& ut] efUo lgwf{/0f
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ;xefuL x'g kfp“ egL zfxL ;/sf/sf dGqLx¿ sdn yfkf, 6+s 9sfn, s]z/axfb'/ lji6 cflbn] lbPsf] l/6 lgj]bg dfly ;jf]{Rr cbfntn] cfufdL c;f]h & ut] km};nf ;'gfpg] ePsf] 5 . oxL ;f]daf/ ePsf] ax;kl5 ;jf]{Rr cbfntn] pQm lg0f{o ;'gfPsf] xf] .
ax;df l/6 lgj]bssf tkm{af6 clwjQmfx¿n] ;+ljwfg;ef h:tf] /fi6«sf] efUo lgwf{/0f ug]{ lgjf{rgdf /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bgs} cfwf/df lgjf{rg n8\g gkfpg] sfg"gL Joj:yf ;+ljwfgsf] efjgf ljk/Lt ePsf] eGb} pgLx¿n] lgjf{rgdf efu lng kfpg] cGtl/d cfb]z hf/L ug{, GofofwLz qo /fdk|;fb >]i7, an/fd s]=;L= / tkaxfb'/ du/sf] ;+o'Qm Ohnf; ;dIf dfu u/]sf lyP . ;jf]{Rr cbfntn] cGtl/d cfb]z hf/L gu/] klg lgj]bsx¿n] hgcfGbf]ng bafpg hgbdgsf s] s:tf xys08f ckgfPsf lyP / ;/sf/n] pgLx¿sf] ck/fwadf]lhd s] s:tf] sfjf{xL rnfO/x]sf] 5 < ;f] sf] k|df0f;lxt cbfntdf pkl:yt x'g ;/sf/nfO{ cfb]z hf/L u/]sf] 5 . lg0f{odf elgPsf] 5– c;f]h !# ut]b]lv ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg k|lqmof k|f/De e};Sg] ePsfn] c;f]h & ut] g} clGtd k]zL x'g]5 .
ueg{/sf] d'2f ;¥of]
sf7df8f}+ . g]kfn /fi6« a}+ssf ckb:y ue{g/ ljhogfy e§/fO{lj?4 e|i6frf/df d'2f btf{ ePsf] @ dlxgf gk'Ub} k]zL r9fOPsf] / k|fyldstfdf /flv ax; ;'? ul/Psf] ePklg yk ax; / lg0f{sf lglDt tf]lsPsf] lbg ut ;f]daf/ klg ax; x'g ;s]g . ljz]if cbfntn] efb| !) ut]df ;f] d'2fnfO{ k|fyldstfsf ;fy cufl8 a9fPsf] lyof] . ;/sf/sf] cg'/f]wdf dxfGofofwLjQmfsf] sfof{non] ax;sf] jftfj/0f ldnfPsf] lyof] . efb| !) ut]sf] k]zLdf ePsf ;Dk"0f{ d'2f kmfn]/ e§/fO{;“u ;DalGwt d'2fdf ;/sf/L jlsnx¿n] ax; u/]sf lyP . ;/sf/L jlsnx¿n] ;f]daf/ d'2fsf] ax; ug]{ u/L cbfntdf k]zL tflsPsf] lyof] . klxnf] gDa/df /x]sf] ;f] d'2fsf] ax; !! ah]af6 ug]{ to lyof] . lgwf{l/t ;dodf cbfnt k'u]sf k"j{ ue{g/ e§/fO{ / /fi6« a}+ssf ckb:y sfo{sf/L lgb]{zs ;'/]Gb| k|wfg d'2f ax; gePkl5 tf/]v lnP/ ljz]if cbfntaf6 aflxl/Psf lyP . ljz]if cbfntsf GofofwLz sf]dngfy zdf{sf] Ps xKtf ljbf ePsf] sf/0fn] e§/fO{;“u ;DalGwt d'2fdf ax; x'g g;s]sf] xf] . c;f]h !# ut] b'a} hgf cbfntdf xflh/ x'g] u/L tf/]v tf]lsPsf] 5 .
o;}aLr k"j{ ueg{/ e§/fO{lj?4sf] d'2fdf ljz]if cbfntn] e|i6frf/nfO{ ;+/If0f ug]{ lgot /fv]sf] cfz+sf JoQm ub{} ;+;b\ ;lrjfnosf] ;fj{hlgs n]vf ;ldltdf ph'/L btf{ ePsf] yfxf ePsf] 5 . ph'/Ldf ueg{/lj?4sf] d'2f x]l//xg' ePsf GofowLzx¿lj?4 Wofgfsif{0f u/fOPsf] 5 .
;]gfsf] u'gf;f]
sf7df8f}+ . g]kfnL ;]gfn] cfkm\gf] af/]df ;Qf?9 bnx¿af6 ljleGg nf~5gf / gsf/fTds l6Kk0fL eO/x]sf]df lrGtf JoQm u/]sf] 5 . k|wfg;]gfklt ?SdfËb s6jfnsf] g]t[Tjdf jl/i7 ;}lgs clwsf/L ;lDdlnt 6f]nLn] k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf;dIf e]6 ub}{ ;]gfsf] af/]df ;Qf?9 bnx¿nfO{ :ki6 x'g cfu|x u/]sf] lyof] . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg u/fpg] tof/L eO/x]s} ;dodf ;]gfsf tkm{af6 b]zsf] zflGt;'/Iffsf] cj:yfaf/] hfgsf/L u/fpg ;}lgs k|ltlglwd08nn] k|wfgdGqL ;dIf e]6jftf{ u/]sf] lyof] .
;}lgs d'Vofnodf g]kfnL ;]gfsf jl/i7 clwsf/Lx¿sf] b'O{lbg] e]nfdf k|:t't k|ltj]bgsf cfwf/df /fli6«o ;'/Iff of]hgf;lxt ;}lgs k|ltlglwd08nn] k|wfgdGqLnfO{ la|lkmª u/]sf] lyof] . pkTosf / kf“rj6} ljsf; If]qsf k[tgfklt, ljefuLo k|d'v ;lDdlnt e]nfn] b]zdf zflGt;'/Iffsf] l:yltsf] ;dLIff ub}{ cfjZos ;'/Iff of]hgfsf] cfwf/df k|ltj]bg tof/ kf/]sf] lyof] . e]nfdf k[tgfkltx¿n] cf–cfkm\gf] lhDd]jf/L If]qsf ;'/Iff cj:yf, ljleGg ;d"xaf6 x'“b} cfPsf ;z:q ultljlw, pgLx¿sf] ;}Go Ifdtf / xltof/, cfwf/ Onfsf, ;Qf?9 bnx¿sf /fhgLlts ultljlw / cfzoh:tf ljifodf cfwfl/t /x]/ tof/ kf/]sf] k|ltj]bg k|:t't u/]sf lyP .
d+l;/ $ b]lv t/fO{aGb
/fhlj/fh . hos[i0f uf]Ot ;+of]hs /x]sf] hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{n] cfufdL ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg alxisf/ ug]{ 3f]if0ff u/]sf] 5 . df]rf{sf] s]Gb|Lo tby{ ;ldltsf] ;DkGg a}7ssf] lg0f{o ;fj{hlgs ub}{ ;+of]hs uf]Otn] ut d+unaf/ hf/L ug'{ ePsf] lj1lKtdf ank"j{s u/fOg nfu]sf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg t/fO{sf hgtfsf] lxtdf gePsfn] df]rf{n] lgjf{rg alxisf/ / k|lt/f]w ug]{ hgfPsf] 5 . lj1lKtdfkm{t lgjf{rgsf] / ;z:q k|lt/f]w ug{ cfxjfg ub{} df]rf{n] ;+3if{sf gof“ sfo{qmd klg ;fj{hlgs u/]sf] 5 . lj1lKtdf efb| @* ut]b]lv c;f]h !% ;Dd k|rf/k|;f/, c;f]h !^ ut] d;fn h'n'; k|bz{g, c;f]h !&, !* / !( ut] t/fO{ aGb / c;f]h @) ut]b]lv sflt{s # ut];Dd j[xt hgkl/rfng ug]{, sflt{s $ ut] d;fn h'n'; k|bz{g, sflt{s % ut] em08f hnfpg], sflt{s ^ ut] b]lv d+l;/ @ ut];Dd a[xt hgkl/rfng ug]{ / d+l;/ # ut] d;fn h'n'; k|bz{g ug]{, d+l;/ $ ut]b]lv rf/lbg] t/fO{ aGbsf] cfx\jfg ;d]t u/]sf] hgfPsf] 5 .
