ef/tLo ld;g Nofpg] tof/L
sf7df8f}+ . cfufdL h'nfO{ @@ kl5 cgldgnfO{ h;/L ePklg g]kfnaf6 labf ug{ cGttM ef/t ;kmn x'g] b]lvPsf] 5 . ef/tn] g]skf-dfcf]jfbL_ nfO{ o; ljifodf ;xdt u/fO{;s]sf] rrf{ ;~rf/dfWodx¿df Jofks e}/xbf klg dfcf]jfbL g]t[Tjn] s'g} k|ltlqmof hgfPsf] 5}g .
ljz]if ;dfrf/ ;"qsf cg';f/ g]kfnaf6 cgldgnfO{ x6fO{ ;s]kl5 cfkm}+ ;+s6u|:t kl/l:ylt l;h{gf u/fP/ ;xof]usf] gfp“df ef/tn] cfºgf] ld;gsf gfddf ef/tLo ;]gf g]kfn leœofpg] tof/L u/]sf] 5 . cd]l/sL /fhb"t GofG;L kfj]n cd]l/sf e|d0fdf /x]s} avt lxhf] a'waf/ cd]l/sL ljb]z dGqfnon] dfcf]jfbLdflysf] cd]l/sL b[li6sf]0f oyfjt /xg] / tTsfn s'g} kl/jt{g gx'g] k|i6 kf/]sf] 5 . ;}Goljb\x¿sf cg';f/ ef/tn] cl3 ;fg]{ k|To]s k|:tfj :jLsf/g} kg]{ l:yltdf dfcf]jfbLnfO{ k'¥ofpg] s;/t ;j{q e}/x]sf] 5 . ;+o'Qm /fi6«;+3 dftxtsf zlQm /fi6«x¿sf] b[li6sf]0f cd]l/sfs} h:tf] x'g] ePsf] x'“bf dfcf]jfbLnfO{ ;j{q bjfjsf] ;fdgf ug'{kg]{ l:ylt ljsl;t ePsf] 5 .
ef/tLo kmf}h >Ln+sfdf tldn 6fOu/nfO{ lgoGq0f ug{ k;]em}+ zflGt ;]gfsf] gfp“df s'g} t/fO{ 6fOu/nfO{ lgoGq0f ug{ ef/tLo ;]gf g]kfn cfpg ;S5 . To;a]nf rLglj?4 sfd ug{ cd]l/sfnufotsf klZrdf /fi6«x¿nfO{ ;lhnf] kg]{ ;}Go ljb\x¿sf] ljZn]if0f 5 . :d/0fLo/xf];\ >Ln+sfsf] tldn 6fOu/ ;d"x ef/tLo u'Ktr/ ;+:yf …/Ú n] hGdfPsf] xf] .
Uof“; / t]nsf] efp bf]Aa/ x'g]
sf7df8f}+ . g]kfn cfon lgudn] cGt/f{li6«o ahf/df t]nsf] d"No k|lt Aof/]n *) cd]l/sL 8n/ x'“bf sfod u/]sf] d"Nodf ;/sf/sf] cg'bfg lnP/ 36fO ljqmL ljt/0f ul//x]sf] 5 . lgudsf] dfl;s 3f6f clxn] Ps ca{ #% s/f]8 %^ nfv ?lkof“ 5 .
cfon lgudn] lsg]sf] d"Nodf hgtfnfO{ t]n Uof“; laqmL ubf{ k6«f]nsf] d"Nok|lt ln6/ *%=*$ k};f, l8h]nsf] ? *@=%# k};f, dl§t]nsf] ? &^=^& k};f / Uof“;sf] ?=!%%@=%) k};f kg{ cfp“5 . of] d"No cGt/f{li6«o ahf/df k|ltAof/]n *) cd]l/sL 8n/ sfod x'“bf g]kfn cfon lgudn] lgwf{/0f u/]sf] xf] .
d] dlxgfsf] klxnf] ;ftf cyf{t\ j}zfvsf] t];|f] ;ftfdf cfOk'Ubf cGt/f{li6«o ahf/df t]nsf] d"No k|ltAof/]n Ps ;o @) cd]l/sL 8n/af6 psfnf] nflu;s]sf] 5 . /, d"No a9\g] qmd hf/L 5 . cfon lgudn] Ps k};f gfkmf glnO{ jt{dfg cGt/f{li6«o d"No cg';f/ t]n ljqmL ljt/0f ug]{ xf] eg] slDtdf %) k|ltzt d"No j[l4 ug'{kg]{ b]lvG5 . o; cg';f/ dl§t]n, Uof“; / l8h]nsf] d"No k|ltln6/ Ps ;o @) ?lkof“eGbf a9L kg{ hfG5 . cGt/f{li6«o cy{ljb\x¿n] t]n pTkfbs /fi6«x¿sf] sf/0f sRrf t]nsf] d"No cem} a[l4 x'g] hgfPsf
5g\ . of] jif{sf] dWo;Dddf sRrf t]nsf] d"No k|ltAof/]n Ps ;o $% cd]l/sL 8n/ k'Ug] pgLx¿sf] ljZn]if0f 5 . k]6«f]lnod kbfy{sf] d"No j[l4sf] cg'kftdf cGo ;fdfu|Lsf] d"No a9\g' :jfefljs} xf] . cy{ljb\x¿sf cg';f/ t]nsf] d"No %) k|ltztn] a9\bf b}lgs pkef]usf j:t'x¿sf] d"No &% k|ltzt;Dd a9\g ;S5 . o;/L clgolGqt ¿kdf ePsf] t]nsf] d"Noj[l4n] ljsf;f]Gd'v /fi6«sf ;fdflhs ;+/rgfx¿ vNAofpg ;Sg] pgLx¿sf] ljZn]if0f 5 .
hnljB'tdf rLgsf] C0f
sf7df8f}+ . hgjfbL u0ftGq rLgn] dflyNnf] lqz"nL …PÚ cfof]hgfsf] nflu @) s/f]8 cd]l/sL 8n/ ;x'lnot b/df g]kfn ;/sf/nfO{ C0f lbg] ePsf] 5 . dflyNnf] lqz"nL …PÚ hnljB't kl/of]hgfaf6 ^) d]3fjf6 ljB't pTkfbg x'g]5 . lrlgof“ b'tfjf;n] cy{ dGqfnonfO{ cl3Nnf] ;ftf kq k7fP/ cfof]hgfsf] C0f ;Demf}tfsf] nflu g]kfn ;/sf/nfO{ cfdGq0f u/]sf] 5 .
rLgn] p;sf] ;/sf/L ljlQo ;+:yf ODkf]6{–PS;kf]6{ a}+s -PlShd a}+s_ dfkm{t C0f lbg nfu]sf] xf] . pQm C0fsf] Aofh Ps bzdnj &% k|ltzt dfq x'g] k|fKt ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . C0f;“u} lrlgof“ ;/sf/n] cfof]hgfsf nflu p;s} b]zsf] Psn jf g]kfnL;“u ;fem]bf/L ePsf] ;+o'Qm sDkgLsf] 7]s]bf/sf] gfd klg dgf]og u/]/ k7fpg g]kfn ;/sf/;“u cg'/f]w u/]sf] 5 . ut sflQ{sdf hn;|f]tdGqL 1fg]Gb|axfb'/ sfsL{ ;lxtsf] 6f]nL rLgsf] e|d0fdf uPsf] lyof] . pQm 6f]nLn] lqz"nL …PÚ ;lxt $) d]3fjf6 Ifdtfsf] lqz"nL …aLÚ lgdf{0fsf nflu rLg;“u cg'/f]w u/]sf] lyof] . rLgn] dflyNnf] lqz"nLdf Go"g Aofhb/df C0f lbg] 3f]if0ff u/]nuQ} ef/tn] klg ;f]xL b/df @& d]3fjf6sf] /fx'3f6 cfof]hgfsf] nflu C0f lbg] ePsf] 5 . lqz"nL …PÚ cfof]hgf ;g\ @)!! leq ;DkGg ug]{ nIo 5 . g]kfnn] aflif{s ^) d]3fjf6 ljB't pTkfbg ub}{ hgtfsf] dfu k"/f ug'{kg]{df ljljw /fhgLlts ;d:ofsf sf/0f s'g} klg kl/of]hgfx¿ ljut tLg jif{blv cufl8 a9\g ;s]sf 5}gg\ .
lj1x¿sf] lgisif{M
;+3Lotfn] cK7\of/f] kfg]{
sf7df8f}+ . ;+3Lo /fHo k|0ffnL cGtu{t /fHo k'g;{{+/rgfdf ljQLo clwsf/ af“8kmf“8 ubf{ eo+s/ r'gf}tLx¿;“u ;fdgf ug'{kg]{ ;DalGwt If]qsf lj1x¿n] cf}+NofPsf 5g\ . ;a}wflgs tyf ;+;bLo cEof; ;dfh -:sf]k_ åf/f cfof]lht Ps sfo{qmddf ;xefuL lj1x¿n] d'n'ssf] ljQLo kIfnfO{ ljrf/} gu/L / s'g ;+3Lo df]8n ckgfpg] eGg] k|i6 geO{ ;+3Lotfdf hfg] /fhgLlts lg0f{on] d'n'snfO{ ;df:ofx¿aLr s}b u5{{ eg]sf 5g\ .
d'n'ssf] x/]s If]qsf] cljsf; / hgtfsf] lg/fzfsf] bf]if PsfTds /fHok|0ffnLnfO{ lbP/ ;+3Lo k|0ffnLaf6 klg hgtfsf] lg/fzf x6fpg g;s] / ljsf;sf] ultnfO{ eg] h:tf] u/L cufl8 a9fpg g;s] eofgs lju|x cfp“5 eGg] clwsf+z lj1x¿sf] lgrf]8 lyof] . …d'n's ;+3Lo k|0ffnLdf hfg] /fhgLlts lg0f{o eO;s]sf] cj:yfdf cfly{s ;|f]t / ;fwgsf] kl/rfngdf ;Gt'ng sfod ug'{ r'gf}tLk"0f{ 5,Ú pQm sfo{qmddf …;+3Lo g]kfnsf] e"ldsf / ljQLo r'gf}tLÚ ljifos sfo{kq k|:t't ub}{ /fli6«o of]hgf cfof]usf k"j{pkfWoIf 8f= z+s/ zdf{n] eGg'eof]–…/fh:j / >f]t kl/rfngdf If]qut c;dfgtf /x]sf sf/0f g]kfn ;+3Lo k|0ffnLdf hfg]a]nf ePsf] 5}g . ;'?d} /fhgLlts, ljwflosL / ljQLo clwsf/x¿sf] af“8kmf“8df Wofg k'¥ofpg' k5{ .Ú …Gofo k|0ffnL ljlwsf] zf;g ePsf] / k|hftflGqs d"No / dfGotfdf ;+rfng ePsf zf;g k|0ffnLdf dfq ;+3Lo k|0ffnL km:6fp“5,Ú ;+ljwfgljb\ 8f= ;"o{ 9'+u]nn] eGg'eof] . /fhgLlts, ljwflosL / cfly{s clwsf/sf] ljt/0f / To;sf] kl/0ffdsf] d"Nof+sg ug]{ ;+oGq ePg eg] w]/};d:ofx¿ kl5 Nofpg] pxf“sf] ljrf/ lyof] . pxf“n] ;+3Lotfdf clwsf/sf] af“8kmf“8 dfq} geO{ Tof] clwsf/sf] k|of]u ug]{ Ifdtf klg dxTjk"0f{ x'g] ePsfn] k|fGtLo / :yfgLo txdf clwsf/ k|of]u ug]{ Ifdtf clej[l4 ug'{kg]{df hf]8lbg'eof] .
…;f]rljrf/ gu/L NofOPsf] ;+3Lo k|0ffnLdf af“Wg]eGbf 5'6\ofpg] tTj dha't x'G5g\ . /fHosf] k'g;+{/rgf /fhgLlts ¿kn] pT;fxsf ;fy p7fOPsf] eP klg sfof{Gjog ubf{ ljleGg ;d:ofx¿ cfp“5g\,Ú 8f= k'ik s“8]nn] pNn]v ub}{ eGg'eof], –…PsfTds k|0ffnLaf6 ;+3Lo k|0ffnLdf uPsf d'n'sx¿sf] cWoog ljgf /fhgLlts lg0f{onfO{ sfof{Jog u/fpg vf]lhof] eg] vt/fsf] 306L aHg ;S5 .Ú :yfgLo ljsf; dGqfnosf lgldQ ;lrj ;f]dnfn ;'j]bLn] eGg'eof]– …k|fof]lht clwsf/ If]qLo ;e|fGtx¿n] sAhf hdfpg ;S5g\ .Ú
;g\ !(%) sf] ;lGw vf/]h gx'g]
sf7df8f}+ . ;g\ !($( cu:t * df e'6fg;“u, ;g\ !(%) h'nfO{ #! df g]kfn;“u / ;g\ !(%) l8;]Da/ % df e'6fg;“u ef/tn] em08} Ps} k|sf/sf] ;lGw u¥of] . ;a} /fi6«x¿;“u u/]sf ;lGwx¿sf] gfd …zflGt tyf d}qL ;lGwÚ /x]sf] b]lvG5 .
…b'O{ b]zaLr o'4 eO;s]kl5sf] ldng laGb'df dfq zflGt tyf d}qL jf ldqtfsf] ;lGw x'G5 . g]kfnsf] a]nfotL ;fd|fHojfb;“u o'4 ePsf] lyof], ef/t;“u xf]Og . To;}n] of] hah{:tL g]kfndfly yf]kl/lbPsf] ;lGw xf],Ú lj1x¿ ljZn]if0f u5{g\ . pgLx¿sf] egfO{df ;g\ !(%) sf] ;lGw s'6gLlts dfGotf ljk/Lt 5 . g]kfnsf] tkm{af6 tTsfnLg k|wfgdGqL df]xg zdz]/n] / ef/tsf] tkm{af6 tTsfnLg /fhb"t rGb|]Zj/k|;fb gf/fo0f l;+xn] x:tfIf/ u/]sf 5g\ . tTsfnLg kl/j]zdf rLgdf dfcf]sf] qmflGtsf] ljho ofqfaf6 8/fPsf] ef/tn] pQ/L l5d]sL b]zx¿nfO{ sarsf] ¿kdf /fVg klg Ps} k|sf/sf c;dfg ;lGw u/]sf] x'g;S5 .
