 |
| |
| Kathmandu,
Shrawan 10 2064. |
|
dfcf]jfbL ;]gf km/f/
O6x/L . ut z'qmaf/ /flt ;]S;g sdf08/ ;+j]u pkgfdsf t]x|y'dsf /fh' du/;lxt ;fthgfsf] 6f]nL dfcf]jfbL hgd'lQm ;]gf …PÚ l8lehgcGtu{t df]/ªsf] ofªzLnfl:yt l5Gtfª ;'vfgL lau|]8af6 xltof/;lxt efu]sf 5g\ . ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/f O6x/Ldf cfPs} lbg dfcf]jfbLsf ;a} lhDd]jf/ JolQmsf] Wofg dGqLsf] sfo{qmddf k/]sf] cj;/ 5f]kL tL hg;]gf efu]sf lyP . efUg]x¿df lau|]8sf ;+j]u;lxt efO; sdf08/åo wgs'6fsf r§fg, tfKn]h'ªsf ;DaGw / df]/ªsL ;+l3nf pkgfdsL Ps dlxnf lyP eg] cGo tLg 5fkfdf/sf] gfd v'Ng ;s]sf] 5}g .
dGqL dx/fsf] dfu
sf7df8f} . Joj:yflksf ;+;b, jftfj/0f ;~rf/ tyf k|ljlw ;ldlt / PkmPd /]l8of] k|;f/s ;+:yfsf k|ltlglwx¿aLr ut d+unaf/ Ps 5nkmn sfo{qmd ;DkGg ePsf] 5 . 5nkmndf ;xefuL ;"rgf tyf ;~rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/fn] k'/fgf] kl/j]zdf ag]sf P]gn] hgtf / /fli6«o lxtnfO{ Wofg lbg g;s]sfn] ToxL P]gdf /x]/ sfd ug{ cK7]/f] eO/x]sf] eGg' ePsf] 5 . kl/jtL{t kl/j]z;“u aflemPsf P]g sfg'gx¿ ;+zf]wg ug'{kg{] ;'emfj dx/fsf] /x]sf] 5 .
/]l8of]sf ;d:ofk|lt cfkm" uDeL/ /x]sf] eGb} dGqL dx/fn] ;~rf/dfWod ;/sf/ jf Jofkf/L s;}sf] klg lgoGq0fdf x'g gx'g]df hf]8 lbg'eof] . 5nkmndf a|f]8sfl:6ª P;f]l;P;g ckm g]kfn -Aofg_ sf dxf;lrj lji0f'xl/ 9sfn, sf7df8F}+ pkTosf k|;f/s d~rsf cWoIf e/t zfSo, d~rsf dxf;lrj 3d/fh n'O{6]n / g]kfn PkmPdsf sfo{sf/L pkfWoIf x]daxfb'/ lji6n] PkmPd /]l8of]sf ;d:of / ca ug'{kg{] sfdsf af/]df ;ldltnfO{ hfgsf/L u/fpg' ePsf] lyof] .
>d ;Demf}tfdf x:tfIf/
sf7df8f} . g]kfnL sfdbf/ cg'dlt k|0ffnLsf] ;dembf/L–kq -OkLP;_ df g]kfn / blIf0f sf]l/ofaLr x:tfIf/ ePsf] 5 . sf]l/ofsf] /fhwfgL l;cf]ndf ;f]daf/ lbp“;f] x:tfIf/ ePsf] >d tyf oftfoft dGqfnosf sfod'sfod ;lrj lji0f' nD;fnn] hfgsf/L lbP .
sf]l/of e|d0fdf /x]sf >d tyf oftfoft Joj:yf /fHodGqL /d]z n]vs / u0ftGq sf]l/of ;/sf/sf] tkm{af6 >ddGqL nL ;fª ;'aLr >d ;Demf}tfdf x:tfIf/ ePsf] xf] . ;Demf}tfkl5 ;/sf/ g} blIf0f sf]l/ofdf ljz]if ;'ljwfsf] xsbf/ aGg] 5 eg] x/]s jif{ sDtLdf kf“r xhf/ g]kfnL j}b]lzs /f]huf/Lsf nflu sf]l/of hfg kfpg]5g\ .
;Demf}tfdf sf]l/ofnL efiff k|lzIf0f k|bfg ug{, sfdbf/ 5gf]6 ug{ / 5gf]6 ePsf sfdbf/x¿nfO{ sf]l/ofdf k7fpg];DaGwL ;Dk"0f{ sfo{x¿ g]kfn ;/sf/ tyf ;/sf/ ;Da4 lgsfoaf6 dfq} ;Dkfbg x'g] Joj:yf ul/Psf] 5 . To:t} sfdbf/sf nflu sfddf cfpg'k"j{ nfUg] vr{ lgwf{/0fnufotsf ;Dk"0f{ s'/fx¿ låkIfLo ;xdltaf6 to x'g] k|fjwfg 5 .
– :j;;]
dfcf]jfbLsf] r]tfjgL
sf7df8f+} . g]skf - dfcf]jfbL_ sf jl/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] dfcf]jfbL dGqLx¿n] xfn} ;/sf/af6 x6\g ;Sg] egL lbPsf] cleJolQmnfO{ dfcf]jfbLn] uDeL/¿kdf lnP/ 5nkmn ul//x]sf] hfgsf/L u/fpg' ePsf] 5 . pxf“n] ;/sf/df a;]/ klg hgtfsf] kIfdf sfd ug{;Sg] cj:yf gag]sf]n] dfcf]jfbL ;/sf/af6 x6\g ;Sg] r]tfjgL lbg'eof] . cf7bnsf] ;/sf/ ePklg sfª\u|];n] Psnf}6L¿kdf ;/sf/ rnfPsf] cf/f]k e§/fO{n] nufpg'ePsf] 5 .
or'/Laf6} e08fkmf]/
sf7df8f}+ . ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfS;{jfbL_ sf g]tf ;Ltf/fd or'/Ln] g]kfn /fi6«sf lj?4 ef/tn] s] ub}{5 eGg] s'/fsf] kf]n cfkm}+ vf]Ng'ePsf] 5 . xfn g]kfn e|d0fdf /xg'ePsf or'/Ln] g]kfn / ef/tsf] ;+o'Qm ;'/Iff ;+oGqsf] tof/L e}/x]sf] /xZof]b\3f6g u/]/ g]kfnsf] ;'/Iff dfldnfdf ef/tn] hj/h:t x:tIf]k ug]{ tof/L ul//x]sf] hfgsf/L u/fpg'ePsf] 5 . g]kfn / ef/tsf ;'/IffsdL{ ldn]/ ;'/Iffl:ylt ;'b[9 ug]{ of]hgf alg/x]sf] v'nf;f g]tf or'/Ln] sf7df8f}+d} cfP/ ug'{ePsf] 5 .
ef/ts} ;+/If0fdf ;Ldf If]qdf eO/x]sf] cfk/flws / lx+;fTds lqmofsnfk /f]Sg] axfgfdf b'O{ b]zsf ;'/IffsdL{x¿aLrsf] ;dGjo eO/x]sf] v'nfzf or'/Ln] ug'{ePsf] 5 .
k'/fgf] g]kfnsf] vf]hLdf uug yfkf
sf7df8f}+ . ut;ftf Pp6f sfo{qmddf g]lj;+3sf k"j{ cWoIf uug yfkfn] gof“ g]kfn lgdf{0fsf qmddf g]kfnsf] u'd]sf] e"efu ca vf]Hg] a]nf cfPsf] 5 eg]/ pkl:yt o'jf hdftnfO{ :tAw agfOlbP . tTsfnLg lj|l6z ;fd|fHojfbLx¿n] g]kfnnfO{ d]rLb]lv dxfsfnLdf ;Lldt u/fO{lbP/ g]kfnsf] e"ld ef/tnfO{ a'emfPsf] tYo phfu/ x'g] u/L k|df0f ;lxt 5fof+sg ul/Psf] …u|]6/ g]kfnÚ sf] lel8of] k|bz{gLdf k|d'v cltlysf x}l;otn] af]Nb} ljBfyL{ g]tf yfkfn] xfd|f k"vf{x¿n] u/]sf] axfb'/Lk"0f{ sfo{sf] hu]gf{ u/f}+ / pgLx¿n] xfl;n u/]sf] pknAwLsf] vf]hL u/f}+, gof“ g]kfn lgdf{0fsf] yfngL Toxf“af6} z'? u/f}+ eGb} pkl:yt bz{sx¿nfO{ :tAw agfP .
km]l/ ;jf{]Rr cbfnt ljjfbdf
sf7df8f} . lgjf{rg cfof]un] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg tof/L tLj| ul//x]sf] 5 . oxL l;nl;nfdf ;jf]{Rr cbfnt;dIf lgjf{rg k|of]hgsf nflu d'Vo lgjf{rg clws[t;lxt tLg ;o Goflos sd{rf/L clws[tsf] dfu ul/Psf 5 . r'gfjdf sfg'gL clws[tsf nflu Gofo ;]jfsf JolQm lgo'Qm ug{] Joj:yfcg';f/ cfof]un] ;jf]{Rr cbfnt;“u sd{rf/L dfu u/]sf] xf] . k|wfgGofofwLz / ;jf]{Rr cbfntsf jl/i7 GofofwLzx¿;“u k|d'v lgjf{rg cfo'Qm ef]h/fh kf]v/]nn] ut d+unaf/ k/fdz{ ug'{eof] .
