj lbFb} ;"rgf eGg'kg]{ jf:tjdf g]kfnsf] lgolt crDd}sf] 5 x} Û
o;}aLr ef/tLo sDo"lgi6 kf6L{ -dfS;{jfbL_ sf g]tf ;Ltf/fd o]r'/Ln] g]kfndf ePsf] k|ltlglw;efsf] k'g:yf{kgfnfO{ P]ltzfl;s lg0f{osf] ;+1f lbg'ePsf] 5 .
o]r'/L g]kfnsf] nf]stfLGqs cfGbf]ngsf lgs6 ;xof]uL dflggx'G5 . gjlgo'Qm k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] lgdGq0ffdf z'qmaf/ g]kfn cfPsf o]r'/Ln] ;+;bejgkl/;/df kqsf/x?;Fu eGg'eof] of] P]ltxfl;s lg0f{o xf] . pxfFn] k|ltlglw;efs]f dfWodaf6} k"0f{ nf]stGq k|fKt x'g] / dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg x'g] wf/0ff /fVg'eof] .
k|ltlglw;efsf] a}7sdf g]kfnL sfFu|]; -k|hftflGqs_ sf s]Gb|Lo ;b:o k|bLk lu/Lsf ;fy a}7ssIfdf k'u]sf g]tf o]r'/L / g]kfn 8]df]qm];L ;f]ln8\ofl/l6sf k|ltlglw 8f= 8LkL lqkf7LnfO{ 6]a'n 76fP/ ;f+;bx?n] :jfut u/]sf lyP . o]r'/Ln] ca ;+ljwfg;efsf] lgjf{g eO{ gofF ;+ljwfgsf] lgdf{0f x'g] ljZjf; JoQm ug'{eof] .
g]kfn 8]df]qm];L ;f]ln8\ofl/6Lsf k|ltlglw 8f= l8kL lqkf7Ln] ef/tdf /x]sf dfcf]jfbL g]tf rGb|k|sfz uh'/]n, df]xg j}Bnufotsf] l/xfOsf nflu g]kfns]f gofF ;/sf/n] ef/t ;/sf/;dIf k|:tfj /fVg'kg]{ atfpg'eof] . ef/tLo cltlyx?sf] zlgjf/ laxfg sf]O/fnf;Fu e]63f6 ePsf] 5 .
o;}u/L g]kfn e|d0fdf cfpg' ePsf ef/tLo sDo"lgi6 kf6L{sf kf]ln6Ao"/f] ;b:o ;Ltf/fd o]r'/Ln] g]kfnsf] eljiosf] lg0f{o g]kfnL hgtfn]g} ug'{kg]{ atfpFb} /fhtGqsf] lg0f{o klg g]kfnL hgtfn]g} ug]{ atfpg'eof] . g]kfnsf] nf]stflGqs cfGbf]ngsf ;xof]uL Pj+ z'elrGts or'/Ln] dfcf]jfbLn] xltof/ TofuL zflGtk"0f{ /fhgLlts d'nwf/df cfpg]df cfk'm ljZj:t /x]sf] atfpg'eof] . l/kf]6{;{ Sna g]kfnåf/f xfn} /fhwfgLdf cfof]lht Ps sfo{qmddf af]Nb} g]tf o]r'/Ln] g]kfnL hgtfn] ;fxl;s sfo{ u/]/ nf]stGqsf] dfu{ to u/]sf] atfpFb} ef/tn] g]kfndf hgtflGqs Joj:yf :yfkgf xf]; eGg] rfx]sf] atfpg'eof] . pxfFn] bn dfcf]jfbL !@ a'Fb] ;dembf/L g]kfnsf] eljiosf] dfu{lrq ePsfn] To;k|lt nf]stGqsf kIfw/x? k|lta4 eP/ cufl8 a9\g] ljZjf; JoQm ug'{eof] . ef/tn] g]kfndf x:tIf]ksf] gLlt glng] atfpFb} pxfFn] eGg'eof] g]kfnsf] eljiosf] lgdf{0f g]kfnL hgtfn] u5{g, o;df s;}n] x:tIf]k ug{ kfpFb}gg\ . dfcf]jfbLnfO{ ax'bnLo k|lt:kwf{df Nofpg'kg]{df hf]8 lbFb} pxfFn] eGg'eof] dfcf]jfbLn] xltof/ la;fP/ ax'bnLo k|lt:kwf{Tds k|0ffnLdf cfPdf l;+uf] blIf0f Pl;ofdf ;sf/fTds c;/ kg]{5 . ef/tdf y'gfdf /x]sf dfcf]jfbL g]tfsf] l/xfO{sf nflu g]kfn ;/sf/n] cf}krfl/s kq n]v]df ef/tn] uDeL/tfsf ;fy lnP/ l/xfO{ ug]{ atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] ef/tdf y'lgPsf dfcf]jfbL g]tfx? l/xf x'g;S5g . dfcf]jfbLsf] tLg dlxg] o'4lj/fdsf] 3f]if0ff zflGtsf nflu ;sf/fTds sbd ePsf] atfpFb} pxfFn] ;+ljwfg;efdf s;/L hfg] eGg] lg0f{o klg g]kfnL hgtfn] ug'{kg]{ atfpg'eof] . ef/t g]kfndf nf]stGq, zflGt / cfly{s ;d[l4sf nflu ;xof]u ug{ tTk/ ePsf] atfpFb} pxfFn] g]kfnsf] cfly{s cj:yf ;'wfg{ ljz]if ;xof]u ug]{ k|lqmof cufl8 a9]sf] atfpg'eof] . Ps k|Zgsf] pQ/df pxfFn] ;+ljwfg;ef kl5 aGg] ;/sf/;Fu g]kfn ef/taLr ePsf] !(%) sf] ;GwLsf af/]df 5nkmn x'g] atfpg'eof] . k|wfgdGqL lul/hfk|;bf sf]O/fnfnfO{ ef/tLo hgtfsf tkm{af6 e|d0fsf] lgDtf lbPsf] hfgsf/L u/fpFb} pxfFn] sf]O/fnf g]kfndf ljBdfg r'gf}ltnfO{ kf/ ug{ ;Ifd x'g'ePsf] atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] ef/t e|d0fsf nflu xfdLn] lbPsf] lgDtf sf]O/fnfn] :jLsf/ ug'{eof] .
l/kf]6{;{ Sna g]kfnsf cWoIf Clif wdnfsf] ;efkltTjdf ;DkGg ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} ef/tLo /fi6«jfbL sfFu|];sf dxf;lrj l8=kL= lqkf7Ln] g]kfndf blIf0f Plzofd} xfn;Dd gePsf] dxfg qmflGt ePsf] atfpFb} g]kfnL hgtfn] dxfg pknlAw xfl;n u/]sf] atfpg'eof] . pxfFn] g]kfndf ePsf] pknlAwsf] >]o g]kfnL hgtf, ;ft bn / dfcf]jfbL ;d]tnfO{ hfg] atfpFb} pxfFn] g]kfnL hgtfn] Pstfsf] gd"gf k|:t't u/]sf] atfpg'eof] . pxfFn] g]kfndf zflGtk"0f{ ax'bnLo k|lt:kwf{Tds k|0ffnLsf] z'?jft ePsf] atfpFb} eGg'eof] –Pstfaf6 k|fKt pknlAw eg]sf] oxL xf] . pxfFn] dfcf]jfbL klg zflGtk"0f{ ax'bnLo k|lt:kwf{Tds k|0ffnLdf cfpg] atfpFb} eGg'eof] dfcf]jfbL cWoIfnfO{ k'iksdn bfxfn dfq eGg'xf];\ k|r08 geGg'xf]; . pxfFn] dfcf]jfbL zflGtk"0f{ /fhgLlts lgsf;sf nflu lhDd]jf/ eP/ cufl8 al9/x]sf] atfpg'eof] . ef/tLo sDo"lgi6 kf6L{ dfS;{jfbLsf g]tf ct'ns'df/ cGhfgn] nf]stGqsf nflu g]kfnL hgtfn] u/]sf] ;+3if{ ljZj Oltxf;df ;'gf}nf] cIf/sf ;fy sf]l/Psf] atfpFb} g]kfndf bLuf] zflGtsf] :yfkgfsf nflu l56f] eGbf l56f] ;+ljwfg;efsf] u7g ug'{kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] ;+ljwfg;efsf] k|lqmofdf cufl8 a9\g l9nf ul/g'x'Gg . ef/tn] g]kfnsf] nf]stGqsf] ljsf;df ;bf ;xof]u ug]{ atfpFb} pxfFn] ef/t g]kfnsf] k|ult / ;d[l4df ;xof]uL alg/xg] atfpg'eof] .
g]kfnL sfFu|];sf s]lGb|o ;b:o g/x/L cfrfo{n] sfFu|]; /fh;+:yfsf] kIfdf gePsf] atfpFb} /fhtGqnfO{ s'g} ljz]if0f nufP/ /fVg gx'g] atfpg'eof] . pxfFn] /fh;+:yfsf af/]df bnx?n] :ki6 b[li6sf]0f Nofpg'kg]{ atfpFb} pxfFn] /fhtGqsf] eljiosf] lg0f{o ul/g'kg]{ atfpg'eof] . gful/sx? Nff]stflGqs cfGbf]ngdf :jfoQ ?kdf cfPsf] atfpFb} hgefjgf a'em]/ bnx?n] cu|ufdL lg0f{o lng'kg]{ atfpg'eof] . ;+ljwfg;efdf hfg]af/] s;}df klg c;xdlt gb]lvPsf] atfpFb} pxfFn] eGg'eof] – ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg s;/L ug]{ eGg]df k|i6 x'g'k5{ . g]kfnL sfFu|]; k|hftflGqssf dxfdlGq ljdn]Gb| lglwn] cfk\gf] bnn] /fhtGqnfO{ sfFwdf gxfNg] atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] g]kfnL sfFu|]; k|hftflGqs lgzt{ ;+ljwfg;efdf hf]g kIfdf 5 . pxfFn] hgtfsf] ;jf]{RrtfnfO{ d'n ljifo dfg]/ cfkm\gf] bn ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf hfg] klg pxfFn] atfpg'eof] . g]kfnsf] k|hftflGqs cfGbf]ngdf ef/tsf] e"ldsf ;/fxlgo ePsf] atfpFb} pxfFn] nf]stflGqs cfGbf]ngsf ;xof]uL ef/tLo g]tfx?nfO{ wGojfb JoQm ug'{eof] . hgdf]rf{ g]kfnsf pkfWoIf lnnfd0fL kf]v/]nn] lgzt{ ;+ljwfg;efdf hfg'kg]{ atfpFb} eGg'eof] lgzt{ ;+ljwfg;ef gePdf xfdL ;8sdf cfpF5f} . pxfFn] ;+;b clwj]zg z'? x'Fbf ;+;b k'g{:yfkgf / k|wfgdGqLsf] lgo'lQm k|lqmofdf uDeL/ q'6L eO;s]sf] atfpg'eof] . pxfFn] ;]gfnfO{ ;+;bsf] dftxtdf /fVg tTsfn sfo{ yfNg'kg]{ atfpg'eof] . dfgjclwsf/jfbL kb\d/Tg t'nfw/n] ;ft bnn] gful/s ;dfhnfO{ pk]Iff u/]sf] atfpFb} bnx?n] hgefjgf a'em]/ lg0f{o ug]{ ;fx; ug'{kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] u0ftGq geg]sf] eP hgcfGbf]ng prfO{df gk'Ug] atfpGb} hgefjgf pk]Iff ul/Pdf uDeL/ b'3{6gf x'g;Sg] vt/f cf}Nofpg'eof] . pxfFn] c;Gt'i6 JoQm ub}{ eGg'eof] qmflGtsf] g]t[Tj ug]{ g]tf g]kfndf hlGdPsf] 5}g . g]kfnaf/ ljz]if rf;f] /fVg] ef/tLo lj4fg cfgGb:j?k jdf{n] /fhfsf] klxnf] 3f]if0ffnfO{ g} cd]l/sf / ef/tn] :jfut u/]klg g]kfnL hgtfn] c:jLsf/ u/L nf]stflGqs cfGbf]ngnfO{ ;kmn agfPsf] :d/0f u/fpg'eof] . l/kf]6{;{ Sna g]kfnsf cWoIf Clif wdnfn] g]kfnsf] nf]stflGqs cfGbf]ngdf ef/tsf] e"ldsf la;{g g;lsg] atfpg'eof] . pxfFn] d'n's nf]stGq / bLuf] zflGttkm{ cl3 a9]sf] atfpFb} ef/tn] dfcf]jfbLnfO{ zflGtk"0f{ /fhgLlts d'nwf/df Nofpg ljz]if e"ldsf lgefpg] cfzf JoQm ug'{eof] .
