 |
Kathmandu,
Baishak 31, 2065.
|
/fhf ;lqmo
/fhfn] b/af/ g5f8\g]
b"tdfkm{t\ bn;“u jftf{
blIf0fsfnLdf k~rjnL
/fhgsf] nlaª
bLks kf08]
;+ljwfg;ef lgjf{rg P]ltxfl;s?kdf ;DkGg ePkl5 /fhgLlts bnx? ;+ljwfg;ef a}7ssf] tof/Ldf h'6]sf 5g\ . ;+ljwfg;ef a}7ssf] tof/Lsf nflu lgjf{rgkl5 gof“ pbfPsf bn / k'/fgf /fhgLlts bnaLr cfOtaf/af6 ;+o'Qm 5nkmn k|f/De ePsf] 5 . lgjf{rg ;DkGg ePsf] @! lbgleq ;+ljwfg;ef a}7s a:g'kg]{ ;+j}wflgs afWotfsf sf/0f bnx?n] u[xsfo{nfO{ tLj|tf lbPsf 5g\ . ;+ljwfg;efsf] a}7s cfufdL h]7 !% ut] cfx\jfg ul/Psf] 5 .
clxn] ;+ljwfg;efsf] a}7s / /fh;+:yfsf] ;Gbe{n] ;a}sf] Wofg lvr]sf] 5 . cGtl/d ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7sn] ;fdfGo ax'dtaf6 /fh;+:yfsf] af/]df lg0f{o ug]{ Joj:yf cGtl/d ;+ljwfgdf /x]sfn] klg o;tkm{ ;a}sf] rf;f] a9]sf] xf] . cGtl/d Joj:yflksf ;+;bsf] ljz]if clwj]zgn] d'n'snfO{ nf]stflGqs u0ftGq 3f]if0ff ug]{ k|:tfj ul/;s]sfn] k'/fgf] ;+;bn] u/]sf] 3f]if0ff gof“ ;+;bn] s;/L sfof{Gjog ug]{ xf] ;a}sf] rf;f] 5 .
bnx?n] ;+ljwfg;efsf nflu 5nkmn ;'? u/]kl5 cGtl/d ;+ljwfgn] clwsf/ljxLg agfPsf /fhf 1fg]Gb|n] klg cfÏgf] ;lqmotf PsfPs a9fPsf 5g\ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf hgtfnfO{ dtflwsf/ k|of]u ug{ ;Gb]zdfkm{t\ cfx\jfg u/L kl/0ffdnfO{ klg :jLsf/ u/]sf /fhfn] clxn] bz{ge]6sf] /fhgLltdfkm{t\ cfkm"nfO{ ;lqmo u/fPsf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, kl5Nnf lbgdf /fhfn] ljleGg JolQmnfO{ bz{ge]6 lbg] qmdnfO{ tLj| agfPsf 5g\ . kl5Nnf lbgdf /fhfn] cfwf bh{geGbf a9L JolQm;“u 5nkmn u/]sf] atfp“b} ;|f]tn] eGof]– …/fhfaf6 bz{ge]6 lbg] qmd hf/L 5 . bz{ge]6df /fhfn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgkl5 d'n'sdf ljsl;t /fhgLlts 36gfqmdsf af/]df 5nkmn ug]{ u/]sf 5g\ . /fhfn] g]kfnL sf+u|]; / g]skf Pdfn]sf g]tf;“u klg ;+jfb cl3 a9fPsf] ;|f]tsf] bfjL 5 . sf+u|]; / Pdfn]sf g]tf;“u b"tdfkm{t\ s'/f eO/x]sf] 5Ú– ;|f]tn] b[li6;“u eGof] . dfcf]jfbL g]tf;“u /fhfn] /fli6«o k|hftGq kf6L{ g]kfnsf cWoIf sdn yfkfdfkm{t\ ;Dks{ a9fPsf 5g\ . /fhfsf] ;Gb]znfO{ lnP/ yfkfn] k6s–k6s k|r08;“u e]6 u/]sf 5g\ . lxhf] /fhwfgLdf cfof]lht Ps ;fIffTsf/df yfkfn] k|r08;“u e]6 eO/x]sf] atfP .
/fhgLlts bnn] ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7saf6 /fh;+:yfsf af/]df lg0f{o ug{ hf]836fp ;'? u/] klg /fhf 1fg]Gb| o;k|lt a]va/ h:t} 5g\ . cfÏgf] g]t[Tjdf ;/sf/ u7g ug]{ tof/L ul//x]sf] dfcf]jfbLsf g]tfx?n] ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7scl3 g} gf/fo0flx6L /fhb/af/ 5f]8] /fhfnfO{ ;Ddfghgs :yfg lbg] wf/0ff ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . t/, /fhfn] ;+ljwfg;efdfkm{t\ gof“ ;+ljwfg hf/L geP;Dd gf/fo0flx6L g5f]8\g] kIfdf /x]sf] atfof] . gof“ ;+ljwfg aGg'cl3 gf/fo0flx6L 5f8\g bafa cfP /fhfn] hgdt ;+u|x dfu ug]{ ;|f]tn] atfPsf] 5 .
;+ljwfg;ef lgjf{rgdf ;+j}wflgs /fhtGqsf kIfdf ef]6 dfu]sf] /fli6«o k|hftGq kf6L{ g]kfnsf k"j{cWoIf /ljGb|gfy zdf{n] klg /fhfn] tTsfn gf/folx6L g5f8\g] atfP . ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7saf6 /fhf x6fpg] lg0f{o c;+j}wflgs x'g] bfjL ub}{ To:tf] lg0f{o ePdf /fhfn] gdfGg] ;+s]t zdf{sf] 5 . klxnf] a}7saf6 /fhf x6fpg] ;+j}wflgs lg0f{o x'“b}g, Tof] /fhgLlts lg0f{o dfq x'g]5 . s]xL lbgcl3 /fhf;“u bz{ge]6 u/]sf g]tf zdf{n] b[li6;“u eg]– …klxnf] a}7saf6 /fhf x6fpg] lg0f{onfO{ cGt/f{li6«o ;d'bfon] klg dfGotf lb“b}g . Tof] c;+j}wflgs sfo{ dfGg h?/L 5}g .Ú
g]tf zdf{n] /fhfn] hgtfsf] cfb]z kfngf ug]{ t/ Tof] ;+;bsf] b'O{ltxfOaf6 cg'df]lbt x'g'kg]{ c8fg /fv]sf 5g\ . …gof“ aGg] ;+ljwfgn] /fh;+:yfsf] cl:tTj g} /fv]g / b'O{ltxfOaf6 kf; eof] eg] :jtM /fhfn] dfGg] xf] g]tf zdf{n] eg]– …clxn] hgtfn] /fhf Ïof“Sg s;}nfO{ DofG8]6 lbPsf 5}gg\ . s;}sf] ax'dt gcfpg' To;}sf] pbfx/0f xf] zdf{sf] bfjL 5 . t;y{ ;a} ldn]/ zf;g ug'{k5{ .Ú /fhf b]z 5f]8]/ gefUg] klg zdf{sf] egfO 5 . z/0ffyL{ ag]/ /fhf b]z 5f]8]/ efUb}gg\ zdf{n] eg]– …h'g ?kdf /x] klg /fhf b]zd} a:5g\ .Ú
zdf{n] eg]h:t} /fhfn] cfÏgf s'g} klg ultljlw /f]s]sf 5}gg\ . /fhgLlts / ;f+:s[lts clwsf/af6 al~rt /fhf :jlg0f{odf ;f+:s[lts ultljlwdf eg] ;lqmo 5g\ . clwsf/af6 al~rt ePkl5 gful/s ;/x dlGb/ bz{gdf hfg g5f]8]sf /fhfn] lxhf] dfq blIf0fsfnL dlGb/ k'u]/ k"hf cr{gf u/]sf 5g\ . blIf0fsfnLdf /fhfn] k~rjnL lbPsf lyP . s8f ;'/IffaLr b/af/af6 lg:s]sf /fhf k"hf ;s]/ b/af/ kms]{sf lyP .
ptf g]kfnsf nflu k"j{ ef/tLo /fhb"t s]eL /fhgsf] ;lqmotfsf sf/0f klg /fhf 1fg]Gb| 9'Ss /x]sf] ;|f]t atfp“5 . s]xL lbgb]lv g]kfndf c8\8f hdfPsf /fhgn] /fh;+:yfsf] lg/Gt/tfsf] kIfdf nlaª ul//x]sf 5g\ . ljleGg bnsf g]tfx? tyf gful/s ;dfhsf cu'jf;“u e]63f6df Jo:t /fhgn] ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7saf6 /fh;+:yfsf af/]df s'g} lg0f{o gug{ cfu|x u/]sf] ;|f]t atfp“5 . o;n] klg /fhfnfO{ pT;flxt agfPsf] 5 . cGtl/d Joj:yflksf ;+;bdf /fhfsf] kIfdf af]Ng] cf“6 s;}n] u/]sf lyPgg\ . t/ clxn] kl/l:ylt s]xL ljsl;t eO;s]sf] 5 . ;+ljwfg;ef a}7ssf] sfo{of]hgf to ug{ cfOtaf/ l;+xb/af/df a;]sf] @% bnsf] ;+o'Qm a}7sdf /fk|kf g]kfnsL ;f+;b s'GtL zfxLn] 3'dfp/f] 9+un] /fh;+:yfsf] jsfnt u/]sL l5g\ . ljZn]ifsx? o;n] rf/}lt/af6 PlSnPsf /fhfnfO{ s]xL /fxt k'u]sf] atfp“5g\ . ljZn]ifsx? /fhb/af/ g5f]8\g] /fhfsf] c8fgn] åGå lgDTofpg] vt/f /x]sf] atfp“5g\ .