;jf]{Rr cbfntdf ePsf] 5nkmndf lgjf{rgsf nflu rflxg] ;a} Psnfv sd{rf/Lsf ljifodf klg 5nkmn ePsf] cfof]u ;'qn] hgfPsf] 5 . ;+ljwfg;ef r'gfjsf nflu agfOPsf P]g lgodsf af/]df lgjf{rg cfof]un] k|wfgGofofwLz;“u k/fdz{ u/]sf] klg ;'qn] hgfof] . 5nkmndf k|d'v lgjf{rg cfo'Qm ef]h/fh kf]v/]n;lxt ;a} cfo'Qm / ;jf]{Rr cbfntsf tkm{af6 k|wfgGofofwLz;lxt jl/i7 GofofwLz s]bf/k|;fb lu/L, dLgaxfb'/ /fodfemL;lxt rf/hgfsf] ;xeflutf lyof] .
otf lgjf{rg cfof]unfO{ r'gfjL ;Gbe{d} ljkIFL agfp“b} ;jf{]Rr cbfntdf d'2f bfo/ ePsf] 5 . cbfntdf ljrf/flwg /x]sf] d'2fsf ljkIfLx¿;“u k|wfgGofowL;;lxt ;jf{]Rr cbfntsf] Goflos lgsfon] ;f]xL ;Gbe{df k/fdz{ ug'{nfO{ sfg'gljb\x¿n] cfklQ hgfPsf 5g\ . lgjf{rg cfof]un] cbfnt;“u k/fdz{ lnP/ u/]sf sfdx¿ ljjfbf:kb eP eg] To;sf] Goflos lg¿k0f cbfntn] ug{ kfpg] ls gkfpg] < sfg'gljb\x¿n] k|Zg p7fPsf 5g\ . lgjf{rg cfof]un] k/fdz{ lng] 7fp“ cbfnt geP/ dxfGofoflwjQmfsf] sfof{no x'g ;Sg] ePsfn] ;jf{]Rr cbfnt cfkm\gf] If]qflwsf/eGbf aflx/ uP/ d'2fsf cleo'Qmx¿;“u k/fdz{ ug{ k'u]sf] cf/f]k klg sfg'gljb\x¿n] nufPsf 5g\ .
;'ayfaf6 /xZof]b\3f6g
sf7df8f}+ . /fli6«o hgzlQm kf6L{sf cWoIf Pjd\ k"j{ k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkfn] g]kfnsf] ;+ljwfg @)$& sf] wf/f !@& cGtu{t cfkm" k|wfgdGqL ePsf] ;dodf g]kfnL sf+u|]; cfdlgjf{rgsf nflu ;xdt ePsf] …gof“ s'/fÚ ;fj{hlgs ug'{ePsf] 5 . /fhfn] tTsfnLg ;a} ;+;bjfbL bnx¿sf] cfu|x / l;kmfl/;df g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg–@)$& sf] wf/f !@& nfO{ ;lqmo t'NofPsf] cj:yfdf @)%( ;fn c;f]h !* ut] kl5 ul7t nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] g]t[Tjsf] ;/sf/ lj36g ePkZrft\ ;"o{axfb'/ yfkfsf] k|wfgdGqLTjdf ;ft ;b:oLo /fk|kfsf] ;/sf/ ag]sf] lyof] . P3f/ dlxgf;Dd sfod /x]sf] yfkfsf] g]t[Tjsf] ;/sf/n] g]skf-dfcf]jfbL_ ;“u bfª lhNnfsf] xfk'/]df bf];|f] r/0fsf] zflGt jftf{ u/]sf] lyof] . yfkfsf cg';f/, cfdlgjf{rg ug{ u/fpg g]kfnL sf+u|];nfO{ ;xdt u/fO;lsPsf] lyof] . …b lxdfnog 6fOD;Ú c+u|]hL b}lgsdf a'waf/ k|sflzt ;dfrf/ cg';f/ @)^) ;fn r}q a}zfvlt/ ;/sf/df ;lDdlnt x'g g]kfnL sf+u|];n] ;xdlt hgfO;s]sf] lyof] . sf+u|]; ;lDdlnt ;/sf/ u7g eP nuQ} cfd lgjf{rgsf] ldlt tf]Sg] ljifodf ;d]t ;xdlt ePsf] lyof] .
yfkfnfO{ pb\3[t ub}{ ;dfrf/df elgPsf] 5–Ps lbg ljxfg} b/af/af6 kmf]g cfof] . /fhfaf6 kmf]gdfkm{t\ elgof]– …k|wfgdGqL, cg]sf}+ k|of;sf afah'b klg d}n] bjfj wfGg ;lsg . k|wfgdGqLn] /fhLgfdf u/] s;f] xf]nf .Ú sf+u|];nfO{ ;/sf/df ;lDdlnt u/fP/ lgjf{rgdf hfg] to e};s]sf] cj:yfdf /fhfaf6 o:tf] cfzo AoQm ePkl5 tTsfnLg k|wfgdGqL yfkfn] 7"nf] g}/fZotf dx;'; ug'{eof] . lgjf{rgn] d'n'sdf ljBdfg ;a} ;d:of ;dfwfgsf] af6f] vf]Ng] lyof] t/ /fhfsf] To; sbdn] o;f] x'g cj/f]w pTkGg u¥of] .
;Qf u7aGwgsf s]xL k|d'v kf6L{x¿ zflGt ;'/Iffdf ;'wf/ gcfP axfgf agfP/ t/fO{df cfGbf]ng/t ;d"xnfO{ cGtl/d Joj:yflksf ;+;bdf s]xL :yfg lbP/ lgjf{rg gu/Lsg} jt{dfg ;+;bnfO{ ;+ljwfg;efdf ¿kfGt/0f ug]{ k|of;df /x]sf 5g\ eGg] rrf{n] cfkm"nfO{ lrlGtt t'NofPsf] s'/f k"j{ k|wfgdGqL yfkfnfO{ pb\3[t ub}{ ;f] b}lgsn] pNn]v u/]sf] 5 .…olb df}h'bf cGtl/d Joj:yflksf ;+;bnfO{ ;+ljwfg;efdf ¿kfGt/0f ul/Pdf /fli6«o Pstfsf nflu of] 3fts tyf b'ef{Uok"0f{ x'g]5 . of] o; sf/0f ls hgtfaf6 lgjf{lrt ;+ljwfg;efn] dfq g]kfnsf jt{dfg ;a} ;d:ofsf] :yfoL ;dfwfg ug{ ;Sb5Ú yfkfsf] wf/0ff /x]sf] 5 . yfkfsf] o; /x:of]b\3f6gn] /fhf, sf+u|]; / jt{dfg cf7bnLo u7aGwgnfO{ cToGt cK7\of/f] kfg]{ dx;'; ul/Psf] 5 .
/fhb"tx¿ l5§} lgo'Qm ul/g]
sf7df8f}+ . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] /fhb"t lgo'lQm k|lqmof hlt;Sbf] l56f] ;'? ug{] hgfPsf 5g\ . k//fi6«dGqL ;fxgf k|wfgnfO{ dª\unaf/ laxfg ePsf] e]6df k|wfgdGqL sf]O/fnfn] o:tf] hfgsf/L u/fPsf x'g\ . e]63f6kl5 ;~rf/sdL{x¿;“u s'/f ub{} dGqL k|wfgn] elgg\– æd}n] /fhb"t lgo'lQmsf] ljifodf uDeL/ x'g k|wfgdGqLnfO{ eg]sL 5', pxf“n] klg ;sf/fTds hjfkm lbg'eof] .Æ nfdf] ;dob]lv vfnL /x]sf ljleGg !$ b]zsf /fhb"t lgo'lQmsf ljifodf k|wfgdGqL sf]O/fnf / k//fi6«dGqL k|wfgaLr 5nkmn ePsf] xf] .
dfcf]jfbLx¿sf] c;xdltsf sf/0f cj?4 x'g k'u]sf] /fhb"t lgo'lQm k|lqmof xfn;Dd klg cGof]nd} /x]sf] 5 . a]nfot;lxt k|d'v rf/ b]zsf /fhb"t cfkm"nfO{ rflxg] c8fg dfcf]jfbLn] /fVb} cfPsf] 5 .
