 |
| |
| Kathmandu,
Jestha 03 2064. |
|
jf/]06]8sf] ef]hdf g]tfx¿sf] df]h
sf7df8f}+ . a}+sdf cfly{s clgoldttf u/]sf] cleof]udf ;/sf/n] kqmfp ug{ vf]lh/x]sf ;Ltf/fd k|;fO{+n] ut;ftf 5f]/f k/f;/sf] ljjfxsf] pknIodf xf]6n ¥ofl8;gdf ef]hsf] cfof]hgf u/] . 3/]n' tyf ;fgf pBf]u ljsf; a}+ssf tTsfnLg cWoIf k|;fO{+nfO{ @* s/f]8 ?lkof“ a}+lsª P]g lgod ldr]/ C0f lbPsf] cleof]udf /fi6« a}+sn] ut;fn ebf}+ @^ ut] k|x/LnfO{ kqmfp u/L d'2f rnfpg cg'/f]w u/]sf] lyof] . k|;fO{+n] /f}tx6sf] rGb|lgufxk'/l:yt df]8n x\o"d kfOd pBf]u / emfkfsf] rfkfg]l:yt ldQn lrof pBf]usf] gfddf ljgf lwtf] *) nfv ?lkof“ C0f k|jfx u/]sf] ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . ;'/Iff lgsfon] dflyaf6} kqmfp gug'{ eGg] cfb]z cfPsf sf/0f k|;fO+{nfO{ kqmfp gul/Psf] hgfOPsf] 5 . k|;fO{+sf] 5f]/fsf] ljx] ef]hdf jt{dfg ;Qf?9 /fhgLlts bnsf jl/i7 g]tfx¿ ;a}sf] pkl:yt /x]sf] lyof] . g]tfx¿;“u ;Ltf/fd k|;fO{+n] c+sdfn u/]sf kmf]6f]x¿ Sofd]/fdf s}b u/]sf Ps kmf]6f] kqsf/nfO{ u]6df sAhf u/L Sofd]/f vf]l;Psf] lyof] .
ueg{/sf] csf]{ sf08
sf7df8f}+ . hgcfGbf]ng–@ sf bdgsf/LnfO{ cfly{s ;xof]u u/]sf] cf/f]kdf sf/afxLsf] bfo/fdf kg'{ePsf /fi6« a}+ssf ueg{/ ljhogfy e§/fO{lj?4 clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] csf]{ Pp6f cleof]udf cg';Gwfg ub}{ /x]sf] yfxf ePsf] 5 .
g]kfnsf k'/fgf a}+sx¿ g]kfn a}+s lnld6]8 / /fli6« jfl0fHo a}+ssf] Joj:yfkg lhDdf lnPsf] s]kLPdhL;“usf] ldnf]dtf]df ueg{/ e§/fO{n] ljQLo gLlt ljk/Lt sfdu/L a}+snfO{ gf]S;fgL k'¥ofPsf] cf/f]k clVtof/n] nufPsf] a'lemPsf] 5 .
a}+s Joj:yfkg ;'wf/sf lglDt /fi6« a}+sn] ljZjJofkL ¿kdf u/]sf] 6]08/af6 Joj:yfkgsf] lhDd]jf/L lnO{ lhDd]jf/L k"/f gub}{ efUg tTk/ /x]sf] s]kLPdhL gfd u/]sf] sDkgLnfO{ xhf{gf ltg{ gkg]{ u/L 7]Ssf tf]8]sf] kq ueg{/ e§/fO{n] /fi6« a}+saf6 k7fpg nufpg' ePsf] /x:o v'n]sf] 5 .
:d/0fLo 5, /fi6« a}+sn] pQm sDkgLaf6 lng'kg]{ &% xhf/ cd]l/sL 8n/;d]t lkmtf{ dfu]sf] 5}g . of] sf08df ueg{/ e§/fO{ g/fd|/L km:g] clVtof/ ;|f]tn] bfjL u/]sf] 5 . o;cl3 ;/sf/n] ;f]daf/b]lv ueg{/ e§/fO{nfO{ ljb]z hfg /f]s nufPsf] 5 . cflVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]usf] cfb]z lz/f]wfo{ ub}{ u[x dGqfnon] ueg{/ e§/fO{sf] kf;kf]6{ /f]Ssf u/]sf] xf] . kf;kf]6{ /f]Ssf ul/Pkl5 9fsfdf x'g] Plzog a}+ssf] e]nfdf ;xefuL x'g] ueg{/ e§/fO{sf] sfo{qmd k|efljt ePsf] 5 . ueg{/ e§/fO{af6 hgcfGbf]ng bafpg cglws[t tj/n] tTsfnLg ;/sf/nfO{ ;xof]u k'¥ofPsf] ljifodf clVtof/n] aofg lnO;s]sf] 5 .
dbg–cfl>tsf] ;Demgfdf sfo{qmdx¿
sf7df8f}+ . cfh g]skf -Pdfn]_ n] cfk\mgf cfbz{ g]tfåo dbg e08f/L / hLj/fh cfl>tsf] :d[lt :j¿k kf6L{ sfof{no kl/;/df >4f~hnL sfo{qmd cfof]hgf u/]sf] 5 . ;f] kf6L{sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn, :yfoL ;ldlt ;b:ox¿, s]Gb|Lo sld6Lsf g]tfx¿, cGo g]tf sfo{stf{ tyf hg;d'bfon] g]skf -Pdfn]_ sf] d'Vofnol:yt dbg zflnsdf k'iku'R5f ck{0f ug]{ sfo{qmd 5 .
To;/L g} cfh g} !! ah]af6 /fli6«o;ef u[xdf hgtfsf] ax'bnLo hgjfb / nf]stflGqs u0ftGq ljifo ljrf/ uf]i7L klg ;DkGg x'“b}5 . dbg–cfl>t :d[lt k|lti7fg / g]skf -Pdfn]_ pkTosf ;dGjo sld6Låf/f ;+o'Qm ¿kdf cfof]lht ljrf/ uf]i7Lsf jQmfx¿df dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn / :yfoL ;ldlt ;b:oåo s]kL cf]nL / h]Pg vgfn x'g'x'G5 .
g]tfåosf] rf}wf}+ :d[lt lbj; Pdfn]n] d'n'se/ dgfpg] ePsf] 5 . To;/L g} g]skf -Pdfn]_ lrtjgn] bf;9'+ufd} dbg cfl>tsf] :d[ltdf >4f~hnL;ef cfof]hgf u/]sf] 5 . e/tk'/af6 cfh} bf;9'Ëf;Ddsf nflu df]6/;fOsn ¥ofnLsf] cfof]hgf ul/Psf] 5 .
ckf·sf nflu ;fdfg'kflts k|0ffnL
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;efdf ckfËsf] ;dfj]zLs/0f;DaGwdf eQmk'/df cfof]lht ljrf/ uf]i7Lsf clwsf+z jQmfx¿n] ckf+unfO{ ;dfj]zLs/0f dfq geO{ ;dfg'kflts k|ltlglwTj x'g'kg]{df hf]8 lbPsf 5g\ . eQmk'/ lhlj; xndf ;DkGg pQm uf]i7Ldf :yfgLo ljsf; clwsf/L e'jg k|sfz lj:6n] pb\3f6g ug'{ePsf] klxnf] ;qdf eQmk'/ lhNnfsf k|lhc eLd;]g ?DhfnL, Pdfn] eQmk'/sf ;lrj ;f]g ld>, hgdf]rf{sf df]xg uf]kfnnufotsf jQmfn] ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLsf] ljsNk g/x]sf] atfP .
km]l/ bz lbg ;+;b\ ult/f]w
sf7df8f}+ . h]7 dlxgfsf] clGtd ;ftf;Dddf ;+ljwfg;fsf] r'gfj ;DkGg u/fpg] bfloTj af]s]/ u7g ePsf] cf7bnLo ;+;b yk !) lbgsf nflu :ylut ePsf] 5 . kl5Nnf] k6s t sf+u|];, Pdfn], ;b\efjgf kf6L{ / /fk|kf ;d]tsf ;f+;bx¿n] g} ;+;b cj?4 u/]/ b'lgofnfO{ rlst t'NofPsf 5g\ . lx+hf] lgwf{l/t ;+;bsf] a}7s klg t/fO{ If]qsf ;f+;bx¿sf] cj/f]wsf sf/0f a:g ;s]g . ;efd'v ;'jfz g]Djfªsf] cd]l/sf e|d0fsf] sf/0f hgfP/ !) lbgsf nflu km]l/ ;+;b :ylut ul/Psf] 5 .
g]kfnL ;]gfdf e|i6frf/ 5tf5'Nn
sf7df8f}+ . g]kfnL ;]gfleq s'g ;Ldf;Dd e|i6frf/n] h/f uf8]sf] /x]5 eGg] s'/f 5tf5'Nn ePsf] 5 . ;}lgs Aof/]sx¿df /fzg 7]Ssfdf ePsf clgoldttfx¿ :jod\ ;}lgs hËL c8\8fn] ;fj{hlgs u/]kl5 ;]gfleqsf] e|i6frf/n] lgs} rrf{ kfPsf] 5 . e|i6frf/ / clgoldttf u/]sf] cf/f]kdf ;}lgs x]8 Sjf6{/n] !@ ;}lgs clws[t / Ps l;kfxLnfO{ sf/afxL u/]sf] 5 . ;}lgs d'Vofnon] lj1lKt hf/L u/L ;f] hfgsf/L u/fPsf] xf] .
