About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication
  Sandhya Times


 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
  Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch
Old Publications
 
 
 
:yflgo ;dfrf/
 

t/fO{df dfcf]jfbLn] cfGbf]ng ug]{

sf7df8f}+ . dfcf]jfbL cWoIf k|r08, k"jL{ sdf08 OGrfh{ afbn / dfcf]jfbL ;]gfsf 8]k'6L sdf08/ anb]jsf] pkl:yltdf a;]sf] dw];L /fli6«o d'lQmdf]rf{sf] a}7sn] h]7 @$ ut]b]lv Psdlxg] t/fO{ ;+3if{sf] 3f]if0ff u/]sf] 5 .

;+3if{sf] sfo{qmddf h]7 @$ ut] lhNnf k|zf;g sfof{no, k|wfgdGqL tyf dGqLkl/ifb\sf] sfof{nodf 1fkgkq a'emfpg], h]7 @% ut]b]lv c;f/ @) ;Dd t/fO{df hgkl/rfng ug]{, c;f/ % ut] cfd;ef ug]{, c;f/ !) ut] lhNnf k|zf;g sfof{no 3]/fp ug]{, c;f/ @) ut] dfcf]jfbL ljwfossf] g]t[Tjdf k|wfgdGqL lgjf; jfn'jf6f/ 3]/fp ug]{, c;f/ @$ ut] d;fn h'n'; ug]{ / c;f/ @% ut] t/fO{ aGb ug]{ /x]sf 5g\ . cfGbf]ngsf sfo{qmd ;+rfng ug{ df]rf{n] dx]Gb| kf;jfgsf] g]t[Tjdf kf“r ;b:oLo s]Gb|Lo ;+3if{ ;~rfng ;ldlt u7g u/]sf] 5 .


:jtGq /]l8of]sf] 1fkgkq

sf7df8f}+ . a|f]8\sfl:6ª P;f]l;P;g g]kfnn] cy{dGqL /fdz/0f dxt ;dIf :jtGq /]l8of] pBf]ux¿sf ;d:ofnfO{ lnP/ Ps 1fkgkq k|:t't u/]sf] 5 . kqdf :jtGq /]l8of]nfO{ k|fyldstf k|fKt ;fdflhs pBf]usf] dfGotf lbOg' kg]{, gjLs/0f z'Ns / /f]oN6L vf/]h ul/g' kg]{ nufotsf dfux¿ ;d]l6Psf 5g\ . To;/L g} ;/sf/n] :jtGq /]l8of];“u nf]stflGqs Jojxf/ gb]vfPsf], /]l8of] lj1fkgnfO{ sfg'gL dfGotf glbPsf] / nf]s sNof0fsf/L lj1fkg glbPsf] cfIf]kx¿ klg 1fkgkqdf pNn]v 5g\ .

;/sf/n] :jtGq /]l8of]nfO{ :jf:Yos/sf] /sd pknAw gu/fPsf], ;'/Iff Joj:yf gldnfPsf], lk|mSj]G;L ljt/0fsf] clgjfo{tf g/f]s]sf] 1fkg kqdf pNn]v 5 . ;/sf/L ;+rf/ dfWodsf] :jtGqtf sfod /fv]/ nf]stflGqs kf6L{x¿n] klg ;/sf/df hfg' k"j{sf] k|lta4tf tf]8]sf] u'gf;f] klg dxf;lrj lji0f' xl/ 9sfnåf/f x:tfIfl/t 1fkg kqdf pNn]v 5 . a|f]8\sfl:6ª P;f]l;P;gn] :jtGq /]l8of] ljsf; ;+:yf :yfkgf ug{ ;/sf/ ;dIf cg'/f]w klg u/]sf] 5 .


;jf]{Rrsf] k|z+;gLo cfb]z

sf7df8f}+ . o'4sf] ;dodf gful/snfO{ a]kQf agfpg] hf];'s}nfO{ klg sf/afxL ug{ ;jf]{Rr cbfntn] ut;ftf cfb]z hf/L u/]sf] 5 . cbfntsf] of] cfb]zn] GofoIf]qdf gof“ xnrn NofPsf] 5 . GofofwLzåo lvn/fh /]UdL / sNof0f >]i7sf] ;+o'Qm Ohnfzn] pqm cfb]z hf/L u/]sf] xf] . a]kQf agfpg] ;'/IffsdL{ tyf cGo sd{rf/LnfO{ klg d'2f rnfpg cbfntn] cfb]z lbPsf] 5 .

GofowLzåosf] ;+o'Qm Ohnf;n] *$ hgf aGbLsf] l/6df lg0f{o ;'gfpb} aGbLsf cfkmGtnfO{ Ifltk"lt{ :j¿k /sd pknAw u/fpg ;/sf/sf gfddf cfb]z hf/L u/]sf] 5 . of] lg0f{on] aGbL j]kQf agfpg] sfo{nfO{ klg lg?T;flxt u/fpg] cfzf ul/Psf] 5 .


k|;fO+{nfO{ cfh Dofb ylkg]

sf7df8f}+ . jfO{;LPnn] kqmfp u/L k|x/LnfO{ x:tfGt/0f ul/Psf a}+s 7uLdf cf/f]lkt cleo'Qm ;Ltf/fd k|;fO{+nfO{ xg'dfg9f]sf k|x/Ln] cfh k'gM Dofb yk ug{ cbfnt k'¥ofpg] ePsf] 5 . k|;fO{+lj?4 7uL d'2f btf{ ug]{ tof/L ePsf] dxfgu/Lo k|x/L kl/;/ xg'dfg9f]sfsf k|d'v k|x/L pk/LIfs 9saxfb'/ sfsL{n] hfgsf/L u/fpg' eof] .

g]kfn /fi6« a}+sn] ;Ltf/fd k|;fO{+sf ;DaGwdf a}+s 7uL u/]sf tYout sfuhx¿ pknAw u/fpg k6s–k6s kq n]Vbf klg ;xof]u gu/]sf] u'gf;f] k|x/L pk/LIfs sfsL{n] ug'{eof] .

k|;fO{+nfO{ k|x/Ln] lsg kqmfp gu/]sf] xf] eGg] hgwf/0ffsf] lh1f;fdf k|x/L pk/LIfs 9saxfb'/ sfsL{n] 7uL d'2f btf{ ug{sf nflu cfjZos kg]{ k|df0fx¿ h'6fpg] qmdd} /x]sfn] kqmfp ug]{ sfdnfO{ k|fyldstf glbPsf] klg sfdL{n] hfgsf/L u/fpg' eof] .


lul/hfnfO{ ck/fwLsf] ;+1f

a'6jn . g]skf -dfcf]jfbL_ sf cWoIf k|r08n] cfkm\gf] kf6L{sf] eft[ ;+u7g of]+u sDo'lgi6 lnusf] ;b:o ;+Vof cfufdL $ dlxgf leq} bf]Aa/ a[l4 u/]/ kf“r nfv k'¥ofpg] bfjL ug'{ePsf] 5 . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] cfkm\g} lgjf;df cfof]lht sfo{qmddf dfcf]jfbLsf] eft[ ;+u7g jfO{;LPnnfO{ …lqmldgn lnuÚ sf] ;+1f lbPkl5 hjfkmdf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ ck/fwLx¿sf] ;+/Ifssf] ;+1f lbg klg af“sL /fVg' ePg .

slknj:t'sf Ps k'/fgf sDo'lgi6 sfo{stf{nfO{ pgs} 3/df cfof]lht Ps sfo{qmddf ;Ddfg ug{ k'Ug' ePsf cWoIf k|r08n] cem cufl8 a9]/ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf g} ck/fwLx¿sf gfOs] ePsf] bfjL klg ug'{eof] .

o;}aLr g]skf -dfcf]jfbL_ sf Ps g]tf / sf]O/fnfsf] dGqL d08nsf Ps jl/i7 ;b:o ;"rgf tyf ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/fn] klg jfO{;LPnnfO{ ck/fwLx¿sf] ;+u7g eGg' k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] cfk/flws dfgl;stfsf] pkh elg k|Tofqmd0f u/]sf 5g\ . ;f] cj;/df ;+rf/dGqL dx/fn] k|wfgdGqLsf] of] cleJolQmnfO{ dGqL kl/ifb\sf] cfufdL a}7sdf Ph]08f agfOg] klg r]tfjgL lbPsf 5g\ .


t/fO{df uf]nL ;:tf]

jL/u~h . oxf“l:yt 6\ofS6/sf] ;f]–?ddf ef/tLo ck/fwL d'Ggf l;+xn] cGwfw'Gw uf]nL rnfp“bf ut ;f]daf/ Pshgfsf] d[To' eof] eg] tLghgf 3fOt] ePsf 5g\ . ;f]–?dsf sfdbf/ k;f{ cd/k§L uflj;sf cho rf}/l;ofsf] d[To' eof] eg] ;f]–?dsf ;+rfns ;Togf/fo0f t'N:ofg / sfdbf/x¿ /fdcof]Wof 7fs'/ / ;]v n'sdfg 3fOt] ePsf 5g\ . d'Ggf l;+xn] :yfgLo ;+rf/sdL{nfO{ kmf]g u/L 36gfsf] lhDd]jf/L lnPsf 5g\ . ;f]–?dleq ^ /fp08 uf]nL rnfOPsf] lyof] . of] 36gfkl5 jL/u+hsf Jofkf/Lx¿ cft+lst ePsf 5g\ . ;/sf/n] ;'/Iff lbg g;s]sf] u'gf;f] pgLx¿sf] /x]sf] 5 .

