jqmb[li6
dfwjhL vf]O{ <
ut z'qmaf/ afn'jf6f/df a;]sf] ;ft bnsf] a}7sdf k|wfgdGqL sf]O/fnfn] dfwjhL vf]O{ eg]/ vf]Hg yfn]kl5 ;“u} a;]sf dfwj g]kfnnufot k|r08 klg xf“;] .
bfof“ cd[t af]x/f, af“of k|r08nfO{ /fv]/ aLrdf a;]sf sf]O/fnfn] af]x/f 5]pd} a;]sf g]kfnnfO{ gb]v]/} Jo+Uo u/]sf x'g\ ls b]v]/} af]x/fsf] ckdfg ug{ vf]h]sf x'g\ < s'/f] ga'em]/ g]kfn PkmPdsf kqsf/x? 6\jf“ k/]sf 5g\ .
s6'jfn / Sofd/f †
k|wfg;]gfklt ?Sdfªut s6'jfnnfO{ Sofd/f Tolt dg kbf]{/x]g5 eGg] s'/f cGt/f{li6«o ;ef ejgdf k|]; kmf]6f] kqsf/x?n] aNn a'em] .
sfg'g lbj;sf] cj;/df ut laxLaf/ cfof]lht sfo{qmddf efu lng hf“bf kmf]6f] kqsf/x?n] ;a}eGbf w]/} s6'jfnsf] kmf]6f] …;'6Ú u/]kl5 s6'jfnn] eg]– …afa' xf] olt w]/} kmf]6f] lvr]/ …l/nÚ lsg v]/ kmfN5f}+ <Ú
ef/td} ufe] ef] lg †
a'9fkfsfn] y't'gf]=== w]/} rnfpg' x'Gg eg]/ To;} eg]sf xf]Ogg\ /}Ú5 . y't'gf] hf]ufpg g;Sbf 8f= afa'/fd e§/fO{ clxn] 7"n} ;+s6df k/]sf 5g\ .
slxn] ;f+:s[lts /fhf t slxn] s] eGb} ljjfbdf kb}{ cfPsf 8f= e§/fO{n] ut zlgaf/ ;f]N6L xf]6ndf g]kfnnfO{ ef/tdf ufEg] s'/f u/]kl5 /fdaxfb'/ yfkf -afbn_n] lha|f] 6f]Sg yfn]sf 5g\ .
rfs8Lsf] gof“ z}nL
d'n'sdf /fhgLlt cGof}n sfod ePsf] a]nf dfcf]jfbLnfO{ v'zL kfg{ k|wfgGofofwLz s]bf/k|;fb lu/Ln] rfs8L k'¥ofPsf] b]v]/ ;jf]{Rrsf GofofwLz cg'k/fh zdf{ nfhn] e't'Ss} eP .
sfg'g lbj;df lu/Ln] ;+ljwfg;efdf @^ hgf dgf]gog ug]{ clwsf/ jt{dfg ;/sf/df g/x]sf] l6Kk0fL u/]sf] ;'Gbf k|d sf]O/fnf;d]t k|wfgGofofwLz h:tf] JolQmsf] tfn b]v]/ tLg5s k/] af †
ueg{/ laqmLdf <
…s;nfO{ s] wGbf 3/HjfO“nfO{ vfgs} wGbfÚ eg]em} cy{dGqL 8f= /fdz/0f dxt ueg{/ lgo'lQmdf nfu]sf 5g\ .
l8kmN8/x?;“u kf“r s/f]8 rGbf c;'n]sf 8f= dxtn] ljBfw/ dlNnsnfO{ ueg{/ kb slt d"Nodf a]Rg vf]h]sf x'g\ Tof] t s]xL ;doleq} yfxf xf]nf lg, s;f] ;'hftf sf]O/fnf === <
Pp6f lj:kmf]6 l;h{gfsf]
bLks ;fksf]6f
sf7df8f}+ pkTosf ca ;fgf] /x]g . e"uf]nsf] ;LdfeGbf klg lgs} k/;Dd tlGsP/ k':tssf kf7s vf]Hg] / d]nf ug]{ dfdnfdf pkTosf cl3 a9]5 .Ú e[s'6Ld08kdf z'qmaf/b]lv ;'? ePsf] …!@ cf}+ g]kfn z}lIfs Pj+ k':ts k|bz{gL @)^%Ú cjnf]sg ug]{ w]/}n] o:t} cg'ej u/] .
alnp8sf rlr{t gfos b]j cfgGb ;l/s ePsf] pQm d]nfdf eL8 b]lvGYof] . To;df ljBfyL{b]lv k':tsk|]dL / ljb]z hfg cfjZos ;"rgfsf] vf]hLdf /x]sf o'jf hdft a9L lyP . cfÏg} cfTdj[QfGt ;d]l6Psf] s[lt …/f]dflG;ª ljy nfOkmÚ lnP/ g]kfn em'lNsPsf alnp8 gfos b]j cfgGb z'qmaf/b]lv g} d]nfdf cfsif{0fsf ?kdf /x]sf lyP . cfgGbåf/f lnlvt ;f] k':ts ljdf]rg eg] zlgaf/ ul/Psf] lyof] .
ljz]if cltlysf ?kdf k|bz{gL:yn k'u]sf gfos cfgGbn] ;~rf/sdL{l;t s'/f ub}{ g]kfnk|lt ulx/f] cfTdLotf /x]sf] atfP . pgL xndf k;]s} lyPgg\ hlta]nf sl/a ;f9] rf/ ;o k[i7sf] pgsf] cfTdj[QfGt …/f]dflG;ª ljy nfOkmÚ xftxftdf lnP/ c6f]u|fkm kv{g]sf] nfdf] nfOg nflu;s]sf] lyof] . x:tfIf/;lxtsf] lstfa af]s]/ xnaflx/ cfPsL l;d|g >]i7n] elgg\– …k':tssf n]vssf] gfd klxNo} ;'g]sL lyP“, lstfadf c6f]u|fkm lng kfp“bf /dfOnf] nfUof] .Ú
…d ;+3if{k"0f{ hLjg ePsf JolQmsf cfTdj[QfGt k9\g dg k/fp“5'Ú– cfkm"n] xftdf lnPsf] gf} ;o ?k}of“sf] k':ts b]vfp“b} /~h' zdf{n] elgg\– …c6f]u|fkm ePsf] lstfa kfp“bf Psbd} v'zL 5' .Ú cfÏgf] cfTdj[QfGtnfO{ s[ltsf dfWodaf6 g]kfnL kf7s;fd' Nofpg kfp“bf cToGt} v'zL nfu]sf] b]j cfgGbn] atfP .
b]j cfgGbsf] k':ts …/f]dflG;ª ljy nfOkmÚ 5'6;fy gf} ;o ?k}of“df /flvPsf] xf] . o;sf] d"No ef? 5 ;o (% lyof] . k':ts d]nfsf] bf];|f] lbg klg e[s'6Ld08kdf kf7sx?sf] pNn]Vo ;xeflutf lyof] . ef/tLo /fhb"t /fs]z ;'båf/f ;fj{hlgskl5 b]j cfgGb …/f]dflG;ª ljy nfOkmÚdf x:tfIf/ ug{ EofOgEofO eO/x]sf a]nf cln k/ Ph's]zgn a'S; xfp;sf] :6ndf csf{ rlr{t n]vs lzj v]/f klg vfnL lyPgg\ . pgL kf7sn] t]:of{Psf lstfa ln“b} s]xL;“u ulkmP/ x:tfIf/ ul//x]sf lyP .
…;f]rÚ sf ;h{s s0f{ zfSo klg k':tsk|]dLsf] aLrdf 3]l/Psf lyP . s]xL If0fkl5 b]vfk/]sf …n8fO“df hgtfÚsf kl/sNkgfsf/ s'Gb bLlIftsf] :6ndf klg eL8 plQs} lyof] . k|bz{gLdf …kNk;f Sofkm]Úsf] ljBfyL{ ;+:s/0f ;o ?k}of“df laqmL eO/x]sf] 5 . …n8fO“df hgtfÚ klg ;:tf] ;+:s/0f kf“r ;o ?k}of“df laqmL eO/x]sf] 5 . o;}u/L 8f]/axfb'/ lji6sf] …Ïof6flnHd PG8 8]enkd]G6Ú sf] ;:tf] ;+:s/0fn] d]nfdf k':tsk|]dLsf] Wofg lvr]sf] 5 .
d]nfdf g]kfnL cg'jfb / afn ;flxTo, kf7\oqmdsf k':ts klg lsGg]sf] eL8 b]lvGYof] . gf/fo0f jfUn] lnlvt …kNk;f Sofkm]Úsf] ljBfyL{ ;+:s/0f b'O{ lbgd} xhf/f}+ k|lt ;lsPsfn] k'gMd'b|0f ul/Psf] 5 .