k|r08nfO{ ysf{P sdfG8/n]
b[li6 ljz]if ;+jfbbftf
;/sf/ u7gcl3 /fli6«o÷cGt/fli6«o bafa em]Nb} cfPsf] g]skf -dfcf]jfbL_ sf] g]t[Tj ;+ljwfg;ef lgjf{rgkl5 cfºg} sfo{stf{sf] 3]/faGbLdf k/]sf] 5 . o'4sfndf …axfb'/Lk"j{sÚ n8fO“ n8]/ dfcf]jfbLnfO{ clxn]sf] prfO{df NofOk'¥ofPsf / 8]9 jif{b]lv c:yfoL lzlj/df si6s/ hLjg latfO/x]sf hgd'lQm ;]gfn] dfcf]jfbLsf] zLif{ g]t[TjnfO{ ;a}eGbf a9L bafa lbPsf 5g\ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgaf6 ;a}eGbf 7"nf] bnsf] ?kdf :yflkt ePkl5 ;/sf/ u7gsf] unkf;f]df clNemPsf] dfcf]jfbL g]t[TjnfO{ hg;]gfsf sdf08/x?n] cl3Nnf] a'waf/ lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ /fi6«klt gagfpg s8f r]tfjgL lbPsf lyP . hg;]gfsf sdf08/n] dfcf]jfbL cWoIf k|r08nfO{ r]tfjgLsf] efiffdf eg]sf 5g\,– …lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ /fi6«klt agfOP xfdLnfO{ dfGo x'g]jfnf 5}g .Ú hg;]gfsf sdf08x?n] s8f r]tfjgL lbPkl5 g} dfcf]jfbL zLif{ g]t[Tjn] sf]O/fnfnfO{{ /fi6«klt gagfpg] s'/f ug{ yfn]sf] a'lemPsf] 5 . cfOtaf/ dfq dfcf]jfbL cWoIf k|r08 / dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjaLr sf]O/fnfnfO{ /fi6«klt gagfpg] ;xdlt ePsf] 5 . t/, ef/tLo /fhb"t /fs]z ;'bn] k6s–k6s dfcf]jfbL cWoIf k|r08nufot zLif{ g]t[TjnfO{ e]6]/ sf]O/fnfnfO{ …;]/]df]lgonÚ /fi6«klt agfpg cfu|x ul//x]sf] cj:yfdf 5fkfdf/sf] bafakl5 dfcf]jfbL g]t[Tj cK7\of/f]df k/]sf] 5 . ;+ljwfg;efcl3 dfcf]jfbLn] k|r08nfO{ efjL /fi6«klt 3f]lift u/L sfo{stf{ tyf 5fkfdf/nfO{ ToxLcg'?k k|lzlIft u/]sf] lyof] .
cWoIfnfO{ e]6\g hg;]gfsf sdf08/x? ;Gt' b/fO{ …k/jfgfÚ -klxnf] l8lehg_, sfnLaxfb'/ vfd …ljljwÚ -t];|f] l8lehg_, z/b -rf}yf] l8lehg_, odaxfb'/ clwsf/L …k|ltIffÚ -kf“rf}“_, / k|lts -5}7f}“_ a'waf/ k|r08 lgjf; k'u]sf lyP . bf];|f] l8lehg sdf08/ /fh]z / ;ftf}+ l8lehg sdf08/ k|Hjn eg] e]63f6df pkl:yt lyPgg\ . k|r08nfO{ e]6\g] kf“r hgf sdf08/n] g]tfx?sf] cleJolQmsf ljifodf klg cfqmf]z kf]v]sf] ;|f]tsf] bfjL 5 . ;|f]tsf cg';f/ Ps sdf08/n] k|r08nfO{ cf}+nf] 78\ofp“b} eg]sf lyP– …cWoIf sd/]8 lul/hfk|;fbnfO{ /fi6«klt :jLsfg]{ /] eGg] ;'lgPsf] 5 . s] lul/hfnfO{ /fi6«klt agfpgs} nflu xhf/f}+ hgtfsf 5f]/f5f]/Ln] alnbfg u/]sf x'g\ < To;}sf nflu pgLx?nfO{ xfdLNf] dg{ lx+8fPsf] xf] <Ú csf{ sdf08/n] yk]sf lyP– …cWoIfn] ;o jif{Dff klg ;dfhjfb cfp“b}g eGg'ePsf] 5 . tkfO{+sf] of] egfOn] xfdLnfO{ 7"nf] e|ddf kf/]sf] 5 . ;Qfdf k'Ug gkfp“b} lsg ;dfhjfb gcfpg] pb\3f]if cfof] . o:t} xf] eg] st} xfdLn] ljutdf u/]sf] alnbfg g} lg/y{s x'g] t xf]Og < ;dfhjfb :yfkgf gug]{ xf] eg] s]sf nflu oqf] /utsf] vf]nf] aufpg'k/]sf] xf] t <Ú
k|r08;fd' hg;]gfsf sdf08/x?n] kf6L{ s]Gb|Lo ;b:o /x]sf 8]k'6L sdf08/x?sf] af/]df klg rsf]{ cfqmf]z kf]v]sf lyP . …SofG6f]Gd]G6df hg;]gfsf] a]xfn eO/x]sf] 5 . hgd'lQm ;]gfsf 8]k'6L sdf08/x? eg] ;'ljwf ;DkGg 7f“pdf a:g] / nfvf}+ d"No kg]{ uf8L r9]/ cfgGbsf] hLjg latfO/x]sf 5g\ . pgLx?n] hg;]gfsf] af/]df lsg Wofg glbPsf x'g\ < o:t} xf] eg] g]kfnL ;]gfsf sdf08/ / xfd|f sdf08/df s] km/s eof] <Ú klZrdlt/sf Ps sdf08/n] eg]sf lyP– …olb lul/hfk|;fbsf] xftdf ;Qf ;'lDkg] xf] eg] SofG6f]Gd]G6leq h] klg x'g;S5 . xfd|f] sG6«f]ndf s]xL klg gx'g ;S5 . cWoIf sd/]8n] clxn] g} Vofn ug'{xf]nf .Ú hg;]gfsf sdf08/x?n] dfcf]jfbL ;/sf/df uP/ klg SofG6f]Gd]G6sf] ;d:of ;dfwfg ug{ s'g} dGqLx? uDeL/ gePsf] cf/f]k nufPsf lyP . …kf6L{ ;/sf/df uPsf] 5 . t/ hg;]gfx?sf] a]xfn eO/x]sf] 5 . dGqLsf] s';L{df a;]/ d:tL ug{ dfq pgLx?nfO{ Toxf“ k'¥ofOPsf] xf]Ú– sdf08/x?sf]] ;fd"lxs cfjfh lyof] . dfcf]jfbLsf 8]k'6L sdfG8/x? gGblszf]/ k'g -kf;fª_, rGb|k|sfz vgfn -anb]j_ hgfb{g zdf{ -k|efs/_, jif{dfg k'g -cgGt_ sf7df8f}+df cfln;fg dxndf a:5g\ . 8]k'6L sdfG8/x? an]/f]df ;o/ ug]{ u5{g\ .