dft[sf ofbj ;+s6df
hgsk'/ . g]skf dfcf]jfbLsf s]lGb|o ;b:o tyf k"j{ jgdGqL dft[sf ofbjsf] uf8Lsf rfns ljj]s d+unaf/ uf8L;lxt a]kQf eP kl5 pxf“dfly ;+s6 ylkPsf] 5 . cfkm";“u ;f]daf/ ljxfg ljbf lnO{ h ! r %)# gDa/sf] an]/f] hLk lnP/ cfdf e]6\g egL hgsk'/af6 ;Kt/Lsf] ef/bxtkm{ uPsf ljj]s d+unaf/af6 /flt;Dd ;Dks{df gcfPsf] g]tf ofbjn] eGg'eof] . dfcf]jfbL kf6L{sf] tLglbg] k|lzIf0fsf qmddf g]tf dft[sf ofbj hgsk'/ k'Ug' ePsf] xf] .
hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{sf ;+of]hs hos[i0f uf]Otn] ;+rf/sdL{;“u ;Dks{ u/L ljj]s s]xL xltof/ / uf8L ;lxt ;Kt/Lsf] ef/bxaf6 df]rf{sf] ;Dks{df cfPsf] bfjL u/]sf 5g\ . df]rf{sf ! g+= ;}Go OGrfh{ /x]sf] cj:yfdf Ps jif{cl3 ljj]s xltof/;lxt dfcf]jfbLdf k|j]z u/]sf lyP . of] 36gfnfO{ dft[sf ofbj lj?4sf] ;'lgof]lht of]hgfsf ?kdf kf6L{leq lnOPsf] 5 .
dfwj g]kfnsf] r]tfjgL
sf7df8f}+ . g]skf Pdfn]sf dxf;lrj dfwj s'df/ g]kfnn] glhs} cfPsf] u0ftGq dfcf]jfbL lqmofsnfksf sf/0f 6fl9g] vt/f a9]sf] 5 eGg'eof] . Pdfn]lgs6 ljBfyL{ ;+u7g cg]/f:jljoåf/f ;+ljwfg;ef lgjf{rgaf/] 5nkmn ug{ d+unaf/ /fhwfgLdf ;'? ePsf] k|yd /fli6«o kl/ifb\ j}7ssf] pb\3f6g ;qdf dxf;lrj g]kfnn] sfo{stf{nfO{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg tf]lsPsf] ldltdf x'g]df z+sf gu/L 9'Ss;“u k|rf/df nfUg klg cfu|x ug'{ eof] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg s;}n] rfx]/ klg ef“8\g g;Sg] bfjL pxf“sf] lyof] . hgcfGbf]ngsf] k"jf{wf/ tof/ kfg]{ a]nfb]lvsf] cf7bnLo Pstfdf vnn kfg{ gx'g] / lgjf{rg kl5sf lbgdf ;d]t o:tf] Pstf cfjZos /x]sf] ts{ g]kfnsf] lyof] .
jfO{;LPndfly c+s'zsf] dfu
jL/u+h . :jf:Yo, hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqL lul//fhdl0f kf]v/]nn] dfcf]jfbLsf] e|ft[ ;+u7g jfO{;LPnsf sfo{stf{sf] cjfl~5t ultljlwdf c+s'z nufpg' kg]{ dfu ug'{ ePsf] 5 . kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf dGqL kf]v/]nn] jfO{;LPnsf] an k|of]un] /fhgLlts If]qdf gsf/fTds k|efj kfb}{ uPsfn] To;nfO{ lgoGq0f ug{ dfcf]jfbL g]t[Tj / ;/sf/nfO{ ;'emfj lbg'eof] . hgdf]rf{ g]kfnsf pkfWoIf ;d]t /x]sf dGqL kf]v/]nn] r'gfj ef“8\g vf]Hg] / k[ystfjfbL;“u jftf{ ug{ gx'g] :ki6 ug'{eof] . pxf“n] ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf nflu cf7bnLo ;xdlt sfof{Gjog ub}{ gful/s ;dfh / cfGbf]ngsf/L zlQm hgtfaLr hfg'kg]{ / r'gfjkl5 dw]zsf hgtf :jzf;gdf hfg] ePsfn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] cj;/ u'Dg glbg dw];L hgtf;“u cfu|x ug'{eof] . dGqL kf]v/]nn] k;f{sf] kf]vl/of uflj;l:yt k|fylds :jf:Yo s]Gb|df !% z}+of Ifdtfsf] c:ktfn lgdf{0fsf nflu cfjZos k|lqmof ;'? ul/Psf] hfgsf/L lbg'eof] .
;+ljwfg aGg]df z+sf
lj/f6gu/ . g]kfn kqsf/ dxf;+3 s]lGb|o ;ldltn] dw];df k|]; :jtGqtf, ;'/Iff / ;+ljwfg;efsf] ljifodf s]lGb|t /xL dw]; ldl8of ;Dd]ng ;DkGg u/]sf] 5 . pQm ;Dd]ngsf] pb\3f6g k|d'v lgjf{rg cfo'Qm ef]h/fh kf]v/]nn] ug'{ePsf] lyof] . pQm cj;/df kf]v/]nn] ;+ljwfg;ef /fHosf] cfjZos j:t' t xf] t/, lgjf{rgsf] nflu bn / ;/sf/n] ug'{kg]{ k"jf{wf/x¿ clxn];Dd ug{ ;s]sf 5}gg\ eGg'eof] . h]7df ug]{ elgPsf] lgjf{rg ;dodf x'g ;s]g / d+l;/df ug]{ elgPsf] klg lgjf{rg ePg eg] d'n'sn] ljZj;gLotf u'dfpg] 7f]s'jf;d]t pxf“n] ug'{ePsf] 5 . pQm cj;/df g]kfnL sf+u|];sf s]lGb|o ;b:o 8f= z]v/ sf]O/fnfn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg eg]sf] b]zsf] d"n sfg'g agfpg] ynf] xf] b]zsf] sfg'g agfpg cf7bn dfq xf]Og c?nfO{ klg ;dfj]z ug'{k5{ eGg'eof] .
ljZjsf w]/} d'n'sdf ;+ljwfg;ef ag]klg ;+ljwfg gag]sf] cj:yf klg ePsf] x'“bf oxf“ To:tf] x'g glbg ;a}nfO{ r'gfjdf ;xefuL u/fpg' kg]{ cfjZostfnfO{ cf}+Nofpg' eof] . cf7bn dfq} d'n'sdf 5, cf7bnn] h] klg ug{ ;S5 / ug{ ldN5 eGg] ;f]rfO{ /fVg' x'“b}g–sf]O/fnfsf] syg lyof] . k|]; sfplG;nsf cWoIf /fh]Gb| bfxfnn] clxn] /fHo zlQm sdhf]/ 5 . sdhf]/ /fHozlQmnfO{ ;Dk"0f{ lhDd]jf/L lbg' x'“b}g /fHonfO{ ;xLlbzf lbg] sfdsf] lhDd]jf/L k|];n] lng'k5{ eGg'eof] .
;f]xL sfo{qmddf /fhgLlts ljZn]ifs l;s] nfnn] clxn]sf] lghLIf]qsf] kqsfl/tf hutn] ;/sf/nfO{ ;r]t u/fpg] sfd ug{ ;s]sf] 5}g, k|];n] g} ;/sf/sf] efiff af]Ng] u/]sf] x'“bf dw];sf] cfGbf]ng cf]em]ndf k/]sf] 5 eGg'eof] .
;+rf/dfWodn] hlxn] klg k|ltjfbLsf] e"ldsf lgjf{x ug'{kg]{ xf] t/ ljutdf h'g lsl;dn] k|ltkIfsf] e"ldsf lgjf{x ug]{ u/]sf lyP clxn] ;f] e"ldsf lgjf{x ug{ g;s]sf] x'“bf ;/sf/n] dgkl/ ul//x]sf] bfjL pxf“n] ug'{eof] .
