About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication
  Sandhya Times


 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
  Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch
Old Publications
 
 
 
:yflgo ;dfrf/
 
dfcf]jfbL a}7ssf lg0f{ox¿

sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ sf] s]Gb|Lo ;lrjfno a}7sn] cfufdL ;/sf/sf] g]t[Tj lng] lg0f{o u/]sf] 5 . a}7sn] ;+o'Qm ;/sf/sf] g]t[Tj lng] lg0f{o ub}{ ;/sf/ u7gsf nflu cGo /fhgLlts bnx¿;“u 5nkmn cufl8 a9fpg] lg0f{o u/]sf] 5 .

dfcf]jfbLn] cGo bnx¿x¿;“usf] 5nkmn u/]/ k|wfgdGqLo jf /fi6«ktLo cfwf/df ;/sf/ u7g ug]{ lgisif{df k'lug] hgfPsf] 5 . cfn+sfl/s /fi6«kltsf] kIfdf g/xg] lg0f{o u/]sf] dfcf]jfbLn] cfufdL dGqL kl/ifb\sf] sfo{ef/ af“8kmf“8df u[x, /Iff, ;+rf/ / cy{ h:tf dxTjk"0f{ dGqfno cfkm}n] /fVg] ePsf] 5 . To:t} ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7sdf /fhtGq cGTosf] k|:tfj dfcf]jfbLn] 6]an ug]{ ePsf] 5 .


k|dnfO{ kZrftfk

sf7df8f}+ . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] cfkm\gf] hLjgdf u/]sf sfdx¿sf] ;dLIff ub}{ Pp6f sfdk|lt lgs} kZrftfk JoQm ug'{ ePsf] 5 . cfkm\gf ljZjf;Lx¿aLr k|wfgdGqL sf]O/fnfn] cfkm\gf] hLjgsf] kl5Nnf] ;dodf cfP/ nf]stGq jxfnL ug{ k'¥ofPsf] dxŒjk"0f{ of]ubfgk|lt cfTd;Gt'li6 x'“bf x'“b} klg lrGtf JoQm ul//xg'ePsf] 5

eg] nf]stGq k|flKt kl5 cfkm"n] ug}{ gx'g] Pp6f sfd u/]sf]df 7"nf] kZrftfk eO/x]sf] hgfpg' ePsf] ;"qn] hgfof] . ;"qsf cg';f/ k|wfgdGqL sf]O/fnfn] gful/stf ljw]osdf ;xdlt hgfP/ af“r'~h]n;Ddsf nflu kZrftfk e}/xg] sfd cfkm"n] ug'{ k/]sf]df cfkm" b'MvL ePsf] s'/f cfkmGtx¿aLr afn'jf6f/df JoQm ul//xg' x'“bf hgwf/0ff klg Toxf“ pkl:ylt lyof] .


l;d]G6 pTkfbsx¿ ;+s6df

sf7df8f}+ . g]kfndf l;d]G6 pTkfbg ug{ cg'dlt k|fKt u/]sf nueu @)÷@@ hlt l;d]G6 sf/vfgfx¿ w/fzfoL x'g] cj:yfdf k'u]sf 5g\ . ef/taf6 lSNs+/ / nfOd :6f]g nufotsf cw{ tof/L cj:yfsf ;fdfg 8n/ / ef? d"No lt/]/ cfoft u/L af]/fdf Kofs u/L g]kfnL a|f08 nufP/ ahf/df k7fpg] ul//x]sf l;d]G6 sf/vfgfx¿ ;a}

aGb x'g] cj:yfdf k'u]sf 5g\ . ef/tn] lgdf{0f ;fdfu|L lgof{tdf k|ltaGw nufPkl5 g]kfnL l;d]G6 sf/vfgfsf gfddf ef/tLo cw{ tof/L dfn leœofpg]x¿ lanvaGbdf k/]sf 5g\ .

g]kfnL sRrf kbfy{ k|of]u u/L lgdf{0f ul/Psf l;d]G6x¿ pbok'/ l;d]G6 / x]6f}+8f l;d]G6sf] bf“hf]df ef/tLo cw{ tof/L jf sRrf kbfy{ k|of]u u/]/ pTkfbg ul/g] l;d]G6sf] u'0f:t/ lgs} tTnf]:t/sf] /x]sf] lj1x¿sf] bfjL 5 . Psflt/ ljb]zL d'b|fsf] b'¿kof]u x'g,] csf]{lt/ u'0f:t/xLg ;fdu|L lelqg] ugf{n] g]kfnnfO{ bf]xf]/f] gf]S;fgL e}/x]sf] 5 . ;DalGwt lgsfosf] Wofg otflt/ k'Ug h?/L 5 .


vfBfGg lgof{tdf k|ltaGw

sf7df8f}+ . ;/sf/n] vfB kbfy{ lgof{tdf k|ltaGw nufpg] 3f]if0ff ug{ dfq af“sL /x]sf] / ;Dk"0f{ tof/L k"/f ul/;s]sf] hgfPsf] 5 . /fi6«;+3Lo ljZj vfB sfo{qmdn] Pl;ofnL / clk|msL d'n'sdf vfBfGg ;+s6 x'g] / ;fdflhs ljb|f]x ;'? e};s]sfn] r]tfjgL lbP nuQ} ;/sf/n] pQm /0fgLlt cl3 ;f/]sf] xf] .

clxn] g]kfnL ahf/df vfBkbfy{sf] efp k|To]s lbg a[l4 eO/x]sf] kfOPsf] 5 . b'O{;ftf aLrdf sf7df8f}+sf] ahf/df jf;dlt rfdndf @@ k|ltzt, vfg]t]ndf @& k|ltzt, bfndf @) k|ltzt efp a9L ;s]sf] pkef]Qmf / ljqm]tfx¿n] hgfPsf 5g\ . ljZjdf vfB ;+s6 ulxl/P klg g]kfnL pTkfbgn] /fli6«o cfjZostf k"/f ug]{ ;/sf/n] hgfPsf] 5 . t/, rf]/af6f]af6 ef/t / a+unfb]z lgof{t x'g] b/ a9\g] ;+s]t b]lvPkl5 ;/sf/n] vfBfGg lgof{tdf k|ltaGw nufpg] ePsf] 5 .


d'vhL{n] /fhfnfO{ e]6\g kfPgg\

sf7df8f}+ . ef/tLo /fhb"t lzjz+s/ d'vhL{n] cfkm" ;?jf eP/ ef/t kmls{g' eGbf Ps dlxgf cl3b]lv /fhf 1fg]Gb|nfO{ e]6 ug{ k6s–k6s k|of; ubf{ klg e]6\g gkfPsf] /x:o v'n]sf] 5 . e]6\g rfx“bf klg e]6 ug{ gkfPkl5 pgL lgs} cfqmf]lzt eP/ kmls{Psf] ;|f]tn] hgfof] . d'vhL{n] ;+ljwfg;efsf] r'gfj cufl8b]lv g} /fhf 1fg]Gb|nfO{ e]6\g rfx]sf lyP– ;|f]tn] eGof] .

r'gfj ;DkGg ePkl5 /fhf 1fg]Gb|af6 gof“ jif{sf] pknIodf z'esfdgf ;Gb]zdf ;+ljwfg;efsf] r'gfjnfO{ :jfut ub}{ kl/0ffdk|lt k|zGgtf JoQm ul/Psf] dGtJo ;fj{hlgs ePkl5 klg d'vhL{n] k6s–k6s ljleGg ;"qdfkm{t /fhfnfO{ e]6\g rf“xbf klg e]6 gkfPkl5

pgL clGtddf cfkm"n] /fhfnfO{ e]6\g grfx]sf] / /fhfnfO{ cfkm\gf] s'g} ;Gb]z klg gePsf] cleJolQm lbP/ ef/tlt/ kmls{g afWo ePsf 5g\ . d'vhL{n] /fhfnfO{ e]6]/ dfcf]jfbLsf] r'gfjL ;kmntfn] /fhf / ;+;bjfbL zlQmx¿ ;a}nfO{ cl:tTj/Iffsf] ;+s6df k'¥ofPsf]n] dfcf]jfbLsf lj?4 df]rf{aGbLsf] g]t[Tj ug{ /fhfnfO{ ;'emfj /fVg] ljrf/ /fv]sf] s'/f pgn] cfkm\gf lgs6:yx¿nfO{ klg hfgsf/L u/fPsf lyP–;|f]tn] eGof] .


;efd'vsf /fi6«fWoIf †

sf7df8f}+ . k|;+u oxL j}zfv ^ ut] z'qmaf/ ;f“emsf] xf] . gof“ jif{sf] pknIodf g]kfnL ;]gfn] h+uL c•f kl/;/sf] cfdL{ clkm;;{ Snadf ;f+:s[lts sfo{qmd tyf hnkfg ;df/f]xsf] cfof]hgf u/]sf] lyof] . pQm cj;/df g]kfnl:yt ljb]zL s'6gLlts lgof]usf k|d'vx¿, ;+j}wflgs c+usf k|d'vx¿, ljleGg kf6L{sf g]tfx¿, ;+rf/sdL{ / k|ltli7t JolQmTjx¿sf] pkl:ylt lyof] .

