c¿ bnsf sfo{qmd glayf]Ng dfcf]jfbL ;xdt
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu gf} lbg af“sL /x“bf c¿ kf6L{sf pDd]bjf/, sfo{stf{, ;dy{s / z'e]R5'sdfly cfqmd0f gug{ dfcf]jfbL ;xdt ePsf] 5 . g]skf -Pdfn]_ / sfª\u|];dfly lg/Gt/ ¿kdf cfqmd0f ub}{ cfPsf] dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] dª\unaf/ dfwjs'df/ g]kfn / lul/hfk|;fb sf]O/fnf;“u b;a'“b] ;xdltkqdf x:tfIf/ u/]kl5 dfcf]jfbLn] cfqmd0f /f]Sg] ck]Iff ul/Psf] 5 .
dfcf]jfbLaf6 lgjf{rg g} layf]lng] u/L Pdfn] / sfª\u|];sf sfo{qmdx¿df lg/Gt/ ¿kdf cfqmd0f u/]kl5 htftt} xfxfsf/ dlRrPsf] lyof] . dfcf]jfbLn] lgjf{rg grfx]sf sf/0f o;/L cfqmd0fdf plqPsf] cg'dfg eO/x]sf a]nf gful/s ;dfhsf cu'jfx¿n] Pdfn], sfª\u|]; / dfcf]jfbLnfO{ ;femf ;xdltdf Nofpg k|of; u/]sf lyP . To;}sf] kmn:j¿k ;f]daf/ afn'jf6f/df tLg zLif{:y g]tfx¿sf] a}7s a;]sf] lyof] . ;f]xL a}7sn] to u/] cg';f/ dª\unaf/ laxfg & ah] a;]sf] a}7sn] !) a'“b] ;xdlt sfod u/]sf] xf] .
dfcf]jfbLn] Pdfn]sf dfq} Ps bh{geGbf a9L pDd]bjf/dfly ef}lts ¿kdf cfqmd0f ul/;s]sf 5g\ eg] sfª\u|];sf pDd]bjf/ klg pgLx¿sf] lgzfgf alg/x]sf 5g\ . o:tf] cj:yfdf dfcf]jfbLsf HofbtL g/f]lsPdf eo/lxt lgjf{rg x'g g;Sg] cj:yf b]lvPkl5 gful/s ;dfhsf cu'jfx¿ kb\d/Tg t'nfwf/, ;'zLn Kofs'/]n, gLnfDa/ cfrfo{, Zofd >]i7nufot ;lqmo ePsf lyP .
tLg bnsf] a}7sn] cfqmd0fsf 36gfx¿af/] cg'udg u/L tTsfn lg0f{o ug{ g]skf -Pdfn]_sf jl/i7 g]tf cd[ts'df/ af]x/f, dfcf]jfbLsf g]tf df]xg j}B / sfª\u|];sf k|sfz/0f dxt ;lDdlnt ;ldlt u7g u/]sf] 5 . ;fy}, tLg} bnsf k|ltlglwx¿;d]tsf] ;xeflutfdf gful/s ;dfhsf cu'jfx¿ /x]sf] cg'udg ;ldlt klg u7g ug]{ ;}4flGts ;xdlt ePsf] 5 .
;f]daf/ lgjf{rg cfof]un] klg tLg} bnsf zLif{:y g]tfx¿nfO{ af]nfP/ 5nkmn u/]sf] lyof] . To; a}7sdf g]skf -Pdfn]_sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] lgjf{rglj?4 ck/fw ug]{x¿nfO{ cfof]un] cljnDa kqmfp u/]/ sf/afxL ug'{kg]{df hf]8 lbg'ePsf] lyof] . t/, dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] h;/L klg lgjf{rg ug'{kg]{ s'/f af]n] klg c¿ bnsf pDd]bjf/dfly cfqmd0f gug]{ s'/f eg] ug'{ePg . c¿ bnsf sfo{qmd / sfo{stf{dfly cfqmd0f u/]sf] s'/f 9fs5f]k ug{ k|r08n] cfkm\gf ^) hgf sfo{stf{ dfl/Psf] k'/fg} /6 bf]xf]¥ofpg'ePsf] lyof] .
g]skf -Pdfn]_sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn, g]kfnL sfª\u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf / dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08åf/f x:tfIfl/t lj1lKt o; k|sf/ 5 M
!= @)^$ r}t @* ut] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;DkGg x'“b}5 . of] lgjf{rgn] g]kfndf o'ufGtsf/L kl/jt{g Nofpg]5 / ;f“rf] cy{df hgtfnfO{ ;Dk|e' agfpg]5 . hgtfsf] rfxgfadf]lhd lbuf] zflGt axfnL ug]{, nf]stGqnfO{ ;+:yfut ug]{, d'n'sdf ;d[l4 k|fKt ug]{ / :jtGq :jfledfgL Pjd\ zfGt / ;d'Ggt /fi6«sf ¿kdf gof“ g]kfn lgdf{0f ug]{ cleofgsf ¿kdf of] lgjf{rg g]kfnL hgtfsf] dxfg\ pknlAwsf ¿kdf ;fljt x'g]5 . of] lgjf{rgnfO{ :jtGq, lgikIf / eo/lxt jftfj/0fdf ;DkGg ug{ b[9 k|lta4tf JoQm ub}{ ;a} /fhgLlts bn, lgjf{rgsf pDd]bjf/x¿, gful/s ;dfh, ljleGg k];f, Joj;fosf dxfg'efjx¿nufot ;Dk"0f{ lbbLalxgL tyf bfh'efOx¿df lgjf{rgnfO{ ;kmn agfpg xflb{s clkn ub{5f}“ .
@= hgtfsf] :jtGq dtbfgsf] xsnfO{ ;Ddfg / ;'/Iff k|bfg u/]/ dfq} nf]stGqsf] cfwf/zLnfnfO{ ;'b[9 ug{ ;lsG5 . To;}n] zflGtk"0f{, lgikIf, :jtGq / ljZj;gLo lgjf{rgsf nflu lgDglnlvt k|lta4tf JoQm ub}{ tbg'¿k ultljlwx¿ ;~rfng ug{ ;Da4 ;a};“u cfu|x ub{5f}“ .
-s_ s'g} klg /fhgLlts bn tyf pDd]bjf/x¿sf k|rf/–k|;f/nufotsf sfo{qmdx¿df s;}n] klg afwf–cj/f]w gk'¥ofpg] / zflGtk"0f{ jftfj/0fdf ;DkGg u/fpg] .
-v_ lgjf{rgsf] zflGtk"0f{ jftfj/0fnfO{ pQ]lht kfg]{ vfnsf s'g} klg cleJolQm glbg] .
-u_ dtbftfx¿nfO{ wDSofpg], s'6lk6 ug]{, t;f{pg] / dfgl;s bafa lbg] vfnsf s'g} klg sfo{ gug]{, gu/fpg] . To:tf] sfo{ ug]{nfO{ k|x/L k|zf;gn] sf/afxL ug]{ .
-3_ s;}n] klg cfkm\gf] k|efj If]qsf gfddf s'g} kf6L{, pDd]bjf/ jf lghsf ;dy{s, z'e]R5'sx¿nfO{ k|rf/–k|;f/sf] sfo{df cj/f]w gk'¥ofpg] .
-ª_ s;}n] klg nf7L, v's'/L, efnfnufotsf xftxltof/ af]sL k|bz{g ug]{, pQ]hgf tyf qf; km}nfpg]h:tf sfo{x¿ gug]{, ug{ glbg] . To:tf sfo{df ;+nUg hf]sf]xLnfO{ klg ;/sf/n] tTsfn kqmfp u/L sf/afxL ug]{ .
-r_ lgjf{rgnfO{ ;xh, zflGtk"0f{ / lgjf{w ¿kdf ;DkGg ug{ lhNnfdf pkl:yt /fhgLlts bnx¿sf] ;j{bnLo ;+oGqsf] lgdf{0f ug]{, ;f] ;+oGqdf lhNnfdf ljleGg k];f Joj;fo;“u ;DalGwt ljlzi6 JolQmx¿nfO{ klg ;dfj]z u/fpg] .
-5_ cfrf/;+lxtfsf] pNnª\3g Pjd\ lgjf{rgsf] zflGtk"0f{ jftfj/0fnfO{ layf]Ng] s'g} klg 36gfsf] hfgsf/L tTsfn lng lhNnf k|zf;g Pjd\ k|x/L sfof{non] x6nfOgsf] Joj:yf ug]{ / lgjf{rgsf] zflGtk"0f{ jftfj/0fnfO{ layf]Ng] hf]sf]xL JolQmnfO{ tTsfn kqmfp u/L sf/afxL ug]{ .
-h_ lgjf{rgsf qmddf ePsf xTof–lx+;fsf 36gfx¿sf] 5fglag u/L bf]ifLnfO{ sf/afxL ug{ ;/sf/n] tbf?stfsf ;fy sfo{ ug]{ .