h] ePklg ljb]zLx?sf] :jfut
sf7df8f} . g]kfndf h] ePklg ljb]zL rf;f] a9\g yfn]sf] 5 . j}zfv * ut] /fhfsf] zfxL 3f]if0ff cfpFbf klg pgLx?n] :jfut g} u/]sf lyP, j}zfv !! df csf]{ zfxL 3f]if0ff cfpFbf klg :jfut u/]s} 5g\, a'em\b} ga'lem lj/f]w ug]{ ljb]zLx?n] clxn] h] s'/fdf klg a'em\b} ga'emL :jfut ;d]t ug{ yfn]sf 5g\ .
o;}qmddf hg cfGbf]ngsf] efjgf Pj+ hgtfsf] rfxgf adf]lhd g]kfndf ;+;bsf] k'gM :yfkgf e} hgtfsf] ;fj{ef};QfnfO{ ;Ddfg ul/Psf]df ef/t, a]nfot, o'/f]k]nL ;+3, gj]{ ci6«]lnof / 8]gdfs{n] :jfut ub}{ g]kfnnfO{ ;Sbf] ;xof]u pknJw u/fpg] k|ltj4tf JoQm u/]sf 5g\ .
g]kfnsf] ldq /fi6«, ;d"x Pj+ bft[ /fi6« Pj+ ;d"xsf ?kdf /x]sf lt /fi6« / ;d'bfon] 5'§f 5'§} lj1lKt k|sflzt u/L, ;b}j zflGtk"0f{ :yL/ / ;d[4zfnL g]kfn x]g{ rfx]sf] pNn]v ub}{ g]kfndf ax'blno k|hftGqsf] lbzfdf ePsf] dxTjk"0f{ kl/jt{gsf] :jfut u/]sf 5g\ . ;fy} g]kfnL hgtfn] zflGt / k|hftGqsf k|lt b]vfPsf] cfsf+IffnfO{ k"0f{ ;xof]u ug]{ hgfPsf 5g\ .
ef/tn] g]kfndf ljsl;t kl5Nnf] /fhgLlts 36\gfqmd k|lt v';L JoQm ub}{ g]kfnnfO{ cfˆgf] Ifdtfn] EofP;Dd ;xof]u ug]{ hgfPsf] 5 .
ef/tLo ljb]z dGqfnoåf/f hf/L k|]; lj1lKtdf g]kfnsf] lgs6sf] ldqsf] x}l;otn] ef/t hlxn] klg k|hftflGqs xs clwsf/sf] k'gM:yfkgf ug]{ g]kfnL hgtfsf] ;+3if{sf] kIfdf plePsf] hgfOPsf] 5 .
lj1lKtdf /fhgLlts l:y/tf cfly{s ;d[l4 / ;z:q åGbsf] zflGtk"0f{ ;dfwfgsf] ofqfdf b]lvg] r'gf}tLx?tkm{ ;hu x'Fb} To:tf r'gf}tLx?sf] ;fdgf ug{ ;DalGwt ;j} kIfn] ;sf/fTds of]ubfg k'/\ofpg' kg]{ cfjZostf cf}+NofOPsf] 5 .
a]nfotL ljb]z tyf /fi6«d08lno dfldnf ;DaGwL dGqfnosf dGqL lsd xf]j]N;åf/f hf/L jQmAodf k|ltgLlw;efsf] k'g{:yfkgf ;lxt ax'blno k|hftGqsf] ls|oflzntfn] /fhgLlts bnx?n] nfdf] ;dob]lv u/]sf] k|of; ;kmn ePsf] hgfOPsf] 5 .
a]nfotn] g]kfnsf /fhgLlts bnx?nfO{ /rgfTds 9Ën] ldn]/ sfo{ ul/ /fhgLlts k|ls|ofnfO{ cljnDa cl3 a9fpg klg cfAxfg u/]sf] 5 . dfcf]jfbLn] klg nf]stGqk|ltsf] cfˆgf] k|ltj4tfnfO{ k|dfl0ft ug{ lx+;f 5f]8L gof+ ;/sf/;+u zflGt k|ls|ofdf cfpg'kg]{ / o;sf nflu o'4lj/fd ug'{kg]{ a]nfotn] pNn]v u/]sf] 5 .
o;sf ;fy} a]nfotn] zflGt, k|hftGq / ljsf;sf lglDt g]kfnL hgtf / gof+ ;/sf/nfO{ ;3fpg a]nfot tTk/ /x]sf] klg hgfOPsf] 5 .
o;}aLr o'/f]k]nL ;ª\3n] ;+;bsf] k'gM:yfkgfaf6 hgtfsf] ;fj{ef}d;QfnfO{ ;Ddfg ul/Psf]df :jfut u/]sf] 5 .
g]kfnsf] jt{dfg /fhgLlts cj:yfsf ljifodf ;ª\3sf ;b:o /fi6«sf tkm{af6 ;ª\3sf ;efkltn] lxhf] a|;]N;af6 k|]l;t u/]sf] lj1KtLdf ;+;b k'gM:yfkgfnufotsf 3f]if0ffx¿ / pQm 3f]if0ffk|lt g]kfnleq x'g] k|ltlqmofnfO{ ;fjwfgLk"j{s x]l//x]sf] hgfpFb} ;+;b k'gM:yfkgf ug]{ lg0f{o sfof{Gjog hlt;Sbf] rfF8f] ;DkGg ug{ cfu|x u/]sf] 5 .
lj1KtLdf o'/f]k]nL ;ª\3n] g]kfnL hgtfn] zflGt / k|hftGqsf k|lt b]vfPsf] cfsfª\IffnfO{ k"0f{ ;xof]u ug]{ pNn]v 5 .
jt{dfg ;ª\s6k"0f{ cj:yfdf ;ft /fhgLlts bnsf] u7aGwgsf] g]t[Tjn] lhDd]jf/Lk"0f{ e"ldsf lgjf{x ug]{ ck]Iff ub}{ oxL a}zfv !% ut] a:g] k|ltlglw;efsf] a}7sn] zflGt / k|hftGqsf] dfu{lrqsf] sfof{Gjogdf hf]8lbg] ljZjf; lnOPsf] ;ª\3sf] lj1KtLdf pNn]v ul/Psf] 5 .
g]kfnL sfª\u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ k|wfgdGqLsf] ¿kdf 5gf}6 ul/Psf]df :jfut ub}{ ;ª\3n] g]kfndf hlt;Sbf] rfF8f] zflGt :yfkgfsf nflu sfo{ x'g] ck]Iff u/]sf] 5 .
gj]{n] o;cl3 g]kfnnfO{ ;xof]udf s6f}tL ug{ u/]sf] 3f]if0ff pN6\ofpFb} yk @# nfv 8n/ ;xfotf pknAw u/fpg] / ;f] /sd ljutdf em}+ @ s/f]8 #) nfv 8n/ k'/\ofOg] hgfPsf] 5 . g]kfn;Fu gj]{n] zflGt k|lqmofsf cfkm\gf cg'ej ;f6f;f6 ug]{ / ;f]xLqmddf gj]{nL ljsf; dGqL Pl/s ;f]NxfOd csf]{ ;ftf /fhgLlts k/fdz{sf lglDt g]kfn cfpg' x'g] sf7df8f}+l:yt gj]{nL b'tfjf;n] hgfPsf] 5 .
>L ;f]NxfOdn] >Ln+sfdf ;/sf/ / tldn 6fOu;{ ljb|f]xL ;d"xaLr zflGt k|lqmofsf nflu cxd\ e"ldsf lgjf{x ub}{ cfpg' ePsf] 5 . c:6«]lnofsf tkm{af6 ToxfFsf ljb]zdGqL cn]SHofG8/ 8fpg/n] Ps jQmJo k|sflzt u/L ax'bnLo k|hftGqtkm{sf] g]kfnsf] k'g/fudgk|lt ;dy{g hgfpFb} b]zdf ;'zf;g tyf k|efjsf/L ;/sf/L ;]jf pknAw u/fpg] sfo{df ;xof]u ug{ /fhgLlts bnx¿nfO{ cfXjfg ug'{ePsf] 5 .
jQmJodf pxfFn] dfcf]jfbLn] ;z:q lx+;f TofUgkg]{, d"nk|jfxsf] /fhgLltdf kms{g'kg]{ tyf g]kfndf zflGt, k|hftGq / ;fdflhs ljsf; lgdf{0fdf ;xof]u ug'{kg]{df hf]8 lbg'ePsf] 5 . 8]gdfs{sf] ljb]z dGqfnon] cfh Ps lj1lKt k|sflzt u/L g]kfnsf k|hftflGqs zlQmx¿nfO{ k"0f{ ;dy{g ug{ cGt/f{li6«o ;d'bfonfO{ cg'/f]w ub}{ g]kfnsf] ljsf;, zflGt / k|hftGqsf nflu ;xof]u ug]{ b[9tf klg JoQm u/]sf] 5 . 8]gdfs{sf] ljsf; tyf ;xof]udGqL ;'>L pnf 6f]/lg;n] hf/L ug'{ePsf] lj1lKtdf dfcf]jfbL ;d:ofsf] zflGtk"0f{ lgsf; clxn]sf] cfjZostf ePsf]df hf]8 lbOPsf] 5 .