To;}u/L /f}tx6df t/fO{ hgtflGqs d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;+x ;d"x_ sf sfo{stf{n] jfO{;LPnsf uf}/ gu/ sld6L s[i0f df]xg h};jfnnfO{ d+unaf/ uf]nL xfgL xTof u/]sf x'g\ . 6]u|fxf uflj;–@ l:yt cfkm\g} lgjf;df al;/x]sf avt h};jfnnfO{ ^÷& hgfsf] ;d"xdf /x]sf xltof/wf/L hTyfn] ckx/0f u/L nu]/ nfnjs}of gbLsf] au/df uf]nL xfgL xTof u/]sf] ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . df]rf{sf /f}tx6 cWoIf cho ofbjsf] xTofdf h};jfnsf] ;+nUgtf /x]sf] cf/f]kdf h};jfnsf] xTof ul/Psf] df]rf{sf ;}Go sdf08/ ceon] ;+rf/sdL{nfO{ hfgsf/L u/fPsf 5g\ .

o;}aLr l;/fxsf lzIfs l;sGb/ ofbjnfO{ c1ft ;d"xn] lxhf] a'waf/ ckx/0f u/]sf] 5 . :yfgLojf;Lx¿n] Hjfnfl;+xsf sfo{stf{n] ckx/0f u/]sf] bfjL u/]sf 5g\ eg] Hjfnfl;+xn] lghnfO{ ckx/0f gu/]sf] :ki6Ls/0f lbPsf 5g\ .


lguddf s/f]8f}+ n]gb]g

sf7df8f}+ . zfxL g]kfn jfo';]jf lgudnfO{ …zfxLÚ zAb x6fP/ g]kfn jfo';]jf lgud gfdf+s/0f ul/Pkl5 klg Toxf“ x'g] u/]sf e|i6frf/sf >[+vnfdf sld cfPsf] 5}g . gfdsf cufl8 /x]sf] …zfxLÚ zAbn] geP/ lgud leqsf] e|i6 Joj:yfkg / Tof] Joj:yfkgnfO{ 3'dfpg] d'n'ssf] /fhgLlts ;+/rgf g} e|i6frf/sf] hggL /x]sf] 5 eGg] s'/f klg oxf“af6 k'li6 x'G5 . ljutsfndf lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf gfdaf6 ePsf …wldhf sf08Ú / …nfp8f sf08Ú x'“b} Pdfn]sf gfdaf6 ePsf] …rfOgf ;fpy j]:6 Po/ ef8f sf08Ú / dfn]sf gfdaf6 ePsf] …r]h Po/ sf08Ú h:tf rlr{t sf08x¿n] 3fOt] agfOb} cfPsf] /fli6«o Wjhfafxs of] lguddf km]l/ csf]{ sf08sf] tof/L eO/x]sf] 5 . lgudsf] af]8{n] ckf/bzL{ ¿kdf :k]lgz sDkgL cfOa]l/ofnfO{ ljdfgsf] Ol~hgdd{t ug]{ 7]Ssf lbg tof/L ul//x]s} a]nf lgudsf] sfg'g zfvf / clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] ;d]t lgudnfO{ k'gM 6]08/ cfx\jfg u/L 7]Ssf lbg ;'emfj / lgb]{zg lbPsf 5g . t/ klg s/f]8f}+sf] n]gb]gaf6 k'gM 6]08/ gu/L cfOa]l/ofnfO{ g} 7]Ssf lbg] sf]lz; eO/x]sf] lgud ;"qn] hfgsf/L u/fPsf] 5 . lgudsf] Ol~hlgol/ª ljefusf lgb]{zs k"0f{jL/ l;+x s+zfsf/ / :k]lgz sDkgL cfOa]l/ofsf] g]kfnL Ph]06aLr s/f]8f}+sf] n]gb]g eO{ Ol~hgdd{t 7]Ssf lbg]÷lng] ;Demf}tf ePsf] ;dfrf/ lgud ;|f]tn] lbPsf] 5 .


hLPd ydf}tL ug{ bf}8w"k

sf7df8f}+ . s[lif ljsf; a}+sdf dxfk|jGws km]g]{ rrf{ Jofks e}/x]sf] a]nf xfn axfnjfnf dxfk|jGws of]u]Zj/ kGtn] cfkm\gf] ydf}tLsf nflu x/]s xys08f ckgfpg yfn]sf] va/ hgwf/0ffnfO{ k|fKt ePsf] 5 . k|fKt va/ cg';f/ kGtn] gub ? @% nfv;Dd vr{ u/]/} eP klg cfkm" ydf}tL x'g] s;/t u/]sf 5g\ . kGtn] of] sfdsf nflu Jofkf/L

sdf{ 3n] / zfxL zf;gsfndf s[=lj=a}+s ;+rfnssf] lhDd]jf/L kfPsf / xfn nf]stGqdf klg ;f]xL lhDd]jf/Lsf] /;:jfbg ug{ kfO/x]sf /fh]Gb| zfxnfO{ k|of]u u/]sf 5g\ . cy{dGqL 8f= /fdz/0f dxtsf] lj|kms];df @% nfv k'¥ofpg] k|of; ;kmn ePdf kGtsf] ydf}tL kSsf x'g] bfjL ;dfrf/ ;|f]tn] u/]sf] 5 .


jfO{;LPnn] cfuf] nufof]

;'v]{t . sf7df8f}+df a}+s 7unfO{ kqmfp u/L ljjfbdf d'l5Psf] jfO{;LPnsf ;+lbUw sfo{stf{n] ;'v]{tdf hg;fwf/0fnfO{ cft+lst kfg]{ u/]sf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . jfO{;LPnsf gfddf ;j{;fwf/0f hgtfnfO{ t;f{pg], wDSofpg], ckx/0f ug]{ / 3/df cfuf] emf]:g] h:tf cft+ssf/L ultljlwnfO{ klg Jofks agfO{Psf] 5 . of] qmddf /fli6«o hgzlQm kf6L{sf lhNnf ;b:o s0f{axfb'/ zfxLsf] bz/yk'/ uf=lj=;= ^ l:yt 3/df cfuf] nufP/ …zfxL kl/jf/nfO{ lj:yflkt t'Nofpg]Ú gfddf 7"nf] cfly{s Iflt klg k'¥ofOPsf] 5 . ;f]xL 7fp“df dfcf]jfbLsf] ^ g+= lj|u]8 /x]sfn] :yfgLo hgtf 8/n] af]Ng g;Sg] cj:yfdf 5g\ . lj|u]8sf] cf8df jfO{;LPnsf] Hofblt ePsf] :yfgLojf;Lx¿sf] u'gf;f] /x]sf] 5 .


uf]kdf cf]d zdf{

sf7df8f}+ . wflbª vfN6]–$ sf kqsf/ cf]d zdf{nfO{ uf]/vfkq ;+:yfgsf] sfo{sf/L cWoIf kbdf a9Ldf b'O{ jif{sf nflu lgo'Qm ul/Psf] ;"rgf tyf dGqfnon] hgfPsf] 5 . gjlgo'Qm sfo{sf/L cWoIf zdf{n] kb axfnL u/]sf] cj;/df ;+:yfgsf ljefuLo k|d'vx¿n] :jfut u/] . @)$& b]lv …of]hgf ;fKtflxsÚ af6 kqsfl/tf z'? u/]sf zdf{n] kb axfnLsf

qmddf cl:yk~h/sf ¿kdf dfq b]lvg] uf]/vfkq ;+:yfgnfO{ k'ghL{jg lbg}kg]{ k|lta4tf hfx]/ u/] . zdf{n] ;+:yfgsf k|sfzgx¿ cu|ufdL kl/jt{g ug]{ ljrf/nfO{ ;+:yfut ug{ s]Gb|Lt x'g'kg]{df hf]8 lb+b} cfk"m kbdf /x“bf;Dd ;+:yfgsf] clxt x'g] s'g} sfd gug]{ k|lta4tf klg JoQm u/] .


u}/dw];Lsf hUuf sAhf

af/f . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -uf]Ot / Hjfnfl;+x_ ;d"xn] ut;ftf u}/ dw];Lsf] hUuf ;lxt df]6/;fOsn sAhf u/]sf 5g\ . Hjfnfl;+xsf] g]t[Tjdf vl6Psf] 6f]nLn] ef]8fxf dl6cjf{–( df bz lj3f hUuf sAhf u/]sf] 5 . pQm hUUff sf7df8f}+ lgjf;L ;'/]Gb| ljqmd /f0ffsf] ePsf] a'lemPsf] 5 . hgtflGqs uf]Ot;d"xsf sfo{stf{n] sn}of–$ sf lgd{n vgfnsf] gf @ k %*(& gDa/sf] df]6/;fOsn / ( xhf/ * ;o gub ¿k}of“ n'6]/ nu]sf 5g\ .

To;}u/L hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;+x_ n] g]sf ;+;bLo bnsf d'Vo ;r]ts cfgGbk|;fb 9'+ufgf / pxf“sf gft]bf/sf hUuf sAhf u/L em08f uf8]sf] g]kfnL sf+u|];n] hgfPsf] 5 . To:t} df]rf{n] kf6L{ sfo{stf{ x]/Daaxfb'/ yfkfsf] o1e"ld uflj;df /x]sf] hUuf, g]kfn ls;fg ;+3sf s]Gb|Lo ;b:o eutaxfb'/ nfdf, s]bf/ l;+xnufotsf sfo{stf{sf] ls;fgk'/ 6f]nsf hUuf;d]t sAhf u/]sf] kLl8tn] hgfPsf 5g\ . To:t} hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnf_ sf ;}Go sdf08/ ceosf] g]t[Tjdf uPsf] df]rf{sf sfo{stf{n] ;f]g/lgof uflj;sf k"j{cWoIf Pjd\ Pdfn] sfo{stf{ /fdPsjfn /fo ofbjsf] j8f g+= @ l:yt !% lj3f hUuf sAhf u/L em08f uf8]sf] 5 . ul/a, c;xfo / dhb'/nfO{ zf]if0f u/]sf] cf/f]kdf ofbjsf] hUuf sAhf ul/Psf] hfgsf/L lb+b} ;}Go sdf08/ ceon] hUufwgLnfO{ hUuf ljqmL ljt/0f tyf vghf]t ug{ k|ltaGw nufPsf] 6]lnkmf]gdfkm{t hfgsf/L lbg'eof] .


