About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication
  Sandhya Times


 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
  Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch
Old Publications
 
 
 
:yflgo ;dfrf/
 

pRrfo'Qmsf n]gf ;'Gwsf] hf]8

bfª . ;+o'Qm /fi6«;+3Lo dfgjclwsf/ pRrfo'Qmsf] sfof{no g]kfn k|d'v n]gf ;'Gwn] cf7bnLo Pstf 6'6\g gx'g] wf/0ff JoQm ug'{ePsf] 5 . bfªsf] 3f]/fxLdf j}zfv !& ut] cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf ;'Gwn] ;f] s'/f JoQm ug'{ePsf] xf] . pxf“n] ;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ cf]em]ndf kfb}{ cf7 bnaLr Ps cfk;df cf/f]k k|Tof/f]k x'g' b'Mvb\ s'/f xf] eGg'eof] . g]kfn k|d'v ;'Gwn] bnx¿ bnut :jfy{eGbf dfly /x]/ /fli6«o d'2fnfO{ ;Daf]wg ug{ cufl8 a9\g'kg]]{ ts{ k|:t't ub}{ To;sf nflu cf7bnLo Pstf alnof] x'g'kg]{df hf]8 lbg'eof] .


bzuhfleq ef/tLo k|ltIffno

/fhlj/fh . ef/tn] ;Kt/L lhNnfsf] /Dk'/f dNxlgof“ uflj;df kg]{ b;uhf If]qdf ofq' k|ltIffno lgdf{0f ug{ yfn]sf] 5 . ef/tLo nf]s;efsf ;f+;b /l~ht /~hgsf] P]lR5s sf]ifaf6 pQm ofq' k|ltIffno lgdf{0f x'g yfn]sf] a'lemPsf] 5 . pQm ofq' k|ltIffno ef/tLo ?lkof“ # nfv %( xhf/sf] nfutdf lgdf{0f eO/x]sf] 5 . cGt/f{li6«o ;Ldf ;DaGwL sfg'g cg';f/ bzuhf If]qdf s'g} klg sfo{ lgdf{0f ug{ gx'g] ;Ldf ljb\x¿n] pNn]v u/]sf 5g\ .


7"nf of]hgf /f]Sg bjfj

sf7df8f}+ . 7"nf hnljB't cfof]hgf /fhgLlts ;xdlt / lg0f{o ljgf cl3 ga9fpg cGtl/d ;+;b– Joj:yflksfsf] k|fs[lts ;|f]t tyf ;fwg ;ldltn] ;'emfa lbPsf] 5 . bL3{sfnLs dxTjsf 7"nf of]hgf xtf/df cl3 a9fpg gx'g] eGb} ;/sf/nfO{ ;ldltsf] xfn} a;]sf] a}7sn] pkNnf] s0ff{nL, klZrd ;]tL / a'9L u08sLnufotsf ljifodf hn|;f]t /fHodGqL 1fg]Gb|axfb'/ sfsL{ / ljB't k|flws/0fsf dxflgb]{zs ch'{g sfsL{nfO{ hfgsf/L u/fPsf] 5 .


g]t[ e08f/L vt/fd'Qm

sf7df8f}+ . Pdfn] g]t[ Pj+ cg]d;+3 cWoIf ljBfb]jL e08f/Lsf] :jf:Yodf ;'wf/ cfPsf] s'/f pxf“sf] pkrf/df vl6Psf lrlsT;sx¿n] hgfPsf 5g\ . g]t[ e08f/Lsf] ef/tsf] ckf]nf] c:ktfndf pkrf/ ubf{ An8 SofG;/sf ls6f0f' lj:tf/} gi6 x'b} uPsf] ;f] c:ktfnsf lrlsT;s 8f= xif{ b'jfn] hfgsf/L u/fpg' ePsf] a'lemPsf] 5 .


k'/fg} z}nLdf cfTd;dk{0f

sf7df8f}+ . dw]; d'lQm 6fOu;{ / hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;+x ;d"x_ sf Ps–Pshgf ;}Go sdf08/n] ut;ftf /fhlj/fhdf k|zf;g;dIf cfTd;dk{0f u/]sf 5g\ . cfTd;dk{0f ug]{df dw];L d'lQm 6fOu;{ ;Kt/Lsf ;}Go sdf08/ s[ltsf pkgfdsf dgf]hs'df/ d08n / hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnf l;+x_ sf Knf6'g sdf08/ ;"of{ pkgfdsf ;"o{gf/fo0f /x]sf 5g\ . zfx ut r}t !* ut] ;'/IffsdL{åf/f kqmfp k/]sf lyP .

:d/0fLo 5, dfcf]jfbL hgo'4sfndf klg ;/sf/n] dfcf]jfbL sfo{stf{nfO{ kqmfp ug]{ / cfTd;dk{0f u/]sf] k|rf/ ug]{ ub{Yof] . xfn dfcf]jfbL ;lDdlnt ;/sf/sf] sfo{z}nL klg 7\ofSs} To:t} /x]sf] 5 .


d'gsf] lrGtf /xZodo

sf7df8f}+ . ;+o'Qm /fi6«;+3sf dxf;lrj afg sL d'gn] g]kfndf zflGt :yfkgf ePklg dfcf]jfbL ;]gf / xltof/ btf{sf] sfo{ hl6n /x]sf] hgfPsf 5g\ . /fi6«;+3sf] ;'/Iff kl/ifb\df g]kfn;DaGwL k|:tfj k|:t't ub}{ dxf;lrj d'gn] zflGt k|lqmofdf w]/} k|ult ePklg xltof/ / xltofwf/Lsf] s;/L cg'udg ug]{ eGg] 7"nf] r'gf}tL ePsf] pNn]v u/]sf 5g\ . dxf;lrj d'gn] lk5l8Psf ;d'bfonfO{ ;d]6]/ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ug'{kg]{df hf]8 lbPsf 5g\ .

d'gaf6 cfPsf] of] k|ltlqmofn] g]kfn ;DaGwdf ;+o'Qm /fi6«;+3df unt l/kf]l6{ª ePsf] s'/fnfO{ k'li6 u/]sf] 5 . ;+o'Qm /fi6«;+3sf g]kfn k|ltlglw Oofg dfl6{gsf z+sf:kb ultljlwnfO{ d'gsf] k|ltlqmofn] yk ;z+lst agfPsf] 5 .


vfg]kfgLdf hfqf

sf7df8f}+ . gof“ g]kfn agfpg] ;+sNksf ;fy ;Qf?9 ag]sf] g]skf -dfcf]jfbL_n] ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqfnosf] lhDd]jf/L axg u/]kl5 To; dGqfno cGtu{tsf] g]kfn vfg]kfgL ;+:yfgsf e|i6 / ;+:yfgnfO{ vf]qmf] agfp“b} cfPsfx¿sf] gLb x/fd ePsf] 5 . vfg]kfgL ;+:yfgdf jiff}{b]lv n'6sf] /fHo dRrfp“b} cfPsf Toxf“sf slyt nf]stGqsf 7]s]bf/ 7fGg] sf+u|];, Pdfn]sf sd{rf/L o'lgogx¿

g]skf -dfcf]jfbL_ lgs6 sd{rf/L ;+u7gn] e|i6lj?4 cleofg 5]8]kl5 To;sf] k|ltsf/df plqPsf 5g\ . /, dfcf]jfbL o'lgognfO{ jb\gfd ug{ cg]s k|k~r ub}{ ;+:yfgdf o'lgogsf] gfddf ;a}eGbf e|i6 7xl/Psf 6«]8 o'lgog sf+u|]; / sf+u|]; o'lgogs} kydf sDo'lgi6sf] 9\jfª km'Sg] Pdfn] o'lgogsf sd{rf/Lx¿ nf]lndf af]nL ldnfp“b} lx“8]sf 5g\ . qmflGtsf/L gof“ ;+u7gsf lj?4 ljif jdg klg pgLx¿n] g} ul//x]sf 5g\ . sf+u|];–Pdfn]sf o'lgogjfnfx¿n] ;+:yfgnfO{ cfkm\g} gLlh agfp“b} ;fnL, efGhf, efGhL, lbbL, alxgL / cfkm\gf k|]d kfqx¿sf ¿kdf ljleGg Sofljgsf s]6Lx¿nfO{ klg egf{ u/L lbp“;f] hflu/, /ftL /S;L;“u} ltg} s]6Lx¿;“u r'kmfËnufotsf /]i6/]06df df]hd:tL ub}{ cfPsf 5g\ . csf{lt/ ljutsf zfxL dGqLx¿sf efGhf, efGhL, alxgL, km"k'r]nf, dfdfr]nL kg]{x¿ nufotnfO{ sf+u|];–Pdfn]sf o'lgog kbflwsf/Lx¿n] lelhnfGt]sf ¿kdf k|of]u u/L qmflGtsf/L o'lgognfO{ sdhf]/ / jb\gfd kfg{ 6'KkLb]lvsf] an nufp“b} cfPsf 5g\ . o:tf xlNnP/ hflu/ vf“b} df]hd:tL ug]{x¿nfO{ t'?Gt x6fpg'kg]{ cfjfh sd{rf/Lx¿n] p7fO{/x]sf 5g\ .


Pdfn]df tLg wf/

sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_ / g]skf -dfcf]jfbL_ aLr sfo{ut Pstf jf kf6L{ PsLs/0f x'g] ;DaGwdf dfcf]jfbL k+lQmdf vf;} c;xdlt g/x]sf] ePklg Pdfn] k+lQmleq eg] tLgwf/ b]vf k/]sf 5g\ . kf6L{ PsLs/0f ug'{kg]{ kIfdf g]tfå]o jfdb]j uf}td / emngfy vgfn /xg'ePsf] 5 eg] Pdfn]nfO{ dfcf]jfbLn] k'¥ofPsf] Ifltsf] ab\nf lng'k5{, dfcf]jfbL;“u sfo{ut Pstf jf kf6L{ PsLs/0faf/] jftf{ g} ul/g' x'Gg eGg] wf/sf] k|ltlglwTj s]kL cf]nL, /fh]Gb| kf08] / k|bLk 1jfnLn] ug'{ePsf] 5 .

b'j} wf/sf] dWodfuL{ x'g] u/L dxf;lrj dfwj g]kfnkIfn] eg] jftf{ hf/L /fVb} kv{ / x]/sf] gLlt clVtof/ ug]{ ePsf] 5 . dfcf]jfbL;“usf] Pstfsf] kIfdf b]lvg' ePsf uf}td / vgfn dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;xof]udf Pdfn] kf6L{ ;Qfdf pn6km]/ Nofpg] bfpdf /x]sf] km/swf/sf] cg'dfg /x]sf] 5 . Pdfn] dfcf]jfbL PstfnfO{ l;w} gsf/ ug]{ csf{] wf/sf] c8fgsf] k5fl8 lhp“bf k|r08sf] k|z:tLdf /dfpg] dfcf]jfbL / dbg e08f/LnfO{ cflTds g]tf dfGg] Pdfn]df ;]gf / hgo'4sf] ;dLIffdf ldNg} g;Sg] c8fg Pjd\ ts{ /x]sf b]lvG5g\ . o;afx]s Pdfn]sf] k|wfgdGqL x'g kfpg] dfq geO{ sf+u|]; ljeflht ePsf] a]nf @)%( ;fnsf] r'gfj x'g glbP/ dfcf]jfbLn] Pdfn]nfO{ gf]S;fg k'¥ofPsf], :yfgLo lgsfo k'g:yf{kgfdf jfwf k'¥ofPsf], ev{/} jfdkIfsf pkk|wfgdGqL vf/]h u/fPsf] / Pdfn]sf] lxtdf dfcf]jfbL slxNo} klg pleg g;Sg] lgrf]8 pQm wf/n] lgsfn]sf] 5 . clxn] sf+u|];af6 efu vf]:g dfcf]jfbLn] Pdfn]nfO{ k|of]u ul//x]sfn] Pdfn]n] zfnLg /xg'kg]{ pQm wf/sf] ljZn]if0f 5 . o;afx]s dfcf]jfbLsf pR5[+vn ultljlw g;lRrP;Dd Psbzs nufP/ xfl;n u/]sf] ljZj;gLotf u'Dg] klg pQm wf/sf] dfGotf 5 .