k|r08x¿ u'd]sf] g]kfn lkmtf{ u/fp ††
g]kfnsf] ;Ldfgf klZrdsf] sf+u8fb]lv k"j{sf] l6:6f;Dd / blIf0fsf] k6gf;Dd km}lnPsf] cj:yfdf lyof] eGg] s'/f tYox¿n] :ki6 ul//x]sf 5g\ . xfnsf] g]kfnsf] d]rLb]lv dxsfnL;Dd ;Lldt ul/Psf] If]qkmneGbf bf]Aa/ a9L If]qkmn tTsfnLg g]kfnsf] /x]sf] / Tof] e"efu sAhf u/]/ ;g\ !($& df lj|l6zx¿n] ef/tnfO{ x:tfGt/0f u/]sf] tYonfO{ ga'em]/ xfnsf] t/fO{ If]qnfO{ ef/tLo pS;fx6df 5'§} /fHo u/fpg] gf/f nufpg] sfd s]xL ;d"xx¿n] ul//x]sf 5g\ . g]kfn PsLs/0f cleofgsf gfos k[[YjLgf/fo0f zfxb]lv pgs} efO axfb'/ zfx;Ddn] ;fgf–;fgf /fHox¿nfO{ PsLs[t ub}{ g]kfn /fi6« lgdf{0f u/]sf] / g]kfnsf] s"n If]qkmn # nfv ^* xhf/ au{ lsnf]ld6/ / g]kfn /fi6«sf] k"j{–klZrd nDafO{ $ xhf/ * ;o !^ lsnf]ld6/ sfod ul/Psf] lyof] . tTsfnLg lj|l6z ;fd|fHojfbn] cfkm\gf] ;fd|fHojfbL lsNnf lj:tf/ ug]{ qmddf g]kfnL e"efusf] dxfsfnL eGbf klZrdsf] sf“u8f;Ddsf] If]q, d]rLeGbf k"j{sf] l6:6f;Ddsf] If]q / blIf0ftkm{ xfnsf] t/fO{ If]qeGbf blIf0f uf]/vk'/otfsf 5k|f, l;tfd9L, uf]kfnu+h, uf]08f, an/fdk'/, uf]dtL, hf]ujgL / c/l/of;Ddsf] e"–efu hah{:tL sAhf u/]sf] tYok|lt xfnsf ef/tLo zf;sx¿ klg cgle1 5}gg\ . xfnsf] g]kfnsf] If]qkmn Psnfv $& xhf/ Ps ;o Psf;L ju{lsnf]ld6/ dfq sfod ul/Psf] 5 . o;/L lj|l6z zf;sx¿n] nueu @ nfv @! xhf/ ju{ lsnf]ld6/ g]kfnsf] e"efu ;g\ !*!^ df sAhf u/]/ ;g\ !($& df ef/tnfO{ x:tfGt/0f u/]/ uPsf] Pltxfl;s tYox¿af/] xfn t/fO{ 6'qmofpg] gf/fdf clNemPsf ;d"x / ef/tLo zf;sx¿s} pS;fx6df cNdlnO{ /x]sf g]kfnsf /fhgLlts bnsf g]tfx¿nfO{ k|lzIf0f cfjZos b]lvPsf] 5 . oL tYox¿af/] ;r]t u/fpg dgf]h kl08t gfd u/]sf Ps o'jfn] lgs} si6;fy 5fof“sg u/]/ lel8cf] rnlrqsf ¿kdf k|bz{g ul//x]sf 5g\ . ToxL lel8cf] b]vfP/ xfd|f g]tfx¿nfO{ k|lzIf0f u/fpg] xf] eg] gof“ g]kfn lgdf{0f cleofgn] gof“ km8\sf] dfg{ ;SbYof] eGg] nfUb5 .
zflGt :yfkgfsf nflu cGt/f{li6«o zlQm s]Gb|x¿sf] cfsif{0f g]kfndf eO/x]sf] jt{dfg l:yltdf b]zeQm g]kfnLsf dg dl:tisn] a]nfotn] sAhf u/]sf xªsª / dsfp lkmtf{ u/] h:t} g]kfnsf] sAhf ePsf] e"efu klg lkmtf{ u/ elg/x]sf 5g\ . ;s];Dd /fhgLlts bnsf ;a} g]tfx¿n], Tof] geP b]zelQm cfGbf]ngsf] hudf 6]s]/ lg0ff{os x}l;ot agfPsf] g]skf -dfcf]jfbL_ n] cfjfh p7fP/ cGt/f{li6«o ¿kd} ax; k|f/De ug{ ;s] kl/0ffd s:tf] cfpYof] < sd;]sd k/LIf0f t x'GYof], sd/]8 k|r08x¿sf] Wofg o;tkm{ klg hfnf ls <
– s"nrGb| aufn], d}tLb]jL sf7df8f}+
g]kfn 6]lnlehg;“u u'gf;f]
g]kfn 6]lnlehgåf/f oxL ldlt @)^$ c;f/ #@ ut] ;f]daf/ a]n'sf k|zf/0f ul/Psf] lh/] vf];f{gL gfds 6]ln >[+vnfdf ;':t dgMl:ylt h:tf] ;Da]bgzLn ljifodf hgdfg;nfO{ ;:tf], dgf]/Ghg lbg] qmddf lgDg:t/sf] duGt]sf] ¿kdf k|:t't u/L ;':t dgMl:ylt ePsf JolQmx¿sf] efjgfnfO{ ;d]t s'7f/f3ft x'g] u/L sfo{qmd k|:t't ul/Psf]df o; ;':t dgMl:ylt sNof0f ;+:yf ;Dk"0f{ cleefjs, ;fdflhs sfo{stf{ tyf :j jsfnt ;d"xsf] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] 5 .
;':t dgMl:ylt ckf+u dWo] ;aeGbf hl6n ePsf] x'gfn] o;sf] xs, lxt / clwsf/ tyf k'g:yf{kgsf] nflu cGt/f{li6«o tyf /fli6«o :t/df ljleGg P]g sfg'g tyf gLlt lgod th'{df e} ljleGg sfo{qmdx¿ ;+rfng e} /x]sf] kl/k]|Iodf o:tf] lsl;dsf] e|dfTds sfo{qmd k|zf/0f ugf{n] pgLx¿k|lt hg;d'bfosf] gsf/fTds ;f]rfO{ clea[l4 x'g] ePsf]n] g]kfn 6]lnlehg tyf lh/] vf];f{gL o'lg6nfO{ cfufdL lbgx¿df sfo{qmdx¿ k|:t't ubf{v]/L s;}sf] efjgfnfO{ 7];k'Ug] u/L dfgj clwsf/sf] pn+3g x'g] sfo{qmd k|zf;g gu/L lbg x'gsf] nflu ;DalGwt ;a}nfO{ ;r]t u/fpg rfxG5' .
– zlzafa' kf}8]n
b'O{ sf+u|]; Ps x'g} kg]{
g]kfnL sf+u|]; ljefhg eO{ g]kfnL sf+u|]; / g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqs cfkm\gf] cl:tTjdf /x]kl5 g]kfnL sf+u|]; ;f]n'v'Da'df cj}wflgs ¿kn] ;efklt kbdf k'u]sf cfª u]n' z]kf{sf] clt dxTjsf+Iff Pj+ JolQmut :jfy{n] lhNnf ;+u7g tx;gx; ePsf] 5 . kf6L{ txdf nfdf] ;dob]lv of]ubfg lb+b} cfO/xg' ePsf k'/fgf g]tf tyf sfo{stf{x¿nfO{ ckdflgt 9+un] kfvf nufpb} lxhf];Dd xfd|f] kf6L{nfO{ / k|hftGqnfO{ 3f6L lgdf]7\g] d08n]x¿nfO{ ;fy lb+b} kf6L{leq cfGtl/s nf]stGqsf] cefif;Dd klg ;fyLx¿n] dx;'; ug{ gkfPsf] Aoxf]/f cjut u/fpg rfxG5' . o:tf lsl;dsf pgsf] lqmofsnfksf] af/]df lj:t[tdf pNn]v u/L ldlt @)^#÷!÷@^ ut] b'O{ b'O{ hgf dxf;ldltsf ;b:ox¿ / dxflwj]zg k|ltlglwx¿n] g]kfnL sf+u|]; s]Gb|Lo sfof{nodf cfjZos 5fgjLg u/L Gofo kf“pm egL lgj]bg btf{ ;d]t u/L ;s]sf 5f}+ . pQm ljifodf tTsfn} s]Gb|n] cfjZos 5fgljg u/L pko'Qm kfO{nf rfnL sfo{stf{sf] ;dof]lrt dfuk|lt Wofg hfcf];\ egL d hf]8bf/ dfu ub{5' . cfhsf] kl/jlt{t cj:yfdf b'O{ sf+u|]; kf6L{nfO{ Ps u/fO{ ;dosf] dfucg';f/ gof“ g]kfn l;h{gf ug{ g]kfnL sf+u|]; h:tf] P]ltxfl;s kf6L{sf s]Gb|Lo ;efklt nufot ;a} g]tfx¿df xflb{s cg'/f]wsf ;fy hf]8bf/ dfu ub{5 .
– kbdaxfb'/ /fO{, k"j{ ;efklt Pj+ g]kfnL sf+u|]; dxflwj]zg
k|ltlglw, ;f]n'v'Da"
s]zj g]kfnnfO{ dft[zf]s
sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ sf g]tf s]zj g]kfnsL &( jifL{o cfdf hf]udfof g]kfnsf] oxL ;fpg ! ut] lgwg ePsf] 5 .
lbj+ut g]kfnsf] kfly{j z/L/dfly dfcf]jfbL g]tfx¿ bLgfgfy zdf{, dGqL lxl;nf odL, clUgk|;fb ;fksf]6f, O{Zj/Lk|;fb bfxfn, k"0ff{ ;'j]bL / lxtdfg zfSon] >4~hnL ck{0f ug'{ePsf] lyof] .