;efd'v ;'jf; g]Djfª / clwjQmf afns[i0f g]pkfg] pleP/ enfs';f/L ul//xg' ePsf] lyof] . Sna xnsf] aflx/L kl/;/df ef/tLo /fhb"t lzjz+s/ d'vhL{sf] k|j]z eof] . d'vhL{dfly g]pkfg]sf cf“vf k/]5g\ . pxf“n] ;efd'v g]DjfªnfO{ eGg'eof], …pm== tkfO{sf /fi6«fWoIf cfpg' eof] .Ú g]pkfg]sf] Ozf/flt/ g]Djfªn]

x]g'{eof] . clg zflng z}nLsf d'vhL{sf] ;Tsf/ ug{ g]Djfª nDsg' eof] . clwjQmf g]pkfg]sf ;fy plePsf ;a} unNn xf“;] .

o;}aLr ef/tLo /fhb"tnfO{ /fi6«fWoIf em}+ ;Ddfg lbP/ af]ln/x]sf ;efd'v / /fhb"tsf] aLrdf Ps g]kfnL ;~rf/sdL{n] c+u|]hLdf KjfSs eg], …awfO{ 5 /fhb"t dxf]bonfO{ † g]kfnsf] sfo{sfn tkfO{sf] ;kmn /x\of] . dfcf]jfbLnfO{ lhtfpg' eof] . ca cfºgf] b]zdf klg Toxf“sf dfcf]jfbLnfO{ lhtfpg] ;kmntf kfpg' xf]nf †Ú To;a]nf /fhb"t d'vhL{ ls+st{Joljd'9 x'g'eof] .


b]z lkmhLs/0ftkm{ pGd'v

sf7df8f}+ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf k|ToIf tkm{ em08} #@ k|ltzt -#!=*# k|ltzt_ dw];L ;ef;b\ lgjf{lrt ePsf 5g\ . of] cg'kft ;Dk"0f{ bnsf ljhoL pDd]bjf/x¿af6 lgsflnPsf] xf] . /fli6«o hgu0fgf @)%* nfO{ cfwf/dfGbf g]kfndf dw];Lsf] ;+Vof @) k|ltzt gf£b}g . t/, nf]stflGqs ;/sf/n] gful/stf ljw]os kfl/t u/]kl5 ylkPsf ef/tLosf sf/0f olt w]/} dw];L ;f+;b ljhoL ePsf] ljZn]if0f ul/b}+5 .

gful/stf ljw]os kfl/t eP/ gful/stf ljt/0f sfo{ ;DkGg ePkl5 nf]stflGqs ;/sf/n] dw];Lsf] ;+Vof #! bzdnj @ k|ltzt /x]sf] hgfPsf] lyof] . t/ ef/tLo /0fgLlts rfn cg';f/ rNg] x[bo]; lqkf7L, h]kL u'Ktf nufotsf dw];L g]tfx¿n] ;/sf/sf] cg'dflgt tYof+s :jLsf/ u/]gg\ . pgLx¿n] g]kfndf dw];Lsf] ;+Vof %@

k|ltzt /x]sf] pNn]v u/] . …of] Pp6f 8/nfUbf] r/0f xf] b]zsf] nflu, g]kfn l;lSsdLs/0f x'g' cufj} lkmhLs/0f x'g] b]lvG5 . To;kl5 l;lSsdLs/0fsf] nflu 9f]sf v'Nnf h:tf] 5,Ú Ps ljZn]ifsn] eg]– g]kfn / g]kfnL hgtfnfO{ jt{dfg /fhgLlts bnx¿n] eofgs wf]sf lbPsf 5g\ . g]kfn / g]kfnL hgtfsf] cl:tTjnfO{ u~hfuf]n eljio tkm{ ws]lnlbPsf 5g\ .Ú


k"j{ /fhfjfbLx¿ ;lsP

sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u|];sf sfo{jfxs ;efklt ;'zLn sf]O/fnf / Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnsf] xf/fxf/Ldf /fk|kf cWoIf kz'klt zDz]/ /f0ff klg pleg k'Ug' ePsf] 5 . sf]O/fnf / g]kfnn] h:t} lgjf{rgdf k/fhosf] kL8f ef]u]sf /f0ffn] …g}ltstfÚ bzf{p“b} ut d+unjf/ 8flsPsf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sdf /fhLgfdf ug'{ eof] . t/, sf]O/fnf / g]kfnsf] …g}lts /fhLgfdfÚ aNv' b/af/ / ;fg]kf b/af/df …d'NtjLÚ df /flvPsf] a]nf /fk|kf cWoIf /f0ffsf] /fhLgfdf eg] ;f]xL If0f tTsfn} s]Gb|Lo ;ldltaf6 c:jLs[t ePsf] 5 . /fhLgfdf c:jLs[t eP klg /fk|kf cWoIf /f0ff;“u sf]O/fnf / g]kfns} ;dsIfL g}ltstf /x]sf] k|rf/ aflx/ cfof] . o; gf6sLo 36gfn] lgZro klg /fk|kf s]Gb|Lo ;ldltsf dflg;nfO{ …dfgl;s /fxtÚ lbPsf] x'g'kb{5, lxgtfaf]w, UnfgL, s'07f / cGof]nsf lzsf/ tNnf]:t/sf sfo{stf{sf nflu sfunfO{ a]n kfs] ;/x eP klg .

;+ljwfg;ef lgjf{rgn] w]/} 3/flgof“ / x:tLx¿nfO{ /fd|f] g}lts kf7 / eljiosf nflu ;d]t k'Ug] u/L kl/0ffd lbPsf] 5 . @))& ;fn b]lv zfx j+zsf] ;dfgfGt/df ;dsIfL ag]/ Psnf}6L ¿kdf /fhgLlts jr{Zj sfod /fVb} cfPsf] sf+u|];sf] sf]O/fnf kl/jf/sf] /fhgLlt ;dfKt ePsf] 5 . zfxj+z / sf]O/fnfj+z Ps} ;dodf pxL Pp6} zlQmaf6 ;dflKtsf] ljGb'df k'u]sf 5g\ . zfxj+znfO{ k'g{ vfN8f] vGg] sf]O/fnf kl/jf/ cfkm" klg ToxL vfN8f]df k/]sf] 5 . sf]O/fnf kl/jf/;“u} p;sf] g]t[Tjsf] g]kfnL sf+u|];;d]t cfo{3f6l:yt j|Dxgfndf k'u]sf] 5 .

sf+u|];sf] em6\s]nf] efO b]lvg rfxg] k"j{ k+rx¿nfO{ ;+ljwfg;ef lgjf{rgn] ;w}–;w}sf nflu lsgf/f nufO{ lbPsf] 5 . @)$^ ;fnsf] cfGbf]ngn] ;LdflGts[t u/]sf] k"j{ k+rsf] zlQm @)^# sf] cfGbf]ngaf6 lgif]w g} x'g k'Uof] . cfkm\gf] df}lns klxrfg, cl:tTj / l;4fGt gePsf, :j= dbg e08f/Lsf] efiffdf b/af/sf] 6f6\gfdf 3f“; VjfP/ kflnPsf k"j{ k+rn] @)$^ ;fndf /fhfsf] bf}/fsf t'gf r'“l8Pkl5 t'gf] :ofxfg{lt/ nfu]gg\, sf+u|]; / Pdfn]sf bf}/fsf] km]/ ;dfTb} dflns km]g{ kl§ nfu] . /fh;+:yf lgif]wsf] ;+efjgf k|an aGb} uPkl5 sltko b/afl/of …bzelQmÚ sf] d'v08f] nufP/ dfcf]jfbLnfO{ gof“ dflns dfGg yfn]sf 5g\ eg] hgtfn] lgif]w u/]kl5 sf]xL–sf]xL g}ltstfsf] b'xfO{ lb+b} /fhLgfdfsf] gf6s b]vfpg yfn]sf 5g\ .


clvn qmflGtsf/Lsf] dfu

sf7df8f}+ . cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ n] /fhkl/jf/df /x]sf] ;DklQ /fli6«os/0f u/L z}lIfs If]qdf nufgL ug'{kg]{ dfu cl3 ;f/]sf] 5 . To:t} gof“ ;+ljwfg n]v]/ gof“ ;/sf/ u7g gx'Gh]n tyf csf]{ Joj:yf geP;Dd ;/sf/L ljBfnox¿n] lgMz'Ns egf{ lng'kg]{ dfu klg qmflGtsf/Ln] u/]sf] 5 .

