;g\ !(%) sf] ;lGw / dfcf]jfbL eljio
u0f]z vqL
oxf“ pNn]lvt g]kfn ef/taLrsf] ;g\ !(%) sf] …zflGt tyf d}qLÚ ;lGw ;fwf/0f lx;fan] x]bf{ ;xh h:tf] nfU5 . g]kfn / g]kfnLnfO{ s]xL km/s kfb}{g h:tf] b]lvG5 . To;} eP/ g]kfnL sf+u|];, ;b\efjgf kf6L{ / cGo dw];L If]qLo bnx¿n] ;g\ !(%) sf] ;lGwsf] ;DaGwdf Ps zAb klg vr]{sf 5}gg\ .
of] ;lGw c;dfg 5 / vf/]h ug'{k5{ eGg] dfu g]kfndf ;'?b]lv g} jfdkGyLx¿n] p7fp“b} cfPsf x'g\ . Pdfn]sf] k|f/Deb]lv hu klg oxL ;lGw g} lyof] . pm dfn] 5“b} b/af/sf] k|efjaf6 o; ;lGwsf] lj?4df af]Ng pS;]sf] xf] .
;'?df ;lGw vf/]hLsf] dfu ug]{ Pdfn] cfh sf+u|]; / ;b\efjgfsf] k+lQmdf pleg k'Uof] . cfkm\gf $) ;"qLo dfux¿df klxnf] gDa/d} ;g\ !(%) sf] ;lGw vf/]hL pNn]v u/]/ ;z:q ljb|f]xdf pq]sf] g]skf
-dfcf]jfbL_ cfh ;lGw k'g/fjnf]sgsf] k+lQmdf pleg k'Uof] . o:t} rfnf xf] eg] pm klg sf+u|];, Pdfn] / ;b\efjgfs} ;dsIfLdf gplePnf eGg ;lsGg . Pp6f ;To s] xf] eg] lxhf];Dd b/af/sf] k|efjdf /x]sf jfdkGyLx¿ ;lGw vf/]h ug'{k5{ eGb} rsf]{ gf/fafhL ug]{uy]{, cfh ef/tsf] k|efjdf k/]/ k'g/fjnf]sg ug'{k5{ eGb} cf]OnfPsf] af]nL af]Nb}5g\ .
;g\ !(%) sf] ;lGwn] g]kfnnfO{ s] a]kmfObf u¥of] / lsg vf/]h ug'{k5{ < c;dfg s;/L eof] < o; ;DaGwdf klxnf ;8sdf gf/f h'n'; ub}{ s'n{g]x¿n] g]kfnL hgtfnfO{ a'emfpg' kYof]{ . t/ cfh;Dd a'emfPsf 5}gg\ . emg\ ;Qf / zlQmsf] df]hd:tLdf k'Ug] a]nf ePkl5 r6Ss} ljl;{lbPsf 5g\ . ;lGw vf/]hLsf] jsfnt ug]{ Pdfn] kl/dfh{gdf k'u]/ ylGsof] . Pdfn]eGbf cem rsf]{ dfcf]jfbLsf] af]nL cfh k'g/fjnf]sg ug'{k5{ eGg]df ablnPsf] 5 .
;lGwsf] wf/f g+= ^ / & df pNn]lvt Joj:yfs} sf/0f cfh g]kfnsf] cy{–jfl0fHo / Jofkf/If]q ef/t / ef/tLox¿df lge{/ x'g k'u]sf] 5 . If]qkmn, hg;+Vof, /fli6«o cfo, cfoftlgof{t / g]kfnsf] e"uf]n tyf e"kl/j]li7t cj:yf cg';f/ of] …:jLsfo{ cfTdxTofÚ ;/x h:tf] b]lvG5 . g]kfnsf] hg;+Vof a[l4 oxL ;lGws} sf/0f xf] . g]kfnsf] /fli6«o hg;+Vof gLlt cg';f/ …b'O{ ;Gtfg O{Zj/sf j/bfgÚ ef/tLonfO{ nfu" x'“b}g . t/ pgLx¿n] aGbAofkf/sf] gfp“df oxL“ a;]sf sf/0f ;lhn} gful/stf kfPsf 5g\ . Ps ca{ !) s/f]8 hg;+Vof ePsf] ef/t / k'ugk'u ;f9] b'O{ s/f]8 hg;+Vof ePsf] g]kfnaLr lgjf;, ;DklQsf] ef]u, Jofkf/ / jfl0fHodf ;dfg ¿kn] efu lng kfpg]5g\ eGg' eg]sf] g]kfndfly yf]kl/Psf] afWotfsf/L PskIfLo wf/f xf] . o;n] g]kfnsf] /fli6«o cl:tTjdf g} k|ToIf ¿kdf wfjf af]n]sf] 5 .