o;}u/L cGt/fli6«o >d ;+u7g h]g]ef s]Gb|Lo sfof{nosf lgb]{zs h'cfg ;f]dfleof, :jtGq 6«]8o'lgogx?sf] cGt/f{li6«o dxf;+3sf dxf;lrj ufP /fO8/ / P;Lof k|;fGt If]qsf dxf;lrj gf]/Lo'sL ;'h'sL n] g]kfndf ;+;b k'g{:yfkgf ug]{ 3f]if0ff ePsf]df :jfut ug'{ePsf] 5 . pxfFn] cj >dLssf ;d:ofsf af/]df prLg ;'g'jfO{ x'g] cfiff klg k|s6 ug'{ePsf] 5 .
dfcf]jfbLåf/f # dlxg] o'4lj/fd
sf7df8f} . g]kfn sDo'lg:6 kf6L{ -dfcf]jfbL_n] tLg dlxgfsf nflu o'4lj/fdsf] 3f]if0ff u/]sf] 5 . g]skf–dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] k|]; jQmJohf/L ub}{ o'4lj/fdsf] cjlwe/ s'g} cfqmfds kmf}hL sf/afxL gu/L ;lqmo /Iffsf] cj:yfdf /xL hg;d'bfosf] ;]jf / zflGtk"0f{ kl/rfng ug]{ sfddf ;lqmo /xg] atfpg' ePsf] 5 . hgtfsf] zflGtsf] cfs+Iffk|ltsf] ulx/f] k|lta4tf tyf ;+;bjfbL /fhgLlts bnx¿nfO{ lg;t{ ;+ljwfg;efsf] 3f]if0ff ug{ k|]l/t ug]{ p2]Zo ;d]tdfly ;r]t aGb} PskIfLo o'4lj/fdsf] 3f]if0ff ul/Psf] k|]; jQmJodf pNn]v 5 . o;}aLr /fli6«o k|hftGq kf6L{n] g]skf -dfcf]jfbL_ n] u/]sf] o'4lj/fdsf] :jfut ub{} ca aGg] ;/sf/n] klg t'?Gt} o'4lj/fd ug{'kg{] dfu u/]sf]5 . kf6L{ cWoIf kz'kltzDz]/ ha/fsf] cWoIftfdf xfn} a;]sf] a}7sn] hgtfsf] ;fj{ef}d;Qf sfod x'g] ;a} ljifo Pj+ dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg ug{sf lgldQ ;bgdf k|:t't x'g];d]t ;a} k|:tfjsf kIfdf k|:t't x'g kf6L{ ;+;bLo bnnfO{ lgb{]z u¥of] .
;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs yfkfåf/f ljbfO{
sf7df8f} . ;+o'Qm /fi6«;+3sf] cg'/f]wdf zflGt :yfkgfy{ ;z:q k|x/L ansf]tkm{af6 Psjif{sf] nflu o'gfO6]8 g]zG; ld;g O{g ;'8fgdf sfo{/t /xg To;tkm{ hfg nfu]sf] ;z:q k|x/L clws[tx?sf] ;ft ;b:oLo Ps 6f]nLnfO{ ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs /lj/fh yfkfn] xfn} ;z:q k|x/L an k|wfg sfof{nodf Ps ;df/f]xdf aLr ljbfO{ ug'{eof] .
;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs yfkfn] To;cj;/df cGt/f{+li6«o If]qdf zflGt sfod ug]{ If]qdf k|fKt cj;/nfO{ q'l6/lxt 9+uaf6 pkof]u ul/ b]z / ;+u7gsf] k|lti7fnfO{ cem} prfO{df k'¥ofpg ;f] 6f]nLn] pTs[i6 sfo{ ug'{kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] ;z:q k|x/L ansf /fi6«;]jsx?n] cfk'mnfO{ ;'lDkPsf] lhDd]jf/L ;xh?kdf axg ul/ ;w} ;kmntf k|fKt ug{ lqmoflzn /xg'kg]{ atfpg'eof] . sfo{qmddf ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs /f]lxt yfkf tyf ;z:q k|x/L gfoa dxflg/LIfs4o an/fd axfb'/ s]=;L= / Zofds[i0f sdf{rfo{ nufot jl/i7 clws[tx?n] ;d]t ;f] 6f]nLsf] sfo{ ;kmntfsf] sfdgf ub}{ ljbfO{ ug'{eof] .
;z:q k|x/L gfoa pk/LIfs /fdk|sfz >]i7sf] g]t[Tjdf To;tkm{ hfg] ;f] 6f]nLdf ;z:q k|x/L gfoa pk/LIfsx? /fh' cof{n, s'n axfb'/ g]DjfË, k|sfz >]i7, lbnk|;fb e§, cRo"t s'df/ dhu}of / ;z:q k|x/L lg/LIfs rGb|b]j e§ /x]sf 5g\ .
;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs yfkfaf6 tflnd pb\3f6g
sf7df8f} . ;z:q k|x/L an k|wfg sfof{no dfgj>f]t ljsf; ljefusf k|d'v ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs /lj/fh yfkfn] ;+u7gsf] lglb{i6 nIodf k'Ug pRr cg'zf;g Pj+ s8f d]xgtsf] ;b}j vfFrf] /xg] s'/f atfpg' ePsf] 5 . ;f] s'/f pxfFn] ;+o'Qm /fi6«;+3sf] cg'/f]wdf zflGt :yfkgfy{ kmD8{ k'ln; o"lg6df sfo{/t /xg o'gfO{6]8 g]zG; ld;g O{g nfOa]l/ofsf nflu 5gf}6 ePsf ;z:q k|x/L sd{rf/Lx?sf] nflu ;z:q k|x/L an u'x]Zj/L u0f b'jfsf]6 eQmk'/df ;+rfng x'g] l;=;+= ^ nfOa]l/of cg'lzIf0f tflndsf] pb\3f6g ;df/f]xnfO{ ;Daf]wg ub{{} xfn} ;f] u0fdf atfpg' ePsf] xf] . ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs yfkfn] To;cj;/df ljutdf vl6Psf 6f]nLx?n] cGt/f{li6«o e"lddf k|bz{g u/]sf] ;fx;, sfo{sf}zntf Pj+ axfb'/Laf6 ;+u7gn] xfl;n u/]sf] Ohht / k|lti7fnfO{ k|lzIffyL{x?n] dggub}{ s'zn g]t[TjbfoL e"ldsf lgjf{x ug{ lgb]{zg lbg'eof] . pxfFn] ToxfFsf] j:t'l:yltdfem cfk'mnfO{ zf/Ll/s Pj+ dfgl;s ?kn] ;/n 9+uaf6 ;dflxt ug{ ;Sg] jftfj/0fsf] l;h{gf ug{ / :yfgLo:t/df ug'{kg]{ sfdsf/jfxLsf af/]df yk hfgsf/L k|bfg ug{ o:tf] k|sf/sf] Joj;foLs tflnd Hofb} dxTjk"0f{ x'g] atfpg'x'Fb} k|lzIffyL{x?n] sfo{If]qdf cfkm\gf] of]Uotf / Ifdtfsf] k|bz{g ul/ pTs[i7 sfo{ ug'{kg]{ atfpg'eof] . ;f] u0fsf u0fklt ;z:q k|x/L pk/LIfs s[i0feQm a|Dxfrfo{n] wGojfb 1fkg ug'x'Fb} ;z:q k|x/L ansf] k|ltlglwTj ub}{ clk|msL d'n's nfOa]l/ofdf kmD8{ k'ln; o"lg6sf] ?kdf zflGt :yfkgfy{ vl6O{ hfg] hjfgx?nfO{ o; tflndaf6 cfTdljZjf;df ;d]t clej[l4 x'g] atfpg'eof] . Tfflndsf k|d'v k|lzIfs ;z:q k|x/L gfoa pk/LIfs cles'df/ vqLn] ;df/f]xdf tflnd ;DaGwL k|ltj]bg k|:t't ug'{ ePsf] lyof] . cf7 xKtf sfof{jlwsf] pQm tflnddf b'O{hgf ;z:q k|x/L pk/LIfs;lxt cGo clws[t tyf ljNnfbf/ hjgf u/L s'n @$$ hgf k|lzIffyL{x?sf] ;xeflutf /x]sf] 5 . ;df/f]xdf ;z:q k|x/L gfoa dxflg/LIfs4o an/fd axfb'/ s]=;L= / Zofds[i0f sdf{rfo{ nufPt ;z:q k|x/L ansf cGo jl/i7 clws[tx?sf] ;d]t pkl:ylt /x]sf] lyof] .
o'4 lj/fd eGb} n'6\b}
dfcf]jfbLx?n] PstkmL{ o'4lj/fd u/]tfklg pgLx?n] n'6kfg ug]{ sfo{nfO{ hf/L g} /fv]sf] b]lvPsf] 5 . ut @)^#.!.!& ut] 88]Nw'/f lhNnfsf] hf]ua'9fdf /x]sf] o'glkmfO{8 k|x/Lsf] nflu ljt/0f ug{ k7fOPsf] a'7 sk8f h:tf aGbf]a:tLsf ;fdfgx? Sl/a @%) sf] ;+Vofdf /x]sf] dfcf]jfbLx?n] af6}af6 n'6L nu]sf 5g\= . ;]=!=v @%% gDa/sf] a;df /fvL k7fOPsf] pQm ;fdfgx? ;f] a; 88]Nw'/fsf] uf]bfd O{nfsfdf k'Ubf P]= ut]sf] !$$% ah] pQm ;a} ;fdfgx? N'l6 nu]sf] x'g\ . o;af6 o'4lj/fdsf] axfgfdf o'4 tof/Lsf] nflu cfjZos kg]{ xftxltof/ tyf aGbf]a:tLsf ;fdfgx? cfk'mn] ;Sg] 7fpFdf cfqmd0f u/L jf n'6L hDdf ug]{ of]hgf /x]sf] a'lemPsf] 5 .
ljljw sfo{qmd ;lxt d] lbj; ;DkGg
sf7df8f} . ljZjsf >ldsxx?n] d'lQm lbj;sf ?kdf dgfpg] P]ltxfl;s d] lbj; lxhf] g]kfndf klg ljljw sfo{s|dsf] cfof]hgf u/L dgfOof] . o; cj;/df ;Dk"0f{ dhb'/ ju{nfO{ jwfO{ / z'esfdgf lb+b} k|wfgdGqL tyf g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] lxhf] k|sflzt ug'{ePsf] ;Gb]z pxf+n] @))# ;fndf lj/f6gu/df ePsf] P]ltxfl;s dhb'/ cfGbf]ngdf ;+nUg eP/ cfk\mgf] /fhgLlts ofqf k|f/De ePsf] :d/0f ug'{ ePsf] 5 . k|wfgdGqL sf]O/fnfn] dhb'/ ju{sf] hf]z / hf+u/nfO{ pgLx?sf] juL{o lxtk|ltsf] lgi7fnfO{ tyf cfk\mgf] lhDd]jf/L / st{Jo k|ltsf] pgLx?df /x]sf] OdfGbf/LnfO{ cfk'mn] glhs}jf6 b]Vg] / cg'e't ug]{ cj;/ kfPsf] ;Gb]zdf pNnv] ug'{ ePsf] 5 .