…;/sf/L ljBfnon] egf{sf] axfgfdf s'g} klg zLif{ssf] z'Ns glng / cleefjs Pj+ ljBfyL{x¿nfO{ z'Ns gltg{ cfx\jfg ub{5f}+,Ú clvn qmflGtsf/Lsf cWoIf n]vgfy Gof}kfg]n] eGg'eof] . ;/sf/L ljBfnodf k"0f{ lgMz'Ns lzIff / gLlh ljBfnox¿sf] xsdf ljutdf ePsf] !( a'“b] ;xdlt sfof{Gjog eP gePsf] af/] s]Gb|Lo:t/af6 cg'udg ug{ dxf;lrj lxdfn zdf{sf] g]t[Tjdf !% ;b:oLo cg'udg ;ldlt

u7g ePsf] hfgsf/L klg pxf“n] lbg'eof] . gLlh ljBfnosf ;+rfnsx¿ / clvn qmflGtsf/LaLr @)^$ h]7 !% ut] ePsf] !( a'“b] ;xdltnfO{ clwsf+z gLlh ljBfnox¿n] pNn+3g u/]sf] kfOPsf] 5 .


cfo{3f6sf d'bf{;“u 3'; †

sf7df8f}+ . kz'kltgfy dlGb/ If]qdf /x]sf] lhNnf jg sfof{nosf] bfp/f laqmL l8kf]n] d'bf{ kf]Ng] bfp/fdf e|i6frf/ ug]{ u/]sf] kfOPsf] 5 . >L kz'klt If]q ljsf; sf]if ;ldltsf] k|ToIf /]vb]vdf /xg] bfp/f laqmL s]Gb|nfO{ sf]ifsf xflsdn] d'bf{ kf]Ng bfp/f pknAw u/fp“bf k|lt d'bf{ $) b]lv ^) lsnf];Dd bfp/f 3'; vfg] cv8fdf kl/0ft u/]sf 5g\ .

k|fKt hfgsf/L cg';f/ sf7df8f}+ lhNnf jg sfof{non] b}lgs tL;j6f d'bf{ kf]Ng k'Ug] lx;fan] bfp/f pknAw u/fp“5 . ;fwf/0ftof Pp6f d'bf{ kf]Ng b'O{ lSjG6n -@)) ;o lsnf]_ bfp/f nfUg] u5{ . t/ ljqmL s]Gb|n] bfp/f ljqmL ubf{ k|ltlSjG6n @)÷#) lsnf] sd bfp/f lbg] u/]sf] >L kz'kltgfy wd{zfnfdf sfd ug]{ Ps sd{rf/Ln] eg] . b'O{ jif{cl3 bfp/fsf] tf}n sd ePsf] ph'/L sf]ifdf k/] klg xfn;Dd s'g} klg sf/afxL ePsf] 5}g . bfp/f ljqmL s]Gb|n] # ?lkof“ k|ltlsnf]sf b/n] d'bf{ kf]Ngsf] nflu bfp/f ljqmL u5{ . sf7df8f}+df bfp/fsf] v'b|f ljqmL d"No k|ltlsnf] b; ?lkof“ 5 . o; lx;fan] Pp6f d'bf{ jfkt bfp/f ljqmL s]Gb|n] $ ;ob]lv

^ ;o ?lkof“;Dd /sd c;'Ng] u/]sf] b]lvG5 . sd tf}n bfp/fs} sf/0f sltko ul7nf] z/L/ ePsf d'bf{ /fd|/L gkf]lng] u/]sf] / k'?ifsf] 5ftLsf] efu / dlxnfsf] rfssf] efu cwsNrf] cj:yfd} jfudltdf kmfNg] u/]sf] :yfgLo k;n]x¿ hgfp“5g\ .

csf]{ ;dfrf/ cg';f/ kf]lnb} u/]sf] d'bf{ s'/]/ a:g]x¿sf] 5'§f5'§} ;d"x kz'kltgfy If]qdf ;lqmo 5 . To:tf ;d"xsf JolQmx¿ slt v]/ d'bf{ 8l9;S5 / af“sL bfp/f x8Kg] egL af]/f lnP/ a;]sf x'G5g\ . d'bf{ kf]n]/ pe|]sf bfp/f / sf]Onf Po/kf]6{ cf;kf;sf ;]s'jf sg{/ / ds} kf]Ng]x¿n] lsGg] u/]sf] :yfgLo JolQmx¿ hfgsf/L lbG5g\ . in]zdfGts jg If]qdf w'gL hufP/ a:g] ;fw' / cGo JolQmx¿aLr d'bf{ kf]n]/ af“sL /x]sf bfp/f / sf]Onfsf] ljifodf obfsbf ljjfb klg x'g] u/]sf] 5 . w'gL hufP/ a:g] g]kfnL ;fw';“u /ft ljtfpg rfxg] ef/tLo afafx¿n] uf“hf / r/]zsf] v'n]cfd Jofkf/ ug]{ u/]sf 36gfx¿ klg af/Daf/ ;fj{hlgs eO/x] klg kz'klt If]q ljsf; sf]ifn] s8fO{ u/]sf] kfOb}g . ;f“emb]lv dWo/ft;Dd jgsfnL b]lv d[u:ynL;Dd u“h]8Lx¿sf] af]njfnf /xg] u/]sf sf/0f pQm If]qdf pNn]lvt ;dodf w]/} h;f] PSnf JolQmx¿ n'l6g] / s'l6g] u5{g\ .


sf]l/ofnL sfdbf/ sf]6f z+sf:kb

sf7df8f}+ . ;/sf/n] blIf0f sf]l/of k7fpg] eg]/ ;f9] #! xhf/eGbf a9L o'jfx¿;“u lnPsf] efiff k/LIffsf] glthfnfO{ z+sf:kb dfGb} k/LIffyL{x¿n] u'gf;f] u/]sf 5g\ . /f]huf/ cg'dlt k|0ffnL cGtu{t sf]l/of hfg] sfdbf/sf] glthf z'qmaf/ k|sflzt ePsf] lyof] . t/, cg'QL0f{ k/LIffyL{nfO{ cfkm\gf] k|fKtfÍ yfxf kfpg] clwsf/ clxn];Dd lbOPsf] 5}g . ;/sf/n] pQL0f{ ug]{ k/LIffyL{sf af/]df klg km/s–km/s s'/f eGb} cfPsf] 5 .

k/LIffyL{n] kmd{ e/]kl5 ;/sf/n] ^ xhf/ JolQm dfq pQL0f{ x'g] 3f]if0ff u/]sf] lyof] . t/, clxn] ^ xhf/ & ;o &@ hgf ptL0f{ u/fOPsf] 5 . >d dGqfnon] sf]l/ofnL efiff k/LIffyL{n] k|fKt u/]sf] c+s ;fj{hlgs ug]{ lgod gePsf] hgfPsf] 5 . t/ cg'tL0f{ k/LIffyL{n] o;eGbf cl3 slxNo} klg sf]l/ofsf] nflu efiff k/LIff glnPsf] x'“bf lgodn] ldNb}g eg]/ ;/sf/n] k|fKtfÍ glbg'nfO{ z+sf:kb dfg]sf5g\ .

k/LIffyL{x¿sf cg';f/ ;/sf/n] tLgkN6 s'/f km]/]sf] 5 . …;'?df efiff k/LIffdf $) k|ltzt c+s Nofpg] k/LIffyL{ pQL0f{ x'g], kl5 ^) k|ltzt Nofpg] / k/LIffk"j{ ^ xhf/ dfq} 5flgg] eGof] . clxn] s;/L & ;o &@ hgf a9L ylkP <Ú Ps cg'lQ0f{ k/LIffyL{n] eg] .

;/sf/n] :jf:Yo k/LIf0fsf nflu %%=^$ 8n/ vr{ nfUg] tf]s]sf] 5 . of] /sd tLg xhf/ ?lkof“eGbf a9L x'g cfp“5 . clxn] gLlh lSnlgsx¿n] !% ;o ?lkof“df ;Dk"0f{ :jf:Yo k/LIf0f ul//x]sf 5g\ . hfgsf/x¿sf cg';f/ To; /sddf klg d]gkfj/ sDkgL / bnfnaLr af“8Lr'“8L x'G5 . :jf:Yo k/LIf0f kf“r;o eGbf a9L gnfUg] pgLx¿sf] bfjL 5 .

csf]{tkm{ ;/sf/n] hDdf ^# xhf/ ?lkof“dfq vr{ nfUg] hgfP klg tLgb]lv kf“rnfv;Dd n]gb]g e}/x]sf] 5 . /sd a'emfpg g;Sg]x¿nfO{ efiff k/LIff pQL0f{ u/]klg …;Dk"0f{ tflnd k|lqmof k"/f eP klg k|fljlwssf/0fjz /f]huf/Lsf] k|Tofe"lt lbg g;lsg]Ú eGg] 3'df/f] z}nLsf] sfuhkq tof/ ul/;s]sf] 5 . …^# xhf/ eGbf a9L lnof] eGg] s'/f st} r'lxof] eg] ltd|f] tLgnfv k]ZsL klg r6\, /f]huf/L klg r6\Ú oxL z}nLdf >d dGqfno / dGqLsf dfG5]x¿n] /sd p7fO{/x]sf] sf]l/of hfg tof/ Ps JolQmn] hfgsf/L lbP . pgsf cg';f/ g]kfndf :jf:Yo k/LIf0f u/fO{ sf]l/of k'u]sfx¿dfly k'gM k/LIf0f x'g]5 . :jf:Yo k/LIf0fdf pgLx¿ c;kmn ePdf kmls{g' kg]{5 . o:tf] a]nf k};f VjfP/ hfg]x¿sf] xl/ljhf]u x'g] b]lvG5 .


kqsf/x¿nfO{ r'gfj nfUb} 5

sf7df8f}+ . oxL j}zfv @! / @@ ut] g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] lgjf{rgdf b]zeQm tyf k|ultzLn v]dfaf6 dx]Gb| lji6 / lzj ufp“n] dWo Psn] ;efklt kbdf pDd]bjf/L lbg' x'g] ePsf] 5 . To:t} pk;efklt kbsf nflu hglbzf b}lgssf ;Dkfbs uf]ljGb cfrfo{ / g]kfn 6]lnlehgsf kqsf/ lvnaxfb'/ e08f/L s]Gb|Lo ;b:osf k|Tof;L /xg' ePsf] 5 . k|hftGq v]dfaf6 ;efkltdf k'?iff]Qd bfxfnsf] ljz]if rrf{ ;'lgPsf] 5 eg] pDd]bjf/Lsf] lgZro e};s]sf] 5}g . dxf;lrj kbdf g]kfn PkmPd / g]kfn 6]lnlehgdf sfo{/t kqsf/ ljgf]b 9'+u]n / sf]iffWoIfdf gof“ klqsf b}lgssf kqsf/ pd]z rf}xfgsf] gfd xfn;Dd ljz]if rrf{df /x]sf] 5 .


kqsf/ wdnf :j:y

sf7df8f}+ . kqsf/ Clif wdnf :jf:Yonfe u/L c:ktfnaf6 cfkm\gf] lgjf; kmls{Psf 5g\ . g]kfnu+hdf u]i6 xfp;df ;'lt/x]sf a]nf cs:dft sf]7fdf cfunfuL eO{ w'jf“n] lg:;fl;P/ a]xf]; ePsf kqsf/ wdnfsf] lzIf0f c:ktfndf nfdf] ;do;Dd pkrf/ ePsf] lyof] .

c:ktfnaf6 kmls{Pkl5 kqsf/ wdnf ;fj{hlgs sfo{qmdx¿df ;d]t pkl:yt x'g yfNg' ePsf] 5 .