hjfkmdf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] /fli6«o÷cGt/fli6«o k|lts"ntfsf sf/0f ;fj{hlgs?kdf g/d eP/ af]Ng'k/]sf] atfPsf lyP . cWoIf k|r08sf] egfO lyof]– …sltko cj:yfdf sdhf]/L klg ePsf x'g;S5g\ . t/ g]t[Tjn] hg;]gfnfO{ pk]Iff u/]sf] eg] k6Ss} xf]Og . ;/sf/df ;fd]n ePnuQ} klxnf] sfd g} hg;]gfsf] Jofj:yfkg ug]{ x'g]5 .Ú sdf08/x?sf] cfqmf]znfO{ zfGt kfb}{ k|r08n] yk]sf lyP– …tkfO{+x?n] g} xfdLnfO{ of] 7f“pdf NofOk'¥ofpg' ePsf] xf]] . hg;]gfsf] Tofu / alnbfg ;Dem“bf d uj{n] efj's x'G5' . o:tf] hg;]gfnfO{ xfdL s;/L pk]Iff ug{ ;S5f}+ . tkfO{+x?sf] ;d:of ;dfwfg ug{ ;s]gf} eg] xfd|f] xfnt s] x'G5, Tof] /fd};“u yfxf 5 . ca xfd|f] klxnf] sfd ;]gf ;dfof]hg x'g]5, tkfO{+x? cflQg' kb}{g, kf6L{n] ;a}sf] Aoj:yf ug]{5 .Ú
hg;]gfsf sdf08/x?n] k|r08;fd' clglZrt eljZosf sf/0f 5fkfdf/x? wdfwd lzlj/af6 knfog eO{ ljb]lzPsf] u'gf;f] u/]sf lyP . 5fkfdf/sf] ;d:of ;dfwfg ug{ tTsfn kxn grfn] s]xL ;doleq} SofG6f]Gd]G6 vfnL x'g;Sg] b'Mv];f] ;d]t sdf08/x?n] lbPsf kf]v]sf lyP . pgLx?n] /fhfnfO{ ;Ddfghgs alxu{dg ug]{ eGg] g]t[Tjsf] egfOk|lt klg s8f cfklQ hgfPsf lyP . …of] /fhfnfO{ s] sf] ;Ddfg < of] /fhf Oltxf;s} ;a}eGbf a9L xTof/f] / hglj/f]wL xf]Og <Ú pgLx?sf] egfO lyof]– …ck/fwLnfO{ ;dfP/ h]n xfNg] s'/f ug'{k5{, ;Ddfg lbg] s'/f xfdL dfGb}gf}“ .Ú sdf08/x?sf] egfO pb[t ub}{ ;|f]tn] atfof] . k|r08n] l5§} a}7s af]nfP/ lj:t[t s'/fsfgL ug]{ atfPsf lyP .
hg;]gfsf sdf08/x?n] dfcf]jfbL g]t[Tj cj;/jfbL ePsf] xf] ls eGb} cfqmf]z kf]v]sf] s]xL ;do glaTb} /f}tx6df dfcf]jfbL sfo{stf{n] cWoIf k|r08, s]Gb|Lo ;b:o xl/eQm s“8]n -k|lts_ / ljwfos k|e' ;fxsf] k'Tnf hnfPsf 5g\ . ljutdf ;}Go cg'zf;gdf /xg] / ;fj{hlgs ?kdf g]t[Tjsf] s]xL klg cfnf]rgf gug]{ sfo{stf{x?n] ;dfg'kfltsdf ;lxb kTgL ;'lgtfb]jL ofbjsf] gfd gk/]sf] eGb} k'Tnf hnfpg'df dfcf]jfbL klg g]t[Tjsf] u'gufg ufpg] ;+:s[ltaf6 d'Qm x'gnfu]sf] a'¤g ;lsG5 .
Pdfn]df aa08/
sfof{no k|ltlglw
;+ljwfg;ef lgjf{rgdf g;f]r]sf] kl/0ffd ef]Ug afWo g]skf Pdfn]df ;dfg'kfltstkm{sf] gfd 5gf}6 k|s/0fn] aa08/ dlRrPsf] 5 . gfd 5gf}6 k|s/0fsf] ljjfb ;8sdf 5tf5'Nn ePkl5 lgjf{rg kl/0ffdaf6 lg/fz Pdfn] sfo{stf{ lrlGtt ePsf 5g\ . gfd 5gf}6 k|s/0fk|lt c;xdlt hgfp“b} !$ hgf s]Gb|Lo ;b:on] rfn' s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sdf lnlvt c;xdlt hfx]/ u/]kl5 Pdfn] ljjfb ;txdf cfPsf] xf] . gfd 5gf}6k|lt c;xdlt hgfp“b} s]Gb|Lo ;b:o /fdrGb| emf tyf ;'g;/L If]q g+= @ af6 k|ToIf lgjf{rgdf lgjf{lrt wd{/fh lg/f}nfn] kbaf6 /fhLgfdf lbPkl5 Pdfn] ljjfbn] /fli6«o dxTj kfPsf] 5 . a9\bf] ljjfbn] Pdfn] g]t[Tjn] c;xdltnfO{ ;fj{hlgs gug{ / cfk;L ;xdltdf kf6L{leq} ldnfpg ;a}nfO{ lgb]{zg u/]/ aRg] k|oTg u/]sf] 5 .
s]Gb|Lo ;ldltdf 5nkmn gu/L :yfoL ;ldltsf s]xL g]tfx?n] ;dfg'kfltstkm{ ljhoL pDd]bjf/sf] gfd ;'6'Ss 5gf}6 u/]sfn] ljjfb ;'? ePsf] atfOPsf] 5 . km/sdt bh{ ug]{ !$ hgfn] ckf/bzL{ 9+un] ljhoL ;"rL tof/ kf/]sf] cf/f]k nufPsf 5g\ . km/sdt /fVg]df s]zj a8fn, l;l4nfn l;+x, s[i0fuf]kfn >]i7, ;'/]z sfsL{, uf]kfn zfSo, uf]ljGb sf]O/fnf, u'?k|;fb a/fn, s]bf/ Gof}kfg], ;'/]Gb| kf08], j]b'/fd e';fn, /fh]Gb| >]i7, eLd cfrfo{, kz'klt rf}+nfufO{, nfnafa' kl08t / /fdrGb| emf 5g\ . sfo{jfxs dxf;lrj cd[t af]x/f / s]xL g]tfn] cfkm"v'zL ;"rL tof/ kf/]sfn] ljjfb a9]sf] s[i0fuf]kfn >]i7sf] egfO 5 .
Pdfn] ;|f]tsf cg';f/, to eO;s]sf] gfddf ^ hgfsf] km]/abn ePkl5 ljjfb ePsf] xf] . cl3Nnf] lbg &) hgfsf] ;"rLdf lznf sltnf sfe|], uf}/f k|;fO{+ g]kfnuGh, uf]kfn zfSo nlntk'/, dGh's'df/L zfx dxf]Q/L, kf;fª z]kf{ tfKn]h'ªsf] gfd lyof] . t/, j}zfv !( ut] ck/fGx sltnfsf] 7fp“df 6f;L :ofªaf] u'?ª;]gL, k|;fO{+sf] 7fp“df lagf 1jfnL alb{of, zfSosf] /0fWjh sGbªjf, dGh's'df/Lsf] 7fp“df pld{nfb]jL zfx / z]kf{sf] 7fp“df b'uf{ ln+vfnfO{ /fv]kl5 ljjfb lj:kmf]6 ePsf] xf] .
csf]{tkm{ :yfoL ;ldlt ;b:o df]bgfy k|l>tsf 5f]/f 8f= ljho kf}8]n, s]Gb|Lo ;b:o /3'jL/ dxf;]7sf >LdtL h'nL dxtf] / sf7df8f}+sL /Tgf u'?ªsf] dgf]gogn] klg ljjfb a9]sf] atfp“5g\ . kf}8]n k|l>t, dxtf] jfdb]j uf}td / u'?ª O{Zj/ kf]v/]nsf] cfzLjf{bdf ;efifb ePsf x'g\ . jfd ljZn]ifs s[i0f kf]v/]n Pdfn]df klxNo}b]lv /x]sf] u'6aGbL clxn] ;dfg'kflts ;"rL k|s/0faf6 ;fj{hlgs ePsf] atfpg'x'G5 . lgjf{rgdf k/fhosf] wSsfkl5 gof“ 9+un] hfg] / kf6L{nfO{ 6fn6'n u/L k'/fg} 9+un] hfg] ;f]raLrsf] åGå klg ePsf] 7DofO 5, kf]v/]nsf] .
;dfg'kflts ;"rL k|s/0faf6 ;fj{hlgs ePsf] Pdfn] ljjfb s;/L 6'+uf] nfUg] xf] g]tfx?n] g} atfpg ;s]sf 5}gg\ . ;"rLk|lt c;Gt'li6 hgfp“b} sfe|], ef]hk'/, ;'g;/L, ;+v'jf;ef, /;'jf Pdfn] kf6L{ sfof{nodf nfu]sf tfnfaGbL cem} v'n]sf 5}gg\ . ;"rL k|s/0fkl5 ?kGb]xL / u'NdL Pdfn]df tgfj 5 . ;'g;/Lsf yf? ;d'bfon] kf6L{ 5f]8\g] r]tfjgL lbO;s]sf 5g\ . gfd 5gf}6 ePsf ;a}n] ;f+;b x'g] ;kgf b]v] t/ kl/0ffdkl5 5gf}6df yf]/} k/] .Ú k|fWofks kf]v/]nn] eGg'eof]– ;dfg'kfltssf] cj:yf ga'em\bfsf] kl/0flt xf] Pdfn] ljjfb . tyflk g]tfx?n] cfkm" ;"rLaf6 x6]/ ljjfbnfO{ sd u/fPsf] kf]v/]nsf] ljZn]if0f 5 .