k|wfgdGqL sf]O/fnfn] ;Gb]zdf ju{ s'g}klg b]zsf] pTyfgsf zlQmsf cu|h ;|f]t dfq xf]Ogg\ kl/jt{gsf ;+jfxs klg x'g\ eGg] oyfy{nfO{ xfn}sf] P]ltxfl;s hgcfGbf]ngdf klg g]kfnL dhb"/x?n] cu|k+lQmdf /x]/ k|dfl0ft u/fPsf 5g\ eGg' ePsf] 5 . k|wfgdGqL sf]O/fnfn] b]zdf cfPsf] kl/jt{g ;+u} dhb"/ ju{sf] sf+wdf klg b]z lgdf{0fsf] 7"nf] lhDd]jf/L cfPsf] :d/0f klg ;Gb]z dfk{mt u/fpg' ePsf] 5 . d] lbj;s} pknIodf ;Dk"0f{ >lds sd{rf/Ldf z'esfdgf JoQm ub}{ k]zfut dxf;+3sf cWoIf z'l;nrGb| cdfTon] hflu/ / hLjgsf] kjf{x gu/L xfn}sf] nf]stflGqs cfGbf]ngdf ;ls|o of]ubfg ug]{ k]zfsdL{af6 cj /fi6« / hgtfn] u'0f:t/Lo ;]jfsf] ck]Iff u/]sf] atfpg' ePsf] 5 . cGt/f{li6«o >lds lbj;s} pknIodf lbg'ePsf] ;Gb]zdf >d tyf oftfoft dGqfnosf ;lrj lbk]Gb| yfkfn] pko'Qm >d nrstf / Go'gtd ;fdflhs ;'/Iffsf] k|Tofe"lt lbg] sfg'gL Joj:yf x'gkg]{ atfpg'ePsf] 5 . o;} cj;/df cGt//fli6«o ;+3;+u7gsf sfo{sf/L ;ldltsf ;b:o Pj+ g]kfn 6«]8 o"lgog sf+u|];sf cWoIf nId0faxfb'/ j:g]tn] lxhf] Ps lj1KtL k|sflzt u/L ;d:t >ldsx?df z'esfdgf lbg'x'b} nf]stflGqs zf;g Joj:yfdf >ldsx?n] xs lxt ;'/lIft eO{ lhjg:t/df ;'wf/ cfpg] ljZjf; JoSt ug'{ ePsf] lyof] .
hgtfsf] cfb]z adf]lhd sfFu|]; rNg] bfjL
sf7df8f} . g]kfnL sfFu|];sf sf]iffWoIf dxGy 7fs'/n] hgtfsf] cfb]z nf]stflGqs u0ftGqdf hfg] ePsfn] bnx?n] ;+ljwfg;efdf u0ftGqsf] Ph]08f af]s]/ hfg'kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] d'n'sdf ca /fhtGq g/xg] atfpFb} hgtfn] lbPsf] cfb]zsf] kfngf ub}{ d'n'snfO{ nf]stflGqs u0ftGqdf k'¥ofpg'kg]{ atfpg'eof] .
l/kf]6{;{ Sna g]kfnåf/f xfn} /fhwfgLdf cfof]lht Ps sfo{qmddf af]Nb} g]tf 7fs'/n] ;Ddflgt /fh;+:yf clxn]sf nflu dfq /x]sf] atfpFb} ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgkl5 d'n's nf]stflGqs u0ftGqdf k'Ug] atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] sfFu|};n] klg s'g} ljz]if0f lbOPsf] /fhtGqnfO{ dfGb}g . pxfFn] d'n's cfd'n kl/jt{gsf ;+3f/df plePsf] atfpFb} ca x'g] kl/jt{gdf /fhfsf] s'g} :yfg g/xg] atfpg'eof] . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg k|lqmof / k4ltsf af/]df Jofks 5nkmn ul/g] atfpFb} o; jif{ leq ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'g'kg]{ atfpg'eof] . ;/sf/n] dfcf]jfbLsf] /]8sg{/ gf]l6z / cft+ssf/Lsf] ljNnf tTsfn lkmtf{ lnP/ jftf{ ug]{ atfpFb} pxfFn] /fhfsf] :yfg ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg cufl8;Dd dfq /xg] atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] bnx?n] hgtfsf] cfb]zadf]lhd sfo{ ul//x]sf 5g\, ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf klg hgtfsf] Ph]08f lnP/ hfg]5f} . pxfFn] /fhf;Fu ;Nnfx ug]{ cj:yf / ;do gePsf] atfpFb} pxfFn] eGg'eof] /fhf;Fu ;Nnfx u/]/ sfo{ ug]{ eg]/ hgtfn] cfb]z lbPsf 5}gf} . pxfFn] kf6L{sf tkm{af6 ;efd'vsf nflu k|:tfj cfPklg cfk"mn] pQm kb c:jLsf/ u/]sf] v'nf;f klg pxfFn] ug'{eof] .
l/kf]6{;{ Sna g]kfnsf cWoIf Clif wdnfsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmddf af]Nb} hgdf]rf{ g]kfnsf dxf;lrj gj/fh ;'j]bLn] ;+ljwfg;efdf hfg'eGbf cufl8 cGtl/d ;+ljwfg agfP/ cufl8 a9\g'kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] ;+ljwfg;efdf hgtfn] k|ToIf dtbfg ug{ kfpg'kg]{ atfpFb} eGg'eof] ca aGg] ;+ljwfg hgtfsf] k|ToIf dtaf6 aGg'k5{ . pxfFn] hgtfn] /fhf, /fHo ;+/rgfsf] lg0f{o cfkm\gf] dtaf6 lg0f{o ug{ kfpg'kg]{ atfpg'eof] . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf dfcf]jfbL xltof/ la;fP/ cfpg'kg]{ atfpFb} pxfFn] /fHokIfaf6 klg o'4lj/fdsf] 3f]if0ff x'g'kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] hgtf cfd'n kl/jt{gsf] cfsf+Iffsf ;fy hgcfGbf]ng ;kmn kf/]sf] atfpFb} eGg'eof] hgtfsf] rfxgfdfly wf]sfw8L u/]df d'n'sdf eofjx l:ylt hlGdg]5 . pxfFn] jt{dfg ;/sf/sf cfkm\gf] bn ;xefuL gx'g] k|i6 kfb}{ lhDd]jf/ k|ltkIfsf] e"ldsf lgefpg] atfpg'eof] .
g]skf Pdfn]sf o'jf g]tf huGgfy vltj8fn] ;+ljwfg;efdf hfg'eGbf cufl8 cGtl/d ;+ljwfg agfpg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . pxfFn] gofF kl/l:yltdf sfd ug]{ z}nL klg gofF x'g'kg]{ atfpFb} nf]stGq vf]:g g;Sg] u/L ;+:yfut ;+/rgf agfpg'kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] ;+ljwfg;efdf hfg'eGbf cufl8 hgtfnfO{ alnof] agfpg] u/L dxTjk"0f{ lg0f{ox? ug'{k5{ . pxfFn] cfk'mx? zflGtk"0f{ ?kdf qmflGtsf/L kl/jt{gsf] cfjZos ePsf] atfpFb} hgtfdfly x'g;Sg] if8oGqk|lt ;r]t x'g'kg]{ atfpg'eof] . pxfFn] bnx?nfO{ va/bf/L ul//xg'kg]{ atfpg'eof] .
@)$& ;fnsf] ;+ljwfg lgdf{tf nId0f cof{nn] ;+ljwfg;efsf nflu af6f] v'Nb} uPsf] atfpFb} k|lqmof / k4ltsf af/]df Jofks 5nkmn x'g'kg]{ atfpg'eof] . hgtfn] cfkm\gf nflu cfkm} sfg"g agfpg] cj;/sf] lgdf{0f ePsf] atfpFb} pxfFn] hgtfn] agfpg] ;+ljwfgn] zflGtsf] af6f] ;Dej x'g] ljZjf; JoQm ug'{eof] . d'n'ssf] ;+s6 lgsf;sf nflu pko'Qm dfWodsf ?kdf /x]sf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu u[xsfo{ ug{ pxfFsf] ljz]if hf]8 lyof] . pxfFn] eGg'eof] ;+ljwfg;ef s] xf] eGg] s'/f hgtfnfO{ ljz]if ?kdf a'emfpFb} hfg'k5{ .
Gfful/s ;dfhsf cu'jf 8f= ;'Gb/dl0f lbIfLtn] ;+ljwfg;efsf nflu r':t eP/ sfo{ yfNg'kg]{df To;f] geO/x]sf]df c;Gt'li6 JoQm ug'{eof] . pxfFn] ;]gfnfO{ Jof/]sdf kmsf{pg'kg]{ atfpFb} ;]gfsf ;DaGwdf ug'{kg]{ dxTjk"0f{ lg0f{ox? ug{ s'g} l9nfO{ ug{ gx'g] atfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] hgtfnfO{ clwsf/;DkGg agfpg dxTjk"0f{ lg0f{o ug{ s'g} l9nfO{ ug'{ x'Fb}g . pxfFn] dfcf]jfbLnfO{ jfOkf; u/]/ sfo{ ug{ yflnPdf ;+s6 km]l/ alNemg]df ;r]g u/fpg'eof] . pxfFn] eGg'eof] !( lbg;Dd kL8f ;x]/ hgtf ;8sdf cfP t/ k|ltlglw;efdf dxTjk"0f{ lg0f{osf nflu lsg ;lqmotf ePg < pxfFn] ;/sf/sf tkm{af6 klg tTsfn o'4lj/fdsf] 3f]if0ff u/L dfcf]jfbL;Fu cljnDa jftf{ ul/g'kg]{ atfpg'eof] .
v'Nnfd~rdf o;/L s'ln{P g]tfx?
sf7df8f} . hg cfGbf]ng ;kmn ePsf] v';LofnLdf ;ft /fhLlts bnn] j}zfv !$ df sf7df8f}+sf] zxLbd~rdf ljzfn hg;efsf] cfof]hgf u/] .
hg ;efdf ;ft /fhgLlts bnsf lz;{:y g]tfx?n] ;+ljwfg ;ef;Dd hfg] cf–cfˆgf] kf6L{sf] tkm{af6 k|ltj4tf JoQm ug'{ eof] .
