cd]l/sL kf;f]df dfcf]jfbLsf] xljut
– lgdsfGt kf08] –
;+ljwfg;efsf] r'gfjdf g]skf -dfcf]jfbL_ n] Jofks hg;dy{g kfKt u/]sf] kl/0ffd ;fj{hlgs ePkl5 g]kfnsf] /fhgLltdf kl/jt{gsf gof“ ;+s]tx¿ b]lvPsf 5g\ . sf+u|]; / Pdfn]nfO{ cfkm"eGbf 7"nf /fhgLlts bnsf ¿kdf dfGb} cfPsf] dfcf]jfbLnfO{, pgLx¿nfO{ a'“Vofrf dfGg] x}l;otdf g]kfnL hgtfn] k'¥ofO{lbPsf 5g\ . g]kfnL hgtfn] dfcf]jfbLnfO{ of] x}l;otdf lsg k'¥ofPsf x'g\ eGg] s'/f dfcf]jfbL kf6L{sf g]tfx¿n] /fd|/L a'em]sf 5g\ . t/ lgoltn] dfcf]jfbLsf] g]t[TjnfO{ /f0ff zf;sx¿sf] clGtd cj:yfsf] l:yltdf k'¥ofPsf] cfefif x'g yfn]sf] 5 . ef/t / cd]l/sfn] h] eG5g\ ToxL ug'{ kg]{ l:yltdf dfcf]jfbLsf g]tfx¿ k'lu/x]sf 5g\ .
/fhgLltdf ;a}eGbf 7"nf]– /fi6«, /fli6«otf / hgtf xf] eGg] s'/fdf s;}n] ljdlt /fVg ;Sb}g . k/Gt' dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] xltof/ / k};f g} ;a}eGbf 7"nf] xf] eg]/ /fhgLltdf gof“ ts{ k|:t't ug'{ ePsf] 5 . cfhsf] ;+;f/df ;a}eGbf a9L xltof/ / k};f ePsf] zlQm cd]l/sf xf] eGg] s'/f ga'em]sf] dflg; ;fob} xf]nf . cd]l/sf g} ;+;f/sf] /fhgLltdf xfjL e}/x]sf] l:yltn] sd/]8 k|r08sf] ts{nfO{ unt dfGg ;lsb}g . em\jf§ ;'Gbf k|r08 sd/]8sf ts{ c;+ut, c/fhgLlts / lx+;fk|]dL nfUb5g\, t/ ;+;f/sf] /fhgLltdf cd]l/sfsf] k|efj / g]kfnsf] jt{dfg cj:yfn] pxf“sf egfOdf ;Totf /x]sf] klg k'li6 ub{5 .
x'g t cd]l/sf eGg] d'n's g]kfneGbf w]/} 6f9f cjl:yt 5 . t/ Tof] d'n'ssf] /fhgLlts k|efjn] g]kfnL w/tLnfO{ olta]nf slDkt u/fO/x]sf] 5 . g]kfnL hgtfsf] cledt k|fKt u/]/ ;Qfsf] afu8f]/ ;DxfNg] x}l;otdf k'u]sf] g]skf -dfcf]jfbL_ nfO{ l5d]sL d'n's rLgsf lj?4df s;/L pkof]u ug]{ eGg] cd]l/sL :jfy{ ca hah{:t¿kdf cleJoQm x'g] a]nf cfPsf] 5 . g]kfnsf dfcf]jfbLnfO{ ;Qfdf k'¥ofP/ pgLx¿s} ;xof]udf …lk|m ltAatÚ sf] cfGbf]ngnfO{ rsf{pg] cd]l/sL of]hgf 5/k:6 e};s]sf] 5 . cd]l/sfsf] of] vt/gfs of]hgf g]kfnL w/tLaf6 lj:kmf]6 x'g] cj:yfdf k'lu;s]sf] 5 . sd/]8 k|r08n] eg] h:t} xltof/ / k};fsf] dfldnfdf cd]l/sfl;t 6Ss/ lng ;Sg] x}l;otdf g]kfnh:tf] ljkGg k'Ug ;Dej b]lvb}g . To;}n] xltof/sf] x}l;ot ljsf; ug{lt/ nfUg'eGbf s'6gLlts rft'{otf k|bz{g ug{ ;lsof] eg] xltof/ / k};fdf sdhf]/ eP klg g]kfn /fi6« cd]l/sfsf lglDt klg zlQmzfnL ;fljt x'g] lglZrt 5 . x}g olb s'6gLlts rft'{otfdf lrlKnof}+ eg] g]kfn /fi6« jf:tjd} …b'O{ 9'+ufaLrsf] t?nÚ sf] ¿kdf lylrP/ cl:tTj ;dfKt x'g slQ a]/ nfUg] 5}g .
cd]l/sfn] g]kfnnfO{ ef/tsf] cf“vfn] x]5{ . of] s'/f ;a} ;r]t g]kfnLnfO{ yfxf 5 . ljZj hgdtnfO{ klg of] s'/f yfxf gePsf] xf]Og . g]kfnsf] jt{dfg ;+qmd0fsfnLg l:yltdf ef/tnfO{ k|of]u u/]/ cd]l/sfn] g]kfnnfO{ cfkm\gf] lqm8f:yn agfO/x]sf] 5 . dfcf]jfbLnfO{ cft+ssf/Lsf] ;"rLaf6 x6\g] 7"nf] rfxgf To; kf6L{sf zLif{ g]tfx¿df cleJoQm e}/x]sf] l:yltdf cd]l/sfn] dfcf]jfbLsf] cf8df cfZro{hgs ultljlw u¥of] eg] klg c:jfefljs dflgg] 5}g . ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf g]kfnL hgtfsf] ;dy{g kfP/ klg ;Qfdf k'Ug gkfp“bfsf] kL8faf]w dfcf]jfbL g]t[Tjn] ul//x]sf] 5 . To;}n] klg ;Qfdf k'Ugsf nflu h:tf];'s} d"No r'sfpg tof/ x'g'kg]{ cj:yf dfcf]jfbL g]t[Tjsf ;fd' cfOk/]sf] 5 . of] l:ylt /fi6«sf lglDt vt/fhgs xf] .
h;/L g]kfnsf /f0ff zf;sx¿nfO{ cK7\of/f]df kf/]/ ;g\ !(%) df ef/tn] g]kfnl;t c;dfg ;lGw u/]sf] lyof], To;}u/L dfcf]jfbLnfO{ x/]s ;d:ofsf] r+u'ndf km;fP/ p;nfO{ /fhgLlts ¿kdf ktg u/fpg] ef/t / cd]l/sfsf] alnof] u7hf]8 pTsif{df k'u]sf] 5 . ef/t / cd]l/sfsf lglDt g]kfndf dfS;{jfbsf] ljhf/f]k0f c;Dej s'/f xf] . ;f]leot;+3 / rLgh:tf d'n'sx¿df pbfpg vf]h]sf] dfS;{jfbnfO{ …lgld6\ofGg kfg{Ú ;kmn ePsf ;+;f/sf dfS;{jfb lj/f]wL zlQmx¿ g]kfnsf] dfldnfdf r"k nfu]/ a:g] s'/f cfp“b}g . dfcf]jfbL g]t[Tjn] cd]l/sfnfO{ ;fd|fHojfbL geg] klg / ef/tnfO{ lj:tf/jfbL geg] klg tL b]zx¿sf] ;fd|fHojfbL / lj:tf/jfbL rnv]naf6 g]kfn /fi6« ;d:ofu|:t e}/xg]5 . of] tYo dfcf]jfbLs} g]tfx¿n] ga'em]sf eg] xf}Ogg\ Sof/] † cfu] cufl8sf lbgx¿ x]b}{ hfpm“, s] s] x'g] xf] <
lj:yflkt cleofg l;+xb/af/ cfOk'Uof]
alb|g/l;+x s]=;L=
o; b]zdf …u0ftGqÚ cfpnf ls gcfpnf, t/ sf“u|]; / Pdfn] r'gfjdf tfl5P/ PsltxfO ;fgf eO;s]sf 5g\ . rf]S6f vfg uPsf] emf]ndf 8'a]/ d¥of] eg]sf] ;fob oxL xf] . …k|hftGqÚ nfO{ …nf]stGqÚ n] l;Wofof] . ca …nf]stGqÚ nfO{ l;Wofpg …gf}nf] hgjfbÚ -Go" 8]df]qm];L_ cfpg]df dfcf]jfbLsf] tfp/dfp/ rln/x]sf] 5 . …gf}nf] hgjfbÚ eg]sf] nf]stGqsf] dfcf]jfbLs/0f xf] . sf“u|]; / Pdfn] b'of]{wg;efdf b|f}kbLsf] rL/x/0fsf nfrf/ d"sbz{s h:tf eO/x]sf 5g\ dfcf]jfbLs/0fsf] o; bjbjfdf . …k|r08kyÚ¿kL dfcf]jfbL /f]8Dofkdf lx+8\g] b]vfl;sL qmflGtsfl/tfn] sf“u|]; / Pdfn]nfO{ of] xfntdf k'¥ofPsf] xf] . ca u0ftGqeGbf klxn] g} sf“u|]; / Pdfn]n] cfºgf lj;h{gsf nIf0fx¿ b]Vg yfln;s] . To;sf/0f ltgLx¿ dl0f x/fPsf] ;k{h:tf ls+st{Joljd"9 eO/x]sf x'g\ . r'gfj lhltg] e|d h:t} u0ftGqsf lbgdf cfºgf] cu|0fL rxnkxn / lg0ff{os e"ldsf x'G5 eGg] h'g e|d lyof], Tof] e|daf6 oL bnx¿ emNof“:; ePsf b]lvG5g\ .
k|hftGqsf ;+jfxs ;+:yf dflgPsf sf“u|]; / Pdfn] h:tf bnx¿ g/fd|f];“u k5fl/g'eGbf klg uDeL/ tYo /fi6«sf w/f]x/x¿ w/fzfoL x'gyfn]sf 5g\ . u0ftGq cfpg] s'/fnfO{ oL k/flht bnx¿n] u0ftGq cfPsf] xf]Og, /fi6«n] xf/]sf] xf] eGg] cy{df a'‰g' Hofbf oyfy{k/s x'g]5 . em08} ;f9] b'O{;o jif{b]lv g]kfnn] /fh;+:yfnfO{ /fli6«o Pstfsf] k|lts dfGb} cfof] . o; jLr cg]s 3ft–k|lt3ft / ptf/r9fj cfP . g]kfnn] tTsfnLg dxfzlQm j]nfot, h;sf] ;fd|fHodf slxNo} 3fd c:tfp“b}g elgGYof], p;nfO{ x/fP/ of] /fi6«sf] :jfwLgtf, ef}uf]lns cv08tf / /fli6«o Pstf agfO/fVof] . /fh;+:yfnfO{ ;f9] b'O{;o jif{;Dd To;} /fli6«o Pstfsf] k|tLs dflgPsf] lyPg, /fh;+:yfn] cfkm"nfO{ /fi6«sf] w/f]x/ tyf /fli6«o Pstfsf] k|tLs k|dfl0ft u/]sf tYonfO{ hgtfn] dfg]sf x'g\ . cfh ToxL k|df0f / w/f]x/ g]kfnLaf6} u'Dg] l:yltdf g]kfn k'u]sf] 5 . /fi6«n] xfg'{ eg]sf] oxL xf] . nf]stGqsf] 5b\de]ifdf /fi6«nfO{ x/fpg] tTjsf] bjbjfn] lblUjho ul//x]sf] 5 . o; lblUjhodf sf]–sf] ;lsg] x'g\ < k/Gt' ;lsg] qmdsf] k|f/De rflx+ sf“u|]; / Pdfn]af6} x'gyfn]sf] 5 .
