 |
| |
| Kathmandu,
Shrawan 10 2064. |
|
c¿x¿ klg a9fl/g] eP ca †
– rGb|k|sfz aflgof“
ljZjs} ;aeGbf 7"nf] k|hftflGqs d'n's ef/tdf ev{/} dfq klxnf]k6s dlxnf /fi6«klt lgjf{lrt ePsL l5g\ . ^ bzs eGbf nfdf] k|hftflGqs cEof;df ef/tLo /fhgLltdf OlGb/f ufGwL, ;'ifdf :j/fh, ho nlntf, pdf ef/tL, dfofjtL cflb cg]sg dlxnf g]t[x¿n] ef/tsf] /fhgLltdf k|efjzfnL x}l;ot /fVb} cfPs} x'g\ . a? jt{dfg gjlgjf{lrt /fi6«klt k|ltef kfl6nsf] gfd plt;f/f] rrf{df /x]sf] aflx/L d'n'sx¿df hfgsf/L lyPg . If]qLo, hftLo, eflifs / wfld{s ljljwtfo'Qm ;dfhdf ;Gt'ng ldnfpg] ;Gbe{df lzv, d'l:nd, xl/hgx¿nfO{ /fi6«klt agfpg] l;nl;nfdf o;k6s dlxnfnfO{ r'lgPsf] dfq xf] . Ps c/asf] hg;+Vof gfl3;s]sf] d'n's ef/tsf] /fhgLltdf dlxnfx¿sf] ;xeflutf / k|ltlglwTj cfg'kflts¿kdf ;fx|} Go"g /x“b} cfPsf] 5 . ef/tdfq} xf]Og l;+uf] blIf0fk"jL{ Pl;ofnL d'n'sx¿dWo] >Ln+sf, lkmlnlkG;, a+unfb]z / adf{df dlxnfg]t[Tjsf] dxTjk"0f{ e"ldsf /fhgLltsf] pk/L ;+r/gfdf b]lvb} cfP klg cfd¿kdf tL b]zx¿sf] /fhgLltdf dlxnf ;xeflutfsf] l:ylt l67nfUbf] g} 5 .
a? utjif{sf] j;Gt cfGbf]ngsf] ;kmntfkl5 g]kfnsf] /fhgLltdf dlxnfx¿sf] k|ltlglwTj k|ltztdf pNn]vgLo a[l4 x'g] ;Defjgfsf] 9f]sf vf]lnlbPsf] 5 . k'?ifk|wfg ;dfh /x]sf] xfd|f] d'n'sn] v'§f sdfpb} lsg gxf];\ dlxnfx¿sf nflu ## sf] k|ltzt sf]6f lgwf{/0f u/]sf] 5 . sd;]sd ca lgjf{lrt eP/ cfpg] ;+ljwfg;efdf dlxnfx¿sf] pkl:ylt pNn]vgLo /xg] 5 . o;nfO{ lgs} 7"nf] km8\sf] dfGg ;lsG5 . ;“u;“u} hft–hflt, efiff–efifL / If]qsf] cfwf/df ;d]t clgjfo{ k|ltlglwTjsf] Joj:yfn] /fHosf] k"g;{+/rgf / ;dfj]zL nf]stflGqs k4lt :yfkgfdf ;sf/fTds k|efj kg{ hfg] ;DefjgfnfO{ k|an agfOlbPsf] 5 .
xfdL /fHo k'g;{+rgfsf] uf]/]6f]df 5f}+ . ca gof“ aGg] ;+ljwfg;efn] /fHo Joj:yf / k|ltlglwTj k|0ffnL s:tf] agfpnf eg]/ clxn} ls6fg ug{ ;ls+b}g . k|:tfljt ;+ljwfg;efsf] ;+/rgfn] tL ;a} s'/fx¿sf] lgwf{/0f ug]{5 . hxf“;Dd cf;Gg ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg k|0ffnL s:tf] /f]Hg] eGg] s'/f xf] cf7bnLo u7aGwgn] cGtl/d ;+ljwfgdf ldl>t lgjf{rg k|0ffnL /xg] s'/f pNn]v ul/;s]sf] / To;} cg'¿k lgjf{rg cfof]un] lgjf{rgsf] tof/L ;'? u/]sf] ePtfklg To;df d'n's k"0f{¿kdf ;xdt e};s]sf] 5}g . dlxnf, lk5l8Psf] ju{, If]q cflbjf;L hghflt ;d]tsf] ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLåf/f hg;+Vofsf] cg'kftdf ;+ljwfg;efdf k|ltlglwTj ;'lglZrt x'g'kg]{ dfubfjL /x“b} cfPsf] 5 . jt{dfg cf7bnLo u7aGwg To;df ;xdt x'g ;s]sf] 5}g . ;b\efjgfnufot ;a} jfd36sx¿ ;fdfg'kflts lgjf{rg k|f0ffnLs} kIfdf /x“bf /x“b} klg b'O{ sf+u|];x¿sf] sf/0fn] dfq ldl>t lgjf{rg k|0ffnLdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg cf“l6Psf] xf] eGg] ahf/ xNnfnfO{ cf“vf lrDn]/ kTofpg' d"v{tf 7xg]{ 5 . sf+u|]; afx]s cGo 36sx¿n] k"0f{ ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLsf kIfdf c8fg lng] OdfGbfl/tf b]vfPsf] eP PSnf] sf+u|];sf] s] nfUYof] / <† To;}n] cf7bnLo u7aGwgn] ldl>t lgjf{rg k|0ffnLnfO{ g} cfkm\gf] cg's"n b]v]sf] 5 eGg} k5{ .
ldl>t lgjf{rg k|0ffnLsf] kIfdf h:tf;'s} /fd|f ts{x¿ k|:t't ug]{ ul/Ptf klg oyfy{df xfn;Dd d'n'ssf] gLlt lgdf{0fsf] txdf Psnf}6L xfnLd'xfnL rnfp“b} cfPsf] slyt pRr hftLo v; a|fDx0fx¿sf] jr{:jnfO{ hf]ufpg] k|k~r dfq} xf] . Tof] clehfTo ju{sf] lgxLt :jfy{;“u g]kfnsf cflbjf;L hghflt, lk5l8Psf] ju{, dlxnf / dlw;] ;d'bfo kl/lrt e};s]sf] x'gfn] olta]nf;Dd k"0f{ ;dfg'kflts lgjf{rgsf] kIfdf b[9 c8fg lnPsf] 5 .
cfufdL d+l;/ ^ ut]nfO{ ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] ldlt tf]lsPsf] eP tfklg cflbjf;L hghflt / dlw;] ;d'bfosf hfoh dfux¿nfO{ ;Daf]wg ul/Pg eg] lgwf{l/t ldltdf lgjf{rg ;DkGg xf]nf eGg ;ls+b}g . ;a} hflt, efiff, If]q / ln+usf] ;dfg'kflts k|ltlglwTjsf] ;'lglZrtf geP;Dd l;+uf] d'n's ;ª\nf] dgn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ;fd]n x'g] ;Defjgf b]lvb}g . hghflt dxf;+3;“usf] jftf{nfO{ cfwf cwsNrf] cj:yfd} 5f]8]/ ;/sf/ dw]; bf}8fxfdf lg:s]sf] 5 . hlt hfne]mn, /sdL, if8oGq / nf]nf]kf]tf] b]vfP klg cfkm\gf] clwsf/k|lt ;r]t e};s]sf] g]kfnL hgtf ;/sf/sf] pwf/f] / lrKnf] s'/fdf lrKn]nf / cfZj:t xf]nf eGg ;lsb}g . ha;Dd hfthflt, efiff, If]q / ln+usf] hg;f+lVos cfwf/df ;dfg'kflts k|ltlglwTjsf] ;'lglZrttf x'“b}g ta;Dd lglj{£g ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] sNkgf ug{ ;lsb}g .
j;Gt cfGbf]ngsf] ;kmntfn] @#* jif{ k'/fgf] ;fdGtL /fHo;+/rgfsf] hu eTsfof] . ca g]kfnsf] k/Dk/fut /fhzf;gn] ;bfsf] nflu d'n'saf6 ljbf kfpg] g} ef] . ca klg ;fdGtL ;Qfsf] pxL cl:tTj /xnf ls eg]/ s;}n] sNkgf u/]sf] 5 eg] Tof] p;sf] :j}/ sNkgf xf], lbjf:jKg xf], d[udl/lrsf xf] . ;“u;“u} csf]{ of}6f lj8Dagf klg :ki6 b[li6uf]r/ x'g yfn]sf] 5 ls cfh;Dd /fh;+:yfsf] 5q5xf/Ldf /x]/ /fHo ;Qfdf xfnLd'xfnL rnfp“b} cfPsf] v;–a|fxd0f ;d'bfosf] jr{:j klg csNkgLo cfsf/df ;+s'lrt x'g] ;+3f/df plePsf] 5 .
oBlk of] d'n'sdf ljBdfg ljleGg hfthfltx¿ dWo] v;hfltsf] cfjfbL ;jf{lws 7"nf] 5 . t/ v; ;d'bfo cfkm}df g/fd|f];“u ljeflht ePsf] 5 . lxGb" wd{ bz{gsf] gLltzf:qsf] ¿kdf /x]sf] dg':d[ltn] v;nfO{ ;+:sf/ut lx;fan] lgDg sf]6Lsf] If]qL j+z 7x¥ofO{lbPsf x'gfn] a|fDx0f, 7s'/Lnufot s]xL pRr 3/flgof IfqLx¿ ;d]tn] cfkm"nfO{ v;hflt egfpg nfh dfG5g\ . jiff}}{ jif{ b]lvsf] pTkL8g / ckx]ngfsf sf/0fn] lk5l8Psf slyt c5't hfltdf ulgPsf v;x¿ klg cfkm"nfO{ cnu 7fG5g\ . /fHo k|zf;gdf pRr x}l;ot g/fVg], ul/a / dtjfnL IfqLx¿ dfq} olta]nf v; hfltdf ulgG5g\ / ltgLx¿sf] hg;+Vof @) k|ltzteGbf a9L 5}g . c5't dflgPsf v; blntx¿n] cfkm"nfO{ @) k|ltztsf] bfj]bf/ dfGb} cfPsf] 5 . ef]ln cfkm"nfO{ ljz'4 v; eGg nfh gdfGg] IfqL ;d'bfon] klg cfkm\gf] cnu cfg'kflts k|ltlglwTjsf] xsbfjL u¥of] eg] pRr clehfTo ju{ -a|fDx0f, 7s'/L, IfqL_ sf] c+z dfq !)÷!@ k|ltzteGbf a9L /xb}g . To;df klg ;+ljwfgn] Joj:yf u/] adf]lhd ## k|ltzt dlxnf sf]6f 5'6\ofpg' k¥of] eg] clxn];Dd /fHo k|zf;gdf xfnLd'xfnL rnfp“b} cfPsfx¿n] cfkm"n] pkef]u ub}{ cfPsf] clwsf/ / ;x'lnotsf] 7"nf] c+z kl/Tofu ug'{kg]{ afWofTds l:ylt l;h{gf x'g]5 .
x'gtf cfly{s, ;fdflhs ¿kdf lk5l8Psf] tyfslyt v;-IfqL_ ;d'bfon] cfh;Dd a'6 ahf/]/ ;nfd 7f]Sg'nfO{ g} vfGbfgL uf}/j 7fGb} cfPsf] x'gfn] c5't eg]/ x]lkPsf] ;d'bfon] em} cfkm\gf] cnu / Gofof]lrt k|ltlglwTjsf] dfu tTsfn ul/xfNg] 5 eGg ;ls+b}g . syd To:tf] dlta'l4 v; -IfqL_ ;d'bfodf knfof] eg] of] d'n'ssf] k/Dk/fut /fh;+:yf;“u ;“u} /fhgLlt af6 a|fDx0f jr{:j klg a9fl/g] 5 . lsgf/f nfUg] 5 . dfdf, efGhf, Hjf“Ox¿ dfq} xf]Og, 5f]/f, 5f]/L, a'xf/L, efph' jf efO elthfx¿nfO{ 6'kL tfg]/ /fHosf ;jf]{Rr lgsfodf eg]{ lbgx¿ ;bfsf nflu c:tfpg] 5g\ . /fh;+:yfsf] ;dflKtkl5 /fHok|d'vsf] kb xftnfuL x'g] ;kgfx¿ klg t'lxg] 5g\ . cfh;Dd d'n'ssf] /fHo k|zf;gdf …cfk\mg} xft, huGgfyÚ ub}{ cfPsfx¿nfO{ ca c?x¿n] …s7} ljr/fÚ eGg'kg]{ …lgufxÚ ug'{kg]{, l67fpg'kg]{ / …cf“;' k'5fpÚ sf lgldQ clnstf pbf/tf b]vfpg'kg]{ b'lb{gx¿ kf] cfpg] x'g ls < g]kfndf cfPsf] o;k6ssf] /fhgLlts cf“wLn] /fh;+:yfnfO{ dfq} xf]Og c?sf] klg k':t}gL xfnLd'xfnLsf] bf]xf]nf] ug]{ ef] Sof /] <† 7Ls} 5, eujfgn] h] u5{g, hutsf] enf]sf] nflu u5{g\, eG5g\ Sof /] †††
ef/tcfl>t /fhgLlt / g]kfn
– lgdsfGt kf08]
Pshgf ldqn] …d08n] eg]s t ;8sdf plk|mP/ /fhfsf] ho hosf/ ug]{x¿ kf] x'g\ P †Ú eg]/ dnfO{ utf+ssf] k|:t'tLdf ;r]t u/fpg vf]h] . /fhfnfO{ v'zL t'Nofpg ;8sdf nfd nfu]/ …xfd|f] /fhf xfd|f] b]z k|f0f eGbf Kof/f] 5Ú eg]/ gf/fafhL ug]{ hdftn] g} jf:tjdf /fhfjfbL d08n]x¿sf] k|ltlglwTj ug]{ ts{ tL ldqsf] /x\of] . cfkm\gf] k|f0feGbf Kof/f] s;}sf lglDt sf]xL klg x'“b}g . …cfkm" d/] 8'd} /fhfÚ eGg] t g]kfnL lsDabGtL g} 5 eg]kl5 /fhf s:sf lglDt k|f0feGbf Kof/f] x'g ;S5g\ < /fhfnfO{ k|f0feGbf Kof/f] eg]/ kmfNt' gf/fafhL ug]{ d08n]x¿n] x'g\ / tL d08n]x¿n] g} /fh;+:yfnfO{ cfhsf] l:yltdf k'¥ofPsf klg x'g\–tL ldqsf] egfO{ /x\of] .