…o' Sofg ljgÚ, …/f]dflG;ª ljy nfOkmÚ, …n8fO“df hgtfÚ, hf]g p8sf] …dfOqmf];Ï6b]lv afx'g8f“8f;DdÚ, vu]Gb| ;+u|f}nfsf] …;Demgfsf s'Og]6fx?Ú, ;~hLj pk|]tLsf] …3grSs/Ú, 8fodgzdz]/ /f0ffsf] …;]tf] af3Ú, z+s/ nfld5fg]sf] …uf}ynLsf] u'“8Ú pNn]Vo ;+Vofdf laqmL ePsf] cfof]hsx?n] hfgsf/L lbPsf 5g\ .
k':ts k|bz{gLsf] t];|f] lbg klg k|bz{gL:yndf k':tsk|]dLx?sf] plQs} eL8 lyof] . ck/fGx # ah]lt/ k|bz{gL:yn k'u]sf …3grSs/Úsf n]vs 8f= ;~hLj pk|]tLs} x:tfIf/df ;f] pkGof; pNn]Vo dfqfdf las]sf] lyof] . g]kfnL ;flxTodf klxnf] k6s k':ts lnP/ plqPsf pk|]tLsf] …3grSs/Ú g]kfnL ;flxTo Oltxf;d} sf];]9'+uf ;flat x'g] ljZn]ifs atfp“5g\ .
ljBfyL{, cleefjs, n]vs, k|sfzs, lzIf0f ;+:yf, k/fdz{bftf Pj+ lzIf0f Joj;foLx?nfO{ Pp6} d~rdf e]nf u/fO{ z}lIfs u'0f:t/ a9fpg], gof“ kf7\o ;fdu|L Pj+ gjk|sflzt k':tsx? k|bz{g ug]{nufotsf ljleGg p2]Zo lnP/ k|To]s jif{ ;f] z}lIfs d]nfsf] cfof]hgf ul/“b} cfPsf] 5 . o; k6ssf] d]nfdf ljleGg k|sfzg, ;+:yf, ljBfno, sn]h cflb u/L nueu 8]9 ;oj6f :6nx? /flvPsf 5g\ . h;df g]kfnsf ;fy} ef/t, a+unfb]z, rLg, cd]l/sf, ci6«]lnof, a]nfot, :jL6h/NofG8, Sofg8f, cfo/NofG8, hd{gLnufotsf ljleGg d'n'ssf] ;xeflutf /x]sf] 5 . d]nf h]7 $ ut];Dd rNg]5 .
k':ts k|bz{gLdf l;h{gzLn o'jfsf] df}lns hdft b]lvof] . o'jfx?n] ;/sf/L÷5fkfdf/ aGb'swf/Lsf wf/df a;]/ lvr]sf kmf]6f], l/kf]6{, pkGof; / lrqx? dflg;n] d]nfdf lsg]sf lyP . ;a} ljwfdf o'jfx?sf] d'lQmsf] rfxgf b]lvG5 . k':ts d]nfsf] Tof] If0f klg l;h{gfTds dgx?sf] e]nf xf] . l;h{gfsf] Pp6f lj:kmf]6 xf] .
d}gfsf] 5fof+sgdf efj's eOg\ b]jL
;+jfbbftf÷sfe|]
ef]ln dfOtdf cfFvf lzlj/ a:b}5, d cf“vf hrfpg uP, 3/sf] /]vb]v u/ x} 5f]/LÚ d}gf / pgsL cfdf b]jLsf] aLrdf ePsf clGtd zAb x'g\ oL . d ;“u} hfG5' eGg] 5f]/L d}gfsf] lh2LnfO{ a]jf:tf ub}{ cf“vf lzlj/df uPsL b]jLn] 3/ kms{+bf 5f]/L b]Vg kfOgg\ . dfcf]jfbL 5fkfdf/ vf]Hg lx+8]sf] ;]gfn] lgbf]{; d}gfnfO lu/km\tf/ u¥of] . ;]gfsf] lgoGq0f leq} ls;f]/L d}gfsf] xTof eof] . oxL ljifonfO{ rnlrq …d}gfÚ n] ;d]6\g vf]h]sf] 5 . rnlrqsf] z'ed'x't{ ug{ 5fof+sg o'lg6 d}gfsf] ufp“ k'Ubf b'O{ ;oeGbf a9L ufp“n] 3/df em'lDdPsf lyP .
lx+;fTds åGåsf qmddf 3/df ;'lt/x]sL d}gfnfO{ ;]gfn] lu/Ïtf/ u/L r/d oftgf lbP/ Aof/]sleq xTof u/]sf] lyof] . ;f]xL 36gfnfO{ syf agfP/ …d}gfÚ sf] 5fo+fsg ;'? ug{ lgb]{zs s]kL kf7s )^% j}zfv @^ ut] 5fof+sg o'lg6 lnP/ d[ts d}gfsf] v/]nyf]s uflj;–^ l:yt ufp“df k'u]sf lyP .
ufp“ glhs} rfkf8f“8fsf] rf}tf/fdf rnlrqsL d}gf pgsf sfsf / cfdf;+u} lx8]sf] b[ioaf6 rnlrqsf] ;'? ul/Psf] 5 . 5fof+sg x]g{ hDdf ePsf ufp“n]sf] aLrdf plePsL d[ts d}gfsL cfdf b]jLsf] d'xf/ eg] Tolt x“l;nf] b]lvGg\ . ufp“n]sf] eL8af6 cnlUuP/ lg/fl;PsL b]jLn] rnlrqsL gflosf clgtf cfÏg} 5f]/Lh:tf] nfUof] elgg\ . lgb]{zs kf7sn] ufp“df d}gf;“u sfsf / pgsL cfdf b]jL 5'l§Psf], d}gfsf] dfdf3/ / 3/af6 ;]gfn] lu/Ïtf/ u/]sf b[io 5fof+sg ug{ sl/a Ps xKtf ;do nfUg] atfP .
d}gfsf] e"ldsfdf kf6g Odf8f]nsL !* jifL{of clgtf s];Ln] clego ub}{l5g\ . pgL pRr dfljls 5fqf x'g\ . clgtf ljBfnodf x'g] gf6sdf cleog ub}{ cfPsL lszf]/L x'g\ . d}gf ;'xfp“bf] lszf]/L 5fGg lgb]{zs kf7sn] /fhwfgLsf ljleGg sn]haf6 !( hgf 5flgPsf lszf]/Laf6 gf}hgf / kf“r hgf ub}{ clgtfnfO{ …d}gfÚ agfpg] lgwf] u/]sf x'g\ . d}gfsL cfdf b]jLsf] e"ldsfdf /fwf >]i7, afa' k"0f{sf] e"ldsfdf uf]ljGb k|eft, efOsf] e"ldsfdf * jif{sf ;f}/e rf}nfufO{+ / d}gfsf] ;fyLdf csL{ lszf]/L clgtf s];L 5flgPsf 5g\ . hLjgfy ;'j]bLn] lgdf{0f ug{ nfu]sf] o; rnlrqsf] syf gog/fh kf08]n] n]v]sf x'g\ .
d}gf xTofsf] 36gfnfO{ syfj:t' agfOPsf] o; rnlrqdf ;'/IffsdL{sf] u}/lhDj]jf/L / nfkjf{xLnfO{ ljifoj:t' agfOPsf] 5 . …d}gfÚ rnlrqaf6 gfkmf ePsf] /sd dWo]af6 kf“r k|ltzt /sd sfe|]df :yfkgf ePsf] d}gf afn3/nfO{ pknJw u/fpg] lgb]{zs kf7sn] atfP . ;z:q åGåaf6 kLl8t afnaflnsfnfO{ k9fpgsf nflu sfe|]sf dfgjclwsf/sdL{ / ;dfh;]jLx¿sf] kxndf d}gf afn3/sf] :yfkgf ePsf] 5 . h;sf nflu cd]l/sfdf cWoog/t ljBfyL{x¿n] rGbf p7fP/ Ps nfv k7fO;s]sf 5g\ .
v/]nyf]s uflj;–^ sL eujtL dflj v/]nyf]ssf] sIff–( df cWoog/t !% jifL{of 5fqf d}gf ;'gf/nfO{ )^) kmfu'g % ut] ;]gfn] 3/af6} lu/Ïtf/ u/L kf“rvfnsf] Jof/]sdf rsf]{ oftgf lbP/ xTof u/]sf] lyof] . lszf]/L d}gf ;'gf/nfO{ …;f]wk'5sf] a}slNks pkfo x'“bfx'“b}Ú r/d oftgf lbP/ xTof u/]sf] lgisif{ ;}lgs cbfnts} …sf]6{ ckm OGSjfo/LÚ n] lgsfn]sf] 5 . d}gfnfO{ ;]gfn] :tgdf s/]G6 nufP/ kfgLdf rf]aNbf d[To' ePkl5 uf]Ko?kdf nfz ufl8Psf] lyof] . d}gfsL cfdf b]jL clxn] OG;]s k|ltlglwsf] ?kdf dfgjclwsf/ cfGbf]ngdf ;xefuL 5g\ . b]jLn] 5f]/Lsf] gfddf d}gf afnljsf; ;ldlt gfds ;+:yf btf{ u/]/ k9fO{af6 al~rt ePsf afnaflnsfnfO{ lgMz'Ns k9fpg ;'? u/]sL l5g\ .
P;Pn;L pQ/k'l:tsf k/LIf0fdf nfk/afxL
lzIff sfof{nosf sd{rf/L sfkL k/LIf0fdf ;fd]n
Zfflnu|fd g]kfn÷gf/fo0fu9
lrtjgsf] gf/fo0fu9df eO/x]sf] P;Pn;Lsf] sfkL k/LIf0fdf nfk/afxL ePsf] 5 . ljBfyL{n] bz jif{ nufP/ ldlxg]t u/L lbPsf] P;Pn;L k/LIffsf] sfkL lrtjgsf] lhNnf lzIff sfof{nodf sfo{/t sd{rf/Ln] hf“lr/x]sf 5g\ .
