 |
| |
| Kathmandu,
Baishakh 20 2064. |
|
pRrfo'Qmsf n]gf ;'Gwsf] hf]8
bfª . ;+o'Qm /fi6«;+3Lo dfgjclwsf/ pRrfo'Qmsf] sfof{no g]kfn k|d'v n]gf ;'Gwn] cf7bnLo Pstf 6'6\g gx'g] wf/0ff JoQm ug'{ePsf] 5 . bfªsf] 3f]/fxLdf j}zfv !& ut] cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf ;'Gwn] ;f] s'/f JoQm ug'{ePsf] xf] . pxf“n] ;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ cf]em]ndf kfb}{ cf7 bnaLr Ps cfk;df cf/f]k k|Tof/f]k x'g' b'Mvb\ s'/f xf] eGg'eof] . g]kfn k|d'v ;'Gwn] bnx¿ bnut :jfy{eGbf dfly /x]/ /fli6«o d'2fnfO{ ;Daf]wg ug{ cufl8 a9\g'kg]]{ ts{ k|:t't ub}{ To;sf nflu cf7bnLo Pstf alnof] x'g'kg]{df hf]8 lbg'eof] .
bzuhfleq ef/tLo k|ltIffno
/fhlj/fh . ef/tn] ;Kt/L lhNnfsf] /Dk'/f dNxlgof“ uflj;df kg]{ b;uhf If]qdf ofq' k|ltIffno lgdf{0f ug{ yfn]sf] 5 . ef/tLo nf]s;efsf ;f+;b /l~ht /~hgsf] P]lR5s sf]ifaf6 pQm ofq' k|ltIffno lgdf{0f x'g yfn]sf] a'lemPsf] 5 . pQm ofq' k|ltIffno ef/tLo ?lkof“ # nfv %( xhf/sf] nfutdf lgdf{0f eO/x]sf] 5 . cGt/f{li6«o ;Ldf ;DaGwL sfg'g cg';f/ bzuhf If]qdf s'g} klg sfo{ lgdf{0f ug{ gx'g] ;Ldf ljb\x¿n] pNn]v u/]sf 5g\ .
7"nf of]hgf /f]Sg bjfj
sf7df8f}+ . 7"nf hnljB't cfof]hgf /fhgLlts ;xdlt / lg0f{o ljgf cl3 ga9fpg cGtl/d ;+;b– Joj:yflksfsf] k|fs[lts ;|f]t tyf ;fwg ;ldltn] ;'emfa lbPsf] 5 . bL3{sfnLs dxTjsf 7"nf of]hgf xtf/df cl3 a9fpg gx'g] eGb} ;/sf/nfO{ ;ldltsf] xfn} a;]sf] a}7sn] pkNnf] s0ff{nL, klZrd ;]tL / a'9L u08sLnufotsf ljifodf hn|;f]t /fHodGqL 1fg]Gb|axfb'/ sfsL{ / ljB't k|flws/0fsf dxflgb]{zs ch'{g sfsL{nfO{ hfgsf/L u/fPsf] 5 .
g]t[ e08f/L vt/fd'Qm
sf7df8f}+ . Pdfn] g]t[ Pj+ cg]d;+3 cWoIf ljBfb]jL e08f/Lsf] :jf:Yodf ;'wf/ cfPsf] s'/f pxf“sf] pkrf/df vl6Psf lrlsT;sx¿n] hgfPsf 5g\ . g]t[ e08f/Lsf] ef/tsf] ckf]nf] c:ktfndf pkrf/ ubf{ An8 SofG;/sf ls6f0f' lj:tf/} gi6 x'b} uPsf] ;f] c:ktfnsf lrlsT;s 8f= xif{ b'jfn] hfgsf/L u/fpg' ePsf] a'lemPsf] 5 .
k'/fg} z}nLdf cfTd;dk{0f
sf7df8f}+ . dw]; d'lQm 6fOu;{ / hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;+x ;d"x_ sf Ps–Pshgf ;}Go sdf08/n] ut;ftf /fhlj/fhdf k|zf;g;dIf cfTd;dk{0f u/]sf 5g\ . cfTd;dk{0f ug]{df dw];L d'lQm 6fOu;{ ;Kt/Lsf ;}Go sdf08/ s[ltsf pkgfdsf dgf]hs'df/ d08n / hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{
-Hjfnf l;+x_ sf Knf6'g sdf08/ ;"of{ pkgfdsf ;"o{gf/fo0f /x]sf 5g\ . zfx ut r}t !* ut] ;'/IffsdL{åf/f kqmfp k/]sf lyP .
:d/0fLo 5, dfcf]jfbL hgo'4sfndf klg ;/sf/n] dfcf]jfbL sfo{stf{nfO{ kqmfp ug]{ / cfTd;dk{0f u/]sf] k|rf/ ug]{ ub{Yof] . xfn dfcf]jfbL ;lDdlnt ;/sf/sf] sfo{z}nL klg 7\ofSs} To:t} /x]sf] 5 .
d'gsf] lrGtf /xZodo
sf7df8f}+ . ;+o'Qm /fi6«;+3sf dxf;lrj afg sL d'gn] g]kfndf zflGt :yfkgf ePklg dfcf]jfbL ;]gf / xltof/ btf{sf] sfo{ hl6n /x]sf] hgfPsf 5g\ . /fi6«;+3sf] ;'/Iff kl/ifb\df g]kfn;DaGwL k|:tfj k|:t't ub}{ dxf;lrj d'gn] zflGt k|lqmofdf w]/} k|ult ePklg xltof/ / xltofwf/Lsf] s;/L cg'udg ug]{ eGg] 7"nf] r'gf}tL ePsf] pNn]v u/]sf 5g\ . dxf;lrj d'gn] lk5l8Psf ;d'bfonfO{ ;d]6]/ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ug'{kg]{df hf]8 lbPsf 5g\ .
d'gaf6 cfPsf] of] k|ltlqmofn] g]kfn ;DaGwdf ;+o'Qm /fi6«;+3df unt l/kf]l6{ª ePsf] s'/fnfO{ k'li6 u/]sf] 5 . ;+o'Qm /fi6«;+3sf g]kfn k|ltlglw Oofg dfl6{gsf z+sf:kb ultljlwnfO{ d'gsf] k|ltlqmofn] yk ;z+lst agfPsf] 5 .
vfg]kfgLdf hfqf
sf7df8f}+ . gof“ g]kfn agfpg] ;+sNksf ;fy ;Qf?9 ag]sf] g]skf
-dfcf]jfbL_n] ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqfnosf] lhDd]jf/L axg u/]kl5 To; dGqfno cGtu{tsf] g]kfn vfg]kfgL ;+:yfgsf e|i6 / ;+:yfgnfO{ vf]qmf] agfp“b} cfPsfx¿sf] gLb x/fd ePsf] 5 . vfg]kfgL ;+:yfgdf jiff}{b]lv n'6sf] /fHo dRrfp“b} cfPsf Toxf“sf slyt nf]stGqsf 7]s]bf/ 7fGg] sf+u|];, Pdfn]sf sd{rf/L o'lgogx¿
g]skf -dfcf]jfbL_ lgs6 sd{rf/L ;+u7gn] e|i6lj?4 cleofg 5]8]kl5 To;sf] k|ltsf/df plqPsf 5g\ . /, dfcf]jfbL o'lgognfO{ jb\gfd ug{ cg]s k|k~r ub}{ ;+:yfgdf o'lgogsf] gfddf ;a}eGbf e|i6 7xl/Psf 6«]8 o'lgog sf+u|]; / sf+u|]; o'lgogs} kydf sDo'lgi6sf] 9\jfª km'Sg] Pdfn] o'lgogsf sd{rf/Lx¿ nf]lndf af]nL ldnfp“b} lx“8]sf 5g\ . qmflGtsf/L gof“ ;+u7gsf lj?4 ljif jdg klg pgLx¿n] g} ul//x]sf 5g\ . sf+u|];–Pdfn]sf o'lgogjfnfx¿n] ;+:yfgnfO{ cfkm\g} gLlh agfp“b} ;fnL, efGhf, efGhL, lbbL, alxgL / cfkm\gf k|]d kfqx¿sf ¿kdf ljleGg Sofljgsf s]6Lx¿nfO{ klg egf{ u/L lbp“;f] hflu/, /ftL /S;L;“u} ltg} s]6Lx¿;“u r'kmfËnufotsf /]i6/]06df df]hd:tL ub}{ cfPsf 5g\ . csf{lt/ ljutsf zfxL dGqLx¿sf efGhf, efGhL, alxgL, km"k'r]nf, dfdfr]nL kg]{x¿ nufotnfO{ sf+u|];–Pdfn]sf o'lgog kbflwsf/Lx¿n] lelhnfGt]sf ¿kdf k|of]u u/L qmflGtsf/L o'lgognfO{ sdhf]/ / jb\gfd kfg{ 6'KkLb]lvsf] an nufp“b} cfPsf 5g\ . o:tf xlNnP/ hflu/ vf“b} df]hd:tL ug]{x¿nfO{ t'?Gt x6fpg'kg]{ cfjfh sd{rf/Lx¿n] p7fO{/x]sf 5g\ .
Pdfn]df tLg wf/
sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_ / g]skf -dfcf]jfbL_ aLr sfo{ut Pstf jf kf6L{ PsLs/0f x'g] ;DaGwdf dfcf]jfbL k+lQmdf vf;} c;xdlt g/x]sf] ePklg Pdfn] k+lQmleq eg] tLgwf/ b]vf k/]sf 5g\ . kf6L{ PsLs/0f ug'{kg]{ kIfdf g]tfå]o jfdb]j uf}td / emngfy vgfn /xg'ePsf] 5 eg] Pdfn]nfO{ dfcf]jfbLn] k'¥ofPsf] Ifltsf] ab\nf lng'k5{, dfcf]jfbL;“u sfo{ut Pstf jf kf6L{ PsLs/0faf/] jftf{ g} ul/g' x'Gg eGg] wf/sf] k|ltlglwTj s]kL cf]nL, /fh]Gb| kf08] / k|bLk 1jfnLn] ug'{ePsf] 5 .
b'j} wf/sf] dWodfuL{ x'g] u/L dxf;lrj dfwj g]kfnkIfn] eg] jftf{ hf/L /fVb} kv{ / x]/sf] gLlt clVtof/ ug]{ ePsf] 5 . dfcf]jfbL;“usf] Pstfsf] kIfdf b]lvg' ePsf uf}td / vgfn dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;xof]udf Pdfn] kf6L{ ;Qfdf pn6km]/ Nofpg] bfpdf /x]sf] km/swf/sf] cg'dfg /x]sf] 5 . Pdfn] dfcf]jfbL PstfnfO{ l;w} gsf/ ug]{ csf{] wf/sf] c8fgsf] k5fl8 lhp“bf k|r08sf] k|z:tLdf /dfpg] dfcf]jfbL / dbg e08f/LnfO{ cflTds g]tf dfGg] Pdfn]df ;]gf / hgo'4sf] ;dLIffdf ldNg} g;Sg] c8fg Pjd\ ts{ /x]sf b]lvG5g\ . o;afx]s Pdfn]sf] k|wfgdGqL x'g kfpg] dfq geO{ sf+u|]; ljeflht ePsf] a]nf @)%( ;fnsf] r'gfj x'g glbP/ dfcf]jfbLn] Pdfn]nfO{ gf]S;fg k'¥ofPsf], :yfgLo lgsfo k'g:yf{kgfdf jfwf k'¥ofPsf], ev{/} jfdkIfsf pkk|wfgdGqL vf/]h u/fPsf] / Pdfn]sf] lxtdf dfcf]jfbL slxNo} klg pleg g;Sg] lgrf]8 pQm wf/n] lgsfn]sf] 5 . clxn] sf+u|];af6 efu vf]:g dfcf]jfbLn] Pdfn]nfO{ k|of]u ul//x]sfn] Pdfn]n] zfnLg /xg'kg]{ pQm wf/sf] ljZn]if0f 5 . o;afx]s dfcf]jfbLsf pR5[+vn ultljlw g;lRrP;Dd Psbzs nufP/ xfl;n u/]sf] ljZj;gLotf u'Dg] klg pQm wf/sf] dfGotf 5 .