lgj{:q afbzfxnfO{ …s:tf] /fd|f] kf];fsÚ eGb} jfbzfxsf eQm egfp“bfx¿n] jfbzfxnfO{ gf+u} zx/ kl/qmdf u/fO{ /x]sf a]nf crfgs jfbzfxsf] gf+uf]kgnfO{ Pp6f aRrfn] cf}+NofOlbP kl5 jfbzfxsf] gf+uf]kgk|lt jfbzfx :jo+ ;r]t ePsf] syf Oltxf;sf ¿kdf k9\g kfOG5 . 7Ls To:t} l:yltdf /fhfnfO{ cToGt u'd/fxdf slyt /fheQmx¿n] g} /fv] . lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ To:t} l:yltdf lul/hfeQm sf+u|];x¿n] /fv]sf 5g\ . dfwj / k|r08x¿sf] xfnt klg /fhf / lul/hfsf]eGbf km/s s'g} dfg]df 5}g, oxf“ klg /fhf, lul/hf, dfwj / k|r08 ;a}sf nflu To:t} jfnssf] vf“rf] v8\lsPsf] 5–tL ldqsf] yk syg lyof] .
d}n] o; cl3 klg ef/tn] ;}Go SofDk agfP/ pkef]u ul//x]sf] bfr'{nf lhNnfsf] sfnfkfgL If]qaf/] k|;+u p7fPsf] lyP“ . To; If]qdf ef/tn] /fhf dx]Gb|sf sfo{sfnb]lv g} ;}Go SofDk /fVb} cfPsf] xf] eGg] s'/f ;a}nfO{ yfxf 5 . g]kfnsf] /fhgLltdf k|hftGq lj/f]wLsf] cf/f]k nfu] klg b]zeQm /fhfsf ¿kdf ljz]if :yfg agfPsf /fhf dx]Gb|s} sfo{sfndf sfnfkfgLdf ePsf] /fi6«3ftnfO{ gcf}+NofP/ /fhfsf] ho–hosf/d} /dfpg] d08n]x¿nfO{ gf+uf] jfbzfxnfO{ zx/ kl/qmdf u/fpg] d"v{ ef/bf/x¿eGbf jf:tjdf km/s dfGg ;lsGg . sfnfkfgLdf ef/tn] ;}Go SofDk a;fNbf /fhf dx]Gb| h:tf b]zeQmsf ¿kdf rlr{t JolQmTjn] ;d]t lj/f]w ghgfpg' eg]sf] ef/tsf] c;xof]u x'g] / u2LRo"t eOg] qf;n] g} sfd u/]sf] xf] eGg] s'/f a'em\g sl7g 5}g . /fhf dx]Gb|sf] ef/tnfO{ lr9fpg' x'“b}g eGg] sfo{z}nL cfkm\gf a'af /fhf lqe'jgsf] ef/tcfl>t lrGtgsf] k|efj x'g ;Sb5 . /fhf lq'ejgsf] sfo{sfndf ePsf] lbNnL ;Demf}tf / /f0ff k|wfgdGqL df]xg zdz]/sf kfnfdf ePsf] ;g\ !(%) sf] g]kfn ef/t ;lGw nufotsf ef/tcfl>t cfkm\gf cu|hx¿sf] …ef/tnfO{ lr9fpg x'“b}gÚ eGg] ;f]raf6} g]kfnsf] /fhgLlt ;b}j k|efljt /x\of] . /fh;+:yf;“u} ;+;bjfbL /fhgLlts bnx¿df klg ToxL ef/tcfl>t lrGtg xfjL x'“b} cfof] / …ef/tnfO{ lr9fpg x'GgÚ eGg] ;f]r g} lg0ff{os /x\b} cfof] .
kl5Nnf] ;dodf cfP/ ef/tLo zf;sx¿nfO{ r]tfjgL lb+b} b]zelQm efjgfsf ;fy blIf0fsf] ;Ldf If]qdf a+s/ vg]/ g]kfnL hgtfnfO{ /fli6«otfsf lglDt hfu?s u/fpg k|oTg klg eof] . To; cleofgdf k|oTgzLn g]skf -dfcf]jfbL_ :jo+ klg ef/tcfl>t x'g k'u]kl5 g]kfnsf /fhgLlts bnx¿k|lt g]kfnL hgtfdf ljZjf;sf] v8]/L ePsf] 5 . dfcf]jfbL g]t[Tjn] /fli6«otfsf ;jfndf ( a'“bf k|:t't ub}{ )%@ ;fndf $) ;"qLo dfukq tTsfnLg >L % sf] ;/sf/nfO{ a'emfof] / hgo'4 ;'? u¥of] . dfcf]jfbL g]t[Tjn] hgo'4sf gfddf ef/t lj?4 a+s/ vGg] cleofg ;+rflnt ubf{ klg g]tfx¿n] 7Ls u/] eGg] clg ef/tLo gful/sx¿nfO{ g]kfnL gful/stf lbnfpg] cleofgdf dfcf]jfbL g]tfx¿ kTofpg} g;lsg] u/L d'Vo dltof/sf] e"ldsfdf a:qljxLg e};Sbf klg lj/f]wsf cfjfh g3GsfP/ g]tfx¿s} hohosf/df gf/fafhL ug]{x¿ oyfy{df dfcf]jfbL leqsf d08n]x¿ x'g\ . sf+u|]; / Pdfn]sf] g]t[Tjn] dxfsfnL ;GwLdf /fi6«3ft ubf{ cfkm\gf g]tfx¿sf] uNtL gb]Vg] Tof] k+lQmsf g]tfeQm d08n]x¿ eGbf k[ys klxrfg dfcf]jfbL lsQfsf sfo{stf{x¿n] klg lbg ;s]sf 5}gg\ . b]zeQm gag]/ /fhfeQm jf g]tfeQm dfq aGg] rl/q Pp6} xf], To:tf] rl/qg} d08n] rl/q xf] .
k[YjL gf/fo0f zfxsf] g]kfn PsLs/0f cleofgnfO{ pg}sf ;GttLaf6 k"j{ / klZrdsf] g]kfn ;Ldfgf l6i6f / sf“u8f k'¥ofOPsf] lyof] . ef/t eGg] b]zsf] gfdf+s/0f g} gx'b} lj|l6z ;fd|fHojfb;“usf] ;'uf}nL ;lGwdf dxfsfnLeGbf klZrdsf] e"efu / d]rLeGbf k"j{sf] e"efu g]kfnn] u'dfpg' k/]sf] tLtf] oyfy{ g]kfnsf] Oltxf;df dfq x}g ef/t / a]nfotsf] Oltxf;df klg c+lst 5 . c+u|]hx¿sf] x:tIf]kdf k/]sf] g]kfnsf] t/fO{ If]qsf] s]xL efu lkmtf{ lng klg k[YjLgf/fo0f zfxsf ;GttLx¿n] g} 7"nf] of]ubfg k'¥ofPsf] Oltxf; s;}n] d]6fpg ;Sg] ca:yf 5}g . t/ ef/t ;g\ !($& df :jtGq /fi6«sf ¿kdf lgdf{0f ePkl5 g]kfnsf /fhfx¿ / g]tfx¿ s;}n] klg g]kfnsf] u'd]sf] e"efuaf/] af]n]sf] kfOPg .
la|l6z sDkgL;“u g]kfnn] u/]sf] ;'uf}nL ;lGw ePsf] w]/}kl5 cfP/ ljleGg /fi6«sf gfdf+s/0f ub}{ e"ld x:tfGt/0f ug]{ qmddf ef/t /fi6«sf] gfdf+s/0f u/]/ g]kfnL e"ld ;g\ !($& df x:tfGt/0f ubf{ lj|l6z zf;sx¿n] g]kfnsf d]rLeGbf k"j{, dxfsfnLeGbf klZrd / t/fO{ If]qeGbf blIf0flt/sf g]kfnL e"efu ;d]t ef/tnfO{ lsg lbP < of] k|Zg @))& ;fnsf] qmflGt kl5 ef/t / g]kfnaLr klxnf] k6s ;g\ !(%) df ePsf] ax'rlr{t c;dfg ;lGwdf ;d]t p7fPsf] kfOPg . o;df g]kfnsf /fhfb]lv /fhgLlts bnsf g]tfx¿ ;d]tsf] sdhf]/L k|blz{t ePsf] 5 . d]rLb]lv dxfsfnLdf g]kfnnfO{ ;Lldt u/fP/ klg gk'uL ef/tLo zf;sx¿n] g]kfnsf] ;Ldf lg/Gt/¿kdf cltqmd0f ul//x]sf 5g\, t/ g]kfnsf /fhfb]lv /fhgLlts bnsf g]tfx¿ ef/t lr9fpnf eGg] 8/n] r'krfk ;x“b} / g]kfnL e"ld u'dfp“b} cfO/x]sf 5g\, of] l:yltk|lt d08n]x¿n] cf“vf lsg vf]Ng ;Sb}gg\ . /fhfb]lv bnsf g]tfx¿;Ddsf uNtL sdhf]/Lx¿ cf}+Nofp“b} pgLx?sf /fd|f sfdsf] k|z+;f ub}{ hfg g;Sg] rl/q g} d08n] rl/q xf] . ;a}nfO{ r]tgf eof .
x[bof3ftkl5 s;/L d]/f] hLjg aRof] <
– zlQm /f0ff
ut h]7 @@ ut] dËnjf/sf] lbg, ;bf em}+ ;f“emlt/ ;fOsndf jflx/ lg:sg] d]/f] jfgL / To;} cg';f/ ;fOsn lnP/ d aflx/lt/ lg:s]+, s/Lj kf“r lsnf]ld6/ hlt k/ uO;s]kl5 dnfO{ 5ftLdf s]xL c;lhnf] dx;'; eof] / d 3/ kmls{glt/ nfu]+ . t/ ;fOsn rnfpg Hofb} d'lZsn kg{yfNof] . 3/df /fltsf] vfgfsf nflu s]xL kfx'gfx¿ af]nfOPsf lyP / l9nf] klg eO;s]sf] lyof] . l56f] l56f] ;fOsn rnfpg'sf] sf/0f g} d]/f] 5ftLdf c;lhnf] ePsf] x'g'k5{ h:tf] dnfO{ nfUof] .
3/ k'lu;s]kl5 cf/fd ug]{ sf]lz; u/]+ . cf/fds} cj:yfdf klg s]xL c;lhnf] / yf]/} kl;gf cfpg] eO/x]sf] lyof] . d}n] ;f]r]+–clns l56f] ;fOsn rnfpg's} sf/0fn] o:tf] ePsf] xf]nf eg]/ . t/ lj:tf/} lj:tf/} b'lv/x]sf] / cK7\of/f] ePsf] 5ftL
-h;nfO{ P]GhfOgf -P}7g_ klg eGbf /x]5g\ ._ c;x\o x'g]u/L b'Vg yfNof] . ufx|f] / u?Ëf]kg cToGt sl7g cK7]/f]df kl/0ft x'guof] . Zjf;–k|Zjf; a9]/ clt g} cK7]/f] eof] . To:tf] ePsf] dnfO{ slxNo} yfxf lyPg . o;/L kl/l:ylt c;fdfGo eP klg d xf];d} lyP“ . / ;a} s'/f cfk\mgf] glhs} lutf/ ahfP/ a;]sf] 5f]/fnfO{ ;'gfP“ .
5f]/fn] t'?Gt} tL s'/fx¿ d]/L cfdfnfO{ ;'gfP5 . cfdf ;f“emsf] cf/tL ug]{ t/v/df x'g'x'“bf] /x]5 . pxf“nfO{ dnfO{ lr6lr6 kl;gf cfO/x]sf], c;x\o j]bgf eO{ cw{d'lR5{t cj:yfdf k'u]sf] yfxf eP5 / t'?Gt} dnfO{ ljR5\of}gfdf /fvL kfgL lkpg lbg], kfgL 5ls{g] tyf k+vf vf]n]/ lr;f] xfjf lbO{ Ao'emfpg] k|oTg ul/P5 . t/ ;a} k|of; Joy{ eP5 .
;a} cfkmGtx¿nfO{ vj/ ul/;lsPsf] /x]5 / d]/L alxgL, hf] k]zfn] lrlsT;s -:qL/f]u ljz]if1_ x'g, ltgn] d]/f] l:ylt cToGt} gfh's ePsf] kfO5g\ / dnfO{ tTsfn} glhs}sf] xl:k6n n}hfg] k|aGw ldnfOP5 . To;}a]nf d]/f cfkmGt cfOk'u]5g\ / 5ftL b'vfO{sf] sf/0f yfxf kfO{ d'6' ;DaGwL ;d:of xf]nf eg]/ dnfO{ yfkfynLl:yt gle{s c:ktfn nfg ;Nnfx lbP5g\ .
afg]Zj/af6 yfkfynLl:yt gle{s n}hfg] k|aGw ldnfOP5 . ef/L jiff{t\ eO/x]sf] / af6f]df 6«flkmssf sf/0f ;jf/L ;fwgx¿ klg lj:tf/} u'l8/x]sf] cj:yf lyof] / d]/f] l:ylt cfzf nfUbf] lyPg, d]/f] 5ftLsf] tLa| b'vfO{ / d 56k6fO/x]sf] x'“bf d;“u ;fy} /x]sf ck\mgf kl/jf/hgx¿n] o:tf] ;f]r] ls dnfO{ c:ktfn k'¥ofpg} ;lsg] 5}g . t/ kl/jf/sf ;b:ox¿sf] b[9 lgZro / s7f]/ k|oTgsf sf/0f d]/f] ofqf sfod /flvP5 / dnfO{ gle{s k'¥ofP/} 5f]l8P5 .
ef/L jiff{ eO/x]sf] lyof] /] . dnfO{ tTsfn} gle{ssf] cfsl:ds sIfdf k|j]z u/fOP5 . cfsl:ds sIfsf 8\o"6L :6fkmx¿ / g;{x¿n] t'?Gt} clS;hg lbP5g\ . O=;L=hL= ul/P5 . / 8\o"6L 8fS6/ cfsl:ds sIfdf cfOk'Ubf;Dd O=;L=hL= sf] l/kf]{6 tof/ kfl/;lsPsf] /x]5 .
8\o'6L 8S6/n] O=;L=hL= sf] l/kf]6{ x]l/;s]kl5 d]/f] af/]df s]xL ;f]wk'5 u/]/ d'6';DaGwL cToGt hl6n ;d:of ePsf] lgSof}{n ul/P5 . 8fS6/n] s]xL cf}iflw v'jfO{ dnfO{ clS;hgd} /fv]/ d]/f kl/jf/sf ;b:ox¿ hf] To;avt gle{s cfOk'lu;s]sf lyP, ltgLx¿;“u jftf{ ul//x]sf] 3'O/f] 3'O/f] d}n] ;'g]+ . jftf{af6 s] yfxf kfOof] eg] dnfO{ cToGt s8f vfnsf] x[bof3ft (Major Heart Attack) ePsf] /x]5 . d]/f kl/jf/sf ;b:ox¿ cToGt} lg/fzf, tgfj, å}w dgl:ylt, 8/ / lrGtfn] Aofs'n eO/x]sf /x]5g\ . To; cj:yfdf pgLx¿ c? s]xL klg rfxb}g lyP, s]an d]/f] hLjg/Iff / pTs[i6 pkrf/ dfq pgLx¿sf] rfxgf lyof] .