dfcf]jfbLnfO{ ;Qf lhDdf nufPsf] kfl/tf]lifssf ¿kdf k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf dfcf]jfbL;“u …/fi6«kltÚ kb dfUb}5g\ . sf]O/fnf /fi6«klt eP/ o; b]zdf gof“ …u'n\ lvNg]Ú s'/f s] 5 < ef]sf]n] vfgf, gfËf]n] gfgf, a]3/jf/n] 5fgf / lg/If/n] lzIff kfpg] aGbf]j:t ul/lbPsf] eP ^ k6s k|wfgdGqL eO;s]sf lul/hfk|;fbn] cfh rLgsf] k/flht Sof]ldGtfª kf6L{sf g]tf Rofª\ sfOz]ssf] lgolt ef]Ug' g} kg]{ lyPg . pgL cfh cfºgf] Oltxf; dfq agfpg] WofpGgdf 5g\ . n3'b[li6 / cNka'l4n] b]zdf u/fPsf b"/ufdL s's[To 5f]Kg kbsf] a'§]bf/ ;'lsnf] tGgf pgL vf]lh/x]sf 5g\ .
h'g g]tf cfºg} Oltxf; agfpg] :jfy{df /fi6«sf] e"uf]nnfO{ ajf{b ug{ yfNb5, h'Qf bfg u/]/ bftfsf] k|lti7f sdfpg ufO{ dfg]{ kfk ug{ k'Ub5, kf6L{nfO{ kl/jf/ dfg]/ Jojxf/ ug'{kg]{ aof]j[4 g]tfn] kl/jf/nfO{ g} kf6L{ dfg]/ c? ;a}dfly cGofo / cTofrf/ nfb\g] ub{5, c?af6 lzi6frf/ vf]Hg]n] d'n'snfO{ e|i6frf/åf/f n'6fp“5, qmflGtsf/L cg'xf/ b]vfpg] gfddf csf{sf ;}GojfbL kf]zfs klx/]/ csf{s} af6f]df …n]º6 /fO{6Ú ug{ k'Ub5, To:tf g]tfaf6 hgtfn] s] cfzf ug]{ < olb cfzf ul/of] eg] Tof] g} c3]{nf] x'g k'Ub5 .
dfcf]jfbLx¿ lul/hfk|;fbnfO{ l;+xb/jf/af6 / /fhfnfO{ gf/fo0flx6Laf6 …lj:yflktÚ ug]{ s;/tdf nfu]sf 5g\ . lul/hfk|;fbnfO{ cem} dfcf]jfbLsf] …d]x/jfgLÚ kfOG5 eGg] cfzf 5 . o:t} …d]x/jfgLÚsf] cfzf /fVg] …k|r08sf ;jf/L dGqLÚ s[i0fk|;fb l;6f}nfn] cfºg} cf“ugdf dfcf]jfbLaf6 w"nf] rf6\g' k¥of] . dfcf]jfbLn] ufp“af6 z'? u/]sf] lj:yflkt cleofgnfO{ l;+xb/jf/df NofOk'¥ofPsf] 5 . ;Qfsf] :jKgdo ljnf;df cGwf] ePsf g]tfn] oxf“ dfq xf]Og, ;+;f/el/ g} ef]Ug'k/]sf] lgolt o:t} 5 . Tof] lgolt g]kfndf k'g/fj[Q ePsf] dfq xf] . dfcf]jfbLn] ufp“af6 k|hftGqjfbL / /fhfjfbLnfO{ lj:yflkt u/]sf] a]nf @)%* ;fnlt/sf kqklqsfx¿df d}n] af/Djf/ n]v]sf] km]l/ kN6fP/ x]g{ ;lsG5– …of] lj:yfkgsf] nx/n] s'g} lbg l;+xb/jf/nfO{ klg cfºgf] rk]6fdf kfg]{5 .Ú ljj]sdf ljsf]{ nfu]sf] / cf“vfdf af];f] nfu]sf] cGwf] / alx/f] dfG5] 3'Dg] d]rdf a;]sf a]nf o:tf s'/f ;'gfpg' efn'nfO{ k'/f0f ;'gfpg' h:tf] dfq ePYof] . t/ efn'nfO{ ;'gfPsf] Tof] k'/f0f g} ;xL ;fljt ePsf] 5 .
…u0ftGqsf lglDt /fhfn] klg of]ubfg k'¥ofpg ;S5g\, Tof] of]ubfg pgn] v'§fn] lbg ;S5g\, /fhu2Laf6 lx+l8lbP/===Ú eG5g\ lul/hfk|;fb sf]O/fnf . sf]O/fnfsf] egfOdf lgM:jfy{ efj JoQm eO/x]sf] 5}g . lghL :jfy{sf b[li6n] eGg] xf] eg] pgL g} ;a}eGbf 7"nf] :jfyL{ 7xl/Psf 5g\ . pgnfO{ …u0ftGq g]kfnsf k|yd /fi6«kltÚ egL Oltxf; / ;fdfGo1fgdf cfºgf] gfd n]vfpg' 5 . a? dfcf]jfbLsf] :jfy{ xfd|f] lrGtfsf] ljifo ePg, hlt sf]O/fnfsf] lghL :jfy{sf nflu l;Ëf] b]zn] kL8f ef]Ug' kl//x]sf] 5 . /fhgLltn] /fi6«nfO{ k/flht ul//x]sf] ;Gbe{df k/flht /fi6«sf gful/sx¿n] cfufdL lbgdf s's'/n] klg gkfPsf] si6 / oftgf ef]Ug' gknf{ eGg} ;lsGg . /fhfn] ;xh ¿kdf u2L 5f]l8lbP u0ftGqdf /fhfnfO{ k"0f{ gful/s clwsf/ lbg], dfcf]jfbL g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{sf] egfO cgf}7f] nfUbf] 5 . /fhfn] u2L 5f]l8lbP gful/s x'g] xf] . gful/ssf] x}l;otn] :jtM kfpg] ;+j}wflgs xs s;nfO{ lbg] jf glbg] egL 8f= e§/fO{n] tf]s cfb]z ug'{sf] lgot s] xf] < of] t …/fhfn] u2L 5f]l8lbP xfdL pgsf kf“rj6f >L dWo] Pp6f >L pg}nfO{ lbg] 5f}+Ú eg] h:t} xf] .
cfh;Ddsf] /fhgLlts ljsf;qmdnfO{ x]bf{, lul/hfk|;fb, dfwj g]kfn, clds z]/rgx¿ t dfcf]jfbLsf] w/fnf] / k|r08 tyf afa'/fdnfO{ b'nfxf agfP/ 8f]nf ;jf/ u/fO/x]sf hGtL dfq /x]5g\ eGg] efg x'G5 . sf“u|]; / Pdfn]sf] …hGtL /fhgLltÚ hGtL h:t} Ifl0fs x'gnfu] h:tf] 5 . g]kfndf /fhtGq / lxGb" /fi6«sf] x}l;ot kmsf{pg, ef/tLo e"ldaf6 ul/Psf] xltof/ p7fpg] 3f]if0ff /fhtGqnfO{ abgfd ug]{ csf]{ cltjfbL if8\oGq tyf ds{6 rl/q dfq xf] . zfxj+zLo /fh;+:yf nf]slk|otfsf] zlQmdf l6S5 g ls xltof/sf] lx+;frf/åf/f . lx+;fsf] x7 lng] …e/ts]z/ k|jlQÚ cfTd3ftL cltjfbsf] s'Voft ¿k xf] . g]kfnsf] /fh;+:yfnfO{ cfh of] l:yltdf k'¥ofpg Tof] k|j[lQ sd lhDd]jf/ 5}g . d'9]jn / d"v{tfn] xf]Og, a'l4 / ljj]ssf] hgd'vL cEof;n] dfq of] /fi6« hf]luPnf . olb /fi6«sf w/f]x/x¿sf] k'gM:yfkgf ug]{, ;fy{s k|hftGq tyf ;+ljwfgjfbsf] k'gM:yfkgf ug{ clx+;fTds cfGbf]ng ug]{ xf] eg] To;sf kIfdf ljj]szLn nfvf}+ gful/sx¿ clxn] klg To:tf] cfGbf]ngnfO{ ;fy lbg tof/ 5g\ . Tof] cfGbf]ngn] k|ltlglw;ef 3f]if0ff–@)^# sf] c/fhstfjfbL ljGb'af6 xf]Og, )$^ r}t @^ sf] d]nldnfk / ;xdltsf] k|hftflGqs ljGb'af6 k'gMk|:yfg z'? ug'{k5{ . /fh;+:yf rflxPsf] of] /fi6« hf]ufpgsf nflu xf] . …c;kmn /fi6«Ú gxf];\ eGg] ;ts{tf ln+bfln+b} …k/flht /fi6«Ú sf] gf}jt cfO;Sof] . k[YjLgf/fo0f zfxn] …ljhoL /fi6«Ú sf] ¿kdf :yflkt u/]sf] g]kfnsf] /fli6«o Pstfsf] ;"q ca sf] xf] < clxn]sf slyt …qmflGtsf/LÚ n] lng'kg]{ hjfkmb]lxtfsf] cfwf/e"t ljifo xf] of] .
;+3Lotfsf] :ki6tfn] dfcf]jfbLnfO{ lhtfof]
–rGb|k|sfz aflgof“–
lgjf{rg ;DkGg eof] . Psfb'O{ ckjfbx¿ /x]xf]nfg\, l;+uf] dt kl/0ffdnfO{ cgk]lIft / csNkgLo eGg ldNb}g . xfg}{kg]{ pDd]bjf/x¿sf] lgjf{rgdf k/fho eof] . a? s}of}+ lhTg}kg]{x¿n] ljhodfnf klxl/g] cj;/ kfPgg\ . lgjf{rg n8\g] x/]s pDd]bjf/nfO{ cfkm"n] …lhTg} kg]{ xf]Ú h:tf] nfUg' :jefljs xf] . p;nfO{ nfUg' of}6f s'/f xf], hgtfsf] ?lr / lgdf{0f csf]{ s'/f xf] . :jtGq dtbftfx¿sf] b[li6df s'g} JolQm, ;d"x jf bn ljz]ifsf] O{R5f, dxTjfsf+Iff / cfu|xsf] s'g} dxTj x'“b}g . h;nfO{ dgnfU5 p;nfO{ dtlbg dtbftfx¿ :jtGq x'G5g\ . o;k6s ePsf] klg ToxL xf] .
hgtfsf] :jtGq lg0f{oaf6 pTkGg kl/0ffdnfO{ …c:jfefljsÚ / …csNkgLoÚ eg]/ s}of}+ ljåfg, a'l4hLjL / 7"nfkf6L{x¿n] hgcledtsf] cad"Nog / ckdfg ug]{ nfhdbf]{ w[i6tf lsg u5{g\ s'GgL <† hgtfsf] ljZjf; lhTg]x¿n] lgjf{rg klg lht], hgtfsf] dg lhTg g;]sfx¿n] k/fho ef]u] . jf:tljstf t ToxL g} xf] . of] tYonfO{ o;/L g} cfTd;ft ug}{ k5{ .
hgdtsf] sl7g cUgLk/LIffaf6 af/Daf/ u'h|g'kg]{ x'gfn] kf6L{x¿åf/f cfkm\gf] xf/hLtsf] ;dLIff ul/g' :jefljs xf] . kl5Nnf] dtkl/0ffdsf] jf:tljs sf/0f klxrfg ug{ ;lsPg eg] g t xf/nfO{ hLtdf abNg ;lsG5 g t hLtnfO{ lg/Gt/tf lbg g} ;lsG5 . To;}n] xfg]{ lhTg] b'a}y/Ln] lgjf{rg kl/0ffdsf] /f}+–lr/f ljZn]if0f ug}{ k5{ . k/fho s;}sf nflu ?lrs/ nfUb}g . :jefjtM o;k6ssf] lgjf{rgdf g]kfnsf 7"nf dflgPsf b'O{ bnx¿ k/flht x'g'kbf{ ddf{xt ePs} xf]nfg\ . lgjf{rgsf] ;dLIffdf tL
kf6L{x¿sf] s'07fsf] cleJolQm ;fj{hlgs x'g'nfO{ klg cGoyf 7flgxfNg' x'“b}g . cfkm"x¿n] lgjf{rg xfg'{kg]{ sf/0fx¿ eg]/ olta]nf tL kf6L{x¿åf/f h]–h:tf ts{x¿ ;fj{hlgs ul/Psf 5g\ tL ;a} tklznsf ljifox¿ dfq x'g\ . c;n / jf:tljs s'/f t tL b'O{ bnx¿n] hgtfsf] ljZjf; hf]ufpg g;s]s} x'gfn] k/flht ePsf x'g\ . hgtfdf gof“ cfzf hufpg g;s]s} sf/0fn] xf/]sf x'g\ . olQhfaf] s'/f yfxf kfpg xKtfe/ dfyfkRrL ul//xg' kb}{gYof] . x'gtf km]l/–km]l/ klg lgjf{rg n8\g'kg]{ x'gfn] ;f]emf] afËf] b'a}af6f] clVtof/ ubf{ klg lgjf{rgdf lsg s;/L k5fl/of] eg]/ cfTd;dLIff ug}{ k¥of] . lgjf{rg kl/0ffd cfkm\gf] kIfdf kfg]{ s'grfxL+ tTjsf] sdL /x\of] eg]/ dl;gf] u/L tYo s]nfpg' :jfefljs} xf] .