cd]l/sfn] z/0ffyL{ a9fof]
sf7df8f}+ . ef/t ;/sf/n] g]kfn lj?4sf] u]d KnfgcGtu{t ljut !# jif{b]lv yf]kl/Psf] e"6fgL z/0ffyL{ ;d:ofnfO{ cd]l/sfn] emg\ rsf{OlbPsf] 5 . e"6fgL z/0ffyL{x¿nfO{ cd]l/sfdf cf>o lbOg] egL cd]l/sfn] pb\3f]if u/]kl5 e'6fgaf6 g]kfnL efifL e"6fgL gful/sx¿ z/0ffyL{ lzlj/df ylkg yfn]sf 5g\ . z/0ffyL{ lzlj/df ul/Psf] k'gM hgu0fgfaf6 ;f] s'/fsf] k'li6 e};s]sf] 5 .
k"jL{ g]kfndf /x]sf ;ftj6f e'6fgL z/0ffyL{ lzlj/df o;cl3sf] k|df0fLs/0f hDdf ! nfv ! xhf/ @ ;o &% z/0ffyL{x¿ /x]sf]df xfn ! nfv & xhf/ ^ ;o &* /x]sf] kfOPsf] 5 . o;/L cd]l/sf n}hfg] 3f]if0ff ul/Pkl5 e'6fgaf6 g]kfnL efifL gful/sx¿n] e'6fg 5f]8\g] cleofgg} rn]sf] 5 . o;cl3sf] dt ;j]{If0fsf t'ngfdf
o;k6s ^ xhf/ $ ;o # ;+Vof j[l4 ePsf] 5 . cd]l/sfn] ef/tsf] :jfy{ cg's"n e"6fgdf ;a} g]kfnL efifLx¿nfO{ g]kfndf k|j]z u/fP/ ;d:of rsf{pg] sfd ul//x]sf] cf/f]k e"6fgL g]tfx¿n] nufpg yfn]sf 5g\ .
k]6«f]n kDkdf uf]nLk|xf/
lrtjg . ut ;f]daf/ &M$% ah] n'6]/fx?sf] Ps ;d"xn] gf/fo0fu9sf] k'nrf]sl:yt s}nfz cfon l8l:6«Ao'6;{df n'6kf6 dRrfpg'sf ;fy} uf]nL k|xf/ u¥of] . uf]nL k|xf/af6 sfp06/df sfo{/t ;'dg clwsf/L ;s'zn /x] klg csf{ sd{rf/L gj/fh >]i7sf] 9f8df uf]nL nfu]sf] 5 .
lrtjgsf] cltJo:t 7fp“df ePsf] uf]nL k|xf/sf sf/0f l8:6«LJo'6;{sf leQf / s';L{df uf]nL nfu]sf] lyof] . 3fOt] >]i7nfO{ d]l8sn sn]h lrtjgdf egf{ ul/Psf] / 9f8df nfu]sf] uf]nL lemSg ;lsPsf] 5}g . d+uf]lnog cg'xf/sf sDAof6 8«]; ;lxtsf % hgf n'6]/fnfO{ k|x/Ln] lk5f u/]klg kqmfp ug{ g;s]sf]df gf/fo0fu9jf;L lrlGtt 5g\ . ;f]xL lbg 6«ofs ;'6 nufPsf d+uf]lnog cg'xf/sf s]xL n'6]/fx?n] ci6e"hf cfon lgudaf6 ?= !^ xhf/ n'6]sf 5g\ .
cg'udg ;ldltdf df]xg a}B
sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ sf] ax'rlr{t @)^! sf] r'gjfª a}7skl5 ;j{xf/f ;f+:s[lts d"No / dfGotfeGbf aflx/ kf6L{ hfg] ;jfndf kf6L{ g]t[Tj ;r]t /x]sf] / To:tf] vt/faf6 kf6L{nfO{ hf]ufpg kf6L{leq ljleGg If]qdf cg'udg ;ldltx¿ lgdf{0f u/]/ sfd ul//x]sf] kf6L{ g]t[Tjn] v'nf;f u/]sf] 5 . ljleGg If]qdf sfo{/t cg'udg ;ldltnfO{ ;+of]hg ug{ xfn} s]Gb|Lo :t/df kf6L{sf jl/i7 g]tf df]xg a}B -ls/0f_ sf] ;+of]hsTjdf gf} ;b:oLo s]Gb|Lo cg'udg ;ldlt u7g ul/Psf] yfxf ePsf] 5 . cg'udg ;ldltn] cfly{s, ;f+:s[lts / /fhgLlts If]qdf kf6L{leq x'g;Sg] c/fhstfnfO{ cg'udg u/L sf/afxL ug]{;Ddsf] clwsf/ kfPsf] ;"qn] hfgsf/L u/fPsf] 5 . cfly{s, ;fdflhs / /fhgLlts ¿kfGt/0fsf] cfzf u/]sfx¿nfO{ dfcf]jfbLsf] of] cleofgn] lg/fz t'NofPsf] 5 .
s]Gb|df cg'udg ;ldlt ag]kl5 o;nfO{ If]qLo / lhNnf txdf klg ;+ul7t ul/g] kf6L{ g]t[TjaLr ;xdlt ePsf] a'lemPsf] 5 . /fHosf] jt{dfg ;+/rgfd} kf6L{ ;/sf/df uPkl5 ljleGg lgsfodf lhNnf tx;Ddsf kf6L{sf k"0f{sfnLg sfo{stf{x¿ ;/sf/L sfdsfhsf] lhDd]jf/Ldf /xg'kg]{ ePsfn] cfly{s cg'zf;g sfdo u/fpg klg cg'udgsf] cfjZostf ePsf] kf6L{n] dx;'; u/]sf] g]tf j}Bn] hgfpg' ePsf] 5 .
r'gjfª a}7skl5 dfcf]jfbL kf6L{n] ;+zf]wgjfbL wf/ cjnDag u/]sf] / j}rfl/s ljrngsf] af6f]lt/ cu|;/ ePsf] eGg] h:tf l6sfl6Kk0fLx¿ cfnf]rsx¿af6 e}/x]sfa]nf kf6L{ g]t[Tjn] cfjZostf dx;'; u/]sf] cg'udg ;ldltn] l6Kk0fLstf{x¿sf ts{nfO{ an k'¥ofPsf] 5 . kf6L{ g]t[Tjn] klg kf6L{ c/fhstftkm{ hfg] vt/f
dx;'; u/]/} cg'udg ;ldlt agfOPsf] v'nf;f u/]s} x'“bf r'gjfª a}7skl5 dfcf]jfbL kf6L{df c/fhstfsf] gof“ ;d:of l;h{gf ePsf] k'li6 ePsf] 5 . s]Gb|n] u/]sf lg0f{o ljk/Lt :yfgLo txdf e}/x]sf ultljlwn] klg c/fhstf a9]sf] k'li6 u/]sf] 5 .
rf/ dGqLsf] ;DklQ ljj/0f ;fj{hlgs
sf7df8f}+ . ;"rgf tyf ;+rf/ dGqfnon] k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfg, ;"rgf tyf ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/f, lzIff tyf v]ns'bdGqL k|bLk g]kfn / :yfgLo ljsf;dGqL b]j u'?ªsf] ;DklQ ljj/0f ;fj{hlgs u/]sf] 5 .
k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfgsf] crn ;DklQdf nlntk'/ pkdxfgu/kflnsf–@ df @)$@ ;fndf lgdf{0f ul/Psf] Ps xhf/ ;ft ;o ju{lkm6 If]qkmndf ag]sf] c9fO{ tn] 3/ 5f]/f pd]znfn >]i7sf] gfddf /x]sf] 5 . pQm 3/ 7lx6Lsf] k'/fgf] 3/ a]r]/ Pj+ 5f]/fsf] sdfO{n] agfPsf] hgfOPsf] 5 .
To;}u/L k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfg k|fWofks x'“bfsf] sdfOaf6 lslgPsf] ;'gsf] uxgf kf“r tf]nf, 5f]/fa'xf/Lsf] sdfO{ / bfOhf];d]tsf] ;'g %) tf]nf /x]sf] 5 . ºof]/ lxdfnog lnld6]8sf] !) nfv ?lkof“ / So':6 kmdf{:o'l6sN;sf] !) nfv ?lkof“ a/fa/sf] z]o/ 5f]/fsf] gfddf /x]sf] hgfOPsf] 5 . pQm z]o/x¿ ;Ldsf Nofjsf] z]o/ ljqmL tyf 5f]/fsf] sdfO / C0f;d]taf6 vl/b ul/Psf] pNn]v 5 . To:t} pQds'df/ >]i7af6 ^ nfv ?lkof“ C0f lnPsf] klg lj1lKtdf pNn]v 5 .
;"rgf tyf ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/fsf] /f]Nkf lhNnf lnjfª uflj;–^ df g]kfnL z}nLsf] b'O{ tn] 3/, Ps / Ps tn] uf]7 ePklg laut !! jif{b]lv k|of]uljxLg cj:yfdf /x]sfn] xfn pQm 3/ uf]7 g]skf
-dfcf]jfbL_ kf6L{nfO{ a'emfOPsf] hgfOPsf] 5 .
To;}u/L /f]Nkfs} cGbfhL @) /f]kgL ;'Vvf kfvf]af/L klg dfcf]jfbL kf6L{nfO{ a'emfOPsf] / /f]Nkfd} /x]sf] cGbfhL !) /f]kgL v]t sfsfn] k|of]u ul//x]sf] pNn]v 5 . ;"rgf tyf ;+rf/dGqL dx/fsf] kfl/>lds afx]s cGo s'g} gub jf lhG;L g/x]sf], z]o/, a}+s Jofn]G; gePsf], C0f nufgL gul/Psf] tyf C0f;d]t g/x]sf] hgfOPsf] 5 .
