About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication
  Sandhya Times


 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
  Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch
Old Publications
 
 
 
:yflgo ;dfrf/
 

dfcf]jfbL ;]gf km/f/

O6x/L . ut z'qmaf/ /flt ;]S;g sdf08/ ;+j]u pkgfdsf t]x|y'dsf /fh' du/;lxt ;fthgfsf] 6f]nL dfcf]jfbL hgd'lQm ;]gf …PÚ l8lehgcGtu{t df]/ªsf] ofªzLnfl:yt l5Gtfª ;'vfgL lau|]8af6 xltof/;lxt efu]sf 5g\ . ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/f O6x/Ldf cfPs} lbg dfcf]jfbLsf ;a} lhDd]jf/ JolQmsf] Wofg dGqLsf] sfo{qmddf k/]sf] cj;/ 5f]kL tL hg;]gf efu]sf lyP . efUg]x¿df lau|]8sf ;+j]u;lxt efO; sdf08/åo wgs'6fsf r§fg, tfKn]h'ªsf ;DaGw / df]/ªsL ;+l3nf pkgfdsL Ps dlxnf lyP eg] cGo tLg 5fkfdf/sf] gfd v'Ng ;s]sf] 5}g .


dGqL dx/fsf] dfu

sf7df8f} . Joj:yflksf ;+;b, jftfj/0f ;~rf/ tyf k|ljlw ;ldlt / PkmPd /]l8of] k|;f/s ;+:yfsf k|ltlglwx¿aLr ut d+unaf/ Ps 5nkmn sfo{qmd ;DkGg ePsf] 5 . 5nkmndf ;xefuL ;"rgf tyf ;~rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/fn] k'/fgf] kl/j]zdf ag]sf P]gn] hgtf / /fli6«o lxtnfO{ Wofg lbg g;s]sfn] ToxL P]gdf /x]/ sfd ug{ cK7]/f] eO/x]sf] eGg' ePsf] 5 . kl/jtL{t kl/j]z;“u aflemPsf P]g sfg'gx¿ ;+zf]wg ug'{kg{] ;'emfj dx/fsf] /x]sf] 5 .

/]l8of]sf ;d:ofk|lt cfkm" uDeL/ /x]sf] eGb} dGqL dx/fn] ;~rf/dfWod ;/sf/ jf Jofkf/L s;}sf] klg lgoGq0fdf x'g gx'g]df hf]8 lbg'eof] . 5nkmndf a|f]8sfl:6ª P;f]l;P;g ckm g]kfn -Aofg_ sf dxf;lrj lji0f'xl/ 9sfn, sf7df8F}+ pkTosf k|;f/s d~rsf cWoIf e/t zfSo, d~rsf dxf;lrj 3d/fh n'O{6]n / g]kfn PkmPdsf sfo{sf/L pkfWoIf x]daxfb'/ lji6n] PkmPd /]l8of]sf ;d:of / ca ug'{kg{] sfdsf af/]df ;ldltnfO{ hfgsf/L u/fpg' ePsf] lyof] .


>d ;Demf}tfdf x:tfIf/

sf7df8f} . g]kfnL sfdbf/ cg'dlt k|0ffnLsf] ;dembf/L–kq -OkLP;_ df g]kfn / blIf0f sf]l/ofaLr x:tfIf/ ePsf] 5 . sf]l/ofsf] /fhwfgL l;cf]ndf ;f]daf/ lbp“;f] x:tfIf/ ePsf] >d tyf oftfoft dGqfnosf sfod'sfod ;lrj lji0f' nD;fnn] hfgsf/L lbP .

sf]l/of e|d0fdf /x]sf >d tyf oftfoft Joj:yf /fHodGqL /d]z n]vs / u0ftGq sf]l/of ;/sf/sf] tkm{af6 >ddGqL nL ;fª ;'aLr >d ;Demf}tfdf x:tfIf/ ePsf] xf] . ;Demf}tfkl5 ;/sf/ g} blIf0f sf]l/ofdf ljz]if ;'ljwfsf] xsbf/ aGg] 5 eg] x/]s jif{ sDtLdf kf“r xhf/ g]kfnL j}b]lzs /f]huf/Lsf nflu sf]l/of hfg kfpg]5g\ .

;Demf}tfdf sf]l/ofnL efiff k|lzIf0f k|bfg ug{, sfdbf/ 5gf]6 ug{ / 5gf]6 ePsf sfdbf/x¿nfO{ sf]l/ofdf k7fpg];DaGwL ;Dk"0f{ sfo{x¿ g]kfn ;/sf/ tyf ;/sf/ ;Da4 lgsfoaf6 dfq} ;Dkfbg x'g] Joj:yf ul/Psf] 5 . To:t} sfdbf/sf nflu sfddf cfpg'k"j{ nfUg] vr{ lgwf{/0fnufotsf ;Dk"0f{ s'/fx¿ låkIfLo ;xdltaf6 to x'g] k|fjwfg 5 .

– :j;;]


dfcf]jfbLsf] r]tfjgL

sf7df8f+} . g]skf - dfcf]jfbL_ sf jl/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] dfcf]jfbL dGqLx¿n] xfn} ;/sf/af6 x6\g ;Sg] egL lbPsf] cleJolQmnfO{ dfcf]jfbLn] uDeL/¿kdf lnP/ 5nkmn ul//x]sf] hfgsf/L u/fpg' ePsf] 5 . pxf“n] ;/sf/df a;]/ klg hgtfsf] kIfdf sfd ug{;Sg] cj:yf gag]sf]n] dfcf]jfbL ;/sf/af6 x6\g ;Sg] r]tfjgL lbg'eof] . cf7bnsf] ;/sf/ ePklg sfª\u|];n] Psnf}6L¿kdf ;/sf/ rnfPsf] cf/f]k e§/fO{n] nufpg'ePsf] 5 .


or'/Laf6} e08fkmf]/

sf7df8f}+ . ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfS;{jfbL_ sf g]tf ;Ltf/fd or'/Ln] g]kfn /fi6«sf lj?4 ef/tn] s] ub}{5 eGg] s'/fsf] kf]n cfkm}+ vf]Ng'ePsf] 5 . xfn g]kfn e|d0fdf /xg'ePsf or'/Ln] g]kfn / ef/tsf] ;+o'Qm ;'/Iff ;+oGqsf] tof/L e}/x]sf] /xZof]b\3f6g u/]/ g]kfnsf] ;'/Iff dfldnfdf ef/tn] hj/h:t x:tIf]k ug]{ tof/L ul//x]sf] hfgsf/L u/fpg'ePsf] 5 . g]kfn / ef/tsf ;'/IffsdL{ ldn]/ ;'/Iffl:ylt ;'b[9 ug]{ of]hgf alg/x]sf] v'nf;f g]tf or'/Ln] sf7df8f}+d} cfP/ ug'{ePsf] 5 .

ef/ts} ;+/If0fdf ;Ldf If]qdf eO/x]sf] cfk/flws / lx+;fTds lqmofsnfk /f]Sg] axfgfdf b'O{ b]zsf ;'/IffsdL{x¿aLrsf] ;dGjo eO/x]sf] v'nfzf or'/Ln] ug'{ePsf] 5 .


k'/fgf] g]kfnsf] vf]hLdf uug yfkf

sf7df8f}+ . ut;ftf Pp6f sfo{qmddf g]lj;+3sf k"j{ cWoIf uug yfkfn] gof“ g]kfn lgdf{0fsf qmddf g]kfnsf] u'd]sf] e"efu ca vf]Hg] a]nf cfPsf] 5 eg]/ pkl:yt o'jf hdftnfO{ :tAw agfOlbP . tTsfnLg lj|l6z ;fd|fHojfbLx¿n] g]kfnnfO{ d]rLb]lv dxfsfnLdf ;Lldt u/fO{lbP/ g]kfnsf] e"ld ef/tnfO{ a'emfPsf] tYo phfu/ x'g] u/L k|df0f ;lxt 5fof+sg ul/Psf] …u|]6/ g]kfnÚ sf] lel8of] k|bz{gLdf k|d'v cltlysf x}l;otn] af]Nb} ljBfyL{ g]tf yfkfn] xfd|f k"vf{x¿n] u/]sf] axfb'/Lk"0f{ sfo{sf] hu]gf{ u/f}+ / pgLx¿n] xfl;n u/]sf] pknAwLsf] vf]hL u/f}+, gof“ g]kfn lgdf{0fsf] yfngL Toxf“af6} z'? u/f}+ eGb} pkl:yt bz{sx¿nfO{ :tAw agfP .


km]l/ ;jf{]Rr cbfnt ljjfbdf

sf7df8f} . lgjf{rg cfof]un] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg tof/L tLj| ul//x]sf] 5 . oxL l;nl;nfdf ;jf]{Rr cbfnt;dIf lgjf{rg k|of]hgsf nflu d'Vo lgjf{rg clws[t;lxt tLg ;o Goflos sd{rf/L clws[tsf] dfu ul/Psf 5 . r'gfjdf sfg'gL clws[tsf nflu Gofo ;]jfsf JolQm lgo'Qm ug{] Joj:yfcg';f/ cfof]un] ;jf]{Rr cbfnt;“u sd{rf/L dfu u/]sf] xf] . k|wfgGofofwLz / ;jf]{Rr cbfntsf jl/i7 GofofwLzx¿;“u k|d'v lgjf{rg cfo'Qm ef]h/fh kf]v/]nn] ut d+unaf/ k/fdz{ ug'{eof] .