lhTg]x¿n] s:tf] d"Nof+sg u/] xf]nfg\ s'GgL < xfg]{x¿sf] d"Nof+sg / ;dLIff eg] p:t}–p:t} /x]sf] b]lvof] . h'g–h'g sf/0fn] ubf{ g]skf Pdfn]n] cfkm" k/flht ePsf] 7fGof], g]kfnL sf+u|];sf] 7DofO{ klg b'?:t To:t} /x\of] . lxhf] cl:tsf lgjf{rgx¿df Psn] csf{nfO{ wf“wnL / clgoldttfsf] cf/f]k nufpg] k/Dk/f g} a;fn]sf tL b'O{ kf6L{x¿n] ToxL cf/f]k o;k6s ;+o'Qm ¿kdf g]skf dfcf]jfbLnfO{ nufP . xf] cjZo, g]skf dfcf]jfbLsf] hLtsf] kl/0ffd oL b'a} kf6L{sf] xf/sf] sf/0f aGof] . p;n] glhltlbPsf eP logLx¿n] xfg'{kg]{ x'“b}gYof] . g]skf dfcf]jfbL hgdtaf6 l;lgQ a9fl/G5 / cfkm"x¿n] lgjf{rg lhltG5 eGg] :jKg ;+;f/df /dfPsf kf6L{x¿nfO{ lgjf{rg kl/0ffdn] ddf{xt agfof] . o; cy{df g]skf dfcf]jfbLk|lt oL b'a} kf6L{df clnstf c;Gtf]if, clnstf cfqmf]z, clnstf 8fx / clnstf k|ltzf]wsf] efj b]lvg' c:jfefljs xf]Og . …lvl;ofgL laNnL, vDaf gf]+r]Ú . pgLx¿n] uGb} gug]sf] zlQmn] csNkgLo kl/0ffd NofPsf] b]Vbf pgLx¿df z+sf pAhg' klg plQs} :jfefljs xf] . elgG5–dfG5]n] l;+uf] ;+;f/nfO{ cfkm" h:t} b]V5 /] † o;cl3sf lgjf{rg lhTg cfkm"x¿n] h]–h:tf xys08fx¿ ckgfpg] ul/Psf] lyof] o;k6ssf] g]skf dfcf]jfbLsf] ljhosf] sf/0f klg ToxL xf]nf eGg] cg'dfg ug'{klg plQs} :jefljs xf] .
g]kfnL sf+u|]; / g]skf Pdfn]n] cfkm"x¿ lgjf{rgdf k/flht x'g'kgf{sf sf/0fx¿ h]–h] 7x¥ofPsf 5g\, tL s'/fx¿;“u ;xdlt jf c;xdlt hgfpg'sf] s'g} cy{ 5}g . ;j{;fwf/0fsf] ;/f]sf/sf] ljifo Tof] x'“b} xf]Og . cfkm\g} sdhf]/Lsf sf/0fn] xf/] klg xf/], hgtfsf] lt/:sf/sf sf/0fn] xf/] klg xf/], dtbftfsf] cljZjf;sf sf/0fn] xf/] klg xf/], g]skf dfcf]jfbLsf] tkm{af6 ePsf] wf“wnLsf sf/0fn] xf/] klg xf/] . pgLx¿sf] k/fhonfO{ l;+uf] ;+;f/n] …nfndf]x/Ú nufO{;s]kl5 s'/f] 6'lËof], ;lsof] . To;}n] o; ljifodf yk ax;, ljjfb ug'{sf] s'g} cy{ 5}g .
xf/ / hLtsf w]/} sf/0fx¿ vf]tlnPsf 5g\ . ltgLx¿df sda];L ;Totfsf] c+z xf]nf jf gxf]nf eGg] s'/fdf lg/Gt/ ljjfb ax; x'“b} unf{ . t/ g]skf dfcf]jfbL kf6L{sf] kIfdf olt7"nf] dt;+Vof lsg cfof] eGg] s'/fsf] ;aeGbf alnof] / e/kbf]{ sf/0ftkm{ tL ;a}sf] Wofg k'Ug g;s]sf] xf] ls h:tf] b]lvof] . l;+uf] g]kfn / g]kfnLsf] c+za08fsf] ;'ljwf Psn} sf7df8f}+n] pkef]u ub}{ cfof] . ;lbof}+b]lv df]km;n pk]lIft /x\of] . sf7df8f}+af6 af“sL g]kfn ;w} zf]lift /x\of], pTkLl8t /x\of] . ToxL lgolt ;lbof}+b]lv Psefiff / Pshfltaf6 zfl;t x'“b} cfPsf ljleGg hflt / efiffn] zf]if0f Joxf]b}{ cfPsf lyP . o; k6s d'n'ss} ;femf ;jfn ag]sf] /fHosf] ;+3Lo 9f“rfdf ul/g] k'g;{+/rgfnfO{ cr's cf}ifwLsf] ¿kdf l;+uf] d'n'sn] a'em]sf] 5 . hftLo / eflifs cfwf/df ;+3/fHox¿sf] lgdf{0f ug]{ g]skf dfcf]jfbLsf] k|:tfjn] ;a} lk5l8Psf hfthflt / efiff efifLsf] dg lhTg ;kmn eof] . r'gfjL k|lta4tf–kqdf /x]sf] ;+3/fHo lgdf{0fsf] :ki6tfn] g]skf dfcf]jfbLnfO{ lgjf{rgdf ljhoL agfpgdf dxTjk"0f{ e"ldsf lgjf{x u¥of] . dfcf]jfbLsf ck]Iffs[t sd kl/lrt pDd]bjf/x¿n] lgjf{rg lhTg] sf/0f blnt, hghflt, cflbjf;L jf lk5l8Psf] ju{sf] k|ltlglw ePsf sf/0fn] geP/ dfcf]jfbLsf k|ltlglw ePs} sf/0fn] xf] eGg'kg]{ x'G5 . pbfx/0fsf] lgldQ DofUbL lhNnf of}6}sf] dtkl/0ffdnfO{ lng ;ls+bf] /x]5 . $& k|ltzt du/ cflbjf;L /x]sf] DofUbLdf g]skf Pdfn]sf tkm{af6 p7fOPsf du/ ;d'bfosf pDd]bjf/n] k|fKt u/]sf] @! k|ltzt dtsf] t'ngfdf !# k|ltzt hg;+Vof /x]sf] a|fxd0f ;d'bfoaf6 pDd]bjf/ lbPsf] g]skf dfcf]jfbLsf] kIfdf $@ k|ltzt eGbf a9L dt k/]af6 s] lgZsif{ lg:sG5 eg] DofUbLsf du/ ;d'bfosf dtbftfx¿n] ;+3Lo /fHo lgdf{0fsf] cfwf/df c:ki6 /x]sf] Pdfn]sf :jhftLo pDd]bjf/nfO{ eGbf …du/ftÚ u0f/fHosf] kIfdf /x]sf] dfcf]jfbLsf ljhftLo pDd]bjf/\nfO{ dt lbg ?rfof] . DofUbL lhNnfdf b]lvPsf] dtbfgsf] k|j[lQn] b]ze/Ls} k|ltlglwTj u5{ eGg ;lsG5 . dw];jf;L bnx¿sf] k|r08 ljhosf] cfwf/ klg ToxL g} xf] . ;a}sf ;fd' v'nf k':tssf ¿kdf /x]sf] g]skf dfcf]jfbLsf] ljhosf] lg0ff{os tTjnfO{ b]vfGb]vL u/]/ cGo lemgf dl;gf sf/0fx¿ vf]tNg', sf]6\ofpg' s'g} t's 5}g eGg' cltzof]lQm 7xb}{g .
;]gfsf] ;"rgfn] afa' 5f]/fsf] Hofg arfof]
– k|sfz bfxfn
-k|r08 k'q_
lhh'a'af sfnsf] k':tf gfd sxlnPsf hldGbf/ lyP /] . k|z:t cGg / k};f ePsfn] bfxfn kl/jf/ ;e|fGt kl/jf/sf ¿kdf lrlgg' :jfefljs} xf] . kl/jf/ ;+Vof a9\b} hf“bf / k}t[s ;DklQ c+zj08f ub}{ hf“bf afh] d'lQm/fdsf] ;dodf cfO{ k'Ubf kfl/jfl/s cfly{sl:ylt sdhf]/ x'g k'u]sf] lyof] . cfly{s cj:yfn] ubf{ 3/df b'O{ 5fs vfgf vfg;d]t wf}–wf} k/]/ g}+ @)!( ;fndf sf:sL lhNnf l9s'/kf]v/L @ af6 afh] d'lQm/fd kl/jf/ ;lxt lrtjgsf] e/tk'/ lzjgu/ uflj;df a;fO{ ;/]/ ToxL 3/ agfpg k'Ug' eof] . pxf“n] !@ ;o ?lkof“ dfq c+z kfpg' ePsf] lyof] . d}n] ;'g] cg';f/ ;'?sf lbgx¿df xfd|f] bfxfn kl/jf/ b'MvL kl/jf/sf] ¿kdf /x] klg kl5 s8f d]xgt u/]/ lrtjgdf kf“r lj3f hldg hf]8\g ;kmn eof] . To;kl5 dfq cfly{s l:ylt dWod juL{o kl/jf/df ljsl;t x'g k'Uof] .
lktf k|r08 -k'iksdn bfxfn_, cfdf ;Ltfsf] sf]vaf6 tLg hgf /]0f', 1fg' / u+uf lbbLalxgLx¿sf] hGd e};s]kl5 @)#* ;fn c;f/ !& ut] d]/f] hGd lrtjgdf ePsf] xf] . To;a]nf k+rfotL Joj:yfsf] r'gfj alxisf/ ubf{ lktf k|r08sf] z}lIfs k|df0fkq / g]kfnL gful/stf ;d]t k|x/Ln] cfkm\gf] sAhfdf lnPsf lyP /] . To;}tfsf a'af cfkm\gf] hLjg /Iffsf nflu e"ldut x'g' eP kZrft\ cfdf ;Ltf dfOtLdf hfg' ePsf] / kl5 3/ kms{bf k|x/Ln] klxn] g} vfgtnf;L ug{ 9f]sf, b/fh, ;a} tf]8]/ ;;'/f -d]/f xh'/a'af_ d'lQm/fdnfO{ lu/kmtf/ u/L ;s]sf lyP /] . @)#* ;fnb]lv ;+o'Qm kl/jf/af6 5'l§P/ Psn kl/jf/sf] ;+rfng ug]{ cleef/f a'afn] lgjf{x ug{' k¥of] . cfdfn] 5f]/f, 5f]/Lx¿nfO{ kfng kf]if0f / k9fp“bf htgsf ;fy /fv]sf uxgf;d]t a]r]/ b'Mv, bb{, ;f:tL;d]t vfP/ si6bfoL hLjgofkg ul//xg' eof] . dnfO{ klg yf]/} ;Demgf 5 .
a'af e"ldut x'g' ePkl5 ;'?sf s]xL lbg gf/fo0fu9 d} a:g' eof] . gf/fo0fu9 ;a} If]qsf] nflu kfos kg]{ 7fp“ /x]sf] sf/0fn] ;a}lt/sf qmflGtsf/L /fhgLlts JolQmx¿ cfpg] / a'af k|r08;“u /fhg}lts ¿kdf jftf{nfk ul//x]sf] cj:yfdf cfdfn] tL ;a}sf] nflu vfgf ksfP/ v'jfp“g' x'GYof] . @)$@ ;fnsf] ad sf08kZrft\ b]zsf] /fhgLlts jftfj/0f 7Ls gePsfn] @)$$ ;fnb]lv cfdf klg e"ldut x'g' eof] . @)$^ r}q @^ ut] lqkIfLo ;Demf}tf eP/ #) jif{;Ddsf] k+rfotL ;Qf 9n]kl5 a'afcfdf;lxt l;+uf] kl/jf/ lrtjgaf6 sf7df8f}+ /fhwfgLdf cfP/ a;f]af; ul//x]sf 5f}+ .