;b\efjgf kf6L{ km'6sf] ;+3f/df
sf7df8f}+ . ;/sf/df ;xefuL g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbb]jL_ km'6sf] ;+3f/df k'u]sf] 5 . b'O{ v]dfdf :ki6 ¿kn] ljeflht x'g k'u]sf] ;f] bndf dxflwj]zgaf/] Psdt x'g g;s]kl5 gf}6+sLsf] ¿kdf kf6L{ km'6\g] cj:yf cfPsf] 5 . Ps ;d"x lgwf{l/t ldltd} dxflwj]zg ug]{ / csf]{ ;d"x s'g} klg xfntdf dxflwj]zg ug{ glbg] c8fgdf a;]kl5 o:tf] l:ylt ePsf] xf] . o;cl3 bnsf] dxfljw]zg cfh}b]lv jL/u+hdf x'g] 3f]if0ff ul/Psf] lyof] . t/ cWoIf cfgGbb]jL l;+xn] k|ltlglw gfdfjnL 5gf]6df clgoldttf ePsf] eGb} dxflwj]zg :ylut ul/Psf] 3f]if0ff u/]sL lyOg\ . ;fy} l;+xn] ;b\efjgfaf6 ;/sf/df k|ltlglwTj u/]sf kf6L{ pkfWoIf /fh]Gb| dxtf]nfO{ kf6L{n] ;/sf/af6 lkmtf{ af]nfpg] lg0f{o u/]sf] eGb} k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf ;dIf kq k7fPsL lyOg\ . t/, dGqL dxtf]sf] kIfn] eg] lgwf{l/t ldltdf cfh}b]lv cfof]lht kf6L{sf] ljz]if dxflwj]zg ;DkGg ub}{5 .
b'a} kIfsf] ljjfbn] pu|¿k lnPkl5 b'a} ;d"xn] cf–cfkm\g} ;d"xnfO{ cflwsfl/s / j}wflgs kf6L{ agfpg] w'gdf nfu]sf 5g\ . tLj| cf/f]k k|Tof/f]kaLr cWoIf l;+x v]dfn] jl/i7 pkfWoIf nId0f nfn s0f{, pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqL /fh]Gb| dxtf] / /fdgf/fo0f ofbj Pj+ dxf;lrj clgns'df/ emfnfO{ kf6L{ ;b:oaf6 lgnDag u/]sf] 5 . s0f{ tyf dxtf] ;d"xn] eg] kf6L{ cWoIf l;+xdflyg} cljZjf;sf] k|:tfj btf{ u/]sf] 5 . ;f] ;d"xn] dxf;lrj Zofd;'Gb/ u'KtfnfO{ ;fwf/0f ;b:oaf6 ;d]t lgnDag u/]sf] 5 . b'a} ;d"xn] ljwfg cg'¿k g} Psn] csf{nfO{ sf/afxL ul/Psf] bfjL u/]sf 5g\ .
3fOt]x¿ pkrf/ vr{af6 al~rt
sf7df8f}+ . /fhwfgLsf s]xL :yfgdf ut;ftf ePsf] jd lj:kmf]6gdf k/L 3fOt] ePsfx¿sf] pkrf/sf nflu ;/sf/n] e]befjk"0f{ Jojxf/ u/]sf] a'lePsf] 5 . jL/c:ktfndf pkrf/ u/fO/x]sfnfO{ u[xdGqfnon] pkrf/sf] lhDdf lnPsf] 5 eg] sf7df8f}+ c:ktfndf pkrf/ u/fO/x]sfnfO{ ;/sf/n] zlgjf/;Dd klg vr{ Joxf]/]sf] 5}g . lqk'/]Zj/sf] lj:kmf]6gdf k/L 3fOt] ePsL ;'zLnf dxh{gsf] kl/jf/n] zlgaf/;Ddsf] ;a} pkrf/vr{ cfkm}+n] ub}{ cfPsf] hgfPsf] 5 . lhNnf k|zf;gn] ;/sf/L c:ktfndf egf{ ePsfnfO{ dfq pkrf/vr{ Joxf]g{] gLlt /x]sf] hgfPsf] 5 .
sIff ! b]lv c+u|]hL clgjfo{ x'g]
sf7df8f}+ . lzIff dGqL k|bLk g]kfnn] ;/sf/L ljBfnodf sIff ! b]lv g} c+u|]hL ljifo clgjfo{ agfpg] hgfpg' ePsf] 5 . dGqL g]kfnn] ;/sf/L ljBfnodf cWofkg u/]sf] ljBfyL{nfO{ uf]7fnf] agfpg] xf]Og eGb} cGt/f{li6«o If]qdf ;d]t ljSg ;Sg] hgzlQm tof/ u/fpg' kg]{ :ki6 ug'{eof] . …;fd'bflos ljBfnodf u'0f:t/Lo lzIff ;Dej 5Ú eGg] ljifodf u'0f:t/Lo lzIffdf sfd ul//x]sf] ljBfnosf] cg'ej cfbfg–k|bfg sfo{qmddf dGqL g]kfnn] pQm s'/f hgfpg' ePsf] xf] . sfo{qmddf lzIff ljb\ k|f=8f= ljBfgfy sf]O/fnf / lzIff ljefusf dxflgb]{zs hgfb{g g]kfnn] cf–cfkm\gf] dgtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] .
;+ljwfg;ef k|lzIf0f e]nf
sf7df8f}+ . Pdfn] g]tf czf]s /fO{n] ;+ljwfg;ef ;b:o lgjf{rg k|of]hgsf nflu dfq} …u0ftGqÚ sf] gf/f cl3 ;f/]sf] eg]sf 5g\ . Pdfn] t]x|y'd–sf7df8f}+ ;Dks{ d~råf/f zlgjf/ /fhwfgLdf cfof]lht …;+ljwfg;ef lgjf{rg, @)^$ sf] ;Gbe{df k|lzIF0ffTds e]nfdf /fO{n] sf+u|]; u0ftGqk|lt k|lta4 gePsf] bfjL klg u/]sf lyP .
lgjf{rgsf nflu /fhgLlts ;d";“u jftf{ / cfk/flws ;d"xnfO{ bdg u/L ;/sf/ cl3 a9\g'k5{ . uf]Ot / Hjfnf l;+x /fhgLlts kf6L{ x'g\, ltgLx¿;“u rf“8} jftf{ ug'k5{– g]tf /fO{n] eg] . Pdfn]sf] kIfdf hgdt l;h{gf ug{ o'jfx¿ cf–cfkm\gf] 3/ hfg'kg]{ /fO{sf] ljrf/ lyof] . e]nfdf ;Dks{ ljefu k|d'v uf]kfn zfSo, ;f+;b ljho ;'Aaf, sf]zL c~rn ;Dks{ d~r cWoIf cf/=s]= df]Qmfg nufotsf ;xefuL lyP .
nfoG; Sna czf]sfåf/f :jf:Yo lzlj/
sf7df8f}+ . efb| @$ ut] 7d]nl:yt h]kL xfO{:s"nsf] k|f+u0fdf nfoG; Sna ckm sf7df8f}+ czf]sfåf/f ljBfnosf kf“r ;o 5fq, 5fqf tyf cGo JolQmx¿nfO{ lgMz'Ns ¿kdf :jf:Yo k/LIf0f u/L cf}ifwL ljt/0f ul/of] . g]kfn d]l8sn sn]hsf 8fO/]S6/ 8f= /d]z k|;fb s'df/ kfyf, 8f= 8f]n]Gb|/fh l/hfn, 8f= ;'zLn a/fn, 8f= ;+lht k+l8t, 8f= clgn 7fs'/, 8f= lk|oft kf7s, 8f= cfzf l;+x, 8f= ;'eb|f zfSo cflbn] :jf:Yo k/LIf0f ul/ ;]jf k'¥ofpg' ePsf] lyof] . cf–cfkm\gf] kl/ro cfbfg–k|bfg ug]{ sfo{qmddf czf]sfsf cWoIf /d]z ;/f{kmn] ;dfh ;]jfsf] If]qdf lg/Gt/ lqmofzLn eO{ ufp“, 6f]n, zx/sf] cfjZostf cg';f/ sfo{ u/L /xg] ljZjf; lbnfpg' ePsf] lyof] .