-em_ lgjf{rgnfO{ :jR5, lgikIf / eo/lxt jftfj/0fdf ;DkGg ug]{ sfo{df b]vfk/]sf ;d:ofx¿sf] ;dfwfgdf ;xof]u k'¥ofpg s]Gb|df gful/s cfGbf]ngsf k|ltlglwx¿;d]t ;dfj]z ePsf] k|efjsf/L cg'udg ;ldlt u7g ug]{ . @# a'“b]nufot ljutsf ;a} ;xdltx¿sf] sfof{Gjogdf hf]8 lbg] .
t];|f] zlQm x'g] lgisif{
sf7df8f}“ . dfcf]jfbL :jod\n] cfkm" t];|f] zlQm x'g] lgisif{ lgsfn]sf] 5 . dª\unaf/ ;DkGg s]Gb|Lo ;lrjfnosf] a}7sn] b]zel/sf] cfkm\gf] zlQmsf] d"Nofª\sg ub}{ To:tf] lgisif{ lgsfn]sf] xf] .
t/, r'gfjcl3 To:tf] lgisif{ ;fj{hlgs ubf{ sfo{stf{ kª\lQmdf lg/fzf cfpg] ePsf sf/0f dfcf]jfbLn] …ax'dt Nofpg]Ú xfjfbf/L bfaLnfO{ ;fj{hlgs ug]{ /0fgLlt clVtof/ u/]sf] 5 . cWoIf k|r08n] lgjf{rgdf ;xefuL ePsf s]Gb|Lo ;lrjfnosf ;b:ox¿nfO{ …r'gfj lhltG5 ls lhltGg <Ú eg]/ ;f]w]sf lyP . 3'dfp/f] efiffdf clwsf+zn] cfkm\gf] l:ylt cK7\of/f] /x]sf] atfPsf lyP .
dfcf]jfbLsf /fhwfgLaflx/ cfof]lht sfo{qmddf hfg] k|r08sf k"j{lgwf{l/t sfo{qmdx¿ :ylut ul/Psf] 36gfnfO{ klg dfcf]jfbLn] /fhgLlts ¿kdf k|rf/ ug{ vf]h]sf] 5 . cfkm\gf] kf6L{sf] jf:tljs l:ylt, lgjf{rgdf xfl;n x'g] ;kmntf÷c;kmntf / ;Defljt tfnd]naf/] 5nkmn ug{ k|r08 sf7df8f}“d} /xg'kg]{ ePsf sf/0f pgsf /fhwfgLaflx/sf sfo{qmdx¿ :ylut ul/Psf] lyof] . t/, cfkm\g} sfo{stf{sf] cfqmf]z yfDg;d]t g;Sg] ePkl5 pgn] ;'/Iffsf] vt/fsf] l;/fgL xfn]sf lyP .
;+ljwfg;efkl5 t];|f] :yfgdf sf] cfpg] eGg]af/] /fli6«o k|hftGq kf6L{ / g]skf -dfcf]jfbL_ aLr k|lt:kwf{ x'g] ePsf] 5 .
sfª\u|]; xf/sf] ;“3f/df
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg cfpg cem} Ps xKtfsf] ;do af“sL 5“b} g]kfnL sfª\u]|;n] ;fª\s]lts ¿kdf cfkm\gf] kf6L{sf] xf/ :jLsfl/;s]sf] 5 .
clxn] d'n'ss} 7"nf] /fhgLlts bnsf] x}l;otdf /x]sf] / ;Qf ;~rfngsf] lhDd]jf/L;d]t ;Dxfln/x]sf] sfª\u]|;n] cfufdL ;+ljwfg;efdf nHhfhgs xf/ a]xf]g]{ b]v]/ g} r'gfjL k|rf/–k|;f/sf] sfo{nfO{ tLj|tf lbPsf] 5}g . k|lt:kwL{ bnx¿ lgSs} tfdemfdsf ;fy ;+ljwfg;ef r'gfjsf] k|rf/df hgtfsf] 3/b}nf]df k'u]sf a]nf sfª\u]|;sf ultljlw eg] d'n'se/ g} 7Kk b]lvPsf 5g\ . st}st} sfª\u|];L g]tf k|rf/df k'u] klg ;+ljwfg;efsf af/]df k|rf/ ug'{eGbf k~rfotL z}nLsf] ljsf;] cfZjf;g af“8\gdf Jo:t /x]sf] atfOG5 .
g]kfnL sfª\u]|;sf ;efklt Pjd\ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf :jod\n] cfkm\gf ;xof]uL;dIf sfª\u]|;n] o;k6s xf/ a]xf]g]{ u'gf;f] ug]{ u/]sf] ljZj:t ;|f]tn] atfof] . kf6L{leqsf bf];|f] k':tfsf jl/i7 g]tf dflgg] z]/axfb'/ b]pjf / ;'zLn sf]O/fnfsf] cIfdtf, cj}1flgs b[li6sf]0f / ln“8]kgn] kf6L{sf] cl:tTj ;ª\s6df kb}{ uPsf] u'gf;f] k|wfgdGqL sf]O/fnfn] ug]{ u/]sf] ;|f]tn] atfof] . oxL d"Nofª\sgs} cfwf/df k|d sf]O/fnfn] g]kfnsf] Oltxf;d} uxg dxŒj af]s]sf] ;+ljwfg;efdf ;d]t cfkm"nfO{ ;lqmo gagfPsf] atfOG5 . a? k|wfgdGqLn] r'gfjL k|rf/df cfkm" st} klg ghfg] ;fj{hlgs 3f]if0ff ul/;Sg'ePsf] 5 . lgjf{rgkl5 d'n'ssf] afu8f]/ cfkm\gf] xftaf6 pDsg] lgSof]{ns} cfwf/df klg k|wfgdGqLn] hf“u/ df/]sf] atfOG5 . To;f] t sfª\u]|;s} k|efjzfnL g]tf dflgg] v'daxfb'/ v8\sfn] klg of] lgjf{rgkl5 g]skf -Pdfn]_ ;a}eGbf 7"nf] kf6L{sf ¿kdf :yflkt x'g] ;fj{hlgs 3f]if0ff ul/;s]sf 5g\ .
l6s6 ljt/0fsf] lhDdf kf6L{sf jl/i7 g]tf b]pjf / sfo{jfxs ;efklt ;'zLnnfO{ lbg' g} kf6L{sf] cl:tTj ;ª\s6df kg]{ sf/0f /x]sf] rrf{ sfª\u]|;j[Qdf 5 . To;f] t t/fO{ sfª\u]|;df uPsf] e'O“rfnf]n] klg o;k6s sfª\u]|;nfO{ gdL7f] :jfb rvfpg] ePsf] 5 . )%^ sf] lgjf{rgdf ^ bh{geGbf a9L lgjf{rg If]q /x]sf] t/fO{af6 b'O{ltxfO l;6 xft kf/]sf] sfª\u|];n] o;k6s If]q j[l4 eP/ ! ;o !^ lgjf{rg If]q k'Ubf kf6L{leqsf k|efjzfnL dw];L g]tfn] kf6L{sf] ;fy r6Ss 5f8]kl5 sfª\u]|; t/fO{af6 lgld6\ofGg x'g] lglZrt 5 . af“sL clwsf+z 7fp“df klg pDd]bjf/ 5gf]6df ckf/blz{tf b]vfPsf] eGb} afuL pDd]bjf/L k/]kl5 sfª\u]|;sf] 56k6L x\jfQ} a9]sf] lyof] . oxL 56k6Lsf sf/0f k|rf/k|;f/df ;d]t tLj|tf glbPsf] atfOG5 .
kxf8L d"nsf clwsf+z sfª\u]|;sf k|efjzfnL g]tfx¿ ljutdf r/d e|i6frf/sf] cfxfndf 8'a]sf / ltg} cg'xf/n] clxn] klg l6s6 kfPkl5 kxf8af6 klg sfª\u]|; a9fl/g] ePsf] 5 . v'daxfb'/ v8\sf, lr/~hLjL jfUn], uf]ljGb/fh hf]zLh:tf clVtof/n] 8fd]sf e|i6x¿nfO{ x/fpg sfª\u]|;Lx¿ g} nfu]sf] atfOG5 . To:t}, k"/} d'n's u0ftGqdo ePsf] ;dodf klg /fhtGqsf] v/f] jsfnt ub}{ cfPsL sfo{stf{dfem cnf]slk|o–k|dk'qL ;'hftf sf]O/fnfsf] kf6L{leqsf] xfnLd'xfnL klg sfª\u]|; k/fhosf] sf/0f /x]sf] atfOG5 .