cd]l/sfn] z/0ffyL{ a9fof]

sf7df8f}+ . ef/t ;/sf/n] g]kfn lj?4sf] u]d KnfgcGtu{t ljut !# jif{b]lv yf]kl/Psf] e"6fgL z/0ffyL{ ;d:ofnfO{ cd]l/sfn] emg\ rsf{OlbPsf] 5 . e"6fgL z/0ffyL{x¿nfO{ cd]l/sfdf cf>o lbOg] egL cd]l/sfn] pb\3f]if u/]kl5 e'6fgaf6 g]kfnL efifL e"6fgL gful/sx¿ z/0ffyL{ lzlj/df ylkg yfn]sf 5g\ . z/0ffyL{ lzlj/df ul/Psf] k'gM hgu0fgfaf6 ;f] s'/fsf] k'li6 e};s]sf] 5 .

k"jL{ g]kfndf /x]sf ;ftj6f e'6fgL z/0ffyL{ lzlj/df o;cl3sf] k|df0fLs/0f hDdf ! nfv ! xhf/ @ ;o &% z/0ffyL{x¿ /x]sf]df xfn ! nfv & xhf/ ^ ;o &* /x]sf] kfOPsf] 5 . o;/L cd]l/sf n}hfg] 3f]if0ff ul/Pkl5 e'6fgaf6 g]kfnL efifL gful/sx¿n] e'6fg 5f]8\g] cleofgg} rn]sf] 5 . o;cl3sf] dt ;j]{If0fsf t'ngfdf

o;k6s ^ xhf/ $ ;o # ;+Vof j[l4 ePsf] 5 . cd]l/sfn] ef/tsf] :jfy{ cg's"n e"6fgdf ;a} g]kfnL efifLx¿nfO{ g]kfndf k|j]z u/fP/ ;d:of rsf{pg] sfd ul//x]sf] cf/f]k e"6fgL g]tfx¿n] nufpg yfn]sf 5g\ .


k]6«f]n kDkdf uf]nLk|xf/

lrtjg . ut ;f]daf/ &M$% ah] n'6]/fx?sf] Ps ;d"xn] gf/fo0fu9sf] k'nrf]sl:yt s}nfz cfon l8l:6«Ao'6;{df n'6kf6 dRrfpg'sf ;fy} uf]nL k|xf/ u¥of] . uf]nL k|xf/af6 sfp06/df sfo{/t ;'dg clwsf/L ;s'zn /x] klg csf{ sd{rf/L gj/fh >]i7sf] 9f8df uf]nL nfu]sf] 5 .

lrtjgsf] cltJo:t 7fp“df ePsf] uf]nL k|xf/sf sf/0f l8:6«LJo'6;{sf leQf / s';L{df uf]nL nfu]sf] lyof] . 3fOt] >]i7nfO{ d]l8sn sn]h lrtjgdf egf{ ul/Psf] / 9f8df nfu]sf] uf]nL lemSg ;lsPsf] 5}g . d+uf]lnog cg'xf/sf sDAof6 8«]; ;lxtsf % hgf n'6]/fnfO{ k|x/Ln] lk5f u/]klg kqmfp ug{ g;s]sf]df gf/fo0fu9jf;L lrlGtt 5g\ . ;f]xL lbg 6«ofs ;'6 nufPsf d+uf]lnog cg'xf/sf s]xL n'6]/fx?n] ci6e"hf cfon lgudaf6 ?= !^ xhf/ n'6]sf 5g\  .


cg'udg ;ldltdf df]xg a}B

sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ sf] ax'rlr{t @)^! sf] r'gjfª a}7skl5 ;j{xf/f ;f+:s[lts d"No / dfGotfeGbf aflx/ kf6L{ hfg] ;jfndf kf6L{ g]t[Tj ;r]t /x]sf] / To:tf] vt/faf6 kf6L{nfO{ hf]ufpg kf6L{leq ljleGg If]qdf cg'udg ;ldltx¿ lgdf{0f u/]/ sfd ul//x]sf] kf6L{ g]t[Tjn] v'nf;f u/]sf] 5 . ljleGg If]qdf sfo{/t cg'udg ;ldltnfO{ ;+of]hg ug{ xfn} s]Gb|Lo :t/df kf6L{sf jl/i7 g]tf df]xg a}B -ls/0f_ sf] ;+of]hsTjdf gf} ;b:oLo s]Gb|Lo cg'udg ;ldlt u7g ul/Psf] yfxf ePsf] 5 . cg'udg ;ldltn] cfly{s, ;f+:s[lts / /fhgLlts If]qdf kf6L{leq x'g;Sg] c/fhstfnfO{ cg'udg u/L sf/afxL ug]{;Ddsf] clwsf/ kfPsf] ;"qn] hfgsf/L u/fPsf] 5 . cfly{s, ;fdflhs / /fhgLlts ¿kfGt/0fsf] cfzf u/]sfx¿nfO{ dfcf]jfbLsf] of] cleofgn] lg/fz t'NofPsf] 5 .

s]Gb|df cg'udg ;ldlt ag]kl5 o;nfO{ If]qLo / lhNnf txdf klg ;+ul7t ul/g] kf6L{ g]t[TjaLr ;xdlt ePsf] a'lemPsf] 5 . /fHosf] jt{dfg ;+/rgfd} kf6L{ ;/sf/df uPkl5 ljleGg lgsfodf lhNnf tx;Ddsf kf6L{sf k"0f{sfnLg sfo{stf{x¿ ;/sf/L sfdsfhsf] lhDd]jf/Ldf /xg'kg]{ ePsfn] cfly{s cg'zf;g sfdo u/fpg klg cg'udgsf] cfjZostf ePsf] kf6L{n] dx;'; u/]sf] g]tf j}Bn] hgfpg' ePsf] 5 .

r'gjfª a}7skl5 dfcf]jfbL kf6L{n] ;+zf]wgjfbL wf/ cjnDag u/]sf] / j}rfl/s ljrngsf] af6f]lt/ cu|;/ ePsf] eGg] h:tf l6sfl6Kk0fLx¿ cfnf]rsx¿af6 e}/x]sfa]nf kf6L{ g]t[Tjn] cfjZostf dx;'; u/]sf] cg'udg ;ldltn] l6Kk0fLstf{x¿sf ts{nfO{ an k'¥ofPsf] 5 . kf6L{ g]t[Tjn] klg kf6L{ c/fhstftkm{ hfg] vt/f

dx;'; u/]/} cg'udg ;ldlt agfOPsf] v'nf;f u/]s} x'“bf r'gjfª a}7skl5 dfcf]jfbL kf6L{df c/fhstfsf] gof“ ;d:of l;h{gf ePsf] k'li6 ePsf] 5 . s]Gb|n] u/]sf lg0f{o ljk/Lt :yfgLo txdf e}/x]sf ultljlwn] klg c/fhstf a9]sf] k'li6 u/]sf] 5 .


rf/ dGqLsf] ;DklQ ljj/0f ;fj{hlgs

sf7df8f}+ . ;"rgf tyf ;+rf/ dGqfnon] k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfg, ;"rgf tyf ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/f, lzIff tyf v]ns'bdGqL k|bLk g]kfn / :yfgLo ljsf;dGqL b]j u'?ªsf] ;DklQ ljj/0f ;fj{hlgs u/]sf] 5 .

k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfgsf] crn ;DklQdf nlntk'/ pkdxfgu/kflnsf–@ df @)$@ ;fndf lgdf{0f ul/Psf] Ps xhf/ ;ft ;o ju{lkm6 If]qkmndf ag]sf] c9fO{ tn] 3/ 5f]/f pd]znfn >]i7sf] gfddf /x]sf] 5 . pQm 3/ 7lx6Lsf] k'/fgf] 3/ a]r]/ Pj+ 5f]/fsf] sdfO{n] agfPsf] hgfOPsf] 5 .

To;}u/L k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfg k|fWofks x'“bfsf] sdfOaf6 lslgPsf] ;'gsf] uxgf kf“r tf]nf, 5f]/fa'xf/Lsf] sdfO{ / bfOhf];d]tsf] ;'g %) tf]nf /x]sf] 5 . ºof]/ lxdfnog lnld6]8sf] !) nfv ?lkof“ / So':6 kmdf{:o'l6sN;sf] !) nfv ?lkof“ a/fa/sf] z]o/ 5f]/fsf] gfddf /x]sf] hgfOPsf] 5 . pQm z]o/x¿ ;Ldsf Nofjsf] z]o/ ljqmL tyf 5f]/fsf] sdfO / C0f;d]taf6 vl/b ul/Psf] pNn]v 5 . To:t} pQds'df/ >]i7af6 ^ nfv ?lkof“ C0f lnPsf] klg lj1lKtdf pNn]v 5 .

;"rgf tyf ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/fsf] /f]Nkf lhNnf lnjfª uflj;–^ df g]kfnL z}nLsf] b'O{ tn] 3/, Ps / Ps tn] uf]7 ePklg laut !! jif{b]lv k|of]uljxLg cj:yfdf /x]sfn] xfn pQm 3/ uf]7 g]skf -dfcf]jfbL_ kf6L{nfO{ a'emfOPsf] hgfOPsf] 5 .

To;}u/L /f]Nkfs} cGbfhL @) /f]kgL ;'Vvf kfvf]af/L klg dfcf]jfbL kf6L{nfO{ a'emfOPsf] / /f]Nkfd} /x]sf] cGbfhL !) /f]kgL v]t sfsfn] k|of]u ul//x]sf] pNn]v 5 . ;"rgf tyf ;+rf/dGqL dx/fsf] kfl/>lds afx]s cGo s'g} gub jf lhG;L g/x]sf], z]o/, a}+s Jofn]G; gePsf], C0f nufgL gul/Psf] tyf C0f;d]t g/x]sf] hgfOPsf] 5 .