@)%@ ;fn kmfu'g ! ut]b]lv b]zdf g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ sf] g]t[Tjdf hgo'4sf] ;'?jft u/]sf] ;dodf d sf7df8f}+ uf]u+a'df k9\b} ly“P sIff cf7df . d dgf]x/ dfWolds ljBfnodf k9\b} ubf{ k|x/Ln] bfxfn y/ ePsfx¿nfO{ :s"n :s"ndf uP/ vf]Hg yfn]kl5 c;'/Iff pTkGg eP/ afWotfj; dfcf]jfbL kf6L{sf] lgb]{zgdf g} ef/tsf] k+hfj hfnfGw/ l:yt tLgj6f :s"n km]b]{ k9\b} ubf{ l8cfO{eL sn]haf6 aLP8;Ddsf] lzIff lnP“ . a'af k|r08n] dnfO{ k9]/ 7"nf] dfG5] aGg'k5{ eg]/ slxNo} klg eGg' ePg . dfS;{jfbL bz{g cWoog ug{ ;Nnfx lbg' x'GYof] . kf6L{df nfUg clek|]l/t ug'{x'GYof] . cWoog d]/f] ?rLsf] ljifo ePtf klg lktfs} ;'/Iffsf] lhDdf ddfly cfO{k/]sf] / sfo{Jo:ttfn] ubf{ kof{Kt k9\g] ;do ePg . hgo'4sfntfsf ef/tlt/ a:bf sDKo'6/df nfdf] ;do;Dd a:g] ePsfn] a9L cWoog ug'{ kYof]{ . ef/tdf /xg] qmddf /f]Nkflt/ cfjfthfjt uy]{+ . /f]Nkf cfp“bf cl3Nnf] jif{ e]6]sf] ;fyL x'“b}gy] . o'4sf] qmddf dfl/Psf x'Gy] . cfkm\gf ;fyLx¿ o'4sf] qmddf zxLb eO;s]sf] ;'Gbf dnfO{ eSsfgf] km'6]/ cfp“Yof] .
/fhgLltdf ?lr ePtf klg cWoog k"/f u/]kl5 dfq hgd'lQm ;]gfdf hfg] OR5f lyof] . of] cfkm\gf] rfxgf lktfnfO{ ;d]t JoQm u/]“ . kl5 dfcf]jfbLn] ;+qmd0fsfndf hf] kfof] ToxL JolQmnfO{ x]8Sjf6{/df /fVbf ;'/Iffdf ljZj:t x'g g;lsg] lgisif{ lgsfNof] . kf6L{n] ;a} JolQmx¿nfO{ ljZjf; gug]{ 7x/ u/]kl5 dnfO{ x]8Sjf6{/sf] ;'/Iffsf] lhDdf lbOPsf] xf] . ;dfhdf juL{o cfGbf]ng 5]8\g] s'/f Tolt ;lhnf] lyPg . Ps ju{nfO{ lr9\ofP/ csf]{ ju{sf] lxt ug]{ s'/f 7\ofSs} Jojxf/df plqPsf] lyPg . kmn:j¿k kf6L{n] ;'?sf lbgdf hxf“–hxf“ gftfuf]tf /x]sf lyP, Toxf“–Toxf“ ;]N6/ lnP/ To; kZrft\ cfkm\gf] kf6L{sf] ;+u7g klg lj:tf/ uYof]{ . To;af6 hgo'4n] Psflt/ u'0ffTds km8\sf] t lnof] t/ csf]{lt/ bL3{sfnLg ¿kdf ljrf/sf] ;DaGwnfO{ k|efljt kf/]/ gftfsf] ;DaGw ghflgbf]+ kf/fn] emf“lub} uPsf] lyof] . ;'?sf ;dodf ;ft hgfhlt g]tfx¿n] e"ldut eP/ hgo'4sf] tof/L ul//x]sf] cj:yfdf ;+u7g lj:tf/ ug{ ;lhnf] gePsf] sf/0f dfcf]jfbLn] ljrf/sf] ;DaGw eGbf klg gftf uf]tfx¿ dfkm{t kf6L{sf] bfo/f km/flsnf] kfg]{ sfo{ u/]sf] lyof] .
/f]Nkf x]g]{ dfcf]jfbL kf6L{sf] ljz]if Ao"/f] lyof] . ToxL Ao"/f]sf] If]qLo ;b:o ;d]t eP“ d . dnfO{ ;a} xltof/ rnfpg cfPtf klg 6]«lgª eg] lnPsf] 5}g . hgo'4sf] qmddf ;]gf;“usf] o'4sf] cjnf]sg glhsaf6} k6sk6s u/]“ . t/, cfkm} o'4 n8\g hfg] s'/f ePg . lktfsf] lhDdfdf cfO;s]kl5 a;]s} 3/df ad, uf]nL ;}lgsn] k|xf/ u/]sf] lyof] . d / a'af /f]Nkfdf a:g] qmddf ;]gfn] of] 3/df k|r08 a:5 eGg] s'/f yfxf kfPsf]n] xfdLdfly cfqmd0f ug{ cfp“b}5 eGg] s'/f Pslbg klxn] g} yfxf eof] . ;]gfs} dflg;n] u'Kt¿kdf xfdLnfO{ l/kf]6{ k'¥ofp“Yof] . ;]gfsf] o:tf] s'/f yfxf kfPkl5 of] 3/df a:g x'“b}g eGg] lg0f{o ePsf] lyof] . xfdLn] Tof] 3/ 5f]8]sf] ef]lnkN6 ;]gfn] x]lnsf]K6/af6 ad xfg]/ 3/ Wj:t kfl/lbof] . ToxL 3/df a;]sf] eP afa' 5f]/f dfl/g] lyof}+ .
hgo'4sf] qmddf clGtd tof/L kf6L{n] ul//x“bf d'lUngsf] k'nlt/sf] 36gfdf a'af sl/a sl/a l;l4 ;Sg' ePsf] lyof] . /f]Nkfdf a:bf / r'gafª a}7seGbf cufl8 ;]gfsf] xjfO{ cfqmd0fdf pxf“ afnafn aRg' ePsf] lyof] . /fª;Lsf] 8f“8f ufp“df kf;fª Pp6f 6]G6leq ;'/Iffy{ /x]sf] cj:yfdf ldng 8f“uL, ;8s, k|jL0f, ljZjf;nfO{ a'afsf] ;'/Iffsf] nflu lhDdf lbPsf]n] To; Pl/ofsf] rf/}lt/sf cfz+lst gfsfx¿df PnPdhL / hLkLPdhL kf]i6x¿ v8f u/]/ ;'/Iff ug]{ ul/Psf] lyof] . sdf08/ kf;fªn] 6]G6leq ldng 8f“uLnfO{ af]nfP/ eGg' eof] …xfd|f] s]Gb|Lo sfo{qmd x'“b}5, To;}n] ef]ln cWoIf k|r08nufot ;a} hgf lx8\g' k5{ . ;a} ;fyLnfO{ tof/ ug'{ xf]nf . Toxf“af6 lx8]/ nfdf] Ps lbgsf] b"/L kf/ ub}{ ?s'd lhNnfsf] nfjfª k'u]/ bz lbg;Dd kf6L{sf] kf]ln6Ao"/f] a}7s a;]sf] lyof] . nfjfª a}7skl5 a'af;lxt ;a} sdf08/x¿ km]l/ k'/fg} 7fp“df cfkm} kms{g' eof] . a}7sdf ljutb]lv jt{dfg;Dd sDo'lgi6 kf6L{leq b]vfk/]sf] ljleGg k|j[lQ, ljz]iftM u'6 / km'6jfbL x'“b} l;l4Psf] Oltxf;af6 lzIff lnP/ kf6L{nfO{ s;/L cufl8 a9fpg] / cGt/;+3if{nfO{ s;/L ;+rfng ug]{ eGg] k|d'vnufot cGo ljifodf Jofks¿kdf 5nkmn ePsf] lyof] .
e"ldut ePkl5 nueu k'/} ;do lktf;“u} /x“b} b'O{ jif{;Dd /f]Nkflt/} latfP“ . vf/fsf] o'4tfsf /f]Nkfsf If]qsf] glhs} a;] klg a'af k|ToIf o'4df hfg' ePg . a'afnfO{ s]xL eof] eg] o'4 g} wd{/fp“Yof] . lkmN8 sdf08/ kf;fªx¿ ePsfn] o'4sf] 36gfaf/] a'afn] 306f, 306fdf hfgsf/L lng] sfd ug'{x'GYof] . Tof] afx]s af“sL ;do ef/td} a;]sf] lyP“ . vf/fsf] o'4tfsf a'af / d}n] s]xL c;'/lIft dx;'; u¥of}+ . Ps 7fp“df a:bf cfwf 306f k/ ;]gf cfof] eGg] xNnf rNbYof] . km]l/ Tof] 7fp“af6 efufefu eP/ csf]{ 7fp“df k'Ubf Toxf“ klg To:t} x'GYof] . ;]gfn] x]lnsf]K6/n] To;tfsf rf/}lt/ u:tL ub{Yof] . xfdLx¿ n'Sb}, efUb} csf]{ 7fp“df hfg afWo x'g' kb{Yof] .
d}n] k|foM lbgx'“ h;f] k|To]s hgd'lQm ;]gfn] af]Sg] cf};t tf}neGbf 7"n} ef/L af]s]/ ljs6 kxf8df ofqf ul//x]sf] ;dodf ;}lgssf] 3]/faGbLsf aLr s]Gb|Lo sfof{nosf dxTjk"0f{ ;fdu|Lx¿ h+unleq vf8n vGb} k'/]/ kl5 ;}lgs 3]/f tf]8]/ km]l/ vf8n vf]tNb} ;fdfg lk7\o'“df af]s]/ a'afsf] sfof{notkm{ lgw{Ss;“u cfjfthfjt ug]{ e"ldsf ;d]t lgefP“ .
ef/tdf /x“bf sd/]8 ;'/]z cfn]du/ / dft[sf ofbj h'g ;dodf lu/km\tf/ kg'{ eof] To;sf] bz ldg]6 k5fl8 a'afsf] ToxL“ hfg] sfo{qmd lyof] . ToxL ;dodf xfd|f] 3/fo;L ;/;Nnfx cln nDa]/ l9nf] ePsf] sf/0fn] ubf{ a'af dft[sf ofbj / ;'/]z cfn]du/;“u e]6 ug{ hfg] cj:yfdf pxf“x¿nfO{ kmf]g ug{ nfUbf kmf]g gnfu]kl5 :6fkmnfO{ Toxf“ a'‰g k7fp“bf t Toxf“ k'ln;} k'ln; /x]sf kfP5g\ . :6fkmn] Tof] 36gf b]v]kl5 kSs} klg pxf“x¿ lu/km\tf/ kg'{eof] eGg] ;f]r]/ kms{g' eof] . d]/f] 3/ -sf]7f_ dft[sf ofbjx¿n] b]Vg' ePsf] lyof] . Psflt/ ;'/Iffsf] s'/f lyof] eg] csf]{lt/ g]tfx¿ lu/km\tf/Ldf k/]sf]df Hofb} lrGtf pTkGg ePsf] lyof] . To;/ft a'af / d Toxf“ a;]gf}+ . To;a]nf d}n] g]tfx¿ lu/km\tf/ k/]kl5 hlt;'s} b[9 ePklg vt/f x'g ;S5 eGg] :ki6¿kdf dx;'; u/]“ .