Pdfn]x¿ dfcf]jfbLdf

lrtjg . b'O{dlxgf;Dd ;~rfng x'g] u/L ut cfOtaf/b]lv lrtjgsf] nf]y/df ;'? ePsf] g]skf -dfcf]jfbL_ sf] hg;DaGw ;'b[9 tyf ;+u7g lj:tf/ cleofgsf] pb\3f6g ;df/f]xdf g]skf -Pdfn]_ lrtjgsf ljleGg txsf rf/;o hgf sfo{stf{ g]skf -dfcf]jfbL_ kf6L{df k|j]z u/]sf 5g\ . o;}u/L bfª lhNnfsf ljleGg kf6L{df cfa4 ^% hgf dlxnfn] cfkm"x¿ g]skf -dfcf]jfbL_ sf] elugL ;+u7g clvn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_ df k|j]z u/]sf] hgfPsf 5g\ . gjk|j]zLx¿nfO{ cla/ nufP/ kf6L{df :jfut ul/Psf] lyof] . pQm cleofg cGtu{t hg;ef, cGtlqm{of, ;f+:s[lts sfo{qmd, h'n';, jfnk]lG6ª, kf]:6l/ª, uf]i7L, ;fj{hlgs ;'g'jfO{, emfsL sfo{qmd cflb ;+rfng ul/g] hgfPsf] lyof] .


dgdfofn] :j0f{ lhltg\

sf7df8f}+ . k|yd clw/fHoJofkL k'?if tyf dlxnf tf}n;d"x km'n sG6\ofS6 s/f“t] k|ltof]lutfdf dlxnftkm{sf] Psdfq k|ltikwf{df hfjnfv]n 8f]hLsL dgdfof nfdfn] :j0f{ kbs lht]sL 5g\ . %% s]hL d'lgsf] kmfOgndf h8La'6L 8f]hf]sL nfh]g z]kf{nfO{ k/flht u/L nfdfn] pQm :j0f{ lht]sL x'g\ . ynL 8f]hf]sL ;'idf nfdfnfO{ k/fhLt u/L Ujfsf]{ 8f]hf]sL Hof]lt tfdfª t[tLo ePsL 5g\ . Ujfsf]{ Sof]s'l;g s/f“t] pk8f]hf]sf] cfof]hgfdf ;DkGg k|ltof]lutfsf] k'?if $% s]hL d'gLsf] k|lt:kwf{df hfjnfv]nsf g/]z dxh{gn] ynL 8f]hf]sf nId0f tfdfªnfO{ x/fP/ :j0f{ xft kf/]sf 5g\ .


P06fsf] rf}yf] jflif{sf]T;j

sf7df8f}+ . clvn g]kfn t]SjfGbf] ;+3 -PG6f_ n] ut;ftf /fhwfgLdf rf}yf] jflif{sf]T;j dgfPsf] 5 . ;+3n] jflif{sf]T;jsf] cj;/df kz'klt If]ql:yt k~rb]jn a[4f>ddf /x]sf @ ;o @% hgf a[4a[4fnfO{ b"w / lj:s'6 VjfPsf] lyof] . sfo{qmdsf] g]t[Tj PG6fsf s]Gb|Lo ;b:o tyf k|lzIfsx¿ clgn >]i7, 6LsfbQ bfxfn, kbd /fgf, s[i0f u'?ª, gljg Gof}kfg], dGh' ;]9fO“, ld/f b]pjf, l/gf /fO{, slj/fh g]uL, cGhgf If]qL / cho tfdfªn] u/]sf lyP . sfo{qmddf cGt/f{li6«o /]k|mL tyf P06fsf dxf;lrj cg'ofh uf}tdn] v]ns'bsf ;fy} ;dfh ;]jfdf v]nf8Lx¿ nfUg'kg]{ hgfPsf lyP .


/fv]kdf ;?jf cleofg

sf7df8f}+ . /fli6«o v]ns'b kl/ifb\ -/fv]k_ sf ! ;o %@ sd{rf/Lsf] ;?jf ul/Psf] 5 . ;?jf ePsf @$ sd{rf/Ln] ut cfOtaf/ ;?jf kq a'em]sf 5g\ . ;?jf ul/Psf sd{rf/Lx¿df 8]d a:g]tnfO{ v]ns'b k|lti7fgsf] k|d'vaf6 sd{rf/L k|zf;g k|d'vdf NofOPsf] 5 . ;fdfGo k|zf;gsf /fh]Gb| a:g]tnfO{ dWodf~rn v]ns'b ljsf; ;ldlt jL/u+hsf] k|d'vdf ;?jf ul/Psf] 5 . k|rf/ k|;f/ k|d'v ;'wL/ kf]v/]nnfO{ sf7df8f}+ v]ns'b ljsf; ;ldltdf ;?jf ul/Psf] 5 . pgsf] :yfgdf s'naxfb'/ yfkfnfO{ NofOPsf] 5 .


a'l4rfnaf6 /fhLgfdf

sf7df8f}+ . g]kfn a'l4rfn ;+3sf cf7 kbflwsf/Ln] ;+3sf] g]t[Tj ju{ gof“ ;f]rsf ;fy cufl8 ga9]sf] atfp“b} /fhLgfdf lbPsf 5g\ . /fhLgfdf lbg]df jl/i7 pkfWoIf kb\daxfb'/ >]i7, pkfWoIf k|sfz l;hfklt, dxf;lrj ejfgL lnDa", ;lrj ljb'/ uf}td, jl/i7 ;b:o lx/faxfb'/ :yflkt / ;b:ox¿ a'l4axfb'/ g]kfnL, ;'zLn >]i7 / /fh]Gb|k|;fb l/hfn /x]sf 5g\ .


rf}sL k'g:yf{kgfdf cj/f]w

dx]Gb|gu/ . jfO{;LPnsf sfo{stf{n] a}t8Lsf] k'rf}{8Lxf6f rf}sL :yfkgf ug{ glbPsf] ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . oxL h]7 !^ ut] dfcf]jfbL ;lxt ;j{bnLo a}7s a;L rf}sL k'g:yf{kgf ug]{ ;xdlt ePsf] / ;xdlt cg'¿kg} ut;ftf rf}sL :yfkgfy{ k'rf}{8L k'u]sf k|x/L 6f]nLnfO{ cj/f]w u/]kl5 b'a}kIf aLr em8k ePsf] lyof] . em8kdf % k|x/L 3fOt] ePsf lyP .


ckx/0f ul/bf k|x/L /ldt]

gjnk/f;L . ef/tLo cw{;}lgs an -P;P;jL_ n] abf}nL uflj;–* a;}ofsf s}nfzl;+x s'dL{nfO{ ckx/0f u/]sf] :yfgLo jfl;Gbfx¿n] hgfPsf 5g\ . ;fbf kf];fsdf ;ft÷cf7hgfsf] ;+Vofdf cfPsf tL ;}lgsn] ckx/0f u/]/ nUbf g]kfn k|x/L /ldt] ag]/ x]l//x]sf] k|TIfbzL{n] hgfP .

:d/0fLo 5, P;P;jLn] g]kfnL e"efudf k|j]z u/L w]/} klxn]b]lv g]kfnL hgtfnfO{ b'Mv lb+b} cfO/x]sf] 5 . t/ g]kfn ;/sf/n] o; ljifodf ;/f]sf/ /fv]sf] kfOb}g .


ef/tLo k|x/L g]kfndf kqmfp

lj/f6gu/ . ef/tsf] lbNnLaf6 Ps o'jtL;“u ljx] u/L df]/ª cfPsf ;Gtf]if dfnfsf/sf] vf]hLdf xltof/;lxt cfPsf tLg hgf ef/tLo k|x/L, g]kfndf kqmfp k/]sf 5g\ .

lbNnLsf] sNof0fk'/L k'ln; :6]zgsf ;O{ cf]d l;+x, x]8 sG;6]jn /fhjL/ l;+x / sG;6]jn ;'jf; rGbn] cGt/f{li6«o ;Ldf;DaGwL pNn+3g u/]sfn] pgLx¿nfO{ g]kfn k|x/Ln] kqmfp u/L ef/tLo /fhb"tfjf;sf] lhDdf nufOlbPsf] / sf/afxLsf nflu cg'/f]w ul/Psf] 5 .


xTofsf] cleof]udf kqmfp

kf]v/f . k|x/Ln] kf]v/f # gbLk'/sf $) jifL{o Aof; -a§'_ l3ld/]sf] xTofdf ;+nUg ePsf] cf/f]kdf rf/hgfnfO{ sf7df8f}+df kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp kg]{df km"naf/L !! sf !( jifL{o wgs'df/ k'hf{, !* jifL{o v]d k'g, e}/a6f]nsf !( jifL{o lg/fhg a8fufdL / lhtaxfb'/ k'g /x]sf 5g\ .


;|i6fx¿ ;Ddflgt

sfe|] . hgdt k|sfz;gn] ;flxlTos If]qdf of]ubfg k'¥ofpg] * hgf ;|i6fnfO{ jg]kfdf ;Ddfg u/]sf] 5 . pQm k|sfzgn] cfkm\gf] @$ cf}+ jflif{sf]T;j sfo{qmddf tL ;|i6fx¿nfO{ ;Ddfg u/]sf] xf] . ;Ddflgt ;|i6fx¿df sf7df8f}+sf jl/i7 ;flxTosf/ s[i0frGb| l;+x k|wfg, bfªsf gf/fo0fk|;fb zdf{, sf7df8f}+sf 8f= dfwjk|;fb kf]v|]n, gjnk/f;Lsf s[i0fb]jL zdf{ >]i7, df]/ªsf clgn kf}8]n, rf]ef/sL leIf'0fL 8f= cgf]hf, nlntk'/sf afa'/fh Bfnf / sfe|]sf df]xg >]i7 /x]sf 5g\ .