;/sf/nfO{ ;+;bsf] lgb]{zg
sf7df8f} . ;+;bn] /fodfemL] k|ltj]bg cljnDj ;+;bdf k]z ug{ ;/sf/nfO{ lgb]{zg lbPsf] 5 . o;cl3 of] k|ltj]bg ;+;bdfkm{t ;fj{hlgs ug{ ;f+;bx¿n] k6sk6s ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fPsf lyP . ;efd'v ;'jf; g]Djfªn] k|ltj]bg ;+;bdf k]z ug]{ ljifodf af/Daf/ ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fOPsf] eGb} of] k|ltj]bg cljnDj Joj:yflksf ;+;bsf] a}7sdf k]z ug{ ;/sf/nfO{ lgb]{zg ub{5' egL pbL{ hf/L ug'{ eof] . a}7sdf ;f+;b nLnfdl0f kf]v/]nn] ;efd'v;“u ;do dfu]/ af/Daf/ Wofgfsif{0f u/fp“bf klg /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg ;/sf/n] ;fj{hlgs gu/]sf] eGb} cjlw g} tf]s]/ k|ltj]bg k]z ug{ lgb]{zg lbg dfu ug'{ ePsf] lyof] . ;f+;b kf]v/]nn] k6s–k6s ;+;bn] Wofgfsif{0f u/fp“bf klg ;/sf/n] j]jf:tf u/]/ ;bgsf] ljz]ifflwsf/ xgg\ u/]sf] cf/f]k nufpg' eof] .
o;cl3 ;+;bsf] a}7sdf ljz]if / z"Go ;dodf af]Ng] ;f+;bx¿n] klg /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg ;fj{hlgs ug{ / bf]ifLnfO{ sf/afxL ug{ ;/sf/;“u dfu ug'{ ePsf] lyof] . ;f+;bx¿ gf/fo0fk|;fb /]UdL, b]jLnfn yfkf, k"0ff{ ;'j]bL, kbdnfn laZjsdf{ nufotn] k6sk6s cfu|x ubf{ klg ;/sf/n] k|ltj]bg n'sfP/ /flv/x]sf] cf/f]k nufp“b} ;fj{hlgs ug{ dfu ug'{ ePsf] lyof] .
ljw]ossf] :jfut
sf7df8f} . ;"rgfsf] xs;DaGwL ljw]osnfO{ Joj:yflksf ;+;bn] kfl/t u/]sf]df l/kf]6{;{ ljbfp6 af]8{;{n] -cf/P;Pkm_ :jfut u/]sf] 5 .
;efd'vn] zlgaf/ k|df0fLs/0f u/]kl5 pQm ljw]osn] P]gsf] ¿k lnPsf] 5 / ebf} @ ut]b]lv of] P]g nfu" x'g]5 . ljw]osdf ;"rgfsf] xssf] ;+/If0f, ;Da4{g / k|rngsf nflu /fli6«o ;"rgf cfof]u u7g ug]{ Joj:yf ul/Psf] 5 . ;"rgfdf gful/ssf] kx'“rnfO{ :yflkt ug]{ k|of; ePsf] eGb} cf/P;Pkmn] ljw]ossf] :jfut u/]sf] 5 . k|mfG;sf] /fhwfgL k]l/;l:yt d'Vofnoaf6 hf/L lj1lKtdf cf/P;Pkmn] /fli6«o ;"rgf cfof]u u7g ug{] sfdsf ;fy} Ifltk"lt{ / hl/jfgsf] Joj:yfsf] k|;+zf;d]t u/]sf] 5 .
P]g hf/L ePkl5 s'g} klg JolQmn] ;fj{hlgs dxTjsf] ljifosf] s'g} klg ;"rgf dfu]sf] !% lbgleq kfpg] 5g\ . olb lbg'kg]{ ;doleq ;"rgf glbP/ l9nfO u/]df ;DalGwt JolQmn] l9nfO u/]sf] k|To]s lbgsf] b'O{;o ¿k}of“sf b/n] hl/jfgf ltg'{kg]{5 . ;fj{hlgs kbdf /x]sf JolQmn] ;"rgf glbPdf jf k"/f ;"rgf glbPdf Psxhf/ ¿k}of“b]lv @% xhf/ ¿k}of“;Dd hl/jfgf ug]{, cfkm"n] k|fKt u/]sf] ;"rgf b'¿kof]u u/]df kf“r xhf/b]lv @% xhf/ ¿k}of“;Dd hl/jfgf ug]{ Joj:yf klg ljw]osdf ul/Psf] 5 .
– :j;;]
;Demf}tf kfngf ug{ /fhb"tx¿sf] bjfj
sf7df8f} . a]nfot / ef/tsf /fhb"tx¿n] ;ftbn / dfcf]jfbLaLr ;DkGg zflGt ;Demf}tf OdfGbfl/tfsf ;fy kfngf ug{ dfcf]jfbLnfO{ bjfj lbPsf 5g\ . dfcf]jfbL cWoIf k|r08;“u z'qmaf/ lbp“;f] ePsf 5'§f5'§} e]6jftf{df /fhb"tx¿n] o:tf] bjfj lbPsf x'g\ . ef/tLo /fhb"t lzjzª\s/ d'vhL{ / a]nfotL /fhb"t PG8«o" xnn] cWoIf k|r08;“u 5'§f5'§} e]6 u/L Onfdsf] r'nfr'nLdf ePsf] bf];|f] r/0fsf] k|df0fLs/0fsf qmddf e]l6Psf !* jif{eGbf sd pd]/ ;d"xsf ;]gfnfO{ l56} lzlj/af6 aflx/ lgsfNg cfu|x;d]t u/]sf 5g\ .
dfcf]jfbL g]t[Tj / /fi6«;ª\3Lo 6f]nLaLr 5nkmn x'g'cl3 d'vhL{ / xnn] k|r08;“usf] e]6jftf{df ;+ljwfg;efsf] r'gfj / t/fO{ ;d:ofaf/] klg 5nkmn ePsf] a'lemPsf] 5 . /fhb"tx¿n] cWoIf k|r08;“u jfO;LPnsf ultlalw / dfcf]jfbL ;]gfsf] bf];|f] r/0fsf] k|df0fLs/0fsf ljifodf;d]t s'/f p7fPsf lyP .
k|wfg;]gfklt a]nfot ofqfdf
sf7df8f} . g]kfn ;]gfsf k|wfg;]gfklt ?Sdfª\ub s6jfn Ps ;ftf nfdf] e|d0fdf cfOtaf/ a]nfot k|:yfg u/]sf 5g\ . pgL a]nfot /IffdGqfnosf] ljz]if lgdGq0fdf To;tkm{ uPsf] yfxf ePsf] 5 . g]kfnL ;]gfn] k|wfg;]gfklt s6jfnsf] e|d0fnfO{ kf/Dkl/s e|d0f eg]sf] 5 . a]nfotsf] /IffdGqfnon] g]kfnL ;]gfsf] ;~rf/ pks/0fsf nflu Ps nfv @% xhf/ :6ln{ª kfp08 ;xof]u ug{] hgfOPsf] 5 . ;xof]u;DaGwL ;xdltkqdf k|wfg;]gfklt s6'jfn / a]nfotsf k|wfg;]gfkltn] x:tfIf/ ug{] sfo{qmd /x]sf] ;]gfsf] ;|f]tn] hfgsf/L lbPsf] 5 .
k'iknfnsf] ;Demgf ul/of]
sf7df8f} . g]kfnsf] sDo'lgi6 tyf k|hftflGqs cfGbf]ngsf cu'jf k'iknfnsf] ljleGg sfo{qmd u/]/ ;Demgf ul/of] . :juL{o k'iknfnsf] ;Demgfdf Pdfn]n] cfOtaf/ sLlt{k'/sf] rDkfb]jLdf Ps sfo{qmdsf] cfof]hgf u¥of] . To:t} k'iknfn :d[lt k|lti7fgn] lbp“;f] ljleGg :yfgdf sfo{qmd cfof]hgf u/L k'iknfn :d[lt lbj; ;DkGg u¥of] . g]kfn sDo'lgi6 kf6L{sf ;+:yfks dxf;lrj k'iknfn >]i7sf] lj=;+= @)#% ;fn ;fpg & ut] lgwg ePsf] lyof] .