;}lgs d'Vofnon] hgfPcg';f/ ;}lgs cbfntn] dxf;]gfgL z]v/l;+x a:g]tsf] g]t[Tjdf ul7t k|ltj]bgsf cfwf/df bf]ifLnfO{ sf/afxLsf] km};nf ;'gfPsf] 5 . cbfntn] clgoldttfdf ;+nUg ePsf] 7x/ u/L a9'jf /f]Ssf tyf lhDd]jf/Laf6 x6fpg b'O{ k|d'v ;]gfgL, tLg ;]gfgL, rf/ ;x–;]gfgL, tLg pk–;]gfgL / Ps l;kfxLnfO{ bf]ifL s/f/ u/]sf] 5 . ?s'd, bfª, Ko'7fg, b}n]v / t]x|y'ddf ;]gfn] /fzg 7]Ssfdf clgoldttf u/]sf] / cGo 7fp“df 5fgljg hf/L /x]sf] ;}lgs d'Vofnon] hgfPsf] 5 .
;}lgs d'Vofnosf cg';f/ bf]ifLx¿nfO{ lgDgfg';f/ sfjf{xL ul/Psf] 5– -s_ >L e}/jLbn u0Fsf u0FkltnfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd @ aif{ a9'jf /f]Ssfug]{ / u0fkltsf] lgo'QmLaf6 lemSg], -v_ >L e}/jLbn u0Fsf ;]gfgL ! / ;x–;]gfgL ! nfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd ! jif{ a9'jf /f]Ssf ug]{, -u_ >L e}/jLbn u0Fsf pk;]gfgL ! nfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd gl;xt lbg], -3_ >L ;a'h
u0Fsf pk;]gfgL ! nfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd ! jif{ a9'jf /f]Ssf ug]{, -ª_ >L ejfgLaS; u0Fsf u0FkltnfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd @ jif{ a9'jf /f]Ssf ug]{ / u0fkltsf] lgo'QmLaf6 lemSg], -r_ >L ejfgLaS; u0Fsf ;]gfgL ! / ;x–;]gfgL ! nfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd ! jif{ a9'jf /f]Ssf ug]{ / eljiodf cfly{s sf/f]jf/ ug]{ lgo'QmLx¿df ;?jf gug]{, -5_ >L ejfgLaS; u0Fsf ;x–;]gfgL ! / pk;]gfgL ! nfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd gl;xt lbg], -h_ >L >Lbn u'Ndsf u'NdkltnfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd @ jif{ kbf]GgtL /f]Ssf ug]{, -em_ >L l/k'db{g u0fsf ;x–;]gfgL ! nfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd @ jif{ kbf]GgtL /f]Ssf ug]{, -~f_ >L >Lbn u'Ndsf pk;]gfgL ! nfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd ! jif{ ^ dlxgf kbf]GgtL /f]Ssf ug]{ / -6_ >L >Lbn u'Ndsf ;'j]bf/ sd{rf/L ! nfO{ ;}lgs P]g @)^# adf]lhd ^) lbg] ;}lgs lx/f;tdf s}b u/L @ jif{ tna a[l4 /f]Ssf ug]{ / lghnfO{ eljiodf n]vf;DaGwL sfd ug{ glbg] .
s];Låf/f :ki6Ls/0f
sf7df8f}+ . g]skf -d;fn_ sf k|jQmf lrqaxfb'/ s];Ln] dfcf]jfbL g]tf df]xg j}Bn] nufPsf] cf/f]ksf] v08g ub}{ cfkm\gf] kf6L{n] ;fdGtsf n'l6Psf 3/hUuf lkmtf{ ug'{kg]{ dfu slxNo} cl3 g;f/]sf] hgfpg' ePsf] 5 . dfcf]jfbL g]tf df]xg j}Bn] Ko'7fgsf] vn+ufdf cfof]lht ;efdf df]xgljqmd l;+xn] ;fdGtsf] 3/ hUuf lkmtf{ u/ eg]sf] egL cf/f]k nufPkl5 d;fnsf k|jQmfsf] pQm v08g cfPsf] 5 .
cfkm\gf] kf6L{n] ;fdGtx¿sf] geO{ a? ul/a, lgd'vf / ;j{;fwf/0fsf n'l6Psf / sAhf ul/Psf 3/hUuf lkmtf{ ug{, afx|a'“b] ;Demf}tf / zflGt ;Demf}tfsf] kfngf ug{ bjfj l;h{gf u/]sf] s];Ln] atfpg' ePsf] 5 . ;j{;fwf/0f ul/a hgtfsf] 3/hUuf lkmtf{ gu/]/ dfcf]jfbLn] k|lta4tfcg';f/ sfd gu/]sf] klg pxf“n] hgfpg' ePsf] 5 . g]skf -d;fn_ dfly j}Bn] cf/f]k nufpg'df dfcf]jfbLn] cfkm\gf kmf“;LjfbL ultljlwnfO{ lg/Gt/tf lbg] lgotn] o:tf] cf/f]k nufPsf] s];Ln] atfpg' ePsf] 5 . …;fdGtsf] 3/hUuf glbg] gfddf dfcf]jfbLn] cfkm\gf] kmf“;LjfbL z}nL bf]xf]¥ofO/xg rfxG5Ú s];Ln] atfpg' eof] .
hUuf sAhf cleofg tLj|
alb{of . yf?jfg /fli6«o d'lQmdf]rf{ / clvn g]kfn ls;fg ;+u7g -qmflGtsf/L_ sf] cfx\jfgdf alb{of lhNnfsf ljleGg uflj;df hUufwgLsf] hUuf sAhf ug]{ cleofg ;'? ePsf] 5 . hUuf sAhf u/L dfUg] hUufwgLx¿df ;f]/xjf uflj;sf e'mnfO{ vf“, dfgl;+x >]i7, bVofdfg >]i7, a]udldof, ljhodfg klt, jf;'b]j zdf{, g/d]Zj/ a'tfd s'dL{ / s[i0f e08f/L /x]sf 5g\ . o:t} d}gfkf]v/ uflj;sf uLtf /f0ff, j}s'07 zdz]/ /f0ffsf] u/L # ;o lj3f hUuf sAhf ul/Psf] ;dfrf/;|f]tn] hgfPsf] 5 .
uR5bf/sf] cf/f]k
sf7df8f}+ . ;+;b cj?4 kfg]{ dw];L ;+f;bx¿sf g]tf Pj+ g]sf-k|hftflGqs_ sf g]tf ljhos'df/ uR5]bf/n] bnx¿ ;+ljwfg;efsf] nflu tof/ gePsf] cf/f]k nufpg' ePsf] 5 . uR5bf/sf] g]t[Tjdf ;+;b\ cj?4 ug]{ sfddf t/fO{ If]qsf ;f+;bx?n] P]Soj4tf hgfO/x]sf 5g\ . t/fO{ If]qsf] nueu ;fd"lxs g]tfsf] x}l;otdf uR5bf/ :yflkt e};Sg'ePsf] 5 .
dGqL dxtf] lg;fgfdf
sf7df8f}+ . jL/u~hdf uP/ cfk"lt{ dGqL /fh]Gb| dxtf]n] ;b\efj ljyf]Ng] cleJolQm lbP kl5 g]kfn ;b\efjgf kf6L{df /8fsf] dlRrPsf] 5 . tTsfnLg cfk"lt{ dGqL x[bo]z lqkf7LnfO{ kbRo"t agfpg 3f“6L hf]8]/ nfluk/]sf dGqL dxtf] / kf6L{ pkfWoIf e/t ljdn ofbjaLr o;n] ubf{ b'/L a9]sf] 5 . pkfWoIf ofbj dGqL dxtf]nfO{ ;b\efj layf]Ng] cleJolQm
lbPsf] eGb} kbRo't ug{ sDd/ s;]/ nfu]sf 5g\ . cl:t d+unaf/ l/kf]6{;{ Snadf cfof]lht ;fIffTsf/ sfo{qmddf pkfWoIf e/t ljdn ofbjn] dGqL dxtf]dfly sfj{jfxL x'g] k|lta4tf hfx]/ ug'{ ePsf] lyof] .
t/fO{df a;]/ t/fO{sf] ;d:of ga'‰g] kxf8Lofx¿n] dw]z 5f8] x'G5 egL jL/u~hdf dGqL dxtf]n] u}/lhDd]jf/ cleJolQm lbPkl5 k"jL{ t/fO{df To;sf] lj/f]w ePsf] 5 . o;}qmddf /fhdfu{ 7Kk kfg]{nufot dGqL dxtf]sf k'Tnf hnfpg] sfd klg e};s]sf] 5 . dGqL dxtf]n] eg] cfkm"n] To:tf] cleJolQm glbPsf] atfPsf 5g\ .
dxflwj]zgsf] tof/Ldf du/ ;+3
sf7df8f}+ . g]kfn du/ ;+3sf] gjf}+ dxflwj]zg h]7 % ut]b]lv * ut];Dd /fhwfgLdf x'g] to ePsf] 5 . dxflwj]zgsf] pb\3f6g k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] j;Gtk'/ 8anLdf ug'{x'g]5 .