;flxTosf/ df]xg l;6f}nfsf] ;efltTjdf ;DkGg pQm sfo{qmddf jl/i7 ;flxTosf/ Zofdk|;fb zdf{, hgdt k|sfzgsf df]xg b'jfn / ;flxTosf/ xl/ dGh'>Ln] ;flxTosf af/]df k|sfz kf/]sf lyP .


dfn] / ;+o'QmaLr h'xf/L

sf7df8f}+ . b'O{ sDo'lgi6 tLg lr/f eGg] sygnfO{ k'li6 ub}{ cfkm"nfO{ ax'bnLo hgjfbsf ;dy{s eGg kl5 gkg]{ Pdfn] g]tfx¿ aLr h'g 9+usf] c:j:y k|lt:kwf{ 5tf5'Nn eO/x]sf] 5, ;femf jfd36sx¿df klg ToxL /f]u b]vfk/]sf] 5 . ljz]ifu/L clxn] g]skf -dfn]_, g]skf -;+o'Qm_ / dfn]df s]Gb| aLr ag]sf] jfddf]rf{df l5gfemD6L z'? ePsf] 5 .

k|To]s ^ dlxgfdf jfddf]rf{sf] cWoIf kb x:tfGt/0f x'g' kg]{df ;LkL d}gfnLn] ;f] kb xTofPsf] cf/f]k ;+o'Qmsf] /x]sf] 5 eg] g]skf -dfn]_ sf lgldQ dxf;lrj hutaxfb'/ af]u6Ln] eg] a}7sdf ;+o'Qmsf k|ltlglw pkl:ylt gePsfn] x:tfGt/0fdf l9nfO{ ePsf] hgfpg' ePsf] 5 .

;+o'Qmn] d}gfnLnfO{ :j3f]lift cWoIf eg]sf] 5 eg] dfn]n] k|ltjfb ub}{ ;LkL g} a}wflgs cWoIf /x]sf] :jLsf/ u/]sf] 5 . ;+o'Qmn] ;LkL d}gfnLn] xfn} cf7 bnsf] a}7sdf hgfPsf] ;xdltnfO{ klg r'gf}tL lb+b} ;+ljwfg;ef ;+zf]wg u/L ;+;baf6} u0ftGq 3f]if0ff ug]{ k|fjwfg yKg dfq u/]sf] 5 .


pkTosf qmflGtsf/L kqsf/ Ao"/f] u7g

sf7df8f}+ . qmflGtsf/L kqsf/ ;+3 g]kfn pkTosf Jo"/f]sf] /fhwfgLdf ;DkGg e]nfn] !( ;b:oLo qmflGtsf/L kqsf/ ;+3 pkTosf IfqLo Jo"/f] u7g u/]sf] 5 . h;df ;+of]hs an/fd yfkf, ;x;+of]hs ¿Kf dxh{g, Jo"/f]df czf]s ;'j]bL, /fhsfhL dxh{g, v]d yklnof, lbg]z >]i7, lbks vgfn, s'df/ /fpt, s[i0f s];L, ?b| g]kfnL, afns[i0f >]i7, ;/:jtL vgfn / hLjg yfkf ;b:o /xg' ePsf] 5 .

sfo{qmddf jl/i7 kqsf/ zlQm nD;fn, ;+rf/dGqLsf ;Nnfxsf/ dx]Zj/ bfxfn, dxf;lrj cf]d zdf{ / pkfWoIf uf]ljGb cfrfo{n] cf–cfkm\gf] wf/0ff k|:t't ug'{ePsf] lyof] .


Jofkfl/s 6f]nL rLg k|:yfg

sf7df8f}+ . g]kfn pBf]u jfl0fHo;+3sf] ;lqmotfdf rLgsf] slGdª ;x/df cfof]hgf x'g nfu]sf] !% cf}+ qml;ª d]nfdf efu lng Ps Jofkfl/s 6f]nL ;+3sf ;b:o k~r/Tg zfSosf] g]t[Tjdf To;kmt{ k:yfg u/]sf] 5 . d]nf h'g ^ b]lv !) ;Dd x'g] hgfOPsf] 5 . d]nfdf $) b]zsf % xhf/ Jofkf/Lx¿n] efulng] cfof]hsx¿n] hgfPsf 5g\ . ;+3n] d]nfaf6 g]kfnL x:tsnf lgof{{tdf a[l4 x'g] hgfPsf] 5 .


sf]l/of k7fpg] af6f] v'Nof]

sf7df8f}+ . j}b]lzs /f]huf/sf nflu sf]l/ofdf sfdbf/ k7fpg] ljifodf k6sk6s ljjfb pTkGg ePklg clxn]sf] cGtl/d ;/sf/n] To;nfO{ ;fy{s t'NofPsf] 5 . ut;ftf bf];|f] k6s a;]sf] dGqLkl/ifb\sf] a}7sn] j}b]lzs /f]huf/ P]g, @)$@ nfO{ ;+zf]wg ug]{ ljw]os kfl/t u/]kl5 pQm af6f] v'nf ePsf] xf] . pQm ljw]os kfl/t ePkl5 ;/sf/n] g} j}b]lzs /f]huf/Lsf nflu sfdbf/ k7fpg] af6f] v'nf ePsf] 5 . h]7 leq} % xhf/ sfdbf/ k7fpg] ;DaGwdf blIf0f sf]l/of / g]kfn ;/sf/ aLr ;Demf}tf ug]{ tof/L eO/x]sf] yfxf ePsf] 5 .


;"o{ g]kfn k'/:s[t

sf7df8f}+ . g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3åf/f cfof]lht ;fwf/0f ;efdf dxf;+3n] k|bfg ug]{ …g]pjf dxf;+3 ;jf]{Ts[i6 k'/:sf/Ú o; jif{ ;"o{ g]kfn k|flnnfO{ k|bfg ul/Psf] 5 . ;'o{ g]kfnsf tkm{af6 xif{dfwj w/n] pQm k'/:sf/ Joj:yflksf ;+;bsf ;efd'v ;'jf; g]Djfªaf6 u|x0f ug'{ePsf] lyof] . pQm cj;/df ljleGg ljwfdf glan a}+s lnld6]8, o'lglne/ lnld6]8, g]kfn kmdf{:o"l6sn Nofa k|fln, x'nf; jfo/ OG8lG6«h k|fln / g]kfn k]k/ k|f]8S6\;nfO{ ;Ddfg ul/Psf] 5 . g]kfn x:tsnf pBf]u dxf;+3nufot !$ j6f lhNnf pBf]u jfl0fHo ;+3 / lå/fli6«o pBf]u jfl0fHo ;+3nfO{ klg ;Ddfg ul/Psf] 5 .


x'G8fO{df ;fd;'ª Pn;L8L

sf7df8f}+ . x'G8fO{sf ;jf/L;fwfgsf] g]kfnl:yt cflwsfl/s ljt/s PEsf] OG6/g]zgn k|fln tyf x'G8fO{sf] sf7df8f}+l:yt cflwsfl/s ljqm]tf bLknIdL OG6/slG6g]G6n k|flnn] /fhwfgLdf x'G8fO{ ;fG6«f] lhª sf/sf] ;+o'Qm ljqmL ;'? u/]sf] 5 . o; of]hgfdf ;Lldt cjlwsf nflu ca x/]s ;fG6«f] lhª sf/sf] vl/bljqmLdf ;fd;'ª Pn;L8L 6]lnlehg lgMz'Ns ljt/0f ul/g] ePsf] 5 . To;}u/L uf8Ldf tLgjif]{ jf #^ xhf/ lsnf]ld6/sf] jf/]G6Lsf ;fy} tLg jif{ lgMz'Ns ;le{l;ª pknAw ePsf] PEsf] tyf bLknIdLåf/f hf/L lj1lKtdf pNn]v 5 .


lkkN; SofDk;;DaGwL ;dfrf/sf] v08g

@)^$ h]i7 !& ut]sf] …hgwf/0ffÚ jif{ !^ cÍ & df k|sflzt …lkkN; SofDk;df nf]stGqsf] pkxf;Ú zLif{ssf] ;dfrf/k|lt lkkN; SofDk;sf xfdL ;Dk"0f{ sd{rf/Lsf] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] 5 . pQm ;dfrf/df SofDk; k|zf;g vf;u/L SofDk; k|d'vaf6 clgoldttf / dgk/LtGq eO/x]sf] 5, gftfjfb / s[kfjfbsf] cg]k]lIFt rnv]n a9]sf] 5 . sd{rf/L / lzIfsaLr e]befjk"0f{ Jojxf/ x'“b} cfPsf] 5 eGg] h:tf lgtfGt skf]nslNkt s'/f sy]/ sd{rf/Lsf gfddf k|sflzt ul/Psf] e|fds ;dfrf/k|lt xfdL SofDk;sf ;Dk"0f{ sd{rf/L v]b k|s6 ub{5f}+ . ;fy} o;nfO{ SofDk;sf lzIfs, sd{rf/L, k|zf;g / ;+rfns ;ldltaLr :yfkgfsfnb]lv sfod /xb} cfPsf] kf/:kl/s ;dembf/L / ;f}xfb|{k"0f{ ;DaGwnfO{ k|b"lift t'Nofpg] b'Zr]i6f / SofDk;nfO{ xflg gf]S;fgL k'¥ofpg] b'ik|of;dsf ¿kdf xfdLn] lnPsf 5f}+ .

jt{dfg nf]stflGqs v'nf jftfj/0fdf klg 5ßgfd lhDd]jf/ JolQm ;d"x / ;+:yfsf] abgfd x'g] u/L o; k|sf/sf] ;dfrf/ k|]lift x'g'af6 klg o;df s] slt jf:tljstf 5 eGg] :ki6 a'em\g ;lsG5 . o:tf] skf]nslNkt e|fds ;dfrf/ k|jfx ug{df SofDk;df k|j]z ug{] cj;/ gkfpg] s'g} c;Gt'i6 JolQmsf] xft klg x'g ;S5 eGg] xfdLn] 7fg]sf 5f+} .