g]kfnsf jf:tljs t/fOjf;L afx]s ;g\ !(%) sf] ;lGws} sf/0f g]kfn k;]/ dw];L sxlnPsfx¿ g]kfnsf] /fli6«o :jflwgtf / cv08tfsf] lglDt c;xof]uL aG5g\ eGg] s'/f 36gfqmdx¿n] b]vfPsf 5g\ . g]kfnsf] /fli6«o em08f hnfpg' ;fgf] s'/f xf]Og . g]kfnsf] cl:tTj :jLsfb}{gf}+ eg]/ g]kfnleq} k;]/ pgLx¿n] em08f hnfPsf x'g\ . g]kfnn] olb ;g\ !(%) sf] ;lGw vf/]h ug{ kxn u¥of] / ;kmntf kfof] eg] wf/f g+= ^ / & sf andf ef/tn] cfºgf gful/sx?nfO{ g]kfnL gful/stf lbnfP/ g]kfnnfO{ qmdzM l;lSsdLs/0f ug]{ of]hgf cj?4 x'g]5 eg] ;lGwsf] wf/f g+= * cg';f/ cfh;Dd ef/tsf] clwgdf /x]sf bflh{lnª, s'dfp, u9jfnlt/ g]kfnL em08f kmx/fpg] 5g\ . t/, ;QflnK;fsf] df]x hfndf k/]/ dfcfjfbL g]t[Tj k'g/fjnf]sgs} ;]/f]km]/f]df 3'ld/x\of] eg] g]kfnsf] pHHjn eljiosf] sNkgf ug{ ;lsGg . cfh;Dd ;Qfk|flKtsf] lglDt !% cf}+ xhf/sf] alnbfg u/]sf] dfcf]jfbLn] ;g\ !(%) sf] ;lGwnfO{ vf/]h u¥of] / g]kfnL hgtfsf] ;kgf ;fsf/ kfg{ tkm{ Wofg lbof] eg] p;n] cg'dfg u/]em}+ g]kfnsf] ;Qfdf $) jif{ /lx/xg ;S5 . t/ kl/dfh{g / k'g/fjnf]sgd} v'DRof] eg] rf/ jif{ d} p;sf] cl:tTj / ;fv lug{ ;Sg]5 .
ax'rlr{t ;g\ !(%) sf] ;lGwdf s] 5 <
g]kfn / ef/taLr ;g\ !(%) h'nfO{ #! tfl/vsf lbg sf7df8f}+df x:tfIf/ ;DkGg ePsf] zflGt tyf d}qL ;lGwdf g]kfnsf tkm{af6 tfTsflng k|wfgdGqL >L # dxf/fhf df]xg zdz]/ ha/f / ef/tsf tkm{af6 g]kfnsf nflu tfTsflng ef/tLo /fhb"t >L rGb|]Zj/k|;fb l;+xn] x:tfIf/ u/]sf 5g\ . ;f] ;lGwdf slt zflGt 5 / s:tf] d}qL 5, ;j{;fwf/0fn] ;d]t hfgsf/L /fVg' cfjZos 5 . ;j{k|yd ;lGwsf !) wf/fx¿ x]/f}+ .
!= g]kfn ;/sf/ / ef/t ;/sf/sf aLr c6n zflGt / ldqtf /xg]5 . b'a} ;/sf/n] k/:k/df Psn] csf{sf] k"0f{ /fHo;Qf, /fHoIf]qsf] cIf'00ftf / :jflwgtf :jLsf/ / cfb/ ug{ dGh'/ u5{g\ .
@= s'g} /fi6«;“u 7"nf] vnan jf kmf6f] kg{ cfO{ To;af6 b'O{ ;/sf/sf] aLrdf /x]sf] d}qLsf] ;DaGwdf vnn kg{ hfg] ;Defjgf b]lvPdf b'a} ;/sf/n] k/:k/df ;f] s'/fsf] ;dfrf/ lbg] lhDd]jf/L sa'n u5{g\ .