bf];|f] ;+s6sfnkl5 ef/tLo ;/sf/n] dfcf]jfbLnfO{ ef/tdf s8fO{ ug{ yfn]kl5 kf6L{sf] s]Gb|Lo ;ldltn] zLif{ g]t[Tjn] g]kfnleq} a:g] lg0f{o u/] . kl5 xfd|f] kl/jf/ /f]Nkfd} a:g uof] . To;tfsf klZrd sdf08 O~rfh{ lbjfs/ klg /f]Nkfd} /xg' x'GYof] . To;}qmddf lbjfs/hLsL ;'k'qL k|ef af]u6L / d]/f] aLrdf asfObfn] k|]dsf] rSs/ rNof] . clg k5fl8 kf6L{sf] lg0f{okl5 g} ef/tdf xfd|f] w"dwfd;“un] ljjfx eof] . t/ b'O{ jif{kl5 g} c;dembf/L a9]sf] sf/0f ;DaGw ljR5]b eof] . sf:sLsf] x]Dhf ufp“ lgjf;L b]js[i0f lqkf7LsL ;'k'qL l;h{gf lqkf7L;“u d]/f] bf];|f] ljjfx @)^$ ;fn df3 # ut] kf]v/fdf eJotfsf ;fy ;DkGg eof] . Toxf“ d]/f] bf];|f] ljjfx ePsf] v';LofnLdf ;+rf/ dfWod;fd' a'af gfRg' ePsf] lyof] .
k|:t'ltM cf/s] /f}lgof/
/fi6« eofjx ;+s6sf] uGtJodf
;'bz{g zdf{
cf}Bf]lus /fi6«x¿n] u/]sf] jfo' k|b'if0f, hldgdf /f;folgs dnsf] Hofbf k|of]u, hg;+Vof a[l4b/ / clgolGqt /fhgLlts åGån] ubf{ pTkGg ;fdflhs ;d:ofx¿sf] sf/0f vfBfGg pAhgLdf ljZje/L g} x|f; cfPsf] 5 . h;sf] sf/0f of] jif{ eofgs clgsfn kg{ ;Sg] vt/f ;DalGwt If]qsf lj1x¿n] cf}+NofPsf 5g\ .
clzIff, cNk1fg / ;/sf/sf] cb"/blz{ gLltsf sf/0f ljsf;f]Gd'v, To;df klg /fhgLlts cl:y/tf ePsf d'n'sx¿df of] jif{ vfBfGg ;+s6 b]vf kg{ yfn]sf] 5 . g]kfn klg of] ;d:ofaf6 d'Qm 5}g . ;'b"/ / dWoklZdf~rnsf lxdfnL tyf kxfl8 lhNnfx¿df ef]sd/Lsf] ;d:of b]vfkg{ yfln;s]sf] 5 . cl:y/ cGt/f{li6«o ljlQo ahf/, pmhf{ ;+s6 / hnjfo' kl/jt{gn] ubf{ pAhgLdf b]lvPsf] x|f;n] ubf{ jt{dfg g]kfnsf] cy{tGqdfly uDeL/ c;/ kg{ ;Sg] nIf0fx¿ b]vf k/]sf 5g\ . pmhf{ cyf{t\ OGwg ;+s6 eGbf klg 7"nf] vt/f hnjfo' kl/jt{gn] lgDTofpg] u5{ . h;sf] sf/0f xf] cf}Bf]lus /fi6«x¿n] a9Ldfqfdf pTkfbg ug]{ sfj{g8fOcS;fO8 Uof“;sf] jfo'd08ndf a[l4 ;fy} cf]hf]g kqsf] IfoLs/0f .
clxn];Ddsf] ljZj ;dfh / ahf/sf] l:ylt x]bf{ b'O{ ljzfn hg;+Vof ePsf d'n'sx¿sf] aLrdf cjl:yt g]kfndf vfBfGg ;+s6 t b]vf k/]sf] 5}g t/ c;Gt'lnt ahf/ d"Non] hgtfnfO{ eg] cfqmfGt kfg{ yfln;s]sf] 5 . w]/} xb;Dd lgolGqt lrlgof“ cy{tGq / ;dfhsf] sf/0f ;Defljt vfB ;+s6df pQ/af6 t vt/f b]lvPsf] 5}g . km]l/ rLgn] cfkm" vfBfGgdf cfTdlge{/ /x]sf] hgfO;s]sf] 5 . t/ tLglt/af6 3]/]sf] ef/tdf yf]/} dfqfdf clgsfnsf] nIf0f b]vfk¥of] eg] g]kfnsf] l:ylt eofjx x'g] kSsf 5 .
df};dn] *) k|ltzt ;fy lbPdf dfq} klg g]kfnn] lglZrt kl/0ffddf vfBfGg ljqmL ug{ ;S5 . t/ ^% k|ltzt eGbf cf]/fnf] em¥of] eg] clgsfnnfO{ 6fg{ bftfx¿ vf]Hg} kg]{ cWoogx¿n] b]vfPsf 5g\ . of] jif{;Ddsf] jftfj/0fLo k|efj / pAhgL b/ x]g]{ xf] eg] ;/sf/n] clxn]b]lv g} gof“ s[lifgLlt c+lusf/ ug'{kg]{5 . To;sf] nflu ljutsf cj}1flgs s[lif gLlt / vfBfGg cfoft–lgof{tdf ;dofg's"n 9+un] kl/dfh{g ug}{ kg]{ x'G5 .
cGt/f{li6«o k|efjsf] sf/0f b]zn] ;d:of em]Ng' gk/f];\ eg]/ ;/sf/n] gof“ s[lif gLlt tTsfn} canDag ug'{kg]{5 . s]xL /fhLlts bnsf 3f]if0ffkqx¿df elgP h:tf] hldgnfO{ vl08s/0f ug]{ ;/sf/L gLlt ;f“lRrs} sfof{Gjog ePdf To;n] Nofpg ;Sg] pyn–k'ynn] ;fdflhs ;+/rgf g} nyfln+u kfl/lbg ;S5 . s[lif pkhsf] nflu eg]/ clxn] klg ;/sf/L If]qaf6 …ljsf;] dnÚ sf] k|of]u ug{ hgtfnfO{ pS;fpg] sfd eO/x]sf] 5 . /f;folgs dn eGbf k|f/f+lus cfy{t\ h}las dn k|of]u ug{ ;Nnfx lbg'kg]{df ljZjaf6} lt/:s[t dn le8fP/ pAhgL 36fpg] / df6f]sf] pj{/fzlQmnfO{ x|f; u/fpg] sfo{ ;/sf/n] g/f]s] h'g;'s} jif{ vfBfGgdf ljkb\ cfOkg{ ;S5 .
pTkfbg, vkt / cfoft lgof{tsf] cg'kftsf] z'Id cWoog / jf:tljs ljZn]if0fn] vfBFGg k'u–ck'usf] Pp6f ;txL tl:j/ b]vfp“5 . ;/sf/n] x/]skN6 s[lif k|wfg b]z ePsf] s'/f bf]xf]¥ofP klg PskN6 klg Pp6f pbfx/0fLo gLlt sfof{Gjog ePsf] b]vfpg ;s]sf] 5}g . j}1flgs / Jojxfl/s w/ftnLo cfwf/df Pp6f klg s[lifgLltsf] k|of]ufTds k/LIf0f ul/Psf] b]lvb}g . ljZjn] h:tf] s[lif k|0ffnL ckgfp“5 To;nfO{ ;'g]sf] e/df nfu" u/fpg] d'v{tfk"0f{ sfo{n] ubf{ b]zsf] s[lifof]Uo hldg lbgx'“ pj{/fzlQmxLg ePsf] tkm{ cWoog ul/Psf] 5}g . g]kfnsf] e"uf]n / jftfj/0fsf] cfwf/df s:tf] vfnsf] v]tL k|0ffnL pko'Qm x'G5 eGg] cWoog ;DalGwt lgsfon] ug{ g;Sg' Pp6f csf]{ lj8Dagf dfGg' k5{ .
;+efljt ;+s6sf] ;+3f/df /x]sf] clxn]sf] cj:yfdf ;/sf/n] rfNg'kg]{ ;fjwfgLsf kfOnfx¿ cem} klg ;':t g} b]lvG5g\ . ljsf; lgdf{0fsf kl/of]hgfx¿ 3f]if0ff u/]h:tf] u/L b}lgs hLjgofkgdf ge} gx'g] vfBFGg cfoft–lgof{t h:tf] ;+j]bgzLn ljifodf klxNo} 3f]if0ff ug]{ / ;d:ofx¿n] 3]g{ yfn]kl5 dfq nfu" ug]{ h'g ;/sf/L /a}of 5, sfnfGt/df ;fdflhs j]ltly / lju|xsf] k|d'v sf/0f aGg hfg]5 . of] ;fn pAhgLn] h]gt]g y]U5 eGg] b]lvPkl5 csf]{;fnsf] tof/L / bL3{sfnLg ¿kd} ;d:ofsf] xn ug]{ csf]{ tof/L ;/sf/n] ug'{kg]{ xf], t/ To:tf /0fgLlts ljifotkm{ s'g} sbd rflnPsf] 5}g . s[lifdf cfTdlge{/tfsf] gLlt gc“ufn]s} sf/0f Pp6f ;fgf] sf/0fn] lglZrt If]qdf ef]sd/Lsf] ;d:of xfsLsxf“ b]vf kg{ yfn]sf] w]/} eO;Sof] . t/, cfh;Dd /fli6«o of]hgf cfof]un] Totflt/ cf“vf k'¥ofP/ ;/sf/nfO{ ;Defljt kl/l:ylt;“u h'Wg ;Sg] of]hgf th'{df ug{ nufpg ;s]sf] 5}g . ;j{k|yd ;/sf/n] If]qLo cfTdlge{/tfsf] gLltcl3 ;f/]/ sfd ug'{kg]{df Pp6f ;fgf] ;f]r klg knfpg g;s]sf] b]lvg' s[lif k|wfg d'n'ssf] lglDt b'ef{Uo g} dfGg' k5{ .
xfd|f] b]zsf] ef}uf]lns hl6ntfsf] sf/0f vfBfGgdf lxdfn / kxf8 t/fO{df lge{/ /x“b} cfPsf 5g\ . olb j}1flgs v]tL k|0ffnL ckgfpg] xf] eg] vfBfGg pTkfbg e"uf]n / jftfj/0f cg';f/ km/s kg{ uP klg ef]sd/Ls} l:ylt cfpg] eg] b]lvb}g . xfdLn] sltko ;DkGg o'/f]k]nL b]zx¿sf] cj:yf x]¥of}+ eg] af“Rgsf] nflu wfgs} eft vfg' k5{ eGg] g/x]sf] b]Vg ;S5f}+ . k|To]s k|b]znfO{ :yfgLo pTkfbgdfly cfTdlge{/ x'g k|f]T;fxg / 1fg lb+b} ljlwx¿ l;sfpg] xf] eg] g]kfndf clgsfnsf] ;+efjgf g} /xb}g . o; tkm{ ca gof“ g]kfnsf] gf/f af]s]sfx¿n] s;/L ljrf/ u/]sf 5g\, ;don] b]vfpnf g} .
ef/tsf] k|hftGq / cd]l/sf
– k/j]h Osjfn rLdf
blIf0f Pl;of x]g]{ ;+o'Qm /fHo cd]l/sfsf clwsf/Lx¿nfO{ slZd/sf] qmGbg, kL8f / ef/tsf] hah{:t ;+uLgsf] cf8sf] sfg'gsf af/]df yfxf 5 . k"j{ ;xfos pk;lrj /f]ljg /fkm]n, h;n] blIf0f Pl;of x]/]sL lyOg\ cd]l/sL ;/sf/nfO{ s:tf] l/kf]6{ k7fp“lyg yfxf ePg t/ ef/tnfO{ clt g} ljZjf; uly{g\ . k|rf/df clt /Dg] pgn] slZd/sf jf:tljs syf Joyfx¿nfO{ aflx/ cfpg} lbOgg\ . To;}n] cGt/f{li6«o hut slZd/L hgtfn] ef]Ug' k/]sf ;+uLgwf/L Joj:yfaf6 nfdf] sfn;Dd df}g /x\of] . k|foh;f] pRr cd]l/sL s'6gLlts clwsf/Lx¿ jf:tljstf a'‰g rfxG5g\ . h] h:tf] eP klg ;txLdf lge{/ /x“b}gg . jfl;ªu6gsf] cfGtl/s gLlt h] ;'s} eP klg ;DalGwt If]qsf hgtfn] ljZjf; ug]{ vfsf ptf5{g\ .
sflZd/sf hgtfn] :jtGqtf u'dfO;s]kl5 ljjflbt e"lddf ef/tLo x}sd slt bfgjLo 5 eGg] a'em]sf 5g\ . To;}n] pgLx¿ vf]/leqsf] ljsf; rfx“b}gg\, dxf/fhf xl/ l;+xsfnLg :jtGq sflZd/ rfxG5g\ . Pp6f k"hgLo, uj{ of]Uo Oltxf; ePsf] ;'Gb/ k|fs[lts pkxf/ sflZd/ rfxG5g\ cfhsf sflZdL/L hgtf . ef/tLo x:tIf]kleqsf] kL8fbfoL emofnvfgfaf6 d'Qm x'g ltgn] h'g k|of; ul//x]sf 5g\, Jofkfl/s b[li6sf]0fn] sflZd/sf] ;TotfnfO{ gb]v]em}+ u/L ef/tnfO{ ;fy lbg' kmfObf hgs x'G5 eGg] cd]l/sfn] 7fg]sf] x'g'k5{ .