To:t}, kf6L{ Pstf u/]/ r'gfjL dfxf]ndf xf]ldP klg ljefhgtfsfs} t'if emg\ tLj| ¿kdf sfª\u]|;leq k|:km'l6t ePsfn] klg sfª\u]|;sf] k/fhosf] af6f] km/flsnf] aGb} uPsf] 5 . kf6L{leqs} g]tfx¿aLr Pscsf{nfO{ x/fpg] c:j:y v]n emg\emg\ rls{+b} uPsf] atfOG5 . lxhf] b]pjf ;d"x / ;+:yfkg ;d"xdf ljeflht g]tfx¿ clxn] v'n]/} cf–cfkm\gf] If]qdf Pscsf{nfO{ x/fpg nfu]sf 5g\ . sfª\u]|;sf cflwsfl/s pDd]bjf/dfly k/]sf] afuL pDd]bjf/Ln] klg Tof] s'/fnfO{ k'li6 u5{ . hxf“ ;+:yfkg kIfsf pDd]bjf/ 5g\, Toxf“ b]pjf lgs6sfn] afuL lbPsf 5g\ eg] b]pjf lgs6sf pDd]bjf/lj?4 ;+:yfkg lgs6sf JolQm afuL ag]/ v8f ePsf 5g\ .
nlntk'/ xfd|f] lsNnf sfod /xg]5M kGt
nlntk'/ . nlntk'/sf] lgjf{rg If]q g+= # df g]skf -Pdfn]_sf pDd]bjf/sf ¿kdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf v8f x'g'ePsf g]skf -Pdfn]_sf s]Gb|Lo ;b:o tyf k|rf/ ljefu k|d'v /3'hL kGt;“u nlntk'/sf] l:yltsf ;DaGwdf s'/f ubf{ pxf“n] eGg'eof]– …nlntk'/sf tLgj6} lgjf{rg If]qdf cfh;Dd jfdkGyL pDd]bjf/n] dfq} cfdlgjf{rg lht]sf 5g\ . @)!% ;fnsf] cfdlgjf{rgdf t'n;Lnfn cdfTon] lhTg'ePsf] lyof] eg] ax'bnLo Joj:yfsf] k'gM:yfkgfkl5sf tLgj6} cfdlgjf{rgdf jfdkGyLx¿n] lht]sf lyP . )%! / )%^ ;fnsf] ;+;bLo lgjf{rgdf tLg}j6f l;6 Pdfn]n] lht]sf] lyof] . of] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf klg xfdLn] tLg}j6f l;6 lhT5f}“ / klxn]sf] eGbf cem a9L dtn] tLg} :yfgdf lhT5f}“ .Ú
tkfO{+x¿n] klxn]eGbf emg\ a9L dtn] s;/L lhTg'x'G5 < eGg] k|Zgsf] pQ/df pxf“n] eGg'eof]– …dfcf]jfbLsf] ;ª\u7gfTds / hgfwf/ lhTg] x}l;otsf] tLgj6} If]qdf 5}g . dfcf]jfbLn] Pdfn]sf] klg yf]/} ef]6 sf6\nf t/ Tof] sf6\g]eGbf a9L dt xfdLn] hg;d'bfoaf6 yk kfpg]5f}“ . g]skf -Pdfn]_nfO{ klxn]–klxn] cGo bndf dt xfNg] dtbftfn] klg o;kN6 cfkm\gf] dt lbg]5g\ . g]skf -Pdfn]_ g]kfnL sfª\u|];sf] oyfl:yltjfb wf/ / g]skf -dfcf]jfbL_sf] c/fhs / pu|jfbL wf/nfO{ k/f:t ub}{ b]znfO{ cu|ufdL kl/jt{gtkm{ n}hfg rfxG5 . cu|ufdL kl/jt{gsf nflu nf]stflGqs ;+ljwfg agfpg rfxG5 . ;a}nfO{ ;d]6]/ Jofjxfl/s / lhDd]jf/ 9ª\un] cl3 a9\g rfxG5 .
xfdL vf]qmf cfZjf;g / p/G7]pnf efif0f ub}{ lx“8\g rfx“b}gf}“, xfdL d'n's rnfpg] Pp6f lhDd]jf/ zlQmsf ¿kdf k|:t't x'g rfxG5f}“ . To;}n] d'n'sdf zflGt, ;'Joj:yf / nf]stGq rfxg] ax';ª\Vos dtbftfn] o;kN6 xfdLnfO{ r'Gg]5g\ eGg] xfdLnfO{ nfU5 .
nlntk'/df /fhgLlts k|efj / ;ª\u7gsf b[li6n] g]skf -dfcf]jfbL_n] lgs} k|ult u¥of] eg] o;kN6sf] r'gfjdf t];|f] zlQmsf ¿kdf b]vfkg{ ;S5 . nlntk'/sf] ! / @ gDa/df sfª\u]|; Pdfn];“u k|lt:kwf{ ug]{ k|oTg ub}{5 eg] # gDa/df bf];|f] x'gsf nflu g]kfnL sfª\u]|; / hgdf]rf{aLr k|lt:kwf{ rln/x]5 . cfkm\gf] l:ylt lgs} v:s]sf] cg'ej u/]kl5 clxn] dfcf]jfbLsf pDd]bjf/ / sfo{stf{x¿ g]skf -Pdfn]_ / xfd|flj?4 cg]sf}“ b'ik|rf/ ug{ yfln/x]5 . vf; u/]/ kDkmf e';fn, jif{dfg k'g / dfcf]jfbLsf sfo{stf{x¿ d]/f] lj?4 vlgPsf 5g\ . lsg vlgPsf 5g\ d]/flj?4 dnfO{ yfxf 5}g . t/, /3' kGtlj/f]wL cleofg g} rnfPsf 5g\ dfcf]jfbLn] . rnfpg\, dnfO{ kjf{x 5}g . d JolQmut cfnf]rgf / ufnLunf}hdf pqg' 7Ls 7flGbg“ . d}n] d]/f] kl/jf/ / kf6L{af6 ufnLunf}hsf] ;+:sf/ xf]Og, km/s dt /fVg] dfG5] / dtsf] ;Ddfg ug{ l;s]sf] 5' . d kDkmf e';fnnfO{ klg ;Ddfg u5'{ . r'gfj n8\g] d]/f]hlQs} clwsf/ pxf“sf] klg 5 . lgikIf lgjf{rg u/f}“, nlntk'/sf hgtfn] kDkmf e';fnhLnfO{ lhtfp“5g\ eg] klg d To;nfO{ :jLsfg{ ;xif{ tof/ 5' . t/, dtbftfnfO{ ef]6 xfn eg]/ bafa lbg] / wf“wnL ug]{ sfdrflx“ ug{ kfO“b}g, s'k|rf/ ug{ kfO“b}g .Ú
tkfO{+ r'gfj lhltg] s'/fdf 9'Ss b]lvg'x'G5 lg lsg < eg]/ ;f]Wbf pxf“n] eGg'eof]– …d cfkm\gf If]qsf hgtfn] dk|lt b]vfPsf] ljZjf;, dfof / ddtfn] cNxflbt ePsf] 5' . af6f]df lx“8\bf;d]t kfsf dflg;x¿n] af]nfP/ ;fd"lxs ¿kdf xfdL tkfO{+nfO{ dt lbG5f}“ eGg'x'G5 . If]qel/sf ;Dk"0f{ sfo{stf{ ;fyLx¿ /ftlbg gegL vl6/xg'ePsf] 5 . hgtf / kf6L{ kª\lQmn] d]/f] lgjf{rgdf tg, dg / wgn] ;xof]u ul//x]sf 5g\ . sfo{stf{ kª\lQm Pstfa4 eP/ lgjf{rgdf xf]ldPsf] 5, hgtf g]skf -Pdfn]_k|lt cfzfjfbL 5g\ . h;/L o;eGbf cl3 b'O{kN6 hgtfsf] dfof / ljZjf; kfP/ lht]“, To;}u/L sfo{stf{sf] >d / hgtfsf] ljZjf;sf] dt cTolws ¿kdf kfP/ o;k6s klg lhT5' eGg] nfu]sf] 5 . To;}n] xfdL 9'Ss klg 5f}“ / ldlxg]tk"j{s hgtfaLrdf klg uO/x]sf 5f}“ .Ú
k/flht dfgl;stfsf] aa{/fx6
– lji0f' l/hfn –
dfcf]jfbL cWoIf k|r08 olta]nf g]kfnL /fhgLltdf ;a}eGbf clzi6, cdof{lbt / lgs[i6 ¿kdf k|:t't eO/x]sf 5g\ . pgsf kl5Nnf lbgsf cleJolQmx¿nfO{ dfq} ljZn]if0f ug]{ xf] eg] klg pgsf] af}l4s 6f6kN6fO :jfefljs ¿kdf cg'e"t ug{ ;lsG5 . vf;u/L, g]skf -Pdfn]_sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn / o; kf6L{k|lt pgn] lg/Gt/ ¿kdf u/]sf] ljifadgn] pgL slt ljiffQm / ckl/kSj g]tf /x]5g\ eGg] :ki6 kfb{5 .