P;Pn;L k/LIffsf] sfkL k/LIf0fdf nfk/afxL x'g] u/]sf] z+sf nflu/x]sf] a]nf s'g} klg ljifodf cWofkg gu/fpg] sfof{nosf ljz'4 sd{rf/Ln] sfkL k/LIf0f u/]sf] ;dfrf/ cfp“bf k/LIffsf] glthf s:tf] cfpnf of] k|Zgsf] hjfkm ;xh} cg'dfg nufpg ;lsG5 . P;Pn;L k/LIffsf] glthf ;Gtf]ifhgs gcfPsf] eGg] cfjfh pl7/x]sf] ;dodf sfkL k/LIf0fdf s8fOsf ;fy x]/L ;DalGwt ljifodf bIf lzIfsåf/f g} sfkL k/LIf0f ul/g] pNn]v 5 . ptf lzIff sfof{nosf sd{rf/Lx?n] eg] pQ/k'l:tsf hf“r u/]afkt k};f cfpg] nf]edf skL k/LIf0f ePsf] 5 . pgLx?n] ljBfnosf] :6f]/ sf]7fdf n's]/ pQ/ k'l:tsf k/LIf0f u/]sf 5g\\ . sfkL k/LIf0f gf/fo0fu9sf] cflbsjL efg'eQm dfWolds ljBfnosf] ejgdf eO/x]sf] 5 .
lhNnf lzIff sfof{nosf] k|zf;g kmf“6df sfo{/t clwsf+z sd{rf/Ln] 8\o'6Lsf] ;dodf o;/L pQ/ k'l:tsf k/LIf0f ug]{ u/]sf 5g\ . sfkL k/LIf0fdf lzIff sfof{nosf sd{rf/L, ;|f]t s]Gb|sf ;|f]t JolQm, ljBfno lg/LIfs u/L !% hgfeGbf a9Ln] b}lgs k/LIf0f u/]sf 5g\ . P;Pn;L k/LIff lbPsf ljBfyL{sf] eljiodfly v]njf8 ub}{ pgLx?n] b}lgs ?kdf pQ/ k'l:tsf k/LIf0f u/]sf 5g\ . sd{rf/Ln] pQ/k'l:tsf k/LIf0f u/]sf] lzIff sfof{nosf k|d'vnfO{ yfxf 5 . lhNnf lzIff clwsf/L uf]kfns[i0f kf}8]nn] o; sfo{nfO{ ;xh ?kdf lnPsf 5g\ . o; ljifodf pgL;“u ;Dks{ ubf{ …of] ;fdfGo s'/f xf] eOxfN5, lrtjg lhNnfdf dfq xf]Og cGo lhNnfdf klg o;/L g} sfkL k/LIf0f eO/x]sf]Ú –kf}8]nn] atfP .
gf/fo0fu9sf] kf]v/f a;kfs{l:yt efg'eQm dfWolds ljBfnosf] !! j6f sf]7fdf @ ;o %) hgf ljifo lzIfsn] P;Pn;L pQ/ k'l:tsfsf] k/LIf0f ul//x]sf 5g\ . ;f] ejgsf] t];|f] / bf];|f] tnfdf sfkL k/LIf0f ePsf] 5 . t];|f] tnfsf] b'O{j6f sf]7fdf sfkL :6f]/ ul/Psf] 5 . :6f]/sf]7fdWo] sIff !) n]lvPsf] Pp6f sf]7fdf lzIff sfof{nosf k|zf;lgs sd{rf/L afa'/fd bjf8L, ljBfno lg/LIfs /fdrGb| cfrfo{, ;|f]t JolQm jgk|;fb cof{nnufotsf JolQmx?n] ;f]xL :6f]/ sf]7fsf] e'O{+df a;]/ k/LIf0f u/]sf 5g\ . ptf ljifo lzIfsx? sIff sf]7fsf] a]Grdf a;]/ cfk;L ;Nnfx u/L ;d:ofsf] ;dfwfg ub}{ sfkL k/LIf0f u/]sf 5g\ .
oL sd{rf/Lx? pbfx/0f dfq x'g\ . y'k|} sd{rf/Ln] jiff}{+b]lv pQ/k'l:tsf k/LIf0f ub}{ cfPsf 5g\ . ;f] s]Gb|df lhNnf lzIff sfof{noaf6 vl6Psf k/LIff zfvfsf ;'Aaf Clif clwsf/Ln] ljifo lzIfsafx]s cGon] pQ/k'l:tsf k/LIf0f gu/]sf] atfP . otf k|d'v lhNnf clwsf/L kf}8]nn] cl3Nnf jif{df ljifo lzIfseGbf afx]s lzIff sfof{nosf sd{rf/Lx?n] pQ/ k'l:tsf k/LIf0f ug]{ ;+Vof w]/} eP klg o; jif{ eg] 36]sf] atfP . lrtjgdf k"jL{ lhNnfsf] !^ xhf/eGbf a9L pQ/k'l:tsf k/LIf0fsf nflu NofOPsf] 5 . lzIff lgodfjnLdf lzIff sfof{nosf sd{rf/Lx?n] P;Pn;L k/LIffsf] pQ/k'l:tsf k/LIf0f ug{ kfpg] pNn]v ul/Psf] 5}g . pQ/ k'l:tsf k/LIf0f ug{ kfpg] pNn]v gul/P klg k/LIf0f ubf{ s'g} cfklQ gx'g] lrtjgsf lzIff clwsf/L kf}8]nsf] bfaL 5 .
pgn] eg]– …o; ljifodf lgoddf k|:6 kfl/Psf] 5}g . o; ljifdf k/LIff lgoGq0f sfof{nodf kqfrf/ u/]kl5 clxn] k/LIf0f gug'{ eg]/ lgb]{zg cfPsf] 5 . ca sfof{Gjog x'G5 . ljBfyL{sf] hLjg;“u dxŒjk"0f{ ;/f]sf/ /fVg] P;Pn;L k/LIffsf] pQ/k'l:tsf sd{rf/Ln] k/LIf0f ug'{ nfk/afxL xf] .Ú lgodljkl/t pQ/k'l:tsf k/LIf0f ug]{nfO{ sf/afxL ul/g'kg]{ cleefjsn] atfPsf 5g\ . kmnfd] 9f]sf dflgg] P;Pn;L k/LIffsf] pQ/k'l:tsf lzIff sfof{nosf sd{rf/Ln] hf“r ubf{ kl/0ffd /fd|f] cfpg g;Sg] k/LIf0fdf ;+nUg ljifo lzIfsn] atfPsf 5g\ .
ljBfyL{sf] hLjgdf v]njf8 ug{ gkfOg] lzIfssf]] egfO 5 . lrtjg lhNnfdf k|fKt pQ/k'l:tsf ut a}zfv !@ ut]af6 k/LIf0f z'? ul/Psf] xf] . clxn];Dd &) k|ltzt k/LIf0f ;DkGg ePsf] 5 . h]7sf] klxnf] ;ftf;Dd ;a} pQ/k'l:tsf k/LIf0f u/]/ s]Gb|df k7fOg] lhNnf lzIff sfof{no lrtjgn] hgfPsf] 5 .
sf8{ b'?kof]un] oftfoft Joj;foL dsf{df
cflzif 1jfnL÷sf7df8f}+
;fj{hlgs oftfoftdf ljBfyL{n] kfp“b} cfPsf] 5'6sf] ;'ljwf b'?kof]u ePkl5 Joj;foLx? dsf{df kg{ yfn]sf 5g\ . gSsnL ljBfyL{ kl/rokq af]Sg]x?n] o:tf] ;'ljwf b'?kof]u ub}{ cfPsf 5g\ . sf8{sf] b'?kof]u ug{ oftfoft Joj;foL dxf;+3n] ljz]if kl/rokq hf/L ug]{ tof/L u/]sf] 5 .
;fj{hlgs oftfoftsf] If]qdf ljBfyK{n] ## k|ltzt ef8f 5'6 kfp“5g\ . @)%% ;fndf ljBfyL{ cfGbf]ngkl5 oftfoft Joj:ffoLx?n] ljBfyL{nfO{ o:tf] ;'ljwf lbg ;xdt ePsf lyP . sf8{ gePsf ofq' lgs} sd x'g] u/]sf] dfOqmf]a;sf sG8S6/ lgd{n ;'j]bL atfp“5g\ . ;'j]bL eG5g\– …^)÷&) jif{sf JolQmn] klg kl/rokq b]vfP/ ;x'lnot ef8fdf ofqf u5{g\ . ckjfb 5f]8\g] xf] eg] ^)÷&) jif{sf JolQm ljBfyL{ sd} x'G5g\ .
gSsnL kl/rokq s;/L aG5 eGg] k|Zgsf] hjfkmdf Ps sn]hsf k|zf;s cfÏgf] gfd gatfpg] zt{df eG5g\– …ljBfyL{ ;+3sf g]tfx?n] sf8{df 5fk nufP/ nfG5g\ .Ú sf]xL;“u lzIf0f ;+:yfsf] 5fk gePsf sf8{;d]t x'g] u/]sf] pgL atfp“5g\ . ljBfyL{ ;+u7gn] sf8{ agfPsf] :jLsf/ ub}{gg\ g]lj;+3sf pkfWoIf e'k]Gb|h+u zfxL . zfxL eG5g\– …ljBfyL{ ;+u7gn] sf8{ agfp“5g\ eg] SofDk; k|zf;gsf] sfd s] <Ú pgn] sf8{sf] eg] b'?kof]u ePsf] :jLsf/ u/] . of] sfo{ lgoGq0f ug{ ljBfyL{ ;+u7g, oftfoft Joj;foL / sn]h k|zf;gsf] lqkIfLo sfo{af6 dfq ;Dej x'g] zfxL atfp“5g\ .