h]kL xfO{ :s"nsf k|fwfgfWofks ;"o{/fh zfSo, g]kfn d]l8sn sn]hsf 8fO/]S6/ 8f= /d]zk|;fb l;+x, 8f= cfzf l;+x nufotsf JolQmx¿n] :jf:Yo lzIffaf/] af]Ng' ePsf] lyof] . nfoG; Sna ckm lnof]sf cWoIf /]lhgf ah|frfo{, sf7df8f}+ czf]sfsf cWoIf /d]z ;/f{km, ;"o{k|;fb zfSo, gf/fo0f s[i0f, rGbf /f}lgof/, ljqmd/fh e§/fO{, k|]d k|;fb zdf{, /d]z s'df/ /f}lgof/, lzj /ljg >]i7, huGgfy k'8f;}gL nufot #) hgfn] :jf:Yo lzlj/df :jo+;]jssf] sfo{ ug'{ePsf] lyof] .
jL=kL sf ljrf/ ;fGble{s
sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u|];n] ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfsf ljrf/ cfh klg plQs} ;fGble{s / o'ufGtsf/L ePsf] hgfPsf] 5 . ($ cf}+ jLkL sf]O/fnfsf] hGd holGtsf cj;/df Ps lj1lKt hf/L u/L g]kfnL sf+u|];n] :j= sf]O/fnfnfO{ g]kfnL hgtfsf k|]/0ffk'~h /x]sf] pNn]v u/]sf] 5 . k|hftGqsf] :yfkgf, /fli6«o lxt k|j4{g Pj+ hgtfsf] clwsf/ /Iffsf nflu jLkL sf]O/fnfn] s}of}+ k6s y'k|} hf]lvdsf] ;fdgf ug'{ k¥of], cfkm\gf] cf:yf, cfbz{ / l;4fGtaf6 clnslt klg kl5 gx6]/ b]z / hgtfsf] lxt / xssf lglDt nl8/xg] jLkL sf]O/fnf dxfg /fi6«jfbL /fhg]tf, lrGts / o'ufGtsf/L x'g'x'GYof] – lj1lKtdf elgPsf] 5 .
;Dk"0f{ g]kfnL hgtfsf] Tofu / alnbfgaf6 k|fKt nf]stGqnfO{ ;+:yfut u/L :yfoL zflGt:yfkgf ug{ ;+ljwfg;ef a9fpg] sf+u|]; kf6L{sf] sfo{qmd /x]sf] klg lj1lKtdf :ki6 ul/Psf] 5 .
lsz'ghL u0ftGqsf] ljkIfdf
sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u|];sf ;+:yfks g]tf Pj+ k"j{ k|wfgdGqL s[i0fk|;fb e§/fO{n] Ps lj1lKt hf/L ub}{ xfn /fhtGqn] g} ;xL cy{df ljljw wd{, ;+:s[lt, hfthflt / /fhgLlts ;d"xaLr Pstfsf] k|tLssf ¿kdf sfd ug{ ;Sg] wf/0f /fVg' ePsf] 5 . g]kfnL sf+u|];n] ;+3Lo nf]stflGqs u0ftGqsf] Ph]08f lnP/ ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf hfg] lg0f{o u/] nuQ} s[i0fk|;fb e§/fO{n] kf6L{ s]lGb|o sfo{ ;ldltsf] lg0f{o ;'vb g/x]sf] pNn]v ub}{ To;k|lt lrGtf k|s6 ug{' ePsf] 5 . …g]kfnL sf+u|];n] ^! jif{ k'/fgf] cfkm\gf] d"No dfGotfnfO{ tf]8\g' x'“b}g, jLkL sf]O/fnfsf] /fli6«o Pstf / d]nldnfk gLltsf] ;fGble{stf olta]nf klg plQs} /x]sf] 5Ú lj1lKtdfkm{t sf+u|];sf ;+:yfks g]tf e§/fO{n] eGg' eof] . lj1lKtdf elgPsf] 5– g]kfndf sfod ;+qmd0fsfnsf] ;'/lIft cjt/0f Pstf / d]nldnfksf] dfWodaf6 dfq ;Dej x'g]5 . /fi6«, /fli6«otf / k|hftGqsf nflu sf+u|];n] cgj/t n8]sf] Oltxf; :d/0f ub}{ e§/fO{n] cufl8 eGg' ePsf] 5– u0ftGqdf hfg] Ph]08f sf+u|];sf] x'g ;Sb}g .
tLhdf k|x/Lsf sfo{qmd
sf7df8f}+ . xl/tfnLsf tLhsf] cj;/df ;z:q k|x/L an a+unfd'vL ljz]if sfo{bn u0f xNrf]sn] ljz]if sfo{qmdsf] cfof]hgf u¥of] . ;z:q k|x/L kl/jf/ dlxnf ;+3sL cWoIf >LdtL zflGt jnLsf] k|d'v cfltYodf ;f]xL u0fdf sfo{qmdsf] cfof]hgf ul/Psf] xf] . ;z:q k|x/L kl/jf/ dlxnf ;+3sL cWoIf zflGt jnLn] To; cj;/df pkTosfl:yt ;z:q k|x/L ansf OsfOx¿df sfo{/t Ps;o %) hgf eGbf a9Lsf] ;+Vofdf pkl:yt dlxnf clws[t hjfgx¿nfO{ r"/f, wfuf], l6sf / kf]t] nufotsf ;f}efUosf ;fdfu|L k|bfg ug'{eof] .
sfo{qmdsf] k|f/Dedf ;z:q k|x/L kl/jf/ dlxnf ;+3sL ;xsf]iffWoIf >LdtL alatf e§/fO{n] u0fsf] tkm{af6 ;f}efUosf ;fdu|L ;+3sL cWoIf jnLnfO{ k|bfg ug'{ePsf] lyof] . ;f] u0fn] tLhsf] cj;/df x/]s jif{ o:tf sfo{qmd ub}{ cfO/x]sf] s'/f pQm u0fsf u0fklt ;z:q k|x/L pk/LIfs hfgsL/fh e§/fO{n] hfgsf/L lbg'eof] .
Ps a'ydf Ps ;o Pdfn]
sf7df8f}+ . k|htflGqs /fli6«o o'jf ;+3n] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf pd]bjf/, dtbftf / dtk]6Lsf ;'/Iff ug{ Ps a'y Ps ;o o'ysf] cjwf/0ff cl3 ;f/]sf] 5 . ut cfOtaf/ /fhwfgLdf ;DkGg kqsf/ ;Dd]ngdf pQm cjwf/0ff af/] hfgsf/L u/fOPsf] lyof] . sfo{qmddf ut @! / @@ ebf}+df a;]sf] ;+3sf] rf}yf] k"0f{ a}7saf/] klg cjut u/fOPsf] lyof] . lgjf{rg cleofgsf nflu * / ( c;f]hdf sf7df8f}+df /fli6«o sfo{stf{ e]nfsf] cfof]hgf ug]{ hfgsf/L klg ;+3n] hgfPsf] 5 .
nfu" cf}ifw sf/f]af/ ug]{ # hgf kqmfp
sf7df8f}+ . k|x/Ln] nfu" cf}ifw ;]tf] x]/fOg ! ;o ^* u|fd;lxt # hgfnfO{ ut;ftf kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp kg]{df ;TojtL ( 3/ eO{ sf7df8f}+ uf]+ua' * 8]/f u/L a:g] #( jifL{o cfOt/fd tfdfª, uf]/vf cf“klkkn ! 3/ eO{ sf7df8f}+ sk'/wf/f 8]/f u/L a:g] @& jifL{o xl/s[i0f /fgf / uf]/vf l;lb{af; * 3/ eO{ sf7df8f}+ dgd}h' uf}/Lufp“ a:g] %! jifL{o /fdaxfb'/ u'?ª /x]sf 5g\ . tL cleo'Qmx¿nfO{ k|x/Ln] uf]+ua' * dxfb]j6f/af6 ;]tf] x]/f]Og ;lxt kqmfp u/]sf] lyof] .
k|dåf/f ;]gfnfO{ lgb]{zg
sf7df8f}+ . k|d lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] d'n'sdf h:tf];'s} kl/l:ylt cfPklg To;;“u ;fdgf ug{sf nflu tof/ /xg g]kfnL ;]gfnfO{ lgb]{zg lbg'ePsf] 5 . g]kfnL ;]gfsf k|d'v, ljefuLo k|d'v, / pkTosf / kf“r ljsf; If]qsf k[tgfklt;“usf] e]63f6 sfo{qmddf k|d sf]O/fnfn] pQm lgb]{zg lbg'ePsf] xf] . g]kfnL ;]gfn] g]kfn ;/sf/sf] cfb]z / lgb]{zg kfngf ug{ / k|hftGqk|lt k|lta4 /xg] b[9tf JoQm u/]sf] 5 .