g]skf -Pdfn]_sf] a};fvL 6]s]/ ;+ljwfg;efsf] j}t/0fL tg]{ k|r08sf] ;kgf Pdfn]n] k"/f gul/lbPsf sf/0f pgL ljlIfKt ag]sf 5g\ . aGb'ssf] andf /fh ug]{ clwgfosjfbL ;f]rsf cleoGtf k|r08 cfkm\gf] ToxL ljlIfKttf clxn] htftt} kf]lv/x]sf 5g\ . slyt jfd tfnd]nsf nflu pgn] u/]sf] c/0o/f]bgnfO{ g]skf -Pdfn]_n] c:jLsf/ u/]sf] eGb} pgL clxn] ePe/sf clzi6 / cdof{lbt zAbx¿ k|of]u ub}{ Pdfn]sf] x'd{t lng ;lqmo 5g\ . b;jif]{ slyt hgo'4sf qmddf cf7 jif{ ef/tdf a;]/ ef/tLo O;f/fdf g]kfnnfO{ Wj:t kfg]{ k|r08n] nfh krfP/ Pdfn]nfO{ ljb]zL O;f/fdf rn]sf] cf/f]k nufpg klg cK7\of/f] dfg]sf 5}gg\ . 3f]qmf] ;'s'~h]n jfd tfnd]nsf] /fu cnfKg] t/ tfnd]n gx'g] ePkl5 Pdfn]nfO{ jfdkGyL g} xf]Og eGg] cf/f]k nufpg] ljlrqsf] bf]xf]/f] rl/q / 9f]ª k|r08n] k|bz{g u/]sf 5g\ . olb Pdfn] jfdkGyL kf6L{ g} lyPg eg] jfd tfnd]nsf] k|:tfj lnP/ k|r08 af/Daf/ dfwj g]kfnsf] lgjf; sf]6]Zj/ lsg k'U5g\ <
dfcf]jfbLn] aGb'ssf] andf ;Qf sAhf ug{ ;Sb}g eGg] s'/f Jojxf/l;4 eO;s]sf] 5 . aGb'sn] ;Qf sAhf ug{ ;s]sf] eP dfcf]jfbL cfh zflGtk"0f{ /fhgLltdf cfpg] lyPg . p;n] ufp“df rnfPsf] lg/ª\s'z / clwgfosjfbL x}sd clxn] klg sfod x'g] lyof] . t/, oL ;a} k|of]u / k/LIf0faf6 c;kmn ePkl5 g} dfcf]jfbL zflGtk"0f{ /fhgLltdf cfPsf] xf] . o:tf] :ki6 tYo x'“bfx'“b} klg lgjf{rg xf/]df km]l/ ljb|f]x u5f}{+ eGg] dfcf]jfbLsf] Wjf+; s;n] :jLsf/ ug{ ;S5 < oxL s'/fnfO{ ;ª\s]t ub}{ dfwjs'df/ g]kfnn] zlgaf/ v'nfd~rdf af]n]kl5 k|r08sf] aa{/fx6 emg\ lgs[i6 ¿kdf k|s6 ePsf] 5 .
/fHosf ;+oGqsf ¿kdf /x]sf ;]gf / k|x/LnfO{ s;}n] klg b'¿kof]u ug'{x'“b}g, lh:sfpg'x'“b}g . clxn];Dd oL b'j} ansf] h;/L b'¿kof]u ePsf] 5, To;nfO{ /f]Sg'k5{ / oL b'j} ann] klg cfkm"nfO{ ;f]xL ¿kdf k|:t't ug'{k5{ . o;} ;Gbe{df dfwjs'df/ g]kfnn] g]kfnL ;]gf / k|x/Lsf af/]df af]Nbf k|r08sf] d'6'df ;ft /]S6/sf] e"“Orfnf] lsg hfG5 <
k|r08 Ps hgf clwgfosjfbL ;}lgs klg x'g\ . clxn] klg pgL dfcf]jfbLsf] ;]gfsf] …;jf]{Rr sdfG8/Ú 5g\ . o; cy{df pgL / ?Sdfª\ub s6jfndf ;dfgtf 5 . pgL kf] dfcf]jfbL ;]gfsf] k|d'v 5g\ / To;}sf] kIfkf]if0f u5{g\ . c¿n] pgsf] lghL ;]gfsf] ;dy{gdf lsg af]N5 < To:tf] ck]Iff /fVg] d"v{tf k|r08n] lsg u|x0f u/]sf xf]nfg\ <
k|r08sf sfo{stf{x¿ clxn] b]zJofkL ¿kdf Pdfn]sf g]tf–sfo{stf{dfly vlgPsf 5g\ . xTof, lx+;f / cftª\sdf /dfPsf dfcf]jfbLsf sfo{stf{sf xftdf clxn] klg /ut s6sl6Psf] 5 . To;sf/0f pgLx¿sf nflu s]kL cf]nL, emngfy vgfn, /fh]Gb| kf08], kz'klt rf}nfufO+{, b]jzª\s/ kf}8]n, s}nfz 9'ª\u]n, cfgGb kf]v/]n, dfwj cof{n, wd{gfy ;fx, k'/gl;+x bofnx¿dflysf] cfqmd0f ;fdfGo xf]nf . dfG5] dfg]{ k];fdf nfu]sfx¿sf nflu of] s'g} 7"nf] s'/f gx'g ;S5 . t/, zflGtk"0f{ /fhgLltnfO{ cfTd;ft\ ug]{ v'nf ax'bnLo k|lt:kwf{df ljZjf; ug]{ kf6L{sf nflu o:tf xs{tx¿ sbflk ;fdfGo x'g ;Sb}gg\ . hxf“;Dd Pdfn]dfly cfqmd0f u/]/ c:tJo:ttf l;h{gf ug]{ / To;sf cfwf/df slyt jfdtfnd]n ug]{ dfcf]jfbLsf] ;kgf 5, Tof] sbflk k"/f x'g ;Sb}g .
k|r08h:tf] :j3f]lift efjL /fi6«kltn] dfwj g]kfnh:tf lgisnª\s /fhg]tfsf af/]df h'g cgu{n jfGtf u/]sf 5g\, Tof] pgsf nflu ;d]t k|To'Tkfbs ;fljt x'g]5 . ;+;bLo /fhgLltdf /x]sf a]nf 1fg]Gb| gof“ /fhf aGbf -k|ltudgcl3sf] ;+;bLo cEof;df_ dfwjs'df/ g]kfnn] la/fnf] af“w]sf] s'/fnfO{ dfcf]jfbLx¿n] kxf8sf ¿kdf k|:t't ul//x]sf 5g\ . dfwj g]kfndfly k|r08n] of] cf/f]k nufpg' cfsfzlt/ kms]{/ y'Sg'h:t} xf], hxf“ y's cfkm\g} d'vdf k5{ . lsgeg], Tolta]nf k|r08sf] /fhf jL/]Gb|, pgsf efO wL/]Gb|, /d]zgfy kf08], ljj]s zfx k|j[lQ;“u v'a} ldqtf lyof] . cfkm\gf k|ltlglw k7fO{ /d]zgfy kf08]nfO{ lbNnL af]nfP/ e]6\g] log} k|r08 xf]Ogg\ < wL/]Gb|dfkm{t jL/]Gb|;“u jftf{sf] k|k~r ldnfpg] log} k|r08 xf]Ogg\ < rf/ /fhgLlts bnsf] ;/sf/ ePsf a]nf …gf]s/;“u xf]Og, dflns;“u jftf{ ug]{Ú eGb} 1fg]Gb|nfO{ dflnssf ¿kdf :jLsf/ ug]{ log} k|r08 xf]Ogg\ < cfkm\g} ;xof]4f afa'/fd e§/fO{åf/f b/af/k/:tsf] cf/f]k nufOPsf log} k|r08 xf]Ogg\ < /fhfsf] t s'/f 5f]8f}“, pgsf] h'7f]k"/f] vfPsf b/afl/ofx¿nfO{ /ftf] sfk]{6 la5\ofP/ s;n] :jfut ul//x]sf] 5 < ;"o{axfb'/ ;]g cf]nL, hf]Gb]g pSofj, s'df/ km'bf]ª, OGb|lht /fO{h:tf /fhfjfbL / b/afl/ofx¿nfO{ s;n] 6fpsfdf /flv/x]sf] 5 <
k|r08n] clxn] lg/y{s asaf; ug'{sf] vf; sf/0f xf]– ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf sl/a–sl/a ;'lglZrth:t} /x]sf] dfcf]jfbLsf] k/fho . ;Defljt k/fhosf] clu|d cfef;af6 t pgL olt w]/} cftª\lst, xtf/ / ljlIfKt ag]sf 5g\ eg] r}t @( ut]kl5 pgsf] xfnt s] xf]nf < Pdfn]nfO{ ufnL u/]/ ;a} zAb l;WofP eg] To;kl5 pgn] Pdfn] / dfwj g]kfnnfO{ ufnL ug]{ zAb s'g zAbsf]zaf6 ;fk6L n]nfg\ <
;f/df eGbf k|r08 b/af/nfO{ x[bob]lv g} dfof ug]{ JolQm x'g\ . pgn] dª\l;/df ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'g glbP/ cfkm"nfO{ b/af/sf] lxt}ifLsf ¿kdf :yflkt ul/;s]sf 5g\ . ca klg ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ePkl5 cfkm\gf] jf:tljs x}l;ot b]lvg] / b/af/sf] ;]jf ug{ gkfOg] qf;n] pgnfO{ nv]l6/x]sf] 5 . Pdfn]h:tf] u0ftGqjfbL kf6L{n] lht]df d'n'sdf u0ftGq :yfkgf x'G5 eGg] qf;af6 cftª\lst k|r08n] cfkm"n] zflAbs lx;fadf Pdfn]dfly cfqmd0f ul//x]sf 5g\ eg] cfkm\gf af“b/ ;]gfsf ¿kdf /x]sf jfO{;LPnnfO{ ef}lts ¿kdf Pdfn] sfo{stf{dfly cfqmd0f ug{ nufO/x]sf 5g\ . t/, ca k|r08sf] lbgluGtL ;'? eO;s]sf] 5 . olb pgsf] cftª\ssf] 5fofaf6 lgjf{rgnfO{ arfpg ;lsof] eg] dfcf]jfbLn] lgjf{rgdf ;fgbf/ ¿kdf k/fho xfl;n ug'{kg]{ lbg cfpg gf} lbg dfq af“sL 5 .
pkTosfdf Pdfn] cufl8
sf7df8f}“ . ljutsf] ljhoL Oltxf;nfO{ sfod /fVb} r}t @* ut]sf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf klg g]skf -Pdfn]_ pkTosfsf tLg} lhNnfx¿df cu|kª\lQmdf b]lvPsf] 5 . lgjf{rg cfpg * lbg dfq af“sL /x“bf pkTosf tLg} lhNnfdf Pdfn]k|lt a9\b} uPsf] hgnx/n] To:tf] ;ª\s]t b]lvPsf] 5 .