;efdf g]kfnL sf+u|];sf pk–;efklt z'lzn sf]O/fnfn] s'g} klg cj:yfdf g]kfnL sf+u|]; ;+ljwfg ;ef eGbf tn gemg]{ b[9tf JoQm ug'{eof] .
pxfFn] zflGtk"0f{ cfGbf]ngaf6 clxn] k|fKt ;kmntf g]kfnL hgtfsf] ljho ePsf] pNn]v ug'{eof] .
cfd;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ g]=s=kf= Pdfn]sf dxf;lrj dfwj s'df/ g]kfnn] cfGbf]ngsf] s]Gb| ljGb' ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rg ePsf] pNn]v ub}{ ;+ljwfg ;efsf] lg0f{o ug{ g;s] ;/sf/ 5f8]/ k'g hgtfsf] dfemdf cfpg] s'/f atfpg' eof] .
pxfFn] uGtJo;Dd k'Ugsf nflu ofqf k|f/De ePsf] / nIodf gk'luGh]n cfGbf]ng hf/L /flvg] atfpg' eof] .
dxf;lrj g]kfnn] ;a} ju{ / hfltn] cfˆgf] k"0f{ clwsf/sf] pkof]u ug{ ;s'g\ / b'u{d / ljs6 If]qsf hgtfn] z'zf;g / ljsfzsf] cg'e"lt ug{ kfpg\ eGg] kIfdf cjsf] ;/sf/n] b[9tfsf ;fy sfd ug]{ pNn]v ug'{eof] . ljutsf uNtL / sdhf]/L cjsf lbgd /fhgLlts bnx?n] gbf]x¥ofpg] k|ltj4tf klg dxf;lrj g]kfnn] JoQm ug'{eof] .
g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf ;efklt z]/ axfb'/ b]pjfn] ;+ljwfg ;ef afx]s /fi6«sf] ult/f]w cGTosf nflu c? s'g} af6f] gePsf] ljrf/ JoQm ug'{eof] .
;efklt b]pjfn] cfGbf]ngdf ;xeflu o'jf k':tfsf] efjgfsf] sb/ ub}{ cuf8L a9\g] s'/f atfpg' eof] .
hgdf]rf{ g]kfnsf cWoIf clds z]/rgn] lg;t{ ;+ljwfg ;efsf] 3f]if0ff ePdf dfcf]jfbLn] To;nfO{ :jLsfg]{ pNn]v ug'{eof] .
pxfFn] ;+ljwfg ;efsf] 6'Ëf] gnfu];Dd cfGbf]ngsf] 6'Ëf] nufpg gx'g] wf/0ff JoQm ug'{eof] .
g]kfn ;b\efjgf kf6L{ cfgGbL b]jLsf pkfWoIf e/t ljdn ofbjn] ;+ljwfg ;efsf] dfWodaf6 g]kfnL hgtfnfO{ clwsf/ ;DkGg agfpg] b[9tf JoQm ug'{eof] .
pxfFn] cjsf] lbgdf s'g} klg ju{ / hfltn] /fHoaf6 c;dfgtfsf] cg'ej ug'{ gkg]{ wf/0ff JoQm ug'{eof] .
g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{sf cWoIf gf/fo0fdfg ljh'S5]n] cfGbf]ngsf] efjgfsf] sb/ ub}{ ;a} kIfnfO{ ;d]6]/ cufl8 a9\g] pNn]v ug'{eof] . pxfFn] cj aGg] ;/sf/n] hgtfsf] efjgf / kL/ dsf{nfO{ ;dfwfg ug{ b[9tfk"j{s nfUg' kg]{ wf/0ff JoQm ug'{eof] .
;+o'Qm afddf]rf{sf cWoIf k|e' gf/fo0f rf}w/Ln] ;+ljwfg ;efdfkm{t gofF ;+ljwfgsf] lgdf{0f x'g' kg]{ ljrf/ JoQm ug'{eof] .
pxfFn] cj cfd hgtfsf] nf]stflGqs xs :yflkt x'g' kg]{ / ;a} ju{ To;df ;d]6Lg' kg]{ pNn]v ug'{eof] .
nf]stfGqLs dlxnf ;~hfnsL cWoIf ;fxgf k|wfgn] km]/L cfGbf]ng ug'{ gk/f]; eGg]tkm{ ;a} ;r]t eP/ cuf8L a9\g' kg]{ ljrf/ JoQm ug'{eof] .
g]kfn kqsf/ dxf;+3sf ;efklt lji0f' lgi7'/Ln] ;+;bn] lg;t{ ;+ljwfg;ef u/fpg] ldlt tf]Sg' kg]{ dfu ug'{eof] .
g]kfn af/ Pzf]l;P;gsf cWoIf zDe' yfkfn] g]kfn cj ljlw / sfg"gsf] l;4fGtdf rNg' kg]{ pNn]v ug'{eof] .
ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{sf g]tf ct'n /~hgn] hg ;+3if{nfO{ s;}n] k/flht ug{ g;Sg] pNn]v ub}{ P]ltxfl;s ;+3if{sf] ljhosf] nflu ef/tsf] tkm{af6 awfO{ 1fkg ug'{eof] .
;f] hg;ef g]kfnL sf+u|]; sf7df8f}+sf ;efklt lty{ /fd 8+uf]nsf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] lyof] . ;efnfO{ g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lu/Lhf k|;fb sf]O/fnfn] ;Daf]wg ug]{ sfo{qmd /x] klg c:jYotfsf sf/0f pxfF ;df/f]x :yn cfpg ;Sg' ePg .
;efdf pkl:tt ljzfn hg ;d'bfon] lu/Lhf k|;fb sf]O/fnfn] ;efnfO{ ;Daf]wg ug'{kg]{ dfu k6s k6s ub}{ s]xL a]/ xf]xNnf ;d]t u/]sf lyP, t/ ;efklt sf]O/fnf c:j:Yo x'g'ePsf] vj/ ;'gfP kl5 hg ;d'bfo zfGt ePsf] lyof] .
ljho ;efdf efu lng ljleGg 7fpFaf6 gf/f h'n'; ;lxt 7"nf] ;+Vofdf hg ;d'bfo zlxbd~r k'u]sf] lyof] .
;efdf /fhgLltsbnsf g]tf, sfo{stf{, gfu/Ls ;dfh, ljleGg k]zfut ;+3 ;+u7g / hg;d'bfo u/L nfvf}+sf] pkl:ylt lyof] .
g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lu/Lhf k|;fb sf]O/fnfsf] lgjf; dxf/fhu+hdf Ps kqsf/ ;Dd]ngsf] cfof]hgf u/L kf6L{sf k|jQmf s[i0f l;6f}nfn] ;efklt sf]O/fnf c:j:Yotfsf sf/0f cfd;efdf hfg g;s]sf] pNn]v ub}{ cfd;efsf nflu tof/ kl/Psf] ;efklt sf]O/fnfsf] ;Gb]z k9]/ kqsf/x?nfO{ ;'gfpg' eof] .
kqsf/ ;Dd]ngdf k|jQmf l;6f}nfn] ;eklt sf]O/fnfsf] :jf:Yodf ;'wf/ cfO/x]sf] hfgsf/L klg lbg' eof] .
s] s] lg0f{o u¥of] kqsf/ dxf;+3n]
sf7df8f} . ;ftbnsf] ;xofqL Pj+ cf7f} bn eg]/ cf/f]k nufOg] u/]sf] g]kfn kqsf/ dxf;+3sf tkm{af6 dxf;lrj dx]Gb| lji6n] Ps k|]z lj1lKt hf/L ub}{ eGg'ePsf] 5 M æg]kfn kqsf/ dxf;+3 s]Gb|Lo sfo{;ldltsf] 5}7f}+ a}7s lxhf] @)^# a}zfv !* ut] dxf;+3 s]Gb|Lo sfof{no ;~rf/u|fddf a:of] . ;efklt lji0f' lgi7'/Lsf] cWoIftfdf a;]sf] ;f] a}7sn] ;Dk"0f{ k]zf, ju{ / If]q;d]tsf] Jofks ;xeflutfdf ePsf] P]ltxfl;s hgcfGbf]ngn] lgdf{0f u/]sf] gofF /fhgLlts kl/j]zdf k|]; tyf cleJolQm :jtGqtfsf] cj:yf / efjL /0fgLlt, k]zfut xslxt, dxf;+3åf/f ;~rflnt sfo{qmdnufot ;d;fdlos ljljw ljifodf uxg 5nkmn u/L dx?jk"0f{ lg0f{ox? u/]sf] 5 .
a}7ssf k|d'v lg0f{ox? b]xfoadf]lhd 5g\
!= a}7sn] P]ltxfl;s hgcfGbf]ngsf] kmn:j?k hgtfsf] /fhsLo ;Qf / ;fj{ef}dclwsf/nfO{ :yflkt ub}{ k|ltlglw;efsf] k'g:yf{kgf / To;;Fu} ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdfkm{t gofF ;+ljwfgsf] lgdf{0ftkm{ d'n'snfO{ cu|;/
u/fOPsf] kl5Nnf] /fhgLlts ljsf;qmdk|lt v';L k|s6 ub}{ cj To;nfO{ yk ;+:yfut ljsf; / cem lj:tf/ ug{ k]zfut ;+:yfsf] ?kdf ;r]ttfk"j{s ;lqmo e"ldsf lgjf{x ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . o;qmddf a}7sn] hgcfGbf]ngsf] anaf6 k'g:yf{lkt k|ltlglw;efsf ;b:o / gjul7t ;/sf/nfO{ xflb{s awfO{ / z'esfdgf 1fkg u/]sf] 5 .
@= a}7sn] P]ltxfl;s hgcfGbf]ngsf] jftfj/0f lgdf{0f / hgcfGbf]ngsf qmddf ;lqmo ;xeflutf Pj+ g]t[Tj ug]{ dxf;+3sf kbflwsf/L, k"j{;efklt, ;Dk"0f{ ;b:o, zfvf, P;f]l;P6 ;+:yfnufot ;Dk"0f{ cfd;~rf/sdL{, k]zfut ;+3;+:yf, dfgjclwsf/ If]q, gful/s cfGbf]ng / ;dfhsf k|ltlglw, /fhgLlts bn / cfdgful/sk|lt xflb{s ;Ddfg
k|s6 u/]sf] 5 . hgcfGbf]ngsf qmddf hLjg pT;u{ ug]{ ;Dk"0f{ zxLbx?k|lt pRr ;Ddfg;lxt xflb{s >4f~hnL Pj+ zxLb kl/jf/, 3fOt] / cf:yfsf cfwf/df y'gfdf /x]sf, oftgf ef]u]sf ;a}df ;Ddfg JoQm u/]sf] 5 . zxLb kl/jf/ tyf kLl8tdf plrt Ifltk"lt{ / 3fOt]sf] pkrf/ Joj:yf tyf hgcfGbf]ng bdgdf plqg] ck/fwLdfly a}7sn] sf/jfxLsf] dfu u/]sf] 5 .