;"rgf ljefudf lghfdlt ;]jf lbj;
sf7df8f}+ . /fhwfgLsf] ltnu+ufl:yt ;"rgf ljefun] ut;ftf ljleGg sfo{qmdsf] cfof]hgf u/L lghfdlt ;]jf lbj; sfo{qmd dgfPsf] 5 . ljefusf dxflgb]{zs d's'Gb/fh cfrfo{sf] ;efkltTjdf ;DkGg pQm sfo{qmddf k|ltof]lutf cfof]hgf ;d]t ul/Psf] lyof] . pQm k|ltof]lutfdf xl/x/ sfsL{, czf]s lji6 / s]bf/axfb'/ e§/fO{ k|yd, l4tLo / t[tLo ePsf lyP .
dfcf]jfbLåf/f ;/sf/ 5f]8\g] wDsL
sf7df8f}+ . dfcf]jfbL g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] sf+u|];sf] u0ftGq ;fdGtL rl/qsf] ePsf] hgfpg' ePsf] 5 . qmflGtsf/L kqsf/ ;+3 ¿kGb]xLn] ut;ftf a'6jndf cfof]hgf u/]sf] kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf g]tf e§/fO{n] ;f] s'/f JoQm ug'{ePsf] xf] . sfo{qmddf e§/fO{n] ;/sf/ 5f]8\g] hfgsf/L ;/sf/sf] g]t[TjnfO{ lbO;s]sf] t/ 5f]8\g] ldlt gtf]lsPsf] :ki6 kfg'{ePsf] 5 .
/fhgLltaf6 k"0f{ cnu /xg] 5'
@)^$ ;fn efb| @@ ut] d]/f] kl/jf/ e]6]/ a'6jnaf6 sf7df8f}+ kmls{g] qmddf g]skf dfcf]jfbLsf] eft[ ;+u7g jfO{;LPnn] e}/xjf Po/kf]6 glhsaf6 ckx/0f u/L # lbg;Dd a]kQf kf/L dfgl;s / zf/Ll/s oftgf;lxt efb| @$ ut] ck/fGx ¿kGb]xL dwjnLofaf6 d]/f ;fyLx¿sf] /f]xj/df ckx/0f d'Qm ePsf] 5' .
lj:t[t zflGt ;Demf}tf, @% a'“b] cfrf/ ;l+x+tf kfngf ug}{ k|lta4tf ;lxt cGtl/d ;+;b / ;/sf/df ;d]t ;fd]n ePsf] dfcf]jfbL kIfaf6 d dfly ePsf] b'Ao{jxf/, wfswDsLsf] d lgGbf / eT;{gf ub{5' . dfgjclwsf/ / k|]; :jtGqtfk|lt dfcf]jfbLn] JoQm ub}{ cfPsf] k|lta4tf kfngf ug{ dfcf]jfbL tof/ 5}g eGg] s'/f ddfly 36]sf] 36gfn] g} k|dfl0ft u/]sf] 5 . dfcf]jfbL jfO{;LPn ¿kGb]xLn] ddfly nufPsf ljleGg !@ cf/f]k tYolxg, e|fds ePsf] s'/f ;a}df cjut u/fpb} d}n] pgLx¿s} lx/f;tdf klg lnlvt egfO{/fv]sf] 5' . pgLx¿n] nufPsf ldYof cf/f]kx¿sf] pgLx¿;“u} klg v08g ul/;s]sf] 5' / ;d:t ;a}df tL ldYof, skf]nslNkt cf/f]kdf ljZjf; gug{ cfu|x ub{5' . ckxl/t cj:yfdf d;“u cToGt lhDd]jf/ 9+un] k|:t't ePsf s]xL dfcf]jfbL g]tf tyf sfo{stf{x¿nfO{ ljz]if wGojfb lbg rfxG5' / cToGt u}/ lhDd]jf/ 9+un] k|:t't x'g] dfcf]jfbL jfO{l;Pnsf s]xL sfo{stf{ tyf g]tfx¿nfO{ cfufdL lbgdf lhDd]jf/ / /fhgLlts 9+un] k|:t't x'g cfu|x ub{5' .
cfh;Dd d}n] s'g} lsl;dsf] ck/fw u/]sf] 5}g / u/]sf] k|dfl0ft ePdf b]zsf] sfg'g adf]lhd ;hfo ef]Ug ;bf tof/ 5' . /fhgLlts ;jfndf hgtfn] ug]{ x/]s lg0f{o :jLsfo{ x'g] / cfufdL lbgdf d /fhgLltaf6 k"0f{ cnu /xL :jtGq kqsf/ / snfsf/sf ¿kdf /xL/xg] k|lta4tf ;d]t hfx]/ ub{5' . d]/f] hLjg /Iffsf nflu dfcf]jfbL ckx/0fsf] lj/f]w / ckx/0faf6 d'Qm ug{ cfjfh p7fpg] ;a} dfgj clwsf/jfbL, kqsf/, gful/s ;dfhsf ;a} ldqx¿df cfef/ JoQm ub{5' .
– /fdk|;fb vgfn
kqsf/ tyf snfsf/
;+ljwfg;efsf nflu blnt dlxnf cleofg
;+ljwfg;efsf nflu blnt dlxnf cleofg blnt dlxnfx¿sf] :jtGq kxn xf] . nf]stflGqs cfGbf]ng )^@÷)^# / !) jif]{ hgo'4n] lgdf{0f u/]sf] gof“ /fhgLlts kl/j]zdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg dfkm{t /fHosf] k'g;{+/rgfsf] ;Gbe{df blnt ;d'bfosfdlxnfsf] /fhgLlts ;xeflutfnfO{ ;'/lIft ug{ nf]stflGqs u0ftGq :yfkgfsf] cleofgdf blnt dlxnfx¿nfO{ k"0f{ lqmofzLn t'Nofpg] p2]Zon] o; cleofgsf] yfngL ul/Psf] 5 .
k5fl8 kfl/Psf ju{, ;d'bfo, hfthflt, cNk;+Vosnufotsf] ;Dk"0f{ clwsf/ ;'lglZrt ug]{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf /fhgLlts, clwsf/d'vL cfGbf]ng, ljleGg k]zf tx / tKsfdf ePsf blnt dlxnfx¿nfO{ uf]naGb ub}{ ;+ljwfg;ef nufot /fHosf x/]s ;+/rgfdf blnt dlxnfsf] k|ltlglwTj ;'lglZrt ug{, nf]stflGqs u0ftGq kIfw/ /fhgLlts bnx¿df blnt dlxnf ;xeflutfsf nflu bafa l;h{gf ug{ ;/sf/L Pj+ u}/;/sf/L If]qdf blnt dlxnfx¿sf] ;xeflutf cleofg rnfpg, ;+ljwfg;ef s], lsg / s;/L < h:tf s'/f blnt dlxnfx¿sf] aLr k'¥ofpg c1fgtfsf] e"d/Ldf ?dnLPsf blnt dlxnfx¿sf] aLrdf ;+ljwfg;efsf] cfjZostf / cf}lrTotfsf] af]w u/fpg, b]zsf] cfd"n kl/jt{gsf nflu ;fxfbt k|fKt u/]sf 1ft, c1ft ;lxbx¿sf] alnbfgnfO{ pRr ;Ddfg ub}{ ljleGg /fhgLlts cf:yfdf cfa4 k]zf / Joj;fodf 5l/P/ /x]sf blnt dlxnfx¿nfO{ ;+ul7t ub}{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg / nf]stflGqs u0ftGqsf] cleofgnfO{ t]h agfpg ;+ljwfg;efsf nflu blnt dlxnf cleofg )^$ u7g ul/Psf] 5 . o;n] b]zsf ljleGg efudf ;ef, uf]i7L, h'n'; wgf{ nufot bafa d'n's sfo{qmd ug]{5 . b]zel/sf blnt dlxnfx¿sf] k|ltlglwTj x'g] u/L l56} /fli6«o ;Dd]ng u/L cleofgsf lqmofsnfknfO{ ;zlQms/0fdf cufl8 a9fpg] 5 . cfzf 5 o; cleofgnfO{ x/]s If]qaf6 ;xof]u, ;b\efj / ;dy{g ldNg] 5 .