;g\ !($* cu:t !# df sflZd/dfly ePsf] 36gfnfO{ 5fgaLg ug]{ xf] eg] ef/tsf] s'6gLlts ¿k pbfª\f] x'g]5 . clGtd b:tvt hah{:tL u/fpg nufOPsf] lyof] . hgtfsf] xjfnf lbP/ sflZd/sf] cl:tTj ;w} b'u{lGwt lgot ePsf] ef/tsf] xftdfly kbf{ /fi6«;+3sf] dWo:ytf nfrf/ pkl:ylt dfq} e}lbof] . /fi6«;+3Lo k|ltlglwx¿ ;/ cf]Pg l8S;g, 8f= k|mfGs u|fxd / u'g/ h]l/ª ef/tLo g]tfn] clu|d u/]sf] if8\oGq d'ns tof/L b]lv cgle1 lyP . /fi6«;+3 sflZd/sf] :jtGqtfsf] ;jfndf r'Sof], p;nfO{ blIf0f Pl;ofdf nfu]sf] of] sn+lst km};nfsf] bfu sbfkL d]l6g] 5}g .
ef/tn] cGo k|fGtx¿nfO{ eGbf a9L vt/gfs If]q x'g] 7fg]/ ;'?b]lv g} sflZd/dfly 8/, wfs / wDsLsf] gLlt clVtof/ ug]{ /0fgLlt lnof] . w]/} cg';GwfgsdL{x¿n] lgrf]8 lgsfn]sf 5g\–s]Gb| ;/sf/sf] ;a}eGbf vlr{nf] k|fGt, nufgLsf] t'ngfdf k|ltkmn z"Go lbg] k|fGt, ;w} ljjfbsf] 3]/fdf kl//xg] k|fGt sflZd/dfly ;s];Dd nufgL ul//xg'sf k5fl8 lgs} bL3{sfnLg /0fgLltx¿ x'g ;S5g\ . cfkm\gf] t'ngfdf k|ultsf] kydf nlDs/x]sf] kfls:tfgleq u8\a8L dRrfpg' / pGgltsf] dfu{df a9]df v'§f tfGg] yf{t\ sflZd/L hgtfsf] sf“wdf /fOkmn /fv]/ kfls:tfgnfO{ cK7\of/f] kfl//xg] kmf]x/L kl/sNkgf / ;kgf ;fsf/ kfg{ ef/tn] sflZd/ x8lk/x]sf] oyfy{df b]lvG5 .
P]ltxfl;s tYox¿n] s] eG5g\ eg] sflZd/ ljlwk"j{s 9+un] ef/tdf ljno ePsf] xf]Og . hgtfnfO{ s]xL yfxf lyPg . ef/tsf] leqL kmf]x/L lgotsf af/]df dxf/fhfnfO{ 5gs;Dd ePsf] lyPg . @& cS6'a/ !($& b]lv g} ef/tLo ;]gfn] sflZd/sf] 3]/faGbL ug{ ;'? u/]sf] lyof] . ;f]xL lbg ljxfg gf} ah] sflZd/sf k|wfgdGqL d]x/]rGb dxfhg, hDa' sflZd/ /fHo ;lrj eL=kL=d]gg ef/tLo ;]gfsf] cfudg lsg eof] eGg] a'‰g dxf/fhf sxf“ uPsf lyP . To;jvt;Dd ef/tLo ;]gfsf] 3';k}7 af/] /fhf, dGqL / /fHo ;lrjnfO{ hfgsf/L lyPg\ . ef/tn] hah{:tL ;}lgs ;+Vof y'kfb}{ uof] . /, lbgsf] Ps ah] dxf/fhfn] ef/tdf sflZd/ ljno ug]{ ljifodf x:tfIf/ u/]sf] elgof] . jf:tjdf d~h'/L dxf/fhfn] lbPsf 5“b} lyPgg\ . 56\6' sfd u/]sf] b]lvG5 ef/tn] To; avt . To;a]nf b]lv /f]P/ cyf{t kLl8t eP/ af“lr/x]sf] sflZd/ cfh klg cf“z'd} 8'a]sf] 5 / k"0f{ :jtGqtfsf] kvf{Odf 5 .
sxfnL nfUbf] t:jL/ b]lv+b}5 dfcf]jfbL / p;sf] :vlnt /fli6«o lrGtg
ah| s]=;L=
k|r08kynfO{ k|ultkytkm{sf] cfzfnfUbf] uGtJo dfGg]x¿ s]xL ;dokl5 lvl;|Ss x'g]5g\ hj ;fpy Anssf] /ftf] sfk]{6df k|r08–k|ltlglw d08nsf kfOnf k/]kl5 ;g\ !(%) sf] c;dfg ;lGwnfO{ …s]xL ;dokl5 k'g/fjnf]sgsf] nflu 5nkmn hf/L /flvg]Ú gf“pdf tuf/f] nufOg] 5 . pGglt / k|ulttkm{ nlDs/x]sf] ljZj ;dfhnfO{ x]/]/ …gof“ g]kfnÚsf] cfzfjfbL gf/fnfO{ ;+ljwfg;efsf dtbftf / ljutdf dfcf]jfbLn] cl3 ;f/]sf $) ;"qLo dfux¿nfO{ ljZjf; u/]/ ;fy lbPsf hgtfn] jNn ;f“lRrs} p/f7nfUbf] / k6\of/nfUbf] cg'ej ug]{5g\ . /fli6«otfsf] hudf pleP/ …gof“ g]kfnÚ agfpg] cleofg af]s]sf] dflgPsf] gof“ /fhgLlts zlQm cyf{t dfcf]jfbL hj cltqmd0fsf/L zlQm;“u u7hf]8 ug{ k'U5 clgdfq g]kfnL hgtfn] b]zelQmkgsf] jf:tljs tdf;f b]Vg kfpg] 5g\ .
…gof“ g]kfnjfbLx¿Ús} zAbdf eGbf …;fdGtL lg/+s'ztfjfbLÚ zlQmsf] cj g]kfndf v}l/ot 5}g . /fi6«3ft / hg3ftsf] sf/s g} ;fdGtL ;dfh xf] h;n] /fi6«sf cfwf/e"t cfjZostf;“u Psfsf/ x'g] ;Gt'lnt ;f]r slxn] /fv]g eGg] pgLx¿sf] ljZn]if0f 5 . o'jflk+9LnfO{ l;{hgzLn / k|ultzLnIf]qtkm{ k|]l/t ug]{ 5gs gof“ g]kfnjfbLx¿n] b]vfPsf] cfef; s]xL xb;Dd hgtfnfO{ lyof] . ltgn] s]xL u5{g\ eGg] ;f]r sd{zLn o'jf k':tfdf knfPsf] klg lyof] . t/, cfh Ps lglZrt uGtAotkm{ a9\g' cufj} pm cfkm}df ?dlNnP/ / qmlds¿kdf lbUe|ldt x“'b} b]zelQmkgsf] dfu{af6 ljrlnt x'G5 eGg] b]lvPsf] 5 . ef/tsf ;fd' nDk;f/ kg{ tTk/ eO;s]sf] dfcf]jfbL /fi6«jfbL dfu{af6 ljrlntdfq x'g]5}g p;n] cfkm\gf] ljutsf] b]zelQmk"0f{ ;f]rnfO{ sf+u|]; / Pdfn] ;/x kfg'{ kg]{5 . o;af6 pm hgtfsf] gh/df b]zelQmk"0f{ c8fgaf6 :vlnt eO;s]sf] x'g]5 .
…gof“ ;QfÚ sf bfj]bf/x¿df knfP/ ljsf; ePsf] lrGtg, pgLx¿sf] ;fdflhs a'emfO / ;fdflhs :j¿knfO{ t'ngf ubf{ xfdL PSsfO;f}+ xf]Og !( cf}+ ztfAbL;“u glhlsG5f}+ . t/ ltgsf] 3f]if0ffkq x]bf{ nfU5 ls xfdL jfO{;f}+ ztfAbLdf k|j]z ub}{5f}+ . ljZjdf clxn];Dd ljsf; gePsf] ef}uf]lns ¿k kl/jt{g ug]{ l;4fGt …gof“ g]kfnÚ sf] oxf“ ;}4flGts k'i6\ofO{ ul/b}+5 . /fli6«otfsf] /Iff ug]{ gfp“df ;Qf/f]x0fsf] cfGtl/s ;d:ofnfO{ Pp6f s'gfdf yGSofP/ cltqmd0fsf/L zlQmnfO{ l/emfP/ clu|d z'esfdgf lng vf]lhb}+5 . b]z ljsf;sf] lglDt cfjZos oyfy{nfO{ dgf]ut ljZn]if0fdf 9fn]/ gof“ k|ultpGd"v ljrf/nfO{ dfg{ vf]lhb}5 . …gof“ g]kfnÚjfbLsf] /j}ofn] b]z ljsf;sf] sfofkn6 u/fpg] xf]Og b]z;lxt ;a}nfO{ …sfnf]Gd'vÚ ulttkm{ cufl8 a9\g] afWotfsf/L r]tgf lbg]5 . lsgeg] hgdtsf] d'9]jnåf/f /fhgLlts bz{gsf] cf]tdf a:g} kg]{ afWosf/L cj:yf nflbPkl5 s;n] cf}Nofpg] ltgsf c/fli6«o ultlalwx¿dflysf
vf]6x¿ < b]z / hgtfnfO{{ kl/aGwgdf kf/]kl5 s;n] b]vfpg] zf;s / ;Qfsf sdhf]/Lx¿ < /fhf dxf/fhfx¿sf] ho hosf/ ug{df cEo:t x'“b} cfPsf hgtfnfO{ km]l/ bnx¿sf] ho hosf/ ug{ bnut pbL{ hf/L x'g;Sg] ultljlwx¿ ljsl;t x'“b}5 .