;jf]{Rr cbfntdf ePsf] 5nkmndf lgjf{rgsf nflu rflxg] ;a} Psnfv sd{rf/Lsf ljifodf klg 5nkmn ePsf] cfof]u ;'qn] hgfPsf] 5 . ;+ljwfg;ef r'gfjsf nflu agfOPsf P]g lgodsf af/]df lgjf{rg cfof]un] k|wfgGofofwLz;“u k/fdz{ u/]sf] klg ;'qn] hgfof] . 5nkmndf k|d'v lgjf{rg cfo'Qm ef]h/fh kf]v/]n;lxt ;a} cfo'Qm / ;jf]{Rr cbfntsf tkm{af6 k|wfgGofofwLz;lxt jl/i7 GofofwLz s]bf/k|;fb lu/L, dLgaxfb'/ /fodfemL;lxt rf/hgfsf] ;xeflutf lyof] .

otf lgjf{rg cfof]unfO{ r'gfjL ;Gbe{d} ljkIFL agfp“b} ;jf{]Rr cbfntdf d'2f bfo/ ePsf] 5 . cbfntdf ljrf/flwg /x]sf] d'2fsf ljkIfLx¿;“u k|wfgGofowL;;lxt ;jf{]Rr cbfntsf] Goflos lgsfon] ;f]xL ;Gbe{df k/fdz{ ug'{nfO{ sfg'gljb\x¿n] cfklQ hgfPsf 5g\ . lgjf{rg cfof]un] cbfnt;“u k/fdz{ lnP/ u/]sf sfdx¿ ljjfbf:kb eP eg] To;sf] Goflos lg¿k0f cbfntn] ug{ kfpg] ls gkfpg] < sfg'gljb\x¿n] k|Zg p7fPsf 5g\ . lgjf{rg cfof]un] k/fdz{ lng] 7fp“ cbfnt geP/ dxfGofoflwjQmfsf] sfof{no x'g ;Sg] ePsfn] ;jf{]Rr cbfnt cfkm\gf] If]qflwsf/eGbf aflx/ uP/ d'2fsf cleo'Qmx¿;“u k/fdz{ ug{ k'u]sf] cf/f]k klg sfg'gljb\x¿n] nufPsf 5g\ .


;'ayfaf6 /xZof]b\3f6g

sf7df8f}+ . /fli6«o hgzlQm kf6L{sf cWoIf Pjd\ k"j{ k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkfn] g]kfnsf] ;+ljwfg @)$& sf] wf/f !@& cGtu{t cfkm" k|wfgdGqL ePsf] ;dodf g]kfnL sf+u|]; cfdlgjf{rgsf nflu ;xdt ePsf] …gof“ s'/fÚ ;fj{hlgs ug'{ePsf] 5 . /fhfn] tTsfnLg ;a} ;+;bjfbL bnx¿sf] cfu|x / l;kmfl/;df g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg–@)$& sf] wf/f !@& nfO{ ;lqmo t'NofPsf] cj:yfdf @)%( ;fn c;f]h !* ut] kl5 ul7t nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] g]t[Tjsf] ;/sf/ lj36g ePkZrft\ ;"o{axfb'/ yfkfsf] k|wfgdGqLTjdf ;ft ;b:oLo /fk|kfsf] ;/sf/ ag]sf] lyof] . P3f/ dlxgf;Dd sfod /x]sf] yfkfsf] g]t[Tjsf] ;/sf/n] g]skf-dfcf]jfbL_ ;“u bfª lhNnfsf] xfk'/]df bf];|f] r/0fsf] zflGt jftf{ u/]sf] lyof] . yfkfsf cg';f/, cfdlgjf{rg ug{ u/fpg g]kfnL sf+u|];nfO{ ;xdt u/fO;lsPsf] lyof] . …b lxdfnog 6fOD;Ú c+u|]hL b}lgsdf a'waf/ k|sflzt ;dfrf/ cg';f/ @)^) ;fn r}q a}zfvlt/ ;/sf/df ;lDdlnt x'g g]kfnL sf+u|];n] ;xdlt hgfO;s]sf] lyof] . sf+u|]; ;lDdlnt ;/sf/ u7g eP nuQ} cfd lgjf{rgsf] ldlt tf]Sg] ljifodf ;d]t ;xdlt ePsf] lyof] .

yfkfnfO{ pb\3[t ub}{ ;dfrf/df elgPsf] 5–Ps lbg ljxfg} b/af/af6 kmf]g cfof] . /fhfaf6 kmf]gdfkm{t\ elgof]– …k|wfgdGqL, cg]sf}+ k|of;sf afah'b klg d}n] bjfj wfGg ;lsg . k|wfgdGqLn] /fhLgfdf u/] s;f] xf]nf .Ú sf+u|];nfO{ ;/sf/df ;lDdlnt u/fP/ lgjf{rgdf hfg] to e};s]sf] cj:yfdf /fhfaf6 o:tf] cfzo AoQm ePkl5 tTsfnLg k|wfgdGqL yfkfn] 7"nf] g}/fZotf dx;'; ug'{eof] . lgjf{rgn] d'n'sdf ljBdfg ;a} ;d:of ;dfwfgsf] af6f] vf]Ng] lyof] t/ /fhfsf] To; sbdn] o;f] x'g cj/f]w pTkGg u¥of] .

;Qf u7aGwgsf s]xL k|d'v kf6L{x¿ zflGt ;'/Iffdf ;'wf/ gcfP axfgf agfP/ t/fO{df cfGbf]ng/t ;d"xnfO{ cGtl/d Joj:yflksf ;+;bdf s]xL :yfg lbP/ lgjf{rg gu/Lsg} jt{dfg ;+;bnfO{ ;+ljwfg;efdf ¿kfGt/0f ug]{ k|of;df /x]sf 5g\ eGg] rrf{n] cfkm"nfO{ lrlGtt t'NofPsf] s'/f k"j{ k|wfgdGqL yfkfnfO{ pb\3[t ub}{ ;f] b}lgsn] pNn]v u/]sf] 5 .…olb df}h'bf cGtl/d Joj:yflksf ;+;bnfO{ ;+ljwfg;efdf ¿kfGt/0f ul/Pdf /fli6«o Pstfsf nflu of] 3fts tyf b'ef{Uok"0f{ x'g]5 . of] o; sf/0f ls hgtfaf6 lgjf{lrt ;+ljwfg;efn] dfq g]kfnsf jt{dfg ;a} ;d:ofsf] :yfoL ;dfwfg ug{ ;Sb5Ú yfkfsf] wf/0ff /x]sf] 5 . yfkfsf] o; /x:of]b\3f6gn] /fhf, sf+u|]; / jt{dfg cf7bnLo u7aGwgnfO{ cToGt cK7\of/f] kfg]{ dx;'; ul/Psf] 5 .


/fhb"tx¿ l5§} lgo'Qm ul/g]

sf7df8f}+ . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] /fhb"t lgo'lQm k|lqmof hlt;Sbf] l56f] ;'? ug{] hgfPsf 5g\ . k//fi6«dGqL ;fxgf k|wfgnfO{ dª\unaf/ laxfg ePsf] e]6df k|wfgdGqL sf]O/fnfn] o:tf] hfgsf/L u/fPsf x'g\ . e]63f6kl5 ;~rf/sdL{x¿;“u s'/f ub{} dGqL k|wfgn] elgg\– æd}n] /fhb"t lgo'lQmsf] ljifodf uDeL/ x'g k|wfgdGqLnfO{ eg]sL 5', pxf“n] klg ;sf/fTds hjfkm lbg'eof] .Æ nfdf] ;dob]lv vfnL /x]sf ljleGg !$ b]zsf /fhb"t lgo'lQmsf ljifodf k|wfgdGqL sf]O/fnf / k//fi6«dGqL k|wfgaLr 5nkmn ePsf] xf] .

dfcf]jfbLx¿sf] c;xdltsf sf/0f cj?4 x'g k'u]sf] /fhb"t lgo'lQm k|lqmof xfn;Dd klg cGof]nd} /x]sf] 5 . a]nfot;lxt k|d'v rf/ b]zsf /fhb"t cfkm"nfO{ rflxg] c8fg dfcf]jfbLn] /fVb} cfPsf] 5 .