pb\3f6g sfo{qmdcl3 Ps ljzfn ¥ofnLsf] cfof]hgf ul/g]5 . g]kfn du/ ;+3sf s]Gb|Lo cWoIf odaxfb'/ a'9fyf]sLsf cg';f/ v'Nnf d+rb]lv ;'? x'g] ¥ofnL ;x/sf ljleGg efux¿ kl/qmdf u/L j;Gtk'/ 8anLdf k'u]/ 6'+lug] 5 . ¥ofnLdf dlxnf, ljBfyL{ / ;+3;“u ;/f]sf/ /fVg] ljleGg JolQm Pj+ ;+3;+:yfx¿ ;xefuL x'g]5g\ .
dxflwj]zgn] cfufdL rf/ jif{sf nflu du/ ;+3sf] g]t[Tj rog ug]{5 . /fHo k'gM;{+/rgf / hftLo klxrfgsf ljleGg ljifox¿df lj:t[t 5nkmn x'g] dxflwj]zgdf ^) eGbf a9L lhNnfsf k|ltlglwx¿ ;xefuL x'g]5g\ . ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf ;zQm / k|efjsf/L bafa lbg] p2]Zon] r'gfjcl3 g} dxflwj]zg ug{ nfu]sf] a'9fyf]sLn] atfpg'eof] . …/fHoqmflGt Pj+ lgdf{0fdf du/ ;d'bfosf] of]ubfg dxŒjk"0f{ /x“b} cfPsf] ePklg /fHon] pk]Iff ul//x]sf] 5Ú pxf“n] eGg'eof] . h+uaxfb'/sf] lg/+s'ztflj?4 k|yd hgljb|f]x ubf{ em'08\ofP/ d[To'b08 lbOPsf nvg yfkfx¿nfO{ k|yd zxLb 3f]if0ff ug{ ;/sf/nfO{ k'gM Wofgfsif{0f u/fp“b} ;zQm bafa lbg] cWoIf a'9fyf]sLn] hfgsf/L lbg'ePsf] 5 . dxflwj]zgdf @% ;b:o /x]sf] s]Gb|Lo ;ldltnfO{ dlxnfsf] ## k|ltzt ;xeflutf lglZrt ub}{ #@ ;b:oLo agfpg] k|:tfj ul/g] hfgsf/L pxf“n] lbg'eof] .
;+3sf jl/i7 pkfWoIf b]paxfb'/ /fgfn] k|To]s lhNnfaf6 % hgf k|ltlglwx¿, @ hgf ko{j]Ifs / ! hgf kfif{b\ ;xefuL x'g] dxflwj]zgdf b]zel/sf $*) eGbf al9sf] ;xeflutf /xg] atfpg'eof] . cfjZos k|rf/–k|;f/ lagf dxfljw]zg ug{ nfluPsf]n] if8oGq eO/x]sf] 5 eGg] du/ ljBfyL{ ;+3sf] cf/f]ksf ;DaGwdf lh1f;f /fVbf ;DalGwt ;a} lgsfo / du/ ljBfyL{ ;+3nfO{ ;d]t kqfrf/ u/L hfgsf/L u/fO;s]sf] pkfWoIf /fgfsf] egfO 5 .
du/ efiff–;+:s[ltsf] ;+/If0f, hftLo pTyfg / /fli6«o klxrfg sfod ug]{ p2]Zon] lj=;+= @)#( ;fndf …nfª\3fnL ;+3Ú sf] gfdaf6 :yflkt ;+3sf] )$* kmfu'gdf ePsf] rf}yf] dxflwj]zgn] gfd kl/jt{g u/L …g]kfn du/ ;+3Ú gfdfs/0f u/]sf] lyof] . g]kfnsf] cflbjf;LdWo] k|d'v hflt du/x¿sf] ;+Vof lj=;+= )%* sf] hgu0fgfcg';f/ !^ nfveGbf w]/} 5 . ljz'4 ;fdflhs / hftLo ;+u7gsf] ¿kdf :yfkgfsfnb]lv g} lqmofzLn …g]kfn du/ ;+3Ú ljleGg /fhgLlts Pj+ wfld{s cf:yf af]Sg] JolQmx¿;d]t Pstfa4 x'g ;Sg] ;Dk"0f{ g]kfnL du/x¿sf] ;femf ;+u7g xf] .
– hLjg cfn] du/÷k|lzIffyL{
s}bLx¿åf/f cfddfkmLsf] dfu
sf7df8f}+ . @)^# h]7 !% ut]b]lv z'? eO{ xfn;Dd hf/L /x]sf] b]zsf ;Dk"0f{ jGbLx¿n] sf/fuf/ leq cfddfkmLsf] dfu ub}{ cfGbf]ng ul//x]sf 5g\ . pgLx¿sf cg';f/ DofGdf/, a+unfb]z, e'6fg, cd]l/sf, leotgfd, ckmuflg:tfg, hflDaof, k'jL{ hd{gL, a'?08L, So'jf blIf0f clk|msfh:tf d'n'sx¿df b]zsf] cfd"n ;+/rgfTds /fhgLlts kl/jt{g;“u} s}bLx¿nfO{ cfddfkmL lbOPsf] h:t} cfds}bLx¿nfO{ cfddfkmL lbO{ l/xf ul/g'kg]{ dfu /fv]sf 5g\ .
gVv' sf/fuf/ ;+3if{ ;ldltsf dxf;lrj czf]s ;'j]zL -xfn aGbL_ eGg' x'G5– /fi6« u0ftGqf]Gd'v /x]sf] ;/sf/– dfcf]jfbLsf] zflGt ;Demf}tf ;DkGg eO{ b]zdf nf]stGq axfn ePsf], ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rg x'g] ePsf] x'“bf of] cj;/nfO{ ;b'kof]u u/L ;Dk"0f{ s}bLaGbLx¿nfO{ cfddfkmLsf] dfu u/]sf xf}+ .Ú
csf{ s}bL h'gL nfdf eGg'x'G5– …cfufdL )^$ ;fndf d'n'ss} Oltxf;df klxnf]k6s ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'gnfu]sf] b]zs} efUo / eljiosf] ;/f]sf/ /fVg] ;f] r'gfjdf efu lng oyf]lrt ;dod} cfddfkmL / l/xfO{sf] dfu u/]sf 5f}+ . …olb xfdL s}bd'Qm ePsf] v08df abnfsf] efjgf glnO{ ;dfhnfO{ abn]/ b]vfpg] 5f}+Ú s}bLx¿n] k|lta4tf hfx]/ u/]sf 5g\ .
– ;fljqL u'?ª÷k|zLIffyL{
k6s–k6ssf] cefj
sf7df8f}+ . d'n'sdf @$ 306f cfjZos kg]{ k]6«f]lnod kbfy{sf] cefj o;kfnL dfq} x}g k6sk6s bf]xf]l/Psf] ;j{ljlbt} 5 . cefjsf sf/0f g]kfn cfon lgudn] ef/tsf] OlG8og cfon skf]{/];g -cfOcf];L_ nfO{ ltg'{kg]{ k]6«f]lnod kbfy{sf] C0f sl/a ^ ca{ / :jb]zL ljQLo ;+:yfsf] nufgL u/L hDdf !) ca{ ?lkof“ e'QmfgL ug'{kg]{ b]lvG5 . lgudsf] dfl;s 3f6f em08} @% s/f]8 ?lkof“ 5 .
cfOcf];Ln] k]6«f]lnod kbfy{sf] lgoldt cfk"lt{df $) k|ltzt s6f}tL u/]sf] 5 . t}klg cfOcf];Ln] tTsfnsf nflu g]kfn ;/sf/sf] ljz]if cg'/f]wdf k]6«f]lnod kbfy{ lgoldt pknAw u/fpb} cfPsf] ;Da4 ;|f]tn] hfgsf/L lbPsf] 5 .
pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqL /fh]Gb| dxtf]n] k6«f]lnod kbfy{sf] cfk"lt{df b]lvPsf] ;d:of b'O{ rf/ lbgdf ;dfwfg x'g] bfjL ug'{eof] . g]kfn cfon lgudn] d+unaf/b]lv k]6«f]lnod kbfy{sf] lgoldt cfk"lt{ ug]{ ePsf] 5 .
jfO{;LPn / /QmrGbg
sf7df8f}+ . u}/ sfg'gL tl/sfn] /fhwfgL Nofpb} u/]sf] !) xhf/ * ;o #) lsnf] /QmrGbg ut;ftf k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . jfO;LPnsf sfo{stf{sf] ;xof]udf nlntk'/sf] Odf8f]n–^ l:yt gof“j:tLsf k[YjLdfg udfnsf] 3/af6 klg /QmrGbg a/fdb ul/Psf] 5 eg] lxhf] km]l/ jfO{;LPns} kxndf sf7df8f}+sf] :o"rf6f/af6 n'sfO/fv]sf] /QmrGbg k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 .