!(*! ;fn c;f/ !% ut] /fd]5fksf] eFu]/Ldf hlGdPsf k'iknfnn] tTsfnLg /fli6«o sfª\u|];af6 /fhgLlts hLjgofqf ;'? u/]sf lyP . pgL b'O{ jif{;Dd /fli6«o sfª\u|];sf] sfof{no ;lrj;d]t /x]sf lyP . kl5 ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{;“usf] ;Dks{ / /fli6«o sfª\u|];df km'6sf] nIf0f b]lvPkl5 pgn] lj=;+= @))^ ;fn a}zfv !) ut] sDo'lgi6 kf6L{sf] :yfkgf u/]sf lyP . /f0ff tyf k~rfotL zf;gsf] v'n]/ lj/f]w u/]sf k'iknfnsf] of]ubfg g]kfnL Oltxf;df pRr /x]sf] d"Nofª\sg ljleGg sfo{qmdsf jQmfx¿n] JoQm u/]sf lyP .
dfcf]jfbL ;]gfnfO{ !* s/f]8
sf7df8f} . lzlj/df /x]sf dfcf]jfbL ;]gfsf] :jf:Yo / vfg]kfgLsf nflu lh6Lh]8n] !* s/f]8 ¿k}of“ pknAw u/fpg] ePsf] 5 . lzlj/ Joj:yfkg pRr:t/Lo ;ldltsf]] a}7sn] lhl6h]8nfO{ sfo{qmdsf] :jLs[lt lbPsf] a'lemPsf] 5 .dGqL:t/Lo pQm a}7sdf ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL lxl;nf odLn] dfcf]jfbL ;]gfsf] lzlj/leq clxn];Dd 5 ;o $% j6f 3/ lgdf{0f eO;s]sf] hfgsf/L lbg' eof] . lzlj/ Joj:yfkgsf] ;dLIff ug{ a;]sf] dGqL:t/Lo ;ldltsf] a}7skl5 dGqL odLn] ;'v]{t / s}nfnL lhNnfdf eg] 3/ lgdf{0fsf nflu sf7sf] ;d:of ePsfn] sfddf l9nfO eO/x]sf] hfgsf/L u/fpg' eof] .
lzlj/leq 6\jfOn]6, af6f] / kfgLsf] lgsf; gePsf] ljifodf klg 5nkmn ePsf] lyof] . a}7sdf zflGt tyf k'gMlgdf{0f dGqL /fdrGb| kf}8]n, cy{dGqL 8f= /fdz/0f dxt / hn;|f]t /fHodGqL 1fg]Gb|axfb'/ sfsL{;d]tsf] pkl:ylt lyof] .
d'Qm sd}ofsf ;d:of ;dfwfg ul/g]
sf7df8f} . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ;+ljwfg;efsf] r'gfjcl3 g} d'Qm sd}ofsf] plrt Joj:yfkg ug]{ k|ltj4tf JoQm u/]sf 5g\ . plrt a;f]af;sf] dfu ub}{ cfGbf]ng/t d'Qm sd}ofsf] Joj:yfkgsf] ljifodf ;/f]sf/jfnfx¿;“u ;f]daf/ ePsf] ;j{kIfLo 5nkmndf k|wfgdGqLn] pQm k|lta4tf JoQm u/]sf x'g\ . k|wfgdGqL lgjf; afn'jf6f/df ePsf] 5nkmndf d'Qm sd}ofsf k|ltlglw, e"ld;'wf/ tyf Joj:yf dGqL hutaxfb'/ af]u6L, dGqfnosf ;lrjnufotsf] ;xeflutf lyof] . ;f] cj;/df dGqL af]u6Ln] klg ;/sf/n] cfufdL tLg dlxgfleq} d'Qm sd}ofsf ;d:of ;dfwfg ug]{ k|lta4tf hgfP . ;f] k|of]hgsf nflu ;j{kIfLo 5nkmnaf6 d'Qm sd}ofsf ;d:of ;dfwfg ug{ rf/ ;b:oLo ;dGjo ;ldlt klg u7g ul/Psf] 5 .
dfgjclwsf/ cfof]u arfp sfo{bn u7g
sf7df8f}+ . /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]usf kbflwsf/L ;dod} lgo'lQm gul/Psf] / g]kfn ;/sf/sf] ;lrjnfO{ k|zf;lgs lhDd]jf/L x]]g]{ u/L tf]s]sf]k|lt dfgjclwsf/ ;d'bfoåf/f cfklQ k|s6 ul/Psf] 5 . ;fpg $ ut] a;]sf] clwsf/sdL{x¿sf] j[xt e]nfn] /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]u arfp cfGbf]ng gfds sfo{bn g} u7g u/]sf] 5 . sfo{bnsf] gf/f b08xLgtfsf] cGTosf nflu dfgj clwsf/ cfof]u /x]sf] 5 . sfo{bndf uf}/L z+s/nfn bf;, ;'zLn Kofs'/]n, sljtf >]i7, zflGt clwsf/L, ;'jf]w/fh Kofs'/]n, k|bLk kf]v/]n, zld{nf sfdL{, bLk]Gb| emf / zf]ef uf}td ;b:o x'g'x'G5 eg] ;b:o ;lrj 8f= uf]kfn s[i0f lzjfsf]6L x'g'x'G5 .
pk]Iffsf] lj/f]wdf afh'/f 7Kk
sf7df8f}+ . dfgjclwsf/ ;"rsf+sdf &$ cf}+ :yfgdf /x]sf] afh'/f lhNnfnfO{ ah]6 jQmJon] ;+af]wg gu/]sf]df Ps xKtfb]lv afh'/f aGb /x]sf] 5 . x/]s uflj;af6 :jt:km"t{¿kdf ;b/d'sfd cfO/x]sf afh'/fjf;Lsf] cj1fsf] g]t[Tj kf“r /fhgLlts bn / gful/s ;dfhn] u/]sf 5g\ . s]Gb|df ;/sf/ / /fhgLlts bnn] eg] afh'/fsf] dfuk|lt pbf;Lgtf b]vfPsf 5g\ . afh'/fsf] oftfoft lzIff :jf:Yo nufotsf sfo{qmddf k'glj{rf/ ul/of]; eGb} sf7df8f}+df /x]sf afh'/]nL ;d'bfosf] e]nfn] dfuk|lt P]Soa4tf hgfPsf] Pdfn] afh'/f sf7df8f}+ ;Dks{ d+rsf cWoIf cd/axfb'/ v8sfåf/f hf/L lj1lKtdf pNn]v 5 .
P3f/nfv a/fa/sf] n'6kf6
sf7df8f}+ . /fhwfgLsf] rfjlxn r'Rr]kf6Laf6 z'qmaf/ ;f“em n'6]/fx¿n] !! nfv a/fa/sf] wgdfn n'6]sf 5g\ . $÷% hgfsf] ;d"xdf cfPsf] n'6]/f ;d"xn] k]Daf z]kf{sf] 3/df 8]/f u/L a:g] ;f]n'v'Da' h'Da];L uflj; 3/ ePsL uª\uf nfdfsf] sf]7faf6 !) nfv ¿k}of“ / krf; tf]nf ;'g n'6L nu]sf] k|x/Ln] hfgsf/L u/fPsf] 5 .
n'6]/fx¿sf] k|ltsf/ ubf{ Pshgf uDeL/ 3fOt] ePsf 5g\ . uDeL/ 3fOt] x'g]df ;f]xL 3/df 8]/f u/L a:g] k'gd Aof; /x]sL l5g\ . xfn pgsf] lzIf0f c:ktfn dxf/fhu~hdf pkrf/ eO/x]sf] 5 . gfd v'nfpg grfx] klg n'6]/fx¿sf] klxrfg eO;s]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 .
ef/tn] agfPsf af“w eTsfpg dfu
sf7df8f}+ . ;LdfIf]qdf ef/tn] agfPsf af“wsf sf/0f g]kfnL If]q 8'afgdf k/]sf] :ki6 ub{} ;f+;bx¿n] To:tf af“w tTsfn eTsfpg ;/sf/;“u cfu|x u/]sf 5g\ . ef/tn] agfPsf af“w tTsfn geTsfP hgtfn] g} tL aF“wx¿ eTsfpg] r]tfjgL;dt] pgLx¿n] ;/sf/nfO{ lbP . ;f+;bx¿ ;'gLn k|hfklt / k"0f{s'df/L ;'j]bLn] ;/sf/;“u af“w eTsfpg dfu ub}{ ;/sf/L pbfl;gtfsf] klg lj/f]w u/] . nId0fk'/, v'b{nf}6g nufotsf af“wsf sf/0f j;]]{lg xhf/f}+ lj3fx g]kfnL e"ld 8'afgdf kg]{ u/]sf] rrf{ ub}{ pgLx¿n] c;dfg¿kdf ePsf ;lGw;Demf}tfx¿ klg k'g/fjnf]sg ug{ ;/sf/;“u dfu u/] . ;f+;b ;'j]bLn] nId0fk'/ af“wsf sf/0f clxn] af“s]sf] ^ xhf/ tLg;o x]S6/ hldg 8'afgdf k/]sf] / tLg;o tLg 3/ elTsPsf] hfgsf/L lbOg\ .
GofofwLz knfogsf] ;d:of a'em\g ;ldlt
sf7df8f} . t/fO{df e}/x]sf] lx+;fTds ultljlwsf lj:yflkt yfn]kl5 Toxf“ sfo{/t GofofwLz tyf sd{rf/Lx¿ ;jf]{Rr cbfntn] ;f]daf/ Ps ;ldlt u7g u/]sf] 5 . To; If]qdf pTkGg ;d:of ;dfwfg ug]{ p2]Zon] ul7t ;f] ;ldltdf GofofwLzx¿ /fdk|;fb >]i7, zf/bf kl08t / /fh]Gb|s'df/ e08f/L /x]sf] ;jf]{Rr cbfntsf pk/lhi6«f/ x]dGt /fjnn] hfgsf/L lbP .
;jf]{Rr cbfntsf] ;f]daf/ a;]sf] k"0f{ Ohnf;n] ;ldltnfO{ ;d:of ;dfwfg ug{ ;ftlbgsf] ;dofjlw tf]s]sf] yfxf eOPsf] 5 . kxf8Ld"nsf g]kfnL sd{rf/Lx¿nfO{ hgtflGqs t/fO d'lQm df]rf{ -Hjfnfl;+x_ n] Ps ;ftfleq t/fO{ 5f8\g r]tfjgL lbPkl5 wg'iff, ;nf{xL, af/f, l;/fxf, ;Kt/L, dxf]Q/Lnufot t/fO{sf cf7lhNnfsf GofofwLz tyf sd{rf/Lx¿ lj:yflkt eO{ /fhwfgL cfpg] qmd rn]sf] 5 .