b'O{ ;o ztfAbLeGbf k'/fgf] / cfh k':tsfnox¿df dfq ;Lldt /fhgLlts bz{g g]kfnsf] jt{dfg kl/j]zdf s;/L gof“ g]kfnsf] dfu{ lgb]{zs aGg ;S5 < bL3{sflng ¿kdf sxf“ nfu" eP/ b]z / ;dfhsf] d'xf/ abNg ;s]sf] 5 < dfS;{jfbnfO{ :jLsf/ ug]{ / lt/:sf/ ug]{ /fi6«x¿aLrsf] cfly{s x}l;ot s:tf] cj:yfdf jt{dfg ljZj;fd' b]vf k/]sf] 5 < g]kfnL hgtfn] oL ;fwf/0f k|Zgx¿ a'em\g] / ljZn]if0f ug]{ x}l;ot /fVb}gg\ . olb g]kfn e"k]l/j]li6t d'n's geOlbPsf] eP / Go"gtd s'/fx¿df cfTdlge{/ /x]sf] eP dfcf]jfbLsf] 3f]if0ffkqnfO{ k|of]usf] ¿kdf nfu"ug{ ;lsg] lyof] . t/ /fli6«o cGt/f{li6«o hl6ntfn] o;/L uf“lhlbPsf] 5 ls dfcf]jfbL :jo+ cfkm"n] p7fPsf k|d'v d'2fx¿nfO{ lnP/ hgtf;fd' t hfg ;S5 t/ ;Qfdf hfg ;Qm}g . cfh cfkm\g} c8fgaf6 qmlds¿kdf k5fl8 x6\g dfcf]jfbL afWo eO/x]sf] b]lvb}+5 .
hj /fhgLlts bnx¿ r'gfjcl3 / kl5sf] nflu eg]/ km/s–km/s /fhgLlts gf/fx¿ to u5{g\ a]OdfgLsf] sf/0f g} ToxL xf] . dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgtfsf hgdt tfGg cl3;f/]sf gf/fnfO{ sfof{Gjog ub}{g eGg] ;+s]t dfcf]jfbLs} g]tfx¿n] ul/;s] . ef/t / cd]l/sfnfO{ x]g]{ ljut / jt{dfgsf] b[li6sf]0faLrsf] cfsfz–kftfnsf] km/sn] s'g} klg c8fgdf dfcf]jfbL g]t[Tj cl8u /xg ;Qm}g eGg] 5n{Ë eO;s]sf] 5 . vf;u/L /fli6«otfsf] c8fgd}+ dfcf]jfbL r's]sf] b]lvof] . /fli6«otfsf] c8fg t lrlKnof] lg eGg] ;+rf/;+usf] k|Zgf]Q/df …xfdL cl8u 5f}+, l;4fGt / Jojxf/df dfq} km/s b]lvPsf] xf]Ú eg]/ ;xh} dfcf]jfbL g]t[Tj clxn] klG5/x]sf] 5 . of] clt g} nfhnfUbf] bf]Unfkg xf] . h;n] cfkm\gf] l;4fGtnfO{ df}lvs ¿kdf nfu" ug]{ gfp“df t 5fl8lbG5 eg] jf:tljs ¿kdf ToxL Jojxf/sf] sf/0f b]vfP/ h];'s} ug{;Sg] b]vfp“5 . dfS;{jfbL bz{gn] af]nL / Jojxf/ km/s x'g'k5{ eGg] st} pNn]v u/]sf] 5}g .
k]l/; sDo'g, jf]N;]ljs cfGbf]ng / lrlgof“ qmflGtnfO{ s;/L g]kfnsf] ;Gbe{df …gof“ g]kfnÚsf] csf6\o ;"qsf] ¿kdf dfGg ;lsG5 < g]kfnsf] ;Gbe{df jf:tljs gof“ g]kfnsf] lglDt dfcf]jfbLn] cfkm\gf] kf}/v b]vfpg] xf] eg] la;] gurL{x¿af6 /fi6« lgdf{0fsf] cleofgdf ;xof]u h'6fpg' k5{ / axfb'/ zfxsf] h:tf] kljq efjgf x'g'k5{ . dfcf]jfbLn] of] klg a'em\g' k5{ ls lrlgof“ sDo'lgi6 kf6L{sf] ljb]z ljefusf dxflgb]{zs cfO lkªn] eg]sf] xfdL dfcf]jfb zAbfjnL k|of]u ub}{gf}+ eGg] s'/f . pgn] b]vfj6L bz{g 5f“6\g] zAbhfnn] s]xL n5f/kf6f] nufp“b}g eGg vf]h]sf] a'em]/ g} x'g'k5{ …dfnbf/ t p“wf]s} /x]5Ú eg]/ dfcf]jfbL cem a9L ;fpy Anssf] Kof/f] x'g vf]h]sf] .
clxn] g]kfndf hlt /fhgLlts bnx¿ 5g\, gfddfq} km/s /x]sf] b]lvof] . hgtfnfO{ ;Qf–l;9L“sf] v'l6\snf] l;jfo ltgn] s]xL dfg]sf 5}gg\ . /fli6«otf, hgtGq, hghLjLsf, ;dfgtf, ljsf; cflb ;a} s'/fx¿ sf]/f ukm afx]s s]xL xf]Ogg\ eGg] cfef; hgtfn] To;a]nf kfpg]5g\ h'ga]nf dfcf]jfbL / If]qLo dw];L ;d"xx¿aLr ;Qf ;fem]bf/Lsf] lglDt …x/]s kIfdf PstfÚ x'g]5 . ;Qfk|flKtsf] nflu ;jyf]s :jLsfo{ x'g]5 . To;a]nf uhjsf] uf}/jzfnL jQmJo cfpg ;Sg]5–…;lxbsf] ;kgf ;fsf/ kfg{ cK7\of/f kl/l:yltx¿ dfem b]z / hgtfsf] dfu cg';f/ xfdLn] ldn]/ hfg] lg0f{o u¥of}+====.Ú
bnfO{ nfdfM Oltxf; / cy{
lhª jO{
bnfO{ nfdf dflg;sf] gfd xf]Og . k~r]g nfdf klg JolQm hgfpg] gfd xf]Og . ltAatL e"v08 -Kn]6f]_ df kLt j:qwf/L a'4 wd{sf cg'ofoL -u]n'u_ sf hGdbftf ;f]ª–vf–kfn] k'Zt]gL k/Dk/f :j¿k pNn]lvt gfp“wf/L b'O{ kbsf] l;h{gf u/]sf x'g\ .
…bnfO{Ú zAb rLgdf ldª /fhj+zsf] sfndf ;j{k|yd rngdf cfof] . d+uf]n hftLsf] t'd]t ju{sf cNtfg vfg ;g\ !%&* df a'4 wd{sf g]tf ;f]gfd UofT;f]åf/f wd{ k|jrg ;'Gg lsª3fO{ af]nfOP . b'a}n] Ps csf{nfO{ /fhgLlts, wfld{s tyf ;fdflhs ¿kdf cfb/ ;Tsf/ u/] . cNtfg vfgn] ;f]gfd UofT;f]sf] k|jrg ;'g]kl5 pgnfO{ …bnfO{ nfdfÚ eGg] pkdfn] k'sf/] . bnfO{ of] hl6n zAbsf] cy{ …;j{1fgL / dxfg clwsf/wf/LÚ eGg] nfU5 . w]/};do;Dd of] zAb JolQmut k|of]udf dfq} ;Lldt eof] .
;doqmddf ldª /fh;Qfn] cNtfg vfgnfO{ z'g–oL k|fGtsf] ;/bf/df lgo'Qm u¥of] . ;f]gfd UofT;f]n] cNtfg vfgnfO{ cg'/f]w ub}{ eg] ls pgnfO{ ldª ;d|f6af6 Pp6f kb lbOof];\ . ;f]gfdn] ldª ;d|f6sf k|wfgdGqL rfª h' em]ªnfO{ l;w} Pp6f kbsf] nflu kq n]v] . ldª /fj+zsf ;d|f6 jfªnL ;f]gfd UofT;f]sf] cg'/f]waf6 k|efljt eP . /, pgnfO{ /fhsLo ;Ddfgsf] kb …bnfO{Ú lbP .
;g\ !^^% df lsª /fj+zsf ;d|f6n] kf“rf} bnfO{nfO{ a]Olhª af]nfP . ;d|f6 z'g;Ln] cflwsfl/s ¿kdf pgnfO{ …bnfO{ nfdfÚ n] lje'lift u/L lrlgof“, d~r'l/og / d+uf]lnog /fHodf sfg'gL / /fhgLlts lglZrt clwsf/ kfpg] kb lbP . ToxL kb xf] …bnfO{ nfdfÚ .
ltAatL wd{ / ;dfhnfO{ Jojl:yt 9+un] ;DxfNg lsª /fhj+zsf] s]Gb|Lo ;/sf/n] ;g\ !&%! df ;ftf}+ bnfO{ nfdfnfO{ If]qLo clwsf/ lbof] . rLg ;/sf/n] bnfO{ nfdfnfO{ /fhgLlts / wfld{s clwsf/ lbof] . o; tYo eG5,– …bnfO{ nfdfÚ kb tyf pkdfsf] hGdbftf s]Gb|Lo rLg ;/sf/ xf] .
…kGr]gÚ zAb ;j{k|yd ;g\ !^$% df b]lvPsf] xf] . o;sf] cy{ …cGj]ifsx¿sf] u'?Ú eGg] nfU5 . ;g\ !&!# df lsª /fhj+zsf ;d|f6 sfª\;Ln] kf“rf} k~r]gsf] gfd ablnlbP . pgnfO{ …k~r]g Olb{gLÚ pkdf klxn] bnfO{nfO{ lbP h:t} u/L ;'gsf] n]kgn] 9flsPsf] clwsf/ 5fkx¿ lbOof] . Olb{gLsf] cy{ rdsbf/ eGg] x'G5 .
b'a} pkdf bnfO{ / k~r]gnfO{ kb:j¿k csf]{ cjtf/df x:tfGt/0f ub}{ hfg] k|0ffnLdf 9flnof] . of] k|lqmof t];|f] bnfO{ / rf}yf] k~r]gaf6 ;'? ePsf] xf] . kf“rf} k~r]g / bnfO{b]lv gof“ cjtf/df x:tfGt/0f ug]{ k|lqmof s]Gb|Lo ;/sf/sf] dftxtdf /x]/ ug]{ Joj:yf eof] .
lsª /fhj+zsf ;d|f6 lsªnf]ªn] ;g\ !&(@ b]lv cjtf/ k|0ffnLnfO{ gof“ ¿k lbg] lg0f{o u/] . ;'gf}nf afs;af6 5gf}6 ug]{ of] k|0ffnL ;j{dfGo / ;j{:jLsfo{ eof] klg . o;sf] nflu k|To]s lhNnfaf6 tLI0f a'l4 ePsf s]6fx¿ 5flgP . xfQLsf] bf“tnfO{ ;'gsf] n]kgn] rlDsnf] kf/L ;'gsf] afs;leq xflnof] . lsª /fhj+zsf] ltAatL Gofo k|d'vn] wfld{s g]tfx¿sf] ;d'kl:yltdf tL lhNnfx¿af6 NofOPsf s]6fx¿nfO{ ;'gf}nL jfs;leqaf6 6\ofu lgsfNg nufP . h;n] xl:tbGto'Qm ;'gf}nf] 6\ofu km]nf kf¥of] pxL eof] bnfO{ nfdf .
t/ bnfO{ / k~r]g nfdf 5fGg] of] ljlwn] lg/Gt/tf kfPg . k'gh{Gdsf] ;xL AofVof jfNoj:yfsf] cjf]w r/0fdf ug{ ;Sg] 5gf]6 ljlwaf6 clxn]sf bnfO{ / kGr]g nfdf cfPsf x'g\ . oLgsf] jt{dfg tyf ljut atfpg ;Sg] log} ;Dk|bfosf] s'g} afns olb ltAatdf st} hGd]sf] 5 jf hlGdg]5 . pg}nfO{ !% cf}+ bnfO{ nfdf elgg]5 . ;g\ !(%( df ltAatdf /fhb|f]x u/L efu]/ ef/tsf] wd{zfnfdf a:g k'u]sf rf}wf}+ bnfO nfdf x'g\ .
bnfO{ nfdfsf af/]df w]/} ;xL xf]nfg\ jf unt klg, crDd / pb]unfUbf k|;+ux¿ 5g\ . bnfO{sf] ;To s'/f eGof] eg] cr]nsf dflg;x¿ cfZro{n] tLg jN8\ofª vfG5g\ xf]nf . ltAatL af}4dfuL{x¿ bnfO{ nfdfdfly slt 7"nf] >4f / elQmefj /fV5g\ eGg] s'/f lj/n} dflg;x¿nfO{ dfq yfxf xf]nf .
kf]tfnf b/af/ cyf{t\ gf]j'{ lnªvfdf ljxfg ;"o{sf ;'gf}nf ls/0f;“u} bnfO{ cg'ofoL nfdfx¿sf] nZs/ b]lvGYof] ;g\ !(%( df !$ cf}+ bnfO{n] /fhb|f]x u/L efUg' cufl8 . bnfOsf ljz]if lghL ;xof]uL hf] zog sIfdf ;d]t hfg cfpg kfp“5g\, pgn] ;'gsf] ls:tLdf dudufpg] w'k ;lxt k|;fb lnP/ cfp“5g\ . Tof] k|;fb ;a} leIf' cg'ofoLx¿n] kfp“b}gg\ . pkNnf] bhf{sfn] dfq} kfp“5g\ . Ps lkTsf] crf/ hlt Tof] k|;fb bnfO{ nfdfsf] z'e k|eftsfnLg lb;f xf] . bnfO{ nfdfsf] lb;f vfg kfpg' eg]sf] af]lwTj k|fKt ug'{ ;/x dfG5g\ clwsf+z cg'ofoLx¿ . of] k/Dk/fut lqmofn] ef/tsf] wd{zfnfdf klg lg/Gt/tf kfO/x]sf] 5 . oL ltg} !$ cf}+ bnfO{ nfdf x'g\, hf] rLgnfO{ PSsfO{zf}+ ztfAbLsf] :jtGqtf / k|hftGqsf] kf7 l;sfpg vf]H5g\ . cfkm" eg] cfkm\gf] gs{ cr]t cg'ofoLn] k|;fb elg vfOlbg] u/]sf] s'/fnfO{ wfld{s clwsf/ / ;f+:s[lts k|rng dfG5g\ .