!% j6f lgjf{rg If]q /x]sf] pkTosfdf b]lvPsf] r'gfjL cleofgsf ljleGg sfo{qmdx¿df pNn]Vo ;xeflutf Pjd\ alnof] ;fª\u7lgs hgfwf/sf sf/0f Pdfn] ljut Oltxf;nfO{ sfod /fVb} o;k6s klg ;jf]{Ts[i6 aGg] s'/fnfO{ s;}n] /f]Sg g;Sg] b]lvG5 .
s:tf] 5 sf7df8f}“sf] ultljlw <
d'n'ssf] /fhwfgL sf7df8f}“df g]skf -Pdfn]_ n] o;kfln !) j6} lgjf{rg If]qdf cfkm\gf] ljhoL Oltxf; /Rb}5 . kf6L{n] lgjf{rg If]q gDa/ ! df :yfoL sld6L ;b:o Pjd\ lzIff tyf v]ns'bdGqL k|bLk g]kfnnfO{ pDd]bjf/ agfPsf] 5 . g]kfnn] cfkm\gf] lgjf{rg If]qdf sf7df8f}“ dxfgu/kflnsfsf !), #@ / #$ df 3/b}nf] ;DkGg u/]/ cfhb]lv !! gDa/ j8fdf nfUg] lgjf{rg kl/rfng sld6Lsf ;+of]hs ljb'/ d}gfnLn] atfpg'eof] . lxhf] dfq} sl/a @ xhf/eGbf a9Lsf] dlxnf ¥ofnL afg]Zj/af6 ;'? eO{ cgfdgu/, yfkfynL x'“b} lqk'/]Zj/df uP/ ;efdf kl/0ft ePsf] lyof] . ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ pDd]bjf/ g]kfnn] pNn]Vo dlxnf ;xeflutfk|lt ;ª\s]t ub}{ …r'nfx¿ aln/x]sf
5g\Ú eGg'eof] . kl/rfng ;+of]hs d}gfnLn] sl/a $ xhf/eGbf a9L dtsf] cGt/n] Pdfn] ljhoL x'g] lglZrt ePsf] atfpg'eof] . lgjf{rg If]q gDa/ @ df kf6L{ dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn pDd]bjf/ x'g'x'G5 . pxf“sf] If]qdf Ps lbgdf bh{gf}“ r'gfjL sfo{qmdx¿ ;DkGg x'g] u/]sf 5g\ .
lgjf{rg If]q g+= # sf o'jf pDd]bjf/ /fd]Zj/ km'ofnsf] If]qdf klg :yfgLo a'l4hLjLx¿sf] ;lqmotfdf ljleGg e]ife"iff;lxt cflbjf;L hghflt Pjd\ pTkLl8t hftLo d'lQm ;dfhsf # xhf/ ;b:ox¿n] kbofqf u/]sf 5g\ . Pdfn]sf] kIfdf P]Soa4tf hgfpg lgl:sPsf] pQm ¥ofnL dxfª\sfn, cf?af/L / cfr{/v]n x'“b} ;DkGg ePsf] lyof] . ut zlgaf/ dfq ;'Gb/Lhnsf sfª\u]|;sf ufp“ PsfO ;efklt cledGo' l;+v8f;lxt !! hgfsf] ;Dk"0f{ sfo{;ldlt Pdfn]df k|j]z u/]sf] lyof] . ;f] If]qsf lgjf{rg kl/rfng sld6Lsf ;+of]hs s[i0f /fO{sf cg';f/, sl/a $ xhf/sf] dt cGt/n] Pdfn]n] ljho xfl;n ug]{5 . cfhb]lv uf]s0f{]Zj/, cfnfkf]6, eb|af;, ufunkm]bLdf kbfoqfx¿ ;'? x'g] atfOPsf] 5 . lgjf{rg If]q g+= $ df klg 3/b}nf] sfo{qmd l;l4P/ kbofqfx¿ ;'? ePsf] 5 . lxhf] dfq o; If]qsf] skgaf6 Ps xhf/eGbf a9Lsf] ;xeflutfdf kbofqf ;DkGg ePsf] lyof] . rlr{t dlxnf g]t[ ljBf e08f/L pDd]bjf/ /x]sf] $ g+= If]qdf dª\unaf/ kbofqf ;DkGg ePsf] 5 . )%) b]lv nuftf/ r'gfj lhTb} cfPsL g]t[ e08f/Lsf] ljho clxn] klg ;'lglZrt /x]sf] atfOG5 .
To:t}, lgjf{rg If]q g+= % df cg]d;ª\3sf] ;lqmotfdf ut ;f]daf/ ljzfn kbofqf ;DkGg ePsf] lyof] . ;f]xL If]qsf pDd]bjf/ O{Zj/ kf]v/]n;lxtsf] ljzfn h'n'; lg:s]sf] lyof] . kf]v/]n lbgx'“ bh{gf}“ sfo{qmdx¿df ;xefuL eO/xg'ePsf] 5 .
o'jf g]tf of]u]z e§/fO{ p7]sf] lgjf{rg If]q g+= ^ df ut cfOtaf/ dfq 3/b}nf] Pjd\ ;f+:s[lts ;efx¿ ;DkGg ePsf 5g\ . sfe]|:ynL / ;fª\nfdf o:tf sfo{qmdx¿ ;DkGg ePsf 5g\ . To:t}, uf]ª\ua'df hg;ef ;DkGg ePsf] 5 . ;efdf g]kfnL sfª\u]|; kl/Tofu u/L ;lqmo sfo{stf{x¿ Pdfn]df k|j]z u/]sf lyP .
To:t}, lgjf{rg If]q g+= & sf pDd]bjf/ /fh]Gb| >]i7sf] lgjf{rg If]qdf 3/b}nf] sfo{qmd eJo ¿kdf ;DkGg eO/x]sf 5g\ . cfh @^ gDa/ j8fdf ;xfgf k|wfgsf] k|d'v cfltYodf hg;ef x'“b}5 . ;efnfO{ k|wfgsf ;fy} eujfg/Tg t'nfw/nufotsf a'l4hLjLx¿n] ;Daf]wg ug]{ sfo{qmd 5 . ;f] If]qaf6 ljleGg kf6L{ kl/Tofu u/L Pdfn] k|j]z ug{]x¿sf] xf]8 g} rn]sf] 5 .
dlxnf g]t[ ci6nIdL zfSo p7]sf] If]q g+= * df klg If]qLo ;efx¿ ;DkGg ePsf 5g\ . ;f+:s[lts sfo{qmd;lxt ;DkGg ePsf ;efx¿df xhf/f}“sf] pkl:ylt /xg] u/]sf] atfOPsf] 5 . ;f] If]qsf !#, !% gDa/ j8fx¿df 3/b}nf] sfo{qmd k"/f ePsf] 5 . To:t}, @) gDa/ j8fdf cfd;efsf] tof/L eO/x]sf] lgjf{rg kl/rfng sld6Lsf ;lrj lzj j}Bn] atfpg'eof] .