Gofofnosf sd{rf/Laf6 ;'/Iffsf] dfu
sf7df8f} . g]kfn Gofokflnsf sd{rf/L ;/f]sf/ ;ldltn] cbfntdf sfo{/t GofofwLz / sd{rf/Lx¿sf] ;'/Iffsf] Joj:yf ug{ ;/sf/;“u dfu u/]sf] 5 . ;ldltn] z'qmaf/ ljl1lKt hf/L ub}{ k'g/fj]bg cbfnt /fhlj/fh / lhNnf cbfnt ;Kt/Lsf ;a} sfd aGb ug]{ :yfgLo sd{rf/Lx¿sf] lg0f{on] e/kbf]{ ;'/Iffsf] vf“rf] /x]sf] hgfPsf] 5 . t/fO{sf cbfntdf sfo{/t sd{rf/Lsf] ;'/Iffsf nflu tTsfn kxn geP ;a} sd{rf/Lx¿ sf7df8f}+ cfpg afWo x'g] lj1lKtdf r]tfjgL lbOPsf] 5 . lj1lKtdf k'g/fj]bg cbfnt /fhlj/fh / lhNnf cbfnt ;Kt/Lsf sd{rf/Lx¿n] ;fd"lxs ;?jfsf] lgj]bg lbPsf] klg hgfOPsf] 5 .
l8km]G;cfdL{sf cWoIf kqmfp
sf7df8f} . s]xL ;do klxn] a'4gu/;l:yt dfcf]jfbLsf] s]Gb|Lo sfof{nodf ad lj:kmf]6g u/fpg] Ps JolQmnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . nfdf] cg';Gwfgkl5 k|x/L k|wfg sfof{nosf] 6f]nLn] l8km]G; cfdL{sf] cWoIf egL k|rf/df cfPsf kl/jt{gnfO{ cfOtaf/ /flt kqmfp u/]sf] xf] . pgnfO{ /flvPsf] :yfg / kqmfp u/]sf] :yfgaf/] eg] k|x/Ln] s]xL eg]sf] 5}g . s]xL ;do klxn] gful/s ;dfhsf cu'jfx¿ 8f= b]j]Gb|/fh kf08] / s[i0f kxf8Lsf] 3/df klg l8km]G; cfdL{s} gfddf ad laikmf]6sf] k|of; ul/Psf] lyof] .
df8L 36gfsf kLl8tnfO{ /fxtsf] cfZjf;g
sf7df8f} . g]skf -dfcf]jfbL_ sf cWoIf k|r08n] lrtjgsf] af“b/d'9] 36gfsf kLl8tx¿sf nflu bL3{sfnLg / tTsfnLg /fxt sfo{qmd Nofpg] k|lta4tf hgfPsf 5g\ . Ps lj1lKt dfkm{t cWoIf k|r08n] lzIff, :jf:Yo / /f]huf/nufotsf /fxt sfo{qmd l5§} Nofpg] hgfPsf 5g\ .
@)^@ h]7 @# ut] laxfg lrtjgsf] df8L -af“b/d'8]_ df Ps ofq' jfxs a; g]skf dfcf]jfbLn] yfk]sf] ljB'tLo w/fkdf k/L #( ;j{;fwf/0fsf] d[To' ePsf] lyof] eg] s}of}+ cª\ueª\u ePsf lyP . o; 36gfnfO{ lnP/ dfcf]jfbLsf] s8f cfnf]rgf x'“b} cfPsf] lyof] eg] dfcf]jfbLn] k6s–k6s Ifdfofrgf ub}{ cfPsf] 5 .
5f]6s/L
ljdfg:yndf clVtof/
sf7df8f}+ . clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] ut laxLaf/ Ps lj1lKt k|sflzt u/L lqe'jg ljdfg :yndf dgL PS;r]Gh ug{ lxdfnog dgL PS;r]Gh k|flnnfO{ # jif{ Dofb yk ug]{ sfo{ sfg'g;Ddt gePsf] hgfPsf] 5 . cfof]un] sfg'g;Ddt k|lqmof ckgfpg gful/s p8\8og k|flws/0fnfO{ kqfrf/ u/]sf] hgfOPsf] 5 . cfof]uåf/f hf/L lj1lKtdf lxdfno dgL PS;r]Ghsf] 7]Ssf cjlw )^# df3;Dd /x]sf] / kf/blz{tf tyf k|lt:kwf{ gu/fO{ sDkgLn] lbPsf] 7f8f] lgj]bgsf cfwf/df )^# k'; # df tLg jif{sf nflu Dofb yk ul/Psf] pNn]v ul/Psf] 5 .
a]nfotn] k]G;g a9fof]
sf7df8f}+ . a]nfotn] e"tk"j{ lj|l6z uf]/vf ;}lgssf] k]G;gdf j[l4 u/]sf] 5 . tnj lgwf{/0f cfof]usf] l;kml/;df a]nfot ;/sf/n] pQm k]G;g j[l4 u/]sf] hgfOPsf] 5 . j[l4 ul/Psf] tnjdf skf]{/nsf] $ xhf/ & ;o &#, ;fh]{G6sf] ! xhf/ ^ ;o ##, Sns{ ;fh]{G6sf] @ xhf/ # ;o !*, jf/]G6 clkm;/ ;]s]G8 Snf;sf] ! xhf/ ! ;o $ / jf/]G6 clkm;/ km:6 Snf;sf] @ xhf/ gf} ;o @$ ?lkof“ /x]sf] 5 .
dlxnf bn ;jf]{Rr k'Ug]
sf7df8f}+ . dlxnf kj{tf/f]xL ;xeflu bnn] ;jf]{Rr lzv/ ;u/dfyfsf] cf/f]x0f ug]{ hgfPsf] 5 . k|yd ;u/dfyf ;dfj]zL dlxnf cf/f]x0f bn @))* bnn] cfufdL @))* j;Gt Ct'df ;u/dfyf cf/f]x0f ug{ nfu]sf] xf] . cf/f]xL ;'l:dtf df:s]sf] g]t[Tjdf !) g]kfnL dlxnf ;b:o 6f]nL pQm cf/f]x0fdf hfg] tof/L eO{/x]sf] cfof]hs ;ldltn] pNn]v u/]sf] 5 .
v]nf8Lx¿ ;Ddflgt
sf7df8f}+ . dn]l;ofdf ;DkGg P;L;L dlxnf lqms]6 k|ltof]lutfdf bf];|f] :yfg xftkf/L :jb]z kms]{sf] l6dnfO{ g]kfn lqms]6 ;+3n] ;Ddfg u/]sf] 5 . lzIff tyf v]ns'b /fHodGqL df]xgl;+x /f7f}/n] k|lt v]nf8L !) xhf/ ?lkof“ k'/:sf/ k|bfg ug'{ePsf] lyof] . o;}aLr k|hftflGqs /fli6«o o'jf;+3n] klg v]nf8Lx¿nfO{ ;Ddfg u/]sf] 5 . k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfgn] v]nf8LnfO{ ;Ddfgkq ljt/0f ug'{ePsf] lyof] .
lhNNff ;dfrf/
t/fOdf sd{rf/Lx¿ lj:yflkt
pbok'/ . kxf8L d"nsf sd{rf/Lx¿nfO{ t/fO{df ;z:q ljb|f]x ul//x]sf ljleGg ;d"xx¿n] t/fO{ 5f8\g wDsL lbOPkl5 cftª\lst ag]sf ;Kt/L / l;/fxfsf ;/sf/L sd{rf/Lx¿ pbok'/ ;b/d'sfd ufO{3f6 cfOk'u]sf 5g\ .
hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{ -Hjfnfl+;+x_ n] ut c;f/ #@ ut] lj1lKtdfkm{t ;Dk"0f{ kxf8L sd{rf/Lx¿nfO{ Ps ;ftfleq t/fO{ 5f8\g r]tfjgL lbPkl5 pgLx¿ sfo{noaf6 lj:yflkt ePsf x'g\ . k'g/fj]bg cbfnt /fhlj/fhsf gf;' hLj]Gb| a:g]t, e"–;+/If0fsf vl/bf/ /fhg v8\sf, ;/sf/L jlsn sfof{nosf u0f]z ;fksf]6f, lhNnf cbfntsf ;'bLk kf]v/]nnufotsf sd{rf/Lx¿ c;'/Iff dx;'; ub}{ ufO{3f6 cfOk'u]sf 5g\ . To:t} l;/fxfsf s]xL pBf]ux¿df sfo{/t kxf8L d"nsf sd{rf/L / dhb'/x¿ ;d]t lj:yflkt ePsf 5g\ .