k|r08x¿ u'd]sf] g]kfn lkmtf{ u/fp ††

g]kfnsf] ;Ldfgf klZrdsf] sf+u8fb]lv k"j{sf] l6:6f;Dd / blIf0fsf] k6gf;Dd km}lnPsf] cj:yfdf lyof] eGg] s'/f tYox¿n] :ki6 ul//x]sf 5g\ . xfnsf] g]kfnsf] d]rLb]lv dxsfnL;Dd ;Lldt ul/Psf] If]qkmneGbf bf]Aa/ a9L If]qkmn tTsfnLg g]kfnsf] /x]sf] / Tof] e"efu sAhf u/]/ ;g\ !($& df lj|l6zx¿n] ef/tnfO{ x:tfGt/0f u/]sf] tYonfO{ ga'em]/ xfnsf] t/fO{ If]qnfO{ ef/tLo pS;fx6df 5'§} /fHo u/fpg] gf/f nufpg] sfd s]xL ;d"xx¿n] ul//x]sf 5g\ . g]kfn PsLs/0f cleofgsf gfos k[[YjLgf/fo0f zfxb]lv pgs} efO axfb'/ zfx;Ddn] ;fgf–;fgf /fHox¿nfO{ PsLs[t ub}{ g]kfn /fi6« lgdf{0f u/]sf] / g]kfnsf] s"n If]qkmn # nfv ^* xhf/ au{ lsnf]ld6/ / g]kfn /fi6«sf] k"j{–klZrd nDafO{ $ xhf/ * ;o !^ lsnf]ld6/ sfod ul/Psf] lyof] . tTsfnLg lj|l6z ;fd|fHojfbn] cfkm\gf] ;fd|fHojfbL lsNnf lj:tf/ ug]{ qmddf g]kfnL e"efusf] dxfsfnL eGbf klZrdsf] sf“u8f;Ddsf] If]q, d]rLeGbf k"j{sf] l6:6f;Ddsf] If]q / blIf0ftkm{ xfnsf] t/fO{ If]qeGbf blIf0f uf]/vk'/otfsf 5k|f, l;tfd9L, uf]kfnu+h, uf]08f, an/fdk'/, uf]dtL, hf]ujgL / c/l/of;Ddsf] e"–efu hah{:tL sAhf u/]sf] tYok|lt xfnsf ef/tLo zf;sx¿ klg cgle1 5}gg\ . xfnsf] g]kfnsf] If]qkmn Psnfv $& xhf/ Ps ;o Psf;L ju{lsnf]ld6/ dfq sfod ul/Psf] 5 . o;/L lj|l6z zf;sx¿n] nueu @ nfv @! xhf/ ju{ lsnf]ld6/ g]kfnsf] e"efu ;g\ !*!^ df sAhf u/]/ ;g\ !($& df ef/tnfO{ x:tfGt/0f u/]/ uPsf] Pltxfl;s tYox¿af/] xfn t/fO{ 6'qmofpg] gf/fdf clNemPsf ;d"x / ef/tLo zf;sx¿s} pS;fx6df cNdlnO{ /x]sf g]kfnsf /fhgLlts bnsf g]tfx¿nfO{ k|lzIf0f cfjZos b]lvPsf] 5 . oL tYox¿af/] ;r]t u/fpg dgf]h kl08t gfd u/]sf Ps o'jfn] lgs} si6;fy 5fof“sg u/]/ lel8cf] rnlrqsf ¿kdf k|bz{g ul//x]sf 5g\ . ToxL lel8cf] b]vfP/ xfd|f g]tfx¿nfO{ k|lzIf0f u/fpg] xf] eg] gof“ g]kfn lgdf{0f cleofgn] gof“ km8\sf] dfg{ ;SbYof] eGg] nfUb5 .

zflGt :yfkgfsf nflu cGt/f{li6«o zlQm s]Gb|x¿sf] cfsif{0f g]kfndf eO/x]sf] jt{dfg l:yltdf b]zeQm g]kfnLsf dg dl:tisn] a]nfotn] sAhf u/]sf xªsª / dsfp lkmtf{ u/] h:t} g]kfnsf] sAhf ePsf] e"efu klg lkmtf{ u/ elg/x]sf 5g\ . ;s];Dd /fhgLlts bnsf ;a} g]tfx¿n], Tof] geP b]zelQm cfGbf]ngsf] hudf 6]s]/ lg0ff{os x}l;ot agfPsf] g]skf -dfcf]jfbL_ n] cfjfh p7fP/ cGt/f{li6«o ¿kd} ax; k|f/De ug{ ;s] kl/0ffd s:tf] cfpYof] < sd;]sd k/LIf0f t x'GYof], sd/]8 k|r08x¿sf] Wofg o;tkm{ klg hfnf ls <

– s"nrGb| aufn], d}tLb]jL sf7df8f}+


g]kfn 6]lnlehg;“u u'gf;f]

g]kfn 6]lnlehgåf/f oxL ldlt @)^$ c;f/ #@ ut] ;f]daf/ a]n'sf k|zf/0f ul/Psf] lh/] vf];f{gL gfds 6]ln >[+vnfdf ;':t dgMl:ylt h:tf] ;Da]bgzLn ljifodf hgdfg;nfO{ ;:tf], dgf]/Ghg lbg] qmddf lgDg:t/sf] duGt]sf] ¿kdf k|:t't u/L ;':t dgMl:ylt ePsf JolQmx¿sf] efjgfnfO{ ;d]t s'7f/f3ft x'g] u/L sfo{qmd k|:t't ul/Psf]df o; ;':t dgMl:ylt sNof0f ;+:yf ;Dk"0f{ cleefjs, ;fdflhs sfo{stf{ tyf :j jsfnt ;d"xsf] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] 5 .

;':t dgMl:ylt ckf+u dWo] ;aeGbf hl6n ePsf] x'gfn] o;sf] xs, lxt / clwsf/ tyf k'g:yf{kgsf] nflu cGt/f{li6«o tyf /fli6«o :t/df ljleGg P]g sfg'g tyf gLlt lgod th'{df e} ljleGg sfo{qmdx¿ ;+rfng e} /x]sf] kl/k]|Iodf o:tf] lsl;dsf] e|dfTds sfo{qmd k|zf/0f ugf{n] pgLx¿k|lt hg;d'bfosf] gsf/fTds ;f]rfO{ clea[l4 x'g] ePsf]n] g]kfn 6]lnlehg tyf lh/] vf];f{gL o'lg6nfO{ cfufdL lbgx¿df sfo{qmdx¿ k|:t't ubf{v]/L s;}sf] efjgfnfO{ 7];k'Ug] u/L dfgj clwsf/sf] pn+3g x'g] sfo{qmd k|zf;g gu/L lbg x'gsf] nflu ;DalGwt ;a}nfO{ ;r]t u/fpg rfxG5' .

– zlzafa' kf}8]n


b'O{ sf+u|]; Ps x'g} kg]{

g]kfnL sf+u|]; ljefhg eO{ g]kfnL sf+u|]; / g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqs cfkm\gf] cl:tTjdf /x]kl5 g]kfnL sf+u|]; ;f]n'v'Da'df cj}wflgs ¿kn] ;efklt kbdf k'u]sf cfª u]n' z]kf{sf] clt dxTjsf+Iff Pj+ JolQmut :jfy{n] lhNnf ;+u7g tx;gx; ePsf] 5 . kf6L{ txdf nfdf] ;dob]lv of]ubfg lb+b} cfO/xg' ePsf k'/fgf g]tf tyf sfo{stf{x¿nfO{ ckdflgt 9+un] kfvf nufpb} lxhf];Dd xfd|f] kf6L{nfO{ / k|hftGqnfO{ 3f6L lgdf]7\g] d08n]x¿nfO{ ;fy lb+b} kf6L{leq cfGtl/s nf]stGqsf] cefif;Dd klg ;fyLx¿n] dx;'; ug{ gkfPsf] Aoxf]/f cjut u/fpg rfxG5' . o:tf lsl;dsf pgsf] lqmofsnfksf] af/]df lj:t[tdf pNn]v u/L ldlt @)^#÷!÷@^ ut] b'O{ b'O{ hgf dxf;ldltsf ;b:ox¿ / dxflwj]zg k|ltlglwx¿n] g]kfnL sf+u|]; s]Gb|Lo sfof{nodf cfjZos 5fgjLg u/L Gofo kf“pm egL lgj]bg btf{ ;d]t u/L ;s]sf 5f}+ . pQm ljifodf tTsfn} s]Gb|n] cfjZos 5fgljg u/L pko'Qm kfO{nf rfnL sfo{stf{sf] ;dof]lrt dfuk|lt Wofg hfcf];\ egL d hf]8bf/ dfu ub{5' . cfhsf] kl/jlt{t cj:yfdf b'O{ sf+u|]; kf6L{nfO{ Ps u/fO{ ;dosf] dfucg';f/ gof“ g]kfn l;h{gf ug{ g]kfnL sf+u|]; h:tf] P]ltxfl;s kf6L{sf s]Gb|Lo ;efklt nufot ;a} g]tfx¿df xflb{s cg'/f]wsf ;fy hf]8bf/ dfu ub{5 .

– kbdaxfb'/ /fO{, k"j{ ;efklt Pj+ g]kfnL sf+u|]; dxflwj]zg
k|ltlglw, ;f]n'v'Da"


s]zj g]kfnnfO{ dft[zf]s

sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ sf g]tf s]zj g]kfnsL &( jifL{o cfdf hf]udfof g]kfnsf] oxL ;fpg ! ut] lgwg ePsf] 5 .

lbj+ut g]kfnsf] kfly{j z/L/dfly dfcf]jfbL g]tfx¿ bLgfgfy zdf{, dGqL lxl;nf odL, clUgk|;fb ;fksf]6f, O{Zj/Lk|;fb bfxfn, k"0ff{ ;'j]bL / lxtdfg zfSon] >4~hnL ck{0f ug'{ePsf] lyof] .