#= sd{rf/L ju{;lxt k|ltlglwx¿åf/f k/:k/df k|rlnt cGt/f{li6«o ;DaGw /fhb"t:t/Lo /fVg dGh'/ u5{ .
$= b'a} ;/sf/n] k/:k/df sG;'n]6 hg/nx¿, sG;'n]6x¿, efO; sG;'n]6x¿, c? k|sf/sf sG;'n]6 / k|ltlglwx¿sf] lgo'lQm dGh'/ ePsf ;x/, aGb/ufx / c? :yfgx¿df lgjf; ug]{5g\ .
%= g]kfn ;/sf/nfO{ ef/t /fHo If]qaf6 cyjf ;f] /fHo If]qsf] af6f] u/L g]kfnsf] ;'/Iffsf] lgldQ rflxg] xftxltof/, sn–k"hf{, uf]nLu6\7f, v/vhgf, dfn;fdfgsf] k}7f/L ug]{ clwsf/ 5 . b'O{ ;/sf/n] k/:k/df ;Nnfx u/L of] aGbf]a:tnfO{ rfn' u/fpg] sf/afxLsf] to ug]{5g\ .
^= ef/t / g]kfnsf] l5d]sL d}qLefjsf] k|lts:j¿k b'a} ;/sf/n] cfkm\gf] /fHo If]qdf /x]sf cfbz{ ;/sf/sf /}tLnfO{ cfkm\gf d''n'ssf] cf}Bf]lus / cfly{s ljsf; / To:tf] ljsf; / To:tf] ljsf;;DaGwL l/ofot / 7]Ssfx¿df efu lngnfO{ /fli6«o Jojxf/ lbg sa'n u5{ .
&= g]kfn ;/sf/ / ef/t ;/sf/n] cfkm\gf] /fHo If]qdf /x]sf csf]{ d'n'ssf /}tLnfO{ lgjf;, ;DklQsf] ef]u, Jofkf/, jfl0fHodf efu lng, rnlkm/ ug{ / c? To:t} k|sf/sf ljz]ifflwsf/x¿sf ljifodf kf/:kl/s tf}/n] ;dfg ljz]ifflwsf/ lngnfO{ sa'n u5{g\ .
*= hxf“ts oxf“ lhls/ ul/Psf s'/fx¿sf] ;Dks{ 5, tL ;a}df of] ;lGwkqn] ef/tsf] tkm{af6 la|l6z ;/sf/ / g]kfn ;/sf/sf aLrdf ePsf cl3sf ;a ;lGwkq, :jLsf/kq, sa'lnotgfdfx¿nfO{ vf/]h u5{ .
(= x:tfIf/ ul/Ps} ldltb]lv of] ;lGw nfu" ul/g]5 .
!)= of] ;lGw s'g} Ps d'n'sn] ! jif{sf] efvf lbO{ ;f] ;lGwkqsf] cGTo ug{ gvf]h];Dd hf/L /xg]5 .
of] ;lGwnfO{ g]kfnLx¿n] ckdfg eGb} cfP tfklg dfGb} klg cfPsf 5g\ . w]/}nfO{ o; ;lGw;“u}sf] uf]Ko kqfrf/sf af/]df s'g} hfgsf/L 5}g . !(%) sf] zflGt tyf d}qL ;lGw;“u} kqfrf/ klg ePsf] /x:o tadfq v'Nof], ha ;g\ !(%) sf] l8;]Da/ # tfl/vsf lbg gof“ lbNnLdf ePsf] Ps kqsf/ ;Dd]ngdf ef/tsf tfTsfnLs k|wfgdGqL hjfx/nfn g]x¿n] o:tf] kqfrf/ ePsf] atfP . ;DejtM of] /x:o klg To;} v'Ng] lyPg . g]kfnsf tfTsfnLs k|wfgdGqLn] g]x¿sf] egfOdf s'g} k|ltlqmof ghgfPsf] eP g]x¿n] o;af/] :ki6Ls/0f lbg'kg]{ klg lyPg / uf]Ko kqfrf/sf] /x:o v'Ng] klg lyPg . sf/0f s] k¥of] eg] ;g\ !