…cK7\of/f] k/]df /Iff sarsf] ¿kdf lng] / c?a]nf cfkm\gf] ;'/Iff 5ftfd'gL kfb}{} kl/l:ylt cg's"n kf/]/ ufEg]Ú eGg] ;fdl/s of]hgf adf]lhd /f0ff zf;snfO{ wDsL / 8/ b]vfO{ ;g\ !(%) sf] ;lGw ug{ ef/t ;kmn ePsf] b]lvG5 . …;lGwsf] wf/f & x]bf{ g]kfndf g]kfnLnfO{ g} cNkdtdf kfg]{ /0fgLlt ef/tn] ckgfPsf] b]lvG5 . ;f]xL wf/f cg';f/ g]kfndf ef/tLox¿sf] ;+Vof a9\g k'u]sf] xf] . Tof] wf/n] ef/tdf /x]sf g]kfnLnfO{ ef/tLo gful/s egL :jLsfg{ ef/t afWo gx'g] / sfdsf] vf]hLdf cfPsf x'g\ eGg ;Sg] ts{sf nflu 7fp“ 5f]l8lbPsf] 5 . t/ ef/taf6 g]kfn k;]sf ef/tLox¿nfO{ gful/stf lbnfpg g]kfnsf /fhgLlts bnx¿ g} dl/xQ] u5{g\,Ú ;g\ !(%) sf] c;dfg ;lGwsf af/]df Pshgf dfcf]jfbL ljZn]ifs eGb5g\– …gful/stf ljw]os kfl/t ePkl5 ;fob ca ;g\ !(%) sf] ;lGw ef/tnfO{ cfjZos gkg{ ;S5 . lsgsL ca g]kfndf g]kfnL hfltnfO{ cNkdtdf kfg]{ af6f] dfcf]jfbL, sf+u|]; Pdfn] nufotsf ;ftbnn] ef/tLox¿sf] lglDt vf]lnlbPsf 5g\ .Ú
pgsf cg';f/ ;lGwsf] wf/f ^ s} sf/0f s]xL jif{ kZrft g]kfnsf] cy{tGq g]kfnLsf] xftaf6 k'mlTsg] b]lvb}5 . c;n ;DaGw lj:tf/sf] gfp“df ef/tLo :jfy{ cg';f/ dfcf]jfbLnfO{ em'SofP/ jf bjfj lbP/ ef/tn] v]n gv]Nnf eGg ;lsGg . lsg ;lGw vf/]h ug'{k5{ eGg 5f]8]/ k'g/fjnf]sgdf dfcf]jfbL em/] eGg] k|Zgn] g} pgLx¿sf] cb"/bzL{ gLlt /x]sf] b]lvG5 .
…;lGwsf] wf/f cf7 cg';f/ a]nfot;“u ePsf ;Dk"0f{ ;lGw vf/]h x'g'kg]{ xf] / ;'uf}nL ;lGw k"j{sf] g]kfnsf] ;Ldfgf sfod x'g' kg]{ xf],Ú ljZn]ifsx¿ eG5g\ . pQm wf/fnfO{ k9\g] hf];'s}n] klg of] a'‰g ;Sg] b]lvG5 . g]kfnLnfO{ g]kfndf cNkdtdf kf/]/ /fhgLlts bnx¿nfO{ cfkm\g} ks8df /fVg] ef/tsf] of]hgf b]lvG5 . To;}n] gof“ pbfPsf] dfcf]jfbLnfO{ klg k8sdf lng ef/tLo kIfaf6 ;g\ !(%) ;lGw k'g/fjnf]sgsf] s'/f p7fPsf] hgfOG5 . o;n] csf]{ 8/nfUbf] ;lGwsf] tof/L ef/tn] leqleq} ug]{ tof/L u/]sf] b]vfp“5 . …@)$^ ;fndf ef/tn] k|:tfj u/]sf] ;lGwnfO{ g} dfcf]jfbL dfkm{t ;g\ !(%)sf] ;lGw;“u ;§fk§f ug{ ef/t ;kmn eof] eg] cfZro{ x'g] 5}g .olb ef/tsf] 5nsk6df dfcfjbL k¥of] eg] e'6fgsf] /fHo;Qf em}+ 9'Ss eP/ dfcf]jfbLn] g]kfnsf] ;Qf ;+rfng ug]{ df}sf kfp“b}g eGg ;lsGg,Ú /fhgLlts l6Kk0fLsf/x¿ eG5g\ .
jfO{;LPn ca ablng]] †
sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_åf/f k|:t't cfly{s qmflGt;DaGwL gLltnfO{ dfcf]jfbLsf] eft[ ;+u7g jfO;LPnn] b[9tfsf;fy ;kmn kfg]{ hgfPsf] 5 . jfO;LPnsf] ;ftf} k"0f{ a}7sn] pQm gLltnfO{ …gof“ g]kfnsf nflu gof“ df]rf{Ú eGb} ;kmn kf/]/ 5f8\g] c7f]6 JoQm u/]sf] 5 .
jfO;LPn a}7sdf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] gof“ cfly{s qmflGt;“u} ufp“b]lv ;x/;Dd cfly{s lgdf{0f / /rgfTds sfo{ ;'? u/L gof“ df]rf{ ;kmn kfg{ lgb]{zg lbg'ePsf] lyof] . o'jfx¿sf] /f]huf/L tyf bIftf j[l4;DaGwL ljz]if sfo{qmd NofOg] hfgsf/L jfO;LPn cWoIf u0f]zdfg k'gn] a}7sl5 cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf lbg'eof] . pxf“n] eGg'eof], –…gof“ g]kfn lgdf{0f ug]{ cfly{s qmflGtsf] gof“ df]rf{ ;DxfNg xfdL tof/ 5f}+ .Ú ;+ljwf;efsf] lgjf{rgkl5 jfO{;LPnsf] a}7s a;]sf] of] klxnf] kN6 xf] .
b'a} ;]gfsf] k|d'v k|r08 x'g]
sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ sf jl/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] dfcf]jfbL hg;]gf / g]kfnL ;]gfsf] k|d'v kf6L{ cWoIf k|r08 x'g] bfjL ug'{ePsf] 5 . Pp6f b}lgs klqsfnfO{ lbg'ePsf] cGtjf{tf{df 8f= e§/fO{n] pQm s'/f eGg'ePsf] 5 .
…xfd|f] kf6L{sf] cWoIf hgd'lQm ;]gfsf] ;jf]{Rr sdf08/ xf] t/ ef]ln b'a} Pp6} ;]gf aGg]jfnf 5 . To;a]nf /fi6«k|d'vsf] x}l;otn] g]kfnL ;]gfsf] ;'lk|d sdf08/ klg xfd|} cWoIf aGg' x'g]jfnf x'g'x'G5 eg] of] cj:yfdf cGt/lj/f]wsf] t k|Zg g} cfp“b}g . b'O{j6} ;]gfsf] ;'lk|d sdf08/ Pp6} x'g'x'G5,Ú Ps k|Zgsf] k|To'Q/ lbg] qmddf pxf“n] eGg' ePsf] 5 .
8f= e§/fO{n] g]kfn ef/taLrsf] ;g\ !(%) sf] c;dfg ;lGwsf] af/]df eGg' ePsf] 5–…;g\ !(%)sf] ;lGw nufotsf ljutsf hlt ;lGw ;Demf}tf 5g\, cfjZostf cg';f/ ltgLx¿sf] k'gn]{vg ug]{, abNg], km]g]{ ug'{k5{ eGg] xfd|f] dfGotf xf] . /fli6«o / cGt/f{li6«o h'g kl/j]z 5 ToxL cg';f/ g} s'6gLlts 5nkmnsf] tl/sfn] g} cufl8 a9fpg' k5{ eGg] xfd|f] dfGotf xf] . jftf{sf dfWodaf6 g} ljutsf hlt klg c;dfg ;lGw ;Demf}tf 5g\ ltgnfO{ abn]/ clxn] ablnPsf] kl/l:ylt cg';f/ b'a} b]zsf] ;dfgtf / cfk;L lxtsf] cfwf/df gof“ ;lGw ;Demf}tf ul/g'k5{ eGg] xfd|f] dfGotf xf] . To;sf nflu xfdLn] u[xsfo{ yfln;s]sf 5f}+ .Ú cd]l/sf / ef/tnfO{ x]g]{ ablnPsf] b[li6sf]0fsf af/]df pxf“n] eGg' ePsf] 5, …xfdL klg j}rfl/s leGgtfsf] aLrdf zflGtk"0f{ ;xcl:tTj / Ps csf{sf] ;dfgtfsf] cfwf/df ;DaGw ljsf; u/]/ hfg'k5{ eGg] dfGotf /fV5f}+ . To;df k|oTg klg ul//fv]sf 5f}+ / ck]lIft ;kmntf k|fKt
eO/x]sf] cg'e"lt u/]sf 5f}+ .Ú 8f= e§/fO{n] u0ftGqsf] 3f]if0ff / sfof{Gjogsf af/]df o;/L k|i6 kfg'{ ePsf] 5–…hxf“;Dd Jojxfl/s ¿kdf s;/L sfof{Gog x'G5 eGg] k|Zg 5, j}7s eg]sf] t s]xL ldg]6, s]xL 306f dfq xf]Og lg < ljleGg ;];gdf klxnf] a}7s rln/xg ;S5 . /fte/ lbge/ klg rln/xg ;S5 / csf]{ lbgdf klg rN5 . To;sf/0fn] ;a} k|lqmof k"/f ug{ slt ;do cfjZos x'G5 . ToxL cg';f/ klxnf] a}7s rNg] xf] / klxnf] a}7saf6 ;a} cfjZos lgod sfg'g agfpg]b]lv /fhgLlts lg0f{o lng'kb{5 . h;sf nflu a}7s ;Ifd 5, ;Dej 5 eGg] nfU5 .Ú
/fhtGq ;dfKt x'g]
sf7df8f}+ . g]skf dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] s]xL lbgleq} ;fdGtjfbsf] k|tLssf] ¿kdf /x]sf] /fhtGq ;dfKt x'g] 3f]if0ff ug'{ ePsf] 5 . /fhtGqsf] ;dflKtkl5 g]kfn gof“ 9+un] cufl8 a9\g] hgfp“b} cWoIf k|r08n] g]kfndf u'0ffTds ljsf;sf nflu cfly{s qmflGtdf hf]8lbOg] wf/0ff JoQm ug'{eof] . kqsf/ efjgf zdf{åf/f lnlvt …u0ftGqsf k|0f]tfM/fd/fhfk|;fb l;+x gfds k':tssf] zlgaf/ ljdf]rg ub}{ cWoIf k|r08n] pQm ljrf/ JoQm ug'{ ePsf] xf] .
pxf“n] /fd/fhfk|;fb l;+xsf] qmflGtsf/L JolQmTjsf] rrf{ ub}{ l;+x qmflGtsf] cfbz{k'?if ePsf] hgfpg' eof] . pxf“n] u0ftGqk|lt l;+xsf] c6n lgi7f / ljZjf;sf] k|;+zf klg ug'{eof] . u0ftGqjfbL g]tf l;+xn] g]kfndf /fhtGqsf] cGTo ckl/xfo{ ePsf] hgfp“b} d'n'sdf u0ftGq ;'lglZrt ePsf]df v';L JoQm ug'{eof] . sfo{qmddf jg tyf e";+/If0f dGqL dft[sf ofbj, k"j{dGqL /fdxl/ hf]zL, k|1f kmfpG8];gsf cWoIf cfgGb cflbTo / n]lvsf efjgf zdf{n] klg qmflGtsf/L JolQmTj /fd/fhfk|;fb l;+xsf] rrf{ ug'{ ePsf] lyof] .
lvr8L kfSb}5
sf7df8f}+ . ;Ltf/fd o]+r'/L / g]kfnsf nflu cd]l/sL /fhb"t GofG;L kfj]n;“u e]6jftf{ u/]kl5 k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] Ps} kN6 ^ b]zsf /fhb"tx¿;“u e]63f6 ug'{ePsf] 5 . pQm ;fd"lxs e]6jftf{ sf+u|];L o'jf g]tf 8f= gf/fo0f v8\sfsf] 3/df ePsf] lyof] .
a]nfot, k|mfG;, c:6]«lnof / lkmGNof08sf /fhb"t, cd]l/sf / hd{gLsf sfo{afxs /fhb"t tyf k|wfgdGqL aLr s]–s] ljifodf 5nkmn eof] eGg] ljifodf k|i6 hfgsf/L gcfP klg ;a} /fhb"tx¿n] k|wfgdGqLnfO{ kbaf6 /fhLgfdf glbg ;Nnfx lbPsf] ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 .
g/;+xf/sf/L cf“wL
sf7df8f}+ . DofGdf/df zlgaf/ cfPsf] cf“wLaf6 dg]{sf] ;+Vof %) xhf/ gf3]sf] / Tolt g} ;+Vofdf x/fPsf] ;dfrf/ Ph]G;Lx¿n] hgfPsf 5g\ . DofGdf/sf ;/sf/L ;+rf/ dfWodx¿n] b'O{ s/f]8 $) nfv dflg; cf“wLaf6 k|efljt /x]sf] hgfPsf 5g\ .
DofGdf/df sl/a rf/nfv g]kfnL d"nsf DofGd]nL a;f]af; ub}{ cfPsf 5g\ . pQm 8/nfUbf] cf“wLdf blIf0fL DofGdf/sf] g]kfnL efifL ufp“a:tLdf s] slt Iflt eof] eGg]af/]df xfn;Dd s'g} ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5}g .
k|fs[lts ljklQdf k/]sf] DofGdf/ ;/sf/dfly o;}a]nf cd]l/sfn] /fhgLlts k|ltzf]w ;f“Wg] of]hgf agfPsf] 5 . cGt/f{li6«o bft[ lgsfox¿nfO{ klxnf :ynut e|d0f ug{ lbPdf dfq p4f/df ;xof]u ug{ ;lhnf] x'g] ts{ cd]l/sfn] ;f/]sf] 5 . o:tf] a]nfdf DofGdf/nfO{ ;a}sf] dfgjLo ;xof]usf] vf“rf] 5 .