;/sf/nfO{ ;+;bsf] lgb]{zg

sf7df8f} . ;+;bn] /fodfemL] k|ltj]bg cljnDj ;+;bdf k]z ug{ ;/sf/nfO{ lgb]{zg lbPsf] 5 . o;cl3 of] k|ltj]bg ;+;bdfkm{t ;fj{hlgs ug{ ;f+;bx¿n] k6sk6s ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fPsf lyP . ;efd'v ;'jf; g]Djfªn] k|ltj]bg ;+;bdf k]z ug]{ ljifodf af/Daf/ ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fOPsf] eGb} of] k|ltj]bg cljnDj Joj:yflksf ;+;bsf] a}7sdf k]z ug{ ;/sf/nfO{ lgb]{zg ub{5' egL pbL{ hf/L ug'{ eof] . a}7sdf ;f+;b nLnfdl0f kf]v/]nn] ;efd'v;“u ;do dfu]/ af/Daf/ Wofgfsif{0f u/fp“bf klg /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg ;/sf/n] ;fj{hlgs gu/]sf] eGb} cjlw g} tf]s]/ k|ltj]bg k]z ug{ lgb]{zg lbg dfu ug'{ ePsf] lyof] . ;f+;b kf]v/]nn] k6s–k6s ;+;bn] Wofgfsif{0f u/fp“bf klg ;/sf/n] j]jf:tf u/]/ ;bgsf] ljz]ifflwsf/ xgg\ u/]sf] cf/f]k nufpg' eof] .

o;cl3 ;+;bsf] a}7sdf ljz]if / z"Go ;dodf af]Ng] ;f+;bx¿n] klg /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg ;fj{hlgs ug{ / bf]ifLnfO{ sf/afxL ug{ ;/sf/;“u dfu ug'{ ePsf] lyof] . ;f+;bx¿ gf/fo0fk|;fb /]UdL, b]jLnfn yfkf, k"0ff{ ;'j]bL, kbdnfn laZjsdf{ nufotn] k6sk6s cfu|x ubf{ klg ;/sf/n] k|ltj]bg n'sfP/ /flv/x]sf] cf/f]k nufp“b} ;fj{hlgs ug{ dfu ug'{ ePsf] lyof] .


ljw]ossf] :jfut

sf7df8f} . ;"rgfsf] xs;DaGwL ljw]osnfO{ Joj:yflksf ;+;bn] kfl/t u/]sf]df l/kf]6{;{ ljbfp6 af]8{;{n] -cf/P;Pkm_ :jfut u/]sf] 5 .

;efd'vn] zlgaf/ k|df0fLs/0f u/]kl5 pQm ljw]osn] P]gsf] ¿k lnPsf] 5 / ebf} @ ut]b]lv of] P]g nfu" x'g]5 . ljw]osdf ;"rgfsf] xssf] ;+/If0f, ;Da4{g / k|rngsf nflu /fli6«o ;"rgf cfof]u u7g ug]{ Joj:yf ul/Psf] 5 . ;"rgfdf gful/ssf] kx'“rnfO{ :yflkt ug]{ k|of; ePsf] eGb} cf/P;Pkmn] ljw]ossf] :jfut u/]sf] 5 . k|mfG;sf] /fhwfgL k]l/;l:yt d'Vofnoaf6 hf/L lj1lKtdf cf/P;Pkmn] /fli6«o ;"rgf cfof]u u7g ug{] sfdsf ;fy} Ifltk"lt{ / hl/jfgsf] Joj:yfsf] k|;+zf;d]t u/]sf] 5 .

P]g hf/L ePkl5 s'g} klg JolQmn] ;fj{hlgs dxTjsf] ljifosf] s'g} klg ;"rgf dfu]sf] !% lbgleq kfpg] 5g\ . olb lbg'kg]{ ;doleq ;"rgf glbP/ l9nfO u/]df ;DalGwt JolQmn] l9nfO u/]sf] k|To]s lbgsf] b'O{;o ¿k}of“sf b/n] hl/jfgf ltg'{kg]{5 . ;fj{hlgs kbdf /x]sf JolQmn] ;"rgf glbPdf jf k"/f ;"rgf glbPdf Psxhf/ ¿k}of“b]lv @% xhf/ ¿k}of“;Dd hl/jfgf ug]{, cfkm"n] k|fKt u/]sf] ;"rgf b'¿kof]u u/]df kf“r xhf/b]lv @% xhf/ ¿k}of“;Dd hl/jfgf ug]{ Joj:yf klg ljw]osdf ul/Psf] 5 .

– :j;;]


;Demf}tf kfngf ug{ /fhb"tx¿sf] bjfj

sf7df8f} . a]nfot / ef/tsf /fhb"tx¿n] ;ftbn / dfcf]jfbLaLr ;DkGg zflGt ;Demf}tf OdfGbfl/tfsf ;fy kfngf ug{ dfcf]jfbLnfO{ bjfj lbPsf 5g\ . dfcf]jfbL cWoIf k|r08;“u z'qmaf/ lbp“;f] ePsf 5'§f5'§} e]6jftf{df /fhb"tx¿n] o:tf] bjfj lbPsf x'g\ . ef/tLo /fhb"t lzjzª\s/ d'vhL{ / a]nfotL /fhb"t PG8«o" xnn] cWoIf k|r08;“u 5'§f5'§} e]6 u/L Onfdsf] r'nfr'nLdf ePsf] bf];|f] r/0fsf] k|df0fLs/0fsf qmddf e]l6Psf !* jif{eGbf sd pd]/ ;d"xsf ;]gfnfO{ l56} lzlj/af6 aflx/ lgsfNg cfu|x;d]t u/]sf 5g\ .

dfcf]jfbL g]t[Tj / /fi6«;ª\3Lo 6f]nLaLr 5nkmn x'g'cl3 d'vhL{ / xnn] k|r08;“usf] e]6jftf{df ;+ljwfg;efsf] r'gfj / t/fO{ ;d:ofaf/] klg 5nkmn ePsf] a'lemPsf] 5 . /fhb"tx¿n] cWoIf k|r08;“u jfO;LPnsf ultlalw / dfcf]jfbL ;]gfsf] bf];|f] r/0fsf] k|df0fLs/0fsf ljifodf;d]t s'/f p7fPsf lyP .


k|wfg;]gfklt a]nfot ofqfdf

sf7df8f} . g]kfn ;]gfsf k|wfg;]gfklt ?Sdfª\ub s6jfn Ps ;ftf nfdf] e|d0fdf cfOtaf/ a]nfot k|:yfg u/]sf 5g\ . pgL a]nfot /IffdGqfnosf] ljz]if lgdGq0fdf To;tkm{ uPsf] yfxf ePsf] 5 . g]kfnL ;]gfn] k|wfg;]gfklt s6jfnsf] e|d0fnfO{ kf/Dkl/s e|d0f eg]sf] 5 . a]nfotsf] /IffdGqfnon] g]kfnL ;]gfsf] ;~rf/ pks/0fsf nflu Ps nfv @% xhf/ :6ln{ª kfp08 ;xof]u ug{] hgfOPsf] 5 . ;xof]u;DaGwL ;xdltkqdf k|wfg;]gfklt s6'jfn / a]nfotsf k|wfg;]gfkltn] x:tfIf/ ug{] sfo{qmd /x]sf] ;]gfsf] ;|f]tn] hfgsf/L lbPsf] 5 .


k'iknfnsf] ;Demgf ul/of]

sf7df8f} . g]kfnsf] sDo'lgi6 tyf k|hftflGqs cfGbf]ngsf cu'jf k'iknfnsf] ljleGg sfo{qmd u/]/ ;Demgf ul/of] . :juL{o k'iknfnsf] ;Demgfdf Pdfn]n] cfOtaf/ sLlt{k'/sf] rDkfb]jLdf Ps sfo{qmdsf] cfof]hgf u¥of] . To:t} k'iknfn :d[lt k|lti7fgn] lbp“;f] ljleGg :yfgdf sfo{qmd cfof]hgf u/L k'iknfn :d[lt lbj; ;DkGg u¥of] . g]kfn sDo'lgi6 kf6L{sf ;+:yfks dxf;lrj k'iknfn >]i7sf] lj=;+= @)#% ;fn ;fpg & ut] lgwg ePsf] lyof] .