;dfg'kfltsaf6 ;efifb ljhoL ug{ dfkb08 to gul/Psfn] Pdfn]df ljjfb a9]sf] xf] . dfkb08 to gubf{ g]tfx?aLrsf] u'6aGbL / lvrftfgLn] k|>o kfof] / Pp6} kf6L{sf sfo{stf{ g]tfsf dfG5] aGg k'u] . Ps Pdfn] g]tf eG5g\– ljjfb ldnfpg ;efifb rogsf nflu k|ToIf lgjf{rgdf ljho k|fKt gePsf] lhNnfaf6 eb}{ cfpg'kg]{ lyof] t/, g]tfsf] kx'“r / :j]R5frl/tfdf Pp6} lhNnfaf6 @÷# hgf;DdnfO{ r'lgof] . To:t} sfo{stf{sf] kf6L{ hLjgdf TofueGbf g]t[Tj;“usf] lgs6tf cfwf/df ljhoL ;"rL tof/ kfl/Psf] u'gf;f] klg 5 . Pdfn]n] lhNnfnfO{ ef]6sf] cfwf/df l;6 lbg] dfkb08 klg agfPg, h;n] ubf{ ca sf]xL klg sfo{stf{ ;dfg'kfltsdf a;]/ anLsf] af]sf] aGg tof/ gx'g] cj:yf l;h{gf ePsf] 5 .
Pdfn] g]tf tyf ljZn]ifs lht]Gb| b]j lg0f{o lglj{jfb x'g g;s]sfn] ljjfb km/flsnf] ePsf] atfp“5g\ . ;dfg'kflts k|s/0fnfO{ Pdfn]df b'O6f rZdfn] x]l/Psf] 5 . s]xLn] o;nfO{ tTsfn cfqmf]zsf] cleJolQm dfq} eg]sf 5g\ eg] s;}n] ;dfg'kflts k|s/0f cf;Gg dxflwj]zgsf nflu sfo{stf{sf] dg tfGg] d'2f aGg] atfPsf 5g\ . k|fWofks kf]v/]n ljjfbnfO{ g]t[Tjn] ;xL 9+un] Joj:yfkg gu/] Pdfn]nfO{ 7"nf] c;/ k'Ug] ljZn]if0f ug'{x'G5 . dfcf]jfbL zflGtk"0f{ k|lqmofdf cfp“bf, 6;d; gePsf Pdfn] sfo{stf{ of] ljjfbaf6 ljb|f]xL aGg] ;Defjgf 5 .Ú kf]v/]nn] eGg'eof]– t;y{ wfl/nf] / ;f]rk"0f{ lg0f{o ub}{ Pdfn]n] gof“ ;Gb]z lbg'k5{ .Ú sltko Pdfn] g]tfx? g} kf6L{nfO{ oyfl:yltdf /fVg rfxg] g]tfx? xfjL ePsf sf/0f ljjfb rls{Psf] atfp“5g\ .
ljZn]ifs b]j klg lg0f{o lsg ljjflbt eof], s;n] u/fof], kf6L{sf nflu dl/e]6\g] / enf] rfxg] sfo{stf{n] ulxl/P/ vf]Hg'kg]{ atfpg'x'G5 . kf6L{nfO{ qmflGtsf/L 9+un] cl3 a9\g /f]Sg] P]h'?nfO{ ÏofSg] lxDdt sfo{stf{n] ug'{k5{, b]j eGg'x'G5– …P]h]? k|j[lQnfO{ lrGg l9nfO ug{ x'“b}g .Ú
d'n'ssf] Wofg ;+ljwfg;efsf] a}7stkm{ s]lGb|t ePsf] a]nf Pdfn]df a9]sf] ljjfb s'a]nfdf ah]sf] dfbnsf] tfn h:t} ePsf] 5 . lgjf{rgdf k/fhosf] kL8fn] /GylgPsf sfo{stf{x? ;dfg'kflts k|s/0fsf] ljjfbn] cfnf] 3fpdf g"gr's 5ls{Ph:tf] ePsf] atfp“5g\ . Oltxf;s} uDeL/ df]8df plePsf] a]nf kf6L{nfO{ gof“ lz/faf6 cl3 a9\g] ljifodf 5nkmn ug'{kg]{ lyof]– Ps lhNnf g]tfn] b[li6;“u eg]– kbsf] n8fO“df lnKt g]tfx?sf] cem} r]t v'n]sf] /x]g5 .Ú ljjfb ldnfpg tTsfn dxflwj]zgdf hfg'kg]{ dfu pgLx?sf] 5 . Pdfn] ljjfb ;dfg'kflts k|s/0fdfkm{t\ ;txdf cfP klg o;sf] leqL p2]Zo dxflwj]zg s]lGb|t 5 . lgjf{rgdf gld7f] k/fhokl5 dxflwj]zgdf h'6]sf Pdfn] g]tfx? of] k|s/0fdfkm{t\ kf6L{leqsf] /fhgLltnfO{ cfÏgf] kIfdf kfg]{ s;/tdf h'6]sf] 3fdhlQs} 5n{¨ 5 . h] xf];\, ;dfg'kflts k|s/0fn] Pdfn]nfO{ rnfodfg eg] agfPsf] 5 .
ljb]zL rnv]nsf] r]k'jfdf dfcf]jfbL
dfwj a:g]t
;+ljwfg;ef lgjf{rgaf6 ;a}eGbf 7"nf] kf6L{sf ?kdf :yflkt ePsf] g]skf -dfcf]jfbL_ nfO{ r]k'jfdf kfg]{ s;/t ;'? ePsf] 5 . d'n'sleqsf /fhgLlts zlQmx?n] jfO{;LPn lj36g ug'{kg]{, o'4sfndf sAhf ul/Psf 3/ hUuf lkmtf{ ug'{kg]{ / hg;]gfsf] ljifodf 6'¨f] nfu]kl5 dfq} dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ lbg] c8\sf] yflk/x]sf 5g\ . o:tf] a]nf ljb]zL zlQms]Gb|x? klg dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg glbg] v]ndf leq–leq} nfu]sf 5g\ . ;|f]tsf cg';f/ d'n'ssf] 7"nf] bnsf ?kdf :yflkt ePkl5 ljb]zLx? dfcf]jfbL g]tfx?sf b}nf–b}nfdf k'u]/ awfO{ lbg] u/]sf eP klg pgLx?sf] leqL cGto{ eg] ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ glbg] g} /x]sf] 5 . oBlk, cl:t cfOtaf/ ;+ljwfg;efdf k|ltlglwTj ug]{ @% bnLo a}7sn] dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;xdltsf] ;/sf/ agfpg] ;}4flGts ;xdlt ePaf6 b]zL÷ljb]zL if8\oGq c;kmn x'g] ;+s]t b]lvPsf] 5 .
dfcf]jfbLn] nf]stflGqs k4lt cg';f/ rNg] k|lta4tf b]vfO g;s]sfn] p;sf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg glbg] of]hgfdf ljb]zLx? nfu]sf 5g\ . oxL of]hgfsf sf/0f ;/sf/ u7g k|lqmof nlDa“b} uPsf] 5 . klxnf] cGtl/d ;+ljwfgsf] c:k:6tfn] dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/sf] g]t[Tj ug{af6 /f]s]sf] 5 . cGtl/d ;+ljwfgdf ;xdltsf] cfwf/df ;/sf/ u7g ug]{ s'/f dfq pNn]v 5 . ;+ljwfg;efaf6 h'g kf6L{ 7"nf] aG5 p;}sf] g]t[Tjdf ;/sf/ u7g ug]{ eGg] 5}g . bf];|f]] k|ToIftkm{sf] lgjf{rg kl/0ffd cfO;s]kl5 dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] %) jif{eGbf a9L ;do ;Qfdf a:g ;S5f}+ eg]/ lbPsf] cleJolQmnfO{ ljb]zLx?n] dfcf]jfbL clwgfosjfbL af6f]d} /x]sf] 7x/ u/L ;Qfdf hfgaf6 /f]Sg vf]h]sf a'lemPsf] 5 . To:t} dfcf]jfbLnfO{ ;Qfdf hfgaf6 /f]Sg] t];|f] axfgf eg] lgjf{rgsf dfWodaf6 7"nf] bn alg;Sbf klg sltko 7f“pdf p;n] hf/L /fv]sf] …pb08 lqmofsnfkÚ nfO{ agfpg nfluPsf] 5 .
ef/tdf dte]b
g]kfnL /fhgLltsf] tfnfrfjL xftdf lnP/ a;]sf] ef/t ;/sf/sf] ;+:yfkg kIfd} klg dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ lbg] ls glbg] eGg] ljifodf dte]b 5 . ;+:yfkg kIfsf] Pp6f ;d"x dfcf]jfbLnfO{ ;Qfsf] g]t[Tj ug{ lbg'k5{ eGg] c8fgdf 5 . g]kfnsf dfcf]jfbLnfO{ ;Qfsf] g]t[Tj ug{ lbP ef/tdf ;z:q o'4 ul//x]sf gS;fnjfbLx?nfO{ d"nwf/df Nofpg ;xh x'g] ;f] ;d"xsf] bfjL 5 . clxn] ef/tsf] klZrd a+ufn, emf/v08nufot /fHodf Toxf“sf dfcf]jfbLx?sf] g]t[Tjdf ;z:q ;+3if{ eO/x]sf] 5 . dfcf]jfbLs} kxndf rf/j6f b]zsf !) j6f …qmflGtsf/LÚ sDo'lgi6 kf6L{sf] ldn]dtf]df blIf0f Pl;ofsf dfcf]jfbL kf6L{ / ;+u7gx?sf] ;dGjo ;ldlt -sDkf];f_ ag]sf] lyof] . sDkf];fsf] a}7sdf k|r08n] eGg] u/]sf lyP– …of] e"uf]n ;'uf]nsf] s'/f 5f]8lbp sd/]8x? ljZje/sf qmflGtsf/Lx?sf] Pp6} e"uf]n agfP/ ;z:q o'4 n8f}+ .Ú tLg jif{ klxn];Dd o:tf s'/f ug]{ g]kfnsf dfcf]jfbLx? ;/sf/ ;~rfngsf] g]t[Tjdf k'u]df ef/tsf dfcf]jfbLnfO{ klg d"nwf/df Nofpg ;lsg] ljZjf; ef/tLo ;+:yfkg kIfsf] Pp6f ;d"xn] lnPsf] 5 . of] ;d"xsf] g]t[Tj u7aGwg ;/sf/df ;fd]n ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ dfS;{jfbLsf g]tf ;Ltf/fd o]r'/L, ljb]zdGqL k|j0f d'vhL{nufotn] u/]sf 5g\ .