d}lynL lnlknfO{ o'lgsf]8 ul/g]
hgsk'/ . lqe'jg ljZjljBfno d}lynL efiffsf] lnlknfO{ sDKo'6/df o'lgsf]8 ul/g] hgfPsf] 5 . lqlj s]Gb|Lo efiff lj1fg ;+sfo tyf dbg k'/:sf/ k':tsfnosf] ;+o'Qm k|of;df pQm lnlk sDKo'6/df o'lgsf]8 ul/g yflnPsf] xf] . k|frLg u|Gy ldlynfIf/df n]lvPsf, ljBfkltsf uLt, ;+:s[t ljs;Lt agfpg lnlknfO{ o'lgsf]8 ug{ yflnPsf] hgfOPsf] 5 .
k|r08sf] cfkm\g} bfjL
sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ sf cWoIf k|r08n] ljZje/L g} sdhf]/ aGb} uPsf] sDo'lgi6 cfGbf]ng g]kfndf alnof] x'g] bfjL ug'{ePsf] 5 . dfcf]jfbL / nf]stflGqs u0ftGq df]rf{aLr Pstf 3f]if0ff sfo{qmddf ut;ftf cWoIf k|r08n] pQm bfjL ug'{ePsf] xf] . sfo{qmddf cWoIf k|r08n] dfS;{jfbsf] gof“ k|of]u / ljsf; u/]/ ljZjnfO{ rlst kfl/5f8\g] b[9tf klg JoQm ug'{eof] .
sf+u|]; dlxnfdf clDasf
sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u|];sf] eft[ ;+:yf g]kfn dlxnf ;+3sf] # lbgb]lv rn]sf] dxflwj]zg ;Dkgg ePsf] 5 . dxflwj]zgn] clDasf a:g]tnfO{ ;+3sf] g]t[Tj ug]{ lhDdf ;'Dk]sf] 5 . dxflwj]zgdf &% j6f lhNnfaf6 ^ ;o !% hgf k|ltlglwx¿sf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .
sf+u|]; kmls{g] qmd ;'?
sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u|];
-k|hftflGqs_ & gDa/ dxfgu/ OsfO{ ;ldltsf ;efklt lji0f'eQm >]i7 nufotsf #& sfo{stf{ g]kfnL sf+u|];df ;dflxt ePsf 5g\ . pgLx¿ g]sf If]q g+= @ sf ;efklt k/;'/fd kf]v/]n ;dIf lnlvt k|lta4tf JoQm ub}{ sf+u|]; k|j]z u/]sf x'g\ .
u[xdGqLsf] r]tfjgL
sf7df8f}+ . u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfsf] ;ft bn / dfcf]jfbLaLrsf] ;xdlt sfof{Gjog gx'“bf cGof}n 5fPsf] eGg'ePsf] 5 . df]/ªsf] n]6fËdf dGqL l;6f}nfn] afx|fa'“b]nufot zflGt ;Demf}tf sfof{Gjog u/fpg g;Sbf ;ft bnaLr v6k6 a9]sf] eg] :jLsf/ ug'{eof] . pxf“n] dgd'6fj hlt a9]klg cf7 bnsf] ;xdlt g6'6\g] bfjL ug'{eof] . kmnfdsf] ;fªnf]eGbf alnof] o; Pstfaf6 sf]xL bn 6'6]df hgtfaf6 a9fl/g] r]tfjgL klg l;6f}nfn] lbg'eof] .
sd{rf/L kmls{g yfn]
gjnk/f;L . ;/sf/L sfo{noaf6 lj:yflkt sd{rf/Lx¿ zflGt :yfkgf ePkl5 sfo{nodf xfhL/ x'g yfn]sf 5g\ . !@ jif{kl5 k|d'v lhNnf clwsf/L ;lxt cfwf bh{g ;/sf/L sfof{nosf sd{rf/Lx¿ ut;ftf b'u{d kxf8L 8]9 ufp“ uflj;df k'u]sf 5g\ . åGåsf] ;dodf lhNnfsf ;a} ;/sf/L sfof{nox¿ k|d'v ljxLg /x]sf lyP .
/f]huf/sf gfddf gf} s/f]8sf] 7uL
sf7df8f}+ . xfO{–lxdfnog uf]/vf ;le{;]h k|flnn] s/f]8f}+ ?lkof“ 7uL u/]sf] eGb} kLl8tx¿n] >d ljefusf] sfdsfh ut;ftf 7Kk kf/] . pQm k|flnn] cfkm"x¿nfO{ a}b]lzs /f]huf/Lsf] axfgfdf 7u]sf] cf/f]k nufpb} kLl8tx¿n] dxflgb]{zssf] sfof{nodf ! 306f 3]/fp u/] . 8f= zlQm >]i7, cf]daxfb'/ u'?ª, g/]Gb|dl0f k/fh'nL, t]haxfb'/ u'?ª, s'08nh+u sfsL{ / hut cfrfo{n] Sofg8f, a]nfot, cd]l/sf, c:6]«lnof / Oh/fon nufotsf d'n'sdf sfd nufOlbg] eGb} tLg jif{ otf # ;o hgfaf6 ( s/f]8 ?lkof“ 7lu u/]sf] kLl8tx¿n] bfjL u/]sf 5g\ .
cf7jif]{nfO{ bznfv lr¶f
sf7df8f}+ . ut;ftf ;DkGg lxdfnog a}+ssf] …agf}+ nvklt l8kf]lh6 of]hgfÚ sfo{qmddf cf7 jif{sf ;Gb]z kf7s ljhoL ePsf 5g\ . kf7s uf]nfk|yfåf/f ljhoL ePsf x'g\ . sfo{qmddf kf7sn] !) nfv ?lkof“ k'/:sf/ xft kf/]sf 5g\ . a}+sn] # hgf u|fxsnfO{ !÷! nfv ?lkof“sf b/n] efUozfnL k'/:sf/ klg k|bfg u/]sf] 5 . To:t} of]hgfdf ;lDdlnt a}+ssf k|To]s zfvfsf Ps–Ps u/L !% hgf u|fxsnfO{ %÷% xhf/sf] ;fGTjgf k'/:sf/ k|bfg ul/Psf] 5 . a}+sn] o; of]hgf cGtu{t Psjif{ leq ^) nfv k'/:sf/ /fzL 3f]if0ff u/]sf] a}+såf/f hf/L lj1lKtdf pNn]v ul/Psf] 5 .
k"u|flja}+sdf cu|jfn lgjf{lrt
lj/f6gu/ . k"jf{~rn u|fdL0f ljsf; a}+ssf] ut j}zfv @# ut] ;DkGg ;+rfns ;ldltsf] a}7sbn] a}+ssf] cWoIfdf dgLifs'df/ cu|jfnnfO{ ;j{;Ddt¿kn] lgjf{lrt u/]sf] 5 . cu|jfn lghL If]qaf6 u|fdL0f a}+ssf] cWoIf x'g] klxnf] JolQm x'g'ePsf] 5 . gjlgo'Qm cWoIf cu|jfnn] kl/jlt{t ;+/rgf cg'¿k k"jf{~rnsf ljkGgnfO{ ;]jf pknAw u/fpg tTk/tfsf ;fy nflu kg]{ hgfpg' ePsf] 5 . sfo{qmddf a}+ssf sfo{sf/L lgb]{zs Zofdb]j of]uL nufotsf JolQmx¿n] cf–cfkm\gf] wf/0ff /fv]sf lyP .
PgP;Ln] ljdfg lsGg]
sf7df8f}+ . g]kfn jfo';]gf lgudn] cfGtl/s tyf cGt/f{li6«o xjfO{;]jfsf] ljsf;sf nflu ljdfg yKg] ePsf] 5 . lgudsf] Joj:yfkgdf ;'wf/ u/L xjfO ;]jfnfO{ k|lt:kwf{Tds agfpg kxn u/L cfGtl/s / jfx\o ;]jfsf nflu hxfh vl/b ug{] jf tTsfn ef8fdf lng] ;DjGwdf /fli6«o gLlt agfO kf/bzL{ 9+un] sfo{ ug'{kg{] ljifodf cGt/f{li6«o xjfO{ a}7sdf ut;ftf 5nkmn ePsf] hgfOPsf] 5 .
lgudsf] p8fg Joj:yfkgdf ;'wf/ ug{] / /fli6«o gLlt th'{df ug{] ;DaGwdf ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\oog dGqfnosf ;lrj / cGo kbflwsf/L;“u 5nkmn ug{ oxL h]i7 & ut] a}7s a:g] ePsf] 5 .