8\o'6L 8fS6/n] dnfO{ tTsfn} ljz]if lsl;dsf] SofyNofa nUg'kg]{ / tTsfn} Odh]{G;L PlGhof]Knfi6L ug'{kg]{ ;Nnfx lbP5g\ / ;f]xLcg'¿k cToGt} b|"t ultdf tof/L ul/P5 lsgsL d]/f kl/jf/ rfxGy]– d]/f] hLjg /Iff ;aeGbf pko'Qm tj/df 8\o'6L 8fS6/n] xl:k6nsf x[bo/f]u ljz]if1 OG6/e]G;gn sfl8{of]nf]lhi6, gl;{Ë :6fkm / ;a}nfO{ 36gfsf] ljj/0faf/] hfgsf/L u/fP/ tTsfn} af]nfP5g\ . s]xL If0fd} d]/f glhs $–% hgf :6fkm g;{x¿ / OG6/e]G;gn sfl8{of]nf]lhi6 -PlGhof]Knfi6L ug]{ x[bo/f]u ljz]if1_ hDdf eO;s]5g\ . To;}anf jl/i7 d'6'/f]u ljz]if1 klg cfOk'uL d]/f] Odh]{G;L / cGo l/kf]6{ x]b]{ d]/f] bogLo l:yltnfO{ dWogh/ u/L t'?Gt} tof/L ul/P5 .
s]xL ldg]6d} dnfO{ SofyNofa k'¥ofO{+ d]/f] bflxg] lt3|fdf OGh]S;g lbO lt3|fs} sfkdf ;fgf] Kjfn kf/L PlGhof]Knfi6L k|lqmofsf] yfngL ul/P5 . klxn] g} cg'dfg ul/Pem}+ d]/f] d'6'sf] d'Vo wdgL !)) k|ltzt aGb ePsf] / ;f]xL sf/0f d]/f] d'6'df /Qm;~rf/ geO{ x/]s ldg]6 d''6'sf xhf/f}+ sf]ifx¿ dl/;s]sf sf/0f d'6'n] sfd g} ug{ 5fl8;s]sf] / 8fS6/n] dnfO{ kl5 eg]cg';f/ PlGhof]Knfi6L k|lqmof ;'? ul/Psf] s]xL ldg]6df g} d]/f] d'6'sf] aGb ePsf] wdgLnfO{ ljz]if tf/ l5/fP/ aGb ePsf efu ljz]if a]n'gsf] ;xfotfaf6 vf]lnP5 . tt\kZrft\ cw{r]tgfaf6 r]t v'Nbf crfgs d]/f] kL8f sd eO/x]sf] d}n] kfP“ . dnfO{ nfUof], ca d af“Rg ;Sg]5' .
;f“em *M)) ah]lt/ d]/f ;j} b'vfO{, kL8f / a]bgfx¿ x/fO;s]sf lyP“ . d olQ cf/fd ul//x]sf] lyP“ ls d}n] d]/f 8fS6/nfO{ eg]+ – d laNs'n 7Ls 5' / 3/ hfg rfxG5' . t/ dnfO{ tTsfn} 3/ hfg gldNg] egL ;3g pkrf/lt/ nluof] . s]xL ;dokl5 dnfO{ d]/f] kl/jf/;“u e]6\g / s'/fsfgL ug{ klg lbOof] . d]/f kl/jf/sf ;b:ox¿ olQ v'zL eP ls ltgLx¿sf] v'zLsf] cfF;' 5rlNsP/ cfof] / kf]lvof] . ltgLx¿ d]/f] 8fS6/ / ;+nUg ;a} d]l8sn / gg–d]l8sn :6fkmx¿nfO{ o:tf] lsl;dsf] cToGt zL3| / cToGt pTs[i6 pkrf/ ;]jf k'¥ofO{ hLjg arfPsf]df s[t1tf hfx]/ ub}{ /x]sf] d}n] b]v]+ . jf:tjd} Tof] d]/f] k'gh{Gd lyof]– v'zLsf] k'gh{Gd † x[bof3ft ePsf] kf“rf} lbgdf dnfO{ d]/f] pTs[i6 kmd{df l8:rfh{ ul/of] .
cfhsf] ldltdf Ps dlxgfeGbf a9Lsf] eof], d}n] v'zL / :j:y hLjg latfO/x]sf] 5' / zf/Ll/s ¿kdf klg ;lqmo 5' . d]/f b}lgs lqmofsnfkx¿ ;xh / ;lhnf] ¿kdf ul//x]sf] 5' . o; 36gfaf6 d / d]/f kl/jf/n] x[bof3ftsf ;dodf /f]usf] k|ljlwo'Qm, tTsfn / 7Ls lsl;dsf] /f]u lgbfg / pko'Qm pkrf/sf] dxTjaf/] cToGt 7"nf] lzIff kfof}+ . To:tf] lsl;dsf] hLjgbfoL pkrf/ ;]jf g]kfnd} pknAw x'g' d]/f] efUo g} ePsf] d}n] 7fg]sf] 5' .
– jfg]Zj/, sf7df8f }+
‘cfof /fd, uof /fd’ / afa'/fd
– 8f= afa'/fd e§/fO{{+
ef/tsf] xl/of0ff eGg] /fHodf Pshgf cfof /fd eGg] /fhgLlt1 lyP . pgn] oltrf]6L /fhgLlts kf6L{ km]l//xGy] ls dfG5]n] AoËok"j{s pgsf] gfp“ g} cfof/fd–uof /fd eGg] /fv]sf lyP . cfh klg ef/tdf ;a} bnabn'x¿nfO{ …cfof /fd uof /fdÚ / bnabn ug]{ k|j[lQnfO{ …cfof /fd uof /fd k|j[lQÚ eGg] rng 5 .
ev{/} bnLo Joj:yf z'? ePsf] g]kfndf …cfof /fd uof /fdÚ x¿ Tolt b]lvO;s]sf 5}gg\ t/ s]xL ef/]e'/]x¿sf] Psflt/af6 csf]{lt/ …k|j]zsf] nx/Ú rn]sf] va/ eg] cf–cfkm\gf lgs6sf klqsfx¿n] lgs} dxTj lbP/ 5fk]sf] kfOG5 . ca t oxf“;Dd ls of] ljr/f] k+lQmn]vs s} af/]df klg sfg]v';L rNg yfn]sf] cfefif ldNg yfn]sf] 5 . s'g lbg Tof] cb[Zo …nx/Ú sf] k+lQmdf of] ljr/f]sf] gfp hf]l8g] xf], s;nfO{ s] yfxf <
s'/f] o;f] 5 . …k[i7e"ldÚ / …dlxdfÚ gfp“sf b'O{ cvaf/x¿df of] ljr/f]sf] gfp“ …;Nnfxsf/Ú sf] ¿kdf 5flkg] u/]sf] 5 . t/ tL b"O{ cvaf/df s] 5flkG5, p;nfO{ s]xL yfxf x'“b}g, cyjf egf}+ Tof] x]g{] km';{b} x'“b}g . tL b'O{j6} cvaf/sf ;Dkfbsx¿ k|sfzsx¿ p;sf JolQmut ldq x'g\ . s'g} a]nf tL b'O{j6} cvaf/x¿ Pp6} k|];af6;“u;“u} cfnf]kfnf] u/]/ lg:sGy] . km]l/ tL b'O{j6} cvaf/x¿ s'g} /fhgLlts ;d"x ljz]ifsf …d'vkqÚ geP/ ;fdfGo Joj;flos ¿kdf ;+rflnt ;fKtflxs klqsf dfq x'g\ eGg] p;n] a'em]sf] xf] . To;}n] tL b'O{j6}df cfkm\gf] gfp“ …;Nnfxsf/Ú sf] ¿kdf em'08ofOlbg p;n] :jLs[lt lbPsf] xf] . cem egf}+ Pp6fdf t Hofb} 7"nf] s/sfk kl5 df}g :jLs[lt dfq lbPsf] xf] . t/ sfnfGt/df tL b'O{j6} Jojxfl/s ¿kdf b'O{ 5'§5'§} /fhgLlts ;d"x ljz]ifsf glhs k'u]5g\ . clg of] ljr/f] ;Nnfxsf/ egf}bf] k¥of] r]k'jfdf . s;}n] eg] p kftnf] …;Ú lt/ 5, s;}n] eg] df]6f] …zÚ lt/ uof] /] . cem s;}n] eg] p;n] k]6 lr/]sf] …ifÚ agfof] /] †
nf} eGgf]; kf7sx¿, oxf“sf] …qmflGtsf/LÚ /fhLlt jf:tjdf slt bl/b| /x]5 . s] s;}sf] /fhgLlts lgs6tf gfKg] s;L Tolt lkmtnf] x'G5 < cfwf/e"t ¿kdf k|ltw|'jsf klqsf xf]Ogg\ eg] Pp6f JolQm Pp6f eGbf a9L klqsf;“u ;DaGwLt x'g ldN5 ls ldNb}g < km]l/ …;Nnfxsf/Ú egf}+bf]sf] klqsfdf s] kf] e"ldsf x'G5 / < …;Nnfxsf/Ú eGg] ljlQs} p;n] ;'emfj jf ;Nnfx lbg] dfq xf] To;nfO{ dfGg] jf gdfGg] :jtGqtf ;Dkfbs–k|sfzssf] xf] eGg] :jtM :ki6 5}g / < To; dfly tL b'O{j6} klqsfsf ;Dkfbs–k|sfzsx¿n] cfkm\gf] klqsfnfO{ cem} …lgikIf / :jtGqÚ elg/x]s} 5g\ eg] of] lar/f] gfp“dfqsf] …;Nnfxsf/Ú pt;]{/ efUg' lsg k¥of] < cflv/ tL klqsfx¿sf jf:tljs c8fg s] x'g\ s]xL ;do kv]{/ w}o{tf lsg glng] <
xf], oL b'O{j6} klqsfn] obfsbf Ps csf{sf] lgs6sf] kIfnfO{ 5]85f8 u/]/ n]Vg] u/]sf] rflx+ ;a}nfO{ v6\s]s} xf] . To:tf] ge}lbPsf] eP a9L /fd|f] x'GYof] . t/ e}xfn] klg To;n] s'g rflx+ cfsfz v;]sf] 5 t < ;fdfGo 5]85f8n] slxn]sfxL+ /fhgLltdf d;nfsf] sfd klg u5{ . cyf{t ;'Svf /fhgLltdf s]xL /; / :jfb klg t e/lbG5 . To;n] s] lauf¥of] t, olb Tof] xNsf jfbljjfb ablgotaf6} k|]l/t xf]Og eg] †
;aeGbf b'Mvsf] s'/f] s] 5 eg] xfd|f] jfdkGyL /fhgLlts ;+:sf/sf] :t/ clxn];Dd k6Ss} p7\g ;s]g . xfdLn] hlt;'s} …åGåfTds ef}ltsjfbÚ sf] /6 nufP klg xfdLn] s'g} ljifo j:t'nfO{ To;sf] ;du|tfdf x]g{ l;s]gf}+ . c+z / ;Dk"0f{tf aLrsf] ;DaGwnfO{ 5'§ofP/ x]g{ hfg]gf}+ . l/; p7\bf ;fgfltgf s'/f klg luhf]NofP/ 5tf5'NNf kfg]{ / v';L x'“bf s;}sf cfwf/e"t ;}4flGts e8\sfjk|lt klg cf“vf lrDng] /f]un] xfdL g/fd|/L u|l;t 5f}+ . vf;u/L cfh /fli6«o / cGt/f{li6«o ¿kdf k|ltlqmofjfbL / ;+zf]wgjfbLx¿sf] rf}tkmL{ af]njfnf e}/x]sf] / qmflGtsf/L jfdkGyLx¿nfO{ cl:tTj /Iff ug{ wf} wf} kl//x]sf] a]nfdf qmflGtsf/L k+lQm leqsf ;fgfltgf sdhf]/Lx¿nfO{ cfGtl/s ¿kd} ;dfwfg u/]/ d"ne"t l;4fGt / /fhgLltsf cfwf/df Aofks qmflGtsf/L Pstf sfod ug'{ ;dosf] csf6\o dfu e};s]sf] 5 . of] hLjgd/0fsf] k|ZgnfO{ Psflt/ kG5fP/ s;}n] qmflGtsf/L cfGbf]ngnfO{ ef“8\g] / l;4fGtlgi7 Pstfsf] dfu{df ef“hf] xfNg] k|oTg u5{ eg] To;nfO{ Oltxf;n] Ifdf gug]{ lglZrt 5 .
To;}n] of] ljr/f] k+lQm n]vssf] Pp6} …ck/fwÚ s] eg] p;n] cfwf/e"t ¿kdf Pp6} lrGtg /fVg] / /fhgLltsf] ;]jf ug]{ b'O{j6f klqsfdf cfkm\gf] gfp“ hf]l8bf tTsfn} pt;]{/ efUg] cfjZostf gb]v]sf] xf] . ef]ln ltgLx¿dWo] s'g}n] d"naf6f] g} 5f]8]/ cGt} nfu] eg] jf s;}sf] gfp“sf] b'¿kof]u ug{ yfn] eg] Tolta]nf ;DaGw ljR5]b ug{kg'{ cs}}{ s'/f xf] . To;}n] eGgf];\ kf7sx¿, olts}df afa'/fdnfO{ …cfof /fd–uof /fdÚ eGg ldN5 t < tkfO{x¿sf] o;af/]sf] lg0f{o p;nfO{ :jLsfo{ x'g]5 . xf], p;n] Pp6f …ck/fwÚ rflx+ ul//xg]5– g]kfndf qmflGtsf/L jfdkGyLx¿sf] ;zQm / ;an ;+u7g lgdf{0f geP;Dd To;sf] lglDt cfkm\gf] ;fgf] a'tfn] EofP;Dd of]ubfg k'¥ofpg] sf]lz; ul//xg] 5 .