ef/tLo ;/sf/sf ;'/Iff ;Nnfxsf/ czf]s d]xtf, k"j{/fhb"t s]eL /fhgnufotsf] ;d"x eg] dfcf]jfbLnfO{ ;Qfsf] g]t[Tj ;'Dkg' x'“b}g eGg] dfGotfdf /x]sf] ;|f]tsf] bfjL 5 . /fhg t Ps xKtfotf g]kfnd} cfP/ dfcf]jfbL g]t[Tjdf ;/sf/ u7g ug{ glbg] v]ndf ;+nUg eO/x]sf] ;|f]tsf] bfjL 5 . s'g} klg kf6L{n]] :k:6 ax'dt gNofPsfn] sf+u|];s} g]t[Tjdf cfufdL ;/sf/ agf];\ eGg] kIfdf of] ;d"x /x]sf] atfOPsf] 5 . g]kfnsf af/]df …la|lkmªÚ ug{ :jb]z kms{g] cl3Nnf] lbg cd]l/sL /fhb"t gfG;L kfj]nn] dfcf]jfbL cWoIf k|r08;“u e]6jftf{ u/]sL ePklg pgL klg ;Dej eP;Dd dfcf]jfbL g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg lbgx'Gg eGg] dfGotfd} cl8u l5g\ . kfj]nn] k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ k6s–k6s e]6\bf ;/sf/sf] g]t[Tj cfkm}+n] ug{ cfu|x u/]sL jfn'jf6f/ ;|f]t atfp“5 .
ljb]zL rnv]nsf] sf/0f <
/fhgLlts ljZn]ifs Pj+ gful/s ;dfhsf cu'jf Zofd >]i7 hgtfsf] hgfb]z :jLsfg]{ …sNr/Ú sf] cefjdf sf+u|]; / ljb]zLx?n] dfcf]jfbL g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg av]8f lems]sf atfp“5g\ . pgsf cg';f/ sf+u|]; / s]xL ljb]zLx?n] ablnPsf] kl/l:ylt :jLsfg{ g;s]sfn] dfcf]jfbL g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg glbg] of]hgf ;'? ul/Psf] xf] . …b]z bf];|f] r/0fsf] ;+qmd0fsfnaf6 u'lh|g yfn]sf] 5 . dfcf]jfbLnfO{ cK7]/f]df kf/]/ tdf;f x]g{ vf]lh“b}5 . sf+u|]; / s]xL ljb]zLsf] clxn]sf] rnv]n b]Vbf )%! b]lv )%^ ;Dd ;/sf/ 9fNg], ;f+;b lsga]r ug]{ h'g rnv]n eP ToxL bf]xf]l/g] ;Defjgf 5 . o;n] 7"nf] /fhgLlts b'3{6gf lgDTofp“5 .Ú >]i7 eG5g– …g]kfnsf] cfGtl/s dfdnfdf ljb]zLn] h'g rnv]n ul//x]sf 5g\ . Tof] plgx?sf] xs xf]Og . xfd|f g]tfx? k|r08n] ;d]t s;n] ;/sf/sf] g]t[Tj ug]{, /fi6«klt, k|wfgdGqL s;nfO{ agfpg] eGg] x:tIf]k gu{g';\ eGg ;s]gg\ . To;}n] ljb]zLx?n] rnv]n a9fPsf x'g\ . of] dfcf]jfbLnfO{ r]k'jfdf kfg]{ v]n xf] . dfcf]jfbLnfO{ r]k'jfdf kf5'{ eGbf ;a} r]k'jfdf k5{g\ .Ú
hgtf km]l/P klg g]tfx? km]l/g g;s]sfn] ljb]zLsf] d'v tfSg] k|j[ltsf] a9f]Q/L ePsf] ljZn]ifsx/sf] 7x/ 5 . ljZn]ifs xl/ /f]Ssfsf] a'emfO{ klg >]i7s} h:tf] 5 . …sf+u|];sf] ;Qfnf]n'k ju{ rl/qsf sf/0f dfcf]jfbL g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg] ;xh af6f] gvf]nL lbPsf] xf] .Ú /f]Ssf eG5g\– ‘dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;/sf/ aGg} x'“b}g eg]/ ljb]zLn] nlaª ub}{ lx8g' /fd|f] xf]Og . of] …g]r/Ú lj?4sf] s'/f xf] . leqL rnv]n s;}n] ug{ ;S5g . k|ToIf g} To;/L nlaª ul//x]sf 5g\ eGg] t dnfO{ nfUb}g .Ú ;+ljwfg;ef lgjf{rgkl5 kl/l:yltn] gof“ sfr'nL km]b}{5 . nfdf] åGåsf] cGt eO{ /fhgLlts l:y/tf sfod x'g] cfzf hgtfn] ul//x]sf 5g\ . ToxL cfzfdf g} hgtfn] pT;fxk"j{s ;+ljwfg;efdf efu lnPsf lyP . t/, nf]stflGqs k4ltljk/Lt ax'dt NofPsf] kf6L{nfO{ ;/sf/ agfpg glbg] xf] eg] emg\ gof“ åGåsf] l;h{gf x'g;S5 . ;Qf aflx/ a:g} g;Sg] oyfl:ytLjfbL / k'/ftgkGyL ;f]rn] ubf{ sf+u|];n] / dfcf]jfbL ;Qfdf uP cfºgf] :jfy{ k"/f gx'g] ePsfn] ljb]zLn] ;/sf/ u7gdf cNemg lems]sf] dfcf]jfbL g]tf xl/eQm s“8]n -k|lts_ sf] egfO 5 . …lj:tf/jfbL, ;fd|fHojfbLx? dfcf]jfbL ;Qfdf k'u]sf] b]Vg rfx“b}gg\ . To;}n] pgLx? xfdLnfO{ ;/sf/sf] g]t[Tj ug{af6 /f]Sg xhf/ sf]l;; ul//x]sf 5g\ . t/ pgLx?sf] Tof] if8\oGq ;kmn x'g]5}g . lsgls pgLx? hgfb]zljk/Lt 5g\ .Ú s“8]n eG5g\– …olb xfdLnfO{ ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ glbg] if8\oGq ePdf csf]{ ljb|f]xsf] …l8dfG8Ú klg x'g;S5 . Tof] ljb|f]xn] pgLx? ;a}nfO{ a9fg]{5 .Ú
ueg{/ lgo'lQmdf kf“r s/f]8sf] v]n
cy{ dGqfnodf e|i6x?sf] huhuL
;+jfbbftf÷sf7df8f}+
…dg]{ a]nfdf xl/of] sf“qmf]Ú eg]em}+ cy{dGqL 8f= /fdz/0f dxtn] ;/sf/ 5f8\g'eGbf klxnf a}+s dlkmofx?sf] Ozf/fdf g]kfn /fi6« a}+ssf ueg{/sf] lgo'lQm u/]/ u'g ltg]{ ;f]rdf nfu]sf 5g\ . o;sf nflu 8f= dxtb]lv ;'hftf sf]O/fnf;Ddn] r'gfjL vr{sf gfddf a}+s dflkmof, l8kmN8/x?af6 emG8} kf“r s/f]8 ?lkof“ s'DNofPsf] afn'jf6f/ lgs6 ;|f]tn] hgfPsf] 5 . cy{dGqfnosf e|i6 ;lrj ljBfw/ dlNns clxn] ue{g/ lgo'lQmsf] klxnf] ;"rLdf /x]sf] cy{dGqfno ;|f]tn] hgfPsf] 5 . nf]eLkfkLx?n] prfn]kl5 dlNns clxn] ;a} sfd 5f8]/ wdfpm wGbfdf nfu]sf 5g\ .
oxL if8oGqsf sf/0f ;jf]{Rr cbfntn] /fi6« a}+ssf lgnlDat ueg{/ ljhogfy e§/fO{sf] d'2f km};nf ePsf] nfdf] ;do eO;Sbf klg km};nfsf] k"0f{ kf7 lbg ;s]sf] 5}g . e§/fO{sf sfg'g Joj;foLx?n] ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz tflx/ cln cG;f/Lsf] km};nfsf lj?2 k'g/fj]bg ug]{ atfPsf 5g\ . clVtof/n] ljz]if cbfntdf btf{ u/]sf] of] d'2f lg0f{osf] aGbL eP/ ;jf]{Rr cbfnt;Dd cfPsf] lyof] .