To;}u/L, lzIff tyf v]ns'bdGqL k|bLk g]kfnsL kTgL e'mdf b]jfgsf] gfddf sf7df8f}+ lhNnf sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!% rfundf /x]sf] !! cfgf hUufdf ag]sf] $ tnfsf] 3/ :jcfh{gaf6 lgdf{0f u/]sf] ;fy} glan a}+ssf] C0faf6 sf7df8f}+ lhNnf dftflty{ uflj;df rf/ cfgf hUufdf Ps tn] 3/ lgdf{0ffwLg /x]sf] lj1lKtdf pNn]v 5 . To:t}, >LdtL em'df b]jfg -g]kfn_sf] gfddf C0f tyf Jofj;flos d'gfkmf, Jofj;flos sf/f]af/ / :jcfh{g;d]taf6 *) nfv ?lkof“ a/fa/sf] s~rghËf dfWolds ljBfno / ;f]sf] k|of]hgsf] nflu ag]sf] 3/, c?0fEofnL / uf}tda'4 gfds hnljB't sDkgLdf kf“r÷kf“r nfv ?lkof“sf] z]o/, b'O{ nfv ?lkof“ a/fa/sf] cd/fjtL cfjf; sDkgLdf z]o/ /x]sf] lj1lKtdf pNn]v 5 . To;}u/L :jcfh{g Pj+ ;+;bjf6 k|fKt kfl/>lds cfoaf6 k|bLk g]kfnsf] gfddf Ps nfv ?lkof“ a/fa/sf] l;4kf]v/L lrofaufg / tLg nfv ?lkof“ a/fa/sf] /]l8of] ;Ktsf];L PkmPddf z]o/ /x]sf] hgfOPsf] 5 .
ljBfno ;+rfngsf nflu ljBfno /x]sf] 3/hUuf s[lif ljsf; a}+sdf lwtf] /fvL @) nfv ?lkof“ / cd/fjtL cfjf;sf] 3/hUuf !% jif{sf] nflu glan a}+sdf lwtf] /fvL !% nfv ?lkof“ C0f lnPsf] lj1lKtdf pNn]v 5 .
g]skf -dfcf]jfbL_ af6 ;/sf/df ;fd]n :yfgLo ljsf; dGqL b]jk|;fb u'?ªsf] dgfª lhNnf wf/fkfgL uflj;–* df /x]sf] k}t[s ;DklQ c+zj08f u/L k|fKt ePsf] Pp6f sRrL 3/ / cGbfhL %) /f]kgL kfvf]af/L @)%& ;fndf g} dfcf]jfbL kf6L{nfO{ x:tfGt/0f ul/;s]sf] hgfOPsf] 5 . dGqL u'?ª;“u gub, ;'grf“bL, z]o/, a}+s Aofn]G;, C0f nufgL tyf C0f 5}g .
uf]/]axfb'/sf cf7 k|:tfj
sf7df8f}+ . k|hftflGqs hgd'lQm kf6L{n] j}zfv !! b]lv !^ ;Dd s]Gb|Lo ;ldltsf] j}7s ;DkGg ePsf] hgfPsf] 5 . j}7sn] cf7 a'“b] k|:tfj kfl/t u/]sf] hgfOPsf] 5 . kfl/t k|:tfjx¿ lgDg jdf]lhd 5g\M–
!= lgjf{rg If]qsf] lgwf{/0f cj}1flgs /x]sf] .
@= eo/lxt cj:yfdf hgtfnfO{ /fVg g;s]sf] .
#= cGtl/d ;+ljwfg cfkm}df c;+zf]lwt 5, t/ k6s–k6ssf] ;+zf]wgsf] afah'b klg d'n'ssf ;d:ofx¿ oyfjt /x]sfn] o;af6 ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] cf}lrTo g} ;dfKt u/]sf] b]lvG5 .
$= cGtl/d ;/sf/n] g]kfnL /fli6«otfnfO{ Rof“v]df /fv]sf] 5 .
%= kf6L{ btf{sf] nflu !) xhf/ dtbftfx¿sf] x:tfIf/sf] zt{ k"jf{u|xo'Qm ePsf] x'“bf cljnDa vf/]h x'g'k5{ .
^= hgtfsf] hgfb]z k|fKt gof“ /fhg}lts bnx¿ cGtl/d Joj:yflksf ;+;bsf j}wflgs xsbf/ x'g\ .
&= d'n'snfO{ cGof]no'Qm /fhg}lts jftfj/0fdf /fVg] clwsf/ cGtl/d ;/sf/nfO{ 5}g .
*= /fhsLo ;Qf ;DkGg ;fj{ef}d g]kfnL hgtfsf] rfxgf ;+ljwfg;efsf] r'gfj xf] eg] cGtl/d ;/sf/n] cljnDa /flhgfdf u/f];\ .
kf6L{ cWoIF uf]/]axfb'/ vkf“uLsf] cWoIftfdf a}7s j;]sf] k|]; lj1lKtdf hgfOPsf] 5 .
dw];–cfGbf]ng;DaGwL pkGof; k|sflzt
sf7df8f}+ . wL/s'df/ >]i7åf/f lnlvt …3'/Ú pk/ /fhwfgLdf cfof]lht cGtlqm{of sfo{qmddf k|f= /fh]Gb| ;'j]bLn] k"j{bLlKt z}nL / r]tgk|jfx k4ltsf] k|of]u u/L cfTd;+:d/0f ¿kdf n]lvPsf] pkGof;n] Oltxf;df 5fofdf kg{ ;Sg] dw];cfGbf]ngnfO{ ;flxTodf zfZjtLs/0f u/]sf] 5 eGg'eof] . pkl:yt ;a} ;h{sn] ;efkltTj ug'{ePsf] ;f] sfo{qmddf k|f= hLj]Gb|b]j lu/Ln] em/f{ zAbsf] ;d]t k|of]u u/L n]lvPsf] pkGof;n] cfGbf]ngsf /fd|f / g/fd|f kIfsf af/]df k|sfz kfb}{ v/fa s'/fk|lt ljt[i0ff / /fli6«o Pstfsf kIfdf dt JoSt u/]sf] 5 eGg'eof] . pkGof; k9\bf dw]; k'u]sf] cg'e"lt x'G5 eGg] pxf“sf] ljrf/ lyof] . kqsf/ Pj+ ;flxTosf/ ljho rfln;]n] kqsfl/tf / ;flxTosf] km\o'hg ePsf] l/kf]tf{h eGg'eof] . csf{ ;flxTosf/ wL/]Gb| k|]dlif{n] ;fDk|bflos ljå]if gkm}lnPsf] /fhlj/fhnfO{ cfGbf]ngsf] pbfx/0fLo s]Gb|ljGb'df /fvL n]lvPsf] pkGof; :jod\df Pp6f pknlAw ePsf] eGg'eof] . kqsf/ Pjd\ ;flxTosf/ /fhs'df/ aflgofn] gof“ ljifonfO{ cg'e"t u/L ;d;fdlos 36gfdf cfwfl/t /f]rs pkGof;sf] ;+1f lbg'eof] .
pkGof;sf sdhf]/ kIfx¿sf af/]df klg v'n]/ rrf{ ul/Psf] sfo{qmddf l6Kk0fLsf/x¿ uf]kfn k/fh'nLn] dw];cfGbf]ngsf kf“r sf/0f, dl0f nf]xgLn] ldysf ¿kdf zLif{ssf] k|of]u, s[i0f zfx ofqLn] dw];L /ª\ud~rsf] oyfy{ t:jL/, afnfs[i0f clwsf/Ln] z}nLut ljljwtfdf n]lvPsf] snf / ljrf/sf] ;dGjo ePsf] cf~rlns pkGof;, s?0f 9sfnn] oyfy{jfbL pkGof;sf] cefjk"lt{ / wL/h lu/L …slNktÚ n] cfGbf]ngsf :j¿knfO{ pkGof;n] JoSt u/]sf h:tf wf/0ff k|s6 ug'{eof] . b]jL g]kfnn] pb\3f]if0f ug'{ePsf] sfo{qmddf pkGof;sf/n] klg pkGof; n]vgsf] k|]/0ff;|f]t / sf/0fsf af/]df k|sfz kfg'{eof] .
;':tdgl:yltaf/] ;/sf/L rf;f]
sf7df8f}+ . ;':t dgMl:ylt sNof0f ;+:yfsf] cfof]hgf / dlxnf afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f dGqfnosf] cfly{s ;xof]udf oxL j}zfv !@ b]lv !$ ut];Dd ;':t dgMl:yltsf 5fq5fqfx¿ tyf lzIfs lzlIfsfx¿sf] nflu g]kfnL sfuh / sk8fdf Ansåf/f 5kfO{ ug]{ ;DaGwL ;Lkd"ns Joj;flos tflnd cfof]hgf ul/of] . tflnd sfo{qmdsf] ;dfkg dlxnf aflnaflnsf tyf ;dfh sNof0f dGqfnosf pk;lrj pk]Gb| k|;fb clwsf/Lsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg eof] . ;+:yfsf s]Gb|Lo ;b:o ;j]{Zj/L k|;fb kl08tn] :jfut dgtAo JoQm ug'{ePsf] lyof] eg] k|lzIffyL{sf tkm{af6 ;':t dgMl:ylt sNof0f ljBfno, nlntk'/sf lk|lG;kn OlGb/f 9'+ufgfn] ;xefuLsftkm{af6 dgtAo AoQm ug'{ ePsf] lyof] . ;':t dgMl:ylt sNof0f ;+:yfsf sf=jf= dxf;lrj cfgGb/fd kf}8]n, ;':t dgMl:ylt sNof0f ljBfno, eQmk'/sf ljBfno Joj:yfkg ;ldltsf cWoIf lzjhL >]i7, ;':t dgMl:ylt :jjsfnt ;d"xsf ;+of]hs zzLafa' kf}8]n nufotsf jQmfx¿n] ;':t dgMl:ylt clt g} ;Da]bgzLn ljifo ePsf] x'gfn] /fHosf tkm{af6 Wofg lbg'kg]{ pNn]v ug'{eof] .
cbfntsf] gd"gf ejg aGg]
sf7df8f}+ . sf7df8f}+ . lhNnf cbfntsf] k|of]hgsf] nflu cfw'lgs gd"gf ejg lgdf{0f ul/g] ePsf] 5 . cbfntsf] ejg ;f“w'/f] ePkl5 cfw'lgs Pj+ cbfntsf nflu gd"gf ejg lgdf{0f ug{ yflnPsf] lhNnf cbfntsf ;|]:t]bf/ s[i0f/fd sf]O/fnfn] hfgsf/L u/fpg' ePsf] xf] . Gofo;Dkfbg sfo{ l56f] 5l/tf] agfpg ufx|f] ePsf] egL lhNnf cbfntn] dfu u/] adf]lhd ;/sf/n] clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]u a;]sf] aa/dxnsf] ejg pknAw u/fPsf] lyof] . ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz lvn/fh /]UdLsf] ;+of]hsTjdf ul7t ejg lgdf{0f ;ldltn] gof“ ejg agfpg :jLs[lt lbPsf] xf] .
;a}af6 jfd Pstfdf hf]8
sf7df8f}+ . ut;ftf /fhwfgLdf ePsf] Ps ;fIffTsf/ sfo{qmddf /fhgLlts bnsf g]tfx¿n] cf7bnsf] u7aGwgnfO{ s'g} c;/ gkg]]{ u/L jfdkf6L{x¿aLr Pstf x'g'kg]{df hf]8 lbPsf 5g\ . o;/L kf6L{ Pstfdf hf]8 lbg] g]tfx¿df g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ sf g]tf df]xg j}w -ls/0f_, g]skf -Pdfn]_ sf g]tf k|bLk 1jfnL, jfddf]rf{sf gGbs'df/ k|;fO{, hgdf]rf{ g]kfnsf g]tf lnnfdl0f kf]v/]n / g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf g]tf 8f= ldg]Gb| l/hfn /x]sf 5g\ .