-;fKtflxs dlxdf, jif{–* c+s–$#, @)$& c;f]h !_
l;lSsd s;/L ef/tdf ljno u/fOof] <
– ch'{g 1jfnL
g]kfnsf] l5d]sL Ps :jtGq clw/fHo l;lSsd ;g\ !(&% clk|n @^ tfl/vdf ef/tsf] Ps k|fGt aGg k'Uof] . & xhf/ @ ;o (( ju{lsnf]ld6/df km}lnPsf] l;lSsd /fi6«sf]] !! ;o jif{ k'/fgf] Oltxf;df slxNo} k/tGq ePg . ;g\ !^$@ df km'Grf]s gfdUofnsf] /fhtGqdf /x]sf] /fi6« Ps dgf]x/ tyf ;'Gb/ ko{6ssf] dg x]g]{ zflGtlk|o /fi6« lyof] . o:tf] nfdf] Oltxf; af]s]sf] /fi6« s;/L ljZj dfglrqaf6 x/fP/ ef/tdf ljlng x'g k'Uof] eGg] s'/fsf] hfgsf/L ;a} g]kfnLdf x'g}kb{5 . o;af6 g]kfnL hgtfn] 7"nf] kf7 klg l;Sg'k5{ . ef/tsf] l5d]sL ;fgf /fi6«k|lt s:tf] Jojxf/ / b[li6sf]0f /x]sf] 5 < g]kfn / l;lSsd;“u s:tf] Jojxf/ u/]sf] 5 < g]kfnnfO{ s;/L s'g s'g a]nf ;fj{ef}d;Qf arfpg s;n] s:tf] of]ubfg u/] / s;n] ljb]zLsf] rfndf s]–s] u/] <
s_ ;g\ !(%) sf] ;lGw
ef/tsf] cfkm\gf ;fgf :jtGq /fi6«x¿k|lt s:tf] lu4]b[li6 /x]sf] 5 / s;/L km;fp“bf] /x]5 eGg] s'/f l;lSsdsf] ljnoaf6 ;a} g]kfnLn] /fd|f];“u a'em\g' kb{5 . ;g\ !(%) df ef/tn] cfkm\gf] ;fgf l5d]sL /fi6«;“u c;dfg ;lGw u¥of] . ToxL ;lGwnfO{ cfwf/ dfgL ef/tLo ;]gf ufGtf]s / pQ/L ;Ldf;Dd r]skf]i6 /fVg k'Uof] . l;lSsdsf] ;fdl/s dxTjsf] ;a} hfgsf/L xfl;n u¥of] . h;sf] cfwf/df l;lSsdnfO{ cfkm\gf] ;'/Iff ug{ g;Sg] cj:yfdf k'¥ofO{ ef/tdf ljlng u/fof] .
;g\ !(%) sf] ;lGwsf] 3f]8f r9]/ g]kfnsf] pQ/L ;Ldfgfdf !* 7fp“df ef/tLo r]skf]i6 /fVg] sfo{ ef/tn] u¥of] . o;sf] lj/f]w tdfd g]kfnLn] ubf{ g]tfx¿n] g]kfnL ;}lgsnfO{ tflnd lbg a;]sf x'g\ eGg] em'7f bfjL u/] . km]l/ jL=kL= n] ltAatdf c;fwf/0f kl/l:ylt ePsf]n] To;sf] c;/ otf cfpg glbg o:tf] ul/Psf] xf] eg]sf lyP . o;/L hgtfnfO{ 9f“6\g] k|j[lQ lnPsf lyP . t/ ;]gfnfO{ a'l4dfgLk"j{s s'zn /fhgLlt1 >L % dx]Gb| jL/ljqmd zfxb]jaf6 sLlt{lglw lji6 k|wfgdGqL ePsf] a]nfdf g]kfndf /x“b} cfPsf ef/tLo ;}lgs lkmtf{ k7fOof] / g]kfnsf] :jfwLgtf arfpg Pp6f 7"nf] of]ubfg eof] .
o:t} jL=kL= sf]O/fnf ePsf] a]nfdf @)!&÷*÷@# ut] ef/tLo ;}Go k|d'v hg/n s]=P;= lyd}of g]kfndf cfO{ g]kfnsf] ;'/Iff ef/tsf] xftdf lng] 7"nf] if8\oGq u/]sf lyP . h;sf] g]kfnsf ;+rf/dfWod -lghL_ af6 g]x¿nufot hg/nsf] Aofks lj/f]w / wHhL p8fpg] sfo{ u/]kl5 ef/tn] g]kfnsf] cfGtl/s dfdnfdf x:tIf]k ug]{ 5}g eg]/ af/Daf/ :ki6Ls/0f lbof] .
o;/L g]kfnsf] ;'/Iff cfkm\gf] k8sdf kfg]{ hfn ef/tn] ub}{ cfPsf] s'/f tdfd g]kfnLnfO{ hfgsf/L 5 .
-v_ ‘b]jfg’ / lghL ;lrj
;g\ !(%) sf] ;lGwnfO{ cf8 lnP/ l;lSsdsf /fhfnfO{ ;3fpg k|wfgdGqL;/xsf] JolQmnfO{ …b]jfgÚ gfd lbP/ ef/tn] l;lSsddf k7fof] . ToxL kb kl5 …P8\ldlgi6]«l6e clkm;/Ú sf] gfddf kl/0ft eof] . Tof] ef/tLo JolQm olt zlQmzfnL eof] ls p;sf af/]df …l;lSsd ljwfg;efÚ n] ;d]t s'g} k|Zg ;f]Wg gkfpg] sfg'g aGof] . o:tf] zlQmzfnL kbsf] lj/f]w l;lSsdL /fhfn] ul//x] . PSn}n] klg b]jfgnfO{ pgn] :sfp6 dfi6/df ;d]t /fv] . t/, pgsf] kljqtf ef/tLo if8\oGqdf km;]sf l;SsLd]nL g]tfx¿n] a'em\g ;s]gg\ . oxL P8ldlgi6]«l6e clkm;/sf] kbn] g} l;lSsdL hgtf kmf]8\g] / /fhflj/f]wL ultljlw ;+rfng u/L l;lSsdsf] :jfwLg cl:tTj g} ;dfKt kf¥of] .
g]kfndf klg ;g\ !(%) sf] ;lGws} cfwf/df >L % dxf/fhflw/fhsf] lghL ;lrjdf / Soflag]6 ;lrjdf lbNnLn] cfkm\gf sd{rf/L k7fpg] Joj:yf nfb\of] . h'g s'/f g]kfn / g]kfnLsf] :jfwLgtfdf wld/f k;fpg] sfo{ / g]kfnsf] uf]klgotf cfkm\gf] xftdf kfg{ s'l6n rfndfq ef/tsf] lyof] . kl5 >L % dx]Gb|n] /fd|f];“u a'em]/ g]kfnL ;lrjn] xfd|f] sfd u5{g\ eg]/ lkmtf{ k7fPsf] s'/f /]s8{df /xg cfjZos 5 .
u_ /fhgLlts bn
;g\ !($( df g} l;lSsddf ef/tsf s]xL g]tfsf] ;lqmotf / bjfjdf ef/tLo sf+u|];sf] zfvf …l;lSsd :6]6 sf+u|];Ú sf] gfddf ef/tn] lsg]sf bnfn JolQmx¿ /fvL vf]n]sf lyP . h;sf] g]tf sfhL n]08'k bf]h]{ lyP . l;lSsd] /fhfsf] ;lqmotfdf lghnfO{ /fi6«lj/f]wL lqmofsnfkdf ;+nUg ePsf] cf/f]kdf pgnfO{ ;g\ !(&@ df l;lSsd :6]6 sfplG;nsf] kfif{b kbaf6 x6fOPsf] lyof] t/ klg ef/tsf] kxndf pgnfO{ k'g:yf{kgf ul/of] . log} sfhLsf] ;lqmotf / ;xof]un] ef/tn] cfkm\gf] ceLi6 clenfiff kl/k"lt{ u¥of] . l;lSsdn] cfkm\gf] :jfwLgtf ;bfsf nflu u'dfpg' k¥of] .
g]kfndf ef/tLo sf+u|];sf] ;lqmotfdf tyf ef/tLo g]tfx¿s} cflzjf{bdf g]kfnL sf+u|];sf] :yfkgf ef/tdf eof] . pQm bnsf] /fhgLlts p2]Zo s] lyof] eGg] s'/f pb\3f6g ;df/f]xdf ;efklt ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfn] :ki6 zAbdf eGg'ePsf] lyof] . –…jf:tjdf g]kfn / ef/t b'O{ b]z xf]Ogg\ s] hftLo b[li6n], s] wfld{s b[li6n], s] cfly{s b[li6n] ;a} k|sf/n] g]kfn ef/t jif{s} Pp6f k|d'v c+u ePsf] b]lvG5 . cfh /fhgLlts b[li6n] h'g leGgtf b]lvG5 To;sf] d"ndf s"6gLlts / :jfyL{ /fhgLlt1x¿sf] rfnafhL dfq xf] .Ú
…g]kfnnfO{ ef/taf6 leGg 3f]lift ug{df s]jn lj|l6z ;fd|fHojfbLsf] dfq nfe 5}g a? o;n] xfd|f b]zdf :j]R5frf/L zf;sx¿sf] klg 7"nf] :jfy{ l;4 x'G5 . a? egf}+ o;}df pgLx¿sf] cl:tTj sfod 5 .Ú
o;}u/L ef/tsf] k|zf;lgs OsfO{dfq xf] eg]/ ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfn] JoQm ug'{ePsf] lyof] .
pko'{Qm cleJolQmaf6 jL=kL= sf] leqL dg;fo s] /x]5 eGg] s'/f klg :ki6 cleJoQm ePsf 5g\ . km]l/ aL=kL= Oltxf;sf] slt 1fg xfl;n ug]{ JolQm /x]5g\ eGg] s'/f klg :ki6 b]vfPsf 5g\ . pgnfO{ g]kfn xhf/f}+ jif{b]lv :jtGq /x]sf] s'/fsf] 1fg /x]g5 . o:t} ef/tnfO{ pklgj]zdf a:g gk/f];\ egL g]kfnsf ;k"t b"/bzL{ k|wfgdGqL eLd;]g yfkfn] ldq/fi6« jL=kL= sf] hGde"ld / lzIff cfh{g u/]sf] 7fp“sf] p4f/ / ljsf;sf nflu tTsfnLg k~hfjsf /fhfnfO{ n]v]sf] kqsf] klg hfgsf/L gePsf] k|i6 x'G5 . To:t} sf+u]|;sf dxfdfgj 3f]lift ePsf JolQmnfO{ wd{zf:qsf] k'/f0fsf] klg 1fg gePsf] :ki6 x'G5 / /fdfo0fdf /fdsf] ljjfx :jtGq /fHo hgsk'/sL /fhs'df/L ;Ltf;“u ePsf] / dxfef/tsfnsf k|d'v kfq kf08jx¿ :jtGq lj/f6 /fHodf u'Ktjf; u/L a;]sf b]lvG5g\ . g]kfnsf wfld{s, ;f+:s[lts / P]ltxfl;s 1fg jL=kL= sf]O/fnfdf lyPg . pgsf u'? hok|sfz gf/fo0f, g]x¿n] h] cx|fof] ToxL ug]{ pgsf] afgLn] g]kfnsf] :jfwLgtfdf v]n]sf] e"ldsfn] g]kfnk|lt s'g} pQ/bfloTj gePsf] s'/f :ki6 x'G5 .
o:t} sf+u|];sf] pTklt g]kfnsf] lxtsf nflu ePsf] xf] ls ef/tsf] lxtsf nflu eGg] s'/f klg :ki6 b]lvG5 . g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/ ha eof] g]kfnsf] :jfwLgtfdfly clj/n x:tIf]k ef/taf6 ePsf] s'/f s6' ;Tosf]¿kdf :jLsfg}{ k5{ . g]sfs} ;/sf/ ePsf] a]nfdf sf]zL / u08sL, 6gsk'/ / dxfsfnL a]lrPsf] s'/f s;}n] gsfg{ g;Sg] cj:yf Oltxf;df n]lvPsf] 5 .
3_ /fhfsf] rft'o{
l;lSsdsf tTsfnLg /fhf ldjfª 5f]Uofn l5Dkf] yG8'd lyP . /fhf kfNb]g cfkm" c1fg / sdhf]/ ePsf]n] ef/tsf k|To]s if8oGqnfO{ d"sbz{s eP/ :jLsfg{ afWo lyP . /fhf l;wf ePsfn] ;+o'Qm /fi6«;+3sf] ;b:otf k|fKt ug{ ;s]sf lyPgg\ . t];|f] b]z;“u ;Dks{ ug{sf nflu klg ef/ts} :jLs[lt rflxG5 eg]/ :jLs[lt dfUy] t/ gkfO{ r'k nfu]/ a:y] . cfkm\gf] b]zdf a9\bf] ef/tLos/0f, ef/tLo af]njfnf / bjbjf tyf k|efj a9]sf] s'/f klg afWotfjz x]/]/ a:g' afx]s s]xL ug{ ;Sb}gy] . pNn]lvt s'/f hgtfnfO{ / ;}GonfO{ ;Demfpg'kYof]{ Tof] :ki6 zAbdf ;Demfpg ;s]gg\ . h;n] ubf{ pgsf] ktgsf ;fy} l;lSsdsf] klg cl:tTj nf]k eof] .
ª_ e"kl/j]li7t /fHo
l;lSsd klg Ps e"kl/j]li7t /fi6« xf] . l;lSsdsf] Aofkf/ j[l4 xf];\ jf l;lSsddf pBf]uwGbf km:6fpg] sfo{sf nflu ef/ts} d'v tfSg'kYof]{ . l;lSsddf pTkfbg ePsf ;fdfg xf];\ jf k|fs[lts pTkfbg a]Rg l;wf ljb]z;“u ;DaGw l;lSsdn] /fVg kfpb}g lyof] . To;sf nflu ;bf k/d'vL eP/ l;lSsdn] ef/tsf] d'v tfSg'kYof]{ . ef/tsf] Psnf}6L d"Nodf l;lSsdsf] pTkfbg a]Rg'kYof]{ . l;lSsdsf] cGt/f{li6«o Jofkf/ dfu{ ef/taf6 g} ug'{kYof]{ . t/, l;lSsdsf] :jfwLgtf g} ;dfKt kfg]{ gLlt ef/tn] !(%) b]lv g} lnPsfn] l;lSsdn] w]/} si6 ef]Ug'k/]sf] lyof] . jflif{s krf;f}+ xhf/ dg cn}+rL, pRrsf]6Lsf] dlb/f, /fd|f] hl8a'6L, kmnkm"n, yf]s tyf ax'd"No kTYf/x¿ Hofb} ;:tf] d"Nodf -ef/tsf] Psnf}6L d"Nodf_ ef/tLox¿nfO{ a]Rg'afx]s c? ljsNk pgLx¿df lyPg . o;n] ubf{ l;lSsdsf] pGgltdf Hofb} afwf k/]sf] s'/f :ki6 b]lvGYof] .
g]kfn klg e"kl/j]li7t /fi6« xf] . o;sf] cGt/f{li6«o Jofkf/ clwsf+z ef/tsf] af6f] eP/ g} ug'{kg]{ afWotf 5 . ef/taf6 a]nf–a]nfdf g]kfnsf] cGt/f{li6«o Aofkf/ / pBf]u If]qdf gfsfaGbL u/]/ Hofb} b'Mv lbPsf] s6' cg'ej g]kfnn] klg ul//x]sf] 5 . g]kfnsf] ;fdfg ;:tf]df lng] / g]kfnnfO{ dx+uf]df a]Rg] kl/kf6L v'Nnf k':ts h:t} 5 . g]kfnaf6 ;:tf]df hl8a'6L lsGg] / To;af6 ag]sf] cf}iflw Hofb} rsf]{ df]ndf g]kfndf a]Rg] u/]sf] xfdLn] ef]uL/x]sf 5f}+ . g]kfnnfO{ ef/tn] :yn / hndfu{ a]nf–a]nfdf /f]s nufP klg g]kfnsf] xjfO{ oftfoftsf ;Dks{ w]/} b]z;“u ePsf]n] clnslt d"Noa[l4 eP klg xjfO{ dfu{af6 klg ;fdfg cfoft–lgof{t ug]{ u/L s]xL /fxt kfPsf] 5 . o;n] ubf{ ef/tn] Hofb} RofKg ;s]sf] 5}g .
r_ /fh;+:yfk|lt cgu{n k|rf/
ef/tn] l;lSsd cfkm\gf] cflwkTodf lngsf nflu k|d'v afwssf] ¿kdf /fh;+:ufnfO{ lnP/ /fh;+:yfk|lt cgu{n k|rf/ u/L To; ;+:yfk|lt hgcf:yf sd u/fpg] sfo{df ef/t nfu]sf] lyof] . /fh;+:yfnfO{ ;fdGtL, zf]ifs / hgxTof/fsf ¿kdf k|rf/k|;f/ u/L To;k|ltsf] cf:yf sd u/fPsf] lyof] . /fhf l;lSsdsf] Pstfsf] k|tLs lyP . t/, ha cf:yf sd eof] To;af6 kmfObf lj:tf/jfbL zlQmn] lnof] / b'O{ l;lSsdsf] :jfwLgtf ;dfKt eof] . g]kfndf klg ef/tsf] sn'lift clenfiff k"/f ug{sf nflu afwssf] ¿kdf /fh;+:yfnfO{ x]/L p;n] @)#) ;fnd} jL/]Gb|sf] xTof ug]{ c;kmn k|oTg u¥of] . ToxL if8\oGqsf] lg/Gt/tf @)%* ;fndf b/af/ xTofsf08 x'g k'Uof] . dfcf]jfbLleqsf …/cÚ sf hf;';åf/f >L % 1fg]Gb|nfO{ xTofsf] cf/f]k nufP/ /fhtGqk|ltsf] hgcfZyf sdhf]/ kfg{ ef/t ;kmn eof] .