:jljo'sf] cf8df gSsnL kl/rokq ag]sf] cf/f]k nufp“5g\ clvn …qmflGtsf/LÚ g]kfn dfgljsL SofDk;sf PsfO cWoIf s]kL vgfn . pgsf cg';f/ :jljo'df ePsf] unt sfo{n] ubf{ gSsnL kl/rokqx? ag]sf x'g\ . xfdLn] ca gSsnL kl/rokq aGg agfpg lbg]5}gf}+ eG5g\ cWoIf s]kL vgfn . ;dfhsf ljlzi6 JolQmx?n] klg sf8{ agfpg] u/]sf 5g\ . ljBfyL{ ;x'lnotsf] $) k|ltzt b'?kof]u ePsf] atfp“5g\ klZrd oftfoft Joj;foL dxf;+3sf k|d'v ;Nnfxsf/ of]u]Gb| sdf{rfo{ .
sdf{rfo{ eG5g\– …sf8{sf] unt k|of]un] Joj;foL cToGt} dsf{df k/]sf 5g\ .Ú ljBfyL{ kl/rokq b'?kof]u /f]Sg oftfoft Joj;foL dxf;+3n] ljBfyL{nfO{ cfkm"n] ljz]if k|sf/sf] sf8{ lbg] sfo{ cufl8 a9fpg yfn]sf] 5 . of] sfo{ ;+ljwfg;ef lgjf{rgaf6 :ylut ePsf] sdf{rfo atfp“5g\ . pgn] eg]– …ljBfyL{n] 5'6 kfpg'k5{ t/ b'?kof]u x'g'x'“b}g . xfdLnfO w]/} Joj;foLn] gSsnL kl/rokq;DaGwL u'gf;f] u/]sf 5g\ . xfdLn] sn]h, ljBfno / ljBfyL{ ;+u7g;“usf] ;xof]udf ljz]if k|sf/ sf8{ lbg]5f}+ . h;n] kl/rokqsf] b'?kof]u x'g]5}g .Ú gof“ ;/sf/ u7gkl5 ;f] sfo{ cl3 a9fpg] pgL atfp“5g\ .
dgdf]xg d]df]l/on artdf clwsf/L
dgdf]xg d]df]l/on art tyf C0f ;xsf/L ;+:yf ln=sf] k|f/lDes ;fwf/0f;ef ;DkGg ePsf] 5 . pQm ;fwf/0f;efn] cfufdL kf“r jif{sf] nflu nLnf clwsf/Lsf] cWoIftfdf !! ;b:oLo sfo{;ldlt rog u/]sf] 5 . sfo{;ldltsf] pkfWoIf, ;lrj / sf]iffWoIfdf qmdzM afns[i0f lu/L, s'df/ vltj8f / hgfb{g kf}8]n /xg'ePsf] 5 . To;}u/L ;b:ox?df qmdzM pQdb]jL >]i7, k|lbk s“8]n, nIdL /fO{ ;Ltf kf08], /fhLj ld> rog x'g'ePsf] 5 . pQm ;efdf hLjgf/fo0f a/fnsf] ;+of]hsTjdf n]vf ;ldlt rog ul/Psf] 5 . pQm ;ldltsf ;b:ox?df qmdzM xl/k|;fb ;'j]bL / l;h{gf clwsf/L /xg' ePsf] 5 .
;f] cj;/df ;+:yfsf] ;]o/ r'Qmf k"“hL cfufdL cfly{s jif{df kf“r s/f]8 k'¥ofpg] / ;b:o ;+Vof Ps xhf/ k'¥ofpg] nIo /x]sf] cWoIf clwsf/Ln] atfpg' ePsf] lyof] . dgdf]xg clwsf/Lsf] :d[ltdf vf]lnPsf] pQm ;xsf/Ln] l5§} g} a]/f]huf/L / ul/aL pGd"ng ug{ …dgdf]xg :j/f]huf/ sfo{qmdÚ Nofpg nfluPsf] s'/f ;+:yfsf ;Nnfxsf/ tyf sfo{qmdsf k|d'v cltly /fh]Gb|k|;fb kf08]n] atfpg' ePsf] lyof] .
!! s/f]8sf] vfg]kfgL cfof]hgf cw'/}
nLnfk|;fb lg/f}nf÷pbok'/
8]9 jif{cufl8 g} ;DkGg eO;Sg'kg]{ lqo'uf ;fgf zx/L vfg]kfgL cfof]hgfsf 7]s]bf/ a]kQf ePsf sf/0f Ps jif{b]lv of]hgf cnkq ePsf] 5 .
cfof]hgfsf] d'Vo 7]s]bf/ sDkgL rLgsf] ;LaLPgaL ;'h]s Hjf]OG6 e]Gr/sf] g]kfn k|ltlglw ;+:yf PlShd g]kfnsf ls/0f j}B lgdf0ff{wLg of]hgf :yndf Ps jif{otf cg'kl:yt ePkl5 pQm vfg]kfgL cfof]hgf To;} cnkq ePsf] xf] . lqo'uf ;fgf zx/L vfg]kfgL cfof]hgfsf] lgdf{0f sfo{ )^! ebf}b]lv z'? u/L )^# sflQs d;fGtleq ;DkGg ul/;Sg] ;Demf}tf eP klg 7]s]bf/ j}Bn] ljleGg sf/0f b]vfO )^$ c;f/ d;fGt;Ddsf nflu * dlxgfsf] Dofb yk u/fPsf lyP .
;f] cjlwdf 6\ofÍL lgdf{0f, N;f];fO6 lkmN6/ 6\ofÍL / kfgL kf]v/L 6\ofÍL lgdf{0ffwLg cj:yfd} 5f8L cfof]hgf :yndf k'¥ofpg'kg]{ ljleGg k|sf/sf hLcfO{ kfOkx?;d]t clxn];Dd gNofOPsf] pkef]Qmf ;ldltsf pkfWoIf z+s/ a:g]tn] atfP . sDkgLn] j}BnfO{ g]kfnl:yt k|ltlglwsf ?kdf cfof]hgsf] sfd lhDdf lbPsf] eP klg pgn] :yfgLo 7]s]bf/ dx]z /]UdL, ch{'g yfkf, k|]d sfsL{nufot :yfgLo 7]s]bf/nfO{ cfof]hgfsf] sfd lhDdf nufP/ clu|d sld;g lnP/ lx“8]sf] cfof]hgfsf k|fljlwsx?n] atfP .
pkef]Qmf ;ldltsf cWoIf ljb'/ a:g]t cfof]hgfsf nflu pkef]Qmfsf] ;xeflutfdf /sd gp7]sf] egL tTsfnLg c~rn k|zf;g sfof{noaf6 !% nfv ?lkof“ lnP/ cfof]hgfnfO{ ;fk6L lbPafkt df]6f] /sd sld;g lnPsf]n] of]hgf cnkq k/] klg pgL df}g a;]sf 5g\ . Pl;ofnL ljsf; a}+ssf] #) k|ltzt C0f cg'bfg, gu/ ljsf; sf]ifdfkm{t g]kfn ;/sf/sf] %) k|ltzt cg'bfg / af“sL @) k|ltzt /sd pkef]Qmfsf] ;xeflutf /sd;d]t s'n !) s/f]8 &! nfv ^^ xhf/ ?k}ofsf] nufgLdf cof]hgf lgdf{0f z'? ePsf] lyof] .
t/ ;dodf cfof]hgf ;DkGg gx'“bf ^ dlxgfcufl8 g} cfof]hgfsf] nfut a9]/ ! s/f]8 &! nfv ^^ xhf/ k'u]sf] lyof] . pkef]Qmf ;ldltsf pkfWoIf a:g]tsf cg';f/ pQm /sd kfO; l:sn];gsf gfddf 7]s]bf/ / k|fljlwsn] ldn]/ ;j{wf/0fn] ga'e\mg] u/L n'sfP/ /fv]sf] /sd xf] . To;kl5sf] ^ dlxgf cjlwdf 7]s]bf/n] b}lgs #% xhf/sf b/n] cfof]hgfnfO{ k]gfN6L ltg'{kg]{ eP klg ;/sf/n] clxn];Dd Ps k};f k]gfN6L lnPsf] 5}g . of]hgfsf] sfd sl/a $) k|ltzt af“sL x'“b} )^# c;f/cufl8 g} 7]s]bf/n] * s/f]8 !& nfv ! xhf/ & ;o (& ?lkof“ &@ k};f e'QmfgL kfO;s]sf] 5 . cfof]hgfsf] cfwf sfd klg gu/L To;/L 7]s]bf/nfO{ e'QmfgL lbg'sf] k5fl8 cfof]hgfsf cWoIfn] kfO; l:sn];gsf gfddf lnPsf] sld;g klg lhDd]jf/ /x]sf] pkef]Qmfsf] 7x/ 5 .