( gDa/ If]qdf klg xfn;Dds} ;a}eGbf 7"nf] If]qLo cfd;ef ;DkGg ePsf] 5 . snª\sL rf]sdf ut ;f]daf/ ;DkGg ;f] ;efnfO{ Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o /jLGb| >]i7, ;dfg'kflts tkm{sL Pdfn] pDd]bjf/ ;kgf dNn k|wfg, pDd]bjf/ s[i0fuf]kfn >]i7n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . ;f] cj;/df g]kfnL sfª\u]|; / /fk|kf kl/Tofu u/L #% hgf k"j{hgk|ltlglwx¿ Pdfn]df k|j]z u/]sf lyP .
rrf{sf] lzv/df /x]sf !) gDa/ If]qdf klg Pdfn] w]/} cufl8 /x]sf] 5 . Toxf“sf nf]slk|o g]tf ;fg's'df/ >]i7 blIf0fsfnL uflj;sf] 3/b}nf]df Jo:t /xg'ePsf] 5 . To;kl5 kmlk{ª / kf“ufdf 3/b}nf]df nfUg] atfOPsf] 5 . o;cl3 rf]ef/df Jofks hg;xeflutfaLr ut ;f]daf/ a[xt\ hg;ef ;DkGg ePsf] 5 .
nltnk'/ / eQmk'/sf] ultljlw
nlntk'/ / eQmk'/df klg g]skf -Pdfn]_sf] kIfdf Jofks hg;xeflutf b]lvPsf] 5 . Pdfn]sf 3/b}nf], hg;ef, sf]0f;efx¿df pNn]Vo ;xeflutfn] pDd]bjf/x¿ pT;flxt ePsf 5g\ . nlntk'/ If]q g+= # sf k|Tof;L /3'hL kGtsf] o; If]qdf 3/b}nf], sf]0f;ef Pjd\ e]nfx¿ eJo¿kdf ;DkGg eO/x]sf 5g\ . ;f] If]qsf lgjf{rg kl/rfng sld6Lsf ;+of]hs xl/s[i0f yfkfsf cg';f/, If]qLo cfd;efsf] tof/L eO/x]sf] 5 . To:t}, nlntk'/–@ df ut ;f]daf/ !*cf}“ kf6g d'lQm lbj;sf] cj;/df Pdfn]n] eJo ;ef ;DkGg u/]sf] 5 . ;efnfO{ Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o tyf ;f] If]qsf k|Tof;L l;l4nfn l;+xsf ;fy} /3' kGt tyf s]Gb|Lo g]tf /jLGb| >]i7n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . kf6gsf] dª\unahf/ rf]sdf ;DkGg ;f] ;efdf xhf/f}“ nlntk'/jf;Lsf] ;xeflutf /x]sf] lyof] .
ljutdf Pdfn]sf] Tolt /fd|f] k|efj g7flgPsf] eQmk'/df g]skf -Pdfn]_sf] l:ylt /fd|f] b]lvPsf] 5 . If]q g+= @ df Pdfn]sf] ljho ;'lglZrt 5 eg] ! gDa/df s8f k|lt:kwf{ x'g] cj:yf b]lvPsf] 5 . u0f]zaxfb'/ vqL pDd]bjf/ /x]sf] eQmk'/–@ df Jofks hg;xeflutfdf 3/b}nf] sfo{qmdx¿ ;DkGg ePsf 5g\ .
ut cfOtaf/ dWok'/l:yt afns'df/L dlGb/ kl/;/df ;ef ;DkGg eof] . ;efnfO{ Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o /jLGb| >]i7n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . ;ef kfvfahf/af6 ;'? eO{ afns'df/Ldf cfP/ ;DkGg ePsf] lyof] . ;efdf /fk|kf, sfª\u]|; / g]dlskf u/L bh{gf}“ k"j{hgk|ltlglwx¿ Pdfn]df k|j]z u/]sf lyP .
dxf;lrj /fhwfgLsf 3/b}nf]df
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf nflu sf7df8f}“ If]q g+= @ / /f}tx6 If]q g+= ^ af6 pDd]bjf/L lbg'ePsf g]skf -Pdfn]_sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn sf7df8f}“s} dtbftf;“usf] 3/b}nf]df Jo:t b]lvg'ePsf] 5 . uPsf] cfOtaf/ uf]7f6f/df cfof]lht sf]0f;efnfO{ ;Daf]wg ug'{ePsf dxf;lrj g]kfn dª\unaf/ lbge/ 3/b}nf] sfo{qmddf Jo:t /xg'ePsf] lyof] .
dª\unaf/ ;f“v'df 3/b}nf] sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] . laxfg} ;f“v'df ePsf] 3/b}nf] sfo{qmddf ;xefuL x'g'ePsf dxf;lrj g]kfn h;L{kf}jf klg k'Ug'ePsf] lyof] . h;L{kf}jfsf] sf]0f;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ pxf“n] nf]stflGqs u0ftGq :yfkgfsf nflu Pdfn]sf] g]t[Tjdf ;+ljwfg n]lvg'kg]{ atfpg'eof] .
sf]0f;ef;“u} ;f“v'df ;f+:s[lts sfo{qmdsf] klg cfof]hgf ul/Psf] lyof] . ;efdf ab|L kª\u]gLnufotsf snfsf/x¿n] uLt–;ª\uLt k|:t't ub}{ dxf;lrj g]kfnnfO{ ljhoL agfpg cfu|x u/]sf lyP .
dª\unaf/ g} gfª\un]ef/] ufp“ ljsf; ;ldltsf] rfkfufp“ / ;f]gk'/sf] sflQs] e~Hofªdf cfof]lht sf]0f;efnfO{ klg ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . lbge/ 3/b}nf] / sf]0f;efdf ;xefuL x'g'ePsf dxf;lrj g]kfnn] ;f“em % ah] OGb|fo0fLdf cfof]lht sf]0f;efnfO{ ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
dxf;lrj g]kfn ef]ln laxfg uf]7f6f/ ufp“ ljsf; ;ldltsf ljleGg ufp“df 3/b}nf] sfo{qmddf ;xefuL x'g] atfOPsf] 5 . pxf“n] ;f]daf/ laxfg ( ah]b]lv ;f“em;Dd 8f“5L, ynL / d"nkfgL ufp“ ljsf; ;ldltsf ;a} ufp“df k}bnofqf u/]/ dtbftf;“u e]63f6 ug'{ePsf] lyof] . sf7df8f}“ If]q g+= @ sf] 3/b}nf] / sf]0f;ef l;WofPkl5 dxf;lrj ef]ln s}nfnL / kl;{ s~rgk'/df x'g] lhNnf:t/Lo r'gfjL ;efnfO{ ;Daf]wg ug{ To;tkm{ hfg] sfo{qmd 5 .
Pdfn]dfly ;fª\3flts cfqmd0f
sf7df8f}“ . r'gfjdf nHhfhgs kl/0ffd cfpg] lglZrt ePkl5 dfcf]jfbL cfk/flws lqmofsnfktkm{ cu|;/ ePsf] 5 . ;fdfGo s'6lk6, ckx/0f / wDsLn] Pdfn] sfo{stf{ / z'e]R5'sx¿ gtl;{Pkl5 dfcf]jfbLn] Pdfn] pDd]bjf/dfly ;fª\3flts cfqmd0f ;'? u/]sf] 5 .
r}t !! ut] emfkfd} afgLkfgLsf] r'gfjL ;efnfO{ ;Daf]wg ug{ hfg'ePsf Pdfn] :yfoL sld6L ;b:o Pjd\ emfkf If]q g+= & sf pDd]bjf/ s]kL cf]nLaf6 ;'? u/]sf] cfqmd0fsf] z[ª\vnf al9/x]sf] 5 . ;efd} cfqmd0f u/]/ Pdfn]sf g]tfx¿sf] xTof ug]{ cleofgdf nfu]sf] dfcf]jfbLn] o;sf] lhDdf clxn] jfO{;LPn ag]sf dfcf]jfbL ;]gfnfO{ lbPsf] 5 .
cGo bnsf g]tfx¿nfO{ ef}lts ¿kdf ;kmfof u/]/ eP klg r'gfj lhTg] dg;fodf /x]sf] dfcf]jfbLn] cfqmd0fsf] lhDdf ck/fwL dfgl;stf /x]sf zflns/fd hd/s§]n, rGb|axfb'/ yfkf …;fu/Ú, b]jL v8\sfh:tf pu|jfbLx¿nfO{ lbPsf] 5 .
dfcf]jfbLsf tkm{af6 wflbª If]q g+= # df ;+ljwfg;ef ;b:osf] pDd]bjf/ ePsf hd/s§]nn] ;f] If]qdf cGo bnsf pDd]bjf/nfO{ r'gfjL ;ef ug{ lbPsf 5}gg\ . Pdfn]sf tkm{af6 ;f] If]qdf pDd]bjf/L lbg'ePsf Pdfn]sf nf]slk|o g]tf /fh]Gb| kf08]nfO{ hd/s§]nn] af/Daf/ uf]nLn] p8fOlbg] wDsL lb“b} cfPsf 5g\ . pgn] dfcf]jfbLsf] dhb'/ g]tf sxlnP/ cfkm\g} >LdtLnufotsf cfkmGtnfO{ anhkm\tL u/]/ hflu/ nufPsf 5g\ . ;xl/of xf]6n, /]:6'/f“af6 ha/h:tL p7fPsf] rGbfsf] e/df cftª\s dRrfp“b} cfPsf hd/s§]nn] b}lgsh;f] $–% 6«s u'G8f sf7df8f}“af6 cf];f/]/ Pdfn]sf] sfo{qmddf cj/f]w k'¥ofp“b} cfPsf 5g\ . an, aGb's / u'08fubL{sf] cf8df cftª\s dRrfO/x]sf hd/s§]nn] s]xL ;doklxn] …sflGtk'/Ú b}lgsnfO{ klg aGb'ss} e/df aGb u/fpg vf]h]sf lyP .
zflns/fd;“u} dfcf]jfbLsL b]jL v8\sf klg cfk/flws dfgl;stf lnP/ r'gfjdf le8\g vf]h]sL 5g\ . v8\sfs} lgb]{zgdf jfO{;LPn / u'08fx¿n] kz'klt rf}nfufO{+dfly ;fª\3flts cfqmd0fsf] k|of; u/]sf lyP .
dfcf]jfbL o'4sf qmddf Pdfn] bf]nvf lhNnf sld6L ;b:o a'l4/fd kflv|gsf] xTofdf ;+nUg ePkl5 ;j{q cfnf]lrt v8\sfn] km]l/ klg xTofs} z[ª\vnf /r]/ r'gfj lhTg] lbjf;kgf b]v]sL 5g\ . Pdfn]sf] a9\bf] nf]slk|otf / hgfwf/sf sf/0f hgdtaf6 jfO{;LPn / u'08fx¿ k7fP/ b]jL v8\sfsf] ck/fwnfO{ k|>o lbO/x]sf] 5 .
bf]nvfsf] Rofd]df Pdfn]n] u/]sf] r'gfjL ;efdf bf]nvf If]q g+= ! sf pDd]bjf/ kz'klt rf}nfufO{+nufotsf ;xefuLnfO{ cfqmd0f ul/Psf] lyof] . af/Daf/ Pdfn] sfo{qmddf x:tIf]k ug]{ u/]kl5 Pdfn]n] r'gfjL ;ef /2 ug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] . dfcf]jfbL g]t[TjnfO{ bafa k/]kl5 sfo{qmddf cj/f]w gug]{ ;xdlt u/]sf] 5 . t/, cfqmd0f / cj/f]w sfod} 5 .