5_ efiff / ;+:s[lt gi6 ug]{
l;lSsd ef/tdf ljno ug'{cufl8 Toxf“ l;lSsdL efiffk|lt cgf:yf k}bf u/L eflifs emu8f pTkGg u/fOPsf] lyof] / l;lSsdsf] ;+:s[lt gi6 agfOPsf] lyof] . To:t} Toxf“ ;fDk|bflos efjgf pTkGg u/fO{ Ps ;Dk|bfon] csf]{dfly 3[0ff ug]{ u/fO{ hgtfnfO{ ljefhg ul/Psf] lyof] . h;sf] sf/0faf6 ef/tn] l;lSsdnfO{ cfkm"df ljnLg u/fPsf] lyof] .
s'g} klg b]zsf] Pstf / :jfwLgtfsf] s8L To; b]zsf] efiff, ;+:s[lt / ;fDk|bflos ;b\efj xf] . ;a} hgtf h'g;'s} efiff efifLsf eP klg To;df e]befj gu/L xfdL Ps xf}+ eGg] efjgf hfu[t eO{ PsnfO{ k/]sf] kL/dsf{df csf]]{n] ;xof]u u/]df To; b]zsf] :jfwLgtf / Pstf cIf'00f /xG5 . t/, xfdLsxf“ klg g]kfnL efiffk|lt cgf:yf k}bf ug]{, ;fDk|bflostfsf] efjgf a[l4 u/fpg] / g]kfnsf] eljio;“u ljb]zL zlQmn] v]Ng nfu]sf] cfefif ePsf] 5 . olb of] l:ylt a9\b} uPdf oxf“ c/fhstf pTkGg x'G5 h;sf] kl/0ffd Hofb} b'MvbfoL x'g]5 .
cfh g]kfnL–g]kfnLaLrsf] dfWod efiff g]kfnL ag]sf] 5 . h;af6 g]kfnLaLr efjgfTds PsLs/0f ePsf] 5 . o;}n] efiff / ;+:s[ltdf bvn kfg'{ eg]sf] ;fDk|bflostf a9fpg' xf] / :jfwLgtfdf bvn kfg'{ xf] .
h_ ef8fsf dflg;åf/f gf/f–h'n';
l;lSsddf hgcfGbf]ng rn]sf] axfgfdf bfhL{lnªaf6 ef8fsf dflg; nu]/ /fhb/af/ 3]/fpg] / /fhfnfO{ tyfgfd ufnL u/fpg] sfo{ ef/taf6 ePsf] s'/f /fhfn] g} eg]sf lyP . ptf /fhfnfO{ abgfd u/fpg /fhfsf] cfb]zn] uf]nL 7f]s]sf] eGg] / /fhfs} cfb]zdf lu/km\tf/ u/]sf] egL s"6Ln rfnafhL P8\ldlgi6]«l6e clkm;/n] v]n] . /fhfnfO{ hgtflj?4 / hgtfnfO{ /fhflj?4 e8\sfpg] s"6Ln rfn lj:tf/jfbL zlQmn] v]Nof] .
g]kfndf klg @)#) kl5 /fhf jL/]Gb| gxlNnPsf] b]Vbf ef/t nlHht eof] / /fhf jL/]Gb|sf] xTof ug]{ k|oTgdf lg/Gt/ nfUof] .
To;}n] oxf“sf s]xL g]tf / hgtfnfO{ /fhflj?4 e8\sfpg yfNof] . ToxL nx}–nx}df nfu]/ oxf“ g]tfx¿n] Pp6f 7"nf] e"n u/] . ljb]zL /fhgLlt1 ;f+;bnfO{ g]kfnleq af]nfP . …/cÚ sf hf;';x¿nfO{ dfcf]jfbL / g]kfnL sf+u|]; Joj:yflksf ;+;b\df dgf]gLt ul/of] . @)$^ ;fndf klg g]kfnsf] /fhgLlts kl/jt{g g]kfnLaf6 g} x'g'kg]{df ljb]zLnfO{ af]nfO{ u0f]zdfgsf] 3/ If]qkf6L rfS;Laf/Laf6 cGt/f{li6«o sfg'gsf] ljk/Lt cfGtl/s dfdnfdf x:tIf]k u/L nnsfg]{ sfo{ eof] .
ef/tn] bf]xf]/f] e"ldsf v]Nof] . s]xL g]tfnfO{ ;+3if{sf] cfx\jfg ug{ g]kfn k7fof] / ef/t ;/sf/ cfkm" rflx+ g]kfnnfO{ ;+/lIft /fi6« agfpg] / hn;|f]t cfkm\gf] xftdf kfg]{ ;lGwsf] d:of}bf af]s]/ g]kfn cfof] . t/, /fhfåf/f Tof] d:of}bfdf cGt/lgxLt efjgfnfO{ a'em]/ To;nfO{ sfof{Gjog x'gaf6 /f]sL g]kfnsf] ;fj{ef}d / :jfwLgtfnfO{ arfO{ csf]{tkm{ ef/tn] /fhfnfO{ ax'bn lbg xtfl/g'x'“b}g eGg] ;Nnfx klg lb+b} lyof] eg] otf ax'bnjfbL g]tfnfO{ ;xof]u ug{ ;}lgs;d]t g]kfnef/t ;Ldfgfdf a9fO;s]sf] lyof] . o;sf] d'Vo tfTko{ /fhf hgtfaLr n8fO“ kfg]{ / ef/tLo ;]gf oxf“ /fhgLlts bnsf] cfx\jfgdf egL leq x'Ng] / g]kfnnfO e'6fg agfpg] s'6Ln rfn rn]sf] b]lv >L % jL/]Gb|af6 ef/tnfO{ yfx} glbO{ /fli6«o :jfwLgtfeGbf 7"nf] /fhgLlts Joj:yf xf]Og eGg] ;f]r]/ @)$^ ;fn r}t @^ ut] ax'bnsf] 3f]if0ff eof] .
otf cGtl/d ;/sf/sf k|d s[i0fk|;fb e§/fO{ / g]skf Pdfn]sL g]t[ tTsfnLg pBf]u, jfl0fHo dGqL ;xfgf k|wfgsf] ld;gsf] lbNnL e|d0fsf] cj;/df ;femf gbL, ;femf d'b|f / ;femf ;'/Iffsf] cjwf/0ffsf ;fy} h'g !), !(() sf] ;+o'Qm lj1lKt ahf/df kbfk{0f u/fof] . ef/tLonfO{ >d :jLs[lt lng' gkg]{, ef/tLo lzIfsnfO{ :yfoL agfpg], ef/tLo uf8L g]kfndf k|j]z ug{ kfpg] / ef/tLo ;fdfgdf eG;f/ 36fpg] sfo{ u¥of] . pQm lj1lKtnfO{ tTsfnLg dGqLkl/ifb\n] kf; u¥of] . lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] lbNnL e|d0fdf ef/tn] 6gsk'/ h:tf] /fi6«3ftL ;lGw u/fof] . o;/L hn;|f]t xft kfg]{ of]hgf ef/tsf] lyof], h'g sfod 5 .
;g\ !(%) kl5sf] g]kfn–ef/t ;DaGwsf] Oltxf; x]bf{ ef/taf6 w]/}k6s g]kfnsf] :jfwLgtf / ;fj{ef}d;Qfdfly k|xf/ ug{ vf]h]sf] :ki6 b]lvG5 . o;sf ;fy} ef/td'vL g]tf / pgsf] bnnfO{ s;/L v]nfP/ g]kfnsf] :jfwLgtf vfg] lgot ;'?df u/]sf] lyof] eGg] s'/f klg :ki6 b]lvG5 . ef/td'vL g]tf ePsf] ;/sf/ g]kfndf ag]sf] a]nfdf g} sf]zL, u08sL / dxfsfnL a]lrPsf] 5 . gf+uf] ¿kdf g]kfnsf] :jfwLgtfk|lt v]Ng] clwsf/ s;}nfO{ klg 5}g .
dfcf]jfbLn] la;]{sf] !(%) sf] ;lGwsf] s'/f
– s]kL lwtfn
cGtl/d ;+;bdf o;};ftf g]kfn–ef/t ;Ldf If]qdf ef/tn] agfPsf ljleGg af“wx¿sf sf/0f g]kfnL e"–efu 8'afgdf k/]sf] / s}of}+ ufp“ j:tLaf6 dflg;x¿ lj:yflkt x'g'k/]sf] ljifon] /fd|} 7fp“ kfof] . 8'afgdf k/]sf a:tLx¿af6 cfkm\gf nfnf–afnf / gfgLx¿ ;d]t lnP/ ufp“n]x¿n] ;'/lIft jf;:yfgsf] vf]hL ub}{ efUg' k/]sf] sf?l0fs b[iosf] lrq0f ;d]t ;f+;bx¿n] ;+;b ;dIf u/] . bnx¿sf] sf]6fdf k/]sf dgf]lgt ;f+;bx¿sf oL cf“z' uf]xLsf cf“z' dfq x'g eGg] a'em\g rflx+ w]/} a'l4 lvofpg' kb}}{g . ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{sf Ps g]tf ;Ltf/fd or'/L /fhwfgL sf7df8f}+ cfOk'u]kl5 /fi6«jfbsf] lgnf] /+udf /+luPsf g]kfnsf sDo'lgi6 ;f+;bx¿ ;d]t clxn] o; ljifodf r'Kk nfu]kl5 ;+;fbx¿sf cf“z' uf]xLsf cf“z'dfq lyP eg]/ ;xh} cy{ nufpg ;lsG5 .
dxsfnL ;lGw kfl/t u/fpg ef/tn] nlaË z'?ubf{sf] a]nf ;Ltf/fd or'/Lx¿sf] sDo'lgi6 kf6L{sf dxf;lrj x/ls;gl;+x ;'/lhtn] o:t} e"ldsf lgefPsf] ofb xfdL ;a}nfO{ 5 . Toltv]/ ;+;bdf Ps ltxfO{ dt lnP/ a;]sf] g]skf Pdfn]nfO{ dxfsfnL ;lGwsf] kIfdf dtbfg ug{ v'NNf lbzf lgb]{z u/]/ x/lszg l;+x ;'/lhtn] g]kfnsf sDo'lgi6x¿sf] lgi7fsf] kf]n vf]lnlbPsf lyP . aif]{gL Ps va{ jL; ca{ ?lkof“ g]kfnn] kfpg] / a9L ePsf] ljB't :of6]nfO6 dfkm{t rLgnfO{ a]lrg] u“h8Lx¿sf h:tf xfjfbf/L ukm u/]/ v8\u jnL / dfwj g]kfnn] sDo'lgi6x¿sf] /fi6«jfbsf] kbf{ p3fl/lbP kl5, ljsl;t ef/t cfl>t /fhwfgLsf] gof“ z}nLsf] gof“ 3f]8f ca dfcf]jfbL klg alg;s]sf] 5 eGg] ;To klg phfu/ e};s]sf] 5 .
g]skf dfcf]jfbLn] @)%@ ;fn kmfug'g ! ut] ;z:q ;+3if{ ug]{ z+v3f]if ug'{ cl3 cfkm\gf $) ;"qLo dfux¿dWo] g]kfn ef/tLaLrsf] ;g\ !(%) sf] c;dfg ;lGw klg Ps lyof] . ljqmd ;Djt @)%) sf] bzssf clGtd lbgx¿lt/ ;LdfIf]qdf xhf/f}+sf] ;+Vofdf a+s/x¿ vg]/ Pstfsf p;n] ;g;gL klg drfPs} xf] . t/ Tof] 36gf k|r08 / afa'/fdx¿sf] P;=8L= d'gLx¿;“usf] afu]{lgª dfq lyof] eGg] ;TonfO{ kl5Nnf lbgsf pgLx¿sf Aojxf/n] ;xL ;fljt ul/lbof] . lbNnLnfO{ ;fIfL /fv]/ @)^@ ;fn d+l;/ & ut] ;DkGg dfcf]jfbL / ;ft bnaLrsf] !@ a'“b] lbNnL ;Demf}tf o;sf] klxNnf] sl8 lyof] eGg] ;To klg ca k|dfl0ft e};s]sf] 5 . To;dfly k|r08sf] klxnf] cf}krfl/s lbNnL e|d0fdf pgn] s:;LP/ kfls:tfg lj?4 lbPsf] a]t'ssf] cleJolQm ef/t elQmsf] tNnf]:t/sf] gd"gf lyof] eGg] klg 1ft ljifo g} xf] .