sfd lhDdf lng] d'Vo 7]s]bf/ lrlgof“ sDkgLsf s'g} klg k|ltlglw xfn;Dd cfof]hgf:ynd} gcfPsf] vfg]kfgL tyf ;/;kmfO l8lehg sfof{no k|d'v s]zjnfn zfSon] atfpg'eof] .
zfSosf cg';f/ 7]s]bf/ k|ltlglw j}B pN6} xh{gf / Dofb yk]/ of]hgf cnkq kfg]{ if8oGqdf nfu]sf 5g\ . pxf“sf cg';f/ cGt/f{li6«o 7]Ssfk§f lgodcg';f/ 7]Ssf k|lt:kwf{df lrlgof“ sDkgL;“+u g]kfnL sDkgL l6Sg g;Sg] oyfy{n] ubf{ g} ;DalGwt 7]s]bf/n] cfof]hgf xftdf lnO;s]kl5 nyfln¨ 5f]8\g] u/]sf] xf] . 7]s]bf/n] ;dodf sfd g;s]afkt )^$ c;f/ d;fGtotf b}lgs #% xhf/sf b/n] ( dlxgfsf] k]gfN6L dfq} pkef]QmfnfO{ cfof]hgfsf] d"Noa/fa/ ltg'{kg]{ b]lvG5 . pkef]Qmf ;ldltn] k6sk6s kqrf/ ubf{;d]t j}B ;Dk{sdf gcfPsf] ;ldltsf pkfWoIf z+s/ a:g]tn] atfP . pkef]Qmf ;ldltsf cWoIf ljb'/ a:g]t eg] gu/s} ;a}eGbf 7"nf] / dxŒjk"0f{ cfof]hgf 8'afP/ ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf k/flht ePkl5 ;fj{hlgs ePsf 5}gg\ .
lqo'uf gu/kflnsfsf–!, @, # / !& j8fsf sl/a @% xhf/ pkef]QmfnfO{ Pl;ofnL dfkb08adf]lhdsf] lkpg] kfgL pknAw u/fpg] nIocg';f/ z'? ul/Psf] cfof]hgf k"/f ePsf] v08df % ;o @* j6f wf/f @$ 3G6f ;~rfngdf cfpg]5 . k"jf{~rns} bf];|f] 7"nf] Pjd\ cTofw'lgs k|ljlwaf6 kf“r r/0fdf kfgL k|zf]wg / ljt/0f ul/g] o; of]hgfn] pQm j8fdf !% jif{;Dd a9\g] hg;+VofnfO{ kof{Kt kfgL pknAw x'g] k|fljlwsx?n] atfP .
of]hgf cg'udgsf] lhDdf kfPsf] O6]sf] g]kfnsf k|fljlws /ljGb| b]jsf] !% k|ltzt yk ;do;d]t ;lsPsf]n] pgL sdnfdfO{ vfg]kfgL cfof]hgfsf] sfddf ;Nnfxsf/ ag]/ uPsf 5g\ . o;af/] ;f] ;+:yfsf OlGhlgo/ /ljGb| b]jsf] df]afOn gDa/ (*$!–#$(^%# df ;Dk{s ubf{ pQm kmf]g p7]g .
o;cl3 rLgs} Ps sDkgLn] 7]Ssf lnP/ j}BnfO{ g} g]kfn k|ltlglw tf]lsPsf] alb{af; gu/ vfg]kfgL cfof]hgf xfn;Dd cnkq cj:yfd} 5 . To;}u/L rLgs} csf]{ sDkgLsf] tkm{af6 ;'g;/Lsf] O6x/L gu/kflnsfl:yt sl/a @) s/f]8sf] nfutdf lgdf{0f sfo{ yflnPsf] cfof]hgf, sfjf;f]tL vfg]kfgL cfof]hgf, sdnfdfO{ vfg]kfgL cfof]hgfnufotsf s/f]8f}+ nufgL x'g] cfwf bh{g vfg]kfgL cfof]hgfsf nflu g]kfn k|ltlglwsf] lhDd]jf/L;d]t k'gM j}Bs} xft k/]sf] l8lehg k|d'v zfSon] atfpg'eof] .
?kGb]xLdf 3'd'jf cft+s
;+jfbbftf÷a'6jn
ef/tLo ahf/af6 g]kfndf cj}w ;fdfg Nofpgsf nlfu ;xof]u u/]afkt k|x/Lx? dfl;s ?kdf k};f c;'N5g\ / cj}w sfd ug{ ;xof]u u5{g\ .
sfo{If]qdf uP/ sfd ug'{kg]{ ?kGb]xLsf cfwf bh{geGbf a9L k|x/L cfÎgf] b/aGbL ePsf] 7fp“df uPsf 5}gg\ . b/aGbL ePsf] k|x/L rf}sL, Onfsf k|x/L / lhNnf k|x/LeGbf aflx/ a;]/ sfd ul//x]sf pgLx? 3'd'jfsf] gfddf ?kGb]xLdf a;]sf 5g\ . ;"rgf ;+sng ug]{ qmddf 8«]; gnufO{ ;j{;fwf/0f h;/L lx“8\g] pgLx?sf] sfd ljleGg 36gfdf afu]{lgª u/L /sd p7fpg' xf] . b/aGbL ePsf] ;DalGwt sfof{noeGbf aflx/ a;]/ sfd ug]{ 3'd'jfx? pkNnf] txsf jl/i7 clwsf/L glhssf 5g\ . bLk]Gb| lji6 klZrdf~rnsf] 8LcfO{hL eP/ uPkl5 o; IF]qdf 3'd'jf cft+s a9]sf] 5 . sltko 7"nf t:s/Lsf] sfd kmQ] ug]{ 8LcfO{hL lji6 cfkm}+ lg/LIf0fsf] axfgfdf a'6jn, e}/xjf k'Ug] u/]sf 5g\ . …dflyÚ k'¥ofpg'k5{ eGb} 8LcfO{hL cf]dljqmd /f0ffsf] ;d]t abgfd ug{ 8LcO{hL lji6 k5fl8 k/]sf 5}gg\ . bz}+tfsf 8LcfO{hL lji6s} ldn]dtf]df ef/tLo t:s/x?n] o'/]lgod g]kfn leq\ofpg vf]h]sf] ef/tLo k|x/Ln] kQf nufPsf] lyof] . s/f]8f}+ sld;gsf] k|nf]egdf 8LcfO{hL lji6n] pQm sfd ug{ nfu]sf] ;"rgf ef/tLo k|x/Ln] yfxf kfpgf;fy ef/tn] ;'gf}nL gfsf g} aGb u/]/ cg';Gwfg yfNg'k/]sf] lyof] .
?kGb]xLsf k|x/L pk/LIfs /lj/fh >]i7sf cg';f/ ;?jf ePkl5 /dfgf a'em]/ ;DalGwt\ 7fp“df hfg'kg]{ k|x/L ljefusf] lgoddf pNn]v 5 . t/, pgs} sfof{nocGtu{tsf k|x/L rf}sLsf 3'd'jf k|x/Lx? k|x/L ljefusf] lgodnfO{ nTofp“b} ?kGb]xLd} a;]sf 5g\ . o;/L b/aGbL ePsf] ;DalGwt 7fp“df a;]/ sfd gug]{x?df k|x/L ;xfos lg/LIfs /fdfgGb clx/, k|x/L xjNbf/ ch'{g k'nfdL, ;To aflgof“, /fd;]js ofbj, >j0f 7fs'/, ;+tf]if /fodfemL, /fdk|;fb kf}8]n, v]daxfb'/ s];L, Zofd;'Gb/ zfx, ;]nljxf/L ofbj / hf]u]Gb| ofbj /x]sf 5g\ .
k|x/L ;xfos lg/LIfs /fdfgGb clx/sf] b/aGbL vhxgf k|x/Lrf}sL l;4fy{gu/ xf] . t/ pgL If]qLo k|x/L sfof{no kf]v/fsf 8LcfO{hL bLk]Gb|axfb'/ lji6sf 3'd'jf x'g\ . 8LcfO{hL lji6n] cfÎgf] sfo{If]qdf :jljj]ssf] cfwf/df ;fbf kf]zfssf k|x/L v6fpg kfpg] eP klg pgLx?n] Ps} JolQmnfO{ 3'd'jf agfpg] / To:tf 3'd'jfn] ug]{ sfdn] :jod\ k|x/Lleq g} c;Gt'li6 a9]sf] 5 . Ps k|x/L clwsf/L eG5g\– …xflsdn] cfÎgf] If]qclwsf/leq 3'd'jf v6fpg] p;sf] clwsf/ xf] .Ú Ps} JolQmnfO{ b/aGbL gePsf] 7fp“df v6fOPsf] af/] k|Zg ubf{ pgn] eg]– …d}n] hflu/ vfPsf] @) jif{df t a'em\g ;s]sf] 5}g . tkfO{+n] s;/L a'em\g'x'G5 <Ú
To;}u/L kj{t b/aGbL ePsf ch'{g k'nfdL / k|x/L hjfg >j0f 7fs'/n] e}/xjf If]qdf /x]/ 8LcfO{hLsf] 3'd'jfsf] sfd u/]sf 5g\ . 7fs'/sf] b/aGbL j8f k|x/L sfof{no e}/xjf xf] . tgx'“ b/aGbL ePsf k|x/L xjNbf/ ;+tf]if /fodfemL, Ps dlxgf b/aGbLdf a;]/ sfh ;?jf u/L ?kGb]xLsf] dr{jf/df em/]sf 5g\ . o;eGbf cl3 klg pgL ?kGb]xLdf lyP . dr{jf/df a;]/ cj}w Jofkf/ ug]{x?nfO{ /sd p7fpg ;xof]u ug]{ pgsf] wGbf 5 . Onfsf k|x/L sfof{no efg' tgx'“, b/aGbL ePsf Zofd;'Gb/ zfx, lhNnf k|x/L sfof{no kfNkf b/aGbL ePsf ;]nljxf/L ofbj klg cfÎgf] b/aGbL ePsf] 7fp“df guO ?kGb]xLd} a;]sf 5g\ . ef/tLo ahf/af6 g]kfndf cj}w ;fdfg Nofpgsf nflu ;xof]u u/]afkt dfl;s ?kdf k};f c;'Ng] / cj}w sfd u/fpg ;xofu ug]{ d'Vo sfd g} o:tf ;fbf kf]zfssf k|x/Lx?n] u/]sf x'G5g\ . 3'd'jfn] dfl;s nfvf}+ ?lkof“ p7fpg] u/]sf] atfOG5 .