– lkkN; SofDk;sf ;Dk"0f{ sd{rf/L

-o;sf ;fydf 5'§} k[i7df gfd pNn]v gePsf #) hgfsf] b:tvt klg ;dfj]z 5 . of] v08g k|fKt ePsf] bf];|f] lbg lkkN; SofDk; ;DaGwdf k|fKt x'g cfPsf] tLg k[i7 nfdf] ljj/0f lgDg adf]lhd 5–;Dkfbs_

lkkN; SofDk;;DaGwL yk tYox¿

@)^$ h]7 !& ut] ;fKtflxs hgwf/0ffdf k|sflzt …lkkN;df nf]stGqsf] pkxf;Ú ;dfrf/ lgtfGt ;To, tYok/s / ljut @% jif{b]lv xfn;Dd x'“b} cfO/x]sf] lkkN; SofDk;sf] Joj:yfkgsf] HjnGt pbfx/0f xf] .

pQm ;dfrf/ k|sflzt eP kZrft lkkN;sf SofDk; k|d'v d+unbf; k|wfgfË / n]vfkfn lbg]z k|wfgfËn] cfkm\gf] lg/+s'ztGqsf] kbf{kmf; / sd{rf/Ldfly ul/Psf] kIfkftsf] /x:o vf]lng] qf;n] ;Dk"0f{ lkl8t sd{rf/Lx¿nfO{ ;f] ;dfrf/sf] v08g k|sflzt ug{sf] lglDt afWo agfO{ hj/h:tL x:tfIf/ ;+sng u/]sf 5g\ . o;sf] nflu hgwf/0ffnfO{ ;d]t bjfj lbg] kIfdf pgLx¿ nfuLk/]sf 5g\ .

jf:tjdf pQm ;dfrf/ ;To ePtf klg oxf“sf sltko sd{rf/L hfuL/ hfg] 8/n] x:tfIf/ ug{ afWo 5g\ . ljut @% jif{b]lv o; SofDk;df lagf of]Uotf xhf/f}+ ?lkof“sf] tna vfg] / k'/fgf] sd{rf/Lsf] laNnf nufP/ lbgsf] b'O{ tLg 3G6f sfd u/]sf] e/df ? cf7 xhf/b]lv c7f/ xhf/;Dd tna yfKg] sd{rf/Lsf] cTolws ;+Vofn] ubf{ oxf“sf] cfly{s cj:yf cToGt gfh's x'“b} uO/x]sf] 5 . ;fdfGo n]vk9 / SofDk; k|d'vsf] rfs8L u/]sf] e/df df]6f]] tna vfg] sd{rf/Lsf] ;+Vof cTolws /x]sf] o; SofDk;df k|zf;g k|d'v, n]vfkfn, k/LIff zfvf, lkm sfpG6/h:tf k|d'v :yfgx¿df ;d]t SofDk; k|d'vsf] gftf kg{] JolQmx¿n] xfnLd'xfnL ul//x]sf 5g\ . b'O{ 3G6fsf] sfdnfO{ cGo lbg yftL /fv]/ zlgjf/ cf]e/6fOdsf] k};f c;'n]/ SofDk;sf] cfly{s ;|f]tnfO{ 8fdf8f]n kfg{] sfddf oL zfvfsf JolQmx¿ jiff{}b]lv dl/d]6]/ nfuLk/]sf 5g\ .

d'n'sdf nf]stGq cfPsf] Ps jif{ ljlt;Sbf klg o; SofDk;sf SofDk; k|d'vsf] lg/+s'ztGq eg] 6;sf] d; ePsf] 5}g . oxf“ sd{rf/Lsf] ldl6ª x'g g;s]sf] jiff}{ eO;s]sf] 5 . sd{rf/Lsf] cfjfh, dfu / Pstf SofDk; k|d'vn] slxNo} s'g} xfntdf ;'Gb}gg\ . /fhb/jf/sf] lgs6 /x]sf ^* jifL{o j[4 SofDk; k|d'v cf“vf t b]Vb}gg\ g} pgsf] lbdfun] ;d]t SofDk; tyf sd{rf/Lsf] lxtsf] lglDt s'g} sfo{ ug{ ;Sb}g . :6f]/lsk/ nIdLaxfb'/ dxh{g, n]vfkfn lbg]z k|wfgfË / k|zf;g k|d'v ch'{gaxfb'/ >]i7sf] ;Nnfx ;'emfj / lgb{]zgdf dfq of] SofDk; rln/x]sf] 5 . cfkm\gf] gftf kg{] JolQmnfO{ pRr tna / eQfsf] Joj:yf ug{] / cfkm\gf] JolQmut :jfy{ dfq x]g]{ ckf/bzL{ n]vfsf] /fhf g} ePsf 5g\ n]vfkfn lbg]z . oL ;a} cJojl:yt / c;Gt'i6 sd{rf/L Joj:yfkg x]g{] km';{b SofDk; k|d'vnfO{ 5}g . slxn] /fhb/jf/ t slxn] k~rfË lg0ff{os ;ldltsf] j}7sdf wfpb}df pgsf] ;do ljTg] u5{ .

sd{rf/L kLl8t / c;Gt'i6 eP klg pgLx¿ o'lgogdf ;fd]n x'g rfxb}gg\ . cfkm\gf] z}lIfs cof]Uotf / xhf/f}+ ?lkof“sf] tna vfg c;Ifd ePsf] sf/0fn] ubf{ pgLx¿ o'lgog agfpg grfxg] / clwsf+z sd{rf/L;“u lgo'lQm kq gePsf]n] klg of] ;d:of ePsf] xf] .

s'g} klg ;+3 ;+:yf jf sfof{nosf] Joj:yfkg kIf ;jn / ;IFd ePdf dfq l6Sg ;S5 t/ oxf“ To;sf] l7s ljkl/t Joj:yfkg kIF sdhf]/ / nfk/afx ePsf]n] slxn] ljBfyL{sf] k|j]zkq x/fpg], slxn] k/LIFf kmf/fdsf] z'Nsdf lsrnf], slxn] n]vfdf nfvf}+sf] 3f]6fnf / slxn] k|Zgkq cfp6 x'g] h:tf cg}lts / u}/sfg'gL xTs08fx¿ jf/Dj/ dlRr/xbf klg o;k|lt g t lqe'jg ljZjljBfnosf] g} Wofg uPsf] 5 g t pRr dfWdlds lzIff kl/ifbsf] g} . oxf“ dgkl/tGqn] h/f uf8]sf] 5 . d'n'sdf nf]stflGqs u0ftGqsf] s'/f pl7/x]sf] ;dodf lkkN; SofDk;df lg/+s'ztfn] cem} 5f8]sf] 5}g . sd{rf/L o'lgog vf]Ng nfUbf ;Dk"0f{ sd{rf/LnfO{ sf/afxL ug{] / hflu/af6 lgsfnL lbg] wDsL lbg ;d]t kl5 gkg{] o:tf SofDk; k|d'vnfO{ lg/+s'ztfsf] k|lts afx]s c? s] ;+1f lbg ;lsG5 / <

o;/L SofDk;df lg/+s'ztfn] k/fsfi6f gf£bf / ckf/bzL{ n]vfkfn, gftfjfb s[kfjfbsf sf/0f SofDk; Joj:yfkg etfe'Ë x'“bf klg o;nfO{ sf/jfxL / 5fgljg ug{] s'g} ynf] gx'g', sd{rf/L o'lgog gaGg' g} o;sf] k|d'v sf/0f xf] . Ps kLl8t e"tk"j{ sd{rf/L atfp5g\ . cem} klg lkkN; SofDk;df nf]stGqsf] o;/L g} pkxf; e}/xg] xf] / cJojl:yt Joj:yfkg / n]vf kf/bzL{ gx'g] xf] eg] ljxfg b'O{3G6f SofDk;df cfP/ Pd=lj=P;sf] OGrfh{ ePs} e/df ? #& xhf/ tna vfg] nId0f df]xg Pj+ hf]zL / :6f]/ lsk/sf] kb / tLg3G6f sDKo'6/ rnfPsf] e/df ? !* xhf/ tna yfKg] nIdLaxfb'/ dxh{g h:tf zf]ifs JolQmx¿n] SofDk;nfO{ w/fzfoL kfg]{ dfq xf]Og cfufdL s]lx jif{leq SofDk;sf] u]6df ef]6] tfNrf nfUg] cjZodefjL 5 .

– ;Dk"0f{ kLl8t sd{rf/Lx¿, lkkN; SofDk;

-of] kqdf gfd / b:tvt 5}g– ;Dkfbs_


%% hgfnfO{ d'2f

sf7df8f}+ . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{sf cWoIf Hjfnfl;+x -gu]Gb| kf;jfg_ ;d]t u/L %% hgfnfO{ ljz]if cbfntn] !% lbgleq pkl:ylt x'g] u/L Dofb hf/L u/]]sf] 5 . cbfntsf cWoIf e"kWjh clwsf/L, ;b:oåo rf]n]Gb| zdz]/ ha/f / sf]dngfy zdf{sf] ;+o'Qm Ohnf;n] pQm cfb]z hf/L u/]sf] xf] .ut df3 @) ut] kTy/uf9f k|x/L rf}sLaf6 xltof/ n'6]sf] cf/f]kdf lhNnf ;/sf/L jlsnsf] sfof{no sf7df8f}+n] ut d+unaf/ pQm d'2f bfo/ u/]sf] xf] .