Tof] b'tfjf; s'g xf] <
sf7df8f}+ . sf7df8f}+l:yt lrlgof“ b'tfjf;n] Ps k|]; jQmJo hf/L ub}{ lk|m ltAat kIfw/ k|bz{gsf/Lx¿sf] cfGbf]ng zflGtk"0f{ 9+usf] g/x]sf] hgfPsf] 5 . k|bz{gsf/Lx¿n] lrlgof“ b'tfjf;dfly k|To]s k6s cfqmd0f ug{ vf]h]sf] / lx+;fTds ultljlwpGd"v sfo{ ug{ rfx]sf] b'tfjf;sf k|jQmfåf/f hf/L k|]; jQmJodf elgPsf] 5 . …g]kfndf /x]sf] Ps b'tfjf; / s]xL dfgjclwsf/jfbL ;+u7gx¿ g]kfn / rLgaLrsf] ;DaGw laufg]{ if8\oGq ul//x]sf 5g\ . pgLx¿ g]kfnL ;/sf/L tyf u}/–;/sf/L clwsf/Lx¿nfO{ rLg lj?4 nfUg pS;fO{ /x]sf 5g\ . g]kfnL e"ldaf6 rLglj/f]wL lqmofsnfk ;+rfngdf a[l4eO/x]sf] 5 .Ú lrlgof“ b'tfjf;åf/f k|]lift jQmJodf pNn]v 5 .
g]kfnsf nflu cd]l/sL /fhb"t gfG;L kfj]nn] k|wfgdGqLnfO{ e]6]/ lk|m ltAat kIfw/ k|bz{gsf/Lx¿dfly ltgsf] clwsf/ k|of]u ug{ lbg' eg]/ cfu|x u/]sf] rrf{ ;]nfpg gkfp“b} lrlgof“ b'tfjf;n] pQm cfzosf] jQmJo hf/L ug'{nfO{ /x:odo dflgPsf] 5 . jt{dfg cj:yfdf jQmJodf cf}Nofpg vf]lhPsf] …Ps b'tfjf;Ú eGgfn] ef/tLo xf] jf cd]l/sL xf] ljZn]ifs?n] 7Dofpg ;s]sf 5}gg\ . lk|m ltAatsf] ;jfndf ef/t / cd]l/sfsf] g]kfnL e"ldaf6 rLglj?4 ;dfg¿kdf ;lqmotf /x]sfn] Tof] Ps b"tfjf; s'g xf] egL a'em\g ufx|f] k/]sf] ljZn]ifsx¿n] hgfPsf 5g\ .
otL Po/nfOG;sf] ljz]if of]hgf
sf7df8f}+ . olt Po/nfOG;n] g]kfndf sfo{/t u}/ ;/sf/L ;+:yfx¿df sfo{/t sd{rf/Lx¿, /fi6«;+3Lo lgof]ux¿df sfo{/t JolQmx¿ / g]kfndf cjl:yt s'6gLlts lgof]usf sd{rf/Lx¿nfO{ xjfO{ ofqfdf @) k|ltzt 5'6 lbg] 3f]if0ff u/]sf] 5 . of] of]hgf otL Po/nfOG;sf] h]6 :6«Ld h] $! ;]S6/sf] xjfO{ dfu{df dfq nfu" x'g]5 . pQm dfu{df sf7df8f}+af6 eb|k'/, lj/f6gu/, e}/xjf, kf]v/f / g]kfnu+h k5{g\ . o;sf nflu sd{rf/L kl/rokqsf] Psk|lt k|ltlnlk l6s6df ;+nUg ug'{kg]{ k|fjwfg /flvPsf] 5 .
l6s6 Po/nfOG;sf clws[t ;]N; Ph]G6 tyf sDkgLsf] ;]N; clkm;af6 lsGg ;lsg] s'/f sDkgLsf] laqmL tyf ahf/ ljefun] hgfPsf] 5 . sDkgLn] xfn;fn} Ps k|]; lj1lKt hf/L ub}{ o; s'/fsf] cjut u/fPsf] 5 .
s] lbG5 ;+ljwfg;efn] <
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgkl5 ;ayf]s 7Ls x'G5 eGg] xfdLn] ;'g]sf lyof}+ . r'gfj ePsf] dlxgflbg x'g cf“6\of] . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] s:tf] kl/0ffd Nofof] < Vj} s] s'/f kl/jt{g eof] <
g]tfx¿nfO{ nfh nfU5 ls nfUb}g < dx+uL lbgx'“ r'lnb}5 . rSsfhfd / x8\tfn hf/L 5 . kf7\ok':ts ljBfyL{n] kfpg ;s]sf 5}gg\ . rf]/L / 8s}tL a9\b}5 . lbp“;} a}+s n'l6b}5 . ahf/df lgdf{0f ;fdu|L kfO{b}g . ;/sf/L sfof{nodf l9nf;':tL p:t} 5 . 3'; / e|i6frf/ a9\bf] 5 . ;fdflhs c;'/Iffn] af“Rg} ufx|f] 5 . j]Zofj[lQ / nfu" cf}ifwsf] wGwf df}nfp“bf] 5 . rfs/L rfKn';L p:t} 5 . sxf“ uP bnx¿sf lxhf]sf afrfx¿ <
xTof ckx/0f emg\ a9]sf] 5 . /fhgLlts bnsf] u'08fubL{ /f]lsPsf] 5}g . ca hgtfn] s] cfzf ug]{ < s;sf] e/ kg]{ < oLg} g]tf / bnx¿sf] < s] s] g lbG5 eGy] lxhf] ;+ljwfg;efn] . ca s] lbG5 < sxf“af6 NofP/ lbG5 < s;n] pQ/ lbg ;S5 hgtfsf] <
– dfOnf ;'g'jf/, sf:sL kf]v/f
xfd|f] kL8f s:n] a'‰g] <
s'/f] clns cl:ts} k¥of] cyf{t\ r}t @*, @)^$ ;fnsf] . d Pp6f ufp“n] ljBfyL{, Psflaxfg} t'Dn]6 lnP/ l5d]sL ;fyLsf] 8]/fdf kfgL ;fk6 dfUg uO/x]sf] lyP“ . Pp6f klxn] ;'g]sf] h:tf] :j/n] eGof]–…sfp“/]8 -sd/]8 jf sfd/]8_ † lsg s'b\g' x'G5 d6\Tofn -dl§t]n_ lng < cfh' -cfh_ r'gfpsf] lbg, slt rfx\g] -rflxg]_ xf], ef]6ug]{ -dtxfNg]_ eP pwf/f] / a9L klg ldN5 .Ú
d}n] ef]6 xfNg] jfrf u/]/ bf]Aa/ cyf{t rf/ ln6/ dl§t]n lnP/ cfP“ / yk k};f klg kf“P . d em"7 af]lNbg, pgLx¿af6 lnPsf] k};fn] d}n] Ps lsnf] s'v'/fsf] df;' nu]“ . d]/f] 8]/f g]zgn Psf8]dL ckm d]l8sn Ph's];gsf] k'/fgf] sfof{no;“u} hf]l8Psf] 5 . Vj} † d}n] To;b]lv afx]s s] eGg' < s'g} klg ;f]r]sf] / ug{ cf“6]sf] sfd 7Ls pN6f] eP/ hfG5 . To;a]nfb]lv dnfO{ Hof]ltif ljBfsf] u|x gIf]qlt/ ljZjf; nfUg yfNof] . st} cult k/]sf /fhgLlt1x¿s} u|x bzfsf] k|efjaf6 t dnfO{ x/]s sfddf cnlR5g t nfu]sf] xf]Og <
–b]jLbQ s~rgk'/, xfnM sf7df8f}
cleefjs ;+3 s] eG5 <
sf7df8f} . g]kfn /fli6«o cleefjs ;+3sf] bf];|f] k"0f{ a}7sn] s]xL dxTjk"0f{ ljifodf 5nkmn u/L ;fj{hlgs dxTjsf ljifonfO{ hgtf;dIf NofPsf] 5 . ;+3n] lzIffnfO{ /fi6«sf] pGgtL / k|ultsf] e/kbf]{ k"jf{wf/ agfpg cfu|x ub}{ lzIff / :jf:Yoh:tf cfwf/e"t s'/fx¿ cGtl/d ;+ljwfgdf df}lns xssf] ¿kdf Joj:yf ePcg';f/ +@ ;Ddsf] lzIff lgMz'Ns / lzIfs tyf sd{rf/Lsf] j[l4 ljsf;df k|efj kfg]{ sfo{bIftf j[l4df 6]jf k'¥ofpg' kb{5 / ;fy} :j]lR5s cjsf;sf] Joj:yf ul/g'kg]{df dfu u/]sf] 5 .
;fy} t'?Gt kf7\ok':tssf] pknAwtfsf] Joj:yf u/L tTsfnLg ¿kdf b]lvPsf dflysf ;d:ofx¿nfO{ /fHo tyf ;DalGwt dGqfnosf] Wofg cfs[i6 u/fp“b} jt{dfg z}lIfs r'gf}tL / ;d:ofx¿nfO{ ;xL Joj:yfkg ug{ /fHo;“u dfu u/]sf] 5 .
;+:yfut tyf ;fd'bflos ljBfno / ljBfyL{ ;+u7gx¿nfO{ Ps ynf]df a;L ;d:ofsf] zflGtk"0f{ lgsfz lgsfnL ljBfnonfO{ zflGtIf]q agfpg d2t ug{ cleefjs ;+3n] clkn u/]sf] 5 .
dt glbg]x¿ lj:yflkt
slknj:t' . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf dt glbPsf] cf/f]kdf /fdgu/ uflj;–^, k6gf ufp“sf ^) 3/kl/jf/ lj:yflkt x'g afWo kfl/Psf 5g\ . t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{sf sfo{stf{n] pgLx¿dfly s'6lk6 ub}{ 3/ 5f8\g afWo kf/]sf x'g\ .
tdnf]kfsf sfo{stf{sf] wDsL / 8/sf] sf/0f lj:yflkt ^) 3/ kl/jf/x¿ clxn] s[i0fgu/ ahf/df a;]sf 5g\ . pgLx¿n] If]q g+= % af6 ;+ljwfg;ef ;b:odf lgjf{lrt cleif]sk|tfk ;fx;“u ;+/If0f dfu]sf 5g\ . ;fy} lj:yflkt kLl8tx¿n] ;'/Iffsf] dfu ub}{ bf]ifLdfly ;fj{hlgs ck/fwcGtu{t sf/afxL ug{ Onfsf k|x/L sfof{no u0f]zk'/df lgj]bg lbPsf 5g\ .
km]l/ ;Ldf ldlrof]
emfkf . ef/tn] emfkf lhNnf sf]/f]af/L uflj;sf] blIf0f ;LdfjtL{ If]qdf bzuhf ldr]sf] 5 . bzuhf If]qsf] ;Ldf :tDe -h+u] lkn/_ oyf:yfgdf /x] klg !%$ g+= sf] ;Ldf :tDe x/fPsf] 5 . To:t} lqsf]0f cfsf/sf :tDex¿ Pslsnf]ld6/ g]kfnleq ;fl/Psf 5g\ .
g]kfnsf d"n /fhgLlts bnx¿n] ef/tLo cltqmd0fnfO{ ;fwf/0f ;d:ofsf] ¿kdf lng yfn]kl5 ef/tLo kIfaf6 lbgx'“ ;Ldf ldlrg] sfd al9/x]sf] 5 .
lgMz'Ns / clgjfo{ lzIffsf nflu bjfj
sf7df8f}+ . dfWolds tx;Ddsf] lzIff ;a}sf nflu lgz'Ns / clgjfo{ x'g'kg]{ dfu /fVb} ljBfyL{x¿n] ;/sf/nfO{ bjfj lbg yfn]sf 5g\ . j}zfv !# ut] sG;g{ -g]kfn_sf] ;lqmotfdf afn ljBfyL{x¿n] lzIff tyf v]ns'b dGqfnosf ;x;lrj ch{'g e08f/L ;dIf rf/ a'“b] 1fkg kq a'emfPsf 5g\ . pQm 1fkgkqdf lj=;+= @)^# d+l;/ !$ ut] afn dhb'/n] sf7df8f}+ pkTosf :t/Lo e]nfn] kfl/t u/]sf] sf7df8f}+ 3f]if0ffkq adf]lhd ;g\ @)!% ;Dddf lzIffaf6 6f9f /x]sfx¿ ;d]t ;a}nfO{ ;a}sf nflu lzIffsf] bfo/fdf Nofpg 5fqj[lt, nrsbf/ lzIff, b"/ lzIff h:tf ljz]if Joj:yf ug'{kg]{, lj=;+= @)^$ c;f/ !# ut] >lds afnaflnsfx¿sf] /fli6«o sfo{zfnf uf]i7Ln] kfl/t u/]sf] sf7df8f}+ 3f]if0ffkq cg';f/ ljBfno txsf] lgMz'Ns clgjfo{ / ;lhn} k|fKt ug{ ;lsg] x'g'kg]{, kf7\ok':ts lgMz'Ns / ;dod} kfpg'kg]{, s'g} Ps ljBfnodf egf{ eO{;s]kl5 h'g;'s} ljBfnodf klg k9\g kfpg' kg]{, nlrnf] ljBfnosf] :yfkgf u/L cfkm"nfO{ ldNg] ;dodf k9\g kfpg'kg]{, ljBfnodf afnd}qL aftfj/0f x'g'kg]{, k|fylds lzIff dft[efiffdf x'g'kg]{ dfu u/]sf] 5 . To;}u/L lj=;+= @)^$ d+l;/ @( ut] $* lhNnfsf afnaflnsfx¿sf] /fli6«o afne]nfn] hf]8 lbPcg';f/ sIff ! b]lv pRr dflj;Ddsf] lgMz'Ns, clgjfo{, Jojxfl/s / u'0f:t/Lo lzIffsf] Joj:yf ug'{kg]{ / ;g\ @))% sf] cu:6 @% tfl/vb]lv @& tfl/v;Dd ePsf] tLg lbg] blIf0f tyf dWo Plzofsf] afn >ldsx¿sf] ;Dd]ngn] cf}+NofPsf] afn>ldsx¿ hf]lvdk"0f{ sfddf nfUg'df ul/aL dfq xf]Og sd u'0f:t/Lo lzIff, kf7zfnfdf x]nf / b'Jo{jxf/n] ubf{ klg w]/} afnaflnsf :s"n 5f8\g afWo ePsf] s'/f ;d]t ljBfyL{x¿n] a'emfPsf] 1fkgkqdf pNn]v ul/Psf] 5 .