To;}u/L, lzIff tyf v]ns'bdGqL k|bLk g]kfnsL kTgL e'mdf b]jfgsf] gfddf sf7df8f}+ lhNnf sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf–!% rfundf /x]sf] !! cfgf hUufdf ag]sf] $ tnfsf] 3/ :jcfh{gaf6 lgdf{0f u/]sf] ;fy} glan a}+ssf] C0faf6 sf7df8f}+ lhNnf dftflty{ uflj;df rf/ cfgf hUufdf Ps tn] 3/ lgdf{0ffwLg /x]sf] lj1lKtdf pNn]v 5 . To:t}, >LdtL em'df b]jfg -g]kfn_sf] gfddf C0f tyf Jofj;flos d'gfkmf, Jofj;flos sf/f]af/ / :jcfh{g;d]taf6 *) nfv ?lkof“ a/fa/sf] s~rghËf dfWolds ljBfno / ;f]sf] k|of]hgsf] nflu ag]sf] 3/, c?0fEofnL / uf}tda'4 gfds hnljB't sDkgLdf kf“r÷kf“r nfv ?lkof“sf] z]o/, b'O{ nfv ?lkof“ a/fa/sf] cd/fjtL cfjf; sDkgLdf z]o/ /x]sf] lj1lKtdf pNn]v 5 . To;}u/L :jcfh{g Pj+ ;+;bjf6 k|fKt kfl/>lds cfoaf6 k|bLk g]kfnsf] gfddf Ps nfv ?lkof“ a/fa/sf] l;4kf]v/L lrofaufg / tLg nfv ?lkof“ a/fa/sf] /]l8of] ;Ktsf];L PkmPddf z]o/ /x]sf] hgfOPsf] 5 .

ljBfno ;+rfngsf nflu ljBfno /x]sf] 3/hUuf s[lif ljsf; a}+sdf lwtf] /fvL @) nfv ?lkof“ / cd/fjtL cfjf;sf] 3/hUuf !% jif{sf] nflu glan a}+sdf lwtf] /fvL !% nfv ?lkof“ C0f lnPsf] lj1lKtdf pNn]v 5 .

g]skf -dfcf]jfbL_ af6 ;/sf/df ;fd]n :yfgLo ljsf; dGqL b]jk|;fb u'?ªsf] dgfª lhNnf wf/fkfgL uflj;–* df /x]sf] k}t[s ;DklQ c+zj08f u/L k|fKt ePsf] Pp6f sRrL 3/ / cGbfhL %) /f]kgL kfvf]af/L @)%& ;fndf g} dfcf]jfbL kf6L{nfO{ x:tfGt/0f ul/;s]sf] hgfOPsf] 5 . dGqL u'?ª;“u gub, ;'grf“bL, z]o/, a}+s Aofn]G;, C0f nufgL tyf C0f 5}g .


uf]/]axfb'/sf cf7 k|:tfj

sf7df8f}+ . k|hftflGqs hgd'lQm kf6L{n] j}zfv !! b]lv !^ ;Dd s]Gb|Lo ;ldltsf] j}7s ;DkGg ePsf] hgfPsf] 5 . j}7sn] cf7 a'“b] k|:tfj kfl/t u/]sf] hgfOPsf] 5 . kfl/t k|:tfjx¿ lgDg jdf]lhd 5g\M–

!= lgjf{rg If]qsf] lgwf{/0f cj}1flgs /x]sf] .

@= eo/lxt cj:yfdf hgtfnfO{ /fVg g;s]sf] .

#= cGtl/d ;+ljwfg cfkm}df c;+zf]lwt 5, t/ k6s–k6ssf] ;+zf]wgsf] afah'b klg d'n'ssf ;d:ofx¿ oyfjt /x]sfn] o;af6 ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] cf}lrTo g} ;dfKt u/]sf] b]lvG5 .

$= cGtl/d ;/sf/n] g]kfnL /fli6«otfnfO{ Rof“v]df /fv]sf] 5 .

%= kf6L{ btf{sf] nflu !) xhf/ dtbftfx¿sf] x:tfIf/sf] zt{ k"jf{u|xo'Qm ePsf] x'“bf cljnDa vf/]h x'g'k5{ .

^= hgtfsf] hgfb]z k|fKt gof“ /fhg}lts bnx¿ cGtl/d Joj:yflksf ;+;bsf j}wflgs xsbf/ x'g\ .

&= d'n'snfO{ cGof]no'Qm /fhg}lts jftfj/0fdf /fVg] clwsf/ cGtl/d ;/sf/nfO{ 5}g .

*= /fhsLo ;Qf ;DkGg ;fj{ef}d g]kfnL hgtfsf] rfxgf ;+ljwfg;efsf] r'gfj xf] eg] cGtl/d ;/sf/n] cljnDa /flhgfdf u/f];\ .

kf6L{ cWoIF uf]/]axfb'/ vkf“uLsf] cWoIftfdf a}7s j;]sf] k|]; lj1lKtdf hgfOPsf] 5 .


dw];–cfGbf]ng;DaGwL pkGof; k|sflzt

sf7df8f}+ . wL/s'df/ >]i7åf/f lnlvt …3'/Ú pk/ /fhwfgLdf cfof]lht cGtlqm{of sfo{qmddf k|f= /fh]Gb| ;'j]bLn] k"j{bLlKt z}nL / r]tgk|jfx k4ltsf] k|of]u u/L cfTd;+:d/0f ¿kdf n]lvPsf] pkGof;n] Oltxf;df 5fofdf kg{ ;Sg] dw];cfGbf]ngnfO{ ;flxTodf zfZjtLs/0f u/]sf] 5 eGg'eof] . pkl:yt ;a} ;h{sn] ;efkltTj ug'{ePsf] ;f] sfo{qmddf k|f= hLj]Gb|b]j lu/Ln] em/f{ zAbsf] ;d]t k|of]u u/L n]lvPsf] pkGof;n] cfGbf]ngsf /fd|f / g/fd|f kIfsf af/]df k|sfz kfb}{ v/fa s'/fk|lt ljt[i0ff / /fli6«o Pstfsf kIfdf dt JoSt u/]sf] 5 eGg'eof] . pkGof; k9\bf dw]; k'u]sf] cg'e"lt x'G5 eGg] pxf“sf] ljrf/ lyof] . kqsf/ Pj+ ;flxTosf/ ljho rfln;]n] kqsfl/tf / ;flxTosf] km\o'hg ePsf] l/kf]tf{h eGg'eof] . csf{ ;flxTosf/ wL/]Gb| k|]dlif{n] ;fDk|bflos ljå]if gkm}lnPsf] /fhlj/fhnfO{ cfGbf]ngsf] pbfx/0fLo s]Gb|ljGb'df /fvL n]lvPsf] pkGof; :jod\df Pp6f pknlAw ePsf] eGg'eof] . kqsf/ Pjd\ ;flxTosf/ /fhs'df/ aflgofn] gof“ ljifonfO{ cg'e"t u/L ;d;fdlos 36gfdf cfwfl/t /f]rs pkGof;sf] ;+1f lbg'eof] .

pkGof;sf sdhf]/ kIfx¿sf af/]df klg v'n]/ rrf{ ul/Psf] sfo{qmddf l6Kk0fLsf/x¿ uf]kfn k/fh'nLn] dw];cfGbf]ngsf kf“r sf/0f, dl0f nf]xgLn] ldysf ¿kdf zLif{ssf] k|of]u, s[i0f zfx ofqLn] dw];L /ª\ud~rsf] oyfy{ t:jL/, afnfs[i0f clwsf/Ln] z}nLut ljljwtfdf n]lvPsf] snf / ljrf/sf] ;dGjo ePsf] cf~rlns pkGof;, s?0f 9sfnn] oyfy{jfbL pkGof;sf] cefjk"lt{ / wL/h lu/L …slNktÚ n] cfGbf]ngsf :j¿knfO{ pkGof;n] JoSt u/]sf h:tf wf/0ff k|s6 ug'{eof] . b]jL g]kfnn] pb\3f]if0f ug'{ePsf] sfo{qmddf pkGof;sf/n] klg pkGof; n]vgsf] k|]/0ff;|f]t / sf/0fsf af/]df k|sfz kfg'{eof] .


;':tdgl:yltaf/] ;/sf/L rf;f]

sf7df8f}+ . ;':t dgMl:ylt sNof0f ;+:yfsf] cfof]hgf / dlxnf afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f dGqfnosf] cfly{s ;xof]udf oxL j}zfv !@ b]lv !$ ut];Dd ;':t dgMl:yltsf 5fq5fqfx¿ tyf lzIfs lzlIfsfx¿sf] nflu g]kfnL sfuh / sk8fdf Ansåf/f 5kfO{ ug]{ ;DaGwL ;Lkd"ns Joj;flos tflnd cfof]hgf ul/of] . tflnd sfo{qmdsf] ;dfkg dlxnf aflnaflnsf tyf ;dfh sNof0f dGqfnosf pk;lrj pk]Gb| k|;fb clwsf/Lsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg eof] . ;+:yfsf s]Gb|Lo ;b:o ;j]{Zj/L k|;fb kl08tn] :jfut dgtAo JoQm ug'{ePsf] lyof] eg] k|lzIffyL{sf tkm{af6 ;':t dgMl:ylt sNof0f ljBfno, nlntk'/sf lk|lG;kn OlGb/f 9'+ufgfn] ;xefuLsftkm{af6 dgtAo AoQm ug'{ ePsf] lyof] . ;':t dgMl:ylt sNof0f ;+:yfsf sf=jf= dxf;lrj cfgGb/fd kf}8]n, ;':t dgMl:ylt sNof0f ljBfno, eQmk'/sf ljBfno Joj:yfkg ;ldltsf cWoIf lzjhL >]i7, ;':t dgMl:ylt :jjsfnt ;d"xsf ;+of]hs zzLafa' kf}8]n nufotsf jQmfx¿n] ;':t dgMl:ylt clt g} ;Da]bgzLn ljifo ePsf] x'gfn] /fHosf tkm{af6 Wofg lbg'kg]{ pNn]v ug'{eof] .


cbfntsf] gd"gf ejg aGg]

sf7df8f}+ . sf7df8f}+ . lhNnf cbfntsf] k|of]hgsf] nflu cfw'lgs gd"gf ejg lgdf{0f ul/g] ePsf] 5 . cbfntsf] ejg ;f“w'/f] ePkl5 cfw'lgs Pj+ cbfntsf nflu gd"gf ejg lgdf{0f ug{ yflnPsf] lhNnf cbfntsf ;|]:t]bf/ s[i0f/fd sf]O/fnfn] hfgsf/L u/fpg' ePsf] xf] . Gofo;Dkfbg sfo{ l56f] 5l/tf] agfpg ufx|f] ePsf] egL lhNnf cbfntn] dfu u/] adf]lhd ;/sf/n] clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]u a;]sf] aa/dxnsf] ejg pknAw u/fPsf] lyof] . ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz lvn/fh /]UdLsf] ;+of]hsTjdf ul7t ejg lgdf{0f ;ldltn] gof“ ejg agfpg :jLs[lt lbPsf] xf] .


;a}af6 jfd Pstfdf hf]8

sf7df8f}+ . ut;ftf /fhwfgLdf ePsf] Ps ;fIffTsf/ sfo{qmddf /fhgLlts bnsf g]tfx¿n] cf7bnsf] u7aGwgnfO{ s'g} c;/ gkg]]{ u/L jfdkf6L{x¿aLr Pstf x'g'kg]{df hf]8 lbPsf 5g\ . o;/L kf6L{ Pstfdf hf]8 lbg] g]tfx¿df g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ sf g]tf df]xg j}w -ls/0f_, g]skf -Pdfn]_ sf g]tf k|bLk 1jfnL, jfddf]rf{sf gGbs'df/ k|;fO{, hgdf]rf{ g]kfnsf g]tf lnnfdl0f kf]v/]n / g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf g]tf 8f= ldg]Gb| l/hfn /x]sf 5g\ .