…;+ljwfg;efsf nflu blnt dlxnf cleofgÚ uf}/f g]kfnLsf] ;+of]hsTjdf !! ;b:oLo ;lrjfno ;ldlt / $& ;b:oLo k"0f{;ldlt u7g ul/Psf] 5 .
cleofgsf] p2]ZoM
!= ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg / nf]stflGqs u0ftGq :yfkgfsf nflu blnt dlxnfx¿nfO{ lqmofzLn agfpg] .
@= ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL nfu" u/fpg bafad'ns cleofg rfNg] .
#= /fhtGq lj/f]wL nf]stflGqs u0ftGqsf kIfw/ blnt dlxnfx¿nfO{ uf]naGb u/L ;femf d~r lgdf{0f ug]{ .
$= ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ## k|ltzt dlxnf cf/If0f leq blnt dlxnfsf] ;dfg'kflts k|ltlglwTjsf] nflu bafa l;h{gf ug]{ .
% ;+ljwfg;ef lgjf{rg nufot /fHosf] x/]s ;+/rgfdf blnt ;d'bfosf nflu @) k|ltzt k|ltlglwTjsf] nflu bafa d'ns sfo{qmd ug]{ .
^= hftLo Pj+ ln+uLo zf]if0fdf k/]sf blnt dlxnfx¿sf ;d:of ;dfwfgsf nflu ;femf cleofg yfNg] .
&= blnt dlxnf clwsf/sf lglDt sfo{/t ;+:yfx¿;“u xft]dfnf] ub}{ blnt dlxnfd'lQmsf] ;femf cleofg yfNg] . kl/of]hgfeGbf klg :jo+;]jL efjgfn] sfo{qmd cufl8 a9fpg] .
*= blnt dlxnfx¿nfO{ /fhgLlts, cfly{s, ;fdflhs Pj+ ;f+:s[lts¿kn] ;an / ;Ifd agfpg cleofg rfNg] .
(= blnt ;d'bfoleqsf jfbL dlxnfx¿n] ef]lu/x]sf hftLo Pj+ of}g zf]if0fsf lj?4, ;+ul7t kxn ub}{ afbL ;d'bfosf] k'g:yf{kgf cfGbf]ngnfO{ cufl8 a9fpg] .
!)= t/fO{ blnt dlxnfnfO{ uf]naGb ub}{ ;r]tgf cleofg rnfpg] .
!!= nf]stflGqs u0ftGqsf kIfw/ /fhgLlts bnsf dlxnf ;+u7gx¿, gful/s ;dfh, :jb]zL, Pj+ ljb]zL lgsfox¿;“u ;Dks{ tyf ;dGjo lj:tf/ ub}{ blnt dlxnf cfGbf]ngnfO{ ;zQm agfpg] .
!@= ;+ljwfg ;efsf nflu blnt dlxnf cleofg nf]stflGqs u0ftGqsf kIfw/, /fhgLlts bn, ljleGg k]zf Joj;fo Pj+ :jtGq¿kn] dlxnf d'lQm cfGbf]ngdf lqmofzLn dlxnfx¿nfO{ ;+ul7t ug{] .
!#= ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg / ;+ljwfg;efsf] clGtd 6'+uf] gnfUbf;Dd blnt dlxnfx¿sf] :jtGq ;femf ;+hfnsf] ¿kdf /xg] .
– uf}/L g]kfnL ;+of]hs
lhNNff ;dfrf/
s/ 5Ng]x¿nfO{ xflsdx¿sf] ;+/If0f
lj/f6gu/ . cfGtl/s /fhZj sfof{no lj/f6gu/sf k|d'v s/ clws[t nId0f a:g]t s/ k/LIf0fsf] cf8df cy{ ;+sngtkm{ nfUg' ePsf] 5 . lghsf] lgb]{zgdf s/ clws[tx¿ u0f]z g]kfn / Zofd e08f/Ln] s/ k/LIf0fsf] gfddf s/bftfnfO{ b'Mv lbg] / df]6f] /sd ;+sng u/L k|d'v s/ clws[tnfO{ a'emfpg] u/]sf] s'/f sfof{no ;"qn] hgfPsf] 5 . cfly{s jif{ @)^#÷@)^$ ;Dddf !() j6f s/bftfsf] s/ k/LIf0f ul//;s]sf] / pQm s/ k/LIf0f ubf{ % s/f]8 hlt yk /fhZj ltg'{kg]{ b]lvPsf] sfof{no ;"qn] hgfof] .
o;/L sfof{non] s/ k/LIf0f ubf{ Eof6df btf{ ePsf s/bftfaf6 /fhZj 5n]sf] e]l6Psf]df /fhZj 5n] jfkt s] slt /sd 5lnPsf] 5, ;f] a/fa/ ztk|ltzt h/Ljfgf / cGtz'Ns tkm{ %)k|ltzt h/Ljfgf ug'{kg]{ sfg'gL k|fjwfg /x]sf] ePklg s/ k/LIf0f ubf{ 7"nf s/bftfsf] xsdf k|foM pgLx¿sf] lx;fanfO{ dfGotf lbg] t/ ;fgf s/bftfsf] xsdf k|df0fx¿ vf]Hg] u/]sf] s'/f Ps kLl8t Jofkf/Ln] hgwf/0ffl;t u'gf;f] kf]v] . ;fgf s/ bftfsf] s/ k/LIf0f ubf{ $ xhf/ b]lv !) xhf/;Dd / 7"nf s/ bftfsf] s/ kl/If0f ubf{ % k|ltzt b]lv !) k|ltzt;Dd cltl/Qm /fhZj lng] u/]sf] :jo+ Jofkf/Lx¿n] u'gf;f] u/]sf 5g\ . cfGtl/s /fhZj sfof{no lj/f6gu/df s/sf] bfo/fdf ;dfj]z ePsf s/bftfsf] xsdf $ jif{df sfof{non] s/ k/LIf0f ul/ ;Sg' kg]{ / pQm s/ k/LIf0f cfGtl/s /fhZj sfof{no lj/f6gu/sf k|d'v s/ clws[tsf] lgb]{zgaf6 ;d]t x'g] u/]sf] sfof{no ;"qn] hfgsf/L u/fPsf] 5 .
Hjfnf ;d"xåf/f jd lj:kmf]6
jL/u+h . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -Hjfnf ;d"x_ n] ut;ftf jL/u+hsf] d'Vo Jofkfl/s s]Gb| dfO:yfgdf ad lj:kmf]6g u/fPsf] 5 . pQm 36gfsf] lhDdf jL/u+h gu/;+of]hs lj/f6 ;xjLn] lng'ePsf] 5 . 36gf:yndf gk8lsPsf] Pp6f ad e]l6Psf] ;'/Iff;|f]tn] pNn]v u/]sf] 5 . o;}aLr ef/tLo ck/fwL d'Ggf zdf{ / ;'hg kf08]sf dfl/Psf $ hgf ;xof]uL dWo # hgfsf] klxrfg e};s]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . k|x/L;“usf] eL8Gtdf dfl/Psf $ hgfdWo] df]ltxf/Lsf hok|sf; sf:ok d'Ggf zdf{;“usf] k9\g] ;fyL /x]sf] / ;Ltfd9L lgjf;L d'GgLs'df/ l;+x / kz'/fdk'/ df]tLxf/Lsf r'dgl;+x d'Ggfl;+xsf] glhssf] ;xof]uL ePsf] v'Ng cfPsf] 5 .