ljBfyL{x¿sf] 1fkgkq a'emg'x'“b} ;x;lrj e08f/Ln] /fHon] k|lta4tf u/] adf]lhdsf] ;a} s'/fx¿ sfof{Gjogsf] qmd l9nf] ultdf eO/x]sf] cfkm"n] ;d]t dx;'; u/]sf] hgfpg'x'“b} ljBfyL{x¿n] /fv]sf] dfusf] ;DaGwdf dGqfnon] ;Sbf] kxn ug]{ k|lta4tf hgfpg' eof] . g]kfn ;/sf/n] ;g\ @))) df ;a}sf nflu lzIff sfo{qmddsf] ljifodf 8fsf/ 3f]if0ff kqdf x:tfIf/ u/] tfklg cem;Dd g]kfnsf $^ k|ltzt hgtf lg/If/ /x]sf] sG;g{ g]kfnsf sfo{sf/L lgb]{zs ljho ;}+h'n] pNn]v ug{' eof] . ejg lgdf{0f,v]ns'b, k':tsfno h:tf ljleGg axfgfdf ljBfyL{x¿af6 vr{ lnOg] sfo{ aGb u/L lgMz'Ns lzIffsf] Joj:yf sfof{Gjog x'g'kg]{ pxf“n] dfu ug'{eof] . – hLjg cfn] du/
k|fs[lts lrlsT;f g} pTs[i6 7x/
sf7df8f}+ . Pnf]k]lys lrlsT;sx¿n] v'nf ¿kdf k|fs[lts lrlsT;f k4ltsf] kIfdf cledt hfx]/ u/]sf 5g\ . of]u / k|fs[lts lrlsT;f k4ltsf] rf}yf] /fli6«o ;Dd]ngdf af]Nb} pgLx¿n] pQm lrlsT;f k4ltsf] kIf lnPsf x'g\ . lzIf0f c:ktfn dxf/fhu+hsf 8f= tf/fdfg cdfTon] eGg'eof], …ljsl;t /fi6«x¿n] afWofTds kl/l:yltdf afx]s Pnf]k]lys k4lt ckgfp“b}gg\ . of]un] klg w]/} /f]ux¿ lgoGq0f ug{ ;S5 . /Qmrfk / dw'd]x -;'u/_ of]un] lgoGq0f u5{ .Ú pxf“n] jfOkf; ;h{/L ug}{ kg]{ w]/} hgfx¿ of]u cEof;af6 tGb'?:t ePsf] hgfp“b} eGg'eof]–…dxf/fhu+h SofDk;df klg PdaLaLP;sf] kf7\oqmddf of]uaf/] kf7 ;dfj]z ug]{ sf]lz; eO/x]sf] 5 .Ú
lzIf0f c:ktfnsf k|d'v 8f= /fdk|;fb pk|]tLn] g]kfndf 5'§} of]u ljZjljBfnosf] vf“rf] /x]sf] hgfp“b} eGg'eof], …To;f] ePdf w]/} ljb]zLx¿ :jf:Yo pkrf/sf] nflu g]kfnk|lt cfslif{t x'g]5g\ .Ú …g]kfnsf] ;Gbe{df cfzfjfbL x'“bfx'“b} Pnf]k]lys ul/a hgtfsf] kx'“r aflx/ 5, To;}n] klg k|fs[lts lrlsT;f k4ltnfO{ 6]jf lbg'k5{,Ú :yfgLo ljsf; dGqL b]j u'?ªn] eGg'eof], …Pnf]k]lysn] k|fs[lts lrlsT;fnfO{ …8f]ldg]6Ú u¥of] . lsgeg] k'“hLjfbLx¿n] gfkmf Hofbf b]v]/ Pnf]k]lysdf nufgL u/] .Ú g]kfn of]u tyf k|s[lt lrlsT;f ;+3sf] cfof]hgfdf ;DkGg pQm sfo{qmddf 8f= xl/ kf]v/]nn] k|fs[lts lrlsT;f / Pnf]k]lysaLr …km\o"hgÚ x'g'kg]{ hgfpg' eof] . ;+3sf cWoIf u'¿k|;fb a8fnn] ;/sf/L :jf:Yo rf}sLx¿df dlxnf :jo+;]jL of]u lzlIfsf /fVg' k5{ eGg'eof] . clwsf+z jQmfx¿n] k|fs[lts lrlsT;f k|0ffnL pTs[i6 /x]sf] hgfPsf lyP . –vu]Gb| >]i7 -k|zLIffyL{_
g]tf kTgLåf/f cfTdxTof
sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_ sf g]tf k|sfz HjfnfsL >LdtL ;'zLnf ;'j]bLn] zlgaf/ ;f“em cfTdxTof u/]sL 5g\ . Hjfnf bDklQ afnfh'sf] P/flx6Ldf a;f]af; ub}{ cfPsf lyP . k|x/Ln] hgfP cg';f/ zlgaf/ lbp“;f]= % ah]lt/ 3/sf cGo ;b:ox¿n] ;'zLnfnfO{ 8f]/Lsf] kf;f]df em'l08/x]sf] km]nf kf/]sf lyP . pgnfO{ tTsfn} afnfh'sf] l;4fy{ xl:k6n k'¥ofP klg lrlsT;sx¿n] d[t 3f]if0ff ul/lbP .
dxfgu/Lo k|x/L k|efu afnfh'sf k|x/L gfoj pk/LIfs -l8P;kL_ lzjxl/ af“;sf]6fsf cg';f/ cfTdxTof ug'{ cl3 d[tsn] n]v]sf] d[To'kq km]nf k/]sf] 5 . pQm d[To'kqdf elgPsf] 5, …kl/jf/n] ;s];Dd d]/f] pkrf/df k|z:t vr{ u/]/ pkrf/ u/] klg d}n] cfTdxTofsf] af6f] lglZrt u/] . d]/f] d[To'sf] af/]df c? s;}nfO{ d'5\g] lgotn] k|Zg gug'{ xf]nf .Ú kfl/jfl/s ;|f]tsf cg';f/ c1ft sf/0faf6 nfdf] ;dob]lv ;'zLnf a]r}g b]lvlGyg . ;'zLnfsf] cfTdxTofsf] sf/0faf6 zlgaf/sf] Pdfn] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s :ylut ePsf] 5 .
sn+sLdf cfGbf]ng ug]{ tof/L
sf7df8f}+ . b]zsf] ;jf{lws ;jf/L ;fwg rfk x'g] sn+sL jf8– eGHofª ;8s lj:tf/sf nflu vg]sf] dlxgf}+ lalt;Sbf klg cnkq 5f]l8Psf] lj/f]wdf :yfgLo afl;Gbfn] cfGbf]ng ug]{ ePsf 5g\ . eTsfOPsf 3/sf eUgfjz]if 5/k:6 5f]8\g'sf ;fy} kfgLsf kmfOk, lah'nLsf vDaf, 6]lnkmf]gsf tf/nufotsf ef}lts ;+r/gfsf] plrt Joj:yfkg gul/bf ;jf/L hfd tyf WjgL Pj+ k|b'if0faf6 kLl8t aGg'k/]sf] eGb} :yfgLo afl;Gbfx¿n] aGbsf] r]tfjgL lbPsf 5g\ .
hfd v'nfpg :yfgLo :t/df ul7t ;+3if{ ;ldltsf ;+of]hs xL/faxfb'/ k|wfg eGg'x'G5 …Ps xKtfleq klg hfd v'nfpg] sfo{ geP s8f ;+3if{df pqg] 5f}+ .Ú xfn} cfjf; tyf ef}lts of]hgf dGqL lxl;nf odLn] kl/of]hgfsf] :ynut e|d0f u/L jiff{t cufl8 g} ;8s lgdf{0f x'g] cfZjf;g lbg' ePsf] lyof] . t/ ;8s lgdf{0f ;ldltsf ;+of]hs eLd dxh{gn] sfd b'|t ultdf eO/x]sf] t/ aLrdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] s]xL ;do /f]lsPsf] hgfpg' eof] .
kqsf/ dxf;+3nfO{ Joj;flos agfOg]
sf7df8f}+ . g]kfn kqsf/ dxf;+3sf gjlgjf{lrt cWoIf wd]{Gb| emfn] @@ cf}+ dxflwj]zgsf DofG8]6 g} cfkm\gf] sfo{lbzf x'g] hgfpg' ePsf] 5 . ljhoL kl5 hgwf/0ffnfO{ k|ltlqmof lb+b} emfn] eGg'eof], …dxf;+3nfO{ Joj;flos ¿kdf cufl8 a9fpg' / cfly{s kf/blz{tf sfod ug'{ xfd|f] klxnf] k|fyldstf x'g]5 .Ú cWoIf emfn] ljhoL 6f]nL cg'ejLsf ;fy} o'jf hf];sf ePsfn] sfd ug{ ;lhnf] x'g] ljZjf; JoQm ug'{eof] . >dhLjL kqsf/ xs clwsf/ ;'/lIft ug{ dxf;+3sf] gof“ g]t[Tjn] klxnf] k|fylsdtf lbg] k|lta4tf klg pxf“n] JoQm ug'{eof] .
;dln+uL ;+ljwfg;efdf
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf k|ToIftkm{ s'g} klg l;6 Nofpg g;s]sf] g]skf -;+o'Qm_ n] ;dfg'kfltsaf6 alx/f / ;dl+nuLnfO{ ;+ljwfg;ef ;b:odf rog u/]sf] 5 . ;+o'Qmn] sfg g;'Gg] / af]Ng g;Sg] /f3jjL/ hf]zL / An' 8fod08 ;f];fO{6Lsf k"j{cWoIf ;'lgnafa' kGtnfO{ ;ef;b\df rog u/]sf] 5 . hf]zL ljut @% jif{b]lv alx/f clwsf/sf nflu ;lqmo x'g'x'G5 eg] csf{ ;ef;b\ kGt t];|f] ln+uLsf] cfjfh a'nGb ug]{ JolQmTj x'g'x'G5 . b'a} hgfn] g]skf -;+o'Qm_ k|lt cfef/ k|s6 ug'{ ePsf] 5 . g]skf -;+o'Qm_ n] ;dfg'kfltstkm{ kf“r l;6 k|fKt u/]sf] 5 . ;+o'Qmn] nfdf] ;dob]lv xhfd k]zfdf cfj4 dxf]Q/LsL /fdlznf 7fs'/, kf6L{ cWoIf rGb|b]j hf]zL / sNkgf /f0ffnfO{ ;+ljwfg;ef;b\df rog u/]sf] 5 .
od / /fds[i0fn] rlt{snf b]vfP
s'g}a]nf nf]slk|o ufossf] ;Ddfg u|x0f ubf{ubf{ cflht eP/ ;Ddfg lng;d]t ;do lgsfNg g;Sg] ufosx¿ od a/fn / /fds[i0f 9sfn s]xL ;dob]lv 5nsk6sf] sfddf nfu]sf 5g\ eGbf w]/} kf7snfO{ cfZro{ nfUnf . To:tf] nfUg' :jefljs} xf] . lsgsL cfkm"n] leqleq} OHht / ;Ddfg lbPsf JolQmn] ult5f8f sfd u/]sf] crfgs ;'Gg'kbf{ cfZro{ gnfUg] s'/} ePg .
uLt–;+uLtaf6 /fd|} sdfO ul//x]sf oL b'j} ufosx¿ a9L ;DklQsf] nf]edf k/]/ xf] ls lsg xf] ltgsf ;|f]tfx¿s} nflu ckfRo nfUg] sfd ub}{ lx8]sf] ;dfrf/ ;"qx¿n] hgfPsf 5g\ . vf;ul/ ljb]zdf ;f+uLlts sfo{qmd ug]{gfp“df b'j} hgfn] cf–cfkm\g} sfObf ckgfP/ dflg;sf] Jofkf/ ub}{ cfPsf 5g\ . cfkm\gf] ;f+uLlts 6f]nLdf s;}nfO{ 9f]ns ahfpg], s;}nfO{ xf/df]lgod t s;}nfO{ tjnf, 8«d;]6, af“;'/L, dfbn cflb ahfpg] snfsf/ agfO sf]l/of, hfkfg, dn]l;of tyf vfl8 d'n'sx¿df k'¥ofP/ 5f]l8lbg] u/]sf 5g\ . b]z cg';f/ ;s];Dd /sd c;'nL ug]{ pgLx¿n] pQm 1fg eg] g]kfnsf Ps rlr{t gfosaf6 kfPsf] 9sfn glhs ;|f]tn] hgfPsf] 5 . pQm ;|f]tsf cg';f/ tL gfossf] To:tf] sfOt] v]n a'em]kl5 sf7df8f}+ l:yt cd]l/sL b"tfjf;n] pgsf] le;f /2 ul/;s]sf] 5 .
;|f]tfsf] cflTdo dfofnfO{ eGbf ;DklQnfO{ ;ayf]s dfGg] x“'bf oL b'j} ufosk|lt :f|f]tfsf :g]x qmdzM u'ld/x]sf] b]lvG5 . emg 9sfnn] t hfkfgdf Ps hgf sfd rnfp cwf{lª\ugL g} /fv]sf] cf/f]k pgsf lj/f]wLx¿n] nufp“b} cfPsf 5g\ . o; ljifodf pgL;“u k|ltlqmof dfUbf af]Ng} rfx]gg\ . 9sfnsf] lbndf a:g] hfkgsL tL g]kfnL o'jtLsf] gfdaf6 pgn] Pp6f cNjd lgsfnL ;s]sf 5g\ .
cld/ vfg bf];|f] kN6 3fOt]
cfkm\g} nufgLsf] lgdf{0ffwLg rnlrq …uflhgL sf] 5fof+sg ug]{ qmddf s]xL ;docl3 cld/ vfg 3fOt] ePsf lyP . alnp8 :6f/ cldg vfg ;f]xL rnlrqsf] 5fof+sg qmdsf] l;nlnfdf k'gM 3fOt] ePsf 5g\ .
;dfrf/;|f]tsf cg';f/ ut cfOtaf/ a]n'sL x}h/fafbdf 5fof+sg eO/x]sf] a]nf b'3{6gfdf k/L gfos 3fOt] ePsf x'g\ . lrlsT;sx¿n] pgnfO{ tLg xKtf cf/fd ug{ ;Nnfx lbPsf 5g\ . lgb]{zs Pcf/ duf{8f];n] gfos vfgsf] zL3| :jf:Yonfesf] sfdgf ub}{ k'gM 5fof+sg ug{ ;d"xsf ;a}{ ;b:ox¿ k|ltIff/t /x]sf] hgfPsf 5g\ . tldn efiffsf] rnlrq …uflhgLÚ nfO{ ;f]xL gfddf lxGbLdf l/d]s ul/Psf] 5 . pQm rnlrq cld/n] clego ul//x]sf] kl5Nnf] rnlrq xf] .
kfls:tfgL ufos lrqn]vfsf] c+ufnf]df
rlr{t kfls:tfgL o'jf ufos ;kmSjt cdfgt cnLn] cfOtaf/ cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb| jfg]Zj/df cfÏgf] ;f+uLlts k|:t'lt b]vfP . sl/a b'O{ bh{g ;f+uLlts k|:t'lt k:s]sf cnLn] zf:qLo Ïo'hg / d]8f]lno; z}nLsf uLt ufP/ bz{ssf] dg 5fd] . cnLn] …t]/f ofb]+ d'em] ;tfo]Ú ufp“b} k|ToIf ;f+uLlts k|:t'ltsf] cf/De u/]sf lyP . pgnfO{ sfo{qmddf pkl:yt ePsf ;|f]tf–bz{sx¿n] ;fy lbPsf lyP .