;jf]{Rr cbfntsf] Psn Ohnf;n] u/]sf] km};nfdf q'l6k"0f{ ePsfn] ueg{/ e§/fO{ ;jf]{Rr cbfntdf k'g/fj]bg ug]{ ;f]rdf /x]sf 5g\ . d'2fsf] km};nf ;fj{hlgs x'gf;fy e§/fO{sf] kIfn] ;jf]{Rrdf k'g/fj]bg ug]{5 . cbfntdf d'2f ljrf/fwLg cj:yfdf ePsf] ;dodf ueg{/ lgo'Qm ug{ gldNg] ePsfn] k'g/fj]bg x'g'eGbf klxnf ueg{/ lgo'lQm ug]{ ;f]rsf ;fy clxn] cy{dGqL dxt nfu]sf 5g\ .
g]kfn /fi6« a}+s P]gdf ueg{/ x6fpg ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLzsf] cWoIftfdf Pp6f ;ldlt agfpg'kg]{ k|fjwfg /x]sf] 5 . of] ;ldltn] lbPsf] k|ltj]bgsf cfwf/df dlGqkl/ifb\n] lg0f{o u/]/ dfq ueg{/ x6fpg ;lsG5 . ;ldltn] ;/sf/nfO{ ueg{/ x6fpg kg]{÷gkg]{ ljifox? ;d]6]/ k|ltj]bg lbg]5 . sfg'gdf ePsf] o:tf] Joj:yfnfO{ ;d]t nTofP/ clxn] dGqL dxt gof“ ueg{/ lgo'lQm ug]{ ;f]rdf nfu]sf 5g\ .
dfcf]jfbLn] ;/sf/sf] g]t[Tj ug]{ ;Defjgf a9]b]lv dxtn] ueg{/ lgo'lQmsf] k|lqmofnfO{ lgs} xtf/df cufl8 a9fPsf 5g\ . dfcf]jfbLn] 8f= afa'/fd e§/fO{nfO{ gof“ cy{dGqL agfpg] ;Defjgf lgs} a9]sf] 5 . s/f]8f}+ ?lkof“ vr{ u/]/ r'gfj lht]sf dxtn] dGqL 5f8\g'eGbf klxnf ljBfw/nfO{ ue{g/ lgo'Qm u/]/ df]6} cfly{s nfe xft kfg{] bfpdf nfu]sf 5g\ .
ueg{/sf] of] of]hgfsf] ;xof]uLsf ?kdf ;jf]{Rr cbfntsf k|wfgGofofwLz s]bf/k|;fb lu/Ln] sfd ub}{ cfPsf 5g\ . ;dodf cbfntsf] km};nf glbP/ k'g/fj]bg kg{af6 /f]Sg] sfddf lu/Ln] ;xof]uLsf] e"ldsf lgefPsf 5g\ . lu/Ln] Ps–b'O{ lbgd} k|ltj]bg lbg ;Sg] ;ldlt u7g ug{;d]t ;3fpg ;lsg] atfPkl5 dxt pT;flxt ePsf] a'lemPsf] 5 .
dxtsf] bflxg] xftsf ?kdf sfd ub}{ cfPsf dlNnsnfO{ ueg{/ agfpg] pgsf] lgs} klxn]b]lvsf] of]hgf xf] . hgcfGbf]ng bafPsf] gfddf /fodfemL cfof]un] bf]ifL 7x¥ofP/ ue{g/ e§6/fO{nfO{ kmfNg] dxtsf] of]hgf lyof] . of] of]hgfdf cfof]usf ;b:o xl/x/ lj/xLn] dxtnfO{ ;3fPsf lyP . lj/xLn] cfGbf]ng bafpg ;xof]u k'¥ofPsf] eg]/ e§6/fO{nfO{ nufPsf] cf/f]k clVtof/n] unt ePsf] k|dfl0ft ul/lbPsf] 5 .
/fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg tof/ ubf{b]lv g} cy{dGqL dxt e§6/fO{nfO{ ueg{/af6 x6fpg rfxGy] . ueg{/nfO e|i6frf/sf] d'2f nfu]kl5 dxtn] gof“ ueg{/ agfpg] k|of; Pdfn] / ljZj a}+ssf sf/0f /f]lvPsf] lyof] . ;/sf/ ;fem]bf/ bf];|f] bn Pdfn] gof“ ueg{/ lgo'lQmsf] ljkIfdf /x]sf] lyof] eg] ljZj a}+sn] ue{g/ e§6/fO{sf] kIfdf k6s–k6s cfkm\gf] wf/0ff ;fj{hlgs ub}{ cfPsf] 5 . ljZj a}+ssf] glhs /x]/ sfd ug{ ?rfpg] ePsfn] 8f= dxt ljZj a}+ssf] ljkIfdf uP/ s'g} klg lg0f{o ug{ ;Sb}gg\ .
ljQLo dflkmofx?n] sAhf hdfPsf] /fi6« a}+s ;'wfg{ ueg{/ rflxPsf] ljifodf zfob} ljjfb xf]nf . ljQLo dflkmofx?;“u le8\g ;Sg] Ifdtf clxn]sf] gt[Tjdf gePsf sf/0f /fi6« a}+ssf] cj:yf cf]/fnf] nfUb} uPsf] 5 . ljQLo dflkmofx?sf] kIfdf sfd ub}{ cfPsf cy{;lrj dlNnsaf6 /fi6« a}+snfO{ dfuL vfg] ef“8f] agfpg'afx]ssf] sfd x'g g;Sg] b]lvG5 .
e§/fO{sf] d'2f l56f] 6'+UofP/ pgnfO{ /fi6« a}+ssf] ueg{/df n}hfg ;Sg] xf] eg] ljQLo c/fhstf s]xL xb;Dd lgoGq0f x'g ;S5 . 8f“8fsf] h'gh:t} ePsf cy{dGqL dxt Hofg kmfn]/ ueg{/ lgo'lQm ug{ dfq} xf]Og ueg{/ lgo'lQm;“u ;DalGwt P]gsfg'g cWofb]zdfkm{t kl/jt{g ug]{ ;f]r agfPsf 5g\ . ;Qf ;fem]bf/ cGo /fhgLlts bnx?n] ;xof]u gug]{ xf] eg] cy{dGqLsf] of] ;f]r jL/jnsf] lvr8L x'g] b]lvG5 . To;}n] sf+u|];sf] cf8df nvgf}+ n'6 ug]{ dlNnsnufot cy{dGQfnosf bh{gf}+ clws[tdfly gof“ ;/sf/n] lge{otfk"j{s sbd rfNg' h?/L 5 .
lwtf]af]8{k|d'v /sddf nDk;f/
b[li6 ;+jfbbftf
z]o/ cfj]bgdf gSsnL gful/stf k|of]u ePsf] yfxf kfPkl5 5fglagsf] gf6s ub}{ cfPsf] lwtf]kq af]8{ k};f kfPkl5 gf6ssf] cGTo ug]{ ;f]rdf k'u]sf] 5 . gSsnL gful/stf k|of]u u/]/ cfj]bg lbg]nfO{;d]t ;dfj]z u/]/ z]o/ af“8kmf“8 ug{ af]8{ kbflwsf/Lx?n] df}lvs ;xdlt hgfPsf 5g\ . of] ;xdltkl5 z]o/ cfj]bg ubf{ gSsnL gful/stfsf] k|of]u ug]{n] klg z]o/ kfpg] ;Defjgf a9]sf] 5 .
/f]huf/ k|a4{g a}+sn] ;j{;fwf/0fnfO{ lgisf;g u/]sf] ;]o/ cfj]bgdf gSsnL gful/stfsf] k|of]u ePsf] kfOPsf] lyof] . ;SsnL gful/stfdf :Soflgª u/]/ / l6k]S; nufP/ tof/ ul/Psf] gSsnL gful/stf k|of]u u/]/ cfj]bg ug]{nfO{ af]8{n] sf/afxL ug]{ 3f]if0ff u/]sf] lyof] . gful/stf lst]{ ug]{nfO{ ;/sf/L sfuhkq sLt]{ u/]sf] cf/f]kdf d'2f rnfpg ;Sg] sfg'gL k|fjwfgnfO{ ;d]t af]8{sf kbflwsf/Lx?n] wf]tL nufOlbPsf 5g\ .