lrtjgdf lu4 hf]ufpg] k|of;
zflnu|fd g]kfn÷s;/f
nf]kf]Gd'v;"rLdf k/]sf] 7"nf] cfsf/sf] kIfL lu4sf] ;+/If0fsf nflu lrtjg /fli6«o lgs'~h kl/;/leq lu4 k|hgg\ s]Gb|sf] :yfkgf ePsf] 5 . ljZjaf6} nf]k x'g] cj:yfdf k'u]sf] o; kIfLsf] k|hflt hf]ufpg] p2]Zon] lgs'~hl:yt s;/fdf k|hgg\ s]Gb| :yfkgf ePsf] xf] . lgs'~hsf] Joj:yfkg, /fli6«o k|s[lt ;+/If0f sf]if, g]kfn kIfL ;+/If0f ;+3 g]kfnsf] k|fljlws tyf lhof]nf]lhsn ;f];fO6L ckm nG8gsf] cfly{s ;xof]udf ;f] s]Gb| :yfkgf ePsf] xf] .
3l8ofn uf]xL k|hgg\ s]Gb| glhs} :yfkgf ul/Psf] ;f] s]Gb|df kf]v/fsf ljleGg u'“8af6 ;dft]/ NofOPsf lu4sf !$ a6f aRrf /flvPsf] k|s[lt ;+/If0f sf]ifsf k|d'v /fdrGb| g]kfnn] hfgsf/L lbP . s]Gb|df /fVg dfr{ !# tfl/vb]lv kf]v/fdf lu4 ;dfTg yflnPsf] lyof] . aRrfx¿ ^ xKtfb]lv @ dlxgf;Ddsf] pd]/sf 5g\ .
pgn] jftfj/0f ;+/If0f ug{ lu4sf] e"ldsf dxŒjk"0f{ x'g] x“'bf o;nfO{ hf]ufpg' clgjfo{ ePsf] atfP . jt{dfgdf # k|ltztsf] ;+Vofdf /x]sf] lu4 hf]ufpg o;cl3 gjnk/f;Ldf lu4 /]:6'/]G6 :yfkgf ul/Psf] ;dfrf/n] lgs} rrf{ kfPsf] lyof] .
la/fdL kz'nfO{ pkrf/ ug]{ qmddf dflg;n] 8fOSnf]km]g]s gfds cf}iflw k|of]u ug]{ / pQm kz'sf] d[To'kZrft\ To;} kmflng] ugf{n] lu4 ;ª\s6df k/]sf] lgs'~hsf ;xfos ;+/If0f clws[t a'l4/fd kf7s atfp“5g\ . lu4n] ;f] l;g' vf“bf pQm ljifflb klg ;“u} vfg] / To;n] lu4sf] d[uf}nf v/fa agfpg] x'“bf lu4sf] k|hflt nf]k x'g yfn]sf] xf] . lgs'~hn] la/fdL kz'nfO{ o:tf ljifflb gv'jfpg klg ;j{;fwf/0fnfO{ cg'/f]w u/]sf] 5 .
Pl;ofdf ( k|hfltsf / g]kfndf dfq * k|hfltsf lu4 kfOG5 . oLdWo] ;fgf] v}/f] lu4, 9+u/ lu4, ;]tf] lu4 / ;'g lu4 vt/fsf] ;"rLdf /x]sf] 5 . cfufdL kf“r jif{b]lv 5 jif{leq %) hf]/ lu4 pTkfbg u/L lgs'~hdf 5f]l8g] lgs'~hn] hgfPsf] 5 . lu4sf aRrf ;+/If0fsf nflu tLg hgf sd{rf/L v6fOPsf] 5 .
s;/fdf :yfkgf ul/Psf] uf]xL k|hgg\ s]Gb| / lgs'~hdf kfOg] Psl;+u] u}“8fn] ko{6snfO{ cfslif{t ul//x]sf] cj:yfdf km]l/ lu4 k|hgg\ s]Gb|sf] :yfkgfn] cem cfslif{t ug]{ sf]ifsf ko{6g ljsf; zfvf k|d'v of]u]Gb| nfdfsf] cfzf 5 . !% b]lv @) jif{sf] kl/of]hgf ;~rfng ug{ ;lsPdf lu4sf] ;+Vof ;Gtf]ifhgs cj:yfdf k'¥ofpg ;lsg] sf]ifsf k|d'v g]kfnsf] egfO 5 .
lu4sf] ;+Vof 36]kl5 ef/tsf] lkGhf]/ / a';fdf klg lu4 ;+/If0f s]Gb|sf] :yfkgf u/]/ ;+/If0f yflnPsf] 5 .
t/fO{df ck|];g lg/Gt/
yk d'7e]8sf] vt/f
b[li6 ;+jfbbftf
;+ljwfg;ef lgjf{rgkl5 klg t/fO{ If]qdf lx+;f ;fDo x'g ;s]sf] 5}g . lx+;fsf 36gf lbg k|ltlbg a9\g yfn]kl5 ;/sf/n] t/fO{sf !% lhNnfnfO{ cfGtl/s?kdf ;+j]bgzLn If]q 3f]if0ff u/L ;z:q k|x/Ldfkm{t\ ck|];g hf/L /fv]sf] 5 . s]Gb|Lo ;'/Iff ;ldltsf] ;'emfjcg';f/ !% lhNnfdf c;f/ d;fGt;Dd ;z:q k|x/L kl/rfngnfO{ lg/Gt/tf lbg] lg0f{o ul/Psf] xf] . ;ldltn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf nflu ut df3df @$) j6} lgjf{rg If]qdf v8f ul/Psf ;z:q k|x/Lsf a];SofDkdWo] t/fO{sf !% lhNnfsf gx6fpg ;'emfj lbPsf] lyof] .
;'emfjcg';f/, ;/sf/n] df]/ª, ;'g;/L, pbok'/, ;Kt/L, l;/xf, wg'iff, dxf]Q/L, ;nf{xL, /f}tx6, af/f, k;f{, gjnk/f;L, ?kGb]xL, slknj:t', ;'v]{tnfO{ ;+j]bgzLn 7x/ ub}{ lgjf{rg ;'/Iff a];SofDknfO{ lg/Gt/tf lbPsf] 5 . ;z:q k|x/Lsf k|jQmf eLidsfGt cof{nn] ;'/Iff ;+j]bgzLntfsf sf/0f !% lhNnfdf a];SofDk gp7fOPsf] atfpg' eof] . …lg0f{o ePsf !% lhNnfdf xTof, ckx/0f eO/x]sf 5g\ . k|jQmf cof{nn] b[li6;“u eGg'eof]– …a];SofDk p7\bf tL 36gf emg\ a9\g ;Sg] ePsfn] n P08 c8{/ sfod /fVg lg/Gt/tf lbOPsf] xf] .
;/sf/n] lgjf{rgcl3 zflGt ;'/Iff ;'b[9 agfpg k|To]s lgjf{rg If]qdf ;z:q k|x/Lsf] g]t[Tjdf ;'/Iff a];SofDk v8f u/]sf] lyof] . lgjf{rgkl5 !% lhNnf afx]ssf lhNnfaf6 a];SofDk p7fOPsf] 5 . u[xdGqfno ;|f]tn] ;+j]bgzLn 3f]if0ff ul/Psf !% lhNnfdf lhNnf ;'/Iff ;ldltsf] l;kmfl/;df yk hgzlQm kl/rfng ul/g] atfPsf] 5 . ;+j]bgzLn lhNnfdf /x]sf rf}sL, Onfsf k|x/L sfof{no tyf lgjf{rg a];df hgzlQm yk ul/g] ;|f]t atfp“5 .