P8\; ;+qmldtsf lglDt c:ktfn vf]lng]

sf7df8f}+ . PrcfOeL ;+qmldtsf] ;+:yf gjls/0f Kn;n] PrcfOeL ;+qmldtsf] prf/sf nflu bft[ lgsfosf] ;xof]udf c:ktfn lgdf{0f ug{ yfn]sf] 5 . a'9flgns07 uflj;–@ df c:ktfnsf nflu @ tn] ejg lgdf{0f sfo{ eO/x]sf] 5 . c:ktfn :yfkgfsf nflu ;+o'Qm /fi6«;+3Lo ljsf; sfo{qmd -o"Pg8LkL_n] *$ nfv / g]kfnl:yt hfkfgL b"tfjf;n] ^) nfv ?lkof“ ;xof]u u/]sf 5g\ . c:ktfn ejg lgdf{0fsf nflu pQm ;+:yfn] cfGtl/s ;|f]taf6 kf“r /f]kgL hUuf vl/b u/]sf] hgfOPsf] 5 .


Dofsu|fyn] lqms]6af6 ;Gof; lnP

af/af8; . gjf}+ ljZjsksf] ;dfkg;“u} c:6]«lnofsf an/ Un]g Dofsu|fysf] v]n hLjg ;DkGg ePsf] 5 . Dofsu|fysf nflu ljZjsk lqms]6 k|ltof]lutf cGtu{t kmfOgn v]n;“u cfk\mgf] cGt/f{li6«o lqms]6df clGtd v]n ePsfn] efjgfTds ;DaGw ufl;Psf] lyof] . Dofsu|fyn] cfkm\gf] ljbfO{ lgs} zf;gbf/ 9+un] u/] . ljZjskdf ;jf{lws @^ ljs]6 lnP/ Dofsu|fy k|ltof]lutfsf ;j{>]i7 v]nf8L 3f]lift eP . @%) Pslbj;Lo v]ndf #*! ljs]6 lng] Dofsu|fyn] ljZjskdf #( v]ndf &! hgf Aof6\;DofgnfO{ cfp6 u/]sf lyP . Dofsu|fy ljZjskdf ;jf{lws ljs]6 lng] an/ x'g\ . #& jifL{o Dofsu|fy cfO;L;L j/Lotfdf kf“rf}+ :yfgdf 5g\ . ljZjsk cufl8 g} Dofsu|fyn] o; k|ltof]lutf kl5 cGt/f{li6«o lqms]6af6 ;Gof; lng] 3f]if0ff u/]sf lyP .


g]kfn cfO;L;Ldf 5gf}6

sf7df8f}+ . g]kfn cfO;L;L Jofkf/ ;'wf/ sfo{qmd -aLcfO{kL_ df cfufdL Ps jif{sf nflu 5gf}6 ePsf] 5 . g]kfn lqms]6 ;+3åf/f ut;ftf k|sflzt lj1lKtdf lqms]6 ljsf;df k|ult ul//x]sf /fi6«df nfu" x'g] pQm sfo{qmd g]kfndf klg ;+rfng ug{ yflnPsf] pNn]v ul/Psf] 5 . cfO{;L;Ln] cfkm\gf ;b:ox¿nfO{ sfdsf] ;Nnfx lbg] gof“ ljefusf ¿kdf o;nfO{ ljsf; ug{ yflnPsf] hgfPsf] 5 .


g]kfnL r]nL ^ jif{b]lv cf]dfgdf jGws

k};f sdfP/ 3/sf] C0f lt/L kl/jf/nfO{ ;'vL jgfpg] ;kgf af]s]/ 5 jif{cl3 cf]dfgsf] ;nnfO{ eGg] 7fp“df k'u]sL /;'jf lhNnf ltlKnª–$ ls n';fª tfdfË Toxf“sf] Ps ;}lgs clkm;/sf] 3/df gf/sLo hLjg ljtfpg jfWo eO/x]sL l5g\ . pgnfO{ jflx/L ;Dks{ ug{ lbOPsf] 5}g eg] ;do ;dodf s7f]/ oftgf lbg] ul/Psf] 5 .

5f]/L ljb]z uPsf] 5 jif{ eO;Sbf klg kl/jf/nfO{ pgL sxf“ l5g\ eGg];Dd hfgsf/L 5}g . n';fªsf] cj:yf ;fj{hlgs ug{ P\]Soa4tf dfl;sn] j}zfv !^ ut] /fhwfgLdf cfof]hgf u/]sf] Ps sfo{qmddf $& jifL{o j[4lktf vfkf{ tfdfËn] eGg'eof] …5f]/Ln] sdfPkl5 ;fx'sf] C0f lt/f}nf eGg] cfzf lyof], t/ k};f t k/} hfcf];\ Pp6f lr7L ;Dd cfPsf] 5}g . ev{/} ;'g]sf] 5' 5f]/Lsf] Hofg g} vt/fdf 5 c/] .Ú

…5f]/LnfO{ ljb]z k7fpg 5 jif{cl3 ufp“s} rf/hgf ;fx';“u tLg jif{df bf]Aa/ x'g] u/L lnPsf] C0f t]Aa/ x'g nflu;Sof] . ;fx' 3/df k};f lng cfp“5 . 3/df vfg]s'/f t 5}g Toqf] C0f s;/L ltg{] <Ú vfkf{n] jtfpg'eof] . pxf“n] 5f]/LnfO{ Ifltk"lt{;lxt ;s'zn 3/ kmsf{pg kxn ul/lbg g]kfn ;/sf/nfO{ cfu|x ug'{ePsf] 5 .

dlxgfsf] ;f9] afx|xhf/ tnj kfpg] jtfPkl5 sdhf]/ cfly{s cj:yfsf vfkf{n] 5 jif{cl3 wflbªsL sfG5Ldfof tfdfËnfO{ !( jifL{of 5f]/L lhDdf nufpg'ePsf] lyof] . 5f]/Lsf] cj:yfaf/] cQf]kQf] gePkl5 3/ k7fO{lbg cfu|x 6fg{ sfG5Ldfofn] cfhef]nL eGb} kf“r jif{ ljtfPsf] sxf“–s:tf] cj:yfdf l5g\ eGg];Dd hfgsf/L gu/fPsf] vfkf{n] jtfpg'eof] . sfG5Ldfof clxn] x]6f}8f a:g] u/]sf] s'/f ;'g]sf] 5' o;eGbf j9L hfgsf/L] kfPsf] 5}g .

g]kfnL ;dfh cf]dfg, If]qLo sfo{sfl/0fL ;ldlt ;nnfxfsL ;lrj;d]t /x]sL rGbf yfkfn] n';fªnfO{ 3/jflx/ lg:sg glbOPsf] / oftgf lbOg] ePsf]n] ;f“Rr} bogLo cj:yf /x]sf] jtfpg'eof] . …pgL
-n';fª_ nfO{ 3/jflx/ ;Dks{ ug{ lbOb}g . dfl;s tnj lbOPsf] 5}g eg] ;fdfGo uNtLdf ;d]t s7f]/ oftgf lbg] ul/G5Ú yfkfn] jtfpg'eof] . n';fªnfO{ k6s–k6s e]6\g] k|of; u/]klg pgsf] dflns cAb'n cn xfbL / dflnSgL ;l/kmf 8df/n] e]6 ug{ gldNg] jtfPsf lyP . …Ps k6s kfgL ltvf{ nfUof] kfgL lbg';\ eGbf jlxgL n';fªn] kfgL lnP/ cfO{g, To;a]nf pgsf] cf“vfdf rf]6 nfu]sf] lyof]Ú yfkfn] jtfpg'eof] . Toxf“sf] lgodcg';f/ 3/jflx/ n}hfg gkfOg] ePsfn] pgnfO{ cfKfm"n] p4f/ ug{ g;s]sf]] yfkfsf] egfO /x]sf] 5 .

n';fªnfO{ cf]dfgsf] cn ;fwL/f]8, cn ?:tfs l:6«6–#$)%& sf] 3/ g+= ! df sfdbf/sf] ¿kdf jGws jgfP/ /flvPsf] 5 . 3/df sf]xL klg gePsf] jvt 5tdf sk8f ;'sfpg hf“bf;“u}sf] csf{] 3/df sfd ug{] dfof kl08t;“u cfkm"dfly ePsf] HofbtLjf/] n';fªn] jtfPkl5 HofbtL jflx/ cfPsf] yfkfn] jtfpg'eof] . n';fªnfO{ p4f/ ug{] qmddf hflu/ ul//xg c;xh ePdf kl08t hflu/ 5f8]/ 3/ cfpg ;d]t tof/ /x]sf] jtfOPsf] 5 .

n';fªnfO{ 5'6fpg k//fi6« / ;+rf/ dGqfnonfO{ k6s–k6s cfu|x u/]klg rf;f] glnPsf] ;lrj yfkfsf] egfO /x]sf] 5 . cf]dfgdf sfd ug{ hfg] cGo g]kfnL dlxnfx¿sf] cj:Yff klg bogLo /x]sf] pxf“n] jtfpg'eof] .

hLjgaxfb'/ cfn] du/÷k|lzIffyL{


;/sf/L sfof{nox¿ sd{rf/L ljxLg

sn}of . t/fO{df cft+s km}nfpb} cfO/x]sf ;d"xn] af/fsf] ;/sf/L sfof{nodf sfo{/t sd{rf/Lx¿nfO{ wDsL lbg yfn]kl5 lhNnfsf w]/}h;f] ;/sf/L sfof{nox¿ sd{rf/LljxLg cj:yfdf /x]sf 5g\ . sd{rf/L ljxLg /x]sf sfof{nox¿ e"ld;'wf/, lgjf{rg, dfnkf]t, sf]if tyf n]vf lgoGq0f, z}lIfs tflnd s]Gb|, lhNnf x'nfs / sn}of gu/kflnsfsf sfof{no k|d'vx¿ @ ;ftfb]lv sfof{nodf cg'kl:ylt /x]sf 5g\ . ut j}zfv # ut] z}lIfs tflnd s]Gb|sf k|lzIfs jf;'b]j kf}8]nnfO{ t/fO{ hgtflGqs ;d"xn] ckx/0f u/L xTof u/] otf sd{rf/Lx¿df ;+qf;sf] jftfj/0f /x]sf] 5 .


;+rf/sdL{dflysf] xdnfsf] lj/f]w

Og?jf . ;~rf/sdL{ r9]sf] Ps uf8Ldfly ;'g;/Lsf] b'xaLdf Ps c1ft ;d"xn] ;'tnL ad k|xf/ u/]sf] 36gfsf] g]kfn kqsf/ dxf;+3n] lj/f]w hgfPsf] 5 . df]6/;fOsnsf] gDa/ Kn]6 5f]k]/ cfPsf @ hgfn] b'xaL–$ l:yt ;'eb|f rf]s v08df ;+rf/sdL{ r9]sf] uf8LnfO{ tfs]/ jd lj:kmf]6 u/fPsf lyP . 36gfdf ;+rf/sdL{ s;}nfO{ klg s]xL gePsf] lhNnf k|x/L sfof{no ;'g;/Ln] hgfPsf] 5 . pQm uf8Ldf kqsf/ lji0f' kf]v/]n, r'dg j:g]t, uf]s'n k/fh'nL, ;/:jtL sfsL{, p4j l3ld/] / w'|j l/hfn /x]sf lyP . tL ;a} kqsf/x¿ k//fi6«dGqL ;xfgf k|wfgsf] sfo{qmdsf] ;dfrf/ ;+sngsf nflu df]/ªsf] s]/faf/Ltkm{ uO/x]sf lyP .