#= a}7sn] clxn] klg y'gfdf /flvPsf kqsf/x? t]hgf/fo0f ;fksf]6f -gVv' h]n_, /fh]Gb| uf}td -gVv' h]n_ / xf]dk|;fb a:ofn -a'6jn sf/fuf/_ nfO{ tTsfn l/xf ug{ dfu u/]sf] 5 .
$= a}7sn] df3 !(, sf] zfxL ?s"? kl5 cf:yfsf cfwf/df ;/sf/L tyf lghL ;~rf/dfWodaf6 x6fOPsf ;Dk"0f{ kqsf/nfO{ tTsfn k'gj{xfnL, /f]huf/L ljd'v ul/Psf] cjlwsf] Ifltk"lt{, o; cjlwdf 36fOPsf] ;]jf ;'ljwfsf] oyfjt Joj:yf, cfGbf]ngsf qmddf 3fOt] kfl/Psf / nfdf] ;do;Dd y'gfdf /flvPsf ;a} kqsf/nfO{ Ifltk"lt{sf] dfu u/]sf] 5 .
%= df3 !(, @)^! kl5 ;~rf/If]qdf nflbPsf ;a}vfn] cfWofb]z, cfb]z, gLlt, kl/kqcflbsf] tTsfn vf/]hL, o; cjlwdf Psåf/ lj1fkg gLlt, bz}+ vr{, lg/+s'ztGqnfO{ ;xof]u k'¥ofpg tyf ;~rf/If]qnfO{ ljeflht t'Nofpg s'r]i6f;lxt u7g ul/Psf cg]sg ;+oGqdf /fHosf] 9's'6Laf6 ePsf] vr{ ljj/0f ;fj{hlgs ug{ / To:tf] vr{ ug{ cfb]z lbg] / kfpg]af6 c;'npk/ ug{ a}7sn] dfu u/]sf] 5 .
^= a}7sn] o; cjlwdf ePsf ;Dk"0f{ /fhgLlts lgo'lQm tTsfn ab/ ug{, lg/+s'ztGqsf] kIfdf jsfnt ug{ ;/sf/L ;~rf/dfWodsf] b'?kof]u ub}{ lgdf{0f ul/Psf sfo{qmd vf/]h ug{, ;DalGwt P]g / k|rlnt Joj:yflj?4 k|]; :jtGqtf / k|hftGqsf] lj?4df k|]; sfplG;nsf] b'?kof]u ug]{ sfplG;nsf cWoIf dfyj/l;+x a:g]tnfO{ /fhLgfdf u/fpg,
k|]; sfplG;naf6 ePsf] kIfkftk"0f{ juL{s/0f ab/ u/L k'gM juL{s/0f / sfplG;n k|ltj]bgsf] k'gn]{vg u/fpg dfu u/]sf] 5 .
&= a}7sn] x'nfs dx;'ndf ul/Psf] a[l4 tTsfn lkmtf{ lng dfu u/]sf] 5 .
*= a}7sn] k|]; :jtGqtfsf] cfGbf]ngsf cys of]4f jl/i7 kqsf/x? xl/x/ lj/xL -sf7df8f}+_, uf]kfn yklnof -sf7df8f}+_ / s]zj/fh k/fh'nL -sf:sL_ nfO{ k|]; :jtGqtf ;]gfgL ;Ddfg ck{0f ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 .
(= a}7sn] ;/sf/L ;~rf/dfWodsf] k"0f{ :jfoQ / Jofj;flos ;~rfngsf lglDt lghLs/0f k|lqmofdf n}hfg ;/sf/sf] ljz]if Wofgsif{0f u/fPsf] 5 . ;/sf/L ;~rf/dfWodsf] b'?kof]usf] vt/f km]l/ klg b]lvg] yfn]sf] / To;sf] ;+s]t lxhf]dfq k|wfgdGqLsf] kbjxfnLsf ;dodf lghL If]qsf ;~rf/dfWodnfO{ ;dfrf/ ;+sng÷5fofÍgaf6 cnu u/L
lje]b ul/Psf] 36gfaf6 ldn]sf] 7fGb} a}7s ;DalGwt lgsfosf] uDeL/ Wofgfsif{0f u/fpFb5 .
!)= gofF kl/j]zdf cj g]kfnL ;~rf/dfWod, ;"rgfsf] xs Pj+ ljrf/ / cleJolQm :jtGqtfsf] kIfnfO{ Jojl:yt Pj+ ;~rf/;DaGwL gLlt, sfg'gL Joj:yf / lgsfosf] k'g;{+/rgfsf lglDt dxf;+3åf/f ;Dj4 ;d'bfodf a[xt\ 5nkmn / k/fdz{df e}/x]sf cjwf/0ffsf ljifodf gjul7t ;/sf/ / ;Dj4 lgsfo;Fu v'nf 5nkmn ug]{ a}7sn] gLltut lg0f{o u/]sf] 5 .
!!= a}7sn] >dhLjL kqsf/sf] xs / k]zfut ;'/Iffsf] d'2fnfO{ k|fyldstfdf /fvL gofF 9+uaf6 ljljw sfo{qmd ;~rfng ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 .
!@= a}7sn] zfxL 3f]if0ff kl5 k|]; tyf cleJolQm :jtGqtfsf] lj?4df k|of]u ePsf ;~rf/dfWoddfly /fHosf]ifaf6 ckf/bzL{ 9+uaf6 u}/sfg'gL ?kdf ul/Psf] cfly{s ljt/0fsf] clen]v ;fj{hlgs ug{ / cj pk|fGt lj1fkgnufotsf ;/sf/L ;'ljwfsf] ;dfg'kflts ljt/0f Joj:yf ldnfpg, nf]stGqsf] kIfdf nfu]sf ;~rf/dfWod, cfly{s b'/fj:yfdf /x]sf ;fKtflxs÷kflIfs tyf /fhwfgL aflx/sf kqklqsf Pj+ ;~rf/dfWoddfly ljz]if ;x'lnot / k|j4{gsf lglDt kf/bzL{ 9+uaf6 gofF Joj:yf ug{ / :jtGq /]l8of] -PkmPd_ sf] e"ldsf / cj:yfnfO{ b[li6ut u/L gjLs/0f z'Nsdf 5'6 lbg dfu u/]sf] 5 .
!#= a}7sn] k|]; :jtGqtfsf] sl7g cfGbf]ngsf 38Ldf ;xof]u, ;dy{g / P]Soj4tf hgfpg] ;Dk"0f{ k]zfut ;d'bfonufot /fli6«o?cGt/f{li6«o hut\sf ;Dj4 ;a}df xflb{s cfef/ JoQm u/]sf] 5 . /, To:tf] ;xof]u lg/Gt/ /lx/xg ljZjf; JoQm u/]sf] 5 .Æ
dgdf]xgsf] z'esfdgf lul/hfafa'nfO{
sf7df8f} . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf g]kfn clw/fHosf] k|wfgdGqL kbdf lgo'Qm x'g'ePsf]df ef/tLo k|wfgdGqL dgdf]xg l;+xn] xflb{s z'esfdgf JoQm ub}{ pxf+sf] kbef/jxg k|hftGqsf] ljho tyf pbfx/0fLo ;fx; tyf b[9tf k|bz{g ug]{ g]kfnL hgtfk|lt ;Ddfg ePsf] wf/0ff JoQm ug'{ ePsf] 5 .
ef/tLo k|wfgdGqL l;+xn] k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ k7fpg' ePsf] ;Gb]zdf pQm z'esfdgf tyf wf/0ff JoQm ePsf] xf] .
z'esfdgf ;Gb]zdf ef/tLo k|wfgdGqL l;+xn] k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ pko'Qm ;dodf ef/t e|d0fsf] lgdGq0ff lbFb} pxfFnfO{ :jfut ug{ cfkm" pT;'s /x]sf] klg pNn]v ug'{ePsf] 5 .
c6n laxf/Lsf] awfO{
sf7df8f} . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf k|wfgdGqL kbdf lgo'Qm x'g'ePsfdf tyf g]kfndf nf]stGqsf nflu ePsf] hgcfGbf]ng ;kmn ePsfdf ef/tsf k"j{k|wfgdGqL c6nlaxf/L jfhk]oL tyf Pr=8L= b]j]uf}8fn] lxhf] 5'§f5'§|} ;Gb]z k7fO{ k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ xflb{s awfO{ 1fkg ug'{ePsf] 5 .
o;}u/L ef/tsf] ef/tLo /fli6«o sª\u|];n] Ps ;Gb]zdfkm{t k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ awfO{ lbFb} g]kfnL hgtfsf] ljhonfO{ cem ;an agfpg tyf cfly{s r'gf}tL ;fdgf ug{ ;3fpg cfkm\gf] kf6L{sf tkm{af6 k"0f{ ;dy{g /xg] hfgsf/L lbPsf] 5 .
kfls:tfgsf] klg z'esfdgf
sf7df8f} . >L lul/hfk|;fb sf]O/fnf g]kfn clw/fHosf] k|wfgdGqL lgo'Qm x'g'ePsf]df O:nflds u0ftGq kfls:tfgsf k|wfgdGqL ;f}st clhhn] xflb{s awfO{ 1fkg ub}{ k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] ;':jf:Yo, ;'v, ;d[l4 tyf g]kfnL hgtfsf] lg/Gt/ k|ult tyf ;d[l4sf] sfdgf ug'{ePsf] 5 .
kfls:tfgL k|wfgdGqL clhhn] k7fpg' ePsf] z'esfdgf ;Gb]zdf k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] kbef/jxgaf6 pxfFn] d'n'snfO{ lbuf] zflGt tyf l:y/tftkm{ n}hfg;Sg] JolQmut Ifdtfk|lt g]kfnL hgtfsf] ljZjf;sf] k|ltljDa ePsf] / k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] c;fwf/0f /fhg]t[Tjsf] u'0fn] g]kfnnfO{ cfly{s tyf ;fdflhs ljsf;tkm{ n}hfg] cfkm"n] ljZjf; u/]sf] klg pNn]v ug'{ePsf] 5 .
;ftbn;Fusf] cfzf
sf7df8f} . g]kfndf k|ltlglw;ef k'g:yflkt ePsfdf 8]gdfs{sf] ljsf; ;xof]udGqL pNnf yf]gf{;n] :jfut ub}{ o;af6 ;ft /fhgLlts bnsf] u7aGwgn] to u/]sf] dfu{lrqcg';f/ åGå ;dfwfg x'g] cfzf JoQm ug'{ePsf] 5 .
lj1lKtdf dGqL yf]gf{;n] g]kfndf dfcf]jfbL;Fusf] åGå ;dfwfg x'g' ;a}eGbf dxTjk"0f{ /x]sf], /fhgLlts g]tfx¿n] hgtfsf] zflGt tyf k|hftGqsf nflu Pstf b]vfpg' cfjZos ePsf] / dfcf]jfbLn] klg lx+;fk|lt eT;{gf u/L k|hftflGqs k|lqmofdf ;l/s x'g] cj:yf lg0ff{os x'g]df hf]8 lbg'ePsf] klg pNn]v 5 .
ef/tLo g]tf ljh'S5]sf]df
eQmk'/ . g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{sf cWoIf gf/fo0fdfg ljh'S5] -/f]lxt_ ;Fu ef/tLo sDo'lg:6 kf6L{ -dfS;{jfbL_sf g]tf ;Ltf/fd o]r'/L / ef/tLo /fli6«o sfª\u|];sf dxf;lrj 8L=kL= lqkf7Ln] pxfFs} lgjf; eQmk'/df e]6 ug'{eof] .