– ;ld{nf pk|]tL÷k|lzIffyL{
OGb|fjtLsf] d'gfkmfdf j[l4
sf7df8f}+ . OGb|fjtL t];|f] hnljB't cfof]hgfsf] k|j4{s g]zgn xfO8«f]kfj/ sDkgL lnld6]8n] ! s/f]8 ^( nfv &) xhf/ ?lkof“ d'gfkmf u/]sf] 5 . cfj )^!÷)^@ sf] t'ngfdf cfj )^@÷)^# df ljB't pTkfbg * k|ltztn] j[l4 eO{ $ s/f]8 $% nfv @@ xhf/ ( ;o $) o'lg6 k'u]sf] sDkgLn] hgfPsf] 5 .
b/jf/dfu{df dxf]T;j
sf7df8f}+ . b/jf/dfu{ ljsf; ;ldlt / ;"o{ g]kfn k|flnsf] ;+o'Qm cfof]hgfdf b/jf/dfu{sf] dxf]T;j ;DkGg ePsf] 5 . ;"o{ g]kfnn] pTkfbg u/]sf] lzv/ lkmN6/ r'/f]6 / l:k|ªp8 sDkgLsf ;fdfg ahf/df NofPsf] pknIodf pQm dxf]T;j ePsf] xf] . d]nf lbp“;f] !@ ah]b]lv a]n'sf ( ah];Dd rn]sf] lyof] .
g]kfnu+hdf d]/f] df]afOn
g]kfnu+h . :kfO{; g]kfn k|f=ln= n] g]kfnu+hdf cfkm\gf] ;]jf ;'? u/]sf] 5 . df]afOnsf ;]jfx¿ :yflkt :yfgLo z'Nsdf g} k|of]u ug{ kfpg] sDkgLn] pNn]v u/]sf] 5 . u|fxsx¿n] d]/f] df]afOndf ePsf] ;]jf t:jL/, ;Gb]z, df]jfOn OG6/g]6 / lkcf/la6Lsf ;]jfx¿ pkef]u ug{ kfpg] ePsf 5g\ .
g]kfnsf 8f“sf bflh{ln·df kqmfp
Onfd . g]kfn k|x/Ln] lbPsf] ;"rgfsf cfwf/df ef/tLo k|x/Ln] bflh{lnËsf] sfn]a'ªaf6 # hgf 8f“sfnfO{ ut zlgaf/ xltof/ ;lxt kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp kg]{df lkmSsn uf}/Lufp“sf /fd/fh /fO{, sfn]a'ªs} ;l~ht clwsf/L / ;'zLn If]qL /x]sf 5g\ . pgLx¿sf ;fydf /x]sf # yfg s6'jf k]:tf]n ;d]t k|x/Ln] a/fdb u/]sf] 5 .
rf]/Lsf ;dfg ;dfltP
jL/u+h . jL/u+h eG;f/ sfof{noaf6 vl6Psf] /fhZj u:tL 6f]nLn] cj}w ¿kdf lelqPsf] ! nfv ?lkof“ a/fa/sf nQfsk8f a/fdb u/]sf] hgfPsf] 5 . u:tL 6f]nLn] af/fsf] 5ftflkk/f uflj;af6 pQm sk8f a/fdb u/]sf] xf] . a/fdb sk8fx¿df ^^ yfg ;'tLsf] tGgf, ^* yfg n'ËL, !&* yfg ;'?jfn / ^ ;o ^^ ld6/ sk8f /x]sf 5g\ .
hGtLdfly uf]nL k|xf/
/f}tx6 . /f}tx6 lhNnfsf] jfl/ofk'/df ljjfxsf nflu cfPsf hGtLdfly uf]nL k|xf/ u/L 8f“sfx¿sf] Ps ;d"xn] bz hgfnfO{ 3fOt] t'NofPsf] 5 . 8f“sfsf] cfqmd0faf6 /fdk|tfk /fo, efUo gf/fo0f zfx, k|ft rGb /fo, /fd afa' zfx, cIfonfn zfx, kjg kl08t, u0f]z kl08t / ;'lgn kl08t /x]sf 5g\ . 8fsfx¿n] !) 3/af6 # nfvsf] wgdfn n'6]sf] k|x/L sfof{no u?jfn] hgfPsf] 5 .
dx/faf6 sf+u|];nfO{ bf]if
/f]Nkf . ;"rgf tyf ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/fn] kl5Nnf] ;dodf b]lvPsf] /fhgLlts cGof}nsf] sf/stTj g]kfnL sf+u|]; ePsf] hgfpg' ePsf] ePsf] 5 . /f]Nkf lhNnf kl/ifb\sf] pb\3f6gsf] sfo{qmddf utcfOtaf/ dGqL dx/fn] pQm s'/f eGg'ePsf] xf] . sfo{qmddf dGqL dx/fn] sf+u|]; /fhf;“u ldn]/ c? kf6L{sf lj?4 nfUg] z+sf ePsf] ljrf/ JoQm ug'{ePsf] 5 .
n'6]/f lu/f]x k|x/Lsf] kmGbfdf
sf7df8f}+ . xltof/ b]vfO n'6kf6 dRrfpg] P3f/ hgfsf] lu/f]xnfO{ k|x/Ln] sf7df8f}+sf] dgd}h' uflj; ! z]ifdltk'naf6 kqmfp u/]sf] 5 . af ! h &!^*, (^* / af & k @^## gDa/sf uf8L;lxt kqmfpdf k/]sf /f]haxfb'/ tfdfª, sfG5fdfg aDhg, dfOnf nfdf, ;ldd s];L, hoaxfb'/ tfdfª, kbd\axfb'/ tfdfª / afa' eGg] s'df/ tfdfª /x]sf 5g\ . k|x/Ln] pgLx¿sf ;fyaf6 s6'jf k]:tf]n, ;f]sf] uf]nL Ps yfg, v's'/L / df]jfOn ;]6 a/fdb u/]sf] 5 .
rGbf dfUb} ubf{ kqmfp
O6x/L . jfO;LPnsf $ hgf sfo{stf{nfO{ Og?jfsf] c:ktfn If]qdf rGbf dflu/x]sf] cj:yfdf k|x/Ln] ut;ftf kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp kg]{df 8f]df dG;'/L,3gZofd d08n, gf/fo0f ofbj / ;Gtf]if /fO{ /x]sf 5g\ . :yfgLojfl;Gbfx¿sf] ;xof]udf tL cleo'Qmx¿nfO{ kqmfp ul/Psf] hgfp“b} k|x/Ln] ;fdfGo ;f]wk'5 kZrft 5f]l8lbPsf] atfPsf] 5 .
8An' 6L cf] sf] cf8df 7uL
lrtjg . 8An' 6L cf] cyf{t cGt/f{li6«o Jofkf/ ;+u7gaf6 nfe p7fpb} cgful/sn] klg Jofkf/ ug{ kfpg] eP kl5 Ps ef/tLo gful/sn] lrtjgaf6 nfvf}+ /sd n'6kf6 u/L efu]sf 5g\ . ef/tsf]] tldngf8'af6 cfPsf s[i0fg\ gfd u/]sf ef/tLo gful/sn] ef8fdf ;+rfng u/]sf] k;naf6 %) k|ltzt cu|Ld e'QmfgLdf krf; k|ltzt 5'6lb+b} 6LeL, lk|mh, sDKo'6/ / /fO;s's/ kGw|lbg kl5 lbg] eGb} /sd hDdf u/]/ Pss/f]8 eGbf a9L 7uL u/L a]kQf ePsf 5g\ . s[i0fg\n] uf]N8Sj]:6 z}nLdf pQm /sd em\jfd kf/]sf 5g\ . efUg ;Sg] ;Defjgfaf/] :yfgLojf;Ln] lhNnf k|zf;g ;dIf ph'/L u/] klg k|zf;gn] sf/afxL ug]{ lxDdt u/]g\ .
cf]nlDks sld6Llj?4 d'2f
sf7df8f}+ . g]kfn 6]a'n6]lg; ;+3sf dxf;lrj sdn lrqsf/n] ut dlxgf ;DkGg cf]nlDks sld6Lsf] lgjf{rg cj}wflgs ¿kdf ePsf] eGb} ut;ftf ;jf{]Rr cbfntdf d'2f bfo/ u/]sf 5g\ . lrqsf/n] w'|jaxfb'/ k|wfg cWoIf /x]sf] cf]nlDks sld6Lsf] j}wflgstfdf k|Zg p7fp“b} d'2f bfo/ ul/Psf] ;|f]tn] hgfPsf] 5 . pQm d'2fdf tTsfnLg lzIff tyf v]ns'b dGqL d+unl;l4 dfgGw/, /fv]ksf ;b:o ;lrj hLjg/fd >]i7 / g]kfn cf]nlDks sld6Lsf tTsfnLg dxf;lrj k|wfgnufot cf]nlDks sld6Lsf ;a} sfo{;ldlt u/L @& hgfnfO{ k|ltkIF jgfOPsf] ;|f]tn] pNn]v u/]sf] 5 .
kqsf/ bfxfnnfO{ lkt[zf]s
sf7df8f}+ . k|]; rf}tf/L g]kfnsf lgjt{dfg dxf;lrj k|df]b bfxfnnfO{ lkt[zf]s k/]sf] 5 . bfxfnsf lktf uf]s0f{ bfxfnsf] %* jif{sf] pd]/df ut cfOtaf/ lgwg eof] . hgwf/0ff ;fKtflxs kl/jf/n] :juL{o bfxfnk|lt >4fGhnL ck0f{ ub}{ zf]s;GtKt kl/jf/hgk|lt ;dj]bgf k|s6 u/]sf] 5 .