Pdfn]sf] ljho lglZrt b]v]kl5 cQflnPsf] dfcf]jfbLn] /fd]5fkdf Pdfn]sf pDd]bjf/ b]jzª\s/ kf}8]n / s}nfz 9'ª\u]ndfly lg/Gt/ cfqmd0f u/]/ xTofsf] k|of; ul//x]sf] 5 .
dfcf]jfbLn] hfh/sf]6df g]skf -Pdfn]_sf % g+= Onfsf sld6L pk;lrj k"0f{axfb'/ a:g]t, ;b:ox¿ bLkaxfb'/ a:g]t / sfnLaxfb'/ a:g]tnfO{ ckx/0f u/]sf 5g\ . r}t !& ut] ;f“emb]lv ckx/0fdf k/]sf pgLx¿sf] cj:yf xfn;Dd c1ft 5 . dfcf]jfbLn] adaxfb'/ dNnnfO{ s'6lk6 u/]/ ;Vt 3fOt] agfPsf 5g\ . Pdfn] sfo{stf{ s[i0f h};L, v8\uaxfb'/ vqL / sdn dNnnfO{ 3/ 5f]8\g afWo kf/]sf 5g\ .
To:t}, g]skf -Pdfn]_ af/f lhNnf sld6Lsf k|rf/ ljefu k|d'v s[i0f kf}8]n, lhNnf sld6L ;b:o e/t 3n], t'N;L Gof}kfg]nfO{ Toxf“sf jfO{;LPn lhNnf OGrfh{n] dfg]{ wDsL lbPsf 5g\ . af/fsf] lghu9, e/thª\u, l;uf}n, dgxjf, /tgk'/, l;d/f, cdn]vuGhnfO{ lgif]lwt If]q 3f]if0ff u/]/ Pdfn]nfO{ k|j]zdf /f]s nufOPsf] 5 .
Pdfn] kfNkf lhNnf sld6L ;b:o df]xg u}/]sf] 3/df k;]/ xltof/;lxtsf] d'v'08f]wf/L ;d"xn] cftª\s dRrfPsf] 5 . jfO{;LPnn] ;fv–&, ?s'd 3/ eO{ 3'DnLafª ts;]/fdf cWoog/t lzIfs eLdgf/fo0f k'gnfO{ lagfsf/0f s'6lk6 u/]sf 5g\ . jfO{;LPnn] …hGtLwf/fÚ ;fKtflxssf ;+jfbbftf ljho /;fOnLdfly klg ;fª\3flts cfqmd0f u/]/ 3fOt] agfPsf 5g\ .
dfcf]jfbLnfO{ g} 6]b}{gg\ dfcf]jfbL
sf7df8f}“ . dfcf]jfbLsf pDd]bjf/x¿n] kf6L{ g]t[Tjsf] lg0f{onfO{ wf]tL nufP/ kf6L{leq cg'zf;gxLgtf r/d pTsif{df k'u]sf] k'li6 ul/lbPsf 5g\ .
ut dª\unaf/ a]n'sL dfcf]jfbL / /fli6«o hgdf]rf{aLr ljleGg 7fp“df b'j} kf6L{sf zLif{:y g]tfsf nflu r'gfjL jftfj/0f cg's"n atfpg tfnd]n ul/Psf] lyof] . hgdf]rf{n] dfcf]jfbLnfO{ !! :yfgdf / dfcf]jfbLn] hgdf]rf{nfO{ ^ :yfgdf ;dy{g ug]{ lg0f{o ePsf] lyof] . b'j} kIfaLr, dfcf]jfbLn] hgdf]rf{sf pDd]bjf/ nLnfdl0f kf]v/]nnfO{ l;Gw'nL–# df, clds z]/rgnfO{ lrtjg–% df, lul//fhdl0f kf]v/]nnfO{ dxf]Q/L–! df, o'Qm e]6jfnnfO{ emfkf–& df, k|Nxfb a'9fyf]sLnfO{ ;nf{xL–@ df / /fdl/emg ofbjnfO{ l;/fxf–$ df 5f8\g] ;xdlt ag]sf] lyof] . ;f] ;xdlt cg';f/ dfcf]jfbL g]t[Tjn] pQm If]qdf hgdf]rf{sf pDd]bjf/nfO{ ;xof]u ug]{ lgb]{zg lbPsf] lyof] . t/, dfcf]jfbLsf tkm{af6 pDd]bjf/ ag]sL l;Gw'nL–# sL lg? bnf{dL -s'“j/_, dxf]Q/L–! sf t]hk|;fb clwsf/L / emfkf–& sf ;'/]z lnªb]gn] 5'§f5'§} lj1lKt hf/L u/L kf6L{ lg0f{o cfkm"x¿sf nflu cdfGo ePsf] / cfkm\gf] pDd]bjf/L sfod /xg] atfPsf 5g\ .
cfkm"x¿nfO{ ;fdfGo hfgsf/L g} glbO{ g]t[Tjn] xr'jfsf e/df lg0f{o u/]sf] pgLx¿n] atfPsf 5g\ . ;]gfåf/f dfl/Psf dfcf]jfbL s]Gb|Lo ;b:o z]/dfg s'“j/sL kTgL lg? bnf{dLn] ;f]daf/ dfcf]jfbL cWoIf k|r08nfO{ e]6L cfkm"n] s'g} klg xfntdf pDd]bjf/L lkmtf{ glng] / k|rf/–k|;f/nfO{ cem tLj| 9ª\un] cl3 a9fpg] atfPsL lyOg\ . bnf{dLn] s'/f ;'lg;s]kl5 cWoIf k|r08n] …o;af/] Psk6s k|sfz;“u s'/f u5'{Ú eg]sf lyP . kf6L{n] tfnd]nsf] lg0f{o u/]nuQ} atfl;P/ sf7df8f}“ cfOk'u]sL bnf{dLn] kqsf/dfem elgg\– …ls kf6L{ g} Pstf ug'{kb{Yof], xf]Og eg] tfnd]nsf] s'g} cy{ 5}g .Ú kf6L{ g]t[Tjn] If]q g+= @ df ;lrjfno ;b:o ;LkL uh'/]nsf] r'gfjL jftfj/0f agfpg If]q g+= # df nLnfdl0fnfO{ 5f]8]sf] atfPsf] 5 . bnf{dLn] elgg\– …If]q g+= ! / @ df hgdf]rf{ g} 5}gg\, To:tf] tfnd]nsf] s] cy{ <Ú dª\unaf/ g} lhNnf kmls{PsL pgn] o;cl3 klg k|r08n] cfkm";“usf] e]6df …tkfO{+ dxfg\ ;lxbsL kTgL x'g'x'G5, lht]/ cfpg";\Ú eGb} z'esfdgf lbPsf] klg atfOg\ . sfo{If]qdf cfkm\gf] k|rf/k|;f/ cem tLj| agfpg] t/ kf6L{n] cgfjZos bafa lbP ljb|f]x klg ug]{ pgn] atfPsL 5g\ .
s'8fss{6 dfcf]jfbL
sf7df8f}“ . /fhtGqsf] cl:tTj ;dfKt x'g] lbg glhls“b} hf“bf cQflng yfn]sf /fhfjfbLx¿nfO{ dfcf]jfbLn] ;f]xf]/]/ ;+/If0f lbg yfn]sf] 5 . cfkm"nfO{ ;Rrf u0ftGqjfbL eGb} l8ª xf“Sg] dfcf]jfbLn] cfhsf ldlt;Dd /fhfsf kIfdf v'n]/ e"ldsf v]n]sf /fhfjfbLx¿sf] cleefjsTjsf] e"ldsf cfkm"n] lgjf{x ug]{ ePsf] 5 .