;f] cj;/df pxfFx¿aLr g]kfnsf] kl/jlt{t /fhgLltaf/] uDeL/ 5nkmn ePsf] g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{n] lxhf] hgfPsf] 5 .
ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfS;{jfbL_ sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o ;Ltf/fd o]r'/Ln] sDo'lg:6x¿ ljleGg b]zdf cf–cfˆgf] tl/sfn] ultljlw u5{g\ eGg'x'Fb} k|hftGq k'gM:yfkgfkl5 u7g x'g] ;/sf/;Fu ef/t ;/sf/ ldn]/ c;dfg ;lGwsf] 7fpFdf gofF ;lGw u/]/ cufl8 a9\g] ljZjf; JoQm ug'{eof] .
gsfjwf/Lsf] uf]nL k|xf/af6 d[To'
l;/fxf . dsjfgk'/ lhNnf /fO{ufpF–( a:g] gf=@ v **$$ gDa/sf] 6«ssf vnf;L @$ aifL{o rqmaxfb'/ df]Qmfgsf] gsfjwf/Ln] k|xf/ u/]sf] uf]nL nfuL d[To' ePsf] 5 .
pbok'/af6 sf7df8f}+tkm{ hfFb} u/]sf] pQm gDa/sf] 6«snfO{ a}zfv !& ut] ;fFem kfFr ah] l;/fxf lhNnf ldr}{of–# l:yt srgfk'n glhs s]xL gsfjwf/L JolQmx?n] /f]sL rfns, vnf;L / ofq'x?nfO{ cf]/fnL k};f dfUbf ljjfb ePKl5 pgLx?n] k|xf/ u/]sf] uf]nL nfUg hfFbf pgL 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu c:ktfntkm{ n}hfFbf n}hfFb} pgsf] af6}df d[To' ePsf] atfOPsf] 5 . o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
d[t cj:yfdf km]nf
sf7df8f} . sf7df8f}+ lhNnf :o'rf6f/–@ 3/ eO{ xfn ;t'+un–( df 8]/f u/L a:g] @& aifL{o lbks gu/sf]6L d[t cj:yfdf km]nf k/]sf 5g\ .
pgnfO{ a}Zfv !& ut] laxfg * ah] pgs} 8]/fsf]7fdf d[t cj:yfdf tyf lghsL >LdtL @& aifL{of h]gL u'?ËnfO{ a]xf]; cj:yfdf km]nf kfl/Psf] atfOPsf] 5 . xfn >LdtL u'?Ësf] kf6g c:ktfndf lrGtfhgs cj:yfdf pkrf/ eO/x]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
ljleGg wgdfn rf]/L
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–@( ;fdfv'zL l:yt gjplbt laBfs'~h pRr dfWolds laBfnoaf6 s/Lj @ nfv @( xhf/ $ ;o ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L ePsf] 5 .
a}zfv !& ut] /flt c1ft rf]/x?n] pQm laBfnosf] 9f]sf kmf]8L sDKo'6/ nufotsf ljleGg ;fdfgx? u/L pQm ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L u/L nu]sf] atfOPsf] 5 .
o;}u/L nlntk'/ pkdxfgu/kflnsf–& Ujfv'{ l:yt dx]Zj/ l3ld/]sf] 3/af6 s/Lj ^@ xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L ePsf] 5 .
a}zfv !& ut] laxfg pgsf] 3/df sf]xL gePsf] cj:yfdf c1ft rf]/n] d'n 9f]sf kmf]8L gub, ;'g tyf rfFbLsf u/uxgf u/L pQm ?k}ofF a/fa/sf] wgdfn rf]/L u/L nu]sf] atfOPsf] 5 .
cleo'Qmx?sf] vf]htnf; ug'{sf] ;fy} o; ;DjGwdf k|x/Laf6 cfjZos cg';Gwfg eO/x]sf] 5 .
k'g:yf{lkt efUodfgL ;f+;bx?
sf7df8f} . j}zfv !% ut] a;]sf] k|ltlglw ;efsf] a}7sdf @)$ hgf ;b:on] ;xefuL x'g kfPsf 5g\ . k|ltlglw ;efsf ;b:o x]dgf/fo0f ofbjsf] eg] d[To' eO;s]sf] 5 . k|ltlglw ;efdf @)% hgf ;b:o /xg] Joj:yf g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& n] u/]sf] 5 . ;+;b ;lrjfnon] pknAw u/fPsf] hfgsf/L cg';f/ k|ltlglw ;efsf ;b:ox?sf] gfdfjnL o; k|sf/ 5M
chos'[df/ rf}/fl;of k;f{ @, chok|tfk zfx slknj:t' $, ch'{gaxfb'/ l;+x aemfª !, ch'{gk|;fb hf]zL kj{t !, ci6nIdL zfSo af]x/f sf7df8f} ^, cfgGbk|;fb 9'+ufgf wg'iff #, cfgGbk|;fb kf]v/]n bf]nvf @, cfdf]bk|;fb pkfWofo df]/ª !, O{Zj/ kf]v/]n sf7df8f} #, pdfsfGt rf}w/L af/f !, pld{nf cof{n k;f{ $, Clifs]z uf}td af/f #, Psgfy /fgfef6 lrtjg @, cf]dk|;fb cf]emf tfKn]h'ª @, sdnk|;fb ;'g'jf/ /fd]5fk !, sdnf kGt cfrfo{ uf]/vf @, sfzL kf}8]n alb{of !, s'Gtf zdf{ ;'g;/L !, s]kL zdf{ cf]nL emfkf @, s]z/dfg /f]sf ?s'd !, s]z/ yfkf Onfd #, s}nf;gfy s;Lwg afFs] #, s[i0flszf]/ l3ld/] bfª #, s[i0fr/0f e§/fO{ k;f{ !, s[i0fk|;fb l;6f}nf emfkf !, s[i0fk|tfk dNn wg'iff $, s[i0fk|;fb bfxfn dsjfgk'/ !, s[i0fnfn dxh{g nlntk'/ @, v'daxfb'/ v8\sf bfª !, v]d/fh e§ dfofn' alb{of #, lul/hfk|;fb sf]O/fnf ;'g;/L %, u]x]Gb| lu/L bfª $, uf]s0f{/fh lji6 u'NdL #, uf]kfnk|;fb sf]O/fnf emfkf ^, uf]kfndfg >}i7 :ofª\hf @, uf]kfn /fO{ cf]vn9'+uf @, uf]/vaxfb'/ af]u6L x'Dnf, uf]ljGbaxfb'/ zfx c5fd !, uf]ljGb/fh hf]zL tgx'F !, uf]ljGbljqmd zfx hfh/sf]6 !, 8f= u+ufw/ nD;fn lrtjg #, u+ufk|;fb g]kfn l;Gw'nL ! x'g'x'G5 .
To;}u/L wg]Gb| a:g]t ef]hk'/ !, rqmk|;fb af:tf]nf emfkf $, rGb|axfb'/ zfxL d'u', rGb|dl0f v/fn gjnk/f;L @, lr/GhLjL jfUn] uf]/vf !, lrqaxfb'/ s];L jfUn'ª @, lrqn]vf ofbj l;/fx @, hulb;k|;fb zfx ;Kt/L $, huGgfy vltj8f pbok'/ @, hgs/fh lu/L afh'/f, hok|sfzk|;fb u'Ktf ;Kt/L !, 6's/fh l;Ub]z tgx'F #, 6]saxfb'/ rf]vfn s}nfnL $, 6+sk|;fb /fO{ ;+v'jf;ef !, 6+sk|;fb zdf{ sF8]n jfUn'ª !, 8Dd/l;+x ;DafxfDkm] kfFry/ @, l8nf/fd cfrfo{ c3f{vfFrL !, l8NnL/fh vgfn c3f{vfFrL @, l8NnL/fh zdf{ kj{t @, tf/fgfy /fgfef6 sf:sL !, tf/f;d oËof emfkf %, tf/0fLbQ r6f}t s~rgk'/ @, tLy{/fd 9\8Ëf]n sf7df8f} &, tLyf{ uf}td ?s'd @, ltns'df/ d]GofËaf] -lnDa'_ tfKn]h'Ë !, bfgaxfb'/ rf}w/L slknj:t' !, bfdf]b/ a:tf]sf]6L gjnk/f;L !, lbnaxfb'/ nfdf /;'jf, lbn]Gb|k|;fb a8' bfr'{nf, b'uf{ ln+vf wgs'6f !, b'of]{wg l;+x ?kGb]xL !, b]jLnfn yfkf h'Dnf, b]j]Gb|/fh sF8]n gjnk/f;L $, wd{gfyk|;fb ;fx l;/fxf %, g/axfb'/ a'9fyf]sL 8f]Nkf, g/axfb'/ xdfn b}n]v !, g/]Gb|/fh ad a}t8L !, g/]Gb|ljqmd g]Djfª emfkf #, gj/fh ;'j]bL Ko"7fg @, gfu]Gb|s'df/ /fo ;nf{xL $, gf/fo0fk|sfz ;fpb s~rgk'/ !, gf/fo0fdfg lah'S4] eQmk'/ !, gf/fo0f zdf{ kf}8]n lrtjg $, gf/fo0fl;+x k'g DofUbL, g]qnfn >]i7 ;Nofg @, k/z'/fd d]3L u'?ª ;+v'jf;ef @, kl/ yfkf jfUn'ª #, kz'klt rf}nfufO{ bf]nvf !, kz'kltzDz]/ ha/f l;Gw'kfNrf]s #, kfNr]g u'?ª dgfª, k'is/gfy cf]emf s}nfnL #, k"0f{axfb'/ v8\sf ;'v]{t !, k|sfz sf]O/fnf /f}tx6 $, k|sfz Hjfnf ;Nofg !, k|sfzaxfb'/ u'?ª sf:sL #, k|bLks]df/ 1jfnL u'NdL @, k|bLk g]kfn sf7df8f} !, k|]daxfb'/ l;+x sflnsf]6, k|]dnfn l;+x sf7df8f} $, kml6saxfb'/ yfkf u'NdL ! x'g'x'G5 .