cGt/f{li6«o gl;{ª lbj; ;DkGg
sf7df8f}+ . d'n'se/sf g;{x¿n] ;sf/FTds sfo{ jftfj/0f, u'0f:t/Lo sfo{:yn / u'0f:t/Lo lj/fdL ;]jfÚ eGg] gf/fsf ;fy ljljw sfo{qmd cfof]hgf u/L cGt/f{li6«o …gl;{ª lbj;Ú dgfP . bf];|f] ljZjo'4df 3fOt] ePsf l;kfxLx¿sf] cxf]/fq ;]jfdf v6]/ dfgjLo ;]jfsf] cg'kd pbf/x0f k|:t't u/]jfkt …n]8L ljy b NofDkÚ pkgfdn] ljZjdf VoftL sdfPsL km\nf]/]G; gfOl6+u]nsf] hGdhoGtL cyf{t !@ d]sf lbg ;+;f/e/ cGt/f{li6«o gl;{ª lbj; dgfOG5 . g]kfn gl;{ª ;+3n] oxf“ cfof]hgf u/]sf] Ps sfo{qmddf :jf:Yo tyf hg;+Vof dGqL lul//fhdl0f kf]v/]nn] gl;{ª If]qsf] ljsf;sf nflu ;/sf/L :t/af6 x¿;Dej ;xof]u ug{ cfkm" k|lta4 /x]sf] ljrf/ JoQm ug'{eof] .
cfof]hs ;ldltsf ;+of]hs k|ldnf b]jfgsf] ;efkltTjdf ePsf] pQm sfo{qmddf g]skf -Pdfn]_ sf g]tf j+lzw/ ld>, hgdf]rf{ g]kfnsf s]Gb|Lo ;b:o sdfgl;+x nfdf, ;+3sf ;Nnfxsf/ ljhof s];L, gl;{ª ;+3sf ;/nf s];L nufotn] dGtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] .
dn]l;ofdf ^) g]kfnL cnkq
sf7df8f}+ . 3/, v]t a]r]/ tyf ;fx'';“u C0f lnP/ w]/} k};f sdfpg] ;kgf ;+ufNb} ljleGg Dofgkfj/ dfkm{t dn]l;of uPsf % bh{g g]kfnLx¿ cnkq k/]sf 5g\ . s:df]s]o/ sG;N6]G6 P;÷jL sDkgLsf] ;Demf}tf kq lnP/ uPsf g]kfnLx¿ clxn] cnkq cj:yfdf k/]sf 5g\ . tL g]kfnLx¿ d'gfn cf]e/l;h sflndf6L6f]n Po/kf]6{, n'lDagL cf]e/l;h k|fln gof“afg]Zj/, a'4 hgzlQm /f]huf/ ;]jf k|fln slG6g]G6n d]gkfj/ k|fln, hfjnfv]n nlntk'/, e08f/L cf]e/l;h k|fln sf7df8f}+, cUn];f d]gkfj/ k|fln, qmfpg cf]e/l;h k|fln, gd:t] g]kfn d]gkfj/ k|fln, sflnsf cf]e/l;h k|fln, km'nd'g cf]e/l;h k|fln / PgPgPd g]kfnaf6 dn]l;of k'u]sf x'g\ .
dhu}+ofsf] ‘dfg;L’ af/] rrf{
sf7df8f}+ . ;flxTo ;fws s[i0frGb|l;+x k|wfgsf] k|d'v cfltYo Pj+ g]kfnL n]vs ;+3sf] cfof]hgfdf ePsf] Ps sfo{qmddf /fhgLlts Pj+ ;flxTodf ;lqmotfk"j{s nfUg] ;|i6f anb]j zdf{ dhu}+ofsf] kf“rf} cf}kGofl;s s[lt …dfg;LÚ af/] ljrf/ ljdz{ ul/of] . g]kfn n]vs ;+3sf cWoIf 8f= t'n;Lk|;fb e§/fO{sf] ;efkltTjdf ePsf] pQm sfo{qmddf ljleGg lj4fgx¿n] dfg;L dfly cfcfkm\gf wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] . pkGof;sf/ anb]j dhu}ofn] gf/Lx¿n] ef]Ub} cfPsf clk|o s'/fsf lj?4 cfkm"n] pkGof; n]Vg] c7f]6 u/L …dfg;LÚ n]v]sf] eGb} nf]Ug] dflg; Pj+ :jf:gLdflg;sf dgf]j}1flgs kIfnfO{ vf]tNg] k|of; u/]sf] pNn]v ug'{eof] .
dfcf]jfbL n8fs'k|lt abnfsf] efjgf
sf7df8f}+ . g]sf s]Gb|Lo ;b:o k"0f{s'df/ z]df{n] dfcf]jfbLn] sAhf u/]sf hUuf hUufwgLnfO{ lkmtf{ gu/];Dd dfcf]jfbL n8fs'nfO{ /sd pknAw gu/fpg dfu u/]sf 5g\ . g]kfn 6]«8 o'lgog sf+u|];n] ut;ftf /fhwfgLdf cfof]hgf u/]sf] sfo{qmddf pQm s'/f z]df{n] hgfPsf x'g\ . sfo{qmddf 6]«8 o'lgog sf+u|];sf cWoIf nId0f a:g]t / ;+u7gsf jl/i7 pkfWoIf k'is/ cfrfo{n] cf cfkm\gf] dGtJo k|:t't u/]sf lyP .
jfO;LPn cem} ;zQm¿kdf cfpg]
sf7df8f}+ . of]Ë sDo'lgi6 lnu -jfO;LPn_ n] oxL h]i7 bf];|f] ;ftfb]lv k|ltsf/fTds of]hgfsf ;fy ;+3if{ ug{] hgfPsf] 5 . ;+3if{sf sfo{qmdx¿df ;+;baf6 u0ftGq 3f]if0ffsf nflu hgbjfj, hgkl/rfng / ;Defljt bdgsf] k|ltsf/ nufotsf /x]sf 5g\ . ;+ljwfg;efsf] r'gfj tf]lsPsf] ;dodf gx'g] ePkl5 pQm ;+u7gsf] tTsfnLg sfo{z}nL abnL bjfjd"ns ;+3if{df pqg] of]hgf to eO{;s]sf] hfgsf/L k|fKt ePsf] 5 . bn;“usf] !@ a'“b] ;dembf/L r'“l8O;s]sf] / hgd'lQm ;]gf c:yfoL lzlj/df a;]sfn] s8f ;+3if{df pqg] of]hgf jfO;LPnn] agfPsf] bfjL ul/Psf] 5 .
cf7bnsf] cfZro{hgs df}gtf
sf7df8f}+ . cfk"lt{ dGqL /fh]Gb| dxtf]sf] cleJolQmk|lt r'/] ef“j/ Pstf ;dfhn] cfklQ k|s6 u/]sf] 5 . ;dfhn] ut zlgaf/ Ps k|]; lj1lKt hf/L ub}{ dxtf]sf] cleJolQmsf] lj/f]w u/]sf] 5 . lj1lKtdf kbLo bfloTj / dof{bf la;]{/ ;+rf/dfWoddf lbPsf] cleJolQm c;b\efj / a]k|;+usf] ePsf] pNn]v ul/Psf] 5 . :d/0fLo 5, dGqL dxtf]n] t/fO{df dw];Lx¿sf] zf;gdf a:g g;Sg] kxf8Lofx¿n] t/fO{ 5f]8\g r]tfjgL lbg'ePsf] lyof] . dGqL dxtf]sf] o:tf] ;fDk|bflos / cfklQhgs cleJolQmk|lt dfcf]jfbL / Pdfn]nufot s'g} klg kf6L{x?n] cfklQ hgfpg ;d]t g;Sg'nfO{ cfZro{hgs dflgPsf] 5 .
lgd{n nfdfsf] ;Demgf
sf7df8f}+ . g]kfn sDo'lg:6 kf6L{ -Pstfs]Gb|–d;fn_ n] sDo'lg:6 g]tf lgd{n nfdfsf] ;ftf} :d[lt lbj;df >4f~hnL ck{0f u/]sf] 5 . ;f] cj;/df kf6L{ dxf;lrj k|sfzn] ut laxLjf/ hf/L u/]sf] lj1lKtdf k"0f{ /fhgLlts :jtGqtf k|fKt ub{} cGttM ul/vfg] ;j{xf/f >dhLlj ju{sf] /fHo :yfkgf ug{ :jM nfdfsf] p2]Zo k"/f ug{ qmflGtsf/L ;+3if{df nflu/xg] pNn]v ul/Psf] 5 .
jLkL k':tsfno cnkq
sf7df8f}+ . lqrGb| SofDk;df /x]sf] jLkL k':tsfno cfly{s cefjsf sf/0f @)^) ;fnb]lv cnkq k/]sf] 5 . pQm k':tsfno )%^ ;fndf :jtGq ljBfyL{ o'lgogåf/f SofDk;df egf{ ePsf ljBfyL{;“u ;xof]u lnO{ :yfkgf ePsf] xf] . e"k' :jljo" ;efklt uugaxfb'/ yfkfsf] g]t[Tjdf ;ldltn] pQm k':tsfno :yfkgf u/]sf] xf] .
dlxnf kqsf/ e]nf
h]7 !) df
sf7df8f}+ . g]kfn kqsf/ dxf;+3n] oxL h]7 !) b]lv !! ut];Dd bf];|f] dlxnf kqsf/ e]nf /fhwfgLdf ug{ yfn]sf] 5 . pQm e]nfdf @ ;o dlxnf kqsf/sf] ;xeflutf /xg] dxf;+3n] hgfPsf] 5 . e]nfdf kqsf/ dlxnfx¿n] ef]Ug' k/]sf r'gf}tL sfo{:ynsf] jftfj/0f, sdhf]/L / ;'wf/ ug'{kg]{ kIfsf ;DaGwdf 5nkmn ul/g] ePsf] 5 .