!(*! ;fn c;f/ !% ut] /fd]5fksf] eFu]/Ldf hlGdPsf k'iknfnn] tTsfnLg /fli6«o sfª\u|];af6 /fhgLlts hLjgofqf ;'? u/]sf lyP . pgL b'O{ jif{;Dd /fli6«o sfª\u|];sf] sfof{no ;lrj;d]t /x]sf lyP . kl5 ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{;“usf] ;Dks{ / /fli6«o sfª\u|];df km'6sf] nIf0f b]lvPkl5 pgn] lj=;+= @))^ ;fn a}zfv !) ut] sDo'lgi6 kf6L{sf] :yfkgf u/]sf lyP . /f0ff tyf k~rfotL zf;gsf] v'n]/ lj/f]w u/]sf k'iknfnsf] of]ubfg g]kfnL Oltxf;df pRr /x]sf] d"Nofª\sg ljleGg sfo{qmdsf jQmfx¿n] JoQm u/]sf lyP .


dfcf]jfbL ;]gfnfO{ !* s/f]8

sf7df8f} . lzlj/df /x]sf dfcf]jfbL ;]gfsf] :jf:Yo / vfg]kfgLsf nflu lh6Lh]8n] !* s/f]8 ¿k}of“ pknAw u/fpg] ePsf] 5 . lzlj/ Joj:yfkg pRr:t/Lo ;ldltsf]] a}7sn] lhl6h]8nfO{ sfo{qmdsf] :jLs[lt lbPsf] a'lemPsf] 5 .dGqL:t/Lo pQm a}7sdf ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL lxl;nf odLn] dfcf]jfbL ;]gfsf] lzlj/leq clxn];Dd 5 ;o $% j6f 3/ lgdf{0f eO;s]sf] hfgsf/L lbg' eof] . lzlj/ Joj:yfkgsf] ;dLIff ug{ a;]sf] dGqL:t/Lo ;ldltsf] a}7skl5 dGqL odLn] ;'v]{t / s}nfnL lhNnfdf eg] 3/ lgdf{0fsf nflu sf7sf] ;d:of ePsfn] sfddf l9nfO eO/x]sf] hfgsf/L u/fpg' eof] .

lzlj/leq 6\jfOn]6, af6f] / kfgLsf] lgsf; gePsf] ljifodf klg 5nkmn ePsf] lyof] . a}7sdf zflGt tyf k'gMlgdf{0f dGqL /fdrGb| kf}8]n, cy{dGqL 8f= /fdz/0f dxt / hn;|f]t /fHodGqL 1fg]Gb|axfb'/ sfsL{;d]tsf] pkl:ylt lyof] .


d'Qm sd}ofsf ;d:of ;dfwfg ul/g]

sf7df8f} . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ;+ljwfg;efsf] r'gfjcl3 g} d'Qm sd}ofsf] plrt Joj:yfkg ug]{ k|ltj4tf JoQm u/]sf 5g\ . plrt a;f]af;sf] dfu ub}{ cfGbf]ng/t d'Qm sd}ofsf] Joj:yfkgsf] ljifodf ;/f]sf/jfnfx¿;“u ;f]daf/ ePsf] ;j{kIfLo 5nkmndf k|wfgdGqLn] pQm k|lta4tf JoQm u/]sf x'g\ . k|wfgdGqL lgjf; afn'jf6f/df ePsf] 5nkmndf d'Qm sd}ofsf k|ltlglw, e"ld;'wf/ tyf Joj:yf dGqL hutaxfb'/ af]u6L, dGqfnosf ;lrjnufotsf] ;xeflutf lyof] . ;f] cj;/df dGqL af]u6Ln] klg ;/sf/n] cfufdL tLg dlxgfleq} d'Qm sd}ofsf ;d:of ;dfwfg ug]{ k|lta4tf hgfP . ;f] k|of]hgsf nflu ;j{kIfLo 5nkmnaf6 d'Qm sd}ofsf ;d:of ;dfwfg ug{ rf/ ;b:oLo ;dGjo ;ldlt klg u7g ul/Psf] 5 .


dfgjclwsf/ cfof]u arfp sfo{bn u7g

sf7df8f}+ . /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]usf kbflwsf/L ;dod} lgo'lQm gul/Psf] / g]kfn ;/sf/sf] ;lrjnfO{ k|zf;lgs lhDd]jf/L x]]g]{ u/L tf]s]sf]k|lt dfgjclwsf/ ;d'bfoåf/f cfklQ k|s6 ul/Psf] 5 . ;fpg $ ut] a;]sf] clwsf/sdL{x¿sf] j[xt e]nfn] /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]u arfp cfGbf]ng gfds sfo{bn g} u7g u/]sf] 5 . sfo{bnsf] gf/f b08xLgtfsf] cGTosf nflu dfgj clwsf/ cfof]u /x]sf] 5 . sfo{bndf uf}/L z+s/nfn bf;, ;'zLn Kofs'/]n, sljtf >]i7, zflGt clwsf/L, ;'jf]w/fh Kofs'/]n, k|bLk kf]v/]n, zld{nf sfdL{, bLk]Gb| emf / zf]ef uf}td ;b:o x'g'x'G5 eg] ;b:o ;lrj 8f= uf]kfn s[i0f lzjfsf]6L x'g'x'G5 .


pk]Iffsf] lj/f]wdf afh'/f 7Kk

sf7df8f}+ . dfgjclwsf/ ;"rsf+sdf &$ cf}+ :yfgdf /x]sf] afh'/f lhNnfnfO{ ah]6 jQmJon] ;+af]wg gu/]sf]df Ps xKtfb]lv afh'/f aGb /x]sf] 5 . x/]s uflj;af6 :jt:km"t{¿kdf ;b/d'sfd cfO/x]sf afh'/fjf;Lsf] cj1fsf] g]t[Tj kf“r /fhgLlts bn / gful/s ;dfhn] u/]sf 5g\ . s]Gb|df ;/sf/ / /fhgLlts bnn] eg] afh'/fsf] dfuk|lt pbf;Lgtf b]vfPsf 5g\ . afh'/fsf] oftfoft lzIff :jf:Yo nufotsf sfo{qmddf k'glj{rf/ ul/of]; eGb} sf7df8f}+df /x]sf afh'/]nL ;d'bfosf] e]nfn] dfuk|lt P]Soa4tf hgfPsf] Pdfn] afh'/f sf7df8f}+ ;Dks{ d+rsf cWoIf cd/axfb'/ v8sfåf/f hf/L lj1lKtdf pNn]v 5 .


P3f/nfv a/fa/sf] n'6kf6

sf7df8f}+ . /fhwfgLsf] rfjlxn r'Rr]kf6Laf6 z'qmaf/ ;f“em n'6]/fx¿n] !! nfv a/fa/sf] wgdfn n'6]sf 5g\ . $÷% hgfsf] ;d"xdf cfPsf] n'6]/f ;d"xn] k]Daf z]kf{sf] 3/df 8]/f u/L a:g] ;f]n'v'Da' h'Da];L uflj; 3/ ePsL uª\uf nfdfsf] sf]7faf6 !) nfv ¿k}of“ / krf; tf]nf ;'g n'6L nu]sf] k|x/Ln] hfgsf/L u/fPsf] 5 .

n'6]/fx¿sf] k|ltsf/ ubf{ Pshgf uDeL/ 3fOt] ePsf 5g\ . uDeL/ 3fOt] x'g]df ;f]xL 3/df 8]/f u/L a:g] k'gd Aof; /x]sL l5g\ . xfn pgsf] lzIf0f c:ktfn dxf/fhu~hdf pkrf/ eO/x]sf] 5 . gfd v'nfpg grfx] klg n'6]/fx¿sf] klxrfg eO;s]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 .


ef/tn] agfPsf af“w eTsfpg dfu

sf7df8f}+ . ;LdfIf]qdf ef/tn] agfPsf af“wsf sf/0f g]kfnL If]q 8'afgdf k/]sf] :ki6 ub{} ;f+;bx¿n] To:tf af“w tTsfn eTsfpg ;/sf/;“u cfu|x u/]sf 5g\ . ef/tn] agfPsf af“w tTsfn geTsfP hgtfn] g} tL aF“wx¿ eTsfpg] r]tfjgL;dt] pgLx¿n] ;/sf/nfO{ lbP . ;f+;bx¿ ;'gLn k|hfklt / k"0f{s'df/L ;'j]bLn] ;/sf/;“u af“w eTsfpg dfu ub}{ ;/sf/L pbfl;gtfsf] klg lj/f]w u/] . nId0fk'/, v'b{nf}6g nufotsf af“wsf sf/0f j;]]{lg xhf/f}+ lj3fx g]kfnL e"ld 8'afgdf kg]{ u/]sf] rrf{ ub}{ pgLx¿n] c;dfg¿kdf ePsf ;lGw;Demf}tfx¿ klg k'g/fjnf]sg ug{ ;/sf/;“u dfu u/] . ;f+;b ;'j]bLn] nId0fk'/ af“wsf sf/0f clxn] af“s]sf] ^ xhf/ tLg;o x]S6/ hldg 8'afgdf k/]sf] / tLg;o tLg 3/ elTsPsf] hfgsf/L lbOg\ .


GofofwLz knfogsf] ;d:of a'em\g ;ldlt

sf7df8f} . t/fO{df e}/x]sf] lx+;fTds ultljlwsf lj:yflkt yfn]kl5 Toxf“ sfo{/t GofofwLz tyf sd{rf/Lx¿ ;jf]{Rr cbfntn] ;f]daf/ Ps ;ldlt u7g u/]sf] 5 . To; If]qdf pTkGg ;d:of ;dfwfg ug]{ p2]Zon] ul7t ;f] ;ldltdf GofofwLzx¿ /fdk|;fb >]i7, zf/bf kl08t / /fh]Gb|s'df/ e08f/L /x]sf] ;jf]{Rr cbfntsf pk/lhi6«f/ x]dGt /fjnn] hfgsf/L lbP .

;jf]{Rr cbfntsf] ;f]daf/ a;]sf] k"0f{ Ohnf;n] ;ldltnfO{ ;d:of ;dfwfg ug{ ;ftlbgsf] ;dofjlw tf]s]sf] yfxf eOPsf] 5 . kxf8Ld"nsf g]kfnL sd{rf/Lx¿nfO{ hgtflGqs t/fO d'lQm df]rf{ -Hjfnfl;+x_ n] Ps ;ftfleq t/fO{ 5f8\g r]tfjgL lbPkl5 wg'iff, ;nf{xL, af/f, l;/fxf, ;Kt/L, dxf]Q/Lnufot t/fO{sf cf7lhNnfsf GofofwLz tyf sd{rf/Lx¿ lj:yflkt eO{ /fhwfgL cfpg] qmd rn]sf] 5 .