P8\; ;+qmldtsf lglDt c:ktfn vf]lng]
sf7df8f}+ . PrcfOeL ;+qmldtsf] ;+:yf gjls/0f Kn;n] PrcfOeL ;+qmldtsf] prf/sf nflu bft[ lgsfosf] ;xof]udf c:ktfn lgdf{0f ug{ yfn]sf] 5 . a'9flgns07 uflj;–@ df c:ktfnsf nflu @ tn] ejg lgdf{0f sfo{ eO/x]sf] 5 . c:ktfn :yfkgfsf nflu ;+o'Qm /fi6«;+3Lo ljsf; sfo{qmd -o"Pg8LkL_n] *$ nfv / g]kfnl:yt hfkfgL b"tfjf;n] ^) nfv ?lkof“ ;xof]u u/]sf 5g\ . c:ktfn ejg lgdf{0fsf nflu pQm ;+:yfn] cfGtl/s ;|f]taf6 kf“r /f]kgL hUuf vl/b u/]sf] hgfOPsf] 5 .
Dofsu|fyn] lqms]6af6 ;Gof; lnP
af/af8; . gjf}+ ljZjsksf] ;dfkg;“u} c:6]«lnofsf an/ Un]g Dofsu|fysf] v]n hLjg ;DkGg ePsf] 5 . Dofsu|fysf nflu ljZjsk lqms]6 k|ltof]lutf cGtu{t kmfOgn v]n;“u cfk\mgf] cGt/f{li6«o lqms]6df clGtd v]n ePsfn] efjgfTds ;DaGw ufl;Psf] lyof] . Dofsu|fyn] cfkm\gf] ljbfO{ lgs} zf;gbf/ 9+un] u/] . ljZjskdf ;jf{lws @^ ljs]6 lnP/ Dofsu|fy k|ltof]lutfsf ;j{>]i7 v]nf8L 3f]lift eP . @%) Pslbj;Lo v]ndf #*! ljs]6 lng] Dofsu|fyn] ljZjskdf #( v]ndf &! hgf Aof6\;DofgnfO{ cfp6 u/]sf lyP . Dofsu|fy ljZjskdf ;jf{lws ljs]6 lng] an/ x'g\ . #& jifL{o Dofsu|fy cfO;L;L j/Lotfdf kf“rf}+ :yfgdf 5g\ . ljZjsk cufl8 g} Dofsu|fyn] o; k|ltof]lutf kl5 cGt/f{li6«o lqms]6af6 ;Gof; lng] 3f]if0ff u/]sf lyP .
g]kfn cfO;L;Ldf 5gf}6
sf7df8f}+ . g]kfn cfO;L;L Jofkf/ ;'wf/ sfo{qmd -aLcfO{kL_ df cfufdL Ps jif{sf nflu 5gf}6 ePsf] 5 . g]kfn lqms]6 ;+3åf/f ut;ftf k|sflzt lj1lKtdf lqms]6 ljsf;df k|ult ul//x]sf /fi6«df nfu" x'g] pQm sfo{qmd g]kfndf klg ;+rfng ug{ yflnPsf] pNn]v ul/Psf] 5 . cfO{;L;Ln] cfkm\gf ;b:ox¿nfO{ sfdsf] ;Nnfx lbg] gof“ ljefusf ¿kdf o;nfO{ ljsf; ug{ yflnPsf] hgfPsf] 5 .
g]kfnL r]nL ^ jif{b]lv cf]dfgdf jGws
k};f sdfP/ 3/sf] C0f lt/L kl/jf/nfO{ ;'vL jgfpg] ;kgf af]s]/ 5 jif{cl3 cf]dfgsf] ;nnfO{ eGg] 7fp“df k'u]sL /;'jf lhNnf ltlKnª–$ ls n';fª tfdfË Toxf“sf] Ps ;}lgs clkm;/sf] 3/df gf/sLo hLjg ljtfpg jfWo eO/x]sL l5g\ . pgnfO{ jflx/L ;Dks{ ug{ lbOPsf] 5}g eg] ;do ;dodf s7f]/ oftgf lbg] ul/Psf] 5 .
5f]/L ljb]z uPsf] 5 jif{ eO;Sbf klg kl/jf/nfO{ pgL sxf“ l5g\ eGg];Dd hfgsf/L 5}g . n';fªsf] cj:yf ;fj{hlgs ug{ P\]Soa4tf dfl;sn] j}zfv !^ ut] /fhwfgLdf cfof]hgf u/]sf] Ps sfo{qmddf $& jifL{o j[4lktf vfkf{ tfdfËn] eGg'eof] …5f]/Ln] sdfPkl5 ;fx'sf] C0f lt/f}nf eGg] cfzf lyof], t/ k};f t k/} hfcf];\ Pp6f lr7L ;Dd cfPsf] 5}g . ev{/} ;'g]sf] 5' 5f]/Lsf] Hofg g} vt/fdf 5 c/] .Ú
…5f]/LnfO{ ljb]z k7fpg 5 jif{cl3 ufp“s} rf/hgf ;fx';“u tLg jif{df bf]Aa/ x'g] u/L lnPsf] C0f t]Aa/ x'g nflu;Sof] . ;fx' 3/df k};f lng cfp“5 . 3/df vfg]s'/f t 5}g Toqf] C0f s;/L ltg{] <Ú vfkf{n] jtfpg'eof] . pxf“n] 5f]/LnfO{ Ifltk"lt{;lxt ;s'zn 3/ kmsf{pg kxn ul/lbg g]kfn ;/sf/nfO{ cfu|x ug'{ePsf] 5 .
dlxgfsf] ;f9] afx|xhf/ tnj kfpg] jtfPkl5 sdhf]/ cfly{s cj:yfsf vfkf{n] 5 jif{cl3 wflbªsL sfG5Ldfof tfdfËnfO{ !( jifL{of 5f]/L lhDdf nufpg'ePsf] lyof] . 5f]/Lsf] cj:yfaf/] cQf]kQf] gePkl5 3/ k7fO{lbg cfu|x 6fg{ sfG5Ldfofn] cfhef]nL eGb} kf“r jif{ ljtfPsf] sxf“–s:tf] cj:yfdf l5g\ eGg];Dd hfgsf/L gu/fPsf] vfkf{n] jtfpg'eof] . sfG5Ldfof clxn] x]6f}8f a:g] u/]sf] s'/f ;'g]sf] 5' o;eGbf j9L hfgsf/L] kfPsf] 5}g .
g]kfnL ;dfh cf]dfg, If]qLo sfo{sfl/0fL ;ldlt ;nnfxfsL ;lrj;d]t /x]sL rGbf yfkfn] n';fªnfO{ 3/jflx/ lg:sg glbOPsf] / oftgf lbOg] ePsf]n] ;f“Rr} bogLo cj:yf /x]sf] jtfpg'eof] . …pgL
-n';fª_ nfO{ 3/jflx/ ;Dks{ ug{ lbOb}g . dfl;s tnj lbOPsf] 5}g eg] ;fdfGo uNtLdf ;d]t s7f]/ oftgf lbg] ul/G5Ú yfkfn] jtfpg'eof] . n';fªnfO{ k6s–k6s e]6\g] k|of; u/]klg pgsf] dflns cAb'n cn xfbL / dflnSgL ;l/kmf 8df/n] e]6 ug{ gldNg] jtfPsf lyP . …Ps k6s kfgL ltvf{ nfUof] kfgL lbg';\ eGbf jlxgL n';fªn] kfgL lnP/ cfO{g, To;a]nf pgsf] cf“vfdf rf]6 nfu]sf] lyof]Ú yfkfn] jtfpg'eof] . Toxf“sf] lgodcg';f/ 3/jflx/ n}hfg gkfOg] ePsfn] pgnfO{ cfKfm"n] p4f/ ug{ g;s]sf]] yfkfsf] egfO /x]sf] 5 .
n';fªnfO{ cf]dfgsf] cn ;fwL/f]8, cn ?:tfs l:6«6–#$)%& sf] 3/ g+= ! df sfdbf/sf] ¿kdf jGws jgfP/ /flvPsf] 5 . 3/df sf]xL klg gePsf] jvt 5tdf sk8f ;'sfpg hf“bf;“u}sf] csf{] 3/df sfd ug{] dfof kl08t;“u cfkm"dfly ePsf] HofbtLjf/] n';fªn] jtfPkl5 HofbtL jflx/ cfPsf] yfkfn] jtfpg'eof] . n';fªnfO{ p4f/ ug{] qmddf hflu/ ul//xg c;xh ePdf kl08t hflu/ 5f8]/ 3/ cfpg ;d]t tof/ /x]sf] jtfOPsf] 5 .
n';fªnfO{ 5'6fpg k//fi6« / ;+rf/ dGqfnonfO{ k6s–k6s cfu|x u/]klg rf;f] glnPsf] ;lrj yfkfsf] egfO /x]sf] 5 . cf]dfgdf sfd ug{ hfg] cGo g]kfnL dlxnfx¿sf] cj:Yff klg bogLo /x]sf] pxf“n] jtfpg'eof] .
hLjgaxfb'/ cfn] du/÷k|lzIffyL{
;/sf/L sfof{nox¿ sd{rf/L ljxLg
sn}of . t/fO{df cft+s km}nfpb} cfO/x]sf ;d"xn] af/fsf] ;/sf/L sfof{nodf sfo{/t sd{rf/Lx¿nfO{ wDsL lbg yfn]kl5 lhNnfsf w]/}h;f] ;/sf/L sfof{nox¿ sd{rf/LljxLg cj:yfdf /x]sf 5g\ . sd{rf/L ljxLg /x]sf sfof{nox¿ e"ld;'wf/, lgjf{rg, dfnkf]t, sf]if tyf n]vf lgoGq0f, z}lIfs tflnd s]Gb|, lhNnf x'nfs / sn}of gu/kflnsfsf sfof{no k|d'vx¿ @ ;ftfb]lv sfof{nodf cg'kl:ylt /x]sf 5g\ . ut j}zfv # ut] z}lIfs tflnd s]Gb|sf k|lzIfs jf;'b]j kf}8]nnfO{ t/fO{ hgtflGqs ;d"xn] ckx/0f u/L xTof u/] otf sd{rf/Lx¿df ;+qf;sf] jftfj/0f /x]sf] 5 .
;+rf/sdL{dflysf] xdnfsf] lj/f]w
Og?jf . ;~rf/sdL{ r9]sf] Ps uf8Ldfly ;'g;/Lsf] b'xaLdf Ps c1ft ;d"xn] ;'tnL ad k|xf/ u/]sf] 36gfsf] g]kfn kqsf/ dxf;+3n] lj/f]w hgfPsf] 5 . df]6/;fOsnsf] gDa/ Kn]6 5f]k]/ cfPsf @ hgfn] b'xaL–$ l:yt ;'eb|f rf]s v08df ;+rf/sdL{ r9]sf] uf8LnfO{ tfs]/ jd lj:kmf]6 u/fPsf lyP . 36gfdf ;+rf/sdL{ s;}nfO{ klg s]xL gePsf] lhNnf k|x/L sfof{no ;'g;/Ln] hgfPsf] 5 . pQm uf8Ldf kqsf/ lji0f' kf]v/]n, r'dg j:g]t, uf]s'n k/fh'nL, ;/:jtL sfsL{, p4j l3ld/] / w'|j l/hfn /x]sf lyP . tL ;a} kqsf/x¿ k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfgsf] sfo{qmdsf] ;dfrf/ ;+sngsf nflu df]/ªsf] s]/faf/Ltkm{ uO/x]sf lyP .