/fhf / ;]gfnfO{ cl:y/tfsf sf/s b]Vg' k5fl8 8f= afa'/fd e§/fO{sf] oxL b[li6bf]if x'g'k5{ . /fhfsf] :yfg /fhgLlts :yfg xf], To;sf/0f /fhfsf] ;DaGwdf d s'g} nfdf] / rsf]{ ax;df hfg rfxGg . t/, /fhfsf] zf;g l6sfO{ /fVg dWo cfGbf]ngsf] a]nf lj=;+= @)$^ / @)^@ ;fndf g]kfnsf] ;fj{ef}ldstf ef/tnfO{ ;'Dkg] ;t{df cl3 ;fl/Psf] ef/tLo k|:tfj /fhfx¿n] nTofO{ lbPsf] oyfy{ eg] Ps g]kfnL x'g'sf sf/0f d]/f nflu cToGt efjgfTds 5 eGg] ;To rflx+ d 5'kfpg rfxGg . hxf“;Dd ;]gfsf] k|Zg 5 xd|f] ;]gf t /fli6«o ;]gf xf], g]kfn PsLs/0f cleofgsf] ;d/ ljh]tf . lr/sfnb]lv bn ljz]ifsf] k|efj aflx/ a;]sf] . If]qLo cv08tfsf] lhDd]jf/L lnP/ a;]sf] ;]gfsf] dgf]an lu/fP/ l;4 ug{ vf]hLPsf] :jfy{ lsdfy{ /fli6«o :jfy{ x'g ;Sb}g . ;]gf t, /fHon] ;'lDkPsf lhDd]jf/L axg ug]{ Ps ;+sNka4 ;+ul7t zlQm dfq xf] . o:tf] ;]gfdfly csf/0f nf~5gf nufP/ j}/Lx¿ x“;fpg] v]nv]Ng' b]zeQmx¿sfnflu zf]egLo x'g ;Sb}g . lx+hf] ;]gfsf] SofDkdf ePsf uNtLx¿ /fHosf x'g\, /fHo k|lt jkmfbf/ /x“b} cfPsf] ;]gfn] cfh nfl~5t x'g'kg]{ s'g} sf/0f 5}g . cfkm"dfly ;d]t dfgjtf lj?4sf] ck/fwsf] cf}+nf pl7/x]sf] a]nf zf;sx¿sf] cf1f zL/f]wfo{ ug]{ ;]gfsf l;kfxLx¿nfO{ ckdflgt ug]{ sfd p;sf] jkmfbf/L / st{Jo k/fo0ftf k|ltsf] cljZjf; dfq xf] . To;n] hu x;fpg] sfd t u5{ t/ b]zsf] enf] ub}{g eGg] s'/f 8f=afa'/fd e§/fO{h:tf lj4fgx¿n] a'lemlbPsf] eP, sd;]sd b]zsf] eljiodfly ljZjf; ug{ ;lsGYof] .
;g\ !(%) sf] g]kfn ef/t c;dfg ;lGw vf/]hLsf] d'2f sxf“
uof] < g]skf dfcf]jfbLnfO{ hgtfsf] of] oIf k|Zg xf] . g]skf dfcf]jfbLnfO{ nfUg ;S5, xfdLn] p7fPsf] of] d'2f hgtfn] ca lal;{;s] . t/ ;To o:tf] xf]Og . ;g\ !(%) d} ePsf] l;lSsd;“usf] o:t} ;lGwsf] cf8df ef/tn] l;lSsdnfO{ cfkm\gf] e"–efudf ufe]sf] g]kfnL hgtfn] la;]{sf 5}gg\ . Tof] vt/f xfd|f] b]zsf] cf“ug / sf]7f–rf]6f;Dd k'lu;s]sf] oyfy{;“u cfd g]kfnL hgtf hfgsf/ 5g\ . vf;u/L /fhgLlts bnx¿nfO{ ;Qfsf] …nnLkkÚ b]vfP/ pgLx¿dfly ;jf/ x'g], xfd|f] /fhgLltnfO{ cl:y/ / sdhf]/ agfO{/fVg] / cGtTjuTjf xfdLnfO{ l;lSsd]nL agfpg] ef/tLo …u]d KnfgÚ kf/bzL{ / ;fj{hlgg g} 5 . cGoyf lbNnLdf cWog/t ljBfyLx¿ xl/ /f]Ssf / cd/]zs'df/ l;+x s;/L ;+;bdf l5g{ ;S5g\ <
;g\ !(%) sf] ;lGw b]zsf] ;fj{ef}ldstf / If]qLo cv08tfsf lj?4 n6\lsPsf] …k+hfjL t/jf/Ú xf] . o;nfO{ cfkm\gf] ub{g dflyaf6 kG5fpg g;lsP;Dd cd/l;+x / elQm yfkfsf l;kfxLx¿sf] af“sL st{Jo h;/L k"/f x'“b}g To;}u/L /fi6«jfbsf rsf{ s'/f u/L /fhgLltsf] v]tL ug{ kNs]sf sDo'lgi6x¿sf] klg g]kfndf jf:tjdf s'g} eljio 5}g . h;/L emfkf ljb|f]xaf6 g]skf dfn] x'“b} ;dofGt/df x/ls;g l;+x ;'/lhtx¿sf] cfb]zdf a'6 ahfg]{ g]skf Pdfn]sf] ljsf; eof], To;}u/L /f]Nkfsf] rkL d]nfaf6 ef/tLo lj:tf/jfbsf lj?4 ;d]t v's'/L / nf7L p7fp“b} hgo'4 dfkm{t g]skf dfcf]jfbLdf ¿kfGtl/t b]zeQmx¿sf] zlQm klg P;=8L= d'lgx¿sf] lbzf lgb]{zdf cfO{=P;=cfO{= sf] cfnf]rgf / lul/hfk|;fb sf]O/fnfx¿s} ;]jfdf ;dfKt x'g] v]nsf] t'¿k aGgd} csf]{ sDo'lgi6 36s /dfO/xg] xf] eg] s;}sf] s]xL eGg' 5}g . cGoyf ;a}n] lgwf/ v'DRofpg] a]nf e} ;s]sf] 5, a]nf 3ls{of] eg] s;n] kf] ;f]W5 / <
kl/jt{gsf] ;+3f/df b]lvPsf r'gf}tL
– n]v/fh e§-/fs]z_
nfdf] ;dosf] cGof]n / hl6ntf lrb}{ ;+ljwfg;ef lgjf{rg ^ d+l;/df x'g] eg]/ tf]lsPsf] 5 . t/, cem} ;+ljwfg;ef lgjf{rg x'G5 x'Gg yfxf 5}g . o;sf nflu cfjZos hgr]tgfsf] k|rf/k|;f/ ;'? ePs} 5}g . lgjf{rg cfof]un] cem}+ ;'/Iffsf] cg'e"lt u/]s} 5}g . o;cl3 klg ^ c;f/df lgjf{rgsf] ldlt tf]lsPsf]df u[xsfo{sf] cefj eGb} cfof]us} l;kmfl/;df ;fl/Psf] lyof] . To;a]nf cfof]un] lgjf{rg ;fg{ b]vfPsf sf/0fdWo] ;do cefjafx]s c? cem} oyfjt 5g\ .
olta]nf k''gM ^ d+l;/df lgjf{rgsf] ltly tf]lsPsf] eP klg of] cfkm}df z+sf:kb b]lvPsf] 5 . cf7 /fhgLlts bnx¿ s;}n] klg r'gfj k|rf/sf nflu hfg] lg0f{o u/]sf 5}gg\ . hgtfnfO{ ;+ljwfg;ef lgjf{rg eg]sf] s] xf] eGg] a'emfpg pgLx¿n] ;s]sf 5}gg . o;n] o:tf z+sfnfO{ emg} an k'¥ofPsf] 5 . lgjf{rgsf] ldlt cf7bnsf] ;xdltsf] cfwf/df to x'b} / ;fl/“b} cfPsf] 5 . cfkm"n] u/]sf] ;xdltsf] slt kfngf eof] ePg eg]/ cf7bnn] slxNo} d""Nof+sg ug}{ st{Jo ;Dem]gg\ . s;n] slt uNtL u/] / s;n] slt ;xdlt kfngf u/] To;sf] tTsfn ;dLIff x'g' h?/L 5 . cfkm"n] u/]sf] sfdsf] ;dLIff / 5nkmn gu/L cufl8 a9\g lgs} ufx|f] x'g]5 . To;n] hgtfdf cljZjf; / lg/fzf k}bf u5{ . bnx¿aLrdf klg ljZjf;sf] ;+s6 b]lvg] ;+efjgf x'G5 . ;dLIff u/]kl5 uNtL / sdhf]/Lx¿nfO{ x6fP/ nu] dfq k|ultdf hfg ;lsG5 .
cGof]nsf] e'd/L
;+ljwfg;ef eg]sf] cfkm"n] rfx]sf] ;+ljwfg cfkm}+n] agfpg] k|hftGqsf] ;jf]{Qd ljlw xf] . o;df hgtfn] cfkm"n] rfx]sf] /fhgLlts bn, gful/s ;dfh, hghflt, dlxnf, pTkLl8t ;dfhsf k|ltlglw pDd]bjf/sf ¿kdf 5fG5g\, h;n] lgjf{lrt eP/ uPkl5 ;+ljwfg agfp“5g\ . o; lx;fan] of] ;a}eGbf nf]stflGqs ljlw xf] . h'g g]kfnsf] Oltxf;df klxnf]k6s cfufdL ^ d+l;/df x'“b}5, kl/l:yltn] ;fy lbPdf . t/, ;+ljwfg;ef lgjf{rg 3f]if0ff;“u} o;nfO{ lj:tf/} e'd/Ldf kfg]{ v]n ;'? ePsf] 5 . o;df /fhfjfbL / ljb]zL zlQmx¿ nflu k/]sf 5g\ . vf;u/L, cfkm"nfO{ ljZjsf] :j3f]lift k|hftGqsf] ;SsnL bfa]bf/ 7fGg] cd]l/sf o;df dl/d]]6]/ nflu k/]sf] 5 . dfcf]jfbLnfO{ cem} cft+ssf/L jf Jojxf/ g;'w|]sf] eGb} k"j{ cd]l/sL /fhb"t dfcf]jfbL zflGtk"0f{ /fhgLltdf cfp“bfb]lv g} lrRofO/x]sf 5g\ . t/, pgsf] af]nLnfO{ g]kfnL hgtfn] dxTj lbPgg\, lsgeg] hgtfn] df]l/of6L{sf s'/f em'6f / skf]nslNkt x'g\ eGg] yfxf kfO;s]sf 5g\ . t}klg /fhgLlts bnsf s]xL g]tfx¿ eg] cd]l/sfsf] asdkm';] s'/fx¿nfO{ cfwf/ dfg]/ dfcf]jfbL;“u h'Wg vf]lh/x]sf 5g\ . ljb]zL O;f/fdf rNg vf]Hbf ;+ljwfg;efsf] d'2f cf]em]ndf kg{ hfg] ;Defjgf /xG5 . dfcf]jfbLsf] lj/f]wdf bnsf g]tfx¿n] ljb]zLsf] ;Nnfx dfGg] ;Defjgf cem} oyfjt 5 . csf]{lt/ ;/sf/sf] cfkm\g} Jojxf/n] klg ;+ljwfg;efsf] d'2f cf]em]ndf kg]{ b]lvG5 . lsgeg] ;/sf/n] clxn] tTsfn k"/f ug'{kg]{ s'/fx¿ klg /fhgLlts d'2fsf] l5gf]kmfgf] ePkl5 dfq} eGg yfn]sf] 5 . h:tf]M d'Qm sd}of ;dfhsf] dfu, ahf/df k]6«f]lnod kbfy{sf] cfkm"lt{ ;xh agfpg] dfuh:tf ljifonfO{ ;/sf/n] ;+ljwfg;ef g} s'g'{k5{ eg]h:tf] Jojxf/ ul//x]sf] 5 . hgtf emg\ c;Gt'i6 x'g k'u]sf 5g\ . h;n] ubf{ ;/sf/ cnf]slk|otflt/ pGd'v 5 .
lxhf]sf e|i6frf/>LnfO{ wdfwd rf]Vofpg] sfd a8f] axfb'/Lsf ;fy of] ;/sf/n] ul//x]sf] 5 . lhNnf, If]qLo / ufp“sf ;/sf/L sfof{nox¿ lkogsf] e/df rln/x]sf 5g\ . x]bf{ oL s'/fx¿ ;fdfGo / /fhgLlts d'2fkl5 dfq} ;dfwfg ubf{ klg x'g] b]lvP klg oyfy{df o;n] hgtfdf ljt[i0ff hufpg] sfd dfq} ul//x]sf] 5 . nf]stGqdf hgtfn] yf]/} eP klg ;'wf/sf] kl/sNkgf u/]sf] x'G5 . t/, oxf“ 7Ls pN6f] eO/x]sf] 5 . kSs} klg ;'wf/fTds jf ;+zf]wgfTds tj/n] dfq} oL s'/fx¿sf] bL3{sfnLg ljsf; ;+ej 5}g . t/, ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;kmn agfpg o:tf s'/fx¿n] hgtfdf ;sf/fTds ;Gb]z lbG5, To;sf nflu ;/sf/n] r':t sbd rfNg ;Sg'k5{ .
sd{rf/L ;+oGqdf klg Jofks km]/abn ug'{k5{, clg dfq} ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;xh x'g hfG5 . clxn]sf] sd{rf/LtGq ;fdGtjfbL k|j[lQ g} /fVg rfxG5 . h;n] ubf{ p;n] cfkm\gf] ks8 hdfO/fVg ;sf];\ . o'/f]kn] rf}tkmL{ ljsf; ug'{df ;fdGtjfbnfO{ kmfn]/ k"“hLjfblt/ nfUg' d'Vo sf/0f lyof] . ;dfhjfbLn] k"“hLjfbsf /fd|f s'/fx¿nfO{ lng ;s]sf] v08df dfq b]zn] ljsf;sf] km8\sf] dfg{ ;S5 .
dfcf]jfbL / ;+ljwfg;ef
cem} klg ;+ljwfg;ef g?rfpg]x¿ ;+ljwfg;efaf6 dfcf]jfbLsf] ax'dt cfp“5 / /fHodf Ps5q ks8 x'G5 eg]/ o;nfO{ 6fg{ euL/y k|of; ul//x]sf 5g\ . dfcf]jfbL d'nwf/sf] /fhgLltdf cfof] eg]/ ktgsf] af6f]df cfPsf] cy{ nufpg vf]lh/x]sf 5g\ . h;n] h] eg] klg oL ;a} xNnfx¿ x'g\ . oyfy{df ;+ljwfg;ef g dfcf]jfbLsf] k]jf gf/f xf] g t pm ktgsf] af6f]df g} cfPsf] xf] . of] dfcf]jfbLsf] nf]slk|otfnfO{ dg gk/fpg] zlQmaf6 /lrPsf] k|f]kf]ufG8f dfq} xf] .
dfcf]jfbL d"nwf/sf] /fhgLltdf cfPsf] xf] eg] o;sf] cy{ x'G5, p;n] cfk\mgf ;a} l;4fGt / p2]Zo 5f8]/ cfTd;dk{0f ug'{ . t/, To;f] xf]Og . dfcf]jfbL zflGtk"0f{ /fhgLlts wf/df k|j]z u/]sf] dfq} xf] . d"nwf/sf] /fhgLlt klg oxL g} xf] . hxf“ zflGtk"0f{ n8fO{ x'G5, ;+3if{sf] ¿k km]l/G5 t/ /f]ls“b}g .
dfcf]jfbLnufotsf clwsf+zn] clxn] b]zdf *) k|ltzt u0ftGq cfO;s]sf] bfjL u/]sf 5g\ . bfjLsf] cflwsfl/s / :jtGq cfwf/ ge]l6P klg b]zdf u0ftGqsf] jftfj/0f 5 eGg] ;a}n] a'em]sf] s'/f xf] . t/, of] *) k|ltzt u0ftGq s:tf] x'g] < of] s] xf] < eGg] pQ/ lbg h?/L eO;s]sf] 5 . u0ftGqsf] df]8n ef/t, kfls:tfg, cd]l/sf, ?;, rLg jf s'g b]zsf] h:tf] x'g] jf ljBdfg b]zsf u0ftGqfTds df]8neGbf g]kfnL u0ftflGqs df]8n s;/L km/s x'G5 eGg] s'/fsf] hfgsf/L g]kfnL hgtfn] vf]h]sf 5g\ . o;sf] pQ/ dfcf]jfbLn] klg lbg]a]]nf cfO;s]sf] 5 . dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] g]kfnsf] xfjfkfgL, ef}uf]lns, ;f+:s[lts kl/l:yltcg';f/ u0ftGqsf] df]8]n x'g'kg]{ 7f]; df]8n k|:t't ug{ ;s]sf] 5}g . Pp6f kl/jt{gsf/L kf6L{sf nflu gof“ df]8n k|:t't ug]{ lhDd]jf/L ylkPsf] 5 eg] hgtfn] dfcf]jfbLaf6 dfq o;sf] ck]Iff u/]sf 5g\ .