8f= /fdz/0f dxtsf] xftxf6 /ftf] 6Lsf nufP/ af]8{sf] cWoIf aGg k'u]sf] 8f= lr/~hLjL g]kfn clxn] gSsnL gful/stfsf] k|of]u u/]/ z]o/ cfj]bg ug]{nfO{ sf/afxL gug]{ kIfdf /x]sf] ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 . nufgLstf{sf] b[li6sf]0fdf sf/afxLsf] gf6s u/]/ g]kfnn] z]o/ bnfndfkm{t 7"n} cfly{s nfe u/]sf 5g\ . af]8{nfO sdfO{ vfg] ef“8f]sf] ?kdf k|of]u ul/Psf sf/0f kl5Nnf] ;dodf z]o/ ahf/df ePsf ljs[ltx? lgoGq0faflx/ k'u]sf 5g\ .
cy{dGqL kl/jt{g x'g] 8/n] gSsnL sfuhkqsf cfwf/df z]o/ cfj]bg u/]sf JolQmx?nfO{ af]8{n] sf/afxL ug'{sf] ;f6f] hfgsf/L dfq dfu]sf] 5 . lgodtM gSsnL gful/stf k|of]u ug]{nfO{ ;/sf/L sfuh sLt]{ u/]sf] cleof]udf d'2f rnfpg'k5{ . kmf}hbf/L s;'/df d'2f rnfOg] yfxf kfPkl5 gSsnL gful/stf k|of]u u/]/ z]o/ cfj]bg ug]{x? k};fsf] y}nL af]s]/ cWoIf g]kfnsxf“ k'u]sf lyP .
o;/L v'Nof] uf]Ko s'/f
g]kfn 8]enkd]G6 PG8 ODKnfOd]G6 k|df];g a}+s lnld6]8sf] ;fwf/0f z]o/ lgisf;g ug]{ sfd o; 8]enkd]G6 a}sn] u/]sf] lyof] . o; gof“ laqmL k|aGwssf] ?kdf pQm a}+ssf] z]o/ lgisf;gsf] sfd u/]sf] lyof] . k'/fgf laqmL k|jGwsx?n] gSsnL gful/stf k]; u/]/ ul/Psf] cfj]bgnfO{ ;d]t z]o/ af“8kmf“8df ;dfj]z ub}{ cfPsf lyP . o;sf nflu pgLx?n] z]o/ lgisf;g aGb x'gf;fy lwtf]kq af]8{sf sd{rf/Lx?sf] d'v aGb u/fpg] sfd ub{y] .
o;n] ;a} sfd lgod;“ut ug{ vfh]sf sf/0f lwtf]kq af]8{sf sd{rf/Lx?sf] d'v aGb x'g ;s]g . h;n] ubf{ pgLx?n] gSsnL gful/stfsf] ljifodf cWoIf g]kfnnnfO{ hfgsf/L u/fP . af]8{sf s]xL sd{rf/Ln] laqmL k|jGwsnfO{ k};f lbPdf of] ;a} s'/f ;lhn} ldNg] hfgsf/L;d]t u/fP . o; a}+sn] ;a} sfd cfkm"n] lgodcg';f/ u/]sfn] k};f glbg] hfgsf/L u/fPkl5 gSsnL gful/stfsf] s'/f rls{g yfNof] . cWoIf g]kfn g} k};f gkfPkl5 gSsnL gfu/Lstfsf] ljifodf v'n]/ jsfnt ug{ yfn] .
af]8{n] o; a}+snfO{ gSsnL cfj]bgsf] ljifo lsgf/f gnfUbf;Dd ;]o/ af“8kmf“8sf] ljifo cufl8 ga9fpg lgb]{zg lbof] . o:tf] lgb]{zg kfPkl5 z]o/ dflkmofx?n] o; / g]kfn 8]enkd]G6 a}+snfO{ bafa lbg yfn] . l3tf]kq af]8{sf] cfzo a'em]sf z]o/ dflkmofx?sf] bafadf af]8{sf cWoIf g]kfnnufotsf ;d"xnfO{ gh/fgf r9fPkl5 clxn] sf/afxLsf] gf6s ;lsg nfu]sf] 5 . ljutdf cGo a}+s tyf ljQLo ;+:yfx?n] lgisf;g u/]sf] ;]o/df klg o;}u/L gSsnL gful/stfsf] k|of]u x'“b} cfPsf] lyof] .
af]8{n] kl5Nnf] ;dodf o; a}+snfO{ ;SsnL gful/stf k]; ug{ g;Sg] / csf{sf] gful/stf k]; u/]/ ;]o/ cfj]bg ug]{x?n] lgj]bg lbP/ cfj]bg af“8kmf“8df ;dfj]z gug]{ Joj:yf ldnfpg ;Sg] lgb]{zg lbPsf] 5 . af]8{n] cfof]hgf u/]sf] kqsf/ ;Dd]ngdf cWoIf g]kfnn] gSsnL gful/stf b]vfP klg o;sf] ljifodf af]8{ df}g /x]sf] 5 .
Pshgf dflg;sf] gfddf ePsf] gful/stfdf l6k]S; nufP/ jf cGo s'g} tl/sfaf6 gSsn u/]/ gof“ gful/stf agfpg] JolQmnfO{ sfg'gL ?kdf To;} 5f8\g gldNg] sfg'g Joj;foLx? atfp“5g\ . o:tf ljifodf k|x/Ln] cg';Gwfg ug{ ;Sg] sfg'gL Joj:yf 5 . k|x/Ln] u/]sf] cg';Gwfgsf cfwf/df ;/sf/L sfuh gSsnL agfpg]nfO{ cbfntdf d'2f btf{ ul/G5 . ;/sf/ kIf eP/ btf{ ul/g] o:tf d'2f kmf}hbf/L cleof]u ;/xsf x'G5g\ .
;/sf/L sfuhkq sLt]{ ug]{ JolQmnfO{ sf/afxLsf nflu k|x/Ldf k7fpg' af]8{sf] bfloTj klg xf] . clxn];Dd af8{n] o:tf] bfloTj lgefpg ;s]sf] 5}g . gSsnL gful/stf k]; u/]/ z]o/ cfj]bg ug]{sf] z]o/ cfj]bgsf a]nf /fv]sf] k};f;d]t hkmt ug'{k5{ . af]8{n] lbPsf] lgb]{zgdf nufgL hkmt ug]{ s'/f;d]t pNn]v 5}g .
a}+s bf]ifL
z]o/ cfj]bgsf ;dodf /fv]sf] gub;d]t sfuhdf dfq b]lvPsf] 5 . z]o/ cfj]bg s]Gb|n] laqmL k|jGwsn] C0f lbPsf] b]vfP/ cfj]bg lnPsf 5g\ . laqmL k|jGwsn] sfuhdf dfq} ePsf] k};f b]vfP/ cfj]bg ln“b} cfPsf 5g\ . laqmL k|jGws / z]o/ lgisf;g ug]{ a}+ssf] vftfdf 3'Dg] o:tf] gub Doflrª kmG8sf] ?kdf /xG5 . a}+s tyf ljQLo ;+:yfn] lbg] shf{sf sf/0f klg z]o/ cfj]bg ug]{sf] ;+Vof al9/x]sf] ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 .
g]kfn /f]huf/ ljsf; a}+sn] lgisf;g u/]sf] z]o/df cf7 ca{sf] lgj]bg k/]sf] 5 . o;dWo] %) s/f]8 dfq} gubdf /x]sf] 5 . ;f9] ;ft ca{ ?lkof“ sfuhdf dfq} k};f b]vfP/ cfj]bg ul/Psf] 5 . a}+s tyf ljQLo ;+:yfx?n] u/]sf] nufgLaf6 z]o/ bnfnx?n] a9L dfqfdf z]o/ cfj]bg u/]sf] cg'dfg ahf/ lj1x?sf] 5 . z]o/ bnfnx?sf sf/0f ;j{;fwf/0f nufgLstf{n] z]o/ kfpg] ;Defjgf;d]t sd x'“b} uPsf] 5 .
a}+saf6 Doflrª kmG8sf] ?kdf nufgL u/fpg ;kmn JolQmx?n] a9L dfqfdf gSsnL gful/stf / sLt]{ ;xL u/]/ z]o/ cfj]bg ug]{ u/]sf 5g\ . csf{sf] gful/stf / ;xL sLt]{ ePsf] cj:yfdf klg a}+sx?n] shf{ nufgL ub}{ cfPsf 5g\ . o;/L u}/sfg'gL ?kdf x'“b} gePsf] JolQmsf] gfddf shf{ nufgL ePsf] yfxf kfP klg /fi6« a}+s df}g /x]sf] 5 .
/fi6« a}+sn] lbPsf lgb]{zgx? sfuhdf dfq ;Lldt /x]sf] cj:yfdf a}+s tyf ljQLo ;+:yfx?n] gfd dfqsf JolQmdfly nufgL ug{ yfns]f 5g\ . a}+s tyf ljQLo ;+:yfn] u/]sf] o:tf] nufgLsf] Aofh;d]t sltko a}+s tyf ljQLo ;+:yfx?n] gb]vfpg] u/]sf] b]lvG5 . ;~rfnsx?sf] JolQmut hdfgLdf ;]o/ bnfnnfO{ nufgL ul/g] 5f]6f] ;dodf C0f ePsfn] Jofhdf ;d]t sld;gsf] n]gb]g x'g] u/]sf] ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 .