dfcf]jfbL sfo{stf{sf] xTof
wg'iff . hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{sf] uf]Ot ;d"xn] zlgaf/ /flt Ps dfcf]jfbL sfo{stf{sf] xTof u/]sf] 5 . uf]Ot ;d"xn] dfcf]jfbL sfo{stf{ ljgf]b dlNnsnfO{ wg'iffsf] ;/ef]/f eGg] 7fp“df xTof u/]sf] yfxf ePsf] 5 . dlNns wg'iff xl/gLsf :yfoL afl;Gbf Pj+ dfcf]jfbL eft[ ;+u7g jfO;LPnsf ;lqmo sfo{stf{ x'g\ . k|x/L lg/LIfs jL/]Gb| ofbjsf cg';f/ ;z:q k|x/Ldf sfo{/t dlNns s]xL ;do cl3dfq jfO{;LPndf cfj4 ePsf lyP . u:tLsf] a]nf bf]xf]/f] le8Gt x'“bf dlNnssf] d[To' ePsf] uf]Ot ;d"xn] bfjL u/]sf] 5 .
b'O{;o sd{rf/Låf/f ;?jf dfu
pbok'/ . hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{ -Hjfnfl;+x_ n] kxf8]d"nsf sd{rf/Lx¿nfO{ t/fO{ 5f8\g wDsL lbPkl5 b'O{;o sd{rf/Lx¿n] ;fd"lxs ;?jfsf] dfu u/]sf 5g\ . ;Kt/Lsf] /fhlj/fhl:yt k'g/fj]bg cbfnt / lhNnf cbfntsf dfq Ps;o @% sd{rf/Lx¿n] ;fd"lxs ;?jfsf] dfu u/]sf 5g\ . b'a} Gofofnosf sd{rf/Lx¿n] ;?jf dfu]kl5 Toxf“sf] sfdsfh 7Kk ePsf] xfd|f ;dfrf/bftfn] hgfPsf 5g\ . l;/fxf ;b/d'sfd / nfxfgl:yt ;/sf/L sfof{nodf sfo{/t sd{rf/Lx¿ ;d]t sfo{If]q 5f8L cfkm\gf] 3/tkm{ nfu]sf 5g\ .
wDsLsf sf/0f sfof{nodf sfd ug]{ jftfj/0f gePsf]n] ;fd"lxs ;?jf dfu ul/Psf] xf] . t/fO{afx]ssf lhNnfdf s]xLn] sf7df8f}df ;?jf dfu]sf 5g\ . Toxf“ sfo{/t t/fO{d"nsf sd{rf/Lx¿n] ;d]t cfkm"x¿k|lt ;xfg'e"lt gb]vfp“bf kxf8] ePs} sf/0f sd{rf/Lx¿n] c;'/lIft dx;'; ul//x]sf 5g\ . l;/fxfsf uf]ljGbk'/ uflj;sf ;lrjsf] xTofkl5 l;/fxf, ;Kt/L / pbok'/sf ;Dk"0f{ ;lrjx¿n] uflj;sf] sfdsfh 7Kk kf/]sf 5g\ .
lghfdtL sd{rf/L cfGbf]ngsf sf/0f dª\unaf/ b]ze/sf cbfntx¿sf sfdsfh 7Kk eP . b]ze/sf ;a} cbfntx¿n] s'g} klg d'2fsf] ;'g'jfO{ u/]sf 5}gg\ . cfGbf]ngsf sf/0f b]ze/sf cbfntdf s'g} d'2fsf] ;'g'jfO{ gePsf] g]kfnsf] Oltxf;d} klxnf] ePsf] Gofo If]qdf sfd ug{]x¿n] eg]sf 5g\ .
n'6]sf] /sd lkmtf{ ug{ cfu|x
g]kfnu~h . /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]u If]qLo sfof{non] dfcf]jfbL ;Da4 jfO{;LPnsf sfo{stf{x¿n] Jofkf/Lx¿af6 n'6]sf] s/Lj Ps s/f]8 ¿k}of“ lkmtf{ ug{ cfu|x u/]sf] 5 . cfof]usf] oxf“l:yt If]qLo sfof{non] dª\unaf/ lj1lKt hf/L ub}{ 8f]Nkfsf] zx/tf/f uflj;–( sf wgaxfb/ a'9fsf] !* nfv, sdn a'9fsf] !@ nfv / t]Daf u'?ªsf] ^@ nfv ¿k}of jfO{;LPn sfo{stf{n] n'6]sf] ph'/L k|fKt ePsf] hgfPsf] 5 . lj1lKtdf of;f{u'Dafsf oL Jofkf/LnfO{ ?s'dsf] d}sf]6af6 kms{g] qmddf jfO{;LPnsf $)÷%) sfo{stf{x¿n] xftxltof/ b]vfO{ n'6]sf] eGb} cfklQ hgfOPsf] 5 .
cfof]un] bfª l;;xlgof–@ sf zflns/fd kf]v/]nnfO{ dfcf]jfbLn] ckx/0f u/L slknj:t' nu]/ /fv]sf] / kl/jf/sf ;b:onfO{ e]6 ug{ glbPsf] hgfPsf] 5 . kf]v/]nnfO{ c;f/ @^ ut] slknj:t'sf] dx]Gb|sf]6af6 dfcf]jfbLsf /fd s'dL{ / lIflth pkgfd u/]sf sfo{stf{n] ckx/0f u//] nu]sf lyP . cfof]un] ckxl/t / n'l6Psf JolQmsf] :jtGq af“Rg kfpg] / ;DklQ;DaGwL df}lns xssf] ;Ddfg ug{;d]t dfu u/]sf] 5 .
ljiffn' Rofp vf“bf gf} l;ls:t
kfNkf . kfNkfsf] bf]efg uflj;– ( kf“rs'08df ;f]daf/ ;f“em ljiffn' Rofp vfFbf gf}hgf l;ls:t ePsf 5g\ . kf“rs'08 lgjf;L lbnaxfb'/ /fgfsf] 3/df Rofp vf“bf pgLx¿ lj/fdL k/]sf x'g\ . :jtGq ;dfrf/ ;]jfsfcg';f/ lj/fdLx¿nfO{ /flt g} pkrf/sf nflu n'lDagL c~rn c:ktfn a'6an nluPsf] lhNnf k|x/L sfof{no kNkfn] hgfPsf] 5 . Rofp vfO{ lj/fdL kg]{x¿df lbnaxfb'/ /fgf -%)_, ;fu/ /fgf -(_, dLgf /fgf -!*_, pdf /fgf -!!_, bLkf /fgf -!#_, /Ltf /fgf -%_, t]hs'df/L ;f? -$_, dfof lrbL -!#_, gGbs'df/L /fgf -%)_ /x]sf 5g\ . pgLx¿dWo] ;fthgfsf] cj:yf uDeL/ /x]sf] hgfOPsf] 5 .
af“s]df lgjf{rg cleofg
g]kfnuGh . g]kfnL sfª\u|];n] ljkL :d[lt lbj;sf] ;Gbe{ kf/]/ af“s]df ;+ljwfg;ef lgjf{rg k|rf/ cleofg yfn]sf] 5 . cleofgsf] g]t[Tj sfª\u|]; pk;efklt ;'zLn sf]O/fnfn] ug'{ ePsf] 5 . g]kfnu~h / aF“s]sf u|fdL0f If]qsf afl;GbfnfO{ ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;kmn agfpg cfu|x ub{} sfª\u|];n] ut dª\unaf/ ¥ofnL k|bz{g u/]sf] 5 .
;+ljwfg;ef lgjf{rg ;kmn agfpg pk;efklt sf]O/fnfn] ;a}nfO{ clkn ug'{ ePsf] 5 . ljkLrf]sdf cfof]lht ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ pxf“n] b]z / hgtfsf] rfxgf k"/f ug{]{ dfWod ;+ljwfg;ef ePsfn] of] cleofg ;kmn kfg'{kg]{df hf]8 lbg' ePsf] :jtGq ;dfrf/ ;]jfn] pNn]v u/]sf] 5 .
bh{gf} ufp“ 8'afgdf
b'O{ lbgb]lv nuftf/sf] jiff{;“u} cfPsf] af9Ln] af/f lhNnfdf s/f]8f}+ ?lkof“ a/fa/sf] wgdfn Iflt ePsf] 5 . jiff{sf sf/0f lhNnfsf sDtLdf b'O{bh{g ufp“ 8'afgdf k/]sf 5g\ . aª/L gbLsf] af9Ln] sn}of–jL/u~h ;8sv08sf] dgu9jf glhs ;8s s6fg u/]sf] 5 . s6fgsf sf/0f ;f] ;8sv08df clxn] uf8Lx¿ aGb 5g\ . sjxLuf]7– !# lsnf] ;8sv08sf] hª\un5]p s6fg ug'{sf ;fy} s/}of k'n s6fgsf] vt/fdf /x]sf] :yfgLo afl;Gbfn] hfgsf/L u/fPsf 5g\ .
l;d|f}gu9sf] uf?ahf/ 6f]n;lxt uf]nu~h, cd[tu~h / plrbL uflj;sf ljleGg 6f]n 8'afg k/L Psbh{g 3/x¿ elTsPsf 5g\ . To;}u/L sn}of gu/kflnsfsf ljleGg 6f]n tyf t]ns'jf uflj;sf !^ 3/ klg k|efljt ePsf 5g\ . df5fufp“sf gfdn] lrlgg] af]wjg ufp“sf df5f kf]v/Lx¿ km'6]/ zlgaf/b]lv df5f au]sf sf/0f nfvf}+sf] Iflt ePsf] df5fkfns s[ifsx¿n] hgfPsf 5g\ . lhNnfsf aª/L, b'wf}/f, k;fx, lto/, afnuª\uf nufotsf 7"nf gbLx¿df af9L cfPsfn] wghgsf] 7"nf] Iflt ePsf] :jtGq ;dfrf/ ;]jfn] pNn]v u/]sf] 5 .