/]l8of] dxfsfnL k|zf/0f ;'?
dx]Gb|gu/ . /]l8of] dxfsfnL PkmPdn] cfkm\gf] lgoldt k|;f/0f ;'? u/]sf] 5 . pQm PkmPdsf] pb\3f6g dflnsf ljsf; a}+s, wgu9Lsf sfo{qmd lgb]{zs emk6 af]x/fn] u/] . of] PkmPd s~rgk'/ lhNnfsf] bf];|f] PkmPd xf] . PkmPdaf6 b}lgs ¿kdf ;dfrf/d"ns, vf]hd"ns, ;fdflhs, cfly{s / ;f+:s[lts nufotsf ljljw sfo{qmd tyf ;dfrf/ u/L !* 306f k|;f/0f x'g] ub{5 . /]l8of] dxfsfnLsf k|d'v v]d e08f/Lsf] ;efkltTjdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .
cf7bnsf] Pstfdf hf]8
wgs'6f . g]skf -dfcf]jfbL_ sf s]Gb|Lo ;b:o tyf sf]zL c~rnsf OGrfh{ uf]kfn ls/f“tLn] b]zdf nf]stflGqs u0ftGq :yfkgf ug{ cf7bnsf] Pstfsf] cfjZostf ePsf] hgfPsf 5g\ . dfcf]jfbLsf] sf]zL c~rn sld6Lsf] a}7sn] u/]sf] lg0f{osf af/]df hfgsf/L lbgsf nflu ut;ftf cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf OGrfh{ ls/f“tLn] pQm s'/f hgfPsf x'g\ . sfo{qmddf ljwfos kbd /fO{ / g]skf -dfcf]jfbL_ wgs'6fsf OGrfh{ ;'bz{gn] cf–cfkm\gf] dgtAo JoQm u/]sf lyP .
rf]/Lsf ;fdfg ;z:qåf/f a/fdb
;'g;/L . ;z:q k|x/Lsf] eG;f/ u:tL 6f]nLn] eG;f/ 5nL NofPsf * nfv ?lkof“ a/fa/sf uf]?, nQfsk8f, df]6/ kf6{;\sf ;fdfg a/fdb u/]sf] 5 . emfkfsf] kfyLe/f rf}sdf r]shf“rsf a]nf eG;f/ 5n]/ NofPsf # nfv d"No a/fa/sf df]6/ kf6{;\, nQfsk8f eG;f/df a'emfPsf] k"jf{~rn ;z:q k|x/L d'Vofno ksnLn] hgfPsf] 5 . To:t} emfkf a]n8f“uLl:yt a];SofDksf] u:tL 6f]nLn] rf]/L lgsf;L ub}{ u/]sf] cj:yfdf ! ;o ^% yfg lr/fg ns8L kqmfp u/L lhNnf jg sfof{nonnfO{ a'emfPsf] 5 . ;Kt/Lsf] s'gf}nL a];SofDkaf6 vl6Psf] ;z:q k|x/L 6f]nLn] dNxgLof uflj;sf] 8n'jf 7fp“af6 ef/ttkm{ nUg yflnPsf] # nfv ?lkof“sf ! ;o yfg uf]? kqmfp u/L eG;f/ sfof{no ;Kt/LnfO{ a'emfPsf] 5 .
ef/taf6 lrgLsf] t:s/L
jL/u+h . g]kfn ef/tsf] v'nf ;Ldfgfsf] kmfObf p7fpb} t:s/x¿n] 7"nf] dfqfdf eG;f/ glt/]/ lrgL leœofPsf] kfOPsf] 5 . af/f / k;f{ lhNnfsf ;LdfjtL{ If]qaf6 pQm lelqPsf] lrgLn] jL/u+h tft]sf] 5 . o;/L cj}w ¿kdf lrgL lelqg yfn]kl5 ;/sf/n] dfl;s nfvf}+ ?lkof“ /fh:j u'dfpb} cfPsf] 5 . rf]/L k}7f/Lsf] lrgL leqLg yfn]kl5 :jb]zdf pTkflbt lrgL ljqmL x'g 5f8]sf] 5 . ef/taf6 uf8f, 6«ofS6/ / ;fOsnåf/f g]kfndf lrgL lelqg] u/]sf] 5 . cj}w¿kdf lelqPsf] lrgL 7"nf Jofkf/Ln] ;+sng u/L 6«saf6 sf7df8f}+ / kf]v/f k7fpg] u/]sf 5g\ . t:s/n] ef/taf6 k|ltlsnf] @( ?lkof“ vl/b u/L jL/u+hdf #@÷## ?lkof“df Jofkf/LnfO{ pknAw u/fp5g\ . lrgL cfoft ubf{ !) k|ltzt eG;f/, !# k|ltzt Eof6 / !=% k|ltzt :yfgLo ljsf; z'Ns ltg'{kg]{ x'G5 . g]kfndf pTkflbt lrgLdf !# k|ltzt Eof6 ltg'{kb{5 . g]kfndf dfl;s !) xhf/ 6g lrgL vkt x'g] u/]sf] 5 .
/f]huf/Lsf gfddf 7uL
eb|k'/ . ljb]zdf /f]huf/ ug{ hfg] g]kfnLx¿af6 Dofgkfj/ sDkgLx¿n] s/f}8f}+ ?lkof“ 7Ub} cfO/x]sf 5g\ . o;/L 7uL ug{]df xfO{ lxdfnog uf]/vf ;le{;]h k|f=ln= sfnLdf6L rrf{df /x]sf] 5 . k|flnn] # ;o g]kfnLaf6 ( s/f]8 ?lkof“ 7uL u/]sf] kLl8tx¿n] hgfPsf 5g\ . pQm ;+:yfn] Sofg8f, j]nfot, cd]l/sf, ci6«]]lnof / Oh/fon k7fOlbg] eGb} ljut $ jif{b]lv k|ltJolQm &% xhf/b]lv #) nfv ?lkof“;Dd 7uL u/]sf] /x:o kbf{kmf; ePsf] 5 . emfkf lhNnfaf6 dfq #% JolQm pQm ;+:Yffaf6 7luPsf] kLl8tx¿n] b'Mv];f] kf]v]sf 5g\ . pQm ;+:yfaf6 7luPsf kLl8tx¿n] ;+rfns4o 8f= xl/eQm >]i7 / cf]d u'?ª, d'Vo n]vfkfn t]h u'?ª, n]vf ;xfos hutk|;fb cfrfo{ / dw's/ ;}+h' tyf ;+:yfsf k|jQmf s'08nh+u s'“j/ lj?4 sf/jfxLsf nflu ph'/L lbPsf 5g\ .
df]afOn kmf]gsf] dfu a9\bf]
dx]Gb|gu/ . g]kfn 6]lnsdn] ut;ftfb]lv lk|k]8 df]jfOnsf] lgj]bg btf{ ;'? u/]kl5 kmf/fd a'emfpg]x¿sf] dx]Gb|gu/ b"/;+rf/ sfof{nodf eL8 nfu]sf] 5 . lk|k]8 df]jfOn ljqmLljt/0f k|lqmofnfO{ kf/bzL{ agfpg 6]lnsdn] kmf/fd btf{ u/]/ pkef]QmfnfO{ g} kmf/fd kmsf{Psf] 5 . dx]Gb|gu/df OG6/g]6af6 ;d]t ;of}n] kmf/fd btf{ ul//x]sf 5g\ . To:t} g]kfn 6]lnsd tgx'“ zfvfn] @ xhf/ % ;o lk|k]8sf] cfj]bg kmf/fd ljt/0f ul/;s]sf] 5 . g]kfn 6]lnsd a'6jn zfvfn] lk|k]8 kmf]gsf !) xhf/ u|fxssf] b/vf:t btf{ u/]sf] 5 . To:t} g]kfn 6]lnsd :ofªhf zfvfdf !@ xhf/n] ;Ldsf8{sf nflu kmf/fd btf{ u/fPsf 5g\ . g]kfn 6]lnsd bfªn] 3f]/fxLdf kf“r :yfgsf !) sfpG6/ / t'n;Lk'/sf % :yfgsf !) sfpG6/ u/L @) sfpG6/af6 btf{ k|lqmof ;'? u/]sf] 5 .
dfcf]jfbLsf] 3/b}nf] sfo{qmd
gf/fo0fu9 . g]skf -dfcf]jfbL_ sf] cfof]hgfdf lrtjg lhNnfsf kxf8L uflj;x¿df hg;DaGw ;'b[9 tyf lj:tf/ cleofg ;+rfng ePsf] 5 . ut r}t @% b]lv ;'? ePsf] cleofgn] xhf/f}+ hgtfnfO{ kl/rflnt u/]sf] 5 . Psdlxg] pQm cleofg sfo{qmddf kxf8L uflj;sf hgtfsf 3/ 6f]ndf k'Ug] / hgtfnfO{ ;r]t agfpg] sfo{qmd /x]sf] 5 .
;+3fTdsdf uP b]z 6'lqmg] bfjL
a'6jn . /fli6«io hgdf]rf{sf dxf;lrj l8nf/fd cfrfo{n] b]znfO{ ;+3fTds /fHodf ljefhg u/] Psbzsd} 6'lqmg] hgfPsf 5g\ . clvn 5}7f}+ ¿kGb]xL4f/f cfof]lht /fHosf] k'gM;+{/rgf PsfTds jf ;+3fTds ljifos cGt/lqmof sfo{qmddf cfrfo{n] pQm s'/f hgfPsf x'g\ . sfo{qmdsf] ;efkltTj lhNnf cWoIf lbks kf}8]n / ;+rfng 6+s s];Ln] u/]sf lyP . ;+u7gsf dxf;lrj /fdaxfb'/ a'9fn] sfo{kq k|:t't u/]sf lyP . sfo{kqdfly ljleGg jQmfx¿n] l6Kk0fL u/]sf lyP .
vr{sf] cefjdf egf{ /f]lsof]
lj/f6gu/ . gu/:t/Lo ;fd'bflos ljBfno Joj:yfkg ;ldltn] vr{sf] cefjdf ljBfno egf{ cleofg sfo{qmd /f]s]sf] 5 . ;a}sf nflu lzIff eGg] d"n gf/fsf ;fy pQm sfo{qmdsf] z'?jft ePsf] lyof] t/ ;/sf/n] ljBfno ;+rfng vr{sf] Joj:yf g} gu/L pQm sfo{qmd NofPsf] cf/f]k Joj:yfkg ;ldltn] nufPsf] 5 .
gu/:t/Lo ;fd'bflos ljBfno Joj:yfkg ;ldltsf ;+of]hs dbg >]i7n] ljBfno Joj:yfkg ;ldltsf] ;+o'Qm a}7sn] # ;"qLo dfu k|:t't ub{} cleofg sfo{qmd Ps;ftfsf nflu /f]s]sf] hgfPsf 5g\ . ljB't\, kfgL, ;/;kmfO{, 6]lnkmf]gnufotsf vr{ ;/sf/n] pknAw gu/fP sfo{qmd ;kmn x'g g;Sg] ;ldltsf ;+of]hs >]i7n] bfjL u/]sf 5g\ .
ck/ s0ff{nL ef/tnfO{
sf7df8f}+ . !*) d]ufjf6 Ifdtf ePsf] dflyNnf] s0ff{nL …PÚ hnljB't kl/of]hgfdf nufgL ug{sf nflu ef/tLo pmhf{ sDkgL /]e/]i6 kfjn lnld6]8n] k|:tfj u/]sf] hgfOPsf] 5 . pQm kl/of]hgf lj:tf/ ug{ k|f/lDes r/0fdf sDkgLnfO{ ;DefJotf cWoog u/L lj:t[t kl/of]hgfdf k|ltj]bg -l8lkcf/_ tof/ ug{ hn;|f]t dGqfnon] cg'dlt lbPsf] yfxf ePsf] 5 .