3/ eTsfOPsfx¿ cfGbf]lnt

sf7df8f}+ . dgx/f hUuf PsLs/0f cfof]hgfaf6 eTsfOPsf 3/x¿sf] Ifltk"lt{sf] dfu kLl8tkIfn] u/]sf 5g\ . dWok'/ l7dL gu/kflnsf !^ l:yt dgx/fkmf“6df $) 3/6x/f eTsfOPsf] hfgsf/L lb+b} sl/a tLg s/f]8 ?lkof“ a/fa/ gf]S;fgLsf] Ifltk"lt{ glbbf;Dd ;+3if{ ug]{ r]tfjgL lbOPsf] 5 . kLl8t kIfn] 3/ eTsfpg] qmddf ePsf] em8kdf 3fOt] ePsfx¿sf] lgMz'Ns pkrf/sf] dfu klg u/]sf 5g\ .


;8s dd{tdf @) s/f]8

sf7df8f}+ . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf leq /x]sf ! ;o ;8s dd{t ;Def/ ug]{ of]hgf agfOPsf] 5 . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsfsf] ^) k|ltzt / :yfgLo pkef]Qmfsf] $) k|ltzt nufgLdf pQm ;8s dd{t ug{ yflnPsf] sfdkf ef}lts ljsf; tyf lgdf{0f ljefu cGtu{tsf] ;8s zfvfn] hfgsf/L u/fPsf] 5 . ;8s ;'wf/sf nflu rfn' cfjdf @) s/f]8 ?lkof“ 5'6\ofOPsf] hgfOPsf] 5 .


dGqL ofbjsf] u'gf;f]

sf7df8f}+ . jg tyf e";+/If0f dGqL dft[sf k|;fb ofbjn] dGqL eP/ klg hgtfsf] sfd ug{ gkfPsf] u'gf;f] ug'{ePsf] 5 . ;fKtflxs o'ub|i6fsf] k|yd jflif{sf]T;jsf cj;/df /fhwfgLdf ut;ftf cfof]lht …gof“ g]kfnsf] lgdf{0fdf ;+rf/dfWodsf] e"ldsfÚ ljifos 5nkmn sfo{qmddf dGqL ofbjn] pQm s'/f hgfpg' ePsf] xf] . ;f] cj;/df dGqL ofbjn] cfkm" …dGqL x'“ ls xf]OgÚ eGg] yfxf“ gkfPsf] ;d]t rrf{ ug'{eof] .


c:ktfnnfO{ dfcf]jfbLsf] rGbf

bdf}nL . hg:t/af6 lgdf{0fwLg cj:yfdf /x]sf] b'n]uf}8fl:yt ;]tLu+uf ;fd'bflos c:ktfnnfO{ dfcf]jfbLn] %) xhf/ ?lkof“ ;xof]u pknAw u/fPsf] 5 . af6f], 3f6f], k'nk'n];f lgdf{0fdf ;xof]u ub}{ hfg] ;f]r cfkm"x¿sf] ePsf] dfcf]jfbL g]tf P6dn] hfgsf/L u/fPsf 5g\ . dfcf]jfbLsf] o:tf] lqmofsnfkk|lt :yfgLo jfl;Gbfx¿n] v'zL JoQm u/]sf 5g\ .


df]l/cf6L{nfO{ g]kfn 5f8\g cfb]z

bf]nvf . cGtl/d Joj:yflksf ;+;bsf ljwfos ;'/]z cfn]du/n] cd]l/sL /fhb"t h]D; Pkm df]l/of6L{nfO{ cft+ssf/L ;/sf/ ePsf] g]kfndf a:g] s'g} clwsf/ gePsf] r]tfjgL lbPsf 5g\ . :d/0fLo 5, g]kfnsf nflu cd]l/sL /fhb"t df]l/of6L{n] s]xL ;do cl3 dfcf]jfbLnfO{ cfkm\gf] b]zn] cft+ssf/Lsf] ;"rLaf6 gx6fPsf] hgfPsf lyP . g]kfn /fli6«o a'l4hLjL ;+u7g bf]nvfsf] k|yd lhNnf ;Dd]ngnfO{ ;Daf]wg ubf{ ljwfos cfn]du/n] ;f]xL cfwf/df df]l/of6L{nfO{ g]kfn 5f]8\g r'gf}lt lbPsf x'g\ . sfo{qmddf dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ O{Zj/Lk|;fb bfxfn, bf]nvf OGrfh{ ljZj, ljwflosfx¿ b]jL v8\sf, eujlt k|wfg, bLkz+s/ rf}nfufO{, nId0f v8\sf / /ljGb| sfsL{n] cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm u/]sf lyP eg] s'df/ sfsL{sf] ;efkltTjdf pQm sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .


cfdf 5f]/L g} af]S;Lsf] cf/f]kdf

/fhlj/fh . ;Kt/L u08f}n uflj;–% sL ljdnf b]jL / pgsL 5f]/L ldgfs'df/L -gfd kl/jt{g_ nfO{ :yfgLo jfl;Gbfn] af]S;Lsf] cf/f]kdf s'6lk6 u/]sf 5g\ . Psbh{gsf] ;+Vofdf cfPsf] Ps ;d"xn] s'6lk6 ug'{sf ;fy} nufPsf uxgf ;d]t n'6]/ nu]sf] kLl8t cfdf5f]/Ln] hgfPsf 5g\ . ;/bf/ bDktLsf ;GtfgnfO{ e"t nufO{lbP/ dfgl;s l:ylt lauf/]sf cf/f]k nufp“b} s'6]sf] kLl8tn] pNN]v u/]sf 5g\ .


d+l;/df r'gfj gx'g] b]pjfsf] bfjL

wgu9L . k|hftflGqs sf+u|];sf ;efklt z]/axfb'/ b]pjfn] cfufdL d+l;/ dlxgfdf klg ;+ljwfg;efsf] r'gfj x'gg;Sg] 7f]s'jf ug'{ePsf] 5 . ;'b"/klZrdsf] wgu9Ldf ut cfOtaf/ ;DkGg kqsf/ ;Dd]ngdf ;efklt b]pjfn] pQm s'/f atfpg'ePsf] xf] . sfo{qmddf ;efklt b]pjfn] kf6L{ Pstfdf k|d lul/hf k|;fb sf]O/fnfn] rf;f] glbPsf] cf/f]k nufpg' ePsf] 5 . sfo{qmddf cGo ljleGg JolQmx¿n] klg cf–cfkm\gf] wf/0ff k|:t't ug'{ePsf] lyof] .


jfO{;LPn h'jf tf; lj?4

afun'ª . afun'ª ahf/df tf; v]ln/x]sf ^ hgf o'jfnfO{ g]skf -dfcf]jfbL_ lgs6 jfO{;LPnsf sfo{stf{n] cfkm\gf] sAhfdf lnP/ ca cfO{Gbf gv]Ng] zt{df 5f8]sf] lnusf afun'ª gu/ sdf08 ;+of]hs cfefifn] hfgsf/L u/fPsf 5g\ . ;fdflhs ljs[ltsf ¿kdf /x]sf h'jftf;, nfu"cf}ifw b'Jo{;gL e]l6Pdf sf/afxL ug]{ r]tfjgL klg pgn] lbPsf 5g\ . o;}aLr jfO{;LPnn] xfn} afun'ªahf/sf] 9n tyf ;8s ;kmf ug]{ sfo{ klg ;DkGg u/]sf] 5 .


6fOu;{ sfo{stf{ kqmfp

/fhlj/fh . dw]; d'lQm 6fOu;{sf @ hgf sfo{stf{n] xltof/ b]vfO{ n'6kf6 dRrfpb} ul//x]sf a]nf ;Kt/Lsf] ¿kgu/sf jfl;Gbfx¿n] xltof/ ;lxt kqmfp u/L k|x/LnfO{ a'emfPsf 5g\ . kqmfp kg]{df ;Kt/Lsf] uf}O7L–* sf s]bf/ ;bf / 7]lnof–# sf jdaxfb'/ zfx /x]sf 5g\ . ¿kgu/–* sf cf“k Jofkf/L cqmd cnLnfO{ xltof/ b]vfp“b} /sd dflu/x]sf a]nf cnL lrRrfP kl5 hDdf ePsf ufp“n]x¿n} tL b'a}nfO{ kqmfp u/]sf lyP .