;'/fsL ug]{ s's'/sf] z}nL

:tgwf/L hgfj/x¿n] ;'“3]/ yfxf kfpg / cg'dfg ug{ gfs c+usf] k|of]u u5{g\ . gfs leq/x]sf cf]NkmfS6/L u|GyLn] uGwnfO{ dl:tis;Dd k'¥ofpg] sfd u5{g\ . tL sf]ifx¿sf] ;+o'Qm ¿knfO{ cf]NkmfS6/L lemNnL elgG5 . ToxL lemNnLn] ;'“3]/ 5'6\ofpg] sfd u5{ . of] lemNnL dflg;df eGbf s's'/df %) u'0ff 7"nf] x'G5 .

s's'/sf] gfsdf cGo :tgwf/Lsf] eGbf km/s Ps ;+j]bgzLn If]q x'G5 . To;n] s'g} uGwnfO{ ;'“3]/ ;+ro ul//xg ;S5 . cg';GwfgsdL{x¿sf cg';f/ k|To]s dflg;sf] z/L/af6 a]Un} k|sf/sf] uGw lgl:s/x]sf] x'G5 . h'DNofxfx¿df klg uGw km/s x'G5 . z/L/af6 lg:sg] kl;gf / hLjf0f'sf] sf/0f g} km/s km/s uGw lgl:s/x]sf] x'G5 . csf]{tkm{ dflg;sf] z/L/af6 k|To]s ;]s]08df 7"nf] ;+Vofdf d[t sf]ifx¿ lgl:s/x]sf x'G5g\ . b}lgs % s/f]8hlt d[t sf]ifx/ eml//x]sf x'G5g\ . z/L/af6 em/]sf d[tsf]ifx¿df z/L/sf] uGw /lx/x]sf] x'G5 . h;n] s'g} 7fp“df rf]/L u¥of], dfG5] df¥of] jf To:t} /fd|f]g/fd|f] sfd u¥of], To; 7fp“df p;sf d[t sf]ifx¿ ;of}+, xhf/f}+sf] ;+Vofdf em/]sf x'G5g\ .

;'/fsL s's'/n] ck/fw u/]sf] 7fp“df ;'“U5 . s's'/n] ck/fwLsf] z/L/af6 lg:s]sf] uGw ToxL d[t sf]lifsfaf6 kQf] nufp“5 . x'g t s'g} 7fp“df xTof ePsf] 5 eg] c? w]/} dflg;x¿ klg cfjthfjt u/]sf x'g;S5g\ . pgLx¿sf d[t sf]if klg em/]sf x'G5g\ . t/ d/]sf] dflg;sf] d[t sf]if lg:sg aGb e};s]sf] x'G5 . d[tssf] d[t sf]if / ck/fwLsf] d[t sf]ifsf cfwf/df s's'/n] ;xh} kQf nufp“5 . 36gf:yndf ;'£g] qmddf ;'/fsL s's'/n] uw{gsf] 5fnf e'O{+df n]6fp“5 . To; 5fnfn] d[tsf]ifnfO{ hldgaf6 sAhf -6«ofk_ u5{ eGg] cg';Gwfg sdL{x¿n] cg'dfg 5 . o;af/] lglZrt lgrf]8 clxn];Dd aflx/ cfPsf] 5}g . cyf{t\, 36gf:yndf ;'“£g] qmddf lsg ;'/fsL s's'/n] uw{gsf] 5fnf e'O{+df /u6\5 jf n]6fp“5 eGg] k|i6tYo v'n]sf] 5}g .


rGb|dfdf lj?jf pdfg]{ †

o'/f]k]nL cGtl/If Ph]G;Lsf j}1flgsx¿n] rGb|dfdf la?jf /f]Kg] of]hgf cl3 ;f/]sf 5g\ . rGb|dfsf] df6f] k[YjLsf] h:tf] 5}g . Toxf“sf] ;tx k'/} kTy/o'Qm /x]sf] 5 . rGb| w/ftndf df6f], w"nf], xfjf s]xL geP klg Ph]G;Lsf j}1flgsx¿n] cl3 ;f/]sf of]hgfdfly jg:klt lj1x¿n] eg] kTofPsf 5}gg\ . pgLx¿n] xfjf, kfgL / df6f]lagf lj?jf pd|g} g;Sg] eGb} cGtl/If j}1flgsx¿sf] lvNnL p8fPsf 5g\ .

t/ o'/f]k]nL cGtl/If Ph]G;Lsf j}1flgsx¿n] rGb|dfsf] kTyl/nf] ;tx h:t} jgfj6 ePsf] s[lqd;tx tof/kf/L ljz]ifvfnsf lj?jf /f]k]/ kl/If0f u/]sf] / ;kmntf ldn]sf] pNn]v u/]sf 5g\ . pgLx¿n] ca rf“8} rGb|dfdf lj?jf nu]/ /f]lkg] sfo{qmd /x]sf] hfgsf/L lbP .


g]lj;+3sf] r]tfjgL

sf7df8f}+ . g]lj;+3n] cfkm\gf sfo{stf{nfO{ dfcf]jfbLn] s'6lk6 / ufp“ lgsfnf ul//x]sf]df cfklQ hgfPsf] 5 . ;f]daf/ hf/L lj1lKtdf ;+3n] ?s'd, uf]/vf nufotsf lhNnfdf cfkm\gf sfo{stf{nfO{ dfcf]jfbLn] ufp“df a:g lgif]w u/]sf] hgfPsf] 5 . hgdt dfkm{t ;/sf/ ;+rfngsf] g]t[Tj ug]{ t/v/df /x]sf] dfcf]jfbL kf6L{sf sfo{stf{n] o:tf] Jojxf/ hf/L/fVg' cfklQhgs ePsf] pNn]v ub}{ ;+3n] Jojxf/ g;RrfP r"knfu]/ ga:g] r]tfjgL lbPsf] 5 .


k|x/Ldfly cfqmd0f k|of;, a}+s n'l6of]

sf7df8f}+ . dxfgu/Lo k|x/L k|efusf] :joDe" If]qdf cjl:yt k|x/L sfof{nodf :yfgLojf;Ln] cfqmd0fsf] k|of; u/]sf 5g\ . k|x/Ln] j}zfv k"l0f{dfsf lbg ljxfg k|x/LnfO{ wDSofPsf] cleof]udf b'O{ hgfnfO{ kqmfp u/]sf] lyof] . pgLx¿nfO{ k|x/Ln] g5f8]kl5 ltgsf cfkmGtn] k|x/L sfof{nodfly O{6f9'+uf k|xf/ u/]sf lyP . k|x/L pk/LIfs ;j{]Gb| vgfnsf cg';f/ k|x/Ln] pQ]hs le8nfO{ lgoGq0fug{ s]xL /fp08 c>'Uof“; k|xf/ u/]sf] lyof] . ;f“emlt/ dfq l:ylt lgoGq0fdf cfPsf] lyof] .

csf]{ ;dfrf/ cg';f/ /fhwfgLsf] l;gfd+undf /x]sf] a}+s ckm sf7df8f}sf] sfpG6/af6 cfOtaf/ ljxfg c1ft ;d"xn] cf7 nfv %% xhf/ ?lkof“ n'6]/ nu]sf] 5 . k|ToIfbzL{sf cg';f/ wfl/nf] xltof/;lxt cfPsf n'6]/fn] a}+s sfpG6/sf dlxnf sd{rf/LnfO{ sAhfdflnO{ la|kms]; ;lxtsf] pQm /sd n'6]/ nu] . k|ltsf/ ug{vf]Hg] ;'/IffsdL{ 8Da/ /fptsf] 6fpsf]df n'6]/fn] v's'/L k|xf/ u/]+ . pgsf] sf7df8f}+ d]l8sn sn]hdf pkrf/ eO/x]sf] 5 .