-n]vs ‘ltAat;DaGwL ;o k|Zg’ k':tssf ;Dkfbs x'g\ ._
dfcf]jfbLnfO{ ‘gof“ 3f]8f’ agfpg] ef/tsf] s;/t
– ljj]s bfxfn –
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] g]skf -dfcf]jfbL_ nfO{ ;aeGbf 7"nf] bnsf] ¿kdf k|lt:yflkt u/]sf] oyfy{k|lt a'em krfp“b} cfkm"nfO{ k|hftGqsf] …Ps dfq dl;xfÚ 7fGg] g]kfnL sf+u|];n] cfºgf] zd{gfs k/fhosf afah"b klg ;Qfdf 6f“l;O{/xg] w[i6tf k|bz{g u/]sfn] g]kfnsf] /fhgLlt emg} t/n b]lvPsf] 5 . hgfb]zn] lgwf{/0f u/]sf] ;f]emf] af6f] 5f8]/ if8\oGqsf tfgfjfgf a'Gg] sf+u|];sf] lgot / To;nfO{ 6]jf k'¥ofpg] zlQm /fi6«x¿sf] x:tIf]ksf/L /j}ofn] yk hl6ntf / cfz+sf hGdfPsf] 5 .
nf]snfO{ b]vfpg / cfºgf] g]t[Tj Ifdtfsf af/]df p7]sf uDeL/ k|ZgnfO{ dTy/ kfg{ g} ;xL ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf ef/L k/fhosf] ;fdgf ub}{ u/]sf] cj:yfd} g]skf -Pdfn]_ n] sf]O/fnf g]t[Tjsf] cGtl/d ;/sf/af6 cnu x'g] 3f]if0ff u¥of] / ;f] 3f]if0ffnfO{ sfof{Gjog u/]/ /fhgLlts g}ltstf k|bz{g u/L hgdtnfO{ :jLsf/ u¥of] . o;df Pdfn]n] g}lts ljho xfl;n u/]sf] 5 . hgtfn] sf+u|]; / Pdfn]nfO{ ;Qf glbg] cledt lgjf{rgdfkm{t\ k|bfg u/]s} x'g\ . of] tfhf hgfb]zsf] ;Ddfg / ;dy{g sf+u|];n] klg tTsfn ub}{ ;QFaf6 x6]sf] eP sf+u|];n] klg cfkm"nfO{ k|hftGq -nf]stGq_ jfbL ePsf] bfjL u/]sf] ;'xfp“Yof] . t/, sf+u|]; zd{gfs k/fho jf hgcbfntsf] km};nf ljkl/t ;/sf/df 6f“l;O{/x]sfn] dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/ u7gsf nflu g]kfnL hgtfn] k|bfg u/]sf] hgfb]zsf] sfof{Gjogdf cj/f]w k}bf u/fPsf] 5 . ;+;f/df sxL+ gePsf] k|rng g]kfnL sf+u|];n] cjnDag u/]sf] 5– k/flht bnsf] ;efklt k|wfgdGqL kbdf axfn /x]/ .
;Qfsf] d"Nodf g]kfnL sf+u|];n] Ps} ;fy w]/} s'/f u'dfO{;s]sf] eP klg olt uDeL/ Pjd\ P]ltxfl;s uNtLaf6 cem} kf7 lnPsf] 5}g . sf+u|];n] ;j{Zj u'dfPsf] 5 . kl5Nnf] jL=kL=sf] l;4fGt zfZjt d"No / dfGotfnfO{ ltnf~hnL lb+b} hgfb]zsf] pNn+3g u/]/ clwgfosjfbL Jojxf/ k|bz{g ul//x]sf] 5 . sf+u|];sf] o; ;QFnf]n'ktf / clwgfosjfbL /j}of tyf Jojxf/n] d'n's km]l/ csf]{ åGådf km:g] vt/f a9fPsf] 5 .
;+ljwfg;ef lgjf{rgn] k'/fgf] ;ftbnLo ;Qf u7aGwg / u7aGwgaLrsf ;xdltsf ;a} >[+vnfx¿nfO{ ;dfKt kfb}{ gof“ lsl;dsf] /fhgLlts zlQm ;Gt'ngsf] :ki6 hgfb]z lbO;s]sf] 5 . k'/fgf] ;ftbnLo u7gaGwgsf] ;"q / cfwf/ cGtl/d ;+ljwfg /x]sf]df kl/jlt{t cj:yfdf cGtl/d ;+ljwfg cyf{t\ To;n] ;ftbnsf] ;xdltaf6 /fHo / ;/sf/ ;~rfng ug]{ egL u/]sf] Joj:yfnfO{ lgjf{rgsf] hgfb]zn] eTsfO{ ;s]sf] 5 . o; k[i7e"lddf sf+u|]; ;efklt sf]O/fnfn] ;xdltsf] cfwf/df ;/sf/ u7g u/f}+ egL gsRr/f]kg k|bz{g ub}{ kbdf /xL /xg' / ;/sf/af6 k[ys e};s]sf] Pdfn]nfO{ k'gM ;Qfdf lgdGq0ff ug'{n] sf+u|];sf] ;Qfnf]n'ktfnfO{ kl/k'li6 u/]sf] 5 . sf+u|];nfO{ cfhsf] b'?x / zd{gfs k/fhosf] cj:yfdf k'¥ofPsf] g}lts lhDd]jf/L ln+b} kf6L{ ;efklt / k|wfgdGqL kbaf6 x6\g ljnDj e};s]sf] l6Kk0fL a'l4hLljx¿n] ug{ yfn]sf 5g\ .
lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ;efklt / k|wfgdGqL kbaf6 /fhLgfdf ugf{;fy g]kfnL sf+u|];df gof“ g]t[Tj :yflkt x'gnfO{ d2t k'Ub5 eg] dfcf]jfbLnfO{ cfºgf] kf6L{sf] g]t[Tjdf gof“ ;/sf/ u7gsf] 9f]sf v'Nb5 . o; kl/k|]Iodf clxn] ;/sf/ / sf+u|];sf] cu|udg / ljsf;sf nflu lul/hfk|;fb sf]O/fnf d'Vo afws /xg' ePsf] /fhgLlts ljZn]ifs cf}+Nofp“5g\ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgn] ;/sf/sf] xsdf dfcf]jfbLnfO{ ;Qf ;~rfng ug{ / af“sL ;a} bnx¿nfO{ /rgfTds k|ltkIf ag]/ /xg] hgfb]z lbPsf] 5 . ;fy} ;+ljwfg;efdf ;xdltsf cfwf/df gof“ ;+ljwfg lgdf{0f ug{ ;a} bnnfO{ g]kfnL hgtfsf] hgfb]zn] cfu|x u/]sf] klg 5 . o:tf] :ki6 hgfb]znfO{ a'em krfPem}+ ug'{n] /fhgLlts bnx¿aLr ltSttf a9\g] ;+s]t u/]sf] 5 .
ef/tsf] ;xof]u / /fhfsf] nrstfsf sf/0faf6 ;xh ePsf] nf]stflGqs kl/jt{g tyf xfn} ;DkGg ;+ljwfg;ef lgjf{rgn] lbPsf] hgfb]z ljkl/t sf+u|];nfO{ ;QFdf l6sfO{ /fVg gof“ lbNnL ljz]if ;lqmo /x]sf] b]lvg yfn]sf] 5 . gof“ lbNnL olta]nf bf]xf]/f] dfkb08jfbL e"ldsfdf /x]sf] 5 . gof“ lbNnLn] Psflt/ cfkm\gf] :jfy{ l;l4sf nflu g]skf -dfcf]jfbL_ sf] rfs8L cfjZostf eGbf a9L ub}{5 eg] csf{lt/ cfkm\gf] k'/fgf] gf]s/ sf+u|];nfO{ klg ;Qfdf /flv/xg] pkfosf] vf]hLdf nfu]sf] 5 . gof“ lbNnLsf] of] bf]xf]/f] dfkb08jfbL gLlt ljutdf g]kfn gLlt c;kmn eP h:t} sfdofj gx'g] klg k|i6 5 .
gof“ lbNnLn] kL7 yKyKofPsf]df dVv k/]/ g]skf-dfcf]jfbL_ a:g] l:yltdf b]lvPsf] 5}g . dfcf]jfbLnfO{ of] /fd|/L yfxf 5 ls lxhf]sf] Ps cj:yfdf dfcf]jfbLnfO{ …cft+sjfbLÚ 3f]lift u/]/ dfcf]jfbLnfO{ l;Wofpg g]kfnnfO{ ;}Go ;xof]u ug]{ / bjfj lbg] klxnf] b]z ef/t g} lyof] / clxn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf 7"nf] bn ag]kZrft\ dfcf]jfbLnfO{ c:jfles rfs8L k'¥ofP/ kL7 yKyKofpg] sfddf klg ef/t g} cufl8 b]lvPsf] 5 o;y{ gj lgo'Qm ef/tLo /fhb"tn] cf]xbfsf] k|df0fkq k|:t't u/]/ cf}krfl/stf kfpg' cufj} lul/hfk|;fb sf]O/fnf;“u e]6jftf{ u/L cfufdL ;/sf/sf] g]t[Tj klg sf]O/fnfn] g} ug'{kg]{ gof“ lbNnLsf] wf/0ff /x]sf] s'/f u/]/ cfºgf] ck|hftflGqs rl/q pbf+uf] agfPsf 5g\ eg] k|r08nfO{ e]6 u/L dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfPdf Tof] ;/sf/nfO{ ef/tsf] k"0f{ ;xof]u Pjd\ ;dy{g /xg] bf]xf]/f] cfZjf;gsf k'lnGbf ljt/0f u/]sf gof“ ef/tLo /fhb"tn] g]kfnsf] /fhgLltnfO{ yk cl:y/ agfO{lbPsf 5g\ . o; kl/l:yltn] g]skf-dfcf]jfbL_nfO{ jf:tljs clUg–k/LIffdf pkl:yt u/fPsf] 5 .
o;}aLr hgtfsf] cfb]z :ki6 ¿kdf cleJoQm e}/x“bf klg k'/fgf] ;/sf/n] ;QF 5f]8\g grfxg'nfO{ cGt/f{li6«o hutn] klg cfZro{hgs ¿kdf lnPsf] kfOPsf] 5 . sf7df8f}+df /x]sf s]xL afx\o b]zsf /fhb"tx¿aLr Ps sfo{qmddf o:tf] rrf{ rn]sf] Ps ljZj:t ;"qn] hgfPsf] 5 .