ef/tn] xfd|f] gf8L 5fDg vf]Hb}5 xl/eQm s“8]n -k|lts_ s]Gb|Lo ;b:o, g]skf -dfcf]jfbL_
clxn] cg\ldg\nfO{ ljbf u/]/ p;sf] 7fp“df ef/tLo ld;g cfpg] ;'lgPsf] 5, o;df tkfO{x¿sf] wf/0ff s] 5 <
of] pgLx¿sf] gf8L 5fDg] tl/sf xf] . clxn] ;fd|fHojfb ljZjsf] 3fts tTjsf] ¿kdf b]lvPsf] 5 . Ps w'|jLo ljZj sfod ug]{ cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] Ph]08f km]n vf“b} uO/x]sf a]nf blIf0f Pl;ofdf ef/tdfkm{t g]kfndf c•f hdfpg] / rLg;“u l;+uf}/L v]Ng] cyjf rLgnfO{ 3]/f xfNg] Pp6f 6]«G8 cGtu{t of] cfpg ;S5 . ;+o'Qm /fi6«;+3nfO{ Pp6f 6'N; agfpg] k|oTg x'g;S5 . xfdLnfO{ nfU5 To:tf] x'g] 5}g . To:tf] ePdf g]kfnL hgtfn] ;+3if{ ug]{5g\ . Tof] ;Dej 5}g . cgldgsf af/]df s]xL cf}+nf klg p7fOP ljutdf . t/ lj:tf/} /fd|f sfdx¿ klg u¥of] p;n] . clxn] p;nfO{ ljbfO{ ug'{ g} >]o:s/ x'G5, g]kfn / g]kfnL hgtfsf] nflu .
ef/t / cd]l/sfn] g]kfnL w/tLaf6 rLg lj/f]wL ld;g ;+rfng ug{ nfu]sf] a]nf cGt/f{li6«o lgsfosf] cfjZostf dx;'; ug'{ x'G5 ls ug'{ x'Gg <
To;sf] cfjZostf 5 h:tf] nfUb}g . ;+o'Qm /fi6«;+3n] v]Ng] e"ldsf slt :jtGq x'G5 < xfdLn] Totfaf6 klg x]g'{ kg]{ x'G5 . lsgsL ;+o'Qm /fi6«;+3sf] agfj6nfO{ w]/}n] phfu/ ul/;s]sf 5g\ . xfdLn] s'6gLlts ¿kdf s] eGg] dfq} /x\of] . oxf“sf ;d:of xfdL cfkm}+n] xn ug{ ;S5f}+ / ug'{k5{ eGg] nfU5 dnfO{ .
cd]l/sL /fhb"tn] k|wfgdGqLnfO{ e]6]/ ‘lk|m ltAat’ sf] cfGbf]ngnfO{ /f]s gnufpg pbL{ hf/L u/]sf] s'/f klg k|rf/df cfof] lg <
xfdLn] t ;'g]gf}+ . k|rf/df eg] cfPsf] kfOof] . pgn]
To;f] eg]sL x'g\ eg] Tof] ;fd|fHojfbL uGw / tNNff] :t/sf] k|:t'tL xf] eGg] nfU5 . To;n] pgsf] cfkm\g} rl/q gf+uf] x'“b} hfg]5 eGg] klg nfU5 .
;/sf/ agfpg] hgdt kfP/ klg cd]l/sfn] dfcf]jfbLdfly x]g]{ b[li6sf]0fdf s'g} kl/jt{g 5}g eg]/ ;fj{hlgs ug'{nfO{ s] eGg' x'G5 <
lglZrt¿kdf cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] cx+sf/ ljZjJofkL ¿kdf clxn] klg 5“b}5 . of] ;'Gb/ gd"gf xf] . ljZjn] Pp6f s'/f u5{, cd]l/sL ;fd|fHojfbn] csf]{ s'/f u5{ . k|hftGqsf] jsfnt u5{ t/ ;a}eGbf a9L k|hftGqsf] pkxf; p;}n] ub}{ cfPsf] 5 .