Pdfn]sf] g}lts ljho

sf7df8f}+ . g]skf Pdfn]sL dlxnf g]t[ ljBfb]jL e08f/Ln] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf cfkm\gf] kf6L{sf] g}lts ljho ePsf] hgfpg' ePsf] 5 . gof“ jif{sf] pknIodf skg ufp“ sld6Låf/f cfof]lht z'esfdgf tyf lrofkfg sfo{qmddf g]t[ e08f/Ln] cfkm\gf] kf6L{n] lnPsf] hgtfsf] ax'bnLo hgjfbs} nfOgdf dfcf]jfbL cfPsf] / pgLx¿ Pdfn] h:t} ax'bnLo k|lt:kwf{s} dfWodaf6 ;dfhjfbtkm{ pGd'v x'g rfx]sf] kfOPsf] hgfpg' eof] .

g]t[ e08f/Ln] kf6L{leqsf sdL sdhf]/L ;'wfb}{ cfufdL lbgdf cem} ;';+ul7t Pj+ ;lqmo eP/ nfUg] b[9tf JoQm ug'{ eof] . pxf“n] lgjf{rgdf sf7df8f}+df ^) k|ltzt / ?s'd, /f]Nkf, uf]/vfnufoth:tf b'u{d 7fp“df () k|ltzt dt v:g'n] r'gfjdf clgoldttf ePsf] k'li6 u5{ eGg' eof] . ;f] cj;/df kf6L{ Onfsf ;lrj ld7f/fd clwsf/L, skg ufp“ sld6Lsf ;lrj 7fs'/ vs'/]n / a'l4hLjL xf]dgfy kf}8]nn] r'gfjdf kf6L{ k/flht ePklg ljrlnt geO{ ;+u7g ;'b[9ug{ / hgtfsf] dglhTg nfUg' kg]{df hf]8lbg'eof] .


lxGb'x¿sf] ;ef ef/tdf x'g]

sf7df8f}+ . g]kfnsf lxGb'x¿df clgi6 x'g] bfjL ub}{ j}zfv !# b]lv !$ ut];Dd ef/t, pQ/k|b]zsf] an/fdk'/fdf dxf;ef ul/g] ePsf] 5 . …ljZj lxGb' dxf;Dd]ngÚ gfdf+s/0f ul/Psf] ;f] dxf;efdf g]kfn, ef/t, a+unfb]z, dn]l;of, yfO{Nof08, Sofg8f, cd]l/sf, a]nfotnufotsf gf}j6f b]zn] k|ltlglwTj hgfpg] s'/f cfOtaf/ cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf lbOPsf] 5 .

o;}aLr ljZj lxGb' dxf;+3 :yfkgfsf nflu cleefjssf] e"ldsf lgjf{x ug]{ :juL{o /fhf jL/]Gb| / of]ufL g/xl/gfysf] k|ltdf dxf;+3xftf af“;af/Ldf cfOtaf/ cgfj/0f ul/of] .


k'?ifb]lv 8/fpg] t/ dlxnf vfg] k|f0fL

clh+u/ ;+;f/df ;a}eGbf l9nf] l3;|g] k|f0fL xf] . of] ;k{ k|hfltdf k5{ . clxn];Dd ljZjdf ;a}eGbf 7"nf] elgPsf] tLg ;o lsnf] tf}nsf] clh+u/ e]l6Psf] 5 .

clh+u/ k|hfltsf ;k{df cgf}+7f ljz]iftf x'G5g\ . cfkm\gf] tf}n a/fa/sf] hgfj/nfO{ clh+u/n] lglnlbG5 . lj:tf/} 3;|g] ePklg d[u h:tf] b|'t ultsf] hgfj/nfO{ a]/]/ cfxf/ agfp“5 . clh+u/n] slxNo} klg d/]sf hLj hGt' vf“b}g . g]kfndf kfOg] clh+u/sf] c+u|]hL gfd …/s kfOygÚ xf] . t/fO{, r'/] / leqL dw];df of] kfOG5 . o;sf d'Vo cfxf/df a“b]n, d[u, af“b/ / :ofn k5{g\ .

l9nf] lx8\g] eP klg clh+u/sf] cf“vfdf ;Ddf]xg zlQm -lxKgf] l6Hd_ x'G5 . ha ef]sf] clh+u/n] ;o ld6/ 6f9fsf] d[u, xl/0f, af“b/ jf o:t} hgfj/;“u cf“vf h'wfp“5, cf“vf h'wfpg] k|f0fL yrSs a:5 . dfG5]sf] efiffdf eGbf pm ;Dxf]lxt -lxKgf]6fOH8_ x'G5 . ha pm;“u cf“vf h'wfpg] k|f0fL a;]sf] x'G5, clh+u/ nfdf] ;do nufP/ 3l;|b} k'U5 / ;'D;'Dofp“b} lgNg ;'? u5{ . To;a]nf lglng] k|f0fLn] k|ltsf/ ub}{g .

;+;f/df clxn];Dd nf]Ug] dflg; -k'?if_ nfO{ clh+u/n] lgn]sf] Oltxf; 5}g . dlxnf / aflnsfx¿ eg] blIf0f cd]l/sfdf k|To]s jif{h;f] Pgfsf]08f -;d'Gb|L clh+u/_ sf] cfxf/ alg/x]sf] ;'lgG5 . k'?ifnfO{ clh+u/n] vfg g;Sg'sf] d'Vo sf/0f cf“vfsf] zlQmnfO{ dflgG5 . ax'nf xf];\ jf ;2], a[4 xf];\ jf afns k|To]s k'?ifsf] cf“vfdf clh+u/nfO{ ;d]t ;Ddf]lxt kfg{ ;Sg] zlQm x'G5 .

slt dfG5] clh+u/n] ;f;n] tfG5 eG5g\ . t/ Tof] xfjfbf/L s'/f xf] . Pp6f @% lsnf]sf] clh+u/n] @% lsnf]s} afv|f] vfg ;S5 . t/ p;nfO{ lgNg @% 306f;Dd nfUg klg ;S5 . lsgsL clh+u/sf] d'v clt ;fgf] x'G5 . s'g} k|f0fLnfO{ a]/]/ vfg yfn]kl5 lj:tf/} d'v tlGsb} hfG5 . ;Dk"0f{ ;k{ k|hfltsf] d'v z/L/sf] t'ngfdf ;fg} x'G5 . Pp6f /f]rskIf t s] 5 eg] clh+u/n] uf]xLnfO{ lgN5 t/, uf]xLn] clh+u/nfO{ s]xL ug{ ;Qm}g . hldg ;txdf clt lj:tf/} 3l;|g] clh+u/ kfgLdf eg] ;fwf/0f ;k{ em}+ bf}8\g ;S5 .

olb s'g} cK7\of/f] cj:yfdf clh+u/af6 s'g} hLjhGt' 5'6fpg' k¥of] eg] s'6]/ x'“b}g . sf6\bf klg xtkt sfl6b}g . clh+u/ lj?4 n8\bf k|of]u ul/g] k|d'v xltof/ ltvf] rSs' g} xf] . h+un o'4df hfg] ljZjsf h'g;'s} b]zsf l;kfxLnfO{ of] …PG6L kfoyg gfOkmÚ lbPsf] x'G5 .


6«nL a; ;]jf aGb

sf7df8f}+ . rLg ;/sf/sf] ;xof]udf @)#@ ;fnaf6 sf7df8f}+sf] lqk'/]Zj/b]lv eQmk'/sf] ;"o{ljgfos;Dd !# lsnf]ld6/ b"/LaLr ;+rfng x'“b} cfPsf] 6«nLa; ;]jf ;w}sf] nflu aGb ePsf] 5 . #) j6f j;af6 ;'? ePsf] 6«nL a; ;]jf ;/sf/L nfk/afxLsf] sf/0f @)%* ;fndf aGb ePsf] lyof] . To;sf] b'O{ jif{kl5 @)^) ;fn h]7 @@ df k'gM;+rfng ePsf] lyof] .

tLgs'g]af6 huftL;Dd ;8s lj:tf/ ug]{ gfp“df ;/sf/n] 6«lna; ;]jf aGb u/fPsf] k|lt ;j{ ;fwf/0f hgtfn] /fd|f] dfg]sf 5}gg\ .


g]kfn k|x/Lsf] c:ki6 ;'/Iff /0fgLlt

k'H5g\ ;a\n] lg:jfy{ efjn] pm k'H5 wg

ln;f] em}+ 6fl;G5 :jfy{df wg\d} x'G5 dg

;xif{ :jLsfg}{k5{ p;sf] sfg"g, ePklg b'vL hg .Ú

k|x/L cyf{t\ k'ln;sf] af/]df o:tf lgrf]8 lgsfNg] k|z:t g]kfnL ;8s sjLx¿ e]l6G5g\ . ljZjdf b]zsf] zf;gJoj:yf / k|x/L jnsf] ;f+u7flgs g]t[Tj cg';f/ k|x/Ln] ;'gfd / b'gf{d sdfPsf 5g\ . ljZjdf VoftLsf] lx;fan] cfh;Dd a]nfotL k|x/L …:s6Nof08 of8{Ú sf] ;dsIfLdf k'Ug eg] s'g} klg b]zsf k|x/L ;+u7g ;s]sf 5}gg\ .

k|;+u g]kfn k|x/Lsf] sfo{z}nL / hgtfsf] a'emfO{, st{Jo / Jojxf/sf af/]df xf] . :jR5 efjgfsf] JolQmn] slxNo} klg cfºgf] /fi6«sf ;'/Iff c+udfly l6Kk0fL ug'{nfO{ /fd|f] dfGb}g . hg;'/Iffdflysf] ljZjf;3ft dfG5 . k'ln; klg dfgj k|f0fL g} xf] . OR5f–cfsf+Iff k'/fug]{ nf]edf km;]/ olb p;n] /sdL sfddf xft a9fPsf] ;k|df0f e]l6P klg ;TotYo lnP/ ;DalGwt ljefunfO{ hfgsf/L u/fpg' gful/s st{Jo xf] . t/ k|rf/sf] nflu …k|];Údf hfg' ;du| k|x/L ;+u7gsf] lj?4df pqg' xf] .