;+ljwfg;efsf] ckl/xfo{tf
;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ ;kmn agfpgdf casf] /fhgLlt s]Gb|Lt x'g' h?/L b]lvG5 . gof“ g]kfnsf] vfsf clxNo}b]lv sf]/]/ ;+ljwfg;efsf nflu l;+uf] /fHo tof/ x'g' h?/L 5 . h'g;'s} zlQm nfu] klg g]kfndf ca ;+ljwfg;ef lgjf{rg /f]lsg] 5}g . lsgeg] k|hftGq jf nf]stGqdf hgtfsf] s'/f g} ;j]{;jf{ x'G5 eGg] ljZjJofkL dfGotf 5 . * j}zfv, @)^# sf] /fhfsf] efif0fnfO{ 7LseGb} lx“8]sf cd]l/sf / ef/t klg g]kfnL hgtfn] ;f] efif0fnfO{ nTofPkl5 g]kfnL hgtfsf] lg0f{o g} dfGg] eg]/ cfkm\gf] af]nL km]/]sf] pbfx/0f e]l6G5 . clxn] hghflt, dlxnf, pTkL8t ;d'bfo ;a} ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] kIfdf 5g\ . of] d'n'ssf nflu ;'vb ljifo xf] . ca vfln cf7 /fhgLlts bnn] ;femf /fhgLlts, ;fdflhs, cfly{s / ;f+:s[lts kl/jt{gsf d'2f lnP/ ufp“ufp“df r]tgfd"ns sfo{qmd lnP/ hfg'kg]{ b]lvG5 . hlta]nf gf/fo0flx6Lsf afbzfxx¿ lgjf{rg ef“8\g ;Dk"0f{ zlQm vr{ ug{ nflukg]{5g\ . To;sf] x]Ssf klg ;/sf/n] /fVg'kg]{ 5 .
;+ljwfg;ef lgjf{rgkl5 g]kfnL hgtfsf] /fh rNg]5 . To;kl5 aGg] ;/sf/n] /fHodf tNnf] txsf hgtfsf] k|ltlglwTj ;'lglZrt ug]{5 . cfh;Dd blaPsf, lklN;Psf / /fHosf] r/d bdgaf6 k|tfl8t hgtfsf] cfjfh;lxtsf] ;/sf/ aGg] 5 . oL / o:tf y'k|} cfzf / ;kgfsf ;fy cfufdL ;+ljwfg;efdf g]kfnL hgtfsf] ;xeflutf Aofks x'g]5 . o;} cfwf/df klg o;a]nf ;+ljwfg;ef lgjf{rg x'G5 eg]/ ;r]ttfk"j{s 7f]s'jf ug{ ;lsG5 . t/, @))& ;fnsf] h:t} aLr}df t'xfpg] v]n klg ;'? x'g ;S5g\ . leqL ¿kdf To:tf v]n eO;s]sf sltko pbfx/0f xfd|f ;fd' 5g\ . s]xL xb;Dd dw];df hf/L cfGbf]ngn] klg o;df s]xL wSsf nufpg ;S5 . en} dw];sf] cfGbf]ngdf p7]sf w]/} dfux¿ jf:tljs dw];Lsf ;d:of x'g\ / tL dfunfO{ g]skf dfcf]jfbLn] g} dw];L hgtfaLr :yflkt u/]sf] lyof] .
dfcf]jfbLlj?4 ;~hfn
dw];sf d'2f dw];L hgtfaLr :yflkt ug]{ kf6L{ dfcf]jfbL eP klg To;lj?4 olta]nf ;~hfn z}nLn] ;+ul7t cfqmd0f hf/L 5 . cfqmd0fsf] ;a}eGbf 7"nf] ¿k /f}tx6 36gfsf cft+ssf/LnfO{ cfqmd0f gu/]/ dfcf]jfbLdflysf] g[z+; sf/afxLnfO{ k|>o lbO/x\of] . dfcf]jfbL g]t[Tjdfly klg cfqmd0f ug]{ p2]Zon] b]zL ljb]zL k|ltlqmofjfbLx¿sf] O;f/fdf o:tf 36gf ePsf] k|i6 5 . dfcf]jfbLn] rfx]sf] zf]if0f, bdg / pTkL8gsf] cGTosf] gf/flj?4 To:t} gf/f lnP/ gof“ zlQm v8f u/]/ To;dfkm{t\ cfkm\gf] dg;fo k"/f ug{ ;lsG5 eGg] lrGtgn] dfcf]jfbLdfly lgof]lht cfqmd0f hf/L 5 .
ljgfxltof/ /fhgLlt ug]{ eGb} b]vfk/]sf] dw];L hgclwsf/ kmf]/dn] cfkm}+ xTofdf ;+nUg eP/ cfkm\gf] v'gL rl/q phfu/ u/]sf] 5 . csf]{lt/, To:tf 36gfnfO{ cfkm"n] lhDd]jf/L lnOlbP/ hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{sf ljleGg ;+u7gx¿n] kmf]/dnfO{ hf]ufO{lbPsf 5g\ . o;nfO{ dfcf]jfbLlj?4sf] ;'lgof]lht / ;~hfn lgdf{0f;lxtsf] cfqmd0fsf] ¿kdf x]g'{kg]{ x'G5 . h'g;'s} gfdsf ;+u7gn] xfd|f sfo{stf{ / g]tfx¿sf xTof u/] klg pgLx¿sf] p2]Zo eg]sf] :jb]zL ;fdGtjfbL / ljb]zLx¿sf] ;]jf ug'{ g} xf] . 36gfqmdn] u/]sf] k'li6 klg oxL xf] . dfcf]jfbL g} clxn]sf] kl/jt{gsf nflu ;a}eGbf lhDd]jf/ zlQm ePsfn] p;lj?4 o:tf cfqmd0f ul/Psf x'g\ .
-n]vs dfcf]jfbLsf ;]tL OGrfh{ tyf ljwfos x'g\_–/fhwfgL b}lgsaf6
r'gfj lrGx kf6L{ cg's"n x'g'kYof]{ ls Û
– ;"o{k|;fb zdf{
d+l;/df ug]{ elgPsf] lgjf{rgsf nflu cfof]un] btf{ ul/Psf bnx¿nfO{ r'gfj lrGx ljt/0f u/]5 . c? kf6L{x¿n] t s]xL af]n]gg\ t/ dfcf]jfbL afx]ssf sDo'lgi6 gfdwf/L kf6L{x¿sf] eg] O{iof{hGo Hj/f]sf] kf/f] clxn] cSsfl;Psf] 5 . lgjf{rg cfof]usf] r'gfjlrGx k]6f/f] leq klxNo} b]lv xl;of“–xyf}8f klg /lx/x]sf] lyof] . dfcf]jfbL Ot/ jfdkf6L{x¿n] rfx]sf eP ;'?d} Tof] k]6f/f]af6 xl;of xyf}8f lrGx x6fOdfUg ;Sy] . t/ pgLx¿n] To;f] u/]gg\ . lsgsL ;'?df s]xL gaf]Ng] t/ kl5 uP/ cgGtsfn;Dd klg lsrlsr ul//xg] jfd jfn/f]un] pgLx¿ cfqmfGt 5“b}5g\ . x]g'{ xf]nf, oxL /f]u d+l;/sf] lgjf{rgdf -olb eOxfNof] eg] †_ klg o;/L bf]xf]l/g] 5– jfdx¿ sf6fsf6 / kmf6fkmf6 ug]{ 5g\, sf+u|];n] ax'dt NofO;s]kl5 ;ldIff a}7s ug]{5g\, r'gfjdf Aofks wf“wnL eof] eGg] 5g\ / km]l/ sfo{stf{nfO{ ;8sdf pkmfg]{ sfo{qmd agfp“g]5g\ . lgs6 eljiosf] of] k|i6 lrq b]Vbf b]Vb} klg dfwj sfd/]8 / k|r08 sfd/]8n] s:sf h'“uf cl/d'7] < eGg] h:tf] u/]/ n8\g'sf] s] k|of]hg 5 <
v}/, cfof]un] r'gfj lrGx af“8L ;Sof] . a'9f] kf6L{, 3fd kf6L{, xl;of xyf}8f kf6L{ cflb x'g] g} eP . t/ cem} klg olb k"glj{rf/ ug{ ;lsG5 eg] …cf7 bnsf] ;xdltdfÚ lgjf{rg lrGx eg] km]/] x'G5 . ;a} bnsf] lgjf{rg lrGxdf Ps¿ktf cfpg] u/L tL lrGxx¿ km]l/ lbP x'G5 . cf7bn ldn]kl5 cGtl/d ;+ljwfg t af/Daf/ km]l/g ;S5 eg] lgjf{rg lrGx km]g{ g;lsg] s'/} ePg . clxn]sf cf7 kf6L{ g]kfnL cfsf;df ;“u} p8L/x]sf Ps jyfg cyf{t cf7 yfg r/fx¿ h:t} 5g\ . u0ftGqsf] rf/f] vf]hL/x]sf 5g\ r/fx¿ †† To;}sf/0f kf6L{x¿nfO{ ljleGg hftsf r/fx¿sf] r'gfj lrGx lbg' pko'Qm xf]nf h:tf] nfU5 . cgk9 hgtfn] r/fsf ljleGg hftx¿ /fd|/L lrGb5g\ . To;}dfly r'gfj lrGxsf r/fsf] cg'xf/ ToxL kf6L{sf d"nL g]tfsf] h:tf] agfOlbof] eg] t emg\ r'gfj lrGx k|i6 eOxfN5 .
cfh;Ddsf] of] k+lQmsf/sf] 7DofO{ s] xf] eg] of] d+l;/df r'gfj x"b}g . r'gfj u/fpg] leqL dg;fo g} gePsf g]tfn] r'gfj h;/L klg u/fOG5 eg]/ xfjfbf/L efif0f 7f]sL /x]sf 5g\ . o;y{ klg oL xfjfdf ;}/ ug]{ g]tf ePsf kf6L{nfO{ ljleGg hftsf lrl8ofx¿ r'gfjlrGx lbg' Psbd} pko'Qm x'g]5 .
s'g kf6L{nfO{ s'g r/f] r'gfjlrGx lbg' knf{ < d]/f] JolQmut ljrf/ s] 5 eg] kf6L{sf] rl/q cg';f/sf] r/f] 5fg]/ Tof] kf6L{nfO{ r'gfj lrGx lbg' k5{ . h:t} g]kfnL sf+u|];sf] r'gfj lrGx …rLnÚ xf];\ . lrnsf] r'Rrf];“u ;d¿k agfP/ To;df lul/hfafa'sf] cg'xf/ 6f:g ;lsG5 . lrn cd]l/sfsf] /fli6«o k+IfL klg xf] . cd]l/sLx¿sf] rLn k|]d / lul/hfafa' k|]ddf Ps¿ktf klg 5 . h;/L rLn pRr cfsfzdf ljr/0f ul//xG5 t/ l;gf] emD6g jf s;}sf] u'“8 eTsfpg ljB'tLo ultdf p pkl:yt x'G5 7Ls To:t} u/L r'gfj cfP kl5 sf+u|];n] ;a}nfO{ lt/Lld/L em\of“O{ b]vfOlbG5 . To;sf/0f sf+u|];sf] r'gfjlrGx …rLnÚ Psbd pko'Qm x'G5 .