/]l8of] dxfsfnL k|zf/0f ;'?

dx]Gb|gu/ . /]l8of] dxfsfnL PkmPdn] cfkm\gf] lgoldt k|;f/0f ;'? u/]sf] 5 . pQm PkmPdsf] pb\3f6g dflnsf ljsf; a}+s, wgu9Lsf sfo{qmd lgb]{zs emk6 af]x/fn] u/] . of] PkmPd s~rgk'/ lhNnfsf] bf];|f] PkmPd xf] . PkmPdaf6 b}lgs ¿kdf ;dfrf/d"ns, vf]hd"ns, ;fdflhs, cfly{s / ;f+:s[lts nufotsf ljljw sfo{qmd tyf ;dfrf/ u/L !* 306f k|;f/0f x'g] ub{5 . /]l8of] dxfsfnLsf k|d'v v]d e08f/Lsf] ;efkltTjdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .


cf7bnsf] Pstfdf hf]8

wgs'6f . g]skf -dfcf]jfbL_ sf s]Gb|Lo ;b:o tyf sf]zL c~rnsf OGrfh{ uf]kfn ls/f“tLn] b]zdf nf]stflGqs u0ftGq :yfkgf ug{ cf7bnsf] Pstfsf] cfjZostf ePsf] hgfPsf 5g\ . dfcf]jfbLsf] sf]zL c~rn sld6Lsf] a}7sn] u/]sf] lg0f{osf af/]df hfgsf/L lbgsf nflu ut;ftf cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf OGrfh{ ls/f“tLn] pQm s'/f hgfPsf x'g\ . sfo{qmddf ljwfos kbd /fO{ / g]skf -dfcf]jfbL_ wgs'6fsf OGrfh{ ;'bz{gn] cf–cfkm\gf] dgtAo JoQm u/]sf lyP .


rf]/Lsf ;fdfg ;z:qåf/f a/fdb

;'g;/L . ;z:q k|x/Lsf] eG;f/ u:tL 6f]nLn] eG;f/ 5nL NofPsf * nfv ?lkof“ a/fa/sf uf]?, nQfsk8f, df]6/ kf6{;\sf ;fdfg a/fdb u/]sf] 5 . emfkfsf] kfyLe/f rf}sdf r]shf“rsf a]nf eG;f/ 5n]/ NofPsf # nfv d"No a/fa/sf df]6/ kf6{;\, nQfsk8f eG;f/df a'emfPsf] k"jf{~rn ;z:q k|x/L d'Vofno ksnLn] hgfPsf] 5 . To:t} emfkf a]n8f“uLl:yt a];SofDksf] u:tL 6f]nLn] rf]/L lgsf;L ub}{ u/]sf] cj:yfdf ! ;o ^% yfg lr/fg ns8L kqmfp u/L lhNnf jg sfof{nonnfO{ a'emfPsf] 5 . ;Kt/Lsf] s'gf}nL a];SofDkaf6 vl6Psf] ;z:q k|x/L 6f]nLn] dNxgLof uflj;sf] 8n'jf 7fp“af6 ef/ttkm{ nUg yflnPsf] # nfv ?lkof“sf ! ;o yfg uf]? kqmfp u/L eG;f/ sfof{no ;Kt/LnfO{ a'emfPsf] 5 .


ef/taf6 lrgLsf] t:s/L

jL/u+h . g]kfn ef/tsf] v'nf ;Ldfgfsf] kmfObf p7fpb} t:s/x¿n] 7"nf] dfqfdf eG;f/ glt/]/ lrgL leœofPsf] kfOPsf] 5 . af/f / k;f{ lhNnfsf ;LdfjtL{ If]qaf6 pQm lelqPsf] lrgLn] jL/u+h tft]sf] 5 . o;/L cj}w ¿kdf lrgL lelqg yfn]kl5 ;/sf/n] dfl;s nfvf}+ ?lkof“ /fh:j u'dfpb} cfPsf] 5 . rf]/L k}7f/Lsf] lrgL leqLg yfn]kl5 :jb]zdf pTkflbt lrgL ljqmL x'g 5f8]sf] 5 . ef/taf6 uf8f, 6«ofS6/ / ;fOsnåf/f g]kfndf lrgL lelqg] u/]sf] 5 . cj}w¿kdf lelqPsf] lrgL 7"nf Jofkf/Ln] ;+sng u/L 6«saf6 sf7df8f}+ / kf]v/f k7fpg] u/]sf 5g\ . t:s/n] ef/taf6 k|ltlsnf] @( ?lkof“ vl/b u/L jL/u+hdf #@÷## ?lkof“df Jofkf/LnfO{ pknAw u/fp5g\ . lrgL cfoft ubf{ !) k|ltzt eG;f/, !# k|ltzt Eof6 / !=% k|ltzt :yfgLo ljsf; z'Ns ltg'{kg]{ x'G5 . g]kfndf pTkflbt lrgLdf !# k|ltzt Eof6 ltg'{kb{5 . g]kfndf dfl;s !) xhf/ 6g lrgL vkt x'g] u/]sf] 5 .


/f]huf/Lsf gfddf 7uL

eb|k'/ . ljb]zdf /f]huf/ ug{ hfg] g]kfnLx¿af6 Dofgkfj/ sDkgLx¿n] s/f}8f}+ ?lkof“ 7Ub} cfO/x]sf 5g\ . o;/L 7uL ug{]df xfO{ lxdfnog uf]/vf ;le{;]h k|f=ln= sfnLdf6L rrf{df /x]sf] 5 . k|flnn] # ;o g]kfnLaf6 ( s/f]8 ?lkof“ 7uL u/]sf] kLl8tx¿n] hgfPsf 5g\ . pQm ;+:yfn] Sofg8f, j]nfot, cd]l/sf, ci6«]]lnof / Oh/fon k7fOlbg] eGb} ljut $ jif{b]lv k|ltJolQm &% xhf/b]lv #) nfv ?lkof“;Dd 7uL u/]sf] /x:o kbf{kmf; ePsf] 5 . emfkf lhNnfaf6 dfq #% JolQm pQm ;+:Yffaf6 7luPsf] kLl8tx¿n] b'Mv];f] kf]v]sf 5g\ . pQm ;+:yfaf6 7luPsf kLl8tx¿n] ;+rfns4o 8f= xl/eQm >]i7 / cf]d u'?ª, d'Vo n]vfkfn t]h u'?ª, n]vf ;xfos hutk|;fb cfrfo{ / dw's/ ;}+h' tyf ;+:yfsf k|jQmf s'08nh+u s'“j/ lj?4 sf/jfxLsf nflu ph'/L lbPsf 5g\ .


df]afOn kmf]gsf] dfu a9\bf]

dx]Gb|gu/ . g]kfn 6]lnsdn] ut;ftfb]lv lk|k]8 df]jfOnsf] lgj]bg btf{ ;'? u/]kl5 kmf/fd a'emfpg]x¿sf] dx]Gb|gu/ b"/;+rf/ sfof{nodf eL8 nfu]sf] 5 . lk|k]8 df]jfOn ljqmLljt/0f k|lqmofnfO{ kf/bzL{ agfpg 6]lnsdn] kmf/fd btf{ u/]/ pkef]QmfnfO{ g} kmf/fd kmsf{Psf] 5 . dx]Gb|gu/df OG6/g]6af6 ;d]t ;of}n] kmf/fd btf{ ul//x]sf 5g\ . To:t} g]kfn 6]lnsd tgx'“ zfvfn] @ xhf/ % ;o lk|k]8sf] cfj]bg kmf/fd ljt/0f ul/;s]sf] 5 . g]kfn 6]lnsd a'6jn zfvfn] lk|k]8 kmf]gsf !) xhf/ u|fxssf] b/vf:t btf{ u/]sf] 5 . To:t} g]kfn 6]lnsd :ofªhf zfvfdf !@ xhf/n] ;Ldsf8{sf nflu kmf/fd btf{ u/fPsf 5g\ . g]kfn 6]lnsd bfªn] 3f]/fxLdf kf“r :yfgsf !) sfpG6/ / t'n;Lk'/sf % :yfgsf !) sfpG6/ u/L @) sfpG6/af6 btf{ k|lqmof ;'? u/]sf] 5 .


dfcf]jfbLsf] 3/b}nf] sfo{qmd

gf/fo0fu9 . g]skf -dfcf]jfbL_ sf] cfof]hgfdf lrtjg lhNnfsf kxf8L uflj;x¿df hg;DaGw ;'b[9 tyf lj:tf/ cleofg ;+rfng ePsf] 5 . ut r}t @% b]lv ;'? ePsf] cleofgn] xhf/f}+ hgtfnfO{ kl/rflnt u/]sf] 5 . Psdlxg] pQm cleofg sfo{qmddf kxf8L uflj;sf hgtfsf 3/ 6f]ndf k'Ug] / hgtfnfO{ ;r]t agfpg] sfo{qmd /x]sf] 5 .


;+3fTdsdf uP b]z 6'lqmg] bfjL

a'6jn . /fli6«io hgdf]rf{sf dxf;lrj l8nf/fd cfrfo{n] b]znfO{ ;+3fTds /fHodf ljefhg u/] Psbzsd} 6'lqmg] hgfPsf 5g\ . clvn 5}7f}+ ¿kGb]xL4f/f cfof]lht /fHosf] k'gM;+{/rgf PsfTds jf ;+3fTds ljifos cGt/lqmof sfo{qmddf cfrfo{n] pQm s'/f hgfPsf x'g\ . sfo{qmdsf] ;efkltTj lhNnf cWoIf lbks kf}8]n / ;+rfng 6+s s];Ln] u/]sf lyP . ;+u7gsf dxf;lrj /fdaxfb'/ a'9fn] sfo{kq k|:t't u/]sf lyP . sfo{kqdfly ljleGg jQmfx¿n] l6Kk0fL u/]sf lyP .


vr{sf] cefjdf egf{ /f]lsof]

lj/f6gu/ . gu/:t/Lo ;fd'bflos ljBfno Joj:yfkg ;ldltn] vr{sf] cefjdf ljBfno egf{ cleofg sfo{qmd /f]s]sf] 5 . ;a}sf nflu lzIff eGg] d"n gf/fsf ;fy pQm sfo{qmdsf] z'?jft ePsf] lyof] t/ ;/sf/n] ljBfno ;+rfng vr{sf] Joj:yf g} gu/L pQm sfo{qmd NofPsf] cf/f]k Joj:yfkg ;ldltn] nufPsf] 5 .

gu/:t/Lo ;fd'bflos ljBfno Joj:yfkg ;ldltsf ;+of]hs dbg >]i7n] ljBfno Joj:yfkg ;ldltsf] ;+o'Qm a}7sn] # ;"qLo dfu k|:t't ub{} cleofg sfo{qmd Ps;ftfsf nflu /f]s]sf] hgfPsf 5g\ . ljB't\, kfgL, ;/;kmfO{, 6]lnkmf]gnufotsf vr{ ;/sf/n] pknAw gu/fP sfo{qmd ;kmn x'g g;Sg] ;ldltsf ;+of]hs >]i7n] bfjL u/]sf 5g\ .


ck/ s0ff{nL ef/tnfO{

sf7df8f}+ . !*) d]ufjf6 Ifdtf ePsf] dflyNnf] s0ff{nL …PÚ hnljB't kl/of]hgfdf nufgL ug{sf nflu ef/tLo pmhf{ sDkgL /]e/]i6 kfjn lnld6]8n] k|:tfj u/]sf] hgfOPsf] 5 . pQm kl/of]hgf lj:tf/ ug{ k|f/lDes r/0fdf sDkgLnfO{ ;DefJotf cWoog u/L lj:t[t kl/of]hgfdf k|ltj]bg -l8lkcf/_ tof/ ug{ hn;|f]t dGqfnon] cg'dlt lbPsf] yfxf ePsf] 5 .