# hgf cfGbf]ngsf/L 3fOt]
;nf{xL . blnt, hghflt kf6L{sf sfo{stf{n] zlgaf/ lj/f]w k|bz{gsf qmddf k|xf/ u/]sf] 9'+ufaf6 b'O{hgf k|x/L / k|x/Ln] u/]sf] nf7L rfh{af6 # hgf cfGbf]ngsf/L 3fOt] ePsf 5g\ . lhNnf k|x/L sfof{nosf k|x/L pk/LIfs u0f]z s];Lsf cg';f/ ;z:q k|x/L a];SofDksf k|x/L lg/LIfs bLks lji6 / hgky k|x/Lsf k|x/L gfoj lg/LIfs nfn;j{ >Laxfb'/ l;+x 3fOt] x'g'ePsf] 5 . blnt hghflt kf6L{sf ;nf{xL cWoIf /fhf/fd kf;jfgn] k|x/Ln] u/]sf] nf7L k|xf/af6 cfkm\gf # hgf sfo{stf{ 3fOt] ePsf] hfgsf/L u/fPsf 5g\ .
otL Po/nfOG;åf/f %) k|ltzt ef8f 5'6
;'v]{t . otL Po/bnfO{G;n] klZrdL g]kfnsf # j6f ljs6 lxdfnL lhNnfdf %) k|ltztsf] ;x'lnot b/df p8fg ;'? u/]sf] 5 . pQm Po/nfOG;n] h'Dnf, x'Dnf / 8f]Nkf lhNnfdf ;x'lnot b/df p8fg ;]jf ;'? u/]sf] 5 . ;'v]{taf6 h'Dnfsf nflu k|To]s zlgaf/, x'Dnfsf nflu k|To]s laxLaf/ / 8f]Nkfsf nflu k|To]s ;f]daf/ ;x'lnot b/sf p8fg ;]jf ;'? ul/Psf] otL Po/nfOG; ;'v]{tsf :6]zg Dofg]h/ eLd/fh /fO{n] hgfpg' ePsf] 5 .
dlxnf ;+3n] lj;+ult lgoGq0f ug]{
;'v]{t . clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_ sf] e]/L s0ff{nL /fHo ;ldltn] lhNnf / ufp“df ePsf ljs[lt tyf lj;+ult lgoGq0f ug{ hf8 /S;L lgoGq0f zfvf u7g ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . ;ldltsf] ;DkGg a}7sn] o:tf] lg0f{o u/L kqsf/ ;Dd]ngåf/f hgfPsf] lyof] . lj1lKtdf nf]stflGqs u0ftGqjfbL dlxnfsf] aLrdf u0ftflGqs df]rf{ lgdf{0f ug]{, dlxnf g]t[Tj ljsf;sf ;d:ofnfO{ clwsf/sf ¿kdf P]g agfpg h?/L 5 ls 5}g eGg] af/]df cGt/kf6L{ dlxnf ax; ug]{, Jolerf/L, e|i6frf/L, bfOhf] Pj+ hf/L k|yf hf8/S;L nufot ljs[lt / lj;+ult lj?4 jftfj/0f tof/ ug'{sf ;fy} hgcg'df]lbt sf/afxL ug]{, k}t[s ;DklQdf ;dfg clwsf/ :yflkt ug{] nufotsf lg0f{o ePsf] hgfPsf] 5 . a}7sn] ;+3sL s]Gb|Lo ;b:o kfj{tL yfkfnfO{ 8f]Nkf, hfh/sf]6, ;'v]{t / b}n]v, uf]df uf}tdnfO{ x'Dnf, d'u', sflnsf]6 / h'Dnf tyf wL/]Gb| pkfWofonfO{ ;j} lhNnf / sfof{nosf] lhDd]jf/L lbPsf] lyof] . ;+3sL s]Gb|Lo dxf;lrj Pj+ ljwfos cd[tf yfkfsf] k|d'v cfltYo Pj+ ljwfos ;Tof kxf8Lsf] pkl:yltdf a}7s ;DkGg ePsf] lyof] . a}7sdf wL/]Gb| pkfWofosf] ;+of]hsTjdf clvn g]kfn dlxnf ;+3 –qmflGtsf/L_ sf] e]/L s0ff{nL /fHo ;+u7g ;ldlt klg u7g ul/Psf] 5 .
cf7 o'jssf] sf]nsftfdf larNnL
hn]Zj/ . Dofgkfj/sf] uNtLsf sf/0f lhNnfsf cf7 o'js ljb]z hfg gkfO{ ef/tsf] sf]nsftfdf ljut @ xKtfb]lv ef}+tfl/Psf 5g\ . /fhwfgLl:yt PSsf cf]e/l;hn] dn]l;ofsf] hf]sL a|bz{df sfd nufOlbg] k|nf]egdf lhNnfsf cf7 o'js;“u hgxL *)÷*) xhf/sf b/n] ?lkof“ lnO{ sf]nsftfdf cnkqkf/L efu]sf] 5 . ;f] Dofgkfj/n] sf]nsftf Po/kf]6{df dn]l;of hfg] eg]/ nu]sf] t/ sf]nsf]tfdf 5f8]/ lx8]kl5 clxn] cnkq kg]{df lhNnfsf l;d/bxL # a:g] nlnt ;xgL, ljho ;xgL, ljl/g ;xgL, ;f];n ;xgL, ;'/]z ;xgL, u'8\8' ;xgL, b]jgf/fo0f rf}w/L / lkk/fsf Ps kf;jfg y/sf o'js /x]sf 5g\ . lkk/fsf ;'/]Gb| ofbjn] ;f] PSsf cf]e/l;hn] ltgLx¿nfO{ dn]l;ofl:yt dxfsf]6f sf/vfgfdf sfd nufO{lbg] egL /sd lbPsf] t/ sf/vfgf >d dGqfnoaf6 :jLs[lt k|fKt gePsfn] hf]sL a|bz{sf] gfp“df le;f k7fPsf] hfgsf/L lbPsf 5g\ .
u[xdGqL l;6f}nfsf] bfaL
jL/u~h . u[xdGqfnoåf/f ;f]daf/ jL/u~hdf cfof]lht sfo{qmddf u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfn] ;+ljwfg;efsf] r'gfj ;DkGg geOGh]n hgcfGbf]ng k"/f eO;s]sf] eGg gldNg] bfjL ug'{eof] . b/af/ km'6fP/ hfg] /0fgLltdf nfu]sf] hgfp“b} l;6f}nfn] /fhgLlts zlQmx¿ km'6]/ geO h'6]/ hfg'kg{] pNn]v ug'{ eof] . bLuf] nf]stGq ;+ljwfg;ef r'gfj kl5 dfq :yflkt x'g] 5 . ;a} bnn] d]nldnfk / ;Demf}tfsf] gLlt sfof{Gjog u/L ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu Ps eP/ nfUg l;6f}nfn] cfu|x ug'{ eof] . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] b]znfO{ gof“ o'udf k|j]z u/fp“5 eGb} u[xdGqL l;6f}nfn] g]kfnLsf] sf“wdf ;f] lhDd]jf/L cfOk/]sf] 5 eGg' eof] .
OG;]km\nfOl6;af6 $! hgfsf] d[To'
w/fg . OG;]km\nfOl6; /f]uaf6 o;jif{ k"jf{~rndf $! hgfsf] d[To' ePsf] 5 . jLkL sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fg w/fgsf] Ps tYof+s cg';f/ k"jf{~rndf pQm /f]uaf6 dg]{sf] ;+Vof ut jif{sf] t'ngfdf o; jif{ @ k|ltztn]a[l4 ePsf] 5 .
rf]/Lsf ;fdfg a/fdb
alb{of . ;z:q k|x/L an lgjf{rg ;'/Iff j]z d}gfkf]v/L alb{ofaf6 vl6Psf] ;z:q k|x/L ansf] 6f]nLn] !# af]/f o'l/of dn a/fdb u/]sf] 5 . alb{of lhNnfsf] km'6fxfaf6 ;z:q k|x/L ansf] 6f]nLn] a]jfl/;] cj:yfdf a/fdb u/]sf] pQm dn cfjZos sf/afxLsf nflu u'nl/of eG;f/ sfof{nodf a'emfOPsf] 5 . To;}u/L ;z:q k|x/L an lgjf{rg ;'/Iff a]z /fhfk'/ alb{ofaf6 vl6Psf] ;z:q k|x/L ansf] 6f]nLn] ;f] lhNnfsf] tf/f tfn Onfsfaf6 a/fdb u/]sf] $) af]/f ;Vv/ klg cfjZos sf/afxLsf] nflu eG;f/ sfof{nodf a'emfO{Psf] 5 .