zxLb 3f]if0ff ug{ dfu
lj/f6gu/ . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -uf]Ot ;d"x_ sf sfo{stf{af6 xTof ul/Psf OlGhlgo/ gj/fh lji6nfO{ ;lxb 3f]if0ff ug{ dfu ub}{ ut cfOtaf/ lj/f6gu/sf k|fljlws sd{rf/Ln] k|bz{g u/] . OlGhlgo/ P;f]l;og ;ldlt l8Knf]df, OlGhlgo/ P;f]l;o;g, gu/kflnsf sd{rf/L P;f]l;o;g, / lhlj; sd{rf/L P;f]l;o;gn] lji6nfO{ ;lxb 3f]if0ff ug{ dfu u/]sf lyP .
t:s/Lsf ;fdfg a/fdb
lj/f6gu/ . /fhZj glt/]/ lj/f6gu/ n}hfb} u/]sf] &* yfg k+vf eG;f/ sfof{non] ut d+unaf/ a/fdb u/]sf] hgfOPsf] 5 . lj/f6gu/ hf]ujgL gfsfaf6 l/S;f / Eofgdf Nofpb} u/]sf] ;fdfg eG;f/ sd{rf/Ln] a/fdb u/]sf x'g\ . eG;f/ gfsfaf6 v'n]cfd ;fdfg cfoft ePsf] hfgsf/L kfPkl5 /fhZj u:tLnfO{ af]nfpbf gcfPsfn] eG;f/n] ;fdfg a/fdb u/]sf] ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
hUuf lkmtf{ gug]{ dfcf]jfbL r]tfjgL
g]kfnu+h . ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr zflGt ;Demf}tf eP klg ;Demf}tf pNn+3g ub}{ b'a}kIfaLr em8k e}/x]sf ;dfrf/x¿ df]km;nsf ;x/x¿af6 cfO/x]sf 5g\ . dfcf]jfbL / k|x/LaLr utcfOtaf/ g]kfnu+hdf em8k x'“bf ljwfos ;lxt $$ 3fOt] ePsf 5g\ . af“s] lhNnf k|zf;gn] lgif]wf1f hf/L u/]sf] If]qdf k|bz{g ug{ vf]h]sf dfcf]jfbLnfO{ k|x/Ln] /f]s nufP kl5 em8k ePsf] xf] . af“s]sf] :yfgLo k|zf;gn] dfnkf]t, gfkL, e"ld;'wf/, lhNnf k|zf;g nufotsf ;/sf/L sfof{no /x]sf] If]qdf s'g} lsl;dsf] k|bz{g ug{ gkfpg] u/L lgif]wf1f hf/L u/]sf] 5 . em8kdf 3fOt] x'g]df dfcf]jfbL ljwfos k"0ff{ ;'j]bL ;lxt # bh{g sfo{stf{ / ;z:q k|x/L lg/LIfs b]j]Gb|axfb'/ l;+xnufot cf7 k|x/L /x]sf 5g\ . o;}aLr yf?jfg d'lQmdf]rf{sf s]Gb|Lo cWoIf /x]sf dfcf]jfbL s]Gb|Lo ;b:o /fdz/0f rf}w/Ln] cfkm\gf sAhfdf k/]sf hUuf lkmtf{ gug]{ hgfPsf 5g\ . ut;ftf g]kfnu+hdf ;DkGg kqsf/ ;Dd]ngdf g]tf rf}w/Ln] pQm r]tfjgL lbPsf x'g\ .
Pp6} d08kdf b'O{ b'nxL
bfª . bfª lhNnf a]nugf/ lgjf;L @@ jifL{o 1fg' rf}w/Ln] Pp6} ljjfx d08kaf6 Ps} ;dodf b'O{ o'jtLnfO{ >LdtL agfPsf 5g\ . pgsf b'O{ >LdtLdf a]nugf/ ufp“s} ;Ltf rf}w/L / wgf}/L uflj; ltnjf/LsL nIdL 5g\ . oL b'a} o'jtL;“u 1fg'sf] k|]d ;DaGw /x]sf] / b'a} k|]ldsfsf] dfof TofUg g;s]kl5 1fg'n] Ps} ;fy b'j}nfO{ ljjfx u/]sf] s'/f k|sfzdf cfPsf] 5 . ljjflxt b'nxLx¿n] klg cfkm"x¿ v'zL ePsf] hgfPsf 5g\ . b'nfxf xfn SofDk;df cWoog/t 5g\ eg] b'j} b'nxLx¿ P;Pn;L k/LIff plQ0f{ u/]sf 5g\ .
dGqL g]kfn bjfjsf] kIfdf
e}/xjf . lzIff tyf v]ns'b dGqL k|lbk g]kfnn] ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;DkGg ug{sf nflu ljBfyL{ ;+u7gx¿sf] bjfj cfjZos ePsf] ljrf/ JoQm ug{' ePsf] 5 . a'6jn ax'd'vL SofDk; :jtGq ljBfyL{ o'lgogn] SofDk;df lgdf{0f ug{ nfu]sf] ;f]wk'wsIf pb\3f6g sfo{qmddf dGqL g]kfnn] pQm s'/f eGg' ePsf] lyof] . sfo{qmddf SofDk; k|d'v k|sfzaGw' / :jljo" ;efkltn] cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm u/]sf lyP .
dGqL ofbjsf] bfjL
sfe|] . jg tyf e";+/If0f dGqL dft[sf k|;fb ofbjn ;+;baf6} u0ftGq 3f]if0ff ug'{kg]{ dfu bfjL ug'{ePsf] 5 . sfe|]sf] w'nLv]ndf g]skf dfcf]jfbL sfe|]åf/f ut;ftf cfof]lht …gof“ g]kfn / gof“ lehgÚ ljifos cGt/lqmof sfo{qmddf dGqL ofbjn] pQm s'/f eGg'ePsf] xf] .
sfo{qmddf dGqL ofbjn] gfddfqsf] /fhtGq klg g]kfnL hgtfn] grfx]sf] bfjL ug'{eof] . cGt/lqmof sfo{qmddf g]sf sfe|]sf ;efklt Pj+ ;f+;b lzj x'dfufO{, dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo ;b:o n]v/fh e§, dfcf]jfbL ;f+;b ;"o{dfg bf]ª / dfcf]jfbLsf lhNnf OGrfh{ b]z jGw'n] cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm u/]sf lyP .
Hjfnfl;“xsf sfo{stf{ s'l6P
/f}tx6 . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;“x_ sf Ps sfo{stf{nfO{ :yfgLo jf;LGbfn] lhNnfsf] nIdLk'/ bf]:tLdf ut;ftf s'6lk6 u/]sf 5g\ . s'l6g] sfo{stf{ hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;“x_ ;d"xsf % gDa/ Pl/of ;]qm]6/L ePsf] a'lemPsf] 5 . jgh+unaf6 sf7 t:s/L u/]sf] tyf ufp“sf dflg;x¿nfO{ wDSofP/ b'Mv lbg] u/]sfn] s'6lk6 u/]sf] ufp“n]x¿n] bfjL u/]sf 5g\ .
dfcf]jfbLsf] sAhf cleofg
dx]Gb|gu/ . dfcf]jfbLlgs6 yf? /fli6«o d'lQmdf]rf{sf sfo{stf{x¿n] dx]Gb|gu/ gu/ ljsf; ;ldltsf] :jfldTjdf /x]sf] ;ft lj3f hUuf sAhf u/]sf 5g\ . ;/sf/n] j}1flgs e"ld;'wf/ of]hgf nfu" gu/]sf] / e"ldxLg ;'s'Daf;Lsf] plrt Joj:yf ug{ g;s]sf sf/0f cfGbf]ngsf] sfo{qmd cg'¿k hUuf sAhf ul/Psf] dfcf]jfbLn] hgfPsf] 5 . dfcf]jfbLsf s+rgk'/ lhNnf OGrfh{ cg'n] klxnf] r/0fdf ;/sf/L hUuf sAhf ul/Psf] / ca lni6df /x]sf hldGbf/x¿sf] hUuf sAhf ug]]{ eg]sL l5g\ . sAhf ul/Psf hUuf e"ldxLg ls;fgnfO{ ljt/0f ug]{ klg cg'n] hfgsf/L u/fPsL l5g\ .
dfcf]jfbLsf uf8L klg ;+s6df
wgu9L . …dfcf]jfbL hg;QfÚ df btf{ eO{ …dfcf]jfbL gDa/ Kn]6Ú /fv]/ u'8]sf uf8Lx¿ ;/sf/n] kqmfp ug{ yfn]kl5 tL uf8Lx¿ clxn] ;8sdf b]lvg 5f8]sf 5g\ . k|x/Ln] uf8L kqmfp ug]{ cleofg hf/L /fv]kl5 dfcf]jfbL sfo{stf{x¿ k}bn lx8\g yfn]sf 5g\ . o'4sf ;dodf n'l6Psf / l5d]sL d'n's ef/taf6 eG;f/ 5nL leœofOPsf uf8LnfO{ dfcf]jfbLn] cfkm\gf] ;Qfdf btf{ u/]sf] lyof] . dfcf]jfbLsf] ;]d:jfu / yf?:jfu ;Qfdf % ;oeGbf w]/} uf8Lx¿ btf{ ePsf] ;/sf/n] bfjL u/]sf] 5 .
af9Lsf] vt/faf6 hgtf lrlGtt
slknj:t' . af0fu+uf gbL / ;f]Nxf gbL lgoGq0f ug{ t6aGw gx'“bf $ ufp“sf :yfgLojfl;Gbf lrlGtt ePsf 5g\ . oL b'a} gbLn] x/bf}gf uflj;sf x/bf}gf / s/lnof tyf sh/xjf uflj;sf sh/xjf / l;u|xf ufp“sf jfl;GbfnfO{ ;tfpg] u/]sf] kLl8tx¿n] hgfPsf 5g\ . kfgL kg{ yfn] kl5 3/ v]t 8'Ag] u/]sf] :yfgLojfl;Gbfn] b'Mv];f] kf]v]sf 5g\ .