Gofofnosf sd{rf/Laf6 ;'/Iffsf] dfu

sf7df8f} . g]kfn Gofokflnsf sd{rf/L ;/f]sf/ ;ldltn] cbfntdf sfo{/t GofofwLz / sd{rf/Lx¿sf] ;'/Iffsf] Joj:yf ug{ ;/sf/;“u dfu u/]sf] 5 . ;ldltn] z'qmaf/ ljl1lKt hf/L ub}{ k'g/fj]bg cbfnt /fhlj/fh / lhNnf cbfnt ;Kt/Lsf ;a} sfd aGb ug]{ :yfgLo sd{rf/Lx¿sf] lg0f{on] e/kbf]{ ;'/Iffsf] vf“rf] /x]sf] hgfPsf] 5 . t/fO{sf cbfntdf sfo{/t sd{rf/Lsf] ;'/Iffsf nflu tTsfn kxn geP ;a} sd{rf/Lx¿ sf7df8f}+ cfpg afWo x'g] lj1lKtdf r]tfjgL lbOPsf] 5 . lj1lKtdf k'g/fj]bg cbfnt /fhlj/fh / lhNnf cbfnt ;Kt/Lsf sd{rf/Lx¿n] ;fd"lxs ;?jfsf] lgj]bg lbPsf] klg hgfOPsf] 5 .


l8km]G;cfdL{sf cWoIf kqmfp

sf7df8f} . s]xL ;do klxn] a'4gu/;l:yt dfcf]jfbLsf] s]Gb|Lo sfof{nodf ad lj:kmf]6g u/fpg] Ps JolQmnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . nfdf] cg';Gwfgkl5 k|x/L k|wfg sfof{nosf] 6f]nLn] l8km]G; cfdL{sf] cWoIf egL k|rf/df cfPsf kl/jt{gnfO{ cfOtaf/ /flt kqmfp u/]sf] xf] . pgnfO{ /flvPsf] :yfg / kqmfp u/]sf] :yfgaf/] eg] k|x/Ln] s]xL eg]sf] 5}g . s]xL ;do klxn] gful/s ;dfhsf cu'jfx¿ 8f= b]j]Gb|/fh kf08] / s[i0f kxf8Lsf] 3/df klg l8km]G; cfdL{s} gfddf ad laikmf]6sf] k|of; ul/Psf] lyof] .


df8L 36gfsf kLl8tnfO{ /fxtsf] cfZjf;g

sf7df8f} . g]skf -dfcf]jfbL_ sf cWoIf k|r08n] lrtjgsf] af“b/d'9] 36gfsf kLl8tx¿sf nflu bL3{sfnLg / tTsfnLg /fxt sfo{qmd Nofpg] k|lta4tf hgfPsf 5g\ . Ps lj1lKt dfkm{t cWoIf k|r08n] lzIff, :jf:Yo / /f]huf/nufotsf /fxt sfo{qmd l5§} Nofpg] hgfPsf 5g\ .

@)^@ h]7 @# ut] laxfg lrtjgsf] df8L -af“b/d'8]_ df Ps ofq' jfxs a; g]skf dfcf]jfbLn] yfk]sf] ljB'tLo w/fkdf k/L #( ;j{;fwf/0fsf] d[To' ePsf] lyof] eg] s}of}+ cª\ueª\u ePsf lyP . o; 36gfnfO{ lnP/ dfcf]jfbLsf] s8f cfnf]rgf x'“b} cfPsf] lyof] eg] dfcf]jfbLn] k6s–k6s Ifdfofrgf ub}{ cfPsf] 5 .


5f]6s/L

ljdfg:yndf clVtof/

sf7df8f}+ . clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] ut laxLaf/ Ps lj1lKt k|sflzt u/L lqe'jg ljdfg :yndf dgL PS;r]Gh ug{ lxdfnog dgL PS;r]Gh k|flnnfO{ # jif{ Dofb yk ug]{ sfo{ sfg'g;Ddt gePsf] hgfPsf] 5 . cfof]un] sfg'g;Ddt k|lqmof ckgfpg gful/s p8\8og k|flws/0fnfO{ kqfrf/ u/]sf] hgfOPsf] 5 . cfof]uåf/f hf/L lj1lKtdf lxdfno dgL PS;r]Ghsf] 7]Ssf cjlw )^# df3;Dd /x]sf] / kf/blz{tf tyf k|lt:kwf{ gu/fO{ sDkgLn] lbPsf] 7f8f] lgj]bgsf cfwf/df )^# k'; # df tLg jif{sf nflu Dofb yk ul/Psf] pNn]v ul/Psf] 5 .

a]nfotn] k]G;g a9fof]

sf7df8f}+ . a]nfotn] e"tk"j{ lj|l6z uf]/vf ;}lgssf] k]G;gdf j[l4 u/]sf] 5 . tnj lgwf{/0f cfof]usf] l;kml/;df a]nfot ;/sf/n] pQm k]G;g j[l4 u/]sf] hgfOPsf] 5 . j[l4 ul/Psf] tnjdf skf]{/nsf] $ xhf/ & ;o &#, ;fh]{G6sf] ! xhf/ ^ ;o ##, Sns{ ;fh]{G6sf] @ xhf/ # ;o !*, jf/]G6 clkm;/ ;]s]G8 Snf;sf] ! xhf/ ! ;o $ / jf/]G6 clkm;/ km:6 Snf;sf] @ xhf/ gf} ;o @$ ?lkof“ /x]sf] 5 .

dlxnf bn ;jf]{Rr k'Ug]

sf7df8f}+ . dlxnf kj{tf/f]xL ;xeflu bnn] ;jf]{Rr lzv/ ;u/dfyfsf] cf/f]x0f ug]{ hgfPsf] 5 . k|yd ;u/dfyf ;dfj]zL dlxnf cf/f]x0f bn @))* bnn] cfufdL @))* j;Gt Ct'df ;u/dfyf cf/f]x0f ug{ nfu]sf] xf] . cf/f]xL ;'l:dtf df:s]sf] g]t[Tjdf !) g]kfnL dlxnf ;b:o 6f]nL pQm cf/f]x0fdf hfg] tof/L eO{/x]sf] cfof]hs ;ldltn] pNn]v u/]sf] 5 .

v]nf8Lx¿ ;Ddflgt

sf7df8f}+ . dn]l;ofdf ;DkGg P;L;L dlxnf lqms]6 k|ltof]lutfdf bf];|f] :yfg xftkf/L :jb]z kms]{sf] l6dnfO{ g]kfn lqms]6 ;+3n] ;Ddfg u/]sf] 5 . lzIff tyf v]ns'b /fHodGqL df]xgl;+x /f7f}/n] k|lt v]nf8L !) xhf/ ?lkof“ k'/:sf/ k|bfg ug'{ePsf] lyof] . o;}aLr k|hftflGqs /fli6«o o'jf;+3n] klg v]nf8Lx¿nfO{ ;Ddfg u/]sf] 5 . k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfgn] v]nf8LnfO{ ;Ddfgkq ljt/0f ug'{ePsf] lyof] .


lhNNff ;dfrf/

t/fOdf sd{rf/Lx¿ lj:yflkt 

pbok'/ . kxf8L d"nsf sd{rf/Lx¿nfO{ t/fO{df ;z:q ljb|f]x ul//x]sf ljleGg ;d"xx¿n] t/fO{ 5f8\g wDsL lbOPkl5 cftª\lst ag]sf ;Kt/L / l;/fxfsf ;/sf/L sd{rf/Lx¿ pbok'/ ;b/d'sfd ufO{3f6 cfOk'u]sf 5g\ .

hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{ -Hjfnfl+;+x_ n] ut c;f/ #@ ut] lj1lKtdfkm{t ;Dk"0f{ kxf8L sd{rf/Lx¿nfO{ Ps ;ftfleq t/fO{ 5f8\g r]tfjgL lbPkl5 pgLx¿ sfo{noaf6 lj:yflkt ePsf x'g\ . k'g/fj]bg cbfnt /fhlj/fhsf gf;' hLj]Gb| a:g]t, e"–;+/If0fsf vl/bf/ /fhg v8\sf, ;/sf/L jlsn sfof{nosf u0f]z ;fksf]6f, lhNnf cbfntsf ;'bLk kf]v/]nnufotsf sd{rf/Lx¿ c;'/Iff dx;'; ub}{ ufO{3f6 cfOk'u]sf 5g\ . To:t} l;/fxfsf s]xL pBf]ux¿df sfo{/t kxf8L d"nsf sd{rf/L / dhb'/x¿ ;d]t lj:yflkt ePsf 5g\ .