(%( gf]e]Da/ @& tfl/vsf lbg ef/tLo nf]s;efdf ef/t rLg ;Ldf ;d:ofdfly af]Nb} g]x¿n] g]kfn / e'6fgdflysf] xdnfnfO{ ef/tn] cfkm"dflysf] xdnf ;lDemg]5 / To:tf] kl/l:yltdf t'?Gt tL b]znfO{ d2t ug]{5 eg] . t/, To;sf] b'O{ lbgkl5 g} gf]e]Da/ @( df g]kfnsf tfTsfnLs k|wfgdGqL ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfn] g]x¿sf] 3f]if0ffdfly k|ltlqmof hgfp“b} g]kfnn] ;xfotf gdfuLsg ef/tn] To:tf] ug{ ;Sg]5}g eg]sf lyP . ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfsf] To; lsl;dsf] k|ltlqmofn] g]x¿nfO{ uf]Ko kqfrf/sf] /x:o vf]Ng s/ nfUof] . pgn] uf]Ko kqfrf/sf] klxnf] a'“bfnfO{ g} cfkm\gf] egfO{sf] cfwf/ agfPsf] atfP klg g]kfnsf k|wfgdGqLsf] k|ltlqmofk|lt ;xdlt hgfPsf lyP . ;g\ !(%) sf] ;lGwsf] cleGg c+usf ¿kdf /x]sf] uf]Ko kqfrf/sf k|To]s a'“bfx¿n] g} ef/tnfO{ g]kfndfly lyrf]ldrf] ug]{ clwsf/ lbPsf] :ki6 x'G5 . d"n ;lGwdf eGbf kqfrf/df uDeL/ s'/fx¿ ;dflji6 ul/Psf 5g\ .
uf]Ko kqfrf/sf d"n a'“bfx¿ o;k|sf/ 5g\–
!= ljb]zL xdnfåf/f Ps csf{sf] ;'/Iffdfly cf3ft kf/]df s'g} ;/sf/n] To;nfO{ ;xg]5}g . s'g} To:tf] vt/f;“u h'Wg b'O{ ;/sf/n] Ps csf{;“u ;/;Nnfx ug]{5g\ / k|lt/f]wsf nflu k|efjsf/L kfOnf rfNg]5g\ .
@= g]kfnsf] ;'/Iffsf] nflu cfjZos s'g} xftxltof/, v/vhfgf jf o'4hGo ;fdu|Lx¿ / cf}hf/x¿, hf] g]kfn ;/sf/n] ef/tLo ;Ldf eP/ k}7f/L u5{, To:tf] k}7f/L ef/t ;/sf/;“usf] ;xof]u / ;Demf}tfaf6 ug]{5 . ef/t ;/sf/n] To:tf] xftxltof/ l56f] 5l/tf] kf/jxgsf nflu sbd rfNg]5 .
#= zflGt / d}qL ;lGWfsf] /fli6«o Jojxf/ lbg] bkmf ^ sf] ;DaGwdf g]kfndf g]kfnL /}tLx¿nfO{ clgolGqt k|lt:kwf{af6 ;+/If0f s]xL ;dosf nflu cfjZos x'g ;S5 eGg] s'/fnfO{ ef/t ;/sf/ dfGotf lbG5 . o; ;+/If0fsf k|s[lt / xb b'O{ ;/sf/x¿aLr kf/:kl/s ;Demf}tfaf6 lgwf{l/t ul/g]5g\ .
$= olb g]kfn ;/sf/n] k|fs[lts ;|f]tsf] ljsf; jf g]kfndf s'g} cf}Bf]lus kl/of]hgfsf nflu ljb]zL ;xfotf k|fKt ug]{ lg0f{o u/]df g]kfn ;/sf/n] c? ljb]zL ;/sf/ jf c? ljb]zL gful/sn] lbg] ;x'lnoteGbf sd gePdf, ef/t ;/sf/ jf ef/tLo gful/snfO{ g} k|fyldstf lbg]5 .
;+o'Qm /fi6« ;+3 jf o;sf s'g} ljz]ifLs[t Ph]G;Lx¿af6 g]kfn ;/sf/n] k|fKt ug]{ ;xfotfdf pk/f]Qm s'/f nfu" x'g] 5}g .
%= Ps csf{sf] ;'/Iffdfly k|efj kfg]{ lqmofsnfk ePdf s'g} ljb]zLx¿nfO{ sfddf gnufpg b'a} ;/sf/ dGh'/ u5{g\ . s'g} Ps ;/sf/n] cfjZos k/]sf] a]nf csf]{ kIf;dIf o;af/] s'/f /fVg]5 .