;/sf/n] ;+j]bgzLn ;"rLdf /fv]sf !% lhNnfdf ;z:q / lgz:q cfGbf]ng eO/x]sf 5g\ . dw]; Ps k|b]zsf] dfu u/L zflGtk"0f{ cfGbf]ng u/]sf dw];L hgclwsf/ kmf]/d, t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{, ;b\efjgf kf6L{, ;+ljwfg;efdf k'u]sf 5g\ . lgjf{rgdfkm{t\ cg'df]lbt ePsf tLgj6} kf6L{n] d'n'snfO{ ;+3Lotfdf n}hf“bf dw]; Ps k|b]zsf] dfu k"/f gul/P k'gM cfGbf]ng ug]{ r]tfjgL lbO/x]sf 5g\ . o;cl3 kmf]/dsf] g]t[Tjdf Ps k6s / kmf]/d, tdnf]kf / ;b\efjgfsf] ;+o'Qm kxndf csf]{ u/L t/fO{ If]qdf b'O{ k6s ;zQm cfGbf]ng eO;s]sf] 5 . t/fO{ cfGbf]ngdf %! hgf ;lxb ePsf 5g\ eg] s/f]8f}sf] wgdfn Iflt ePsf] lyof] .
csf]{tkm{ ;+ljwfg;ef lgjf{rg alxisf/ u/L t/fO{df ;z:q cfGbf]ng ul//x]sf ljleGg ;d"xn] klg lx+;fTds ultljlw Tofu]sf 5}gg . 5'§} /fHo, :jfoQ dw];nufotsf dfu /fv]/ cfGbf]ng ul//x]sf ;z:q ;d"xn] JolQm xTof, ckx/0fnfO{ tLj|tf lbPsf 5g\ . t/fO{df lx+;fTds ultljlw ul//x]sf clvn t/fO{ hgtflGqs df]rf{, hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{sf -Hjfnf, /fhg d'lQm ;d"x_, ;+o'Qm hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{, t/fO{ sf]a|f, dw];L 6fOu/nufotsf ;d"xnfO{ ;/sf/n] jftf{sf nflu kqfrf/ ul/;s]sf] 5 . t/, hos[i0f uf]Otsf] g]t[Tjdf /x]sf] clvn t/fO{ df]rf{n] 5'§} t/fO{ /fHosf] dfudf ;+o'Qm /fi6«;+3sf] dWo:ytfdf dfq jftf{ ug]{ atfPsf] 5 eg] jftf{sf nflu tof/ ePsf cGo ;d"xn] ;/sf/n] lu/Ïtf/ u/]sf cfÏgf sfo{stf{ l/xfOsf] zt{ /fv]sf 5g\ . hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{, ;+o'Qm hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{, t/fO{ sf]a|f, dw]; d'lQm 6fOu;{n] ;~hos'df/ u'Ktfsf] ;+of]hsTjdf ;+o'Qm jftf{ ;ldlt u7g u/]kl5 ut r}t !% ut] jftf{sf nflu zt{ /fv]sf lyP . -x]g'{; pgLx?sf] kq aS;df_ lgjf{rgsf nflu ;z:q k|x/L kl/rfng ul/Pkl5 ljleGg lhNnfdf sl/a Ps ;o xltof/wf/L kqmfp kl/;s]sf] ;|f]t atfp“5 . kl5Nnf lbgdf ;z:q ;d"xn] t/fO{df kl/rflnt ;z:qnfO{ lkmtf{ ug'{kg]{ dfu /fv]sf 5g\ . ;z:q ;d"xsf] oxL dfusf sf/0f ;/sf/ / cfGbf]ng/t ;d"xaLr jftf{ cl3 a9\g g;s]sf] ;|f]tn] atfof] .
lgjf{rgkl5 t/fO{sf hgtfn] zflGtsf] ;f; km]g{ kfpg] cfzf u/]sf lyP . t/, l:ylt To;tkm{ pGd'v 5}g . xTof, lx+;fsf 36gf emg\ al9/x]sf 5g\ . lgjf{rgkl5 dfq} cfwf bh{geGbf a9Lsf] d[To' eO;s]sf] 5 . ;z:q ;d"xsf ultljlw ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgaf6 d'n'ssf] ;a}eGbf 7"nf] bn ag]sf] dfcf]jfbLk|lt a9L nlIft b]lvPsf 5g\ . j}zfv !* ut] ?kGb]xLsf dfcf]jfbL g]tf ljgf]b pkfWofosf] af]wgu/l:yt 3/df lj:kmf]6 u/fPsf 5g\ . 36gfdf k/L g]tf pkfWofosf sfsf ;'/]Gb| pkfWofosf] d[To' ePsf] 5 . To:t} l;/fxfdf dfcf]jfbL sfo{stf{ j[h' kf;jfgdfly b'e/Ldf uf]nL k|xf/ ul/Psf] 5 . o:tf pbfx/0f cGo lhNnfdf klg bf]xf]l/Psf 5g\ . u[x dGqfnosf Ps pRr clwsf/L t/fO{sf] lx+;f lgoGq0f ug{ k|x/L kl/rfngnfO{ hf/L /fVg'sf] ljsNk gePsf] bfjL u5{g\ . …ls t /fhgLlts ;xdltdf jftf{ u/L ljb|f]xLnfO{ d"nwf/df Nofpg'k¥of]Ú pgn] eg] xf]Og eg] l:yltnfO{ lgoGq0fdf /fVg ;/sf/n] s]xL ug}{k5{ .
;'/Iff ljZn]ifsx? ca t/fO{df åGå emg\ a9]/ hfg] ljZn]if0f u5{g\ . …t/fO{df ljb|f]x ul//x]sf k|foM ;a} dfcf]jfbL 5f]8]/ uPsf x'g\ . Ps ;'/Iff clwsf/L eG5g\– dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;/sf/ u7g ePkl5 b'j} kIfsf] Ouf]sf sf/0f klg l:ylt emg\ pu| x'g;S5 . pgn] eg]h:t} ;z:q k|x/L kl/rfng ug]{ ;/sf/L lg0f{o / dfu k"/f u/fpg c/fhgLlts ultljlw ub}{ cfPsf ljb|f]xL ;d"xsf] :jfy{sf] k]nfOdf lg/Lx gful/s kg]{ lglZrt 5 . o;n] t/fO{df k]ml/ cfuf] afNg] vt/f a9]sf] 5 .
cfly{s IF]q of]hgfsf] vf]hL
u0f]z nD;fn÷lj/f6gu/
g]kfnL pBf]ux?sf] k|j4{gsf nflu agfOPsf] ljz]if cfly{s If]qsf of]hgf k"/f ePsf] 5}g . bz jif{cl3 ;/sf/n] o;sf] cjwf/0ff cufl8 NofPsf] eP klg ;DefJotf cWoogd} ;Lldt /x]sf] 5 . ljZjJofkL ;kmn cjwf/0ffcg'?k g]kfnsf] ;/sf/n] lj/f6gu/, e}/xjf, sf7df8f}+, jL/uGhnufotsf :yfgdf ljz]if cfly{s If]q of]hgf v8f ug]{ of]hgf lyof] . t/ xfn;Dd e}/xjfafx]s cGoq 7f]; sfd ;'? ePsf] 5}g .
pBf]u dGqfno / Jofkf/ ;xhLs/0f ;ldlt lj/f6gu/ eG;f/ sfof{non] ut z'qmaf/ cfof]hgf u/]sf] 5nkmn sfo{qmddf cy{ljb\ / Jofkf/Lx?n] ljz]if cfly{s If]q of]hgf nfu" ug{ eO/x]sf] l9nfOaf/] tLj| cfnf]rgf u/] . sltko Jofkf/L, pBf]ukltx?n] lj/f6gu/ h'6ldn If]qnfO{ ljz]if cfly{s If]qdf kfg{ dfu;d]t u/] .
ljb]zL nufgLnfO{ cfslif{t u/L lgof{t k|j4{gsf nflu ljz]if cfly{s If]q of]hgf k|efjsf/L dflgG5 . o; of]hgfcGtu{t ljz]if If]qsf] lglZrt e"efudf k"jf{wf/;lxt pBf]ux? ;~rfng ul/G5g\ . ljz]if cfly{s If]qcGtu{t 5'§} lgod sfg'g x'g] ub{5 eg] pBf]ux?sf nflu ljz]if ;/n of]hgf / ;'ljwfx? pknAw u/fOG5g\ . k"j{df lj/f6gu/afx]s sfs8le§f / /fhlj/fhnfO{ klg ljz]if cfly{s If]qdf kfg{ ;lsg] ;DefJo IF]q dflgPsf] 5 .
ljz]if cfly{s If]qsf nflu ;/sf/n] ;DefJo cWoog / d:of}bf 5nkmndf dfq !* s/f]8 /sd vr{ ul/;s]sf] 5 . j}b]lzs nufgL / cTofw'lgs k|ljlw leœofO{ pBf]ux?nfO{ k|lt:kwL{ agfpg, :jb]zL sRrf kbfy{sf] vtk a9L u/fO{ cfGtl/s pTkfbg / ahf/ j[l4 u/fpg / :jb]zL >d pkof]u u/L a]/f]huf/L 36fpg klg ljz]if cfly{s If]q of]hgf k|efjsf/L x'g] bfjL ul/Psf] 5 .