;q;fn bf]xf]l/g] r]tfjgL

lj/f6gu/ . clvn g]kfn /fli6«o :jtGq ljBfyL{ o'lgog-qmflGtsf/L_ sf cWoIf n]vgfy Gof}kfg]n] utGq 3f]if0ff geP )!& ;fn bf]xf]l/g ;Sg] r]tfjgL lbPsf 5g\ . lj/f6gu/l:yt g]skf-dfcf]jfbL_ sf] ;Dks{ sfof{nodf ePsf] kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf cWoIf Gof}kfg]n] pQm s'/f hgfPsf x'g\ . aflx/L x:tIf]ksf sf/0f lgjf{rg cfof]un] h]7 leq ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'g g;Sg] hfgsf/L lbPsf] cWoIf Gof}kfg]n] hgfPsf 5g\ . cfd hgtfsf] efjgfsf] ;Ddfg ug{ ;/sf/n] t'?Gt d'n'snfO{ u0ftGq 3f]if0ff ug'{kg]{ Gof}kfg]sf] ;'emfa /x]sf] 5 .


dlxnfsf 3f“6L n'6\g] kqmfp

sf7df8f}+ . ;8s k]6Ldf lxl8/x]sL dlxnfsf] 3f“6Ldf nufPsf] l;qmL n'6]/ efUb} u/]sf cg'k /fO{nfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . gSsnL gDa/ Kn]6 af=!# k @%#% gDa/sf] df]6/;fOsndf cfPsf /fO{n] dlxnfn] nufPsf] ;'gsf] l;qmL n'6\b} ubf{ kqmfp ul/Psf] xf] . n'6]/f /fO{af6 df]6/;fOsn, b'O{yfg l;qmL, $ xhf/ gub / Pp6f l;l/Gh a/fdb ul/Psf] 5 .


tLg SjLG6n r/]z a/fdb

a'6jn . If]qLo 6«flkms k|x/L sfof{no a'6jnn] ef/tLo gDa/ Kn]6sf] o"= kL= ## aL= (@(# hLk uf8Ldf n'sfO NofPsf] @! nfv d"Noa/fa/sf] tLg SjLG6n r/]; kqm]sf] 5 . uf8Lsf] l;6d'gL afs; agfO{ rf/kf6] kf]sf kf/]/ /fv]sf] cj:yfdf / l;d]G6sf] af]/fdf kf]sf kf/L /flvPsf] cj:yfdf pQm r/]z km]nf k/]sf] xf] . If]qLo 6«flkms sfof{no a'6jnn] a/fdb r/]z ;+rf/sdL{sf] /f]xj/df vf]n]/ ;fj{hlgs u/]sf] lyof] .


t/fO{df xTof ;[+vnf a9\bf]

l;/xf . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;+x ;d"x_ sf xltof/wf/L sfo{stf{n] g]kfn a}+s lnld6]8 zfvf sfof{no nxfgsf k"j{ sd{rf/L clDasf pk|]tLnfO{ uf]nL xfgL xTof u/]sf] hgfPsf 5g\ . # hgfsf] ;d"xdf cfPsf df]rf{sf xltof/wf/L sfo{stf{n] /ftL ( ah] uf]nL xfgL xTof u/]sf x'g\ . cfkm\g} k;ndf al;/x]sf] cj:yfdf pk|]tLdfly uf]nL xflgPsf] xf] . Hjfnfl;+x ;d"xn] pk|]tLsf] xTof cfkm\gf] sfo{stf{n] u/]sf] :jLsf/ u/]sf] 5 . xTof s] sf/0fn] ul/Psf] xf] v'nfOPsf] 5}g .

To;}u/L uf]Ot ;d"xn] g]t[Tj u/]sf] hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{sf sfo{stf{n] ut r}q !* ut] ckx/0f ul/Psf ;Kt/L lhNnf ag/emf–$ slGr/fsf $) jifL{o ;xb]j ;fxnfO{ ut a'waf/ xTof u/]sf 5g\ . xTofsf] lhDd]jf/L ln+b} df]rf{sf ;Kt/L ;+of]hs Zofdn] df]rf{sf sfo{stf{nfO{ kqmfpg ;'/Iffkmf}hnfO{ ;'/fsL u/]sfn] ;xb]jsf] xTof ul/Psf] hgfPsf 5g\ .

k'ln; kmf];{ g]kfnL sf+u|];sf] eft[ ;+u7g xf] <

xfn lnlvt hf“r lbP/ glthfsf] kvf{Odf /x]sf] ;z:q k|x/L kmf];{sf] ;xfos lgl/Ifs / lgl/Ifs, hgkb k|x/Lsf] kl/Iff x'g nfu]sf] ;xfos lg/LIfs / lg/LIfs k|x/Lsf] nflu k};f / ;f];{kmf];{sf] dxf;fu/ g} au]sf] 5 .

jf:tljs of]Uo JolQmeGbf slyt 7"nfa8f egf}bfsf] efO{ elthf, Oi6ldq / 3'; v'jfpg ;Sg] wgL JolQmsf] 5f]/f5f]/Lx¿ 5gf}6df kl/g] nueu lglZrt h:t} ag]sf] 5 . k+rfotsfndf /fhfsf] x's'dn] ;d]t gx'g] sfd o;kfnL ePsf] 5 . C.B.(Color Blind) /Ë 5'6\ofpg g;lsg] cf“vf sdhf]/nfO{ ;d]t o;kfnL glthf /f]sL /f]sL kf; ug]{ sfd ePsf] 5 .

k|x/L lgl/Ifssf] nflu # nfvb]lv % nfv;Dd / k|x/L ;xfos lgl/Ifssf] nflu !=%) nfv b]lv @ nfv;Dd p7fpg xf]8afhL g} rn]sf] 5 . kf]ln; kmf];{df cfjZostf vf]Ng' eg]sf] ;Qf?9 JolQmx¿nfO{ cfºgf c;Ifd 6\ofk] 5f]/f5f]/L / cfkmGtnfO{ k'ln; clkm;/ x'g] df}sf lbg' / wg sdfpg] 7"nf] pT;j x'“bf] /x]5 . xfn k'ln; kmf];{df ljz]if u/L sf]O/fnf kl/jf/sf l;kmfl/zdf k/]sfx¿, k|=d= lul/hfk|;fbsf lk=P=x¿, u[xdGqL l;6f}nfsf efO{elthfx¿, u[x;lrj d}gfnLsf efO{elthfx¿, sf+u|];sf e"=k'= u[xdGqLx¿ / e"=k'=cfOhLx¿sf l;kmf/Lzdf k/]sfx¿, 5gf}6 zfvfdf k/]sf JolQmx¿;“u c;Ifd cfkmGtx¿ / k};f ltg{ ;Sg] wgLsf 5f]/f5f]/Lsf gfd 5gf}6df kl/;s]sf 5g\ . oL ;j} gfd lni6cg';f/ kf; ePsf] lni6 tof/ kfbf{ /x]5g\ . k'ln; kmf];{df hf“r t cf}krfl/stf k"/f ug{ dfq x'“bf] /x]5 .

To;f] t ljkIf 7"nf] kf6L{sf] gftfn] Pdfn]sf g]tfx¿sf] klg sf]6f x'“bf]/x]5 . sfo{stf{n] eGof] eg] u[x d+qfno, xfd|f]df kb]{g / xfdLn] eg]sf] dfGb}g eGbf] /x]5g\ pgLx¿sf] cfºg} 5f]/f, efO{elthf / k};f lbg ;Sg]sf] lni6 eg] pgLx¿sf] klg x'“bf]/x]5 .

!) jif{;Dd cGofo cTofrf/sf] lj?4 / cfd"n kl/jt{gsf] nflu hgo'4 n8]sf] dfcf]jfbL klg cfh ;/sf/df ;xefuL 5 .

cfd"n kl/jt{g ug{ g;s] klg sd;]sd k|x/Lsf] lnlvt hf“rnfO{ dfq eP klg nf]s ;]jf cfof]unfO{ lbP/ lgikIf agfpg ;Sof] eg] klg xfdLh:tf ;Ifd x'“bf x'“b} k};f / ;f];{kmf];{ geP/ ;w} km]n eO{/xg] JolQmx¿n] jf:tljs Gofo kfp“y] / dfcf]jfbL kf6L{ ;Qfdf k'u]sf] cg'e"lt kfp“y] ls †

– k};f / ;f];{kmf];{ gePsf lkl8tx¿


df?tLsf] ljqmLdf j[l4

gof“lbNnL . sf/ pTkfbg ug]{ sDkgL df?tL pBf]un] o;jif{sf] hgj/Lb]lv pNn]vgLo ¿kdf d'gfkmf j[l4 ePsf] hgfPsf] 5 . utjif{sf] t'ngfdf @$ k|ltztn] d'gfkmf a[l4 ePsf] pQm pBf]un] bfjL u/]sf] 5 . pQm cjlwdf $^ ca{ #% s/f]8 ef/tLo ?lkof“ a/fa/sf] uf8L ljqmL eO{ $ ca{ $( s/f]8 ef/tLo ?lkof“ d'gfkmf ePsf] df?tL pTkfbs sDkgLn] hgfPsf] 5 . utjif{sf] clk|nb]lv o;jif{sf] dfr{;Ddsf] cjlwdf df?tLsf ^ nfv &$ xhf/ ( ;o @$ j6f uf8L ljqmL eO;s]sf] pQm sDkgLn] bfjL u/]sf] 5 .


pBf]uklt v]tfgsf] lgwg

sf7df8f}+ . k|lz4 pBf]uklt tyf 6sL{sf nflu g]kfnsf dxfjfl0fHob"t df]xg uf]kfn v]tfgsf] ut ljxLaf/ ^! jif{sf] pd]/df x[bo3ftsf sf/0f lgwg ePsf] 5 . pBf]uklt v]tfg nfdf];dob]lv 8foljl6h /f]uaf6 kLl8t x'g'x'GYof] . ut z'qmaf/ lxGb' wd{ k/Dk/f cg';f/ v]tfgsf] kz'klt cfo{3f6df bfx ;+:sf/ ul/of] . lbj+ut v]tfgsf >LdtL, b'O{ 5f]/f / b'O{ 5f]/L x'g'x'G5 . ljleGg /fhgLlts bnsf g]tfx¿n] v]tfgsf] lgwgk|lt b'Mv JoQm ub}}{ lbj+ut cfTdfsf] lr/zflGtsf] sfdgf ub}{ zf]s;GtKt kl/jf/df ;dj]bgf k|s6 u/]sf 5g\ . hgwf/0ff ;fKtflxsn] klg pBf]uklt v]tfgsf] lgwgk|lt b'Mv JoQm ub}{ zf]s;GtKt kl/jf/df ;dj]bgf k|s6 u/]sf] 5 .