;jf]{Rrdfly rf}tf/Lsf] Wofg
Gofofnodf ePsf uNtL sdhf]/L cf}+Nofp“bf :jtGq k|];dfly …cbfntsf] dfgxfgLÚ d'2f nufpg' Gofofnodf ePsf e|i6frf/nfO{ 5f]Kg vf]Hg' xf] . Psflt/ ;fj{hlgs ;efx?df :jtGq k|];sf] jsfnt ug]{ csf]{lt/ :jtGq k|];nfO{ lgoGq0f ug{ vf]Hg' cldNbf s'/f x'g\ . :jtGq k|];sf] 3f“6L lgdf]7]/ Gofofnosf] ul/df a9\g ;Sb}g . a?, :jtGq k|];n] cf}+NofPsf uNtL sdhf]/Lx?nfO{ ;Rofpg' a'l4dfgL xf] .
o;} ;Gbe{df b[li6 ;fKtflxsn] a}+s dflkmofx?;“u ldn]/ g]kfn /fi6« a}+ssf ueg{/ ljhogfy e§/fO{, sfo{sf/L lgb]{zs ;'/]Gb| k|wfgnfO{ d'2f x/fPsf] ljifodf ;dfrf/ / ;DkfbsLo
n]v]jfkt ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz tflx/ cnL cG;f/Ln] nufPsf] …dfgxfgLÚ d'2f lkmtf{ lnP/ :jtGq k|];sf] ;Ddfg ug{ k|]; rf}tf/L, g]kfn pkTosf sld6Ln] cfu|x u/]sf] 5 .
pkTosf sld6Lsf cWoIf pk]Gb| s];Låf/f hf/L lj1lKtdf elgPsf] 5– …hgtfnfO{ ;';"lrt ug]{ cfÎgf] bfloTj lgjf{x ub}{ cfPsf] k|]; hut ;jf]{Rr cbfntsf] o; sfo{af6 b'lvt ePsf] 5 . sdhf]/L cf}+Nofp“bf bl08t ug]{ k|of;n] Gofonok|lts} ljZj;gLotf v:sb} hfg] 5 . o:tf sfo{n] :jtGq k|]; k|ltsf] ;Dj}wflgs dfGotfsf] ;d]t pkxf; x'g'sf ;fy} k|hftflGqs k|s[of / cEof;nfO cj/f]w k'¥ofp5 . of] k/Dk/f x's{g lb“bf d'n'sdf Goflos lg/+s'ztf :yflkt eO{ rf}yf] c+usf] clwsf/ ;+s'lrt x'g uO{ /fHosf dxŒjk"0f{ ;"rgf k|fKt ug]{ gful/s clwsf/sf] xgg x'g hfg] ePsfn] of] ljifonfO{ rf}tf/Ln] uDeL/ ?kdf lnPsf xf] .Ú
lj1lKtdf cGTodf b[li6lj?4 yflnPsf] k|ltzf]wfTds sf/afxL ;Dk"0f{ gful/s ;dfhsf] efjgfcg';f/ lkmtf{ lnO{ cfÎgf] sdhf]/L ;Rofpg xfdL ;Ddflgt ;jf]{Rr cbfntnfO{ ;fb/ cg'/f]w ub{5f}+ . sfo{;Dkfbgdf sdhf]/L b]lvPsf GofofwLzsf] arfp ub}{ kqsf/nfO{ bl08t ug]{ dfu{ cjnDag ug{ cbfnt cu|;/ eof] eg] k];fut n]vsLo :jtGqtfsf nflu l;+u} kqsf/ hut o:tf] k|j[lt lj?4 ;8s ;+3if{df pqg'kg]{ x'G5 elgPsf] 5 . :d/0f/xf];\, c;f/ !( ut] laxLaf/ >]i7nfO{ ;jf]{Rrn] k]zL tf]s]sf] 5 .
df};ddf};dsf s'/f
ljb]zL] rf;f] †
zDe' >]i7
lbgx'“sf va/ ;'Gbf, k9\bf nfU5, d'n's g]kfnLn] xf]Og, ljb]zLn] rnfO/x]sf 5g\ . ;d:of g]kfndf dfq xf]Og, xfd|} l5d]sL d'n'sx?df klg k|z:t} 5g\ . t/, tL d'n'sx?df …r'Ú ;Dd af]Ng g;Sg] ljb]zLx? afn'jf6f/df k|wfgdGqLsf] …a]8?dÚ ;Dd k'Ug] x}l;ot /fV5g\ . g]kfnLsf nflu b'n{e Tof] afn'jf6f/df ljb]zLx?sf] 3'O“rf] b]Vbf hf] sf]xLn] klg cg'dfg nufpg ;S5– g]kfnsf] …l/df]6 sG6«f]nÚ s;sf] xftdf 5 . g]kfnsf] eljiosf nflu of] /fd|f] ;+s]t xf]Og . ljb]zLx?sf] rnv]nsf sf/0f clxn];Dd efjL ;/sf/sf] cg'xf/ s:tf] x'g] xf] < u0f]zh:tf] 6fpsf] hgjf/ z/L/ dfG5]sf] h:tf] x'g] xf] jf e}/jh:tf] 8/nfUbf] :j?ksf] x'g] xf] yfxf 5}g .
k|r08 lgjf; gof“ahf/ k'u]/ awfO{, z'esfdgf lbg] cg'xf/ afn'jf6f/ k'u]/ km]l/G5 . afn'jf6f/ k'u]/ awfO{ lbg] cg'xf/ sf]6]Zj/ k'u]/ km]l/G5 . oxL …uf]nrSs/Ú df xfd|f g]tfx? km:b} uPsf 5g\ . ;+ljwfg;efsf] r'gfjkl5 /fhgLltaf6 lj>fd lnG5' eGg] lul/hfk|;fb sf]O/fnfdf …cGtl/d /fi6«kltÚ aGg] nf]esf] 6'“;f knfpg'sf] k5fl8 klg ljb]zLx?s} ljsf;] s'6gLltn] sfd u/]sf] 5 . o;} sf/0f ;ftbnsf] a}7sdf g]tfx?n] s] eg] eGbf klg efjL ;/sf/af/] ef/t–cd]l/sfsf] ;f]r s] 5 eGg]lt/ dfG5]x?sf] Wofg cfslif{t x'g yfn]sf] 5 .
ljb]zLn] nf]stGqk|lt lrGtf lng' :jefljs eP klg d'n'ssf] :jfledfgdfly k|xf/ ug'{ /fd|f] s'/f xf]Og . cd]l/sf kmls{g'cl3 /fhb"t gfG;L h] kfj]nn] lk|m ltAaltogsf] ;dy{gdf k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ h] elgg\ Tof] s'6gLlts dof{bfsf] pNn+3g xf] . olb g]kfndf ;/sf/ gfdsf] s'g} j:t' cl:tTjdf x'“bf] xf] t o:tf s'6gLlt1x? dfly Toxf“sf] ;/sf/n] :ki6Ls/0f lnO;Sy] . t/, oxf“ k|wfgdGqLs} ;fd' g]kfnsf] gLltljk/Lt af]Nbf, prfNbf, em08f x:tfGt/0f ubf{;d]t ;/sf/ d'sbz{s eP/ a:g'n] xfdL slt nfrf/ 5f}+ eGg] b]vfp“5 . olb xfdLn] …lk|m ltAatÚ nfO{ cf“vf lrlDng] xf] eg], ef]ln …lk|m sl:d/Úsf] gf/f klg s;}n] gprfNnf eGg ;lsGg . Tolta]nf klg ljb]zL s'6gLlt1x?n] of] t l7s} xf] eGg yfn] eg] xfdL sxf“ k'U5f}+ < s] xfd|f] Wofg Totflt/ s]lGb|t ePsf] 5 <
/fhgLlt eg]sf] r'gfj, ;/sf/ dfq xf]Og . /fhgLlt eg]sf] /fHosf] gLlt klg xf] . xfdLn] gof“ g]kfnsf] s'/f ul//x“bf xfd|f] gLlt :ki6 kfg{ ;s]gf}+ eg] ljb]zLx?n] To;}df 6]s]/ xfdLdfly ;w}“ km'6an v]Ng]5g\ . …gof“ g]kfnÚ ljb]zLx?sf] …km'6an u|fpG8Ú aGg lbg] ls glbg] eGg] s'/f xfd|f g]tfx?sf] dfgl;stfdf e/ kg]{ s'/f xf] . ;Qfdf a:bf Pp6f s'/f, ;Qfaflx/ x'“bf csf]{ s'/f ug]{ k|j[lQnfO{ xfd|f g]tfx?n] ;dod} ;Rofpg ;s]gg\ eg] ToxL sdhf]/Ldfly 6]s]/ ljb]zLn] xfdLnfO{ ;w}“ bf; agfpg]5g\ . ))& ;fnsf] kl/jt{gb]lv )^# ;fnsf] kl/jt{g;Dd kms]{/ x]g]{ xf] eg] xfd|f] ;kmntfdf eGbf c;kmntfdf ljb]zLx?sf] xft /x]sf] 5 . s] otflt/ *$ jif{ k'u]sf sf]O/fnfb]lv crDdsf] r'gfjL kl/0ffd NofPsf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] Wofg lbPsf 5g\ <
shresthashambhu@gmail.com