dfcf]jfbL sfo{stf{sf] xTof

wg'iff . hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{sf] uf]Ot ;d"xn] zlgaf/ /flt Ps dfcf]jfbL sfo{stf{sf] xTof u/]sf] 5 . uf]Ot ;d"xn] dfcf]jfbL sfo{stf{ ljgf]b dlNnsnfO{ wg'iffsf] ;/ef]/f eGg] 7fp“df xTof u/]sf] yfxf ePsf] 5 . dlNns wg'iff xl/gLsf :yfoL afl;Gbf Pj+ dfcf]jfbL eft[ ;+u7g jfO;LPnsf ;lqmo sfo{stf{ x'g\ . k|x/L lg/LIfs jL/]Gb| ofbjsf cg';f/ ;z:q k|x/Ldf sfo{/t dlNns s]xL ;do cl3dfq jfO{;LPndf cfj4 ePsf lyP . u:tLsf] a]nf bf]xf]/f] le8Gt x'“bf dlNnssf] d[To' ePsf] uf]Ot ;d"xn] bfjL u/]sf] 5 .


b'O{;o sd{rf/Låf/f ;?jf dfu

pbok'/ . hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{ -Hjfnfl;+x_ n] kxf8]d"nsf sd{rf/Lx¿nfO{ t/fO{ 5f8\g wDsL lbPkl5 b'O{;o sd{rf/Lx¿n] ;fd"lxs ;?jfsf] dfu u/]sf 5g\ . ;Kt/Lsf] /fhlj/fhl:yt k'g/fj]bg cbfnt / lhNnf cbfntsf dfq Ps;o @% sd{rf/Lx¿n] ;fd"lxs ;?jfsf] dfu u/]sf 5g\ . b'a} Gofofnosf sd{rf/Lx¿n] ;?jf dfu]kl5 Toxf“sf] sfdsfh 7Kk ePsf] xfd|f ;dfrf/bftfn] hgfPsf 5g\ . l;/fxf ;b/d'sfd / nfxfgl:yt ;/sf/L sfof{nodf sfo{/t sd{rf/Lx¿ ;d]t sfo{If]q 5f8L cfkm\gf] 3/tkm{ nfu]sf 5g\ .

wDsLsf sf/0f sfof{nodf sfd ug]{ jftfj/0f gePsf]n] ;fd"lxs ;?jf dfu ul/Psf] xf] . t/fO{afx]ssf lhNnfdf s]xLn] sf7df8f}df ;?jf dfu]sf 5g\ . Toxf“ sfo{/t t/fO{d"nsf sd{rf/Lx¿n] ;d]t cfkm"x¿k|lt ;xfg'e"lt gb]vfp“bf kxf8] ePs} sf/0f sd{rf/Lx¿n] c;'/lIft dx;'; ul//x]sf 5g\ . l;/fxfsf uf]ljGbk'/ uflj;sf ;lrjsf] xTofkl5 l;/fxf, ;Kt/L / pbok'/sf ;Dk"0f{ ;lrjx¿n] uflj;sf] sfdsfh 7Kk kf/]sf 5g\ .

lghfdtL sd{rf/L cfGbf]ngsf sf/0f dª\unaf/ b]ze/sf cbfntx¿sf sfdsfh 7Kk eP . b]ze/sf ;a} cbfntx¿n] s'g} klg d'2fsf] ;'g'jfO{ u/]sf 5}gg\ . cfGbf]ngsf sf/0f b]ze/sf cbfntdf s'g} d'2fsf] ;'g'jfO{ gePsf] g]kfnsf] Oltxf;d} klxnf] ePsf] Gofo If]qdf sfd ug{]x¿n] eg]sf 5g\ .


n'6]sf] /sd lkmtf{ ug{ cfu|x

g]kfnu~h . /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]u If]qLo sfof{non] dfcf]jfbL ;Da4 jfO{;LPnsf sfo{stf{x¿n] Jofkf/Lx¿af6 n'6]sf] s/Lj Ps s/f]8 ¿k}of“ lkmtf{ ug{ cfu|x u/]sf] 5 . cfof]usf] oxf“l:yt If]qLo sfof{non] dª\unaf/ lj1lKt hf/L ub}{ 8f]Nkfsf] zx/tf/f uflj;–( sf wgaxfb/ a'9fsf] !* nfv, sdn a'9fsf] !@ nfv / t]Daf u'?ªsf] ^@ nfv ¿k}of jfO{;LPn sfo{stf{n] n'6]sf] ph'/L k|fKt ePsf] hgfPsf] 5 . lj1lKtdf of;f{u'Dafsf oL Jofkf/LnfO{ ?s'dsf] d}sf]6af6 kms{g] qmddf jfO{;LPnsf $)÷%) sfo{stf{x¿n] xftxltof/ b]vfO{ n'6]sf] eGb} cfklQ hgfOPsf] 5 .

cfof]un] bfª l;;xlgof–@ sf zflns/fd kf]v/]nnfO{ dfcf]jfbLn] ckx/0f u/L slknj:t' nu]/ /fv]sf] / kl/jf/sf ;b:onfO{ e]6 ug{ glbPsf] hgfPsf] 5 . kf]v/]nnfO{ c;f/ @^ ut] slknj:t'sf] dx]Gb|sf]6af6 dfcf]jfbLsf /fd s'dL{ / lIflth pkgfd u/]sf sfo{stf{n] ckx/0f u//] nu]sf lyP . cfof]un] ckxl/t / n'l6Psf JolQmsf] :jtGq af“Rg kfpg] / ;DklQ;DaGwL df}lns xssf] ;Ddfg ug{;d]t dfu u/]sf] 5 .


ljiffn' Rofp vf“bf gf} l;ls:t

kfNkf . kfNkfsf] bf]efg uflj;– ( kf“rs'08df ;f]daf/ ;f“em ljiffn' Rofp vfFbf gf}hgf l;ls:t ePsf 5g\ . kf“rs'08 lgjf;L lbnaxfb'/ /fgfsf] 3/df Rofp vf“bf pgLx¿ lj/fdL k/]sf x'g\ . :jtGq ;dfrf/ ;]jfsfcg';f/ lj/fdLx¿nfO{ /flt g} pkrf/sf nflu n'lDagL c~rn c:ktfn a'6an nluPsf] lhNnf k|x/L sfof{no kNkfn] hgfPsf] 5 . Rofp vfO{ lj/fdL kg]{x¿df lbnaxfb'/ /fgf -%)_, ;fu/ /fgf -(_, dLgf /fgf -!*_, pdf /fgf -!!_, bLkf /fgf -!#_, /Ltf /fgf -%_, t]hs'df/L ;f? -$_, dfof lrbL -!#_, gGbs'df/L /fgf -%)_ /x]sf 5g\ . pgLx¿dWo] ;fthgfsf] cj:yf uDeL/ /x]sf] hgfOPsf] 5 .


af“s]df lgjf{rg cleofg

g]kfnuGh . g]kfnL sfª\u|];n] ljkL :d[lt lbj;sf] ;Gbe{ kf/]/ af“s]df ;+ljwfg;ef lgjf{rg k|rf/ cleofg yfn]sf] 5 . cleofgsf] g]t[Tj sfª\u|]; pk;efklt ;'zLn sf]O/fnfn] ug'{ ePsf] 5 . g]kfnu~h / aF“s]sf u|fdL0f If]qsf afl;GbfnfO{ ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;kmn agfpg cfu|x ub{} sfª\u|];n] ut dª\unaf/ ¥ofnL k|bz{g u/]sf] 5 .

;+ljwfg;ef lgjf{rg ;kmn agfpg pk;efklt sf]O/fnfn] ;a}nfO{ clkn ug'{ ePsf] 5 . ljkLrf]sdf cfof]lht ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ pxf“n] b]z / hgtfsf] rfxgf k"/f ug{]{ dfWod ;+ljwfg;ef ePsfn] of] cleofg ;kmn kfg'{kg]{df hf]8 lbg' ePsf] :jtGq ;dfrf/ ;]jfn] pNn]v u/]sf] 5 .


bh{gf} ufp“ 8'afgdf

b'O{ lbgb]lv nuftf/sf] jiff{;“u} cfPsf] af9Ln] af/f lhNnfdf s/f]8f}+ ?lkof“ a/fa/sf] wgdfn Iflt ePsf] 5 . jiff{sf sf/0f lhNnfsf sDtLdf b'O{bh{g ufp“ 8'afgdf k/]sf 5g\ . aª/L gbLsf] af9Ln] sn}of–jL/u~h ;8sv08sf] dgu9jf glhs ;8s s6fg u/]sf] 5 . s6fgsf sf/0f ;f] ;8sv08df clxn] uf8Lx¿ aGb 5g\ . sjxLuf]7– !# lsnf] ;8sv08sf] hª\un5]p s6fg ug'{sf ;fy} s/}of k'n s6fgsf] vt/fdf /x]sf] :yfgLo afl;Gbfn] hfgsf/L u/fPsf 5g\ .

l;d|f}gu9sf] uf?ahf/ 6f]n;lxt uf]nu~h, cd[tu~h / plrbL uflj;sf ljleGg 6f]n 8'afg k/L Psbh{g 3/x¿ elTsPsf 5g\ . To;}u/L sn}of gu/kflnsfsf ljleGg 6f]n tyf t]ns'jf uflj;sf !^ 3/ klg k|efljt ePsf 5g\ . df5fufp“sf gfdn] lrlgg] af]wjg ufp“sf df5f kf]v/Lx¿ km'6]/ zlgaf/b]lv df5f au]sf sf/0f nfvf}+sf] Iflt ePsf] df5fkfns s[ifsx¿n] hgfPsf 5g\ . lhNnfsf aª/L, b'wf}/f, k;fx, lto/, afnuª\uf nufotsf 7"nf gbLx¿df af9L cfPsfn] wghgsf] 7"nf] Iflt ePsf] :jtGq ;dfrf/ ;]jfn] pNn]v u/]sf] 5 .