;do, sfn / kl/l:yltnfO{ x]g]{ xf] eg] jf cfw'lgs hg;'/Iff /0fgLlt ckgfpg] xf] eg] g]kfn k|x/L lkmtnf] ;fljt x'g]5, ;z:q h:t} . o;sf ;}Go / c;}Go kl/lwx¿df xfdL sxf“ r's]sf 5f}+ eg]/ afx\o geP jf lgodn] glbP klg cfGtl/s d"NofÍg ug]{ sfd …;Ifd k|x/L /0fgLltsf/x¿Ú s} lhDdfdf 5f]8\g' plrt xf]nf . g]kfn k|x/LnfO{ :s6Nof08 of8{sf] :t/df k'¥ofpg] ljefu eg]sf] jt{dfg c=c= g} xf] . t/ d'Voåf/df uP/ kf“r, b; ldg]6 a:bf ;]s]08 eGbfa9L dfqfdf c=c= sf clws[t tyf cGo ;fwf/0f bhf{jfnx¿ 7"nf] :j/n] zfvfsf] gfd ;'gfO{ /x]sf kfOG5g\ . o;nfO{ ;+u7gn] hfgLhfgL u/]sf] …u|]6]:8 OGkmd]{zg la|rÚ eGg] ls r's]sf] eg]/ Ifdf lbg] <

k|x/L g]t[TjnfO{ hgtfdfem :yflkt u/fpg] e"ldsf sfo{ ljefu -ck/]zg_ n] x]g'kg]{ xf] . c=c=sf cwls[tn] hlt b}lgsL vr{ …Ph]G6Ú kl/rfngdf nufPsf] eG5g\ ltgnfO{ Pp6} k|Zg ;f]w] sfkmL x'Gf]5– …Ph]G6 clVtof/sf] 9f]sf cufl8 5 sL Po/kf]6{sf] d"n u]6df a;]/ wgjfg h:tf] b]lvg]nfO{ s'b}{5 <Ú

dflg;nfO{ nf]e, df]x / cfzlQmaf6 sbfkL 5'6fpg ;lsGg . t/, /fHosf] /sddf kflnPkl5 g]t[Tjn] ;xLdfu{ b]vfpg' k5{ . w]/} cWoog kZrft\ s] b]lvof] eg] em08} !&* d'n'ssf k|x/Lsf] ;+u7g …OG6/kf]nÚ n] vf]hL ul//x]sf] ef/tLo d[uf}nf t:snfO{ ;/sf/L cfb]zsf] gfp“df /fli6«o gLltlgod / P]gsfg"g s'Nrb}+ k|x/Ln] ef/tnfO{ x:tfGt/0f ul/lbof] . olb s;}sf] s';L{ arfpg Tof] ul/Psf] lyof] jf s]xL :jfy{sf] nflu < /fi6«sf] nflu k|x/Ln] h'g u4f/L u¥of], ck/fwLnfO{ ;'kb{'uL ug]{ cfb]z lbg] / To;sf] lglDt e"ldsf af“Wg] xflsdnfO{ eljiodf ;f¥x} kf]Ng]5 . –k"j{ k|x/L clws[t


dGqL odLsf] lgb]{zg

sf7df8f}+ . ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL lxl;nf odLn] cfwfeGbf sd k|ult ePsf of]hgfx¿ o;} jif{k"/fug{ o'4:t/df sfd ug{ lgb]{zg lbg' ePsf] 5 . dGqfno cGtu{tsf ;8s, vfg]kfgL / ;x/L ljsf; ljefu dftxtsf ljleGg of]hgfx¿sf] k|ult ;dLIff a}7sdf ;f]daf/ dGqL odLn] o:tf] lgb]{zg lbg' ePsf] xf] . dGqL odLn] nIocg';f/ k|ult xfl;n ug{ sfd k"/f gePsf of]hgfsf] !%÷!% lbgdf cg'udg ug]{ Joj:yfug{ ;Da4 clwsf/LnfO{ lgb]{zg;d]t lbg'eof] .

;+ljwfg;ef lgjf{rgn] ;dodf sfd g;lsPsf] pNn]vub}{ dGqL odLn] gof“ g]kfn lgdf{0fsf nflu gof“ ;f]r / k|lta4tfsf ;fy sfdug{ sd{rf/Lx¿nfO{ cfx\jfg ug'{eof] . dGqfnosf ;x;lrj O{Zj/L kf}8]nsf cg';f/ ;8s ljefu cGtu{tsf dfq ljleGg @( j6f of]hgfx¿sf] k|ult cfwfeGbf sd xfl;n ePsf] 5 . k|ult sd x'g] cfof]hgfdf 3f]/fxLb]lv /f]Nkf;Ddsf] ;xLb dfu{ k|d'v 5 . of] /fli6«o k|fyldstf k|fKt of]hgf xf] .


eflifs ;j]{If0f ul/g]

sf7df8f}+ . ;/sf/n] d'n'sdf af]lng] efiffx¿sf] gof“ jif{af6 ;j]{If0f ug]{ ePsf] 5 . To;sf lglDt /fli6«o of]hgf cfof]un] ah]6sf] th'{df u/L lqe'jg ljZj ljBfno efiff lj1fg ljefunfO{ ;j]{If0f ug{] lhDd]jf/L lbPsf] 5 . efiff ;j]{If0f ug{ lq'ejg ljZjljBfno efiff lj1fg s]Gb|Lo ljefu k|d'v k|f=8f= of]u]Gb|k|;fb ofbjsf] ;+of]hsTjdf efiffzf:qLx¿ k|f=8f= r"8fdl0f aGw', k|f=8f= t]h/Tg s+;fsf/, k|f=8f= dfwjk|;fb kf]v/]n, k|f=8f= gf]jnlszf]/ /fO{ / k|f= lgd{ndfg t'nfw/ /x]sf] 6f]nL u7g ul/Psf] 5 . /fli6«o hgu0fgf @)%* cg';f/ g]kfndf (@ efiff efifL /x]sf 5g\ .


;u/dfyf xndf ;+ljwfg;efsf] a}7s

sf7df8f}+ . ;+ljwfg;efsf] a}7s l;+xb/af/ xftfleqsf] ;+;b ejgsf] Uofn/L a}7sdf ga:g] ePsf] 5 . tLg ;o #) l;6 Ifdtfsf] Uofn/L a}7s ;f+3'/f] x'g] ePsfn] ;+ljwfg;efsf] a}7s jL/]Gb| cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb|sf] ;u/dfyf xndf a:g] ePsf] xf] . ;u/dfyf xnsf] Ifdtf Ps xhf/ % ;o JolQm c6fpg ;Sg] 5 . k|ToIf / ;dfg'kflts u/L ^ ;o Ps hgf ;ef;b\x¿sf] nflu ;Dd]ng s]Gb|sf] ;u/dfyf xn l;+ufg]{ / Jojl:yt ug]{ sfd eO{/x]sf] 5 .


;Q/L xhf/ g]kfnLdf PrcfOeL

sf7df7f}+ . ;/sf/n] kl5Nnf] tYofÍdf ^(,&() hgf g]kfnL gful/sdf PrcfOeL kf]h]l6e /x]sf] hgfPsf] 5 . ltgdf !% b]lv $( aif{ pd]/sfx¿sf] ;+Vof (@ k|ltzt /x]sf] 5 . of] cg'dflgt tYofÍ PrcfOeL–P8\; lgoGq0f s]Gb|n] tof/ kf/]sf] xf] . ;g\ @))%sf] tYofÍdf &),@%( hgf g]kfnLdf PrcfOeL kf]h]l6e /x]sf] tYofÍ ;f]xL s]Gb|n] lgsfn]sf] lyof] .

s]Gb|sf 8f= kbdaxfb'/ rGbsf cg';f/ u}/;/sf/L ;+:yfx¿af6 k|fKt k|ltj]bg, pkrf/sf] qmddf km]nf k/]sfx¿ / nfu"cf}ifw b'Ao{zgL ;'wf/u[x / ;/sf/L cWoog cg'udgsf] cfwf/df of] tYofÍ tof/ kfl/Psf] xf] . o;df of}g Aoj;foL dlxnf tyf k'?if, b'Ao{zgL / k|jf;af6 kmls{Psf g]kfnLx¿ Hofbf ;+qmldt /x]sf] kfOPsf] 5 . tYofÍdf pNn]lvt ;+Vofdf tLg k|ltzt afnaflnsf / %) aif{ dflysf % k|ltzt ;+qmldt b]lvPsf 5g\ . o;} tYofÍnfO{ csf]{kIfaf6 5'6\ofp“bf ;a}eGbd a];L, $@ k|ltzt df};dL /f]huf/Lsf nflu ef/t hfg]x¿ PrcfOeL ;+qmldt /x]sf] kfOof] . cGodf b'u{d\ lhNnfsf dlxnfx¿ @! k|ltzt, of}g Joj;foL dlxnf tyf k'?ifx¿ !% k|ltzt, nfu"cf}ifwsf b'Ao{zgLx¿ !) k|ltzt, ;x/sf dlxnf % k|ltzt, ;dln+uL k'?if $ k|ltzt / @ k|ltzt j]Zofx¿ PrcfOeLaf6 ;+qmldt /x]sf 5g\ .