;kmSjtn] kmf:6 6«ofssf kkuLtnufot b]zelQmsf uLtx¿ klg ufPsf lyP . …P jtg, Kof/] jtg, kfs jtgÚ af]nsf] uLt ufp“b} cfÏgf] /fi6« k|]dnfO{ ;d]t emNsfPsf lyP . To;af6 pgn] uLt–;+uLtsf] If]qdf nfUg]x¿n] /fli6«o efjgfnfO{ ;+u;+u} n}hfg' k5{ eGg] s'/fsf] cjut u/fPsf] pkl:yt ;a}n] a'em] . cnLnfO{ bz{s pk;efd'v lrqn]vf ofbjn] d~rdf pSn]/ …dnfO{ cf“vfdf ga;fpm, gla;]{ k'luxfN5Ú af]nsf] uLt ufP/ dfof bzf{PsL lyOg\ . To;avt k'/} xndf u8u8fx6 5fPsf] lyof] . lrqn]vfn] ufos cnLnfO{ cnLs} cg'/f]wdf c+ufnf]df af“w]/ Psl5g d~rnfO{ /f]dfl~rt agfOg\ .
cnLsf] ;f+uLlts sfo{qmd kfls:tfgL /fhb"tfjf;n] k|:t't u/]sf] lyof] eg] kfls:tfgL /fhb"t ;f]lxn cldgsf] k|d'v cfltYo /x]sf] lyof] . $# jif]{ cnLn] k/Dk/fut zf:qLo ;+uLtdf kfZrfTo z}nL ld;fP/ Ïo'hg ;+uLt k|:t't ug]{ u/]sf 5g\ . ufos cnL blIf0f Pl;ofsf Vofltk|fKt uhn ufos p:tfb cdfgt cnL vfgsf 5f]/f x'g\ .
;a} bnx¿df Jofks c;Gt'li6
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] k|ToIftkm{sf] kl/0ffdk|lt ;Gt'i6 /x]sf] g]skf dfcf]jfbL, c;Gt'i6 sf+u|]; / Pdfn] tyf dw];L kmf]/dleq clxn] Jofks ¿kdf c;Gt'li6 k}bf ePsf] 5 . bnx¿leq Ps};fy c;Gt'i6 k}bf u/fpg] sf/s rfxL ;dfg'kflts tkm{sf] k|fKt l;6df kf6L{n] u/]sf] ;ef;b\ rog aGg k'u]sf] 5 .
k|fKt hfgsf/L cg';f/ ;dfg'kfltstkm{sf] ;ef;b\sf] gfd rogk|lt c;Gt'li6 hgfp“b} dfcf]jfbLsf emfkfnL sfo{stf{x¿n] ljb|f]xsf] r]tfjgL lbPsf 5g\ . pgLx¿n] cfkm\g} kf6L{ sfof{no tf]8kmf]8 u/L cfuf] nufO{lbPsf 5g\ . pgLx¿n] emfkfsf] rf/cfnLl:yt ! gDa/ If]qLo sfof{nodf cfuhgL u/]sf 5g\ .
cfqmf]l;t sfo{stf{n] @$ 306f leq ;"rL ;Rofpg dfu ub}{ sfof{nosf 6]an–s';L{ rf/cfnL rf]sdf NofP/ hnfO{ lbPsf lyP . ;dfg'kfltssf] ;ef;b\ ;"rLdf rGb|nfn d]r]sf] gfd gk/]sf] lj/f]wdf dfcf]jfbL sfo{stf{n] cfqmf]z kf]v]sf x'g\ .
o;}u/L g]kfnL sf+u|];sf ;'b"/ klZrd / dWoklZrdsf sfo{stf{x¿n] ;dfg'kfltsaf6 ;ef;b\ 5gf]6 ePsfx¿sf] af/]df k"0f{ cfklQ hgfp“b} s]Gb|Lo g]t[Tjsf] tLj| cfnf]rgf u/]sf 5g\ . kf6L{leq u'6ut :jfy{ df}nfPsf] eGb} s}nfnL sf+u|];sL dxf;ldlt ;b:o xl/lk|of e08f/Ln] g]t[Tjsf] r/d cGofosf] sf/0f If]qLo bnx¿ pbfPsf] Ps jQmJo dfkm{t pNn]v u/]sL 5g\ .
To:t} ;dfg'kfltssf] tkm{af6 ;ef;b\ rogk|lt cfqmf]lzt afun'ª Pdfn] sfo{stf{x¿n] lhNNff sfof{no tf]8kmf]8 u/]sf 5g\ . afun'ªaf6 l;kmfl/; ePsf s;}sf] klg gfd ;dfj]z gePsf] eGb} c;Gt'i6 o'jfx¿n] Pdfn] lhNnf kf6L{ sfof{nodf /x]sf sfuhkqx¿, kmlg{r/x¿ kmflnlbPsf 5g\ . Pdfn]sf] eft[ ;+u7g k|hftflGqs /fli6«o o'jf ;+3sf ;b:ox¿n] kf6L{ sfof{nosf ;lrj / cfly{s ljefu k|d'vsf sf]7f IftljIft kfl/lbPsf 5g\ .
o;}u/L dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf ;+of]hs pk]Gb| ofbjn] ;ef;b\ rogdf dgf]dfgL u/]sf] eGb} k"jf{~rnsf :yfgLo g]tf—sfo{stf{x¿n] pgL lj?4 ljb|f]x ug]{ hgfPsf 5g\ . ;'g;/L, df]/ª, emfkf, ;Kt/L / l;/fxfsf lhNnf sfo{;ldltx¿n] Ps} kN6 ljb|f]x ug]{ hgfp“b} eg]sf 5g\– …cfGbf]ngdf h'6]sf / g]t[Tj k+lQmdf /x]sf JolQmnfO{ l;kmfl/; gu/]/ kf6L{nfO{ /sd a'emfpg] / k};fjfnnfO{ dfq sfg'g lgdf{0fsf] 7fp“df k'¥ofpg] sfd eof] . ca pk]Gb| ofbjsf] g]t[Tj lj?4 ljb|f]xsf] ljsNk /x]g .Ú
8f= dxtf] ;Ddflgt
sf7df8f}+ . u}/ cfjf;Lo g]kfnL ;+3 / /l;of g]kfn r]Da/ ckm sdz{ P08 O08li6«hsf cWoIf 8f= pk]Gb| dxtf] /l;ofsf] Dofg]h/ ckm b Oo/ @))& af6 ;Ddflgt ePsf 5g\ . of] ;Ddfg kfpg] 8f= dxtf] klxnf] cGt/f{li6«o JolQmTj x'g\ . d:sf]df ut ;ftf cfof]lht ;df/f]xdf 8f= dxtf]n] kbs u|x0f u/]sf x'g\ .
;+3sf k|jQmf h'un e't]{nsf cg';f/ lk|m Osf]gf]lds ;f];fO6L ckm /l;of / OG6/g]zgn Ps]8]dL ckm Dofg]hd]G6n] ;Ddfgsf nflu k|lt:kwf{ u/]sf lyP . lg0ff{os d08ndf Toxf“sf ;/sf/L k|ltlglw, Jofkfl/s ;+3 ;+:yfsf cu'jf, gful/s ;dfhsf k|ltlglw lyP . /l;ofdf x'g] bh{gf}+ sfo{qmddWo] Dofg]h/ ckm lb Oo/ ;jf{lws ;Ddflgt / nf]slk|o 5 . o;df x/]s jif{ @ xhf/ eGbf a9L Joj;foLn] k|lt:kwf{ u5{g\ .
/fhkf ;ldltx¿ lj36g
sf7df8f}+ . /fli6«o hgzlQm kf6L{sf cWoIf ;"o{axfb'/ yfkfn] cfOtaf/ s]Gb|Lo ;ldlt / sfo{;Dkfbg ;ldltx¿ lj36g u/]sf] hgfpg' ePsf] 5 . /fhkfåf/f hf/L lj1lKt cg';f/ kf6L{ ;+rfng, ;+u7g lgdf{0f / lj:tf/df pTkGg ;d:of ;dfwfgsf nflu ;ldltx¿ lj36g ul/Psf x'g\ . …l/Qmtfsf] kl/k"tL{ tTsfn ul/g] a]xf]/f ;Dk"0f{ sfo{stf{ / ;'e]R5's cfd hg;d'bfodf cjut u/fp“5',Ú cWoIf yfkfåf/f x:tIffl/t /fhkfsf] lj1lKtdf elgPsf] 5 .
t/sf/Lsf] aLpm pTkfbgdf dlxnf
sf7df8f}+ . g]kfndf s[lif k]zfnfO{ d'Vo k]zf dflgG5 . t/ klg v]tL ug]{ ls;fgx¿sf] Pp6} u'gf;f] x'G5 …jif{e/L xf85fnf 3f]6]/ klg vfg} k'Ub}g .Ú t/ tl/sf k'¥ofP/ sfd ug]{ xf] eg] s[lifdf 7"n} kmfObf x'“bf] /x]5 eGg] s'/f nlntk'/ lhNnfsf dlxnfn] k|dfl0ft ul/lbPsf 5g\ . lapm pTkfbg u/]/ k};f sdfpg yfn]kl5 nlntk'/sf dlxnfx¿sf] hLjgdf kl/jt{g cfPsf] 5 . nlntk'/ nfdf6f/sf dlxnfx¿ wfg afnL leœofPkl5 ux'“ v]tL uy]{ . t/ ux'“n] s'g} kmfObf gePkl5 pgLx¿ ;d"x agfP/ t/sf/L v]tL ug{ yfn]sf 5g\ . pgLx¿sf] af/Ldf n6/Dd 6df6/, sfpnL nufotsf t/sf/L kmn]sf 5g\ . t/sf/L / t/sf/Lsf] lapm a]r]/ pgLx¿n] /fd|} k};f sdfpg yfn]sf 5g\ . klxn] /f]k]sf] ToxL af]6af6 kl5 lapm pTkfbg ub{5g\ .
s]xL jif{cl3;Dd ufp“df t/sf/L v]tLsf] rng lyPg . hUuf af“em} x'GYof] . 3/ vr{ rnfpg ufx|f] x'GYof], To;} sf/0f 5f]/f 5f]/LnfO{ /fd|f] lzIff lbg ;s]gg\ . t/sf/L v]tL ug{ yfn]kl5 3/ vr{ /fd|f];“u rn]sf] 5 . ;a}n] 5f]/f 5f]/LnfO{ /fd|f] lzIff lbg yfn]sf 5g\ . ;d"xsL Ps ;b:o /df a:g]t elg5g\, …3/d} a;L–a;L olt /fd|f] cfDbfgL xf]nf eGg] ;f]r]sf lyPgf}+ .Ú t/sf/L v]tL dfq ug]{ pgLx¿ clxn] lapm pTkfbgdf klg nfu]sf 5g\ . ;d"xsL xf]ds'df/L sfsL{n] lapm pTkfbgaf6 /fd|f] cfDbfgL ePsf] hfgsf/L u/fOg\ . klxn] vfg nfpg k'Ub}gYof] clxn] jif{sf] !)÷!% xhf/ art u5'{ elG5g\ sfsL{ . t/sf/L / lapm lahg pTkfbg ug{ yfn]kl5 eg] g;f]r]s} kl/jt{g eof] sfsL{ v'zL JoQm ul5{g\ . d]xgt ug]{ xf] eg] cfkm\g} af/L klg k};f pTkfbg s]Gb| xf] eGg] oxf“sf dlxnfx¿n] cg'ej u/]sf 5g\ . ut jif{ d"nf, Kofh, s/]nf, l;dL, af]8Lh:tf t/sf/Lsf] lap / t/sf/L a]r]/ !% xhf/ eGbf a9L gfkmf u/] eg] klxn] Ps b'O{ ;o ?lkof“ klg art ug{ ;Sb}gy]+ .
wfg sfl6;s]kl5 ux'“ 5g]{ uYof}{+ . ux'“ 5g]{ af/Ldf pTkfbg ultnf] gePkl5 Pp6f ;d"x ;+u7g u/]/ t/sf/L / lapm nufpg] ;f]rfO{ pgLx¿df cfPsf] xf] . klxnf] jif{ xfdLn] d"nfsf] lap pTkfbg uof}{ . ux'“eGbf bf]Aa/ cfDbfgL ePkl5 xfdLn] ux'“ nufpg} 5f]8L lbPsf 5f}+ . t/sf/LeGbf o;sf] pTkfbgdf ahf/sf] emGem6 klg v]Kg' kb}{g . t/sf/Lsf nflu ahf/sf] ;d:of 5, slxn] t laqmL geP/ t/sf/L v]/ hfg] ;d:of klg cfOnfU5 t/ lapm t 3/af6 laqmL x'G5 oxf“ dlxnfx¿sf] cg'ej 5 . clxn] pgLx¿nfO{ t/sf/L a]Rg lbgx'“ ahf/ wfO/xg' klg kb}{g . slxn]sfxL{ dfq ;d"xdf ljefhg u/]/ ahf/ hfg] u5{g\ . dlxnfx¿ t/sf/L laqmL geP/ s'lxPnf eGg] lk/nf] klg 5}g . ;d"xsf dlxnfx¿n] dx;'; u/]sf 5g\ . t/sf/Laf6 b'O{ xhf/ dfq} cfDbfgL x'GYof] . h;sf sf/0f 3/df ;w}+ emu8f klg x'GYof] . t/ clxn] dlxnfx¿ cfkm\gf] v'§fdf cfkm}+ pleg] ePsf]n] emu8f klg x'“b}g / cfkm\gf] nf]Ug];“u k};f klg dfUg' k/]sf] 5}g . ;d"xsf ;a} dlxnfx¿sf] Pp6} v';L 5 .
klxn] nf]Ug]nfO{ ljb]z uP/ sfd ug'{k5{ v]tLaf6 eljio aGb}g eGy]+, clxn] eg] ls;fgn] u/]kl5 w]/} x'“bf]/x]5 eGg] kf7 l;s]sf 5g\ . ;“u;“u} cfw'lgs s[lif k|0ffnLnfO{ ckgfPsf 5g\ oxf“sf s[ifsx¿n] . Tolt dfq xf]Og lapm pTkfbgdf cfkm}+ v6]sf dlxnf cfTdlge{/ ag]sf 5g\ . dlxnfs} sf/0f cfo cfh{gdf a[l4 ePkl5 kfl/jfl/s cfly{sl:ylt klg alnof] x'“b} uPsf] 5 . klxn] :jf:gL dfG5]n] sdfpg x'“b}g, 3/ ;DxfNg' k5{ / nf]Ug] dfG5] aflx/ uP/ sdfpg' k5{ eGg] ;f]r lyof] . ca To:tf] ;f]rdf klg kl/jt{g ePsf] 5 . sfd ug{ yfn]kl5 ;f]rdf klg kl/jt{g cfPsf] 5 eg] 5f]/f dfq xf]Og 5f]/LnfO{ klg k9fpg' k5{ eGg] ;f]r cfPsfn] 5f]/LnfO{ pRr lzIff lbg /fd|f] ljBfnodf /fv]sf 5f}+ egL ;a} dlxnfn] eG5g\ . cfly{s cj:yf sdhf]/ ePsf sf/0f 5f]/fnfO{ dfq Pp6f ;fwf/0f ljBfnodf /fv]sf lyof}+ t/ clxn] 5f]/f / 5f]/L b'a}nfO{ /fd|f] ljBfnodf /fVg ;Ifd ePsf 5f}+ . – on" hf]zL -k|lzIffyL{_
of;f{u'Daf wg cfh{gsf] ;|f]t
sf7df8f}+ . g]kfnsf] pQ/L e"efu lxdfno kj{tdfnfx¿df udL{ofdsf] ;dodf lxp“ klUng] qmd;“u;“u} n]sfnL kmf“6x¿df of}g k|a{4s h8La'6L of;f{u'Daf ;+sng ug]{ dflg;x¿sf] eL8 nfUg yfn]sf] 5 . of;f{ u'Daf ;+sng u/L lxdfnL tyf kxf8L If]qsf jfl;Gbfx¿n] jflif{s nfvf}+ ?lkof“ cfDbfgL ub}{ cfO/x]sf 5g\ .