/QmrGbgsf] v]tL z'?

bdf}nL . Aof; gu/kflnsf–& a]gLkf6gsf s]aL u'?ªn] utjif{b]lv /QmrGbgsf] v]tL z'? u/]sf 5g\ . sf“s8le§f, l;lSsd / e'6fgaf6 ^) j6f lj?jf NofP/ v]tL u/]sf] s[ifs u'?ªn] hgfPsf 5g\ . s[ifs u'?ªn] k|lt lj?jf %) ?lkof“df lsg]/ NofPsf] bfjL u/]sf 5g\ . ! ;o /f]k0fL hUufsf] bfof“ afof“ If]qdf /QmrGbgsf] v]tL ul/Psf] u'?ªn] hgfPsf 5g\ .


r'gfj gx'g] b]pjfsf] r]tfjgL

wgu9L . g]sf -k|hftflGqs_ sf ;efklt z]/axfb'/ b]pjfn] 8/ qf;sf] jftfj/0f x6]dfq ;+ljwfg;efsf] r'gfj x'g] hgfpg' ePsf] 5 . ut;ftf wgu9Ldf cfof]lht Ps sfo{qmddf b]pjfn] zflGt :yfkgf gePdf d+;L/df klg ;+ljwfg;efsf] r'gfj x'g g;Sg] 7f]s'jf ug'{eof] . sfo{qmddf b]pjfn] nf]stGqnfO{ ;kmn agfpg /fHosf ;a} c+usf] nf]stflGqs/0f cfjZos ePsf] bfjL ug'{ePsf] 5 . ;f] cj;/df cGtl/d ljwflosf ;b:ox¿ PgkL ;fpb / eQmaxfb'/ anfo/, g]skf Pdfn]sf c~rn ;lrj lbg]z rGb| ;'j]bL, g]sf k|hftflGqs_ sf ;lrj Kof/]nfn /f0ff, hgdf]rf{ g]kfnsf pkfWoIf bfgaxfb'/ ljZjsdf{, dfcf]jfbLsf wgu9L gu/ OGrfh{ ;+3if{, g]skf -PsLs[t_ sf cWoIf tLnsaxfb'/ l;+x, g]skf dfn]sf bLk]Gb| la;L, OG;]ssf ;+of]hs v8s/fh hf]zL, km]8f]sf s]Gb|Lo ;:bo k'gd l;hfklt, yf? sNof0fsf/L ;ef s}nfnLsf cWoIf efg'/fd rf}w/L / nf]s/fh kf08]n] klg dGtAo JoQm u/]sf lyP .


df]rf{åf/f hUuf sAhf hf/L

hn]Zj/ . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;+x_ ;d"xn] sf]Nx'jf aluof–$ sf k'?iff]Qd /]UdLsf] !& lj3f hUuf sAhf u/]sf] 5 . df]rf{sf sfo{stf{ ljzfnn] sAhf ul/Psf] pQm hUuf ljqmL ljt/0f ug]{nfO{ ef}lts sf/afxL ug]{ wDsL lbPsf 5g\ . o;}aLr ;z:q 8f“sfx¿sf] ;d"xn] dxf]Q/L lhNnf l3/fk'/ uflj;sf # 3/af6 $ nfv ?lkof“ a/fa/sf] wgdfn n'6]sf 5g\ . n'l6g] 3/wgLdf l3/fk'/–# sf lg/tg 7fs'/, pgsf b'O{ 5f]/f /fdafa' / ds]Zj/ /x]sf 5g\ . 8f“sfx¿n] tL 3/af6 @ nfv ^) xhf/ gub, !! tf]nf ;'g / ! lsnf] rf“bL nu]sf] dfl/xhL k|x/Lrf}sLsf k|gflg kjg emfn] hfgsf/L u/fP .


cjsfz kfPsf sd{rf/Lx¿ wgf{df

dx]Gb|gu/ . ;]jfaf6 x6fOPsf sd{rf/Lx¿n] k'gj{xfnLsf] dfu ub}{ dxfsfnL l;+rfO cfof]hgf sfof{nodf tfnfaGbL u/]sf 5g\ . ;]jfaf6 cjsfz kfPsf $^ hgf sd{rf/Lx¿ ut z'qmaf/ sfof{nosf] 9f]sfdf tfnfaGbL u/L clglZrtsfnLg wgf{df a;]sf 5g\ . cfof]hgfn] )^! ;fn @@ ebf}df &^ hgfnfO{ cjsfz lbPsf] lyof] . tTsfnLg cfof]hgf k|d'v b]jgf/fo0f ld>n] if8oGq k"j{s cjsfz lbPsf] sd{rf/Lx¿n] cf/f]k nufPsf 5g\ . tL dWo] $^ hgfn] Hofnfbf/Ldf sfdug]{ u/]sf] pQm cfof]hgfn] hgfPsf] 5 .


jfO{;LPn nf]slk|o cleofgdf

lj/f6gu/ . jfO{;LPnsf sfo{stf{x¿ ljsf; lgdf{0f, t:s/L lgoGq0f / gu/;kmfO cleofgdf tbf?stfsf ;fy h'6]sf 5g\ . nLusf sfo{stf{n] lj/f6gu/ pkdxfgu/kflnsf leq y'lk|Psf] kmf]xf]/ d}nf x6fO{ zx/nfO{ ;'Gb/ / cfsif{s agfpg] b[9tf b]vfPsf 5g\ . hgo'4sf] ;dodf dfl/Psf sfo{stf{x¿ k|eft, lbjfs/ / a]gf]hsf] :d[ltdf pQm sfo{ yfn]sf] of]ª sDo'lgi6 lnu df]/ªsf cWoIf s'zn lnDa"n] hgfPsf 5g\ . ;/;kmfOdf h'6]sf sfo{stf{nfO{ gu/kflnsfn] vfhf vr{ pknAw u/fPsf] cWoIf lnDa"n] hgfpg'ePsf] 5 .


e|i6frf/sf] cf/f]k

af/f . If]qLo s[lif cg';Gwfg s]Gb| k/jfgLk'/sf k|d'vdfly :yfgLojfl;Gbfx¿n] e|i6frf/sf] cf/f]k nufPsf 5g\ . s]Gb|sf] cfof]hgfdf ! lbg] lgMz'Ns kz' ;]jf lzlj/ lhNnfsf] xfQL;f/df ;+rfng x'“b} ubf{ ufp“n]x¿n] pQm cf/f]k nufPsf x'g\ . df5f kfng, wfg / ux'“sf]aLp pTkfbgh:tf sfo{df s]Gb| k|d'vn] e|i6frf/ u/]kl5 s[ifsn] s]Gb|af6 ;f] lsl;dsf] aLpljhg n}hfg g;s]sf] b'Mv];f] s]Gb|sf h]l6Pn] :jLsf/ u/]sf 5g\ .


sf+u|];sf] uf8Ldf jfO{;LPnsf] 9'+ufd'9f

g'jfsf]6 . g]skf -dfcf]jfbL_ sf] e|ft[;+u7g jfO{;LPnsf sfo{stf{n] g]kfnL sf+u|]; g'jfsf]6sf g]tfx¿ r9]sf] uf8Ldf 9'+ufd'9f u/]sf 5g\ . uf8Ldf g]kfnL sf+u|]; g'jfsf]6sf ;efklt hubLZj/g/l;+x s];L, lhNnf sfo{;ldltsf ;x;lrj bfdf]b/ pk|]tL, ;b:o hfg'sf l3ld/] / g]kfn dlxnf ;+3 g'jfsf]6sL cWoIf ljGbf cof{n x'g'x'GYof] . 9'+ufd'9faf6 g]tfx¿nfO{ s]xL gePklg af ! em $*$( gDa/sf] hLksf] zLzf km'6]sf] 5 .

g]kfnL sf+u|]; g'jfsf]6sf k|jQmf /fh' yfkfåf/f kf6L{sf tkm{af6 k|sflzt lj1lKtdf pQm 36gfsf] lgGbf ub}{ dfcf]jfbLsf sfo{stf{nfO{ Jojxf/df ;'wf/ Nofpg cfu|x ul/Psf] 5 . dfcf]jfbLsf g'jfsf]6 lhNnf ;]qm]6/L xL/fgfy vltj8f -lqrGb|_ n] pQm 36gfsf af/]df cfkm"nfO{ hfgsf/L gePsf] hgfpg'eof] .


jfof] lj|s]6;DaGwL uf]i7L

sf7df8f}+ . ;fd'bflos jg pkef]Qmf dxf;+3 g]kfn, PsLs[t ljsf; ;dfh g]kfn / ;+o'Qm /fi6« ;+3Lo ljsf; sfo{qmd ;fgf cg'bfg sfo{qmdsf] ;+o'Qm cfof]hgfdf h]7 !^ / !& ut] ;d'bfodf cfwfl/t jg:klt u'O“7f -afof] la|s]6_ ;DaGwL b'O{ lbg] /fli6«o uf]i7L /f]6/LSna yfkfynLdf ;DkGg ePsf] 5 . ljleGg lhNnfaf6 cfPsf sl/a % ;o ;xefuLx¿ ePsf] ;f] uf]i7Lsf] pb\3f6g ;efd'v ;'jf; g]Djfªaf6 eof] . uf]i7Ldf ;+o'Qm /fi6« ;+3Lo ljsf; sfo{qmdsf] ;xfos cfjf;Lo k|ltlglw ljho l;+x, ljsf; ;dfh g]kfnsf cWoIf 8f= lbg]z rGb| b]jsf]6f, ;+o'Qm /fi6« ;+3Lo ljsf; sfo{qmd, ;fgf cg'bfg sfo{qmd /fli6«o ;+of]hs uf]kfn z]/rg / ;fd'bflos jg /fli6«o pkef]Qmf dxf;+3sf cWoIf 3gZofd kf08]sf] pkl:yt lyof] .

cfof]hs ;+:yfsf tkm{af6 IDS g]kfnsf cWoIf 8f= lbg]z rGb| b]jsf]6fn] jg:klt u'O{7fsf] k|efjsfl/tf dxTj / ;f] sf] k|rf/k|;f/ af/] dGtJo lbg'ePsf] lyof] . ;fd'bflos jg pkef]Qmf dxf;+3sf /fli6«o cWoIf 3gZofd kf08]n] cfof]hs ;+:yfx¿sf] ;xsfo{ af/]df dxTjk"0f{ a'bfx¿ k|:t't ug'{eof] . uf]i7Lsf lqmofsnfkx¿ cyf{t ljleGg If]qsf JolQmx¿af6 sfo{kq k|:t't ul/of] . ljleGg rf/ ;qdf ljeflht uf]i7Ldf ;fd'bflos lbuf]kg ;DaGwdf /fh]Zj/ cfrfo{, Clif j:tfsf]6L / pQd 9sfnn] sfo{kq k|:t't ug'{eof] . t];|f] ;q jg:klt u'O{7fsf] k|efjsfl/tf ;DalGw ljifodf NAST sf lj1x¿ 8f= /d]z l;+x, ;'dg ah|frfo{ / l8 s] zfxn] sfo{kq k|:t't ug'{eof] . ;fdflhs cWoog\ ljifodf /fh]Gb| nfld5fg], ;fljqL e'iffn / pd]z u'Ktfn] cf–cfkm\gf sfo{kqx¿ k|:t't ug'{eof] .