dn]l;ofaf6 sfdbf/x¿ kms{g yfn]

sf7df7f}+ . dn]l;ofnL ;/sf/n] ljb]zL sfdbf/nfO{ lg?T;flxt kfg]{ gLlt lnPkl5 /f]huf/Lsf] lglDt uPsfx¿ kms{g yfn]sf 5g\ . cfly{s jif{ @)^#÷)^$df %&,^(^ hgf g]kfnL /f]huf/Lsf] nflu dn]l;of uPsfdf cfly{s jif{ @)^$÷)^% df #^,%!^ hgfdfq uPsf] b]lvG5 . dn]l;ofnL gful/s a]/f]huf/ x'g] qmd a9]kl5 ;/sf/n] ljb]zL sfdbf/dfly k|ltaGw nufpg] gLlt cjnDag ug]{ ePsf] 5 . ut dlxgf ;DkGg lgjf{rgkl5 cfPsf gof“ u[xdGqL bfQ's ;}ob xldb cnjf/n] dfga ;+;fwg dGqfno / /f]huf/bftfx¿nf{ ljb]zL sfdbf/ 36fpg cf}krfl/s ¿kd}+ cfu|x ul/;s]sf 5g\ . g]kfnL sfdbf/x¿ eg] o;cl3 g} :jb]z kms{g yfnL;s]sf lyP .

dn]l;ofdf xfn @) nfv ljb]zL sfdb/ /x]sf]df g]kfnLsf] ;+Vof $ nfv /x]sf] 5 . oLgdf dfl;s Ps;o 8n/ g]kfn k7fpg]sf] ;+Vof @ nfv %) xhf/ /x]sf] b]lvG5 . dn]l;ofdf g]kfnLsf] cfwf/e"t Go"gtd tna $ ;o &% l/+u]6 ePklg ;]jf If]qsf ljb]zL sfdbf/n] dfl;s Ps;o %) l/+u]6 ;/sf/nfO{ s/ a'emfpg' k5{ . hfgsf/ AolQmx¿sf cg';f/ dn]l;ofdf ef/tLo, a+ufnL / O08f]g]l;ofnL sfdbf/nfO{ g]kfnL hlQsf] ?rfpg] ul/Gg . g]kfnn] ;/sf/L :t/af6 kxn u/]sf] v08df g]kfnL sfdbf/sf] xsdf gof“ lgod nfu" gx'g;S5 . Ps jif{cl3 a+ufnL sfdbf/dfly nufOPsf] k|ltaGw a+unfb]zL ;/sf/sf] kxndf km's'jf ug{ dn]l;ofnL ;/sf/ /fhL ePsf] lyof] .


dfcf]jfbLsf] klxnf] sfd

g]skf dfcf]jfbL h+unaf6 kmls{of] . p;n] cfºgf #) xhf/ hg;]gfnfO{ ;/sf/L vr{df jf; pknAw u/fof] . c:yfoL lzlj/df /x]sf n8fs"nfO{ vfgf / a:gsf] nflu dfq xf]Og a;La;L dfl;s tLg xhf/ tnj lbnfpg klg dfcf]jfbL ;kmn eof] . cfºgf]nflu dfcf]jfbLn] s] s] u¥of] / s] s] kfof] ;a} ;Tox¿ ;a}sfcufl8 5n{Ë 5g\ . cfh xln–uf]7fnf, dhb'/ / c;xfox¿sf] gf/f lnP/ lx8]sf] dfcf]jfbL ;/sf/sf] nufd g} lng k'Ug}nfu]sf] 5 . t/ ul/a–;j{xf/f ju{sf] lglDt /fhgLlt ug]{ dfcf]jfbLnfO{ d Pp6} k|Zg u5'{– sf7df8f}+df slt ;8s afns–aflnsf 5g\ < ltgsf] pTyfgug]{ dfcf]jfbLsf] s:tf] /0fgLlt 5 < ;8s afnaflnsfsf ;DaGwdf df}g /xg] dfcf]jfbL !% ;o lxh8fsf] rf;f] /fV5 eg] p;sf] 3f]if0ff–kq cyf{t k|lta4tf kqnfO{ s] eGg] <

olb hgtfsf] nflu, ul/a–b'MvLsf] d'lQmsf] nflu n8\g] kf6L{ dfcf]jfbL xf] eg] sf7df8f}+sf ;8s afn–aflnsfnfO{ Jojl:yt u/]/ b]vfcf];\ t, ;S5 < c:yfoL lzlj/sf hg;]gfn] vfg / a:g gkfp“bf dgb'Vg] dfcf]jfbL g]t[Tjsf] emg\ ;8s afnaflnsfsf] bogLo cj:yf b]Vbf klg b'Vg'k5{ . lzlj/sf ;]gfn] b}lgs ;o ¿k}of l;Q}df vr{ kfp“5g\, pkrf/, vfgf / vfhf kfp“5g\ eg] sf7df8f}+sf ;8s afnaflnsfn] klg slDtdf b'O{5fs vfgf kfpg'k5{ . sf7df8f}+df hlt jfO;LPn sfo{stf{, dfcf]jfbL g]tf / sfo{stf{x¿ 5g\ lbgsf] b'O{ uf“; dfq sd vfgf vfPdf afnaflnsfnfO{ k'U5 .

dfcf]jfbLn] gof“ g]kfnsf] gf/fnfO{ ;f“Rr}sf] d"t{¿k lbg] xf] eg] /fhwfgLsf ;8s afnaflnsfsf] Joj:yf u/]/ ;'?ug'{ pQd x'g]5 . gq hgtfn] xfjfbf/L eGnfg\ .

– ;+bLk zfxL

afuahf/, sf7df8f}+


g]tfx¿ k/flht x'gfsf] sf/0f

@)$& ;fnsf] ;+;bLo r'gfjdf ljhoeP/ ;/sf/df ;fd]n ePsf sf+u|]; / Pdfn] kf6L{sf g]tfx¿n] u/]sf s's[To hGosfdsf] d"NofÍgu/L hgtfn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf pDd]bjf/L lbPsf e|i6, sldzgvf]/, ef/td'vL / rfs8Ljfh g]tfx¿nfO{ k/fhosf] vf8ntkm{ ws]lnlbPsf x'g\ . o;/L nlHht 9+un] k/fho x'g] g]tfx¿df g]skf Pdfn] kf6L{sf g]tfx¿ /x]sf] b]lvof] .

Pdfn]sf dxf;lrjb]lv s]Gb|Lo:t/;Ddsf w]/} g]tfx¿nfO{ hgtfn] ;+ljwfg;ef ;b:o r'gfjdf w"nf] r6fOlbP . sf+u|];sf g]tfx¿ klg uhan] xf/] . cfkm"nfO{ s;}n] s]xLug{ g;Sg] / lgjf{rgdf s;}n] x/fpg g;Sg] ukm xf“Sg] g]tfx¿nfO{ o;k6ssf] r'gfjdf hgtfn] x/fOlbP/ /fd|f]sfd u/] . !@ jif]{ zf;gsfndf g]tfx¿n] u/]sf] sfdsf] glthf hgtfn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf b]vfOlbP . kf6L{sf kLl8t sfo{stf{x¿df v';L 5fPsf] 5 . ca lt e|i6 g]tfx¿nfO{ hgtfn] r'gfjdf yfGsf] nufO{lbPkl5 xfdL v';L 5f}+ .

– k|lj0f l/hfn / ;fyLx¿

n}grf}/, sf7df8f}+


k|r08–d'vhL{ e]6jftf{

sf7df8f}+ . g]kfnsf nflu ef/tLo /fhb"t lzjz+s/ d'vhL{n] dfcf]jfbL cWoIf k|r08nfO{ e]6L dfcf]jfbL g]t[Tjdf ;/sf/ ag] klg ef/tsf] g]kfngLlt oyfjt /xg] hgfpg' ePsf] 5 . cfOtaf/ sf7df8f}+sf] gof“ ahf/l:yt dfcf]jfbL cWoIfsf] lgjf;df /fhb"t d'vhL{ k'Ug'ePsf] lyof] .

o;}aLr dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] oftfoft Joj;foLx¿sf] cGt/lqmofdf pgLx¿n] /fv]sf lh1f;f / dfusf af/]df ulDe/tfk"j{s cWoog ul/g] Joj;foLx¿nfO{ hfgsf/L u/fpg'eof] .