kmd'{Nnfx dG;'/ af/f $, ab|Lk|;fb d08n df]/ª &, anb]j zdf{ bfª @, anaxfb'/ s]=;L= ;f]n'v'Da', lj/f]w vltj8f dsjfgk'/ @, a'l4dfg tfdfª wflbª !, a]g'k/fh k|;fO{ Onfd !, 8f= j+lzw/ ld> /f}tx6 #, eQmaxfb'/ anfo/ 8f]6L !, eb|axfb'/ yfkf kfNkf !, e/ts'df/ zfx ?kGb]xL $, e/tdf]xg clwsf/L df]/ª @, dxGy 7fs'/ ;nf{xL %, dxfb]j u'?ª sf:sL @, dx]Gb|s'df/ /fo dxf]Q/L $, dx]Gb|k|;fb ofbj ;nf{xL !, dx]Gb|axfb'/ kf08] g'jfsf]6 #, dx]Gb| ofbj dxf]Q/L !, dx]z cfrfo{ df]/ª %, dfwjs'df/ g]kfn /f}tx6 !, df]xDdb ckmtfj cfnd /f}tx6 @, df]xgaxfb'/ a:g]t l;Gw'kfNrf]s !, dËnk|;fb yf? Alb{of @, dËnl;l4 dfgGw/ sf7df8f} %, d[u]Gb|s'df/ l;+x ofbj ;Kt/L %, o1lht zfx ?kGb]xL %, ofbjaxfb'/ /fodfemL kfNkf #, of]ugf/fo0f ofbj wg'iff @, /3'hL kGt nlntk'/ #, /Tgk|;fb zdf{ Gof}kfg] hfh/sf]6 @, /d]z n]vs s~rgk'/ #, /fh]Gb| v/]n sfe|]knf~rf]s #, /fh]Gb|k|sfz nf]xgL g'jfsf]6 !, /fh]Gb|k|;fb kf08] wflbª #, /fh]Gb| dxtf] ;nf{xL @, /fds'df/ rf}w/L ;Kt/L @, /fds[i0f tfd|fsf/ ?kGb]xL @, /fdrGb| ltjf/L dxf]Q/L @, /fdrGb| kf}8]n tgx'F @, /fdrGb| ofbj l;/fx !, /fdrGb| /fo ;nf{xL #, /fdhgd rf}w/L s}nfnL @, /fdgfy clwsf/L wflbª @, /fdaxfb'/ u'?ª ndh'ª !, /fdaxfb'/ lji6 c5fd @, 8f= /fdj/0f ofbj wg'iff %, 8f= /fdz/0f dxt g'jfsf]6 @, /fdxl/ 9'+u]n /fd]5fk @, /]0f's'df/L ofbj ;Kt/L #, /f]dL uf}rg ysfnL d':tfª, nId0fk|;fb d]xtf ;'g;/L #, nfnafa' kl08t df]/ª #, lnnfd0fL kf]v/]n l;Gw'nL #, n]vgfy cfrfo{ /f]Nkf !, n]vgfy Gof}kfg] eQmk'/ @, a;Gts'df/ g]DjfË kfFry/ ! x'g'x'G5 .
ljhos'df/ uRr]5fb/ ;'g;/L @, ljho ;'Aaf t]x|y'd, ljBfb]jL e08f/L sf7df8f} @, ljgoWjht rGb a}t8L @, jL/axfb'/ nfdf dsjfgk'/ #, jL/]Gb|s'df/ sgf}l8of slknj:t' #, j[h]zs'df/ u'Ktf slknj:t' @, z/bl;+x e08f/L dxf]Q/L #, lzjs'df/ a:g]t vf]6fª @, lzjk|;fb b]pjf sfe|]knf~rf]s @, lzjk|;fb b]phf sfe|]knf~rf]s !, lzj/fh hf]zL b}n]v @, lzj/fh hf]zL ;'v]{t #, ;'jf; sdf{rfo{ l;Gw'kfNrf]s @, z]o/wg /fO{ ef]hk'/ @, z]/axfb'/ b]pjf 88]Nw'/f, z+s/gfy zdf{ clwsf/L l;Gw'nL @, z+s/k|;fb kf08] :ofªhf #, ;j{wg /fO{ vf]6fª !, ;fljqL af]u6L kf7s lrtjg !, l;4/fh cf]emf 8f]6L @, ;'jf; g]Djfª Onfd @, ;'/]Gb|k|;fb rf}w/L k;f{{ #, ;'/]Gb| xdfn /f]Nkf @, ;'/]zs'df/ sfsL{ pbok'/ !, ;'/]z dNn aemfª @, ;'zLn sf]O/fnf afFs] @, ;'zLnf g]kfn nlntk'/ !, ;'zLnf :jfF/ s}nfnL !, ;"o{k|;fb k|wfg ?kGb]xL #, ;"o{axfb'/ yfkf wgs'6f @, ;f]dk|;fb kf08] kfNkf @, ;f]xgk|;fb rf}w/L af/f @, :d[ltgf/fo0f rf}w/L wg'iff !, xs{dfg tfdfª df]/ª $, xl/ cfrfo{ Ko"7fg !, xl/gf/fo0f rf}w/L df]/ª ^, xl/k|;fb ;fksf]6f ;'g;/L $, xl/eQm clwsf/L ndh'ª @, xl/nfn hf]zL uf]vf{ #, lxtsfhL u'?ª :ofª\hf !, x]dgf/fo0f ofbj l;/fxf $ -lgwg_, xf]dgfy bfxfn cf]vn9'+uf !, x[bo/fd yfgL ;'v]{t @, x[bo]z lqkf7L gjnk/f;L #, 1fg' s]=;L= afFs] ! x'g'x'G5 .
-pk/f]Qm ;f+;bx?dWo] g]kfnL sfFu|];n] k|sfz sf]O/fnf / gf/fo0fl;+x k'g tyf Pdfn]n] g/axfb'/ a'9fyf]sL / k|]daxfb'/ l;+xnfO{ lgisfl;t ul/;s]sf] 5 eg] x]dgf/fo0f ofbjsf] ut jif{ g} xTof eO;s]sf] 5_
lhGbuLsf] kl/efiff
8f= /ljGb| ;dL/
n gfgL xf] Û s]xL ;f]Wg'5 eg] cfkm\gf] :yfgdf p7]/ k|Zg /fv Û k}tfnL; ldg]6sf] sIffdf rfnL; ldg]6 k9fPkl5 d}n] ljBfyL{ ;fd' cfkm\gf] of]Uotf bzf{pg] k|oTg u/]F . /f]huf/Lsf] nflu k|fylds ljBfnosf] lzIfs eP klg Pd=P= df k|yd >]0fLsf] k|df0fkq k|fKt JolQm ePsf]n] d]/f] cxdjfb c?sf] eGbf pRr g} lyof] .
;/ lhGbuLsf] kl/efiff s] xf] < b'Anf] t/ s';fu| d]wfzlQm ePsf] /fh'n] cgk]lIft k|Zg t]:of{of] . lhGbuL eg]sf]====ef]ln atfpFnf x} . 7f]; kl/efiff d]/f] :d[ltk6ndf gcfPsf]n] ;:j]b pDsg] k|oTg u/]F .
ljBfnosf] 5'l§ ePkl5 ;a} lzIfs tyf ljBfyL{x? h]nd'Qm s}bLh:t} xn'Ëf] dg lnP/ 3/tkm{ nfu] . t/ d]/f] dlyËndf /fh'sf] k|Zgn] zf;g hdfO/x\of] .
) ;fx'hL lhGbuL eg]sf] s] xf] <
k};f sdfpg] 3/ 38]/Lx? hf]8\g], Aofhsf] :ofh p7fpg] ;'grfFbL y'kfg]{ ToxL xf] df:6/afa' .
) g]tfhL lhGbuLsf] kl/efiff s] xf]nf <
Dff}sfdf rf}sf xfGg], cu|h Pjd ;xof]4fsf] v'§f tfg]/ eP klg cfk'm dflyNnf] kbdf k'Ug], ;f+;b, dGqL aGg] dxn kh]/f]df zo/ ug]{ ljb]z 3'Dg] lhGbuL g} ToxL xf] ;/ .
) dfkm ug'{xf]nf k|]d skf]tx? lhGbuL eg]sf] s] xf] <
lhGbuL eg]s} k|]d xf] . k|]d ug'{ PsfGtnfk ug'{, dfofsf] ;fu/df 8'Ag', k|Lltsf] lxdfn r9\g', Kof/df afFRg', Kof/d} dg'{====.
) lhGbuL eg]sf] s] xf] ;f]dx? <
h'jftf; v]Ng', /S;L lkpg', l76L lh:sfpg', 3'Dg', lkmg'{=====.
) ls;fg bfO{ lhGbuL eg]sf] s] xf] <
v} s] eGg' afa' s'v'/f] af;]b]lv h'g nfUg] a]nf;Dd vGg', hf]Tg', ef/L af]Sg', ;fx'sf] wDsL ;'Gg' jif]{lkR5] td;'s yKg' Ps ufF; / Ps;/f] sk8fsf nflu hLjge/ xf8 3f]6\g'===oxL g} lhGbuL xf] afa' .
)==============================
Pjd k|sf/ dfG5]lkR5]sf k[ys kl/efiff ;'Gbf d}n] lhGbuLsf] 7f]; Pjd ;j{:jLsfo{ kl/efiff to ug{ ;lsgF / csf]{ lbg la/fdL labf lnP/ 3/d} a;]F .
tGb|fsf] kbf{
k|s[ltsf] ;'Gb/ ;[li6k|lt dnfO{ Tolta]nf lj5§} 3[0ff nfUof], ha d /]ndf ofqf ul//x]sf] If0f Pp6L aRrLn] cfkm\gf] cfdf;Fu Ozf/fn] s'/fsfgL ul//x]sL lyO{ O{Zj/ klg slt lgb{oL 5g\ < cfkm\gf] uNtLlagf lgbf]{if lzz'x? hGdhft ckfË cGwf, nf6f eP/ sl7g ;hfoF ef]Ug ljjz 5g\ . Tof] $÷% jifL{o caf]w tyf dfofnUbL aRrLsf] s] bf]if lyof] / pm d'6'df 9'Ëf] /fvL xft / d'vsf] xfpefpn] cfkm\gf cleJolQmx? JoQm ug{ ljjz 5] .
o:t} k|Zg / k|ltk|ZgaLr ljKnljt eO/x]sf] ;dodf k'ikj[li6 ePh:tf], a;Gtaxf/ cfPh:tf], lk|o :kz{n] sfps'tL nfu]h:tf] cJoQm÷cb[Zo v'l;ofnLn] d cfNxflbt ePF, ha aRrLn] dnfO{ c+sn ld7fO{ lslglbg' g eg]/ l9kL u/L .
d]/f] v'l;ofnL tTsfnL b'3{6gfu|:t eof], ha cfFvfsf] /Ëd~rdf nfu]sf] rGb|fsf] kbf{ Rofltof] .