hgo'4sfndf klg /fhf;“u cg]s 9ª\un] leqleq} ;f“7uf“7 ub}{ / aflx/ eg] gfª\uf] 9ª\un] ufnLunf}h ug]{ gf}6ª\sL b]vfp“b} cfPsf] dfcf]jfbLnfO{ olta]nf o'4sfndf dfl/Psf xhf/f}“ JolQmsf kl/jf/sf] eGbf ljrNnL x'g nfu]sf] /fhfjfbLx¿sf] lrGtfn] ;tfpg yfn]sf] 5 . ;+ljwfg;ef klg j}wflgs ¿kd} /fhtGqsf] cl:tTj ;dfKt x'g] ePkl5 dfcf]jfbLn] clxn] g} /fhtGqsf cg'ofoLx¿nfO{ kf6L{ k|j]z u/fP/ ;+/If0f k|bfg u/]sf] 5 .
zflGt ;Demf}tfdf x:tfIf/ u/]/ v'nf ;+;bLo /fhgLltdf k|j]z u/]nuQ}af6 /fhfjfbLx¿;“u lgs6tf a9fPsf] dfcf]jfbLn] /fhfjfbLx¿k|lt b]vfPsf] ;dk{0f / ;lGgs6tfnfO{ cfzª\sfk"j{s x]g{ yflnPsf] 5 .
kf6L{af6 /fhb"tdf l;kmfl/; JolQmsf] ;DalGwt b]zaf6 Plu|df] gcfPkl5 /fhfsf gft]bf/ k"j{;}lgs /fh]Gb|axfb'/ l;+xsf] z/0fdf k'u]/ cfkm\gf] kf6L{df cfP /fhb"t agfpg] laGtL la;fPsf dfcf]jfbLn] To;otf /fhfjfbLx¿;“usf] ;f“7uf“7nfO{ emg} tLj|tf lbPsf] 5 . kf/;sL >LdtL lxdfgLsf sfsf /fh]Gb|axfb'/ l;+xn] dfcf]jfbLsf] k|:tfjnfO{ c:jLsf/ u/] klg l;+x / dfcf]jfbL g]tfaLr ldqjt\ ;DaGw /x]sf] atfOG5 .
To;nuQ} k~rfotsfnsf c~rnfwLz ;"o{axfb'/ ;]gnfO{ kf6L{df leœofP/ dfcf]jfbLn] /fhfjfbLx¿nfO{ cfkm\gf] kf6L{df ;ª\ul7t ug]{ lhDdf lbPsf] lyof] . log} ;]gsf] ;lqmotfdf ;f]daf/ csf{ rlr{t /fhfjfbL g]tf hgfb{g cfrfo{nfO{ klg dfcf]jfbLn] /ftf] sfk]{6 lj5\ofP/ :jfut u/]sf] 5 . /fli6«o ;efsf k"j{dgf]gLt ;b:o tyf /fli6«o hgzlQm kf6L{sf ;b:o ;d]t /x]sf cfrfo{;“u} ;f]xL kf6L{sf csf{ s]Gb|Lo ;b:o pQd kl/of/nfO{ klg dfcf]jfbLn] dfnf klx¥ofP/ leœofPsf] 5 . To:t} ;Dk"0f{ nf]stGqjfbL bnx¿n] alxisf/ u/]sf zfxL gu/ lgjf{rgdf nlntk'/ gu/kflnsfsf k|d'v ag]sf /fhfjfbL k]|dnfn dxh{gnfO{ klg dfcf]jfbLn] ;Rrf /fi6«jfbLsf] ufyf le/fP/ kf6L{df leœofPsf] 5 . o;cl3 g} dfcf]jfbLn] /fhfsf P8L;Lsf afa' OGb|lht /fO{nfO{ ;dfg'kflts ;"rLdf pDd]bjf/ g} agfO;s]sf] 5 . To:t} /fli6«o k|hftGq kf6L{ -/fi6«jfbL_sf ;b:o df]xg kf]v/]nnufotsf] /fhfjfbL em'G8 klg dfcf]jfbLsf] z/0fdf k'u]sf] 5 . ;]gfsf pRr clwsf/LnfO{ klg kf6L{ k|j]z u/fP/ /fhf;“usf] ;DaGw ;'b[9 agfpg] WofpGgdf dfcf]jfbL nfluk/]sf] atfOG5 .
l;+xnfO{ kTgLzf]s
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_sf s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ sld6L ;b:o tyf k"j{;f+;b jL/axfb'/ l;+xnfO{ kTgLzf]s k/]sf] 5 . >LdtL ljGb' l;+xsf] ;f]daf/ /ftL lgwg ePsf] xf] . %* jifL{of l;+x g]skf -Pdfn]_sL ;b:o, clvn g]kfn dlxnf ;ª\3, Ko"7fgsL g]t[ tyf sDo'lg:6 cfGbf]ngsf] pTyfgsf nflu cys ;ª\3if{/t cu|0fL dlxnf x'g'x'GYof] .
g]skf -Pdfn]_sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] lj1lKt k|sflzt u/L l;+xsf] lgwgk|lt b'Mv JoQm ug'{ePsf] 5 . …pxf“sf] lgwgdf Ko"7fg lhNnfn] Ps hgf of]Uo cu|0fL dlxnf of]4f u'dfPsf] 5 eg] /fi6«n] Ps b]zeQm gful/s u'dfPsf] 5Ú– dxf;lrj g]kfnn] lj1lKtdf eGg'ePsf] 5 .
lj1lKtdf zf]ssf] o; 38Ldf lbjª\ut l;+xk|lt >4f~hnL ck{0f ub}{ zf]s ;GtKt kl/jf/hgdf ulx/f] ;dj]bgf JoQm ul/Psf] 5 . pxf“sf] dª\unaf/ laxfg kz'klt cfo{3f6df bfx;+:sf/ ul/of] . ;f] cj;/df kf6L{sf s]Gb|Lo ;b:o jfr:klt b]jsf]6f, o'j/fh sfsL{nufotsf] pkl:ylt lyof] .
k|r08lj?4 ph'/L
sf7df8f}“ . lgjf{rg cfrf/;+lxtfljk/Lt k|nf]eg b]vfP/ cgu{n k|rf/ / jfnk]lG6Ë gd]6]sf] ljifonfO{ lnP/ dfcf]jfbL cWoIf k|r08 / ef}lts of]hgf tyf lgdf{0fdGqL lxl;nf odLlj?4 lgjf{rg cfof]udf ph'/L k/]sf] 5 .
sf7df8f}“ If]q g+= !) af6 ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf pDd]bjf/L lbPsf k|r08 / sf7df8f}“ & af6 pDd]bjf/L lbPsL lxl;nflj?4 Pdfn] sf7df8f}“ pkTosf kl/rfng sld6Ln] ph'/L k]; u/]sf] 5 .
;+ljwfg;efh:tf] dxŒjk"0f{ lgjf{rgdf ;/sf/L ;fwg;|f]tsf] b'?kof]usf ;fy} lgjf{rg cfrf/;+lxtfsf] pNnª\3g u/]sf ljleGg !^ gd'gfx¿;lxt ;k|df0f ph'/L k]; ul/Psf] 5 . Pdfn] pkTosf lgjf{rg kl/rfng sld6Ln] sf7df8f}“ If]q g+= !) / & sf ;fy} nlntk'/ If]q g+= ! df dfcf]jfbLn] Jofks ¿kdf ;/sf/L /sdsf] b'?kof]u u/]/ r'gfjsf] d'vdf hgtfnfO{ e|ddf kf/]/ ef]6 dfUg] u/]sf] pNn]v u/]sf] 5 .
;f]xL ljifonfO{ lnP/ sld6Ln] cfh ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] ko{j]If0f ul//x]sf] lgof]s, g]df / lhcf]s;“u 5nkmn ug]{ sfo{qmd /x]sf] 5 . ph'/Ldf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] klg ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqfnosf 8f]h/, u]|8/, 6«Øfª\s/ k|of]u u/]/ ef]6 dfUg ljsf;sf] ;kgf af“l8/x]sf] pNn]v 5 .
lxl;nf odLn] t r'gfjL k|rf/–k|;f/sf qmddf krf{sf] Psfkl§ cfkm\gf] kmf]6f] / csf]{lt/ & gDa/ If]qsf nflu dGqfnoaf6 5'6\ofOPsf] /sdsf] ljj/0f /flvPsf] 5 . dGqL ePnuQ} kl/jf/df ePhlt ;a}nfO{ dGqfnosf ljleGg zfvfdf hflu/ nufP/ ;j{q cfnf]lrt dGqL odLn] lgoldt kfgL cfpg] 7fp“df klg wf/f aGb u/]/
6\ofª\s/af6 kfgL af“8\g] / cfkm" lgjf{lrt eP ;w}“el/ 6\ofª\s/af6 kfgL ljt/0f ul/lbg] cfZjf;g af“8\b} cfPsf] ph'/Ldf n]lvPsf] 5 . To:t}, ;'Svf 7fp“df klg Ogf/ vlglbg] atfp“b} ljleGg 7fp“df pkef]Qmf ;ldltx¿ u7g ul/“b} cfPsf] atfOG5 .
ph'/Ldf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] pgsf] lgjf{rg If]qdf kg]{ dftftLy{sf] ;fsL{ufp“df uPsf] !^ ut] ! nfv ?lkof“ ljt/0f u/]sf] ljj/0f k]; ul/Psf] 5 .