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] 7"nf] kf6L{sf] ¿kdf :yflkt u/] klg g]skf -dfcf]jfbL_sf] ;/sf/ aGg ;s]sf] 5}g, o;df tkfO{x¿ ;Gt'i6 x'g'x'G5 <
v'nf k|lt:kwf{df hfg] / k|hftGqdf ljZjf; ug]{x¿n] o;nfO{ v'nf 9+un] :jLsfg'{ kYof]{ eGg] nfU5 . t/ clxn] cfkm"nfO{ k|hftGqjfbL eGg]x¿sf] egfO{ / u/fO{df tf/tDotf ldn]sf] 5}g, pgLx¿ pN6f] sfd ul//x]sf 5g\ . o;n] ubf{ pgLx¿ kf6L{ ;lxt cfkm} efl;b} hfG5g\ . of] pgLx¿leq /x]sf] ;fdGtjfbL ;f]rs} kl/0ffd xf] .
tkfO{x¿n] o:tf] kl/0ffdsf] ck]Iff ug'{ ePsf] lyof] <
lglZrt ¿kdf u/]sf lyof}+ . lsgsL xfd|f] kf6L{n] nfdf] ;dob]lv hgo'4sf] qmddf sd Ifltaf6 /fd|f]eGbf /fd|f] pknAwL xfl;n x'g ;sf];\ eg]/ jftf{ k|lqmofnfO{ klg cl3 a9fof}+ . t/ ;+ej gePkl5 hgtfsf] zflGt / cu|udgsf] rfxgf cg'¿k nrstfsf] clGtd xb;Dd uof}+ . clns cufl8cyf{t\ h]7;Dd r'gfj ePsf] eP emg\ /fd|f] kl/0ffd cfpg]Yof] . k'/fgf ;+;bLo bnx¿k|lt hgtf cfzfjfbL gePsf sf/0fn] klg xfd|f] kl/0ffd /fd|} cfpnf eGg] nfu]sf] lyof] .
clxn];Dd dfcf]jfbLn] ;/sf/ agfpg gkfpg'df afx\o zlQmsf] rnv]n slQsf] b]Vg' x'G5 <
lglZrt ¿kdf 5 rnv]n . o;df oxf“sf /fhgLlts kf6L{x¿ klg lhDd]jf/ 5g\ . pgLx¿n] ;xsfo{nfO{ lg/Gt/tf lbg'kYof]{, h'g ;xsfo{ xfdLn] ub}{ cfPsf lyof}+ . r'gfjcl3 pgLx¿n] t];|f]df klg w]/} sdhf]/ ¿kkf xfdLnfO{ cf“s]/ k|rf/ ul//x]sf lyP . xfdLnfO{ slxn] slxn] xf“;f] klg nfUYof] . dt kl/0ffdsf] aflx/af6 :jfut ug]{ qmd eO/x]sf] k[i7e"lddf cf}krfl/s ¿kdf t To:tf] b]Vb}gf}+ xfdL . vf;u/L dfcf]jfbLnfO{ 7"nf] kf6L{sf] ¿kdf b]Vg grfxg]x¿nfO{ of] ckfRo eO/x]sf] 5 . pgLx¿ ca s;/L dfcf]jfbLnfO{ ktg ug]{ eGg] cleofgdf nfu]sf] a'lemG5 . v'nf xf]Og e"ldut / ;'if'Kt ¿kdf, pgLx¿sf] cleofg 8an :6of088{sf] ¿kdf cfO/x]sf] 5 . ef/tsf] Pp6f tKsf ;'?df cln v'n]/} nfUg vf]Hof] . lxGb' cltjfbL / oxf“sf ;fdGt lj/f]wdf cfP . clxn] s;/L ;Qf x:tfGt/0fnfO{ cj/f]w ug]{ eGg] af/]df …lnª\ul/ªÚ u/L /fv]sf 5g\ . of] gsRr/f]kgeGbf s]xL xf]Og . ce}m pgLx¿ cufl8 hfG5g\ eg] w/f;foL x'g]5g\, xfdL gof“ hgdt lng afWo x'g]5f}+ .
hgo'4nfO{ g]kfnL hgtfn] cg'df]bg u/]sf] ¿kdf lng'x'G5 ls lng' x'Gg <
hgo'4df h'g Iflt eof] To;nfO{ :jefljs kl/0fltsf] ¿kdf lng'k5{ . csf]{lt/ k|ltlqmofjfbLx¿n] ljrf/nfO{ dfg{ xTof, a]kQf kfg]{ sfd;Dd u/]“ . o;n] hgo'4 emg\ emf“lub} uof] . xfdL h+undf xf]Og hgtfsf] ;fydf lyof}+ . ;x/df pgLx¿n] 3]/faGbL u/]sf] sf/0f xfd|f] pkl:ylt Toxf“ sd eof] . s}+of} ;x/x¿df 7"nf] Iflt klg eof] . t/ xfdLn] gof“–gof“ 9+un] ;+3if{nfO{ cl3 a9fpb} nUof}+ . hgtfn] dfcf]jfbLnfO{ xfd|} nflu n8\g] /x]5 eGg] a'em] . xfdL dWojtL