;q;fn bf]xf]l/g] r]tfjgL
lj/f6gu/ . clvn g]kfn /fli6«o :jtGq ljBfyL{ o'lgog-qmflGtsf/L_ sf cWoIf n]vgfy Gof}kfg]n] utGq 3f]if0ff geP )!& ;fn bf]xf]l/g ;Sg] r]tfjgL lbPsf 5g\ . lj/f6gu/l:yt g]skf-dfcf]jfbL_ sf] ;Dks{ sfof{nodf ePsf] kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf cWoIf Gof}kfg]n] pQm s'/f hgfPsf x'g\ . aflx/L x:tIf]ksf sf/0f lgjf{rg cfof]un] h]7 leq ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'g g;Sg] hfgsf/L lbPsf] cWoIf Gof}kfg]n] hgfPsf 5g\ . cfd hgtfsf] efjgfsf] ;Ddfg ug{ ;/sf/n] t'?Gt d'n'snfO{ u0ftGq 3f]if0ff ug'{kg]{ Gof}kfg]sf] ;'emfa /x]sf] 5 .
dlxnfsf 3f“6L n'6\g] kqmfp
sf7df8f}+ . ;8s k]6Ldf lxl8/x]sL dlxnfsf] 3f“6Ldf nufPsf] l;qmL n'6]/ efUb} u/]sf cg'k /fO{nfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . gSsnL gDa/ Kn]6 af=!# k @%#% gDa/sf] df]6/;fOsndf cfPsf /fO{n] dlxnfn] nufPsf] ;'gsf] l;qmL n'6\b} ubf{ kqmfp ul/Psf] xf] . n'6]/f /fO{af6 df]6/;fOsn, b'O{yfg l;qmL, $ xhf/ gub / Pp6f l;l/Gh a/fdb ul/Psf] 5 .
tLg SjLG6n r/]z a/fdb
a'6jn . If]qLo 6«flkms k|x/L sfof{no a'6jnn] ef/tLo gDa/ Kn]6sf] o"= kL= ## aL= (@(# hLk uf8Ldf n'sfO NofPsf] @! nfv d"Noa/fa/sf] tLg SjLG6n r/]; kqm]sf] 5 . uf8Lsf] l;6d'gL afs; agfO{ rf/kf6] kf]sf kf/]/ /fv]sf] cj:yfdf / l;d]G6sf] af]/fdf kf]sf kf/L /flvPsf] cj:yfdf pQm r/]z km]nf k/]sf] xf] . If]qLo 6«flkms sfof{no a'6jnn] a/fdb r/]z ;+rf/sdL{sf] /f]xj/df vf]n]/ ;fj{hlgs u/]sf] lyof] .
t/fO{df xTof ;[+vnf a9\bf]
l;/xf . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;+x ;d"x_ sf xltof/wf/L sfo{stf{n] g]kfn a}+s lnld6]8 zfvf sfof{no nxfgsf k"j{ sd{rf/L clDasf pk|]tLnfO{ uf]nL xfgL xTof u/]sf] hgfPsf 5g\ . # hgfsf] ;d"xdf cfPsf df]rf{sf xltof/wf/L sfo{stf{n] /ftL ( ah] uf]nL xfgL xTof u/]sf x'g\ . cfkm\g} k;ndf al;/x]sf] cj:yfdf pk|]tLdfly uf]nL xflgPsf] xf] . Hjfnfl;+x ;d"xn] pk|]tLsf] xTof cfkm\gf] sfo{stf{n] u/]sf] :jLsf/ u/]sf] 5 . xTof s] sf/0fn] ul/Psf] xf] v'nfOPsf] 5}g .
To;}u/L uf]Ot ;d"xn] g]t[Tj u/]sf] hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{sf sfo{stf{n] ut r}q !* ut] ckx/0f ul/Psf ;Kt/L lhNnf ag/emf–$ slGr/fsf $) jifL{o ;xb]j ;fxnfO{ ut a'waf/ xTof u/]sf 5g\ . xTofsf] lhDd]jf/L ln+b} df]rf{sf ;Kt/L ;+of]hs Zofdn] df]rf{sf sfo{stf{nfO{ kqmfpg ;'/Iffkmf}hnfO{ ;'/fsL u/]sfn] ;xb]jsf] xTof ul/Psf] hgfPsf 5g\ .
k'ln; kmf];{ g]kfnL sf+u|];sf] eft[ ;+u7g xf] <
xfn lnlvt hf“r lbP/ glthfsf] kvf{Odf /x]sf] ;z:q k|x/L kmf];{sf] ;xfos lgl/Ifs / lgl/Ifs, hgkb k|x/Lsf] kl/Iff x'g nfu]sf] ;xfos lg/LIfs / lg/LIfs k|x/Lsf] nflu k};f / ;f];{kmf];{sf] dxf;fu/ g} au]sf] 5 .
jf:tljs of]Uo JolQmeGbf slyt 7"nfa8f egf}bfsf] efO{ elthf, Oi6ldq / 3'; v'jfpg ;Sg] wgL JolQmsf] 5f]/f5f]/Lx¿ 5gf}6df kl/g] nueu lglZrt h:t} ag]sf] 5 . k+rfotsfndf /fhfsf] x's'dn] ;d]t gx'g] sfd o;kfnL ePsf] 5 . C.B.(Color Blind) /Ë 5'6\ofpg g;lsg] cf“vf sdhf]/nfO{ ;d]t o;kfnL glthf /f]sL /f]sL kf; ug]{ sfd ePsf] 5 .
k|x/L lgl/Ifssf] nflu # nfvb]lv % nfv;Dd / k|x/L ;xfos lgl/Ifssf] nflu !=%) nfv b]lv @ nfv;Dd p7fpg xf]8afhL g} rn]sf] 5 . kf]ln; kmf];{df cfjZostf vf]Ng' eg]sf] ;Qf?9 JolQmx¿nfO{ cfºgf c;Ifd 6\ofk] 5f]/f5f]/L / cfkmGtnfO{ k'ln; clkm;/ x'g] df}sf lbg' / wg sdfpg] 7"nf] pT;j x'“bf] /x]5 . xfn k'ln; kmf];{df ljz]if u/L sf]O/fnf kl/jf/sf l;kmfl/zdf k/]sfx¿, k|=d= lul/hfk|;fbsf lk=P=x¿, u[xdGqL l;6f}nfsf efO{elthfx¿, u[x;lrj d}gfnLsf efO{elthfx¿, sf+u|];sf e"=k'= u[xdGqLx¿ / e"=k'=cfOhLx¿sf l;kmf/Lzdf k/]sfx¿, 5gf}6 zfvfdf k/]sf JolQmx¿;“u c;Ifd cfkmGtx¿ / k};f ltg{ ;Sg] wgLsf 5f]/f5f]/Lsf gfd 5gf}6df kl/;s]sf 5g\ . oL ;j} gfd lni6cg';f/ kf; ePsf] lni6 tof/ kfbf{ /x]5g\ . k'ln; kmf];{df hf“r t cf}krfl/stf k"/f ug{ dfq x'“bf] /x]5 .
To;f] t ljkIf 7"nf] kf6L{sf] gftfn] Pdfn]sf g]tfx¿sf] klg sf]6f x'“bf]/x]5 . sfo{stf{n] eGof] eg] u[x d+qfno, xfd|f]df kb]{g / xfdLn] eg]sf] dfGb}g eGbf] /x]5g\ pgLx¿sf] cfºg} 5f]/f, efO{elthf / k};f lbg ;Sg]sf] lni6 eg] pgLx¿sf] klg x'“bf]/x]5 .
!) jif{;Dd cGofo cTofrf/sf] lj?4 / cfd"n kl/jt{gsf] nflu hgo'4 n8]sf] dfcf]jfbL klg cfh ;/sf/df ;xefuL 5 .
cfd"n kl/jt{g ug{ g;s] klg sd;]sd k|x/Lsf] lnlvt hf“rnfO{ dfq eP klg nf]s ;]jf cfof]unfO{ lbP/ lgikIf agfpg ;Sof] eg] klg xfdLh:tf ;Ifd x'“bf x'“b} k};f / ;f];{kmf];{ geP/ ;w} km]n eO{/xg] JolQmx¿n] jf:tljs Gofo kfp“y] / dfcf]jfbL kf6L{ ;Qfdf k'u]sf] cg'e"lt kfp“y] ls †
– k};f / ;f];{kmf];{ gePsf lkl8tx¿
df?tLsf] ljqmLdf j[l4
gof“lbNnL . sf/ pTkfbg ug]{ sDkgL df?tL pBf]un] o;jif{sf] hgj/Lb]lv pNn]vgLo ¿kdf d'gfkmf j[l4 ePsf] hgfPsf] 5 . utjif{sf] t'ngfdf @$ k|ltztn] d'gfkmf a[l4 ePsf] pQm pBf]un] bfjL u/]sf] 5 . pQm cjlwdf $^ ca{ #% s/f]8 ef/tLo ?lkof“ a/fa/sf] uf8L ljqmL eO{ $ ca{ $( s/f]8 ef/tLo ?lkof“ d'gfkmf ePsf] df?tL pTkfbs sDkgLn] hgfPsf] 5 . utjif{sf] clk|nb]lv o;jif{sf] dfr{;Ddsf] cjlwdf df?tLsf ^ nfv &$ xhf/ ( ;o @$ j6f uf8L ljqmL eO;s]sf] pQm sDkgLn] bfjL u/]sf] 5 .
pBf]uklt v]tfgsf] lgwg
sf7df8f}+ . k|lz4 pBf]uklt tyf 6sL{sf nflu g]kfnsf dxfjfl0fHob"t df]xg uf]kfn v]tfgsf] ut ljxLaf/ ^! jif{sf] pd]/df x[bo3ftsf sf/0f lgwg ePsf] 5 . pBf]uklt v]tfg nfdf];dob]lv 8foljl6h /f]uaf6 kLl8t x'g'x'GYof] . ut z'qmaf/ lxGb' wd{ k/Dk/f cg';f/ v]tfgsf] kz'klt cfo{3f6df bfx ;+:sf/ ul/of] . lbj+ut v]tfgsf >LdtL, b'O{ 5f]/f / b'O{ 5f]/L x'g'x'G5 . ljleGg /fhgLlts bnsf g]tfx¿n] v]tfgsf] lgwgk|lt b'Mv JoQm ub}}{ lbj+ut cfTdfsf] lr/zflGtsf] sfdgf ub}{ zf]s;GtKt kl/jf/df ;dj]bgf k|s6 u/]sf 5g\ . hgwf/0ff ;fKtflxsn] klg pBf]uklt v]tfgsf] lgwgk|lt b'Mv JoQm ub}{ zf]s;GtKt kl/jf/df ;dj]bgf k|s6 u/]sf] 5 .