dfcf]jfbL lgjf{rgdf hfg grfx]sf] cf/f]k
kf]v/f . Pdfn] dxf;lrj dfwj s'df/ g]kfnn] dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf hfg grfx]sf] cf/f]k nufpg' ePsf] 5 . kf]v/fdf Pdfn] sf:sL sfof{no ejg pb\3f6g sfo{qmddf dxf;ljr g]kfnn] pQm s'/f hgfpg' ePsf] xf] . sfo{qmddf dxf;lrj g]kfnn] dfcf]jfbLnfO{ lxhf] cs}{ ;Demf}tf ug]{, clxn] a]Un} ;t{ /fVg] < ca aGb'ssf] /fhgLlt 5f]8\g';, sfo{stf{nfO{ /fhgLlts Jojxf/ l;sfO lgjf{rgdf v6fpg] a]nf cfPsf] pNn]v ug'{ePsf] 5 .
ef/tLo k|x/Låf/f Ps g]kfnL kqmfp
emfkf . ljb]zdf sfd nufOlbG5' egL em'7f cfZjf;g af“8\b} lx8\g] Ps g]kfnLnfO{ ef/tLo k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp kg]{ w/fg gu/kflnsf !& sf @^ jifL{o rqmaxfb'/ l3ld/] /x]sf g\ . cleo'Qm l3ld/]nfO{ w/fgs} % hgf dxlnfnfO{ d'DaO{ n}hfb} ubf{ ef/tsf] ;/f]hu+haf6 k|x/Ln] kqmfp u/]sf] xf] . a]Rg nluPsf tL dlxnfx¿nfO{ g]kfnsf] lhDdf nufOPsf] 5 eg] cleo'Qm l3ld/]nfO{ ef/tLo k|x/Ln] g]kfn k|x/Lsf] lhDdf nufO;s]sf] 5 .
/QmrGbg lgof{t ug{ kfpg'kg]{
rf}tf/f . l;Gw'kfNrf]s tftf] kfgL gfsf x'“b} lrlgof Aofkf/df ;+nUg Joj;foLx¿n] k|ltalGwt /QmrGbg j}wflgs¿kdf lgsf;L ug{ kfpg'kg]{ dfu u/]sf 5g\ . l;Gw'kfNrf]s pBf]u jfl0fHo ;+3sf] 5}7f}+ ;fwf/0f;efsf] cj;/df cfof]lht sfo{qmddf Jojf;foLx¿n] /Qm rGbg /fh:j lt/]/ lgof{t ug{ kfpg'kg]{ dfu u/]sf x'g\ .
ckxl/t lzIfs d'Qm
/fhlj/fh . hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -uf]Ot ;d"x_ åf/f ckxl/t lzIfs k|]d sfsL{] d'Qm ePsf 5g\ . g]kfn k|x/Lsf] ;xof]udf sfsL{ d'Qm ePsf x'g\ . pbok'/ /fdk'/ 7f]lS;nf 3/eO{ ;Kt/L 8f“8f uflj;l:yt ;/:jtL lzz' ;bgsf sfsL{nfO{ ljBfnotkm{ hf“b} ubf{ oxL ebf} !% ut] pQm ;d"xsf sfo{stf{n] ck/x0f u/]sf lyP .
t/fO{sf ‘kxfl8of’sf 3/df n'6kf6
;nf{xL . t/fO{ hgtflGqs d'lQmdf]rf{ Hjfnf l;+xsf sfo{stf{n] ;Nff{xLsf] elQmk'/ / tLg3/]df lsl/of k'qL a;]sf] 3/ ;lxt @ 3/df n'6kf6 u/]sf 5g\ . @)÷@% hgfsf] ;+Vofdf cfPsf n'6]/fx¿n] :yfgLo /fdk|;fb clwsf/Lsf] 3/af6 #% xhf/ gub, ^ tf]nf ;'g, # tf]nf rf“bL / /fhg bfxfnsf] 3/af6 #) xhf/ gub, Pstf]nf ;'g / Pstf]nf rf“bL n'6kf6 u/]sf] kLl8tx¿n] hgfPsf 5g\ .
5f]6s/L
dfcf]jfbLnfO{ r]tfjgL
kf]v/f . g]skf Pdfn]sf dxf;lrj dfwj s'df/ g]kfnn] dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf hfg v'§f sdfPsf] / hgtfdfly ljZjf; gu/]sf] cf/f]k nufpg' ePsf] 5 . kf]v/fdf Pdfn] sf:sL sfof{no ejg pb\3f6gkl5 sfo{stf{nfO{ ;Daf]wg ub}{ g]kfnn] dfcf]jfbLtkm{ nlIft ub{}– … lxhf] Psy/L ;Demf}tf ug]{, clxn] gfgf y/Lsf ;t{ /fVg] <Ú egL k|Zg ug'{ eof] . Pdfn]dfq ;Rrf sDo'lgi6 kf6L{ ePsf] bfjL ub{} ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] k|rf/ ug{ lx+8]sf Pdfn] g]tf sfo{stf{dfly dfcf]jfbLn] cfqmd0f u/]sf]df g]kfnn] eGg'eof]– …ca aGb'ssf] wªwªL 5f]8\g'';\, . sfo{stf{nfO{ /fhgLlts Jojxf/ l;sfpg'xf];\, / lgjf{rgdf v6fpg'xf];\ . g]kfnn] dfcf]jfbLn] c;f]h dlxgfb]lv yfNg] elgPsf] cfGbf]ngnfO{ a]df};dsf] afhfsf] ;+1f klg lbg' eof] .
;femf oftfoft rNg]
nlntk'/ . nfdf];do b]lv cj?4 ePsf] ;femf oftfoft a; ;]jf k'gM oxL c;f]hb]lv ;+rfng x'g] ePsf] 5 . ;femf oftfoftsf k"j{ sd{rf/Lsf] cfGbf]ngsf sf/0f @)^# kmfu'g !# ut]af6 aGb ePsf] lyof] . pQm oftfoft ;]jfnfO{ ;/sf/n] z"Go bzdnj % k|ltztdf C0f pknAw u/fpg] ePkl5 ;+rfngdf cfpg yfn]sf] xf] . ;femf oftfoft ;+:yfsf lgldQ k|d'v j;Gt /lGhtsf/n] klxnf] r/0fdf a]gL,DofUbL, afun'ª, kfNkf, a];L;x/, kf]v/f / e}/xjfdf ;]jf ;+rfng ug]{ hgfpg' ePsf] 5 .
;fO{+/fd ;ldltdf lglj{/f]w
sf7df8f}+ . ;fO{+/fd art tyf C0f jflif{s ;fwf/0f;efn] ( ;b:oLo ;+rfns ;ldlt lglj{/f]w lgjf{lrt u/]sf] 5 . ;ldltsf] cWoIfdf t'n;L vgfn, pkfWoIfdf Zofd s[i0f >]i7, ;lrjdf d]h/ km0fLGb|ljqmd a:ofn, sf]iffWoIfdf ljgf]bs'df/ e'h]n / ;b:odf gL/hdfg l;+x k|wfg, /tg >]i7, hfgsL dxh{g, t'n;f /fO{, tLy{ sfKn] /xg' ePsf] 5 .
ko{6ssf] ;+Vof a9\of]
sf7df8f}+ . utjif{sf] t'ngfdf o;jif{ xjfO{dfu{af6 g]kfn cfpg] ko{6ssf] ;+Vof !* k|ltztn] a[l4 ePsf] pNn]v ul/Psf] 5 . cGt/f{li6«o ljdfg:ynl:y cWofudg sfo{fnosf] tYof+scg';f/ ;g\ @))& sf] cu:6df @^ xhf/ * ;o ^% hgf ljb]zL ko{6s xjfO{ dfu{af6 g]kfn lelqPsf] hgfOPsf] 5 . o'/f]k]nL d'n'saf6 g]kfn cfpg] ko{6ssf] ;+Vof pT;fxhgs ¿kdf j[l4 ePsf] 5 .