;xfos lzlj/df cfunfuL
lrtjg . lrtjg l:yt jL/]Gb|gu/ /;f}nLdf :yflkt dfcf]jfbL ;xfos lzlj/df ut;ftf cfunfuL ePsf] / cfunfuLaf6 %) xhf/ ?lkof“ a/fa/sf] aGbf]j:tLsf ;fdfg Pj+ xltof/ tyf uf]nLx¿ hn]/ gi6 ePsf] dfcf]jfbLn] hgfPsf] 5 . k|tfk :d[lt la|u]8sf] sfof{nodf ljB't ;6{ eO{ cfunfuL ePsf] hgfOPsf] 5 .
e'6fgdf lgjf{rgsf] lj/f]w
emfkf . oxL h]7 !$ ut]b]lv e'6fgL z/0ffyL{x¿n] :jb]z lkmtL{sf nflu lhUd];/sf/nfO{ bjfjlbg lg0ff{os cfGbf]ng ug]{ hgfPsf 5g\ . e'6fgdf gd"gf lgjf{rgsf] cj;/ kf/]/ emfkf / df]/ªsf e'6fgL z/0ffyL{x¿n] lg0ff{os cfGbf]ng z'? ug{ yfn]sf] z/0ffyL{ g]tfx¿n] bfjL u/]sf 5g\ . 8's g];gn sf+u|];sf dxf;lrj l/lGhª bf]h]{n] Psnfv eGbf a9L e'6fgL cfkm\gf gful/snfO{ v]b]/ e'6fgdf ug{ nfu]sf] lgjf{rgsf] cf}lrTo g'x]g hgfpb} To;sf lj?4 ;zQm cfGbf]ng ul/g] 7f]s'jf u/]sf 5g\ . z/0ffyL{sf] pQm cfGbf]ngsf] g]t[Tj e'6fgL /fhgLlts bnsf] 5ftf ;+u7g g];gn km08 km/ 8]df]qm];Ln] ug]{ ePsf] 5 .
b'a} df]rf{ xTof cleofgdf
/f}tx6 . t/fO{ hgtflGqs d'lQmdf]rf{ -Hjfnfl;+x_ ;d"xsf /f}tx6sf cWoIf cho ofbjsf] t/fO{ hgtflGqs d'lQmdf]r{ -uf]Ot_ ;d"xsf sfo{stf{n] ut zlgaf/ xTof u/]sf] ;dfrf/;|f]tn] hgfPsf] 5 . ;/d'hjf uflj;–! a+s'n ahf/glhs @* jifL{o ofbjnfO{ uf]nL xfgL xTof ul/Psf] lyof] . pQm xTofsf] lhDdf uf]Ot ;d"xn] lnPsf] 5 . /f}tx6 ;}Go sdf08/ /f]lxtn] ofbjn] t:s/L, ckx/0f / rGbf sfo{nfO{ k|fyldstf lbPsfn] sf/afxL u/]sf] Ps b}lgs klqsf dfkm{t ;fj{hlgs u/]sf 5g\ .
;'v]{tdf If]qLo c:ktfn
;'v]{t . dWo klZrdf~rn If]qLo c:ktfnsf] ejg jL/]Gb|gu/–# df lgdf{0f x'g yfn]sf] 5 . rfn' cfly{s jif{b]lv %) z}ofsf] ejg lgdf{0f ul/g] c:ktfnn] hgfPsf] 5 . pQm c:ktfn clxn] If]qLo tflnd s]Gb|sf] ejgdf /x]/ sfd ul//x]sf] 5 . ;ft s/f]8 ?lkof“sf] nfutdf lgdf{0f x'g yfn]sf] pQm ejg @ jif{df ;DkGg x'g] c:ktfnsf d]l8sn ;'kl/8]G6]G8]G6 8f= /fdz+s/ 7fs'/n] hfgsf/L u/fPsf 5g\ . c:ktfn lgdf{0fsf nflu @@ lj3f hldg 5'6\ofOPsf] 5 .
Hjfnfn] uf]OtnfO{ x6fP
/f}tx6 . t/fO{ hgtflGqs d'lQm df]rf{ -Hjfnfl;+x ;d"x_ / k|x/LaLr ;Gtk'/df em8k ePsf] 5 . lhNnf k|x/L sfof{no uf}/af6 k|x/L pk/LIfs of]u]Zj/ /f]dvfgLsf] g]t[Tjsf] 6f]nL k|x/L rf}sL lg/LIf0f ug{ u|fdL0f If]qdf hfgnfUbf ;f] eL8Gt ePsf] xf] . le8Gtsf qmddf k|x/Ln] df]rf{sf $ j6f df]6/;fOsn sAhf u/]sf] 5 . o;}aLr Hjfnfl;+x ;d"xn] df]rf{sf] ;j{dfGo g]tfaf6 hos[i0f uf]OtnfO{ x6fPsf] hgfPsf] 5 . df]rf{sf] ljefhg kl5 Hjfnfl;+x ;d"xn] uf]OtnfO{ ;j{dfGo g]tf dfGb} cfPsf] lyof] .
lj1fgsf] s'gf]
– ljzfn kf08]
lstfa} lstfasf] b]z
k9\g] afgLn] xf] ls …km];gÚ n] ubf{ xf] cyjf cfjZostf xf] † cd]l/sfdf x'g] x/]s lqmofsnfk xfdLnfO{ ;'Gb} crDd nfUg] lsl;dsf x'G5g\ . ev{/} dfq lgsflnPsf] tYofË cg';f/ cd]l/sfdf x/]s t]x| ldg]6df Pp6f gof“ k'':ts k|sflzt x'g] u/]sf] 5 . ;f] lx;fan] Ps 306fdf nueu kf“rj6f k':ts k|sflzt x'G5g\ eGg] Ps lbgdf ;f7Lj6f gof“ k':ts k|sflzt x'g] u/]sf] ;f] tYof+sn] hfgsf/L lbPsf] 5 . o;/L yf]/} ;dodf w]/} k':ts k|sfzg ug{df cd]l/sf ljZjs} gDa/ ! df kg{ ;kmn ePsf] 5 . o;}u/L bf];|f] gDa/df kg]{ b]z k|mfG; /x]sf] klg hfgsf/L tYof+sn] lbPsf] 5 .
c08fk|]dL hgtfx¿
c08f s;n] w]/} vfg ;S5 eGg] xf]8afhL rn]df klg cd]l/sLx¿g} cufl8 x'g] s'/f csf]{ Pp6f tYof+sn] k|i6 kf/]sf] 5 . cd]l/sfdf Ps jif{df vkt ePsf] c08fsf] ;+Vof lx;fa ubf{ jif]{gL olt w]/} c08f x/]s JolQmsf] efudf k¥of] ls ;f] ;'Gbf xfdL ;a}nfO{ crDd nfUg ;S5 . cd]l/sfsf] s"n hg;+VofnfO{ hf]8]/ lx;fa ubf{ b'O{ ;o lq;¶L j6f c08f Ps cd]l/sL gful/sn] Ps jif{df vfg] s'/f lj1x¿n] atfPsf 5g\ . o;/L olt w]/} c08f jif]{gL vkt ug]{ d'n's cd]l/sf g} xf] . ljZjs} tYof+sdf o:tf x/]s s'/fdf cufl8 /x]sf] d'n's xf] cd]l/sf . ljZjd} vkt x'g] c08fdf Ps ltxfO{ c08f cd]l/sfdf dfq vkt x'g] s'/f klg lj1x¿n] hfgsf/L lbPsf 5g\ .
cfjfheGbf /]l8of] l56f]
/]l8of]sf] j]esf] ult olt w]/} x'G5 sL Tof] WjgLsf] ult eGbf klg t]h hfg ;S5 . /]l8of] j]e !*^,))) dfOn Ps ;]s]08df lx8\g ;S5 . To;}n] h'g 7fp“af6 /]l8of] k|;f/0f e}/fv]sf] x'G5, Tof] 7fp“af6 !# xhf/ dfOn 6f9f k|zf/0f ul/Psf] s'/f k|zf/0f e}/x]sf] sf]7fdf eGbf klxnf g} ;'lgg] s'/f cg;'Gwfgstf{x¿n] hfgsf/L lbPsf 5g\ . lsgsL ;f]xL sf]7fdf a:g]n] WjgLsf] ult cg'¿k ;'Gg ;S5 / !#,))) dfOn 6f9f /x]sf] dflg;n] /]l8of] j]esf] ultn] ;'Gg ;S5 .
|