of;f{ u'Daf k|ltlsnf] ^) xhf/ ?lkof“df vl/b ljqmL x'g] u/]sf] Jofkf/Lx¿n] hgfPsf 5g\ . Jofkf/Lx¿n] of;f{ u'Daf rLg nufotsf t];|f] d'n's;“u laqmL ul/g] bfjL ub{5g\ . g]kfnsf :yfgLo jfl;Gbf;“u ^) xhf/ ?lkof“ k|ltlsnf]df vl/b ul//x]sf] of;f{ u'Daf t];|f] d'n'sdf k|ltlsnf]u|fd # nfv ?lkof“df ljqmL eO/x]sf] Jofkf/Lx¿ hgfp5g\ . t/ of;f{ u'Daf ;+sng u/L dgUo k};f cfh{g ul/g] ePklg lxdfnL If]qsf] ljs6tfn] ubf{ s]xL ;+sngstf{n] Hofg ;d]t u'dfpg' k/]sf 36gfx¿ af/Daf/ cfO/x]sf 5g\ . ;+v'jf;ef lhNnfsf of;f{ u'Daf ;+sns ljho /fO{n] ut jif{ xl6of, dsfn' If]qdf of;f{ u'Daf ;+sng ug{ uPsf a]nf n8]/ em08} cfkm\gf] Hofg uPsf] Aoyf ;'gfp5g\ . pgL eGb5g\, …of;f{ u'Dafaf6 xfdLnfO{ dfq kmfObf ePsf] 5}g, ;/sf/nfO{ ;d]t kmfObf ePsf] 5 . Pslsnf] of;f{ u'Dafsf] ! xhf/ ?lkof“ /fh:j ltb}{ cfO/x]sf] /fO{ bfjL ub{5g\ .
/fi6«;+3sf] lg/LIf0f aflx/ g]kfn
sf7df8f}+ . g]kfnsf] nflu /fi6«;+3Lo ld;g -cgldg_ cfufdL h'nfO{ @@ df ;dofjwL gylkPdf d'Vofno kmls{g] h:tf] a'lemPsf] 5 . cgldgsf pkNnf] txsf rf/hgf / !*^ hgf xltof/ lg/LIfs dWo] *@ hgfn] g]kfn 5f]l8;s]sf 5g\ . a'lemP cg';f/ cgldgsf g]kfnl:yt clwsf/Lx¿n] c:yfoL g]kfnL sd{rf/Lx¿nfO{ h'nfO{ nfUg' cufj} cGoq sfd vf]Hg' eg]sf 5g\ . 7"nf] ;+Vofsf /fi6«;+3Lo sd{rf/Lx¿ g]kfnaf6 kmls{g] tf/tDo ldnfpg Jo:t /x]sf] ;|f]tn] hgfof] . …/fhgLlts ;DaGwg\ k|d'v hf]x\g gf]l6;, k|zf;lgs ljefu k|d'v sf6{;]g x\of/]n, ld;gsf k|ltlglw td|f6 z}d'on / ;}Go cg'udg k|d'v hg Ol/s ljNx]ND;]gn] cufl8 g} g]kfn 5f]8]sf 5g\ eg] em08} ;f9] b'O{ ;ohgf cfh jf ef]lnsf] af6f] x]b}{5g\ . …;fob ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] ko{j]If0fsf] gfp“df cfPsfx¿ d]sf] clGtdlt/ uO;Sg]5g\,Ú ;|f]tn] eGof] .
cgldgn] xltof/ lg/LIfsx¿nfO{ wgu9L / kf]v/fv08df dfq s]Gb|Lt u/]sf] 5 . wgu9Lsf] g]kfnu+haf6 / kf]v/fsf] sf7df8f}+ sfof{noaf6 x]g]{ k|kGr cgldgn] tof/ ul;s]sf] 5 . cgldgs} s]xL sd{rf/Lx¿ cfz+sf u5{g\ ls ca g]kfnsf] lg/LIf0f s;;n] ug]{ < pgLx¿sf cg';f/ ef/tLo ;}Go clwsf/Lx¿n] w]/} kN6 /fi6«;+3Lo sd{rf/L x'g\ eGg] hfGbfhfGb} w]/} uf}+8fx¿df cgldgsf sd{rf/Lx¿dfly bjfj lbPsf lyP . t/ bjfj s:tf] lyof] eGg] ;dfrf/ ;|f]tn] v'nfPg . olt dfq} eGof], …c:yfoL lzlj/ -SofG6f]Gd]G6_ sf n8fs"sf] Joj:yf ePsf] gePsf] x]g]{ lgsfo a9Ldf @@ h'nfO{ ;Dd r}+ cjz]ifsf] ¿kdf /xnf . To;kl5sf] eofjx cj:yfsf af/]df /fhgLlts bnx¿n] /f}+ a/fa/ klg lrGtf lnPsf 5}gg\ . /, ltgsf] a'emsLo cf}sft klg 5}g .Ú
/fi6«;+3Lo ;"q eG5, …SofG6f]Gd]G6df #,%)) xltof/ ylGsPsf 5g\ / !(,^!@ nf8s"x¿ . cgldg uPkl5 lhDd]jf/L lng] sf] x'G5 < g]kfnL ;]gfsf] g]t[TjnfO{ …ss6]n l8g/Ú / dfcf]jfbL g]t[TjnfO{ ;fj{hlgs rf}/df …clegGbgÚ sfo{qmd /flvlbPkl5 ;a} ljl;{lb+bf /x]5g\ .Ú /fi6«;+3Lo ld;g cgldgsf] gLltlgdf{0f txdf k'u]sf] ;"qsf cg';f/ g]kfnsf] ;fdflhs / ef}uf]lns cj:yfnfO{ x]/]/ afWotfTds ¿kdf r'gfjL ko{j]If0fsf] af/]df dftxtsf lgsfon] af]Ng' jf l6Kk0fL ug'{k/]sf] xf] . …g]kfnL caf]w hgtf / ltg}dfly 6f]kf]ug -lxp“ k]Nb} lx8\g] uf8L_ eP/ pbfpg rfxg] zlQmnfO{ xfdL -cgldg_ …sd]G6Ú ug{ rfxGgf}+Ú, /fhgLlts kIf–ljkIf x]g]{ cg'udg stf{ pgn] eg],– …Ps lx;fan] d gfl:ts x'“ eGgdf uj{ u5'{ . t/ dnfO{ nfU5 g]kfnsf] jftfj/0fn] dnfO{ cfl:ts agfof] .Ú
g]kfnsf ck/fwL ef/tdf xfO{xfO{
sf7df8f}+ . @)@* ;fndf cfkm\gL ;fgLcfdfn] 9'+u|L–a'nfsL glbPsf] emf]sdf v's'/Ln] 5Ksfpg] dl0fs'df/ lnDa" kqmfp k/] . tfKn]h'ªaf;L oL xTof/fn] b'O{ jif{ tfKn]h'ªs} h]ndf ljtfP . c•f;f/ x'“b} Onfd Nofpg] qmddf pgL efu]/ bflh{lnªlt/ k;]sf] hflgkmsf/x¿ eG5g\ . tfKn]h'ª lhNnfdf p;a]nf gfdL h'jf8]sf] ¿kdf sxlnPsf pgsf] csf]{ gfp“ lyof] tLgtf;] . oLg} g]kfnsf ck/fwL ef/t k;] / lr¶fsf] Jofkf/ ug]{ l;nl;nfdf bflh{lnªsf] lrof aufgaf6 cf;fd k'u] . pgn] y/ abn] / dl0fs'df/ ;'Aafn] sxlnP .
cf;fdsf] t]hk'/ ;+;bLo lgjf{rg If]qaf6 ;g\ !((* df ef/tLo nf]s;efdf sf+u|]; -cfO{_ af6 ljwfos r'gLg ;kmn dl0f clxn] ;LjLcfOsf] s73/fdf k/]sf 5g\ . pgsf] af/]df ;LjLcfO{n] z+sf nfu]/ 5fglag ul//x]sf] a'lemPsf] 5 . t/ oL tLgtf;]n] o; cl3sf ;LjLnfO{ hf“rnfO{ nf]Kkf VjfO{lbPsf lyP . cfkm"nfO{ hLljt onDa/ egL >Lk]r nufP/ a:g] pgsf] cfl;jf{b lagf cf;fd s'g} klg JolQm d'VodGqL aGg ;Qm}g eGg] ;'lgG5 . g]kfnsf w]/} g]tfsf kfng kf]if0f stf{ pgL ef/tsf ca{klt JolQm dflgG5g\ .
gft]bf/ ;ef;bx¿
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;efdf k|ToIf / ;dfg'kflts b'a} dfkm{t em08} Ps bh{g hlt gft]bf/x¿ 5flgPsf 5g\ . dfcf]jfbL g]tf jif{dfg k'g k|ToIf lgjf{rgaf6 5flgg' ePsf] 5 eg] pxf“sL >LdtL cG;f/L 3tL{du/ ;dfg'kfltsaf6, b]j u'?ª k|ToIfaf6 / pxf“sL >LdtL ozf]bf ;'j]bL ;dfg'kflts af6 . dfcf]jfbL cWoIf k|r08sL 5f]/L /]0f' bfxfn klg ;dfg'kfltsaf6 ;+ljwfg;ef;b\ r'lgg' ePsf] 5 . To:t} ;LkL d}gfnL / lgnd s];L klg glhssf gft]bf/ x'g'x'G5 .
sf+u|]; g]tf z]/axfb'/ b]pjf k|ToIfaf6, pxf“sL >LdtL 8f= cf/h' /f0ff ;dfg'kfltsaf6 / b]pjfsL ;f;' k|ltef /f0ff /fli6«o k|hftGq kf6L{af6 ;dfg'kfltsdf 5flgg' ePsf] 5 . dfcf]jfbL jl/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{ / lxl;nf odL tyf s'df/L df]Qmfg / pxf“sf klt bfjf nfdf klg ;+ljwfg;ef;b\ r'lgg' ePsf] 5 .
PkLPkm 6f]nLsf] sf/jfxL
;Kt/L . ;z:q k|x/L an lgjf{rg ;'/Iff j]; af]w]j;fO{g ;Kt/Laf6 u:tLdf vl6Psf] PkLPkm 6f]nLn] laxLaf/ cj}w xltof/ tyf uf]nL;lxt PshgfnfO{ kqmfp u/]sf] 5 . ;Kt/L lhNnfsf] /f}tx6 uflj; $ l:yt k"j{6f]n a:g] #@ jifL{o wd{b]j bf;nfO{ PkLPkm 6f]nLn] uf]?x6 eGg]:yfgaf6 cj}w xltof/;lxt kqmfp u/]sf] xf] . PkmLPkm 6f]nLn] lgh bf;sf] ;fyaf6 cj}w s6'jf k]:tf]n Psyfg tyf b'O{ /fp08 uf]nL ;d]t a/fdb u/]sf] 5 . cj}w xltof/;lxt kqmfp k/]sf bf;nfO{ PkmLPkm 6f]nLn] cfjZos sf/afxLsf] nflu laxLaf/ k|x/Ldf a'emfPsf] 5 .
To;}u/L cj}w¿kdf rf]/Lk}7f/L u/L NofPsf] o'l/of dn ;z:q k|x/L an lhNnf lgjf{rg ;'/Iff a]; x]6f}+8faf6 u:tLdf vl6Psf] PkLPkm 6f]nLn] laxLaf/ a/fdb u/]sf] 5 . ljz]if ;"rgfsf] cfwf/df dsjfgk'/ lhNnfsf] x]6f}+8f @ l:yt 6]Dkf]kfs{df gf=# v=%*!# gDa/sf] ldlga;df cj}w rf}/Lk}7f/Lsf] @@ af]/f dn km]nfk/]kl5 pQm ldlga;;lxt} pNn]lvt dn a/fdb u/]sf] xf] . a/fdb o'l/of dn ldlga;;lxt} cfjZos sf/afxLsf] nflu cfGtl/s /fh:j sfof{no kyn}ofdf a'emfPsf] 5 . To:t} ca}w s6'jf k]:tf]n tyf uf]nL;lxt dxf]Q/L lhNnfsf] wdf}/f uflj; & /f}hf a:g] ljGb]Zj/ ofbjnfO{ zlgaf/ PkLPkm 6f]nLn] kqmfp u/]sf] 5 . ;z:q k|x/L an lgjf{rg ;'/Iff a]; agf}6f dxf]Q/Laf6 vl6Psf] PkLPkm 6f]nLn] :yfgLo nf]xf/kl§ uflj;sf] 58f}/f Onfsfaf6 pQm s6'jf k]:tf]n;lxt pgnfO{ kqmfp u/]sf] xf] . lgh ofbjsf] ;fyaf6 cj}w s6'jf k]:tf]n b'O{yfg tyf b'O{ /fp08 uf]nL;d]t a/fdb u/]sf] 5 .
tflndsf] k|yd k|jrg ;DkGg
sf7df8f}+ . ;z:q k|x/L an a+unfd'vL ljz]if sfo{bn u0f xNrf]s :joDe"df ;f]daf/b]lv l;=;++=^) klQklt tflnd ;+rfng ePsf] 5 . ;f]xL u0fsf u0fklt ;z:q k|x/L pk/LIfs hfgsL/fh e§/fO{n] cfOtaf/ ;f] tflndsf] k|yd k|jrg ug'{eof] . pxf“n] ;+u7gnfO{ k|fKt x/]s lhDd]jf/L Jofj;flos sf}ztfsf;fy k"/f ug{ o:tf tflndsf] dxTjk"0f{ e"ldsf /xg] pNn]v ug'{x'“b} tflndn] k|lzIffyL{x¿sf] bIftfdf clea[l4 ug'{sf] ;fy} sfo{;kmntfdf d2tk'Ug] ljZjf; JoQm ug'{eof] . pxf“n] kbLo bfloTj lgjf{x ug]{qmddf tNnf]:t/sf sd{rf/Lx¿df cfjZoskg]{ sdf08;Lk, sfo{Ifdtf Pj+ ;sf/fTds dfgl;stfsf] ljsf;sf nflu o:tf tflnd ckl/xfo{ /xg] rrf{ ug'{eof] .