Ps dtsf] sLlt{dfg

sf7df7f}+ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf /f}tx6sf s]zj ofbjn] Psdfq dt kfPsf 5g\ . o;/L Psdfq dt kfpg] pgn] If]q g+= Psaf6 :jtGq pDd]bjf/L lbPsf lyP . pgn] cfkm"n] ;d]t cfkm}nfO{ dt xfn]sf lyPgg\ . t/, Tof] s;sf] dt lyof] eGg] clxn];Dd gv'n]sf] ofbjn] hfgsf/L u/fP .


vfg]kfgLdf ljb]zL ljz]if1

sf7df8f}+ . sf7df8f}+ pkTosf vfg]kfgL lnld6]8df cfOtaf/af6 ljb]zL ljz]if1n] sfd yfn]sf 5g\ . ljb]zL lj1x¿df vfg]kfgLsf] dxfk|jGwsdf l/r8{ cfl:6g, k|fljlws k|aGwsdf hf];]km 8An'\= cDof{g / jfl0fHo tyf k|zf;lgs k|aGwsdf s]lNeg kfd{/ 5g\ . vfg]kfgL ;+:yfgsL cWoIf ltldnf odL yfkfn] gj lgo'Qm ljb]zL ljz]if1x¿nfO{ ;+:yfgsf] s]Gb|Lo sfof{no lqk'/]Zj/df :jfut ug'{eof] . cfOtaf/ g} ;+:yfgn] hf/Lu/]sf] k|]; lj1lKtdf pkTosfsf] vfg]kfgL ;+rfngsf] ljsf; / lj:tf/ ul/g] hgfOPsf] 5 . sf7df8f}+ pkTosf kfgL Joj:yfkg af]8{ / pkTosf vfg]kfgL lnld6]8n] ;g\ @)!! df d]nDrLsf] kfgL pkTosf leœfg' cufl8sf] kfgLsf] dfunfO{ k"lt{ug{ kxn ug]{5g\ .


vfBfGg lgof{tdf k|ltaGw

sf7df8f}+ . ;/sf/n] vfB;+s6 cfOkg{;Sg] ;+efjgf b]v]sf] sf/0f g]kfnaf6 k|d'v vfBfGgsf] lgsf;Ldf k|ltaGw nufpg] ePsf] 5 . ljZjJofkL ¿kdf b]vfk/]sf] vfB;+s6n] g]kfndf klg vfBfGg nufot b}lgs pkef]Uo j:t'x¿sf] cTolws d"Noj[l4 x'gyfn]kl5 ;/sf/n] To; k|sf/sf] sbd rfNgnfu]sf] xf] . cfOtaf/ pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqfnodf a;]sf] ;/f]sf/jfnf lgsfox¿sf] a}7sdf g]kfnaf6 vfBfGgsf] lgsf;L tTsfnnfO{ k"0f{¿kdf k|ltaGw nufpg] ljifodf ;xdlt ePsf] 5 .


l;d]G6sf] efp cem}+ a9\g]

sf7df8f}+ . ef/tn] l;d]G6 / l;d]G6 pBf]usf] nflu ge} gx'g] lSnª\s/ -r'g9'+uf vfgLaf6 k|fKt x'g] k|fs[lts w"nf]_ df k|ltaGw nufPsf sf/0f :jb]zL l;d]G6 sf/vfgfx¿ clxn] aGb x'g] cj:yfdf k'u]sf 5g\ . :jb]zL pTkfbgn] ahf/sf] dfu wfGg g;Sg], Toxf“dfly lghL If]qsf pBf]ux¿sf] nflu rflxg] sRrf kbfy{sf] ef/tLo kIfaf6 nufOPsf] k|ltaGw / ;/sf/L pBf]ux¿ ef/tLo Ozf/fdf ;/sf/n] Wj:t kf/]sf sf/0f ahf/df l;d]G6sf] xfxfsf/ b]lvPsf] 5 .

b'O{ xKtfcl3;Dd % ;o ?lkof“ k|ltaf]/f /x]sf] l;d]G6sf] d"No clxn] & ;o gf3]sf] 5 / ef/tLo gfsfaGbL c? Ps xKtf sfod /x]df k|ltaf]/f slDtdf Ps ;o ?lkof“ yk d"No a[l4 x'g] b]lvG5 . Tolt dfq geP/ gof“ jif{sf] klxnf] dlxgf j}zfvd} b'O{ bh{g hlt :jb]zL l;d]G6 pBf]ux¿ aGb x'g] cj:yfdf k'u]sf 5g\ .

ef/tnfO{ dxfg dfGg] ;/sf/ / ;ftbns} sf/0f lgof{t of]Uo pTkfbg :jb]zL jg:klt l3p pBf]ux¿ ef/ts} sf/0f wdfwd aGb eO/x]sf avt g]kfnnfO{ l:j6\h/Nof08 agfpg] ;kgf hgtfnfO{ af“8\g] g]tfx¿ eg] ef/tLo ljb]zdGqL k|0fj d'vhL{sf] cflzjf{b yfKg gof“ lbNnL hfg] ;'/;f/ s:b}5g\ . ef/tn] r}q @* ut]b]lv g]kfnL pTkfbg jg:klt l3p cfoftdf /f]s nufPsf] 5 eg] @( r}qaf6 l;d]G6, lSn+s/ / l:6ndf /f]s nufPsf] 5 . xfn;Dd ;/sf/L tj/af6 sf/0f a'em\g] k|of; ePsf] 5}g . g]kfn ;/sf/n] ef/t ;/sf/;+u lgdf{0f ;fdu|Ldfly nufPsf] lgof{tdf /f]ssf ljifodf xfn;Dd s'/fsfgL cufl8 ga9fPsf]n] g]kfnL l;d]G6 Joj;foLx¿sf] Joj;fo ;+s6df k/]sf] 5 .


kmf]/d ;/sf/df hfg OR5's

sf7df8f}+ . u7aGwg ;/sf/df ;xefuL k|d'v b'O{ bn sf+u]|; / Pdfn]n] dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/df ;xefuL x'g cfgfsfgL ul//x“bf rf}yf] 7"nf]bn dw];L hgclwsf/ kmf]/d ;sf/fTds b]lvPsf] 5 . cfkm\gf] g]t[Tjdf gof“ ;/sf/ u7gug]{ tof/L ul//x]sf] dfcf]jfbLn] t/fO{ d'2fdf nrstf b]vfP ldn]/ hfg ;lsg] wf/0ff kmf]/dsf] 5 .

kmf]/dsf k|rf/ ljefu k|d'v ofbjn] eGg'eof] …xfdLn] p7fPsf d'2fdf ;xsfo{ ug{ rfx] ;/sf/df hfG5f}+ .Ú ofbjn] ;/sf/df hfg]ghfg] ;Dk"0f{ lg0f{o sf7df8f}+df a:g] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] ug]{ hgfpg' eof] . kmf]/dsf pkTosf OGrfh{ pk]Gb| emfn] dfcf]jfbLsf] ljho ofqfn] cfkm\gf] kf6L{ Hofb}xlif{t ePsf] k|ltlqmof lbg'eof] . b'a} gof“ zlQm ePsfn] o;sf] pkl:yltsf sf/0f /fHosf] k'/fgf] k|efj sd x'g] ljZjf; OGrfh{ emfn] JoQm ug'{eof] .

o;}aLr kmf]/dsf k|rf/ ljefu k|d'vn] ;/sf/;“u ePsf] ;Demf}tf kfngf ug]{ arga4tf glbOsg gof“ ;/sf/df ghfg] hgfPsf 5g\ .


gof“ z/L/ bfgstf{

sf7df8f}+ . dxfgu/kflnsf j8f g+= !@ a|Dx6f]nlgjf;L ^# jifL{o ;fg'sfhL ah|frfo{n] d/0ff]k/fGt cfkm\gf] z/L/ jLkL sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fg w/fgnfO{ bfg lbg] 3f]if0ff ug'{ePsf] 5 . ah|frfo{n] o; sfo{sf nflu jl/i7 kqsf/ e}/j l/;fnåf/f k|]/0ff kfP/ cfkm"n] z/L/ bfg ug]{ lg0f{o u/]sf] hgfpg' eof] . k|lti7fgdf cWoog ug]{ 5fq5fqf Pj+ cWofksx¿sf] k|of]ufTds 1fgsf nflu k|of]u x'g ;sf];\ eGg] kljq p2]Zoaf6 clek|]l/t eO{ ah|frfo{n] cfkm\gf] z/L/ bfg ug]{ lg0f{o u/]sf]df k|lti7fgn] xflb{s wGojfb JoQm u/]sf] 5 . ;fy} k|lti7fgn] ah|frfo{sf] dgzfo adf]lhd pQm bfg ;xif{ :jLsf/ ug]{ hgfPsf] 5 . ah|frfo{n] aDx :kf]6{;; Snaåf/f @)^@ ;fn ebf} !! ut] cfof]lht % lsld …lx/s lx+8 k|ltof]lutfÚ -^) jif{ pd]/ ePsf dfq ;xefuL x'g kfpg]_ df k|ydeO{ :j0f{ kbs xfl;n ug'{ ePsf] lyof] .


lrlgof“ 6f]nL g]kfndf

sf7df8f}+ . lrlgof“ sDo'lgi6 kf6L{sf] cGt/f{li6«o ljefusf k|ltlglwx? g]kfnsf] ljsl;t /fhgLlts cj:yf a'‰g cfPsf 5g\ . pgLx?n] d+unaf/ dfcf]jfbL cWoIf k|r08nfO{ k|r08 lgjf; gof“ ahf/df e]63f6 u/L ljsl;t /fhgLlts 36gfqmd af/]df 5nkn u/]sf 5g\ . g]kfn cfPsf] lrlgof“ sDo'lgi6 kf6L{sf] 6f]nLn] dfcf]jfbL, Pdfn], sf+u|]; tyf g]kfn dhb"/ ls;fg kf6L{sf g]tfx¿;“u klg e]63f6 ug]{ k|fKt ;dfrf/ hgfOPsf] 5 .


 2008© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use