cf}ifwL sf/vfgf aGb ug{ lgb]{zg

sf7df8f}+ . ;/sf/n] u'0f:t/xLg cf}ifwL pTkfbg u/]sf] cf/f]kdf lj/f6gu/l:yt lbª\nf kmdf{:o'l6sN; k|f=ln= nfO{ pTkfbg sfo{ aGb ug{ lgb]{zg lbPsf] 5 . cf}ifwLsf] u'0f:t/ ;'wf/ ug{ lbOPsf] lgb]{zg c6]/ u/L :t/xLg cf}ifwL pTkfbg hf/L /fv]sfn] cf}ifwL pTkfbg ;+lxtf @)$! ljk/Lt ePsf] 7x/ u/L ;/sf/n] pQm lgb]{zg lbPsf] hgfOPsf] 5 . lj/f6gu/ pkdxfgu/kflnsfsf] hfd'gfuf5Ldf pQm sDkgL /x]sf] 5 . !$ k|sf/sf cf}ifwL pTkfbg ub}{ cfPsf] sDkgLsf cf}ifwLsf] u'0f:t/ k/LIf0f ubf{ sDkgLsf rf/j6f pTkfbg 8fO;]km, cf]dKnSxf, SoflN;od / 8fOkm]gfs 6\ofAn]6x¿ u'0f:t/ dfkb08df gk/]kl5 pTkfbg aGb ug{ cfb]z lbOPsf] xf] .

–;ld{nf pk|]tLaf6


PgcfO{;L a}+s k|ult pGd'v

sf7df8f}+ . PgcfO{;L a}+sn] Ps k|]; lj1lKt hf/L u/L t];|f] q}dfl;s glthf ;fj{hlgs u/]sf] 5 . lj1lKtdf ut cfly{s jif{sf] klxnf] gf} dlxgfsf] t'ngfdf rfn' cfjdf a}+ssf] ;+rfng d'gfkmf %) k|ltztn] a[l4 eO{ @) ca{ %) s/f]8 ?lkof“ / v'b d'gfkmf ^! k|ltztn] a[l4 eO{ gf}+ s/f]8 ?lkof“ k'u]sf] pNn]v ul/Psf] 5 . lgIf]k ;+sng !& k|ltztn] a[l4 eO{ (#( s/f]8 ?lkof“ tyf shf{ k|jfx #! k|ltztn] a[l4 eO{ *^# s/f]8 k'u]sf] lj1lKtdfkm{t hgfOPsf] 5 . a}+sn] 3/ shf{ lng] u|fxsdWo] lgodlt ¿kdf ls:tf ltg]{ u|fxsnfO{ k'/:s[t ug]{ hgfPsf] 5 .


dn]l;ofdf lxdfnog a}+ssf] ;'ljwf

sf7df8f}}+ . lxdfnog a}+sn] dn]l;ofdf sfd ug]{ g]kfnLnfO{ ljk|]if0f ;'ljwf lbnfpg] ePsf] 5 . dn]l;ofsf] O{–s]gfsfgf / lxdfnog a}+saLr ljk|]if0f ;]jf k|bfg ug]{ ;xdlt ePkl5 pQm ;'ljwf lbOg] ePsf] 5 . pQm ;'ljwf dfkm{t dn]l;ofdf /x]sf g]kfnLx¿n] lxdfnog a}+ssf zfvf tyf Ph]06dfkm{t /sd e'QmfgL kfpg] hgfOPsf] 5 . a}+ssf k|d'v tyf sfo{sf/L clws[t czf]s zdz]/ /f0ffn] SjfnfnDk'/df Ps ;df/f]xaLr pQm ;]jfsf] k|f/De u/]sf] hgfOPsf] 5 .


wfg emfg]{ d]l;g g]kfnd} aGof]

lrtjg . sNof0fk'/ uflj;–^ sf gu]Gb| zfxn] yf]/} nufgLdf afnL emfg]{ / atfpg] d]l;gsf] lgdf{0f u/]sf] hgfPsf 5g\ . d]l;g agfpgsf nflu ;fOsnsf] k|]d, u]o/, l6NnL, r]g, uf]a/Uof“;sf] 8G8L, h:tfkftf / sf7 k|of]u u/]sf] zfxn] atfPsf 5g\ . pQm d]l;gn] ! 306fdf !@ d'/L wfg emfg]{ / atfpg ;Sg] bfjL zfxn] u/]sf 5g\ .


ko{6g If]qdf gof“ gLlt

kf]v/f . …ko{6sLo ;Dkbf, klxrfg, ljsf; tyf k"jf{wf/ lgdf{0fÚ ljifos j[xt sfo{zfnf sfo{qmd ut;ftf ;DkGg eof] . klZrdf~rnsf ;+3, /fhgLlts bn / gful/s ;dfhsf k|ltlglw ul/ *) hgfsf] ;xeflutf /x]sf] ;f] sfo{zfnfn] kf]v/f / ;]/f]km]/f]sf ko{6sLo :ynsf] k|rf/ tyf To;sf] ljsf; ug{] ;DaGwdf gof“ gLlt lgdf{0f ug{] ePsf] 5 . kf]v/f e|d0fjif{ @))& cfof]hs ;ldlt / g]kfn ko{6g af]8{sf] ;+o'Qm kxndf pQm sfo{zfnf b'O{ lbg;Dd rn]sf] lyof] . sfo{qmddf kf]v/f e|d0fjif{ @))& sf ;+of]hs jf;' lqkf7L, ;x;+of]hs ljZjz+s/ kflnv], ko{6g af]8{sf lgldQ sfo{sf/L lgb{]zs ;'jf; lg/f}nf / ljleGg /fhgLlts bnsf g]tf, pBf]u Joj;foL / gful/s ;dfhsf cu'jfx¿n] cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm u/]sf lyP .


klZrd ;]tLdf g]kfnn] nufgL ug]{

sf7df8f}+ . klZrd ;]tL kl/of]hgfdf g]kfn ;/sf/n] ;f9] rf/s/f]8 cd]l/sL 8n/ nufgL ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . ut;ftf a;]sf] dGqL kl/ifbsf] a}7sn] pQm lg0f{o u/]sf] xf] . & ;o %) d]ufjf6sf] pQm kl/of]hgfdf Pl;ofnL ljsf; a}+s -P8LaL_ ;“u C0f lnP/ ;/sf/n] nufgL ug{ yfn]sf] hgfOPsf] 5 . pQm kl/of]hgfsf] s'n nfut *^ s/f]8 cd]l/sL 8n/ -^& ca{ ($ s/f]8_ g]kfnL ?lkof“ /x]sf] 5 .


/f]Nkfdf qmflGtsf/Lsf] r]tfjgL

/f]Nkf . g]skf -dfcf]jfbL_ lgs6 clvn qmflGtsf/Ln] lhNnfdf ;+rflnt gLlh ljBfnox¿ t'?Gt aGb gu/] k'gM hgo'4 x'g] r]tfjgL lbPsf] hgfOPsf] 5 . lzIffdf eO/x]sf] lghLs/0f / Jofkf/Ls/0fsf] cGTo / /fli6«os/0fsf] ckl/xfo{tf ljifos sfo{qmddf ljt/Lt lj1lKtdf pQm r]tfjgL lbPsf] lyof] .

lhNnfdf ^ j6f lghL ljBfnox¿ btf{ ePsf t/ dfcf]jfbLn] hgo'4 ;+rfng u/]kl5 dfcf]jfbLsf] wDsL, 8/ / qf;sf sf/0f /f]Nkfsf] ;b/d'sfd lnjfªdf /x]sf tLgj6f gLlh ljBfno afx]s ;a} aGb ePsf lyP . ;b/d'sfddf ;+rflnt # j6f lghL ljBfno t'n;L cfjf;Lo dfWolds ljBfno, j|fO6 km\o"r/ cfjf;Lo dfWolds ljBFno / xf]lnlehg lgDg dfWolds ljBFnonfO{ o'4sfnLg ;dodf t'?Gt aGb ug'{kg]{, gu/]df Wj:t kfg]{ wDsL lbPsf] ljBfnon] hgfPsf] 5 .


;f6«] sd{rf/Ldf 1jfnL

sf7df8f}+ . ;fN6 6]«l8ª skf]{/]zgdf sfo{/t sd{rf/Lx¿sf] xfn} ;DkGg e]nfn] d]3/fh 1jfnLsf] cWoIftfdf g]kfn /fli6«o sd{rf/L ;+u7g ;fN6 6«l8ª skf]{/]zg s]Gb|Lo ;+u7g ;ldlt u7g u/]sf] 5 . e]nfn] pkfWoIfdf xl/k|;fb e§/fO{, dxf;lrjdf lht]Gb| e08f/L, ;lrjdf ;Gtf]if l;Ub]n / sf]iffWoIfdf s]zjdfg >]i7nfO{ rog u/]sf] 5 .

To:t} ;b:odf xl/z/0f l;njfn, ;'df]bs'df/ >]i7, rGb|dfg dxh{g, hgfb{g 9'+ufgf, nId0f uh'/]n / c?0f kf}8]n /x]sf 5g\ . ;+u7gsf cWoIf ?Sd nfld5fg]sf] k|d'v cfltYo tyf skf]{/]zgsf gfoj dxfk|jGws dgf]h cfrfo{sf] pkl:yltdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .


;fdfv';L nfoG;df wdnf

sf7df8f}+ . nfoG; Sna ckm sf7df8f}+ ;fdfv';Lsf] cf7f}+ jflif{s ;fwf/0f;ef ut;ftf ;DkGg ePsf] 5 . ;fwf/0f;efn] /fh' wdnfnfO{ cWoIfdf lgjf{lrt u/]sf] 5 . /fhwfgLdf cfof]lht pQm ;df/f]xdf nfogjfbdf pTs[i6 of]ubfg k'¥ofpg] k"j{ sfplG;n r]o/Dofg lu/Lwf/L zdf{ / jt{dfg l8l:6ªS6 ueg{/ O{= ;+ho v]tfgnfO{ ;Ddfg ul/Psf] 5 .

nfoG; jif{ @))&–@))* sf nflu gjlgjf{lrt l8l:6«S6 ueg{/ tyf efO; l8l:6«S6 ueg{/ 8f= hoxl//fh kf08] / pbosfGt emfnfO{ sfo{qmddf ;Ddfg ul/of] .


g]kfn /]8qm;df ;~hLj yfkf

g]kfnu~h . g]kfn /]8qm; ;f];fO6L s]Gb|Lo sfo{ ;ldltsf] cWoIfdf ;~hLj yfkf lgjf{lrt ePsf 5g\ . g]kfnu~hdf ;DkGg /]8qm; ;f];fO6Lsf] #^ cf}+ clwj]zgn] yfkfnfO{ lglj{/f]w lgjf{lrt u/]sf] xf] . sfo{;ldltsf] ;b:odf OGb| km'“ofn, pbo /]UdL, 6f]dk|;fb cfrfo{, ljZjs]z/ df:s], eLdbQ kf08] / u+uf k|;fb d}gfnL /x]sf 5g\ . lgjf{lrt dlxnf ;b:odf OlGb/f h};L /x]sL 5g\ . @@ hgf ;b:osf nflu ePsf] lgjf{rgdf af“sL k'/fgf cg'xf/ g} /x]sf 5g\ .