k|fKt ;Lldt ;fwg;|f]tsf] clwstd pkef]u ub}{ k|lzIffyL{x¿nfO{ :t/Lo 9+uaf6 k|lzIf0f k|bfg ul/g] atfpg'x'“b} ;z:q k|x/L pk/LIfs e§/fO{n] lzi6 Jojxf/ / pRrcg'zf;gdf /x]/ lg/Gt/ d]x]gtsf;fy tflnd ;DkGg ug{ k|lzIffyL{x¿nfO{ lgb]{zg lbg'eof] . ;z:q k|x/L gfoj pk/LIfs k|]d/fh kf]v/]n] wGojfb 1fkg ug'{x'“b} gful/ssf] ;]jf / ;'/Iffsf] nflu ;dlk{t PkLPkm sd{rf/Lx¿nfO{ cem} a9L ;]jfd'vL agfO{ ;w} r':t / b'?:t /fVg o:tf tflnd ckl/xfo{ /x]sf] atfpg'eof] . sfo{qmddf pQm tflndsf k|d'v lzIfs ;z:q k|x/L gfoa pk/LIfs /fdhL s];Ln] tflnd ;DaGwL k|ltj]bg k|:t't ug'{ePsf] lyof] . ;z:q k|x/L an o'lQm tflnd dxfljBfno ab{3f6 gjnk/f;Lsf] tTjjwfgdf ;+rflnt afx|xKtf cjlwsf] ;f] tflnddf s"n $) hgf k|lzIffyL{x¿sf] ;xeflutf /x]sf] 5 .
dfcf]jfbL g]tfsf] 3/df ad lj:kmf]6
e}/xjf . ;+ljwfg;efdf dfcf]jfbL ;b:o ljgf]b pkfWofosf] 3/df ad lj:kmf]6g u/fpg] ef/tLo cfk/flws tTj /x]sf] k|x/Ln] eg]sf] 5 . ¿kGb]xL lhNnfsf] af]waf/–# a'lrufp“df oxL j}zfv !& df ePsf] ad lj:kmf]6df pkfWofosf sfsf ^) jifL{o ;'/]Gb|sf] d[To' ePsf] lyof] .
lhNnf k|x/L sfof{nosf k|x/L lg/LIfs z}n]Gb| /]UdLsf cg';f/ 36gfaf/] ;LdfjtL{ ef/tLo k|x/L k|zf;g;“u ;xof]u dfluPsf] 5 . …36gf 36fpg'cl3 cleo'Qmsf] ;d"x ef/taf6 cfPsf] / 36gfkl5 pt}lt/ nfu]sfn] ef/td} x'g;Sg] cfz+sf 5Ú, lg/LIfs /]UdLn] eg] . /fhgLlts tyf JolQmut Jojxfl/s n]gb]gsf] l/;OjLaf6 36gf ePsf] pgsf] cg'dfg 5 .
;fthgfsf] ;+Vofdf sl/a !! ah] /flt cfPsf] ;z:q ;d"xn] ljwfos ljgf]b, pgsL >LdtL zs'Gtnf / elthL l;sLgtfnfO{ glhs}sf] af“;3f/Ldf xft v'§f afw]/ 3/df ad h8fg u/]/ cfuf] emf];]sf] lyof] . clns klt{/ a:g] sfsf ;'/]Gb| elthfsf] 3/df nfu]sf] cfuf] lgefpg elg hf“bf ad lj:kmf]6 ePsf] lyof] . pQm cfk/flws ;d"xn] ljgf]bsf af/]df 3/sf c? ;b:ox¿;“u ;f]wk'5 u/]sf] lyof] . s]xL ;do cl3b]lv ljgf]b e}/xjfdf a:b} cfpg' ePsf] lyof] .
sDKo'6/df efO/; s;/L nfU5 <
9'+u] o'uaf6 ;'?jft ePsf] dflg;sf] hLjg dflg;n] g} lbglbg} u/]sf ljsf; / vf]h–cg';Gwfgsf] j}1flgs rdTsf/n] ubf{ sxf“b]lv sxf“ k'¥ofPsf] 5 . of] xfdL cfkm}+n] b]lv/x]sf 5f}+ . cGtl/Ifdf /s]6 k|If]k0f u/L Pp6f sf]7fdf a;]/ j}1flgsx¿n] sDKo'6/sf] dfWodaf6 pQm /s]6nfO{ lgoGq0f ul//x]sf x'G5g\ . oxf“;DdsL sDKo'6/s} dfWodaf6 To:tf /s]6x¿nfO{ cfsfzd} 6'qmf6'qmf kf/L ;'/lIft :yfgdf v;fNg j}1flgsx¿ ;kmn ePsf 5g\ .
ljutdf sDKo'6/sf] ljsf; gx'“bf dflg;nfO{ ;"rgf, s'g} lr7L, n]v /rgf k|fKt ug{ x'nfs dfkm{t Ps b'O{ xKtf nfUg] ub{Yof] . Tof] eGbfcl3 k+5Lsf] klg ;xfotf lnOGYof] /] † t/ cfh < sDKo'6/sf] ljsf;n] ubf{ a9Ldf @ ;]s]08df ;+;f/sf] h'g;'s} s'gfdf a;]sf] dflg;n] klg Od]n, OG6/g]6 cyjf Rof6 dfkm{t va/ cfbfg k|bfg ug{ ;S5g\ . sDKo'6/ c+u|]hL zAb xf] o;nfO{ g]kfnL efiffdf ;';f+Vo eGg] u/LG5 . km]/L w]/} kl5sf] zAb vf]Hg] xf] eg] u0fs oGq-Sofns'n]l6ª d]lzg_ x'“b} Sofns'n]6/sf] pTklQtkm{ df]l8g' k5{ . oL k|;+unfO{ oxL“ 5f]8f}+ .
sDKo'6/ Pp6f On]S6«f]lgs d]l;g xf] . :j:y dflg;nfO{ ljleGg /f]usf hLjf0f'x¿n] cfqmd0f u/]kl5 ljdf/L ePh:t} sDKo'6/df klg hLjf0f'x¿n] cfqmd0f u/]/ b'Mv lbg] u/]sf] xfdLn] ;'g]sf 5f}++ . sdKo'6/ hLjf0f' dflg;åf/f g} lgdf{0f ul/Psf] Pp6f k|f]u|fd xf] . t;y{ sDKo'6/ hLjf0f' -efO/;_ Ps}y/Lsf x'“b}gg\ . ljleGg k|sf/sf x'G5g\ .
!= 6fOd ad efO/;M– of] 6fOdad efO/;n] ;w}e/L cfqmd0f ub}{g . Pp6f lglZrt ;dodf o; efO/;n] sDKo'6/df c;/ ub{5 . h:tf] x/]s c+u|]hL dlxgfsf] bf];|f] ;ftflt/ 6fOd jd efO/;n] sDKo'6/df c;/ ug]{ u/]sf] kfOG5 . oL 6fOd jd efO/; klg @ k|sf/sf x'G5g\ . -s_ 6fOd jd -v_ nlhs ad
@= 6«f]hg x;{M of] efO/; k|f]u|fd jf PlKns];g;“u;“u} eP/ sDKo6'/df l5g]{ ub{5 . oL efO/; sDKo'6/df k|j]z u/L ;s]kl5 k|of]u ug]{ dflg;n] cfkm" sfd ug'{kg]{ kmfOnx¿ rnfpg vf]Hb5g\ . t/, 6«f]hg x;{ efO/; k|j]z u/]sf sf/0f sDKo'6/sf s'g} k|f]u|fd rNb}gg\ .
#= jd{; efO/;M o; efO/;n] l;w} sDKo'6/sf] d]df]/LnfO{ c;/ k'¥ofp“5 . o;n] d]df]l/df a;]/ sDKo'6/sf] ultnfO{ Go"g agfO lbG5 .
dflg;nfO{ /f]usf ls6f0f'n] cfqmd0f u/]kl5 cf}ifwL ;]jg ubf{ lgsf] x'G5 . To:t} sDKo'6/df k|j]z u/]sf] efO/;nfO{ lgld6\ofGg kfg{ PG6L efO/; ;K6j]o/ k|of]u ug'{k5{ . sDKo'6/df km\nkL l8:s / k]g 8«fOe k|of]u ubf{ v'a Wofg lbg'k5{ . lsgsL sDKo'6/df efO/; oL dfWodaf6 a9L ;g]{ ub{5 .
t'n;LM SofG;/sf] cf}ifwL
ef/tLo cg';Gwfgstf{x¿n] t'n;Ldf SofG;/ lj?4 n8\g ;Sg] dxTjk"0f{ tTj x'G5 eGg] s'/f kQf nufPsf] bfaL u/]sf 5g\ . ef/tsf] /fli6«o SofG;/ lgoGq0f sfo{qmdcGtu{t ul/Psf] cg';Gwfg cg';f/ k'lbgf / t'n;Ldf SofG;/ lgoGq0f ug]{ tTj x'G5 . To;n] z/L/df SofG;/nfO{ lgoGq0f u/L km}ng lb+b}g .
8f= g/]z k'/f]lxtsf] cg';Gwfg bnn] tof/ u/]sf] k|ltj]bgcg';f/ of] k/LIf0f d';fdf ;kmntfk"j{s ¿kdf ;DkGg eof] . k/LIf0fsf] qmddf 5fnfsf] SofG;/ ePsf d';fx¿nfO{ b'O{ ;d"xdf af“l8of] . Pp6f ;d"xsfnfO{ lrlsT;f cf}ifwLsf] / csf]{ ;d"xsfnfO{ k'lbgf / t'n;Lsf] n]kg nufOof] . tL d';fnfO{ !! dlxgfkl5 k/LIf0f ubf{ cf}ifwLsf] t'ngfdf k'lbgf / t'n;Lsf] n]kg nufOPsf d';fx¿df SofG;/ k|lt/f]wfTds Ifdtf a9]sf] kfOof] .
sDKo'6/ lgdf{0f sDkgLx¿n] ljleGg a|f08sf sDKo'6/x¿ ahf/df NofPsf 5g\ . oxf“ ;DdsL emf]nfdf c6fpg] sDKo'6/ lgdf{0f ePsf] 5 . xfn;Dd ;a} ;fgf] sDKo'6/ Nofk6k g} xf] . sDKo'6/sf] ljsf;n] ubf{ ca ljBfyL{x¿nfO{ lstfasf] cfjZostf klg sd x'g] u/]sf] kfOPsf] 5 . sltko :yfgdf l6r/n] sDKo'6/af6 k7g kf7g ug]{ u/]sf 5g\ . clxn]sf ;fgf ;fgf gfgL tyf afa'x¿n] klg sDKo'6/ k|f]u|fd rnfpg lgk'0f ePsf 5g\ . oxL ult lj1fgn] rdTsf/ ub}{ uPdf ef]ln ljZjdf s]–s] gof“ cfljZsf/x¿ cfpg] x'g\ Tof] eljZon] g} atfpg] 5 .
lghL pTkfbgsf l;d]G6 u'0f:t/xLg
pbok'/ . lgdf{0f ;fdfu|L leœofpg ef/tn] nufPsf] k|ltaGwsf] sf/0f r'lnPsf] ahf/d"No lgoGq0f x'g] 5f“6 b]lvPsf] 5}g . ef/tn] lSn+s/ / kmnfd] wfp Nofpg 5'6 lbg] ;+s]t u/] klg ahf/ efp klxn]s} cj:yfdf cfpg g;Sg] b]lvPsf] 5 . pbok'/ l;d]G6 / x]6f}8f l;d]G6 sf/vfgf dfq lgoldt ¿kdf ;+rfng x'“bf g]kfnL ahf/sf] dfu wfGg] l;d]G6 Jofkf/Lx¿sf] egfO{ 5 . b'a} sf/vfgfleq lSn+s/ lgdf{0fsf nflu cfjZos pks/0f / sRrf kbfy{ 5g\ . kmnfd] wfp / sf]Onf dfq ef/taf6 Nofpg' k/]sf] 5 .
lSn+s/ agfpg cfjZos nfOd :6f]g -r'g 9'+uf_ sf vfgL x]6f}+8f / pbok'/ l;d]G6 sf/vfgf;“u /x]sf 5g\ . pbok'/n] dfq b}lgs * ;o 6g l;d]G6 pTkfbg u5{ . cfkm\g} sf/vfgfleq lSn+s/ pTkfbg u/L b'O{ ca{ ?lkof“ hlt arfPsf] 5 . g]kfnd} lSn+s/ pTkfbg ubf{ k|lt6g &)) ?lkof“ sd kg]{ / pRr u'0f:t/sf] x'g] hgfOPsf] 5 . g]kfnL l;d]G6 vf;u/L pbok'/ l;d]G6sf] t'ngfdf ef/tLo / cGo g]kfnL l;d]G6 sd u'0f:t/sf] x'g] k|fljlwsx¿ ts{ lbG5g\ . xfn @@ j6f lghL l;d]G6 sf/vfgfx¿ g]kfndf ;+rflnt 5g\ . ltgn] sd;n u'0f:t/sf] lSn+s/ ef/taf6 Nofpg] x'“bf ltgsf pTkfbgsf] u'0f:t/ /fd|f] gePsf] lj1x¿sf] bfjL 5 .
lghL If]qsf @@ j6f sf/vfgfn] b}lgs $ xhf/ 6g lSn+s/ ef/taf6 cfoft ul//x]sf 5g\ . k|ltlbg @ s/f]8 () nfv ?lkof“ a/fa/sf] ljb]zL d'b|f nufgL u/L lSn+s/ cfoft ubf{ jflif{s gf}+ ca{ ¿k}+of a/fa/sf] ljb]zL d'b|f ef/t knfog eO/x]sf] b]lvG5 . o;af6 !) xhf/ eGbf a9L g]kfnLn] kfpg ;Sg] /f]huf/Lsf] cj;/ u'd]sf] ljBdfg cj:yf 5 . l;d]G6 sf/vfgf ;+rfng ug]{ nfO;]G; lb+bf :jb]zL sRrfkbfy{ k|of]u u/]/ pTkfbg ul/g'kg]{ k|fjwfg ls6fgL ul/Psf]df To;f] gul/Psf] kfOPsf] 5 . Joj;foLx¿sf cg';f/ lSn+s/ cfoft ug'{eGbf l;d]G6 g} cfoft ubf{ ;:tf] kg{ cfp“5 . :d/0fLo /xf];\ lSn+s/ pTkfbg ug{ r"g 9'+uf, kmnfd] wfp, df6f], afn'jf / sf]Onf cfjZos k5{ .
k'nsf ;fdfg rf]/L
s~rgk'/ . dxfsfnL gbLdflysf] emf]n'+uf] k'nsf ;fdfg ef/tLo rf]/n] rf]g{ yfn]kl5 Pl;of dxfb]zs} gd'gf dflgg] pQm k'n rf/ jif{ gk'Ub} hL0f{ aGg k'u]sf] 5 . k'ndf h8fg ul/Psf tf/hfnL, g6af]N6 / kmnfd] 58x¿ rf]l/Psf 5g\ . cfGtl/s ko{6gsf] nflu ultnf] s]Gb| dflgPsf] pQm k'nsf ;fdfgx¿ ef/tLo rf]/x¿n] sjf8LnfO{ a]Rg] u/]sf 5g\ .
dxfsfnL kf/Lsf rf“bgL / bf]wf/f uflj; hf]8\g agfOPsf] ef]n'+u] k'naf6 %) xhf/ afl;Gbf nfeflGjt ePsf 5g\ . !) s/f]8 %) nfvsf] nfutdf lgld{t pQm k'nsf] nDafO{ Ps lsnf]ld6/ $ ;o %# ld6/ /x]sf] 5 .
yf? ;+3 tfTg]
;'g;/L . nf]stflGqs yf? ;+3 ;'g;/Lsf] zlgaf/ a;]sf] a}7sn] ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf yf?x¿sf] k|ltlglwTj gePsf] eGb} bnx¿k|lt tLj| cfqmf]z kf]v]sf] 5 . ;'g;/L lhNnfdf dfq !$ k|ltzteGbf a9L yf? /x]sf]df bnx¿n] yf?sf] k|ltlglwTj ;dfg / ;Ddfghgs gu/]sf] k|lt cfklQ hgfPsf 5g\ .