/fKtL gbL lsgf/af;LnfO{ 8'afgsf] qf;
g]kfnu~h . ef/tn] lgdf{0f u/]sf] nId0fk'/ af“wsf sf/0f af“s]sf] /fKtL gbL lsgf/sf ufp“df a;f]af; ug{] afl;Gbfx¿ af9Lsf] 8/n] a;fO{ ;g{] t/v/df 5g\ . xf]lnofsf] l56xLk'/jf, l;d|xjfnufot ef/tLo ;Ldf;“u hf]l8Psf clwsf+z ufp“sf afl;Gbfn] ufp“ 5f]8\g] t/v/ ul/;s]sf 5g\ . jif{]lg af9Lsf] ;d:of em]Nb} cfPsf pgLx¿ jiff{ nfUg'k"j{ j}slNks af;sf] vf]hLdf 5g\ . 3/ jl/kl/ cf“vfn] Eofp“bf;Dd v]taf/L eP klg af“w / af9Lsf sf/0f pgLx¿ wfg /f]Kg;d]t kfp“b}gg\ . s'g} jif{ kNnf] 5]p“af6 au]sf] /fKtL gbL csf{] jif{ cfkm\g} v]tdf cfOk'U5 . gbL lsgf/sf ;of}+ laufx hldg clxn] klg af“em} 5g\ . a? pgLx¿ jiff{ ;lsPkl5 v]tL ug{] ;'/;f/ s:5g\ .
ef/tn] ;Ldf IF]qdf agfPsf] nId0fk'/ af“wsf sf/0f jiff{} cl3b]lv ;'? ePsf] of] ;d:of b'O{ kIFaLr ;/sf/L :t/df hlt jftf{ ePklg clxn];Dd xn x'g ;s]sf] 5}g .
sfª\u|]; ufp“–ufp“ hfg]
a'6jn . ;ljwfg;efsf] r'gfjL ;Gb]z lnP/ ufp“—ufp“ hfg ¿kGb]xL sf+u|];n] sfo{stf{x¿nfO{ cfu|x u/]sf] 5 . :juL{o ljlk sf]O/fnfsf] @^ cf}+ :d[lt lbj;sf] cj;/df g]kfn ljBfyL{ ;+3 ¿kGb]xLn a'6jndf cfof]hgf u/]sf] Ps cGtlqm{of sfo{qmddf g]kfnL sf+u|]; ¿kGb]xLsf ;efklt /fdrGb| 9sfnn]] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ljBfyL{ ju{sf] 7"nf] e"ldsf x'g] ljrf/ JoQm u/] . pgn] r'gfjL ;Gb]z lnP/ ufp“—ufp“ hfg sfo{stf{x¿nfO{ cfu|x klg u/] .
sfª\u|]; ¿kGb]xLsf ;x–;lrj x]d/fh cof{n, lhNnf ;b:o o'j/fh lu/L, dxf;ldlt ;b:o ;f]dgfy zdf{, If]qLo ;efklt /fdaxfb'/ sfsL{, g]kfn dlxnf ;+3 ¿kGb]xL cWoIf /df cof{n, g]kfn t?0f bn ¿kGb]xL cWoIf v]n/fh kf08], g]kfn 6]«8 o'lgog sfª\u|]; cWoIf sfhLdfg >]i7, oftfoft ;+3 If]qLo ;efklt s[i0f a]Njf;] g]kfn k|]; o'lgog ¿kGb]xLsf ;efklt /fd/fh kf]v|]n nufotn] pQm sfo{qmddf ;ljwfg ;efsf] ;kmntfsf nflu ;a} nfUg'kg]{df hf]8 lbPsf lyP .
cfkm\g} sfo{stf{åf/f u[xdGqL alxis[t
pbok'/ . t/fO{df zflGt;'/Iff sfod ug{ g;s]sf] eGb} sfª\u|]; ;Da4 t?0f bn l;/fxfn] u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf pkl:yt x'g] ;Dk"0f{ sfo{qmdx¿ alxisf/ ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . l;/fxf uf]ljGbk'/ uflj;sf ;lrj /fdxl/ kf]v/]nsf] xTofdf ;+nUg /x]sf] cf/f]kdf k|x/Ln] b'O{ lbgcl3 cfkm\gf rf/ sfo{stf{ kqmfp u/]kl5 bnn] To:tf] lg0f{o u/]sf] xf] . bnn] sfo{stf{x¿nfO{ d'Qm ug{ cfu|x ub}{ k"j{–klZrd /fhdfu{sf] nfxfg ahf/ v08df b'O{lbg /fhdfu{ cj?4 u/]sf] lyof] .
lr¶fdf nfvf}+ 7uLM sf/jfxLsf] dfu
pbok'/ . laleGg ;ª\3–;+:yfx¿sf] gfddf lr¶f tyf g]6jls{Ë Joj;fo ;~rfng u/L ;j{;fwf/0fx¿af6 nfvf}+ /sd 7uL ug]{ qmd oxf“ a9]sf] 5 . rf/ dlxgf cl3b]lv ;u/dfyf O{G6/k|fOh]hsf] gfdn] lr¶f ;~rfng u/]/ zt{adf]lhd lr¶f gvf]Ng] lr¶f ;~rfnsnfO{ sf/jfxLsf] dfu /fVb} ;of}+ lr¶f kLl8tx¿n] zlgaf/ lhNnf k|x/L / k|zf;g sfof{no pbok'/ cufl8 gf/fafhL u/]sf] :jtGq ;dfrf/ ;]jfn] hgfPsf] 5 .
;ftfsf] &% ¿k}+of“sf b/n] lr¶f /sd ;ª\sng u/L ut c;f/ @# ut] lr¶f vf]n] klg kf/bzL{ 9ª\uaf6 lr¶f gvf]lnPsf] eGb} u|fxs / ;~rfnsx¿aLr ljjfb a9]sf] lyof] . ljjfbkl5 lr¶f :ylut u/L lhNnf k|x/L sfof{no pbok'/df b'j} kIfaLr ePsf] ;xdlt cg';f/ zlgaf/ k'gM lr¶f ;+rfng ug'{kg]{df ;+rfnsn] klxn] vf]lnPs} lr¶f ;b/ ePsf] ;"rgf u/]kl5 ljjfb a9]sf] hgfOPsf] 5 .
l;/fxfsf] nfxfg 3/ ePsf lr¶f ;~rfns ;'dg sfsL{, Zofd vqL, ;Kt/L /fhla/fhsf ;Gtf]if s0f{, hogf/fo0f d08n tyf pbok'/sf k|Hjn clwsf/L / alag a:g]tn] eg] c;'/Iffsf] sf/0f lr¶f vf]Ng g;lsPsf] ;"rgf sfof{nodf 6f“;L zlgaf/ laxfg} k|x/L sfof{no k'u]sf lyP . ptf cl3Nnf] k6s lr¶f vf]Nbf 7'nf] k'/:sf/ kfPsf JolQmx¿n] lr¶f /4 u/L k'gM vf]n]df Hofg dfg]{ wDsL lbPsf] ;~rfnsx¿n] eGb} cfPsf 5g\ .
lr¶f ;~rfnsx¿n] a]n'sf ePkl5 cWof“/f]df lr¶f vf]nL df]6/;fO{sn, l6=eL, 8]s, b/fh, ;fO{sn nufotsf 7"nf] k'/:sf/ cfkm\g} cfkmGtx¿nfO{ kf/]sf] kLl8t u|fxs s[i0f /]UdLn] atfP . O{G6/k|fO{h]hn] $! hgf P]h]G6x¿ dfkm{t l;/fxf, ;Kt/L / pbok'/sf @# ;o a9L ;j{;fwf/0fx¿af6 @* nfv eGbf a9L /sd ;ª\sng u/]sf] lyof] .
kf7\ok':tssf] cefj
dx]Gb|gu/ . z}lIfs ;q ;'? ePsf] tLg dlxgf lalt;Sbf klg k|flj, lgdflj / dflj txsf kf7\ok':tsx¿ pknAw gePkl5 s~rgk'/ lhNnfsf ljBfyL{x¿ cK7]/f]df k/]sf 5g\ . sIff !, @ / # sf clwsf+z ljifox¿ ahf/df 5}gg\ eg] sIff ^ / ;ftsf clgjfo{ ul0ft, ;fdflhs, hg;ª\Vof / :jf:Yonufot sIff !) sf clgjfo{ ul0ft / ;fdflhssf kf7\ok':tsx¿ ahf/df pknAw gePsf] x'“bf ljBfyL{x¿sf] k7gkf7g ;'rf? x'g ;s]sf] 5}g .
lhNnfaf6 ;femf k|sfzgsf] sfof{no x6fOPkl5 of] ;d:of pTkGg ePsf] hgfp“b} lhNnf lzIff clwsf/L kbdaxfb'/ lji6n] o; ljifodf k6sk6s ;femf k|sfzg;“u ;Dks{ ubf{ klg ;d:of ;dfwfg gePsf] u'gf;f] kf]v] .
|