g]kfn a}+s sd{rf/L ;+3 !* cf}+ jif{df

sf7df8f}+ . g]kfn a}+s sd{rf/L ;+3sf] !* cf}}+ jflif{sf]T;j sfof{qmd ;DkGg ePsf] 5 . sfo{qmddf dlxnf Do'lhsn lro/ k|ltof]lutfdf sdnf k|wfg k|yd, d~h' l3ld/] l4tLo / zflGt nIdL >]i7 t[tLo ePsf lyP . ;+3n] cfof]hgf u/]sf] /Qmbfg sfo{qmddf #^ hgf dlxnf / *( hgf k'?if u/L !@% sd{rf/Ln] /Qmbfg u/]sf lyP . To:t} jSt[Tjsnf k|ltof]lutfdf !! hgf dlxnf ;xefuL ePsf lyP . ;+3sf s]Gb|Lo cWoIf w'|jdfg k|wfgsf] ;efkltTjdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .


aflxgLklt >]i7sf] lgb]{zg

sf7df8f}+ . k"j{ If]qLo ;z:q k|x/L an d'Vofno a/fx aflxgL ksnLsf aflxgLklt ;z:q k|x/L gfoj dxflg/LIfs 7fs'/ df]xg >]i7n] ;f] If]q cGtu{tsf ;z:q k|x/L an OsfO{x¿n] k|fKt ;fwfg >f]tsf] clwstd pkof]u u/L x/]s lhDd]jf/LnfO{ s'zntfk"j{s k'/f u/]sf] cfkm"n] kfPsf] atfpg' ePsf] 5 . Ps dlxgf cl3 ;f] aflxgLsf] sfo{ef/ ;Dxfn]kl5 dftxt OsfO{x¿sf] kfnf]–kfnf] :ynut lg/LIf0f ;DkGg ug'{ePsf pxf“n] aflxgL kmls{Pkl5 dftxt OsfO{sf] sfd sf/afxL :d/0f ub}}{ eGg'eof]– …;z:q k|x/L ansf OsfO{x¿n] :yfgLo :t/df pTs[i6 sfo{ u/L ;+u7gsf] 5ljnfO{ pRr kf/]sf] kfP“ .Ú ;z:q k|x/L gfoa dxflg/LIfs >]i7n] ;f]daf/ dftxt ;Dk"0f{ OsfO{x¿nfO{ lgb]{zg lbg'x'b} :yfgLo hgtf;“u ;w} ;'d3'/ ;DaGw agfO{ /fVg'kg]{ s'/fdf hf]8 lbg'eof] . pxf“n] dftxt x/]s OsfO{n] cfkm\gf] sfd sf/afxLnfO{ hgrxgf cg'¿ksf] sfo{z}nL ckgfP/ k'/f ug{ lgb]{zg lbg'eof] .

dftxt OsfO{n] u/]sf sfd sf/afxLsf] d"Nof+sg ub}{ pxf“n] ;z:q k|x/L ansf OsfO{n] ;Lldt >f]t ;fwgsf] afah'b :yfgLo :t/df ef}lts k"jf{wf/ lgdf{0f ug'{sf ;fy} hgdfg;df zflGt ;'/Iff sfod u/L ;+u7gsf] 5ljnfO{ pRr kf/]sf] s'/f dftxtnfO{ k7fpg' ePsf] lgb]{zg ;Daf]wgdf pNn]v ug'{ePsf] 5 . cfkm\gf] lgb]{zgdf pxf“n] hgd'vL eP/ k|hftflGqs d"No dfGotf cg'¿k b]z / gful/ssf] ;]jf / ;'/Iffdf ;w} ;dlk{t /xg'kg]{ pNn]v ug'{eof] . ;z:q k|x/L gfoj dxflg/LIfs >]i7n] x/]s OsfO{sf sdf08/n] dftxt clws[t hjfgsf] lk/dsf{ a'em]/ To;sf] ;dfwfgsf] kxn ug{, hjfgx¿sf] d];nfO{ ;'ljwfo'Qm agfp“b} n}hfg, sNof0fsf/L sfd sf/afxLdf Wofg k'¥ofpg, cGo ;'/Iff lgsfo;“u ;'d3'/ ;DaGw agfO{ /fVg tyf kf/bzL{ 9+un] x/]s sfo{ k'/f ug]{nufot ljleGg ljifox¿df cfjZos lgb]{zg ;d]t lbg'ePsf] 5 .


k|x/L lg/LIfs hgtfåf/f kqmfp

e/tk'/ . Onfsf k|x/L sfof{no u}+8fsf]6sf k|x/L lg/LIfs n]dk|;fb ;]gn] e/tk'/ d]l8sn sn]hdf sfo{/t sd{rf/L x:taxfb'/ nfdfnfO{ s'6lk6 ug'{sf ;fy} lrlsT;s 8f= ;LjL cfrfo{nfO{ ufnLunf}h u/]sf] c:ktfn ;|f]tn] hgfPsf] 5 . lg/LIfs ;]g lj/fdLsf] pkrf/sf nflu bjfj lbg pQm c:ktfn k'u]sf] hgfOPsf] 5 . c:ktfn;|f]tsf cg';f/ ;]g ;fbf kf];fsdf xltof/ ;lxt c:ktfn k'u]sf lyP . /ftL ( ah] c:ktfndf xf]xNnf ePkl5 c:ktfnsf sd{rf/Ln] ;]gnfO{ y'g]/ k|x/LnfO{ hfgsf/L u/fPsf lyP . :yfgLo kqsf/sf] /f]xj/df k|lg ;]gnfO{ k|x/L gfoj pk/LIfs dfofs'df/ zfxsf] lhDdf nufOPsf] lyof] . lhNnf k|x/L sfof{non] dfbs kbfy{ ;]jg u/L c:ktfnleq x+ufdf dRrfpg] k|lg ;]gnfO{ ljefuLo sf/afxL ug]{ hgfPsf] 5 .


;z:q k|x/Låf/f cfunfuL lgoGq0f

dsjfgk'/ . dsjfgk'/ lhNnfsf] kmfk/af/L uflj;–& l:yt cho :ofª\tfgsf] 6fon nufPsf] sf7sf] uf]7df zlgaf/ cfunfuL ePsf] 5 . pQm uf]7df crfgs cfunfuL ePsf] eGg] va/ k|fKt x'gf;fy To;7fp“df vl6Psf] ;z:q k|x/L ansf] 6f]nL tyf :yfgLo afl;Gbfsf] ;xof]udf cfunfuL lgoGq0fdf NofOPsf] lyof] . To;}u/L ;Kt/L lhNnfsf] af]w]j/;fOg uflj;–# ag/em'nfl:yt g'g'nfn /fosf] 3/df z'qmaf/ dWo]/ftdf ;f9] P3f/ ah]lt/ cfunfuL ePsf] / ;z:q k|x/L an j];SofDk xg'dfggu/af6 vl6Psf] ;z:q k|x/L ansf] 6f]nLn] lgoGq0fdf NofPsf] hgfOPsf] 5 .


lj1fgsf] s'gf]

– ljzfn kf08]

?;sf] sLlt{dfg

ljZjsf x/]s d'n'sx¿sf] cf–cfkm\g} klxrfg x'G5 . To:t} klxrfg ?;n] agfPsf] 5 . ?;n] xfn} u/]sf] Pp6f ;j]{If0faf6 ljnf;L hLjg ljtfpg] dflg;x¿sf] tYof+s ;fj{hlgs ul/Psf] 5 . ?; g} ljZjsf] ;a}eGbf w]/} l;g]df 3/sf] s"n ;+Vof kf“r xhf/b]lv dfly /x]sf] klg ;j]{If0faf6 v'n]sf] 5 . o;sf ;fy} afNo cj:yfd} w'd|kfgsf] u'0fnfO{ c+ufNg] klg ;a}eGbf a9L ?;L gful/sx¿ g} /x]sf] bfjL klg ;j]{If0faf6 v'n]sf] 5 . o;/L ljnf;L hLjg ljtfpg], w]/} l;g]df 3/x¿ lgdf{0f ug]{ / w]/} aRrfx¿n] w'd| kfg ug]{ ;jfndf ?;n] sLlt{dfg sfdo u/]sf] 5 .

b]zsf] eGbf lghL ah]6 w]/}

cd]l/sf Pp6f o:tf] d'n'sdf k5{ hf] ljZjdf clxn] x/]s s'/fdf cufl8 g} 5 . xfn}dfq k|sflzt Ps j]e;fO6df lbOPsf] hfgsf/L cg';f/ cd]l/sfdf s"n ah]6 hlt x'G5, Tof] eGbf a9L x/]s lbg lghL pkof]usf nflu ah]6 lgsf;L x'g] hfgsf/L lbOPsf] 5 . pQm j]e;fO6df lbOPsf] hfgsf/L cg';f/ cd]l/sfsf s"n b'O{;o hgfsf] …df]gf]kf]nLÚ sf] nflu x'g] b}lgs /sd cd]l/sfsf] b}lgs ah]6 eGbf a9L /x]sf] hfgsf/L lbOPsf] 5 .

efiffljb\n] klg k9\g g;Sg] lnkL

Hofb} l;ldt lnkL ePsf] …b]jgfu/LÚ sf] cufl8 c? s'g} lnkLsf] s'/f ubf{ ;f“Rr} g} crDd nfUg ;S5 . To:t} rfnL; xhf/ lnkL ePsf] efiff xf] …rfOlghÚ . rLgdf olt w]/} lnkL 5g\ ls v'b lrlgof“ efiffljb\nfO{ klg s'g cIf/ n]lvPsf] xf] egL 5'6\ofpg ufx|f] kg]{ ub{5 . o;/L w]/} lnkL ePs} sf/0fn] ubf{ lrlgof“x¿ cfkm\g} efiffk|lt cgle1 /x]sf] klg Ps cg';Gwfgdf km]nf k/]sf] 5 . b]zsf gful/sn] a'em\g g;Sg] u/L efiffsf] ljsf; s;n] u¥of] eGg] PsLg eg] x'g ;s]sf] 5}g . of] s'/f xfn lrlgof“x¿sf] nflu vf]hLsf] ljifo ePsf] 5 .

slt lx8\5 ‘6fOlki6’ sf] cf}+nf <

xfn} dfq k|mfG;df ePsf] Ps cg';Gwfgn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ lbgdf cf7 306f sfd ug]{ dWod vfnsf] …6fOlki6Ú sf] cf}+nf lbgdf s"n cf7 306fdf afx| bzdnj ^ dfOnsf] b'/L kf/ ug]{ s'/fsf] hfgsf/L lbPsf] 5 . sDKo'6/df cyjf 6fOk /fO6/df Ps ldg]6sf] s"n kRrL; ult ePsf] kfOPsf] 5 . 6fOlki6nfO{ Wofgdf /flv lgsflnPsf] of] cf“sng lbgx'“ cf7 306f sfd ug]{ x/]s 6fOlki6df nfu" x'g] klg cg';Gwfgstf{x¿n] hfgsf/L lbPsf 5g\ .


 2009© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use