cf}ifwL sf/vfgf aGb ug{ lgb]{zg
sf7df8f}+ . ;/sf/n] u'0f:t/xLg cf}ifwL pTkfbg u/]sf] cf/f]kdf lj/f6gu/l:yt lbª\nf kmdf{:o'l6sN; k|f=ln= nfO{ pTkfbg sfo{ aGb ug{ lgb]{zg lbPsf] 5 . cf}ifwLsf] u'0f:t/ ;'wf/ ug{ lbOPsf] lgb]{zg c6]/ u/L :t/xLg cf}ifwL pTkfbg hf/L /fv]sfn] cf}ifwL pTkfbg ;+lxtf @)$! ljk/Lt ePsf] 7x/ u/L ;/sf/n] pQm lgb]{zg lbPsf] hgfOPsf] 5 . lj/f6gu/ pkdxfgu/kflnsfsf] hfd'gfuf5Ldf pQm sDkgL /x]sf] 5 . !$ k|sf/sf cf}ifwL pTkfbg ub}{ cfPsf] sDkgLsf cf}ifwLsf] u'0f:t/ k/LIf0f ubf{ sDkgLsf rf/j6f pTkfbg 8fO;]km, cf]dKnSxf, SoflN;od / 8fOkm]gfs 6\ofAn]6x¿ u'0f:t/ dfkb08df gk/]kl5 pTkfbg aGb ug{ cfb]z lbOPsf] xf] .
–;ld{nf pk|]tLaf6
PgcfO{;L a}+s k|ult pGd'v
sf7df8f}+ . PgcfO{;L a}+sn] Ps k|]; lj1lKt hf/L u/L t];|f] q}dfl;s glthf ;fj{hlgs u/]sf] 5 . lj1lKtdf ut cfly{s jif{sf] klxnf] gf} dlxgfsf] t'ngfdf rfn' cfjdf a}+ssf] ;+rfng d'gfkmf %) k|ltztn] a[l4 eO{ @) ca{ %) s/f]8 ?lkof“ / v'b d'gfkmf ^! k|ltztn] a[l4 eO{ gf}+ s/f]8 ?lkof“ k'u]sf] pNn]v ul/Psf] 5 . lgIf]k ;+sng !& k|ltztn] a[l4 eO{ (#( s/f]8 ?lkof“ tyf shf{ k|jfx #! k|ltztn] a[l4 eO{ *^# s/f]8 k'u]sf] lj1lKtdfkm{t hgfOPsf] 5 . a}+sn] 3/ shf{ lng] u|fxsdWo] lgodlt ¿kdf ls:tf ltg]{ u|fxsnfO{ k'/:s[t ug]{ hgfPsf] 5 .
dn]l;ofdf lxdfnog a}+ssf] ;'ljwf
sf7df8f}}+ . lxdfnog a}+sn] dn]l;ofdf sfd ug]{ g]kfnLnfO{ ljk|]if0f ;'ljwf lbnfpg] ePsf] 5 . dn]l;ofsf] O{–s]gfsfgf / lxdfnog a}+saLr ljk|]if0f ;]jf k|bfg ug]{ ;xdlt ePkl5 pQm ;'ljwf lbOg] ePsf] 5 . pQm ;'ljwf dfkm{t dn]l;ofdf /x]sf g]kfnLx¿n] lxdfnog a}+ssf zfvf tyf Ph]06dfkm{t /sd e'QmfgL kfpg] hgfOPsf] 5 . a}+ssf k|d'v tyf sfo{sf/L clws[t czf]s zdz]/ /f0ffn] SjfnfnDk'/df Ps ;df/f]xaLr pQm ;]jfsf] k|f/De u/]sf] hgfOPsf] 5 .
wfg emfg]{ d]l;g g]kfnd} aGof]
lrtjg . sNof0fk'/ uflj;–^ sf gu]Gb| zfxn] yf]/} nufgLdf afnL emfg]{ / atfpg] d]l;gsf] lgdf{0f u/]sf] hgfPsf 5g\ . d]l;g agfpgsf nflu ;fOsnsf] k|]d, u]o/, l6NnL, r]g, uf]a/Uof“;sf] 8G8L, h:tfkftf / sf7 k|of]u u/]sf] zfxn] atfPsf 5g\ . pQm d]l;gn] ! 306fdf !@ d'/L wfg emfg]{ / atfpg ;Sg] bfjL zfxn] u/]sf 5g\ .
ko{6g If]qdf gof“ gLlt
kf]v/f . …ko{6sLo ;Dkbf, klxrfg, ljsf; tyf k"jf{wf/ lgdf{0fÚ ljifos j[xt sfo{zfnf sfo{qmd ut;ftf ;DkGg eof] . klZrdf~rnsf ;+3, /fhgLlts bn / gful/s ;dfhsf k|ltlglw ul/ *) hgfsf] ;xeflutf /x]sf] ;f] sfo{zfnfn] kf]v/f / ;]/f]km]/f]sf ko{6sLo :ynsf] k|rf/ tyf To;sf] ljsf; ug{] ;DaGwdf gof“ gLlt lgdf{0f ug{] ePsf] 5 . kf]v/f e|d0fjif{ @))& cfof]hs ;ldlt / g]kfn ko{6g af]8{sf] ;+o'Qm kxndf pQm sfo{zfnf b'O{ lbg;Dd rn]sf] lyof] . sfo{qmddf kf]v/f e|d0fjif{ @))& sf ;+of]hs jf;' lqkf7L, ;x;+of]hs ljZjz+s/ kflnv], ko{6g af]8{sf lgldQ sfo{sf/L lgb{]zs ;'jf; lg/f}nf / ljleGg /fhgLlts bnsf g]tf, pBf]u Joj;foL / gful/s ;dfhsf cu'jfx¿n] cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm u/]sf lyP .
klZrd ;]tLdf g]kfnn] nufgL ug]{
sf7df8f}+ . klZrd ;]tL kl/of]hgfdf g]kfn ;/sf/n] ;f9] rf/s/f]8 cd]l/sL 8n/ nufgL ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . ut;ftf a;]sf] dGqL kl/ifbsf] a}7sn] pQm lg0f{o u/]sf] xf] . & ;o %) d]ufjf6sf] pQm kl/of]hgfdf Pl;ofnL ljsf; a}+s -P8LaL_ ;“u C0f lnP/ ;/sf/n] nufgL ug{ yfn]sf] hgfOPsf] 5 . pQm kl/of]hgfsf] s'n nfut *^ s/f]8 cd]l/sL 8n/ -^& ca{ ($ s/f]8_ g]kfnL ?lkof“ /x]sf] 5 .
/f]Nkfdf qmflGtsf/Lsf] r]tfjgL
/f]Nkf . g]skf -dfcf]jfbL_ lgs6 clvn qmflGtsf/Ln] lhNnfdf ;+rflnt gLlh ljBfnox¿ t'?Gt aGb gu/] k'gM hgo'4 x'g] r]tfjgL lbPsf] hgfOPsf] 5 . lzIffdf eO/x]sf] lghLs/0f / Jofkf/Ls/0fsf] cGTo / /fli6«os/0fsf] ckl/xfo{tf ljifos sfo{qmddf ljt/Lt lj1lKtdf pQm r]tfjgL lbPsf] lyof] .
lhNnfdf ^ j6f lghL ljBfnox¿ btf{ ePsf t/ dfcf]jfbLn] hgo'4 ;+rfng u/]kl5 dfcf]jfbLsf] wDsL, 8/ / qf;sf sf/0f /f]Nkfsf] ;b/d'sfd lnjfªdf /x]sf tLgj6f gLlh ljBfno afx]s ;a} aGb ePsf lyP . ;b/d'sfddf ;+rflnt # j6f lghL ljBfno t'n;L cfjf;Lo dfWolds ljBfno, j|fO6 km\o"r/ cfjf;Lo dfWolds ljBFno / xf]lnlehg lgDg dfWolds ljBFnonfO{ o'4sfnLg ;dodf t'?Gt aGb ug'{kg]{, gu/]df Wj:t kfg]{ wDsL lbPsf] ljBfnon] hgfPsf] 5 .
;f6«] sd{rf/Ldf 1jfnL
sf7df8f}+ . ;fN6 6]«l8ª skf]{/]zgdf sfo{/t sd{rf/Lx¿sf] xfn} ;DkGg e]nfn] d]3/fh 1jfnLsf] cWoIftfdf g]kfn /fli6«o sd{rf/L ;+u7g ;fN6 6«l8ª skf]{/]zg s]Gb|Lo ;+u7g ;ldlt u7g u/]sf] 5 . e]nfn] pkfWoIfdf xl/k|;fb e§/fO{, dxf;lrjdf lht]Gb| e08f/L, ;lrjdf ;Gtf]if l;Ub]n / sf]iffWoIfdf s]zjdfg >]i7nfO{ rog u/]sf] 5 .
To:t} ;b:odf xl/z/0f l;njfn, ;'df]bs'df/ >]i7, rGb|dfg dxh{g, hgfb{g 9'+ufgf, nId0f uh'/]n / c?0f kf}8]n /x]sf 5g\ . ;+u7gsf cWoIf ?Sd nfld5fg]sf] k|d'v cfltYo tyf skf]{/]zgsf gfoj dxfk|jGws dgf]h cfrfo{sf] pkl:yltdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .
;fdfv';L nfoG;df wdnf
sf7df8f}+ . nfoG; Sna ckm sf7df8f}+ ;fdfv';Lsf] cf7f}+ jflif{s ;fwf/0f;ef ut;ftf ;DkGg ePsf] 5 . ;fwf/0f;efn] /fh' wdnfnfO{ cWoIfdf lgjf{lrt u/]sf] 5 . /fhwfgLdf cfof]lht pQm ;df/f]xdf nfogjfbdf pTs[i6 of]ubfg k'¥ofpg] k"j{ sfplG;n r]o/Dofg lu/Lwf/L zdf{ / jt{dfg l8l:6ªS6 ueg{/ O{= ;+ho v]tfgnfO{ ;Ddfg ul/Psf] 5 .
nfoG; jif{ @))&–@))* sf nflu gjlgjf{lrt l8l:6«S6 ueg{/ tyf efO; l8l:6«S6 ueg{/ 8f= hoxl//fh kf08] / pbosfGt emfnfO{ sfo{qmddf ;Ddfg ul/of] .
g]kfn /]8qm;df ;~hLj yfkf
g]kfnu~h . g]kfn /]8qm; ;f];fO6L s]Gb|Lo sfo{ ;ldltsf] cWoIfdf ;~hLj yfkf lgjf{lrt ePsf 5g\ . g]kfnu~hdf ;DkGg /]8qm; ;f];fO6Lsf] #^ cf}+ clwj]zgn] yfkfnfO{ lglj{/f]w lgjf{lrt u/]sf] xf] . sfo{;ldltsf] ;b:odf OGb| km'“ofn, pbo /]UdL, 6f]dk|;fb cfrfo{, ljZjs]z/ df:s], eLdbQ kf08] / u+uf k|;fb d}gfnL /x]sf 5g\ . lgjf{lrt dlxnf ;b:odf OlGb/f h};L /x]sL 5g\ . @@ hgf ;b:osf nflu ePsf] lgjf{rgdf af“sL k'/fgf cg'xf/ g} /x]sf 5g\ .