sfo{qmddf eLd k|;fb >]i7, e"=k"= cWoIf ;fd'bflos dxf;+3, ljj]sw/ zdf{ UNDP ;fgf cg'bfg sfo{qmdsf] /fli6«o ljsf; ;xfos, eLdk|;fb Gof}kfg] ;b:o /fli6«o of]hgf cfof]u, e"k]Gb| a:g]t pklgb]{zs 8f]ln8f/, s]zj a8fn ;+of]hs k|fs[lts ;|f]t /fli6«o kf}/vL d~r g]kfn s]zj s“8]n dxflgb]{zs jg ljefu, uf]kfn /fh z]/rg /fli6«o ;+of]hs e'jg UNDP ;fgf cg'bfg sfo{qmd / 8f= ejfgLz+s/ ;'j]bL lgb]{zs TITI / CTEVT AFF6 sfo{qmdsf] cWoIftf / ;x cWoIftf ePsf] lyof] . ;dfkg ;df/f]xdf IDS g]kfnsf cWoIf 8f= lbg]zrGb| b]jsf]6fn] uf]i7Ldf k|:t't sfo{kqx¿ tyf ;d'bfox¿af6 cfPsf ;xefuLx¿sf] cfjfhsf] lgrf]8 k|:t't ug'{ePsf] lyof] .


kqsf/ lxt lrGtgdf ;+rf/dGqL

sf7df8f}+ . cGtl/d Joj:yflksf ;+;bsf] ut cfOtaf/ a;]sf] a}7sn] >dhLlj kqsf/;DaGwL klxnf] ;+zf]wg ljw]os / s]xL g]kfn P]gnfO{ ;+zf]wg ug{ ag]sf] ljw]osnfO{ ;j{;Ddt ¿kn] kfl/t u/]sf] 5 . ;"rgf tyf ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/fn] >dhLlj kqsf/;DaGwL ljw]os a}7sdf larf/ ul/of]; egL k|:tfj k]; u/]kl5 ;j{;Ddtn] :jLs[t u/]sf] xf] . sfg'g, Gofo tyf ;+;bLo Joj:yf dGqL OGb|axfb'/ u'?ªn] ;bgdf k]; u/]sf] d'n's ljw]os @)^$ / s]xL g]kfn P]g ;+zf]wg ug]{ ljw]os, @)^$ nfO{ ;j{;Ddt¿kn] :jLs[t u/]sf] 5 .


s'6gLlts r]tfjgLk|lt ;/sf/L rf;f]

sf7df8f}+ . ;/sf/n] s'6gLlt1sf] ;'/Iffsf nflu cfkm" k"0f{k|lta4 ePsf] hgfPsf] 5 . g]kfnl:yt !% j6f s'6gLlts lgof]usf tkm{af6 cd]l/sL b"tfjf;n] ut;ftf hf/L u/]sf] jQmJosf ;Gbe{df ;/sf/n] pQm k|ltlqmof lbPsf] xf] . k//fi6«dGqfnosf k|jQmf ch'{gaxfb'/ yfkfn] ljb]zL s'6gLlt1nfO{ ;'/Iff lbg ;/sf/ ;Da]bgzLn /x]sf] hgfPsf 5g\ . ;+3Lo u0ftGq hd{gLsf /fhb"t k|mfGh l/ªn] cfkm"dfly k6sk6s cfqmd0fsf] k|of; ePsf] hgfPsf 5g\ .


PrcfO{eL÷P8\; M 7"nf] ;d:of

sf7df8f}+ . vf]kklg 5}g, lgsf] klg gx'g] k|f0f3fts /f]u xf], PrcfO{eL÷P8\; . ctM ;a}n] o;sf] af/]df hfGg lgtfGt cfjZos 5 . PrcfO{ eL÷P8\; eg]sf] s] xf] t < Pr - Human _ JolQm, cfO{ - Immune deficiency _ k|lt/Iff, eL - Virus _ hLjf0f' h;n] P8\; /f]u nfU5 . P8\; - AIDS _ eGgfn] c?af6 k|fKt x'g] - Acquired _, k|lt/Iff jf n8\g] zlQm - Immune _ sld x'g' - Deficiency _, ljleGg /f]usf] nIf0fx¿ - Syndrome _ xf] .

P8\;sf] klxnf] /f]uL cd]l/sfdf lj=;+= @)#& df km]nf k/]sf] lyof] . t/ @) jif{ k'Ubf gk'Ub} lj=;+= @)%& ;fndf dfq} PrcfOeL÷P8\; nfu]sf JolQmx¿sf] ;+Vof %) nfv k'u]sf] lyof] . pQm ;fndf P8\;af6 #) nfvsf] d[To' ePsf] lyof] . P8\;sf] dxfdf/L z'? ePb]lv xfn;Dd nueu $) s/f]8 dflg;x¿ o;af6 ;+qmldt 5g\ . h;dWo] afnaflnsf, jo:s / dlxnfx¿u/L %,!),))) sf] d[To' eO;s]sf] 5 . ;g\ @))! sf] tYofÍcg';f/ o; /f]un] k|To]s ldg]6df % JolQmx¿ dg{] u/]sf] kfOof] .

ljZjdf klZrdL d'n'sx¿df eGbf k"jL{o d'n'sx¿ To;dfly klg ;fs{ b]zx¿df r]tgfsf] sdL, clzIff, sdhf]/ cfly{s l:ylt h:tf s'/fx¿n] o; /f]uaf6 a9L ;+qmldt ePsf] b]lvG5 . ;fs{ b]zx¿df PrcfOeL÷P8\;sf] cj:yf o;k|sf/ 5M– ef/tdf %! nfv, kfls:tfgdf &$ xhf/, g]kfndf &@ xhf/, a+unfb]zdf & xhf/ % ;o, >Ln+sfdf # xhf/ % ;o, e"6fg / dflNbE;df ! ;o /xsf] 5 . of] tYofÍ x]bf{ PrcfOeL÷P8\;af6 w]/} ;+qmldt b]z ef/t /x]sf] 5 eg] t];|f]df g]kfn /x]sf] 5 .

;r]t ;+rf/ d~r / Pl;of lkkN; cnfoG; km/ sDAofl6ª PrcfOeL÷P8\; g]kfnn] ;f]daf/ /fhwfgLdf cfof]hgf u/]sf] PrcfOeL÷P8\; M …cw'/f jfrfx¿Ú ljifos sfo{qmddf d~rsf dxf;lrj uf]s0f{ e§n] eGg'eof], …ljZjdf k|ltlbg !@ xhf/ JolQm PrcfOeL ;+qmldt eO{/x]sf 5g\, eg] cf7 xhf/ o;}sf sf/0f dl//x]sf 5g\ . g]kfndf clxn] &@ xhf/eGbf a9L dflg; o; /f]uaf6 ;+qmldt eO{/x]sf 5g\ .

;fljqL u'?/Ë


/fli6«otf sdhf]/ ePsf] s];Lsf] bfjL

sf7df8f}+ . /fli6«o hgdf]rf{sf cWoIf lrqaxfb'/ s];Ln] /fli6«otf sdhf]/ x'“b} uPsf] x'“bf ;a}n] ;f]Rg'kg]{ / ljb]zL x:tIf]kk|lt rgfvf] eP/ cufl8 a9\g'kg]{ cfu|x ug'{ePsf] 5 . /fli6«o hgdf]rf{ jfudtL If]qLo ;ldltåf/f …ljb]zL x:tIf]k / /fli6«otfsf] k|ZgÚ ljifos cGt/lqmof sfo{qmddf cWoIf s];Ln] ;f] s'/f eGg' ePsf] lyof] . sfo{qmddf cWoIf s];Ln] /fhtGqsf] cGTo u/L ;fj{ef}d;Qf hgtfsf] xftdf k'Ug'kg]{ bfjL ug'{ePsf] lyof] .

pQm sfo{qmddf cgf}krfl/s If]q ;]jf s]Gb| -OG;]s_ sf cWoIf ;'jf]w/fh Kofs'/]n, g]skf -d;fn_ sf dxfdGqL df]xgljqmd l;+xnufotsf JolQmx¿n] cf–cfkm\gf] wf/0ff k|:t't ug'{ePsf] lyof] .


lrtjg sf+u|]; e]nfsf] tof/L

sf7df8f}+ . sf7df8f}+df /lx ljleGg k]zf / Joj;fodf ;+nUg g]kfnL sf+u|];sf sfo{stf{x?sf] Ps a}7sn] olx d+unaf/ lrtjg–sf7df8f}+ ;Dks{ d~rsf] e]nf ug{ Pstby{ ;ldlt u7g u/]sf] 5 . lbg]z sf]O/fnfsf] ;+of]hsTjdf ul7t ;f] tby{ ;ldltdf lrtjg If]q g++ ! af6 d'lQmgfy kGt, @ af6 /fdxl/ sf]O/fnf, # af6 /fdk|;fb clwsf/L / $ af6 rfp P]gnfO{ >]i7 /x]sf 5g\ . a}7ssf] cWoIftf lrtjg sf+u|];sf cWoIf t]hk|sfz u'?Ën] u/]sf lyP .


 2009© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use