/fKtL gbL lsgf/af;LnfO{ 8'afgsf] qf;

g]kfnu~h . ef/tn] lgdf{0f u/]sf] nId0fk'/ af“wsf sf/0f af“s]sf] /fKtL gbL lsgf/sf ufp“df a;f]af; ug{] afl;Gbfx¿ af9Lsf] 8/n] a;fO{ ;g{] t/v/df 5g\ . xf]lnofsf] l56xLk'/jf, l;d|xjfnufot ef/tLo ;Ldf;“u hf]l8Psf clwsf+z ufp“sf afl;Gbfn] ufp“ 5f]8\g] t/v/ ul/;s]sf 5g\ . jif{]lg af9Lsf] ;d:of em]Nb} cfPsf pgLx¿ jiff{ nfUg'k"j{ j}slNks af;sf] vf]hLdf 5g\ . 3/ jl/kl/ cf“vfn] Eofp“bf;Dd v]taf/L eP klg af“w / af9Lsf sf/0f pgLx¿ wfg /f]Kg;d]t kfp“b}gg\ . s'g} jif{ kNnf] 5]p“af6 au]sf] /fKtL gbL csf{] jif{ cfkm\g} v]tdf cfOk'U5 . gbL lsgf/sf ;of}+ laufx hldg clxn] klg af“em} 5g\ . a? pgLx¿ jiff{ ;lsPkl5 v]tL ug{] ;'/;f/ s:5g\ .

ef/tn] ;Ldf IF]qdf agfPsf] nId0fk'/ af“wsf sf/0f jiff{} cl3b]lv ;'? ePsf] of] ;d:of b'O{ kIFaLr ;/sf/L :t/df hlt jftf{ ePklg clxn];Dd xn x'g ;s]sf] 5}g .


sfª\u|]; ufp“–ufp“ hfg]

a'6jn . ;ljwfg;efsf] r'gfjL ;Gb]z lnP/ ufp“—ufp“ hfg ¿kGb]xL sf+u|];n] sfo{stf{x¿nfO{ cfu|x u/]sf] 5 . :juL{o ljlk sf]O/fnfsf] @^ cf}+ :d[lt lbj;sf] cj;/df g]kfn ljBfyL{ ;+3 ¿kGb]xLn a'6jndf cfof]hgf u/]sf] Ps cGtlqm{of sfo{qmddf g]kfnL sf+u|]; ¿kGb]xLsf ;efklt /fdrGb| 9sfnn]] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ljBfyL{ ju{sf] 7"nf] e"ldsf x'g] ljrf/ JoQm u/] . pgn] r'gfjL ;Gb]z lnP/ ufp“—ufp“ hfg sfo{stf{x¿nfO{ cfu|x klg u/] .

sfª\u|]; ¿kGb]xLsf ;x–;lrj x]d/fh cof{n, lhNnf ;b:o o'j/fh lu/L, dxf;ldlt ;b:o ;f]dgfy zdf{, If]qLo ;efklt /fdaxfb'/ sfsL{, g]kfn dlxnf ;+3 ¿kGb]xL cWoIf /df cof{n, g]kfn t?0f bn ¿kGb]xL cWoIf v]n/fh kf08], g]kfn 6]«8 o'lgog sfª\u|]; cWoIf sfhLdfg >]i7, oftfoft ;+3 If]qLo ;efklt s[i0f a]Njf;] g]kfn k|]; o'lgog ¿kGb]xLsf ;efklt /fd/fh kf]v|]n nufotn] pQm sfo{qmddf ;ljwfg ;efsf] ;kmntfsf nflu ;a} nfUg'kg]{df hf]8 lbPsf lyP .


cfkm\g} sfo{stf{åf/f u[xdGqL alxis[t

pbok'/ . t/fO{df zflGt;'/Iff sfod ug{ g;s]sf] eGb} sfª\u|]; ;Da4 t?0f bn l;/fxfn] u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf pkl:yt x'g] ;Dk"0f{ sfo{qmdx¿ alxisf/ ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . l;/fxf uf]ljGbk'/ uflj;sf ;lrj /fdxl/ kf]v/]nsf] xTofdf ;+nUg /x]sf] cf/f]kdf k|x/Ln] b'O{ lbgcl3 cfkm\gf rf/ sfo{stf{ kqmfp u/]kl5 bnn] To:tf] lg0f{o u/]sf] xf] . bnn] sfo{stf{x¿nfO{ d'Qm ug{ cfu|x ub}{ k"j{–klZrd /fhdfu{sf] nfxfg ahf/ v08df b'O{lbg /fhdfu{ cj?4 u/]sf] lyof] .


lr¶fdf nfvf}+ 7uLM sf/jfxLsf] dfu

pbok'/ . laleGg ;ª\3–;+:yfx¿sf] gfddf lr¶f tyf g]6jls{Ë Joj;fo ;~rfng u/L ;j{;fwf/0fx¿af6 nfvf}+ /sd 7uL ug]{ qmd oxf“ a9]sf] 5 . rf/ dlxgf cl3b]lv ;u/dfyf O{G6/k|fOh]hsf] gfdn] lr¶f ;~rfng u/]/ zt{adf]lhd lr¶f gvf]Ng] lr¶f ;~rfnsnfO{ sf/jfxLsf] dfu /fVb} ;of}+ lr¶f kLl8tx¿n] zlgaf/ lhNnf k|x/L / k|zf;g sfof{no pbok'/ cufl8 gf/fafhL u/]sf] :jtGq ;dfrf/ ;]jfn] hgfPsf] 5 .

;ftfsf] &% ¿k}+of“sf b/n] lr¶f /sd ;ª\sng u/L ut c;f/ @# ut] lr¶f vf]n] klg kf/bzL{ 9ª\uaf6 lr¶f gvf]lnPsf] eGb} u|fxs / ;~rfnsx¿aLr ljjfb a9]sf] lyof] . ljjfbkl5 lr¶f :ylut u/L lhNnf k|x/L sfof{no pbok'/df b'j} kIfaLr ePsf] ;xdlt cg';f/ zlgaf/ k'gM lr¶f ;+rfng ug'{kg]{df ;+rfnsn] klxn] vf]lnPs} lr¶f ;b/ ePsf] ;"rgf u/]kl5 ljjfb a9]sf] hgfOPsf] 5 .

l;/fxfsf] nfxfg 3/ ePsf lr¶f ;~rfns ;'dg sfsL{, Zofd vqL, ;Kt/L /fhla/fhsf ;Gtf]if s0f{, hogf/fo0f d08n tyf pbok'/sf k|Hjn clwsf/L / alag a:g]tn] eg] c;'/Iffsf] sf/0f lr¶f vf]Ng g;lsPsf] ;"rgf sfof{nodf 6f“;L zlgaf/ laxfg} k|x/L sfof{no k'u]sf lyP . ptf cl3Nnf] k6s lr¶f vf]Nbf 7'nf] k'/:sf/ kfPsf JolQmx¿n] lr¶f /4 u/L k'gM vf]n]df Hofg dfg]{ wDsL lbPsf] ;~rfnsx¿n] eGb} cfPsf 5g\ .

lr¶f ;~rfnsx¿n] a]n'sf ePkl5 cWof“/f]df lr¶f vf]nL df]6/;fO{sn, l6=eL, 8]s, b/fh, ;fO{sn nufotsf 7"nf] k'/:sf/ cfkm\g} cfkmGtx¿nfO{ kf/]sf] kLl8t u|fxs s[i0f /]UdLn] atfP . O{G6/k|fO{h]hn] $! hgf P]h]G6x¿ dfkm{t l;/fxf, ;Kt/L / pbok'/sf @# ;o a9L ;j{;fwf/0fx¿af6 @* nfv eGbf a9L /sd ;ª\sng u/]sf] lyof] .


kf7\ok':tssf] cefj

dx]Gb|gu/ . z}lIfs ;q ;'? ePsf] tLg dlxgf lalt;Sbf klg k|flj, lgdflj / dflj txsf kf7\ok':tsx¿ pknAw gePkl5 s~rgk'/ lhNnfsf ljBfyL{x¿ cK7]/f]df k/]sf 5g\ . sIff !, @ / # sf clwsf+z ljifox¿ ahf/df 5}gg\ eg] sIff ^ / ;ftsf clgjfo{ ul0ft, ;fdflhs, hg;ª\Vof / :jf:Yonufot sIff !) sf clgjfo{ ul0ft / ;fdflhssf kf7\ok':tsx¿ ahf/df pknAw gePsf] x'“bf ljBfyL{x¿sf] k7gkf7g ;'rf? x'g ;s]sf] 5}g .

lhNnfaf6 ;femf k|sfzgsf] sfof{no x6fOPkl5 of] ;d:of pTkGg ePsf] hgfp“b} lhNnf lzIff clwsf/L kbdaxfb'/ lji6n] o; ljifodf k6sk6s ;femf k|sfzg;“u ;Dks{ ubf{ klg ;d:of ;dfwfg gePsf] u'gf;f] kf]v] .


 2009© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use