g]kfn a}+s sd{rf/L ;+3 !* cf}+ jif{df
sf7df8f}+ . g]kfn a}+s sd{rf/L ;+3sf] !* cf}}+ jflif{sf]T;j sfof{qmd ;DkGg ePsf] 5 . sfo{qmddf dlxnf Do'lhsn lro/ k|ltof]lutfdf sdnf k|wfg k|yd, d~h' l3ld/] l4tLo / zflGt nIdL >]i7 t[tLo ePsf lyP . ;+3n] cfof]hgf u/]sf] /Qmbfg sfo{qmddf #^ hgf dlxnf / *( hgf k'?if u/L !@% sd{rf/Ln] /Qmbfg u/]sf lyP . To:t} jSt[Tjsnf k|ltof]lutfdf !! hgf dlxnf ;xefuL ePsf lyP . ;+3sf s]Gb|Lo cWoIf w'|jdfg k|wfgsf] ;efkltTjdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .
aflxgLklt >]i7sf] lgb]{zg
sf7df8f}+ . k"j{ If]qLo ;z:q k|x/L an d'Vofno a/fx aflxgL ksnLsf aflxgLklt ;z:q k|x/L gfoj dxflg/LIfs 7fs'/ df]xg >]i7n] ;f] If]q cGtu{tsf ;z:q k|x/L an OsfO{x¿n] k|fKt ;fwfg >f]tsf] clwstd pkof]u u/L x/]s lhDd]jf/LnfO{ s'zntfk"j{s k'/f u/]sf] cfkm"n] kfPsf] atfpg' ePsf] 5 . Ps dlxgf cl3 ;f] aflxgLsf] sfo{ef/ ;Dxfn]kl5 dftxt OsfO{x¿sf] kfnf]–kfnf] :ynut lg/LIf0f ;DkGg ug'{ePsf pxf“n] aflxgL kmls{Pkl5 dftxt OsfO{sf] sfd sf/afxL :d/0f ub}}{ eGg'eof]– …;z:q k|x/L ansf OsfO{x¿n] :yfgLo :t/df pTs[i6 sfo{ u/L ;+u7gsf] 5ljnfO{ pRr kf/]sf] kfP“ .Ú ;z:q k|x/L gfoa dxflg/LIfs >]i7n] ;f]daf/ dftxt ;Dk"0f{ OsfO{x¿nfO{ lgb]{zg lbg'x'b} :yfgLo hgtf;“u ;w} ;'d3'/ ;DaGw agfO{ /fVg'kg]{ s'/fdf hf]8 lbg'eof] . pxf“n] dftxt x/]s OsfO{n] cfkm\gf] sfd sf/afxLnfO{ hgrxgf cg'¿ksf] sfo{z}nL ckgfP/ k'/f ug{ lgb]{zg lbg'eof] .
dftxt OsfO{n] u/]sf sfd sf/afxLsf] d"Nof+sg ub}{ pxf“n] ;z:q k|x/L ansf OsfO{n] ;Lldt >f]t ;fwgsf] afah'b :yfgLo :t/df ef}lts k"jf{wf/ lgdf{0f ug'{sf ;fy} hgdfg;df zflGt ;'/Iff sfod u/L ;+u7gsf] 5ljnfO{ pRr kf/]sf] s'/f dftxtnfO{ k7fpg' ePsf] lgb]{zg ;Daf]wgdf pNn]v ug'{ePsf] 5 . cfkm\gf] lgb]{zgdf pxf“n] hgd'vL eP/ k|hftflGqs d"No dfGotf cg'¿k b]z / gful/ssf] ;]jf / ;'/Iffdf ;w} ;dlk{t /xg'kg]{ pNn]v ug'{eof] . ;z:q k|x/L gfoj dxflg/LIfs >]i7n] x/]s OsfO{sf sdf08/n] dftxt clws[t hjfgsf] lk/dsf{ a'em]/ To;sf] ;dfwfgsf] kxn ug{, hjfgx¿sf] d];nfO{ ;'ljwfo'Qm agfp“b} n}hfg, sNof0fsf/L sfd sf/afxLdf Wofg k'¥ofpg, cGo ;'/Iff lgsfo;“u ;'d3'/ ;DaGw agfO{ /fVg tyf kf/bzL{ 9+un] x/]s sfo{ k'/f ug]{nufot ljleGg ljifox¿df cfjZos lgb]{zg ;d]t lbg'ePsf] 5 .
k|x/L lg/LIfs hgtfåf/f kqmfp
e/tk'/ . Onfsf k|x/L sfof{no u}+8fsf]6sf k|x/L lg/LIfs n]dk|;fb ;]gn] e/tk'/ d]l8sn sn]hdf sfo{/t sd{rf/L x:taxfb'/ nfdfnfO{ s'6lk6 ug'{sf ;fy} lrlsT;s 8f= ;LjL cfrfo{nfO{ ufnLunf}h u/]sf] c:ktfn ;|f]tn] hgfPsf] 5 . lg/LIfs ;]g lj/fdLsf] pkrf/sf nflu bjfj lbg pQm c:ktfn k'u]sf] hgfOPsf] 5 . c:ktfn;|f]tsf cg';f/ ;]g ;fbf kf];fsdf xltof/ ;lxt c:ktfn k'u]sf lyP . /ftL ( ah] c:ktfndf xf]xNnf ePkl5 c:ktfnsf sd{rf/Ln] ;]gnfO{ y'g]/ k|x/LnfO{ hfgsf/L u/fPsf lyP . :yfgLo kqsf/sf] /f]xj/df k|lg ;]gnfO{ k|x/L gfoj pk/LIfs dfofs'df/ zfxsf] lhDdf nufOPsf] lyof] . lhNnf k|x/L sfof{non] dfbs kbfy{ ;]jg u/L c:ktfnleq x+ufdf dRrfpg] k|lg ;]gnfO{ ljefuLo sf/afxL ug]{ hgfPsf] 5 .
;z:q k|x/Låf/f cfunfuL lgoGq0f
dsjfgk'/ . dsjfgk'/ lhNnfsf] kmfk/af/L uflj;–& l:yt cho :ofª\tfgsf] 6fon nufPsf] sf7sf] uf]7df zlgaf/ cfunfuL ePsf] 5 . pQm uf]7df crfgs cfunfuL ePsf] eGg] va/ k|fKt x'gf;fy To;7fp“df vl6Psf] ;z:q k|x/L ansf] 6f]nL tyf :yfgLo afl;Gbfsf] ;xof]udf cfunfuL lgoGq0fdf NofOPsf] lyof] . To;}u/L ;Kt/L lhNnfsf] af]w]j/;fOg uflj;–# ag/em'nfl:yt g'g'nfn /fosf] 3/df z'qmaf/ dWo]/ftdf ;f9] P3f/ ah]lt/ cfunfuL ePsf] / ;z:q k|x/L an j];SofDk xg'dfggu/af6 vl6Psf] ;z:q k|x/L ansf] 6f]nLn] lgoGq0fdf NofPsf] hgfOPsf] 5 .
lj1fgsf] s'gf]
– ljzfn kf08]
?;sf] sLlt{dfg
ljZjsf x/]s d'n'sx¿sf] cf–cfkm\g} klxrfg x'G5 . To:t} klxrfg ?;n] agfPsf] 5 . ?;n] xfn} u/]sf] Pp6f ;j]{If0faf6 ljnf;L hLjg ljtfpg] dflg;x¿sf] tYof+s ;fj{hlgs ul/Psf] 5 . ?; g} ljZjsf] ;a}eGbf w]/} l;g]df 3/sf] s"n ;+Vof kf“r xhf/b]lv dfly /x]sf] klg ;j]{If0faf6 v'n]sf] 5 . o;sf ;fy} afNo cj:yfd} w'd|kfgsf] u'0fnfO{ c+ufNg] klg ;a}eGbf a9L ?;L gful/sx¿ g} /x]sf] bfjL klg ;j]{If0faf6 v'n]sf] 5 . o;/L ljnf;L hLjg ljtfpg], w]/} l;g]df 3/x¿ lgdf{0f ug]{ / w]/} aRrfx¿n] w'd| kfg ug]{ ;jfndf ?;n] sLlt{dfg sfdo u/]sf] 5 .
b]zsf] eGbf lghL ah]6 w]/}
cd]l/sf Pp6f o:tf] d'n'sdf k5{ hf] ljZjdf clxn] x/]s s'/fdf cufl8 g} 5 . xfn}dfq k|sflzt Ps j]e;fO6df lbOPsf] hfgsf/L cg';f/ cd]l/sfdf s"n ah]6 hlt x'G5, Tof] eGbf a9L x/]s lbg lghL pkof]usf nflu ah]6 lgsf;L x'g] hfgsf/L lbOPsf] 5 . pQm j]e;fO6df lbOPsf] hfgsf/L cg';f/ cd]l/sfsf s"n b'O{;o hgfsf] …df]gf]kf]nLÚ sf] nflu x'g] b}lgs /sd cd]l/sfsf] b}lgs ah]6 eGbf a9L /x]sf] hfgsf/L lbOPsf] 5 .
efiffljb\n] klg k9\g g;Sg] lnkL
Hofb} l;ldt lnkL ePsf] …b]jgfu/LÚ sf] cufl8 c? s'g} lnkLsf] s'/f ubf{ ;f“Rr} g} crDd nfUg ;S5 . To:t} rfnL; xhf/ lnkL ePsf] efiff xf] …rfOlghÚ . rLgdf olt w]/} lnkL 5g\ ls v'b lrlgof“ efiffljb\nfO{ klg s'g cIf/ n]lvPsf] xf] egL 5'6\ofpg ufx|f] kg]{ ub{5 . o;/L w]/} lnkL ePs} sf/0fn] ubf{ lrlgof“x¿ cfkm\g} efiffk|lt cgle1 /x]sf] klg Ps cg';Gwfgdf km]nf k/]sf] 5 . b]zsf gful/sn] a'em\g g;Sg] u/L efiffsf] ljsf; s;n] u¥of] eGg] PsLg eg] x'g ;s]sf] 5}g . of] s'/f xfn lrlgof“x¿sf] nflu vf]hLsf] ljifo ePsf] 5 .
slt lx8\5 ‘6fOlki6’ sf] cf}+nf <
xfn} dfq k|mfG;df ePsf] Ps cg';Gwfgn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ lbgdf cf7 306f sfd ug]{ dWod vfnsf] …6fOlki6Ú sf] cf}+nf lbgdf s"n cf7 306fdf afx| bzdnj ^ dfOnsf] b'/L kf/ ug]{ s'/fsf] hfgsf/L lbPsf] 5 . sDKo'6/df cyjf 6fOk /fO6/df Ps ldg]6sf] s"n kRrL; ult ePsf] kfOPsf] 5 . 6fOlki6nfO{ Wofgdf /flv lgsflnPsf] of] cf“sng lbgx'“ cf7 306f sfd ug]{ x/]s 6fOlki6df nfu" x'g] klg cg';Gwfgstf{x¿n] hfgsf/L lbPsf 5g\ .
|