;+3sf cWoIf eb|gf/fo0f rf}w/Låf/f zlgaf/ hf/L lj1lKt cg';f/ bnx¿n] ;f]r ljrf/ gk'¥ofPsfn] ca bnx¿ lj?4 s8f ;+3if{ ul/g] hgfP . To;kl5sf] cj:yfsf] lhDd]jf/L bnx¿n] lng'kg]{ klg pgsf] lj1lKtdf pNn]v 5 .
a}+s / k;ndf n'6kf6
k"jf{~rn . oxL cfOtaf/ lbp“;f] nIdL a}+ssf] emfkfsf] bdsl:yt zfvf sfof{noaf6 ;z:q n'6]/fx¿n] pgf;L nfv n'6]/ nu]sf 5g\ . To:t} gsfjwf/L ;d"xn] df]/ª lhNnfsf] ao/jg–* /dfOnf] emf]8fsf xf]dgfy clwsf/sf] ;'grf“bL k;naf6 pGgfO{; nfv ?lkof“ a/fa/sf] ;'grf“bL n'6]/ nu]sf] 5 .
;ft hgfsf] ;+Vofdf /x]sf n'6]/fn] bds–!# l:yt nIdL a}+sdf !% ldg]6df n'6kf6 ug{ EofPsf lyP . a}+ssf b'O{ hgf ;'/Iff uf8{nfO{ lgoGq0fdf lnP/ pgLx¿n] a}+s n'6]sf] k|ToIfbzL{x¿sf] egfO 5 .
a];SofDk gp7fpg hgtfsf] wgf{
emfkf . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf nflu /flvPsf ;z:q k|x/Lsf j];SofDk gx6fpg :yfgLo hgtfn] /fte/ wgf{ lbPsf 5g\ . a}u'gw'/f / zlgZr/]l:yt a]; SofDk p7fpg] ;'O{+sf] kfPkl5 :yfgLo afl;Gbf lqkfn 6f“u]/ /fte/ a;]sf lyP . SofDk x6fpg glbg ef/t;“u ;Ldf hf]l8Psf ufp“sf afl;Gbfx¿ x'naf“w]/ cf]Ol/Psf 5g\ . SofDkn] emfkf lgjf{rg If]q g+= ^ sf dxfef/f, a}u'gw'/f, uf}/fbx, sf]/f]af/L, sf]xa/f, dxf/fgLemf]8f, uf}l/u+h / vh'/uf5L uflj;sf] ;'/Iff ub}{ cfPsf] lyof] . ef/tLo ;Ldf If]qsf oL uflj;df ef/tLo 8fsfx¿åf/f kz'k+IfLsf] rf]/L lgsf;L / wgdfn 8s}tL ug]{ 36gf a9\bf] qmddf /x]sf a]nf SofDk a;]kl5 rf]/L 8s}tL x\jfQ} 36]sf] lyof] . :yfgLo afl;Gbfsf cg';f/ SofDk x6]kl5 k'gM ef/tLo rf]/8fsfx¿ ;lqmo x'g;S5g\ .
To:t} zlgZr/] uflj;df :yflkt SofDk x6fpg nfu]sf] lj/f]wdf :yfgLo zlgZr/] ahf/sf afl;Gbfn] ahf/ aGb u/]sf 5g\ . pgLx¿n] k|x/Ln] ;a} ;fdu|L uf8Ldf nf]8u/L hfgnfUbf 6\ofS6/ t]:of{P/ af6f] /f]lslbPsf lyP .
lqmlZrog s'l6P
ndh'ª . wfld{s dte]bsf] sf/0f pTkGg ljjfbaf6 dgd'6fj x'“bf ndh'ª lhNNffsf] ef]n{]6f/ uflj; % sf @$ jifL{o eljGb| /fdhfnL du/nfO{ s'6lk6 ul/Psf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . lghnfO{ wfld{s sf/0fn] ;dfhaf6} alxisf/ ug]{ r]tfjgL klg lbOPsf] ;dfrf/df pNn]v 5 .
kLl8t du/sf cg';f/ cfkm" klxn]b]lv g} lqmlZrog wd{k|lt cf:yfjfg /lx cfPsf] ePklg ;dfhsf] 8/–qf;n] ubf{ uf]Ko?kdf a:g afWo ePsf] / crfgs cfkm\g} a'afsf] d[To' ePkl5 pxf“sf] bfxf;+:sf/ tyf sfhlqmof lxGb' ;+:sf/ adf]lhd ubf{ cfkm"nfO{ lrQ ga'em]sf sf/0f lqmlZrog wd{sf] l;4fGt adf]lhd u/fpg vf]Hbf ufp“sf lxGb'x¿n] s'6lk6 u/]sf lyP . cfkm"nfO{ Hofg dfg]{ wDsL ;d]t lbPsf] u'gf;f] pgn] ;'gfP .
s'6fOaf6 kLl8t du/sf b'O{j6f bf“t v;]sf] / 6fpsfdf uDeL/ rf]6 nfu]sf] 5 . pkrf/ ug{ sf8df8f}+ cfPsf avt pgn] pQm s'/f hgwf/0ff k|ltlglwnfO{ ;'gfPsf x'g\ . sf7df8f}+df cfkm\gf] ;'/Iffsf nflu xf/u'xf/ u/L /fv]sf]] / ef}tfl/b} lx8\g' k/]sf] hgfp“b} cfkm" P[p6f lqmlZrogsf x}l;otn] cGwf] ;+:sf/nfO{ s'g} xfntdf :jLsf/ ug{ g;Sg] pgn] hgfPsf 5g\ .
uf]vf{nL ;fd' a+ufn ;/sf/ em'Sof]
emfkf . g]kfn efifLsf] 5'§} /fHo …uf]vf{Nof08Ú dfu ub}{ cfGbf]ngdf pq]sf] uf]vf{ hgd'lQm df]rf{ -uf]hdf]_ n] klZrd a+ufn /fHo ;/sf/nfO{ em'sfPsf] 5 . uf]vf{Nof08sf] ;dy{gdf ut clk|n t];|f] ;ftfb]lv l;nu'8Ldf hg;ef ug{ /fHo ;/sf/n] cg'dlt glbPkl5 cfd/0f cg;gdf a;]sf uf]hdf] sfo{stf{sf] sf/0f l;nu'8Lsf] hghLjg tgfjk"0f{ /x]sf] lyof] .
l;nu'8L;lxt bflh{lnª lhNnf / 8'a;{nfO{ ldnfP/ uf]vf{Nof08 /fHo u7g ul/g' kg]{ dfu uf]hdf]n] cl3 ;fb}{ cfPsf] 5 eg] klZrd a+ufnsf jfdkGyLx¿ To;sf] afwssf ¿kdf b]vfk/]sf 5g\ . vf;u/L g]kfnL efiffLsf] dfusf] k|ltsf/ ug{ /fHo ;/sf/n] dfS;{jfbL sDo'lgi6 kf6L{sf o'jf sfo{stf{x¿nfO{ d}bfgdf kl/rfng u/]sf] 5 . ptf hg;ef ug{ klZrd a+ufn ;/sf/n] cl3 ;f/]sf] !( a'“b] ;t{ eg] uf]hdf]n] c:jLsf/ u/]sf] 5 .
;ef;b\ cem} e"ldut
/f}tx6 . ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf k|ToIftkm{ ljhoL :jtGq pDd]bjf/ aag l;+xn] ;'/IffsdL{n] k6s–k6s xTof k|of; u/]sfn] cfkm" ;fj{hlgs x'g g;s]sf] hgfPsf 5g\ . ca cfkm\gf dtbftfx¿nfO{ cl3kl5 nufP/ cfkm"lj?4sf] if8\oGq;“u d'sflanf ug]{ ;f]rdf k'u]sf] pgn] hgfP .
…;+ljwfg;efsf] a}7sdf hfg] tLj| OR5f hfu]sf] 5 . d dfxf}n agfp“b} 5' . k|wfgdGqL / ;+o'Qm /fi6«;+3nfO{ kqfrf/ ul/;s]sf] 5',Ú pgn] eg]sf 5g\ . ;ef;b\ l;+xdfly w]/} ck/fwsf] d'2fsf cleof]ux¿ yf]kl/Psf 5g\ . pgnfO{ k|x/Lsf] ck/fw cg';Gwfg zfvfn] Jofks ¿kdf vf]hlag ul//x]sf] k|fKt ;dfrf/df pNn]v 5 . pgL /f}tx6sf] If]q g+= ! af6 :jtGq pDd]bjf/sf] ¿kdf ljhoL ePsf x'g\ .
ljwfosaf6 ljjfxsf] lj1fkg
ljxf/ /fHo;efsf ljwfosn] cfkm\gf nflu a]x'nL vf]Hg cgf}7f] sfObf ckgfPsf 5g\ . @^ jifL{o ljwfos ljhos'df/ l;+xn] Joj;fodf :gfsf]Q/, PnPnaL cyjf kqsfl/stfdf ;+nUg ;'Gb/ aw'sf] vf]hLdf /x]sf] lj1fkg b 6fOD; ckm OlG8ofdf o;} ;ftf 5kfPsf 5g\ . lj1fkgdf l;+xn] cfkm\gf] ;Dks{ 7]ufgfsf ;fy} Od]n 7]ufgf klg lbPsf 5g\ .
…PdaLP k9]sL s]6Ln] d]/f] Jofkf/df ;xof]u ul5{g\, jlsnn] d'2fdfldnf n8\g ;xof]u ul5{g\ eg] kqsf/n] ldl8of;“u ;dGjo ug{ ;3fpg] l5g\,\Ú ljwfos l;+x eG5g\ . ef/tdf cGo k]zfsf JolQmx¿n] j}jflxs lj1fkg 5kfpg'nfO{ gof“ s'/f dflgb}g t/, ljwfosn] lj1fkg 5kfPsf] of] 36gf rfxL+ gof“ dflgPsf] 5 . d lbbLbfOsf] kydf lx8\g rfxG5',Ú pgL eG5g\– …d]/f bfO / lbbLx¿sf] klg lj1fkg u/]/ ljjfx ePsf] xf] . pgLx¿sf] kfl/jfl/s cj:yf /fd|f] 5 .Ú
sDKo'6/ rnfpg';\ lsaf]8{af6 aRg';\ †
sDKo'6/sf] lsaf]8{ rkL{ / gs{eGbf kmf]x/ x'g] Ps cWoogn] hgfPsf] 5 . a]nfotsf] pkef]Qmf klqsf …x\jLr < sDKo'l6ªÚ sf cg';Gwfgstf{ Ps hLj j}1flgsnfO{ n08gsf] clkm;sf ## j6f lsaf]8{ / rkL{sf] leqLefusf] t'ngfTds cWoog ug{ lbPsf] lyof] . cg';Gwfg cg';f/ rkL{df eGbf sDKo'6/sf] lsaf]8{df kf“ru'0ff a];L AofS6]l/of kfOof] . w]/} dflg;n] pgLx¿sf] sDKo'6/ kmf]x/ eP klg Tolt rf;f] lbb}+gg\ . t/, olb tkfO{n] cfkm\gf] sDKo'6/sf] ;/ ;kmfO{ ug'{ x'Gg eg] Tof] Hofb} xflgsf/s x'g ;S5Ú x\jLr < sDKo'l6ª klqsfsf ;Dkfbs ;f/x ls8\g/n] eg] .
rf/ xhf/ JolQmdf ul/Psf] csf]{ ;j]{If0fdf !! k|ltztn] slxNo} lsaf]8{ / @@ k|ltztn] dfp; ;kmf gug]{ kfOof] . sl/a $^ k|ltztn] dfq dlxgfdf Ps kN6 lsaf]8{ ;kmf ug]{ u/]sf] ;j]{If0fdf pNn]v 5 .
6'KkLn] af“w]/ /]n l3;fl/of]
ef/tsf] klZrd a+ufnsf Ps JolQmn] #% 6g jhg ePsf] Pp6f /]nnfO{ cfkm\gf] 6'KkLn] af“w]/ tfg]sf 5g\ . ut xKtf z}n]Gb| /fon] klZrd a+ufnsf] l;nu'9Ldf /]nsf] ;fª\nf]df cfkm\gf] Ps lkm6nfdf] 6'KkL af“w]/ /]nnfO{ !) ld6/ tfg]/ b]vfOlbP . pgn] tLg ;o ld6/;Dd /]n tfGg rfx]sf lyP t/ /]n rfnsn] ;'/Iffsf] sf/0f b]vfp“b} lbPgg\ .
z}n]Gb|sf cg';f/ pgL tf]/Lsf] t]nn] b}lgs 6'KkLsf] dfln; u5{g\ . sf/ tyf w]/} tf}nePsf sf7x¿ 6'KkLn] tfg]/ cEof; ug]{ u/]sf] pgL eG5g\ . ut jif{ 8f]/Ldf 6'KkL af“w]/ Ps ejgaf6 csf]{df uPsf pgL x]lnsf]K6/df 6'KkL af“w]/ ofqf ug]{ nIo /x]sf] pNn]v u5{g\ .