jfl0fHo dGqfnon] jL/uGh, e}/xjf, kf“rvfn, b]jL3f6;lxt rf/ If]qdf ljz]if cfly{s If]q :yfkgf ug{ 5 ca{ #^ s/f]8 ah]6 k|:tfljt u/]sf] 5 . o;}u/L ljz]if cfly{s If]qsf] Joj:yfkgaf/] klg gLltut 6'+uf] nfUg ;s]sf] 5}g . clwsf/Lx?n] of] If]q 5'§} k|flws/0f cGtu{t ;~rfng ul/g] atfPsf 5g\ eg] pBf]uLx?n] o;nfO{ :jfoQtf lbg'kg]{df hf]8 lbPsf 5g\ . ;fy} of] If]qleqsf] >d P]g s:tf] x'g] eGg] klg ljjflbt ljifo /x]sf] 5 . ljB't cfk"lt{sf] l:ylt ;xh gagfP;Dd ljz]if cfly{s If]q of]hgf :yfkgf u/]/ klg k|efjsf/L gx'g] pBf]uLx?sf] wf/0ff 5 . csf]{lt/ cy{ljb\x?n] pj{/e"ldnfO{ of]hgf:ynsf ?kdf k|of]u ug{ gx'g] ts{ lbPsf 5g\ . k|f]km];/ pbo/fh k|;fO{+ pj{/f If]qdf cfly{s If]q :yfkgf ubf{ yk e"ld 38]/Ldf kl/0ft x'g] vt/f a9\g] x'“bf vfBfGg pTkfbgdf x|f; cfpg] atfp“5g\ .
ljZjsf Ps ;o %) j6f b]zdf ljz]if cfly{s If]q ;~rflnt 5g\ . ;g\ !(*) df rLgn] klxnf]kN6 of] of]hgf ;~rfng u/]sf] / xfn ef/t, rLg, a+unfb]z, >Ln+sf, kfls:tfg cflb ;fs{ d'n'sdf klg ;~rfng eO/x]sf] dGqfnosf clwsf/Lx? atfp“5g\ . of] of]hgfsf] sfg'gL k"jf{wf/ tof/ u/L cWoog cg';Gwfg ug{ / lgdf{0f sfo{ ;~rfng ug{ clws[t :t/sf ;ft / ;xfos :t/sf !# hgf sd{rf/L kl/rflnt 5g\ .
;/sf/n] yk rf;f] / cg'dlt lbP, k|:tfljt of]hgf sfof{Gjog x'g] cfzf pgLx?n] u/]sf 5g\ . oBlk k"j{sf pBf]uL Jofkf/Lx?n] eg] lj/f6gu/nfO{ tTsfn} pQm of]hgf leq klg dfu u/]sf 5g\ . pBf]u ;+u7g df]/ªsf ;lrj ;f]dgfy l3ld/] o;sf nflu dhb'/ ;+u7gx?;“u ;d]t 5nkmn u/L af/Daf/ ;/sf/nfO{ cg'/f]w / 1fkg ul/;s]sf] atfp“5g\ .
ko{6s leœofpg dxf]T;j
>L/fd l;Ub]n÷kf]v/f
ko{6sLo zx/ kf]v/f k|j]z ug]{ ko{6sn] ca ko{6g;DaGwL ;"rgf kfpg] ePsf 5g\ . kf]v/f xf]6n ;+3n] ;"rgf s]Gb| :yfkgf ug{ / a[xt\ ko{6g :jfut åf/ lgdf{0f ug{] ePsf] 5 . o;sf nflu ;+3n] a}zfv dlxgfdf cfof]hgf u/]sf] km]jf dxf]T;jaf6 @% nfv ?kof“eGbf a9L cfDbfgL ePsf] 5 .
km]jftfnsf] lsgf/df cfof]lht dxf]T;jaf6 ;+slnt /sdaf6 tTsfn ;f“:s[lts ;+/If0fsf nflu kf]v/fsf] k|d'v ko{6sLo If]q n]s;fO8 lelqg] af6f]df ko{6sLo ;"rgf s]Gb|;lxtsf] :jfutåf/ lgdf{0f ul/g]5 . ;fy} km]jftfnaLrsf] tfnaf/fxL dlGb/, s]bf/]Zj/ dlGb/ tyf km]jftfn ;+/If0f ug{sf nflu /sd vlr{g] of]hgf 5 . cfof]hs kf]v/f xf]6n ;+3sf cWoIf aRr'/fd ltjf/Ln] nf]k x'g nfu]sf ;+:s[ltsf] hu]gf{ ub{} afx\o ko{6snfO{ cfsif{0f ug{ dxf]T;j cfof]hgf ul/Psf] atfP . dxf]T;jsf] ljz]if cfsif{0f ;f“uLlts kIf g} /x]sf] lyof] . k~r}afhf, /Tof}nL uLt, nf]s tyf kk dxf]T;jdf :yfgLob]lv /fli6«o snfsf/n] uLt k|:t't u/]sf lyP . k|foM kf]v/fsf] ;f“uLlts sfo{qmddf bz{snfO{ pQ]lht kfb}{ cfPsL nf]suflosf sf]dn jnL o;k6s klg bz{snfO{ pkmfg{ ;kmn eOg\ . …em\jfs tGg/L===Ú / …kf]Onf hfg kf“d====Ú af]nsf uLtn] kf]v/]nL bz{snfO{ cfkm";“u} grfpg t ;kmn eOg\ TolQs} dfqfdf cfnf]rgf klg v]lkg .
dxf]T;jdf bf]xf]/L ufos /fh' kl/of/n] bf]xf]/Lsf uLt k:s]/ e/k'/ dgf]/~hg lbnfP . kf]v/]nL bf]xf]/L snfsf/sf] bf]xf]/Lsf] 3D;f3D;L, ljjfxsf] cj;/df dfq gflrg] /Tof}nL k|ltof]lutf dxf]T;jsf yk cfsif{0f lyP . :jb]zL tyf ljb]zL u/L em08} ! nfv bz{sn] dxf]T;j cjnf]sg u/]sf lyP . Jofj;flos sf/f]af/eGbf klg ko{6g k|a4{gnfO{ dxŒj lbOPsf]n] cGo dxf]T;jsf] bf“hf]df km]jf gjaif{ dxf]T;j @)^% nfO{ kf]v/]nLn] ;sf/fTds lnPsf 5g\ .
cf}iflw ljt/0fdf clgoldttf
kfNkf÷;+jfbbftf
lhNnf hg:jf:Yo sfof{no kfNkfn] ;b/d'sfd tfg;]g glhs /x]sf] lrt'{ªwf/f pk:jf:Yo rf}sLdf ut xKtf k7fPsf cf}iflw ;8]sf] cj:yfdf km]nf k/]sf] 5 .
o; sfo{df clgoldttf ePsf] cfz+sf ul/Psf] 5 . ;f]xL rf}sLdf k7fPsf cf}iflw kmf/ddf pNn]v ul/PeGbf sd kfOPsf] 5 . kmf/ddf pNn]v ul/Psf] cf]iflw gk7fO{ cs}{ cf}iflw k7fp“bf o:tf] ePsf] xf] . cf}iflwdf d"No klg bf]Aa/eGbf a9L /fv]/ k7fPsf] 5 t/ hg:jf:Yo sfof{nosf hgk|zf;s afns[i0f e';fnn] cGhfga; o:tf] x'g uPsf] atfP .
pk:jf:Yo rf}sL Joj:yfkg ;ldltsf] Ps 6f]nLn] cg'udg ug]{ qmddf o:tf] e]§fPsf x'g\ . cfly{s jif{ @)^$÷^%sf nflu k7fPsf] cf}iflwdf clgoldttf u/L kmf/d el/Psf], ePsf cf}iflw klg sd e]l6Psf] / d"No km/s k/]sf] :yfgLojf;L atfp“5g\ . hg:jf:Yo sfof{noaf6 k7fPsf] !^ xhf/ 6\ofan]6 l;6fdf]n la/fdLnfO{ v'jfp“b} hfbf sfnf]bfu b]lvPsf] / cg'udg yfn]kl5 of] s'/f aflx/ cfPsf] xf] . csf]{lt/ x:tfGt/0f ul/Psf] kmf/ddf hDdf @% xhf/ kf“r ;o ^^ pNn]v u/]sf] t/ @@ xhf/ a/fa/sf] dfq cf}ifwL pk:jf:Yo rf}sLdf cfPsf] lrt'{Ëwf/f uflj;sf lgjt{dfg uflj; cWoIf s'nk|;fb 9'+ufgfn] atfP .
Go'g u'0f:t/sf cf}ifwL NofO{ a9L /sd kmf/ddf pNn]v u/L ldnfPsf] :yfgLojf;Ln] cf/f]k nufPsf 5g\ . Pp6f ;fdfGo 3fp l;nfpg] l;of]sf] d"No @* ?lkof“ /fv]/ k7fOPsf] 5 . To:ff] t cem} klg kfNkfsf pk:jf:Yorf}sLdf ;fdfGo vfnsf cf}iflw klg x“'b}gg\ eg] ePsf klg 8]6 P:kfo/ cf}iflw dfq} /fVg] ul/Psf] kfOPsf] 5 .
lrt'{Ëwf/f pk:jf:Yorf}sLsf /fdk|;fb 9'+ufgfn] !$ xhf/ Kof/f/l;6fdf]n rSsL ;8]sf] cj:yf hg:jf:Yo sfof{non] k7fPsf] atfP . # k|fylds :jf:Yo s]Gb|, gf} :jf:Yo rf}sL / %# pk:jf:Yo rf}sL /x]sf] kfNkfsf ufp“ufp“ /x]sf :jf:YosdL{x? :jf:Yorf}sL guO{ cfkm\g} lSnlgsdf a;]/ Jofkf/ ug]{ u/]sf 5g\ eg] kf]v/fyf]s pk:jf:Yorf}sL hf“bf cf}iflw 5}g eg]/ kmsfpg] u/]sf] kf]v/fyf]]s uflj; b]p/fnLsL 5gL s'dfnn] atfOg\ .