Pdfn]sf] nflu r'gfjlrGx …jLP6L Aof6Ú cyf{t …rd]/f]Ú pko'Qm x'G5 eGg] dgfO nfU5 . rd]/f]nfO{ htf kmfObf x'G5 Tot} ldNg] k|f0fL eG5g\ Sof/] . Pdfn] g]tf dfwj sfd/]8sf] 5f]6f] Oltxf;nfO{ k'g:d/0f u/f}+ † l;lnu'8L hfg' eof]– e"ldut dfcf]jfbLnfO{ e]6\g' eof]–u0ftGqdf ;xL 7f]Sg' eof], g]kfn kms{g' eof], O{Zj/, k|lbksf] xKsfO vfg' eof] u0ftGq 5f]8]/ b/af/ l5g'{ eof], /fhfnfO{ bfd /fv]/ 9f]Ug' klg eof], ca clxn] jfn'jf6f/ uP/ lul/hf;“u 7LSs, k|r08;“u e]6] pg};“u 7LSs, cfkm\gf] lsrg Sofljg]6sf] g]tf u'6n] xKsfp5, km]l/ pgLx¿;“u} 7LSs †† rd]/f] eg]sf] x]bf{ r/f], hftdf hgfj/ † dfwj sfd/]8sf] Pdfn] klg x]bf{ sDo'lgi6 kf6L{ t/ hftdf ;f];n8]df]qm]8 kf6L{ g} xf] . pxf“sf] nflu r'gfj lrGx …rd]/f]Ú clt poo'Qm x'g]5 . r'gfjlrGxsf] rd]/f]sf] cg'xf/df dfwj afa'sf] cg'xf/ 6f“:bf slt lrl/Rof“§ b]lvg]5, xfdLn] cg'dfg ug{ ;S5f}+ .
dfcf]jfbLsf nflu r'gfjlrGx d …nf]sn s'v'/fsf] kf]yLÚ k|:tfj ug{ rfxG5' . /fd|/L :ofxf/ u/] lbgsf] Pp6f kf]lifnf] c08f lbg] nf]sn kf]yL † nf]sn kf]yL † j]:ofxf/ eP/ j8{ km\n' ;dft] dxfdf/L km}nfP/ ;+;f/ ;vfk kfg{ ;Sg] kf]yL † t/ Sjf“s\ Sjf“s\ / ug\ ug\ u/]/ slxNo} gyfSg] kf]yL . b/jf/sf] ah]6df leq–leq ;xL 7f]Sg] aflx/–aflx/ ug\–ug\ ug]{ kf]yL † lghLs/0fsf] lj?4df d]nDrLsf] emu8fnfO{ 7Ls lsl;dn] prfNg] t/ j]7Ls lsl;dn] k5fl/g] . sfo{s'zntf gePsf] kf6L{ . s'v'/fsf] kf]yL h:t} . Tof] kf]yLsf] r'Rrfdf k|r08 sfd/]8sf] h'“uf 6f;]/ r'gfj lrGx agfOlbgf];\, Sof /ldtf x'G5 .
o:t} u/L ;b\efjgfnfO{ 7]pjf -sf7kmf]8jf, p8 lks/_ r/f], /fk|kfnfO{ sfu, cldssf] hgdf]rf{nfO{ sf]OnL, kl/ yfkf jfnfnfO{ ¿kkL, jfddf]rf{sf] dfn]nfO{ 9's'/, dw];L kmf]/dnfO{ nf6f]sf];]/f] cflb r'gfj lrGx lbg] xf] eg] slt ;'xfpYof] <
dnfO{ yfxf 5 ls lgjf{rg cfof]un] o:tf] Joj:yf ug]{jfnf 5}g . t/ of] x'“b} gx'g] d+l;/sf] r'gfgsf] nflu x'g} g;Sg] sNkgf ug{ klg lsg s~h':of“O{ ug'{ k¥of] / <
;+3Lo /fHosf] Pp6f gd"gf
– l8=aL= zfxL
8f= xs{ u'?ª, g]skf -dfcf]jfbL_, Pdfn] g]tf z+s/ kf]v/]n nufot s]xL ljbt ju{af6 cf;Gg g]kfnsf] ;+3Lo k|f¿kaf/]sf gd"gfx¿ ;fj{hlgs eO;s]sf 5g\ . tL k|:tfjx¿df s]xL cfu|x k"jf{u|x dfq 5}gg\ efjL ;+3Lo /fHox¿sf] ;jnLs/0f / cfTdlge{/tfdf Wofg lbPsf] kfOb}g . vf; u/L hn, hldg, h+un / h;+;Vofsf] kIfdf kof{Kt Wofg k'¥ofOPsf] 5}g . Toxf“ PstfeGbf ljv08g, clwsf/sf] k|Tofof]hgsf] gfddf cfGtl/s efua08f Pj+ >f]t / ;fwgdflysf] kx'“r :yflkt ug{ ;+3Lo /fHox¿ o'4df km:g] vt/f 5 . hftLo cfwf/, efiff / ;+:s[ltsf] cfwf/df cy{tGq, ;|f]t, / ;fwgsf] efua08f Gofo;+ut b]lvb}g . csf]{tkm{ k|fs[lts ?j¿k, 9fn, hldgsf] 9f“rf, km}nfj6nfO{ Vofn ul/Psf] 5}g . oL ;d:ofsf] ;dfwfgsf ;fy} hgtfsf] ;+3Lo /fHo :yfkgfsf] ;+sNknfO{ ;jf]wg ub} efjL ;+3Lo /fHosf] ;jntf / cfTdlge{/tfsf nflu lgDg tLg ;+3Lo /fHosf] k|:tfj ul/Psf] 5– ! sf]zL k|b]z , @ u08sL k|b]z, # s0ff{nL k|b]z .
! sf]zL k|b]zM sf]zL gbL / o;sf ;xfos gbLx¿sf] jxfj If]qdf kg]{ d]rL, sf];L, ;u/dfyf, hgsk'/ cr+nsf l;Gw'nL, wg'iff, df]xQ/L, ;nf{xL / gf/fo0fL c+rnsf jf/f / k;f{ lhNnf;DdnfO{ sf]zL /fHodf kfg{ ;lsG5 . wgs'6f, pbok'/b]lv l;Gw'nL;Dd dxfgu/kflnsfsf] cjwf/0ff cl3;f/]/ o;sf] /fhwfgL agfpg ;lsg] 5 .
@= u08sL k|b]zM afudtL, wf}nflu/L, n'lDagL, u08sL, hgsk'/sf] bf]nvf / /fd]5fk, gf/fo0fLsf lrtjg, dsjfgk'/ / /f}tx6;Ddsf lhNnfnfO{ u08sL /fHodf kfg{ ;lsG5 . o;sf] /fhwfgL kf]v/fdf /fVg ;lsG5 .
# s0ff{nL k|b]zM /fKtL, e]/L, ;]tL, dxfsfnL / s0ff{nL c+rnsf] s0ff{nL :jfoQ /fHo agfOg' k5{ . o;sf] /fhwfgL ;'v]{t / b}n]v If]qdf Ps dxfgu/kflnsf :yfkgf u/]/ ug{ ;lsG5 .
kmfObfM o;/L ;+3Lo /fHo lgdf{0f :yfkgf ubf{ lxdfnL, kxf8L / t/fO{ cflb ef}uf]lns ljefhgsf /]vfdf clNdg' kb}{g . o;n] ubf{ kfgL, e"ld, h+un, cflb ;jfndf ;+3Lo /fHox¿aLr lr;f] ;DaGw /xg] 5}g . t/fO{, kxf8 jf lxdfnsf gfddf k[ystfjfbL lrGtg af]Sg] k|j[lQnfO{ lg?T;fxg ug{ ;lsG5 . o;n] ubf{ ;Ldf cltqmd0f, e"ld 8'afg, cflb ;d:of;“u n8\g ;+3Lo /fHosf] zlQm lxdfnb]lv kxf8;Dd k}mlnPsf] x'g]5 . o;/L /fHo ljefhg ul/bf s'g} klg ;+3Lo /fHon] e"–kl/j]li7t d'n'sleqsf] e"–kl/j]li7t /fHo eO/xg' kb}{g . csf]{ tkm{ ;a}/fHo pQ/ / blIf0fsf b'a} l5d]sL;Dd km}lnPsf x'g]5g\ .
lxp“bdf l;+uf] d'n'ssf nflu kfgLsf] l/h{e 6\of+sL h:tf] /xg] lxdfnL If]qn] jif{el/df kxf8 / t/fO{nfO{ rflxg] kfgL k|bfg u5{ . kxf8n] lxdfn / t/fO{nfO{ hf]8\g] sfd dfq ub}{g . o;n] kmnkm"n v]tL, kz'kfng, h8La'8L v]tL, 9'+uf vfgL, xfO8«f]kfj/ cflb If]qdf 6]jf lbg]5 . t/fO{ cGgsf] e08f/, ahf/ cflb lx;fan] dxTjk"0f{ /lx/xg] 5 . o;/L lxdfn, kxf8 / t/fO{ /x]sf /fHo g} cfly{s ¿kdf ;an, ;f+:s[lts lx;fan] ;Da[4 / /fhgLlts ¿kn] Pstfa4 /xg] 5g\ .
hg;+Vof, e"nf]n, hflt, j0f{, /+u, ln+u, gfs, Oltxf; cflb xfjfbf/L s'/fdf eGbf lhpbf] Oltxf; gbL x'g\ . lxdfnb]lv kxf8nfO{ hf]8\g] Pstfsf ;"q x'g\ gbL . a'4, n'lDagL, ljb]x, ldlynf, h'Dnf, kfNkf, cflb k/fk"j{sfnsf cfwf/df xf]Og ;To / tYosf cfwf/df ;+3Lo /fHox¿sf] :yfkgf ug'{ g} bL3{sfnLg lx;fan] lxtsf/L x'g] b]lvG5 . ;gsdf /fHosf] ljefhg ug'{ eg]sf] v'§f ggfk]/ h'Qfsf] gfkf] nflu 5fnf sf6\g' ;/x xtf/f] x'g]5 .
ljb]zdf 5fof+sg ub}{df ;kmntf ldNb}g
– k|df]b lwtfn
g]kfn snf / ;+:s[ltsf lx;fan] w]/} wgL / ljljwtf af]s]sf] b]z xf] . oxL ljljwtf leqaf6 syfj:t' lng ;Sof} eg] xfd|f rnlrqx¿n] ;kmntf kfpg'sf ;fy} cGt/f{li6«o ahf/df ;d]t Voflt sdfpg ;S5g\ . of] egfO{ clwsf+z g]kfnL rnlrqsdL{x¿sf] xf] . t/, gfgLb]lv nfu]sf] afgL eg] em} g]kfnL rnlrqsdL{x¿af6 o:tf] e"ldsf lgjf{x ePsf] kfOb}g . cfkm\gf] b]zdf k|z:t dfqfdf syfj:t' x'“bfx'“b} klg ljb]zlt/ 5fofÍg ug{ bf}l8g] qmddf ltj|tf cfPsf] b]lvG5 .
s]xL ;do cufl8 k|blz{t g]kfnL syfgs rnlrq …k/]gL dfof hfn}dfÚ n] Jofj;flos ;kmntf gkfPkl5 l;g] If]qdf Ps lsl;dsf] t/+u g} pTkGg ePsf] lyof] . gof“kg lbg'sf ;fy} cGt/f{li6«o ahf/df ;d]t n}hfg] p2]Zon] lgdf{0f ul/Psf] pQm rnlrqn] :jb]zd} ;d]t Jof;flos ;kmntf gkfPkl5 o; rnlrqsf lgdf{tf k[YjL /f0ffnfO{ 7"n} rf]6 ;xg' k/]sf] lyof] . lgb]{zsåo k[YjL /fgf / /fdz/0f l3ld/]åf/f lgb]{lzt pQm rnlrq &) k|ltzt ;'l6ª ljb]zd} ePklg g]kfnL bz{sx¿n] ;d]t g?rfOlbPsf]n] lgdf{tfx¿df lg/f;f 5fPsf] lyof] . rnlrqdf clelgt ;Dk"0f{ snfsf/x¿ ljb]zdf uP/ 5fof+sg u/]klg syfj:t' 7Ls geP, /fli6«o df}lnstf Pj+ klxrfgnfO{ d'vfs[t ug{ g;s] rnlrqn] ;kmntf gkfpg] s'/fdf clwsf+z rnlrqsdL{x¿ ljZj:t aGg afWo x'g' k/]sf] 5 . oBlk ljb]zL e"t r9]sf rnlrqsdL{x¿sf] klg sdL 5}g .
o;} qmddf sd nufgLdf ;kmn rnlrq lgdf{0f ug]{ eg]/ lrlgPsf lgb]{zs zf]let a:g]tn] klg …ne Og l;lSsdÚ gfds rnlrq l;lSsddf g} 5fofÍg ug]{ ePsf 5g\ . @) k|ltzt 5fof+sg l;lSsd tL/} ug]{ ePsf 5g\ . l;lSsd ;/sf/sf] ko{6g af]8{ / cfkm\g} ;nf]g lkmNd k|flnsf] ;fem]bf/Ldf lgb]{zs j:g]tn] pQm rnlrqsf] lgdf{0f ;'? u/]sf 5g\ . rnlrqdf g]kfn / l;lSsdsf] k|fs[lts ;f}Gbo{nfO{ ;d]6]/ To;nfO{ l;g] ;+:s[ltdfkm{t ;f6f;f6 ul/g] ePsf] 5 . l;lSsdsf] ko{6g :yn t ld;g ne Og l;lSsddf s}b x'g] g} 5, bflh{lnÍ, sflnªkf]ª, ldl/s cflb 7fp“df k|fs[lts ;f}Gbo{nfO{ klg o;n] ;d]6\g] ePsf] 5 . l;lSsds} snfsf/sf] afx'No /x]sf] ;f] rnlrqdf gfos gflosfx¿sf] 5gf}6sf] nflu pgn] Toxf“ cl8;g;d]t u/] . b'O{ ;o hgfdWoaf6 b'O{ gjgfos s'gfn ;'Gbf; / efg' u'?ª Toxf“af6 5gf}6 ePsf 5g\ . gflosfdf klg l;lSsds} kljqf e§/fO{ rog ePsL l5g\ . gof“ snfsf/x¿sf] cefj ePsf] a]nf g]kfnL rnlrqdf g]kfn / l;lSsddf u/]/ ^ hgf gfos gflosfnfO{ /htk6df k|j]z u/fOPsf] 5 eg] af“sL gof“ gfos gflosfdf gfu]Gb| l/hfn / lxdfnL l8;L 5g\ . ljqmfGt j:g]t / ?:df /fO{ eg] k'/fg} snfsf/ x'g\ .
g]kfnL–g]kfnL aLrsf] efjgf / cfTdLotfnfO{ ;Ldfn] 5]Sb}g, g]kfn ef/t tyf cGo h'g;'s} d'n'sdf a;]klg uf]vf{nLsf ;Gtfg g]kfnLx¿ ;a} Ps x'g\ Pp6f g]kfnLnfO{ rf]6 kbf{ csf]{ g]kfnLnfO{ b'V5 eGg] d'Vo ;Gb]z af]s]sf] …rnlrq ne Og l;lSsdÚ yf]/} nufgL / sd ;dodf lgdf{0f sfo{ ;DkGg ug]{ p2]Zon] lgdf{0f x'g nfu]sf] rnlrq xf] .
g]kfnsf] ef}uf]lns, ljlzi6tf / ;+:s[ltsf] k|r'/tfnfO{ a]jf:tf u/L ljb]zdf uP/ hlt k|ltzt b[:ox¿ 5fofÍg u/]klg tL rnlrqx¿n] clxn];Dd Jofj;flos ;kmntf kfpg ;s]sf 5}gg . k/]gL dfof hfn}df rnlrq d'n's aflx/ 5fof+sg ul/Psf] ePtf klg ;kmn ePg eg], …ne Og l;lSsdn] klg ToxL lgotL ef]Ug' kg]{ b]lvPsf] 5 . Jofj;flostfsf] lx;fan] klg c;kmntf dfq k|fKt ug]{ t xf]Og eGg] z+sf v8f ePsf] 5 . k|of]usf lx;fan] s]xL gljgtf Nofpg vf]hLP klg bz{ssf] dg lhTg g;s] lgdf{tfx¿sf] ljhf]u x'g] klg lglZrt 5 .
3/ agfpbf hu alnof] eof] eg] 3/ dha't x'G5 . To:t} rnlrqsf] hu eg]s} rnlrqsf] syfj:t' xf] . To;}n] ;:tf] a];fxfn] k]6 nufp5 eGg] s'/fnfO{ Wofgdf /fvL gjk|j]zL snfsf/nfO{ rnlrqdf clego u/fO{ ;:tf] d"Nodf rnlrq lgdf{0f u/L d'gfkmf sdfpgtkm{ dfq Wofg lbOof] eg], rnlrqsdL{x¿ k5'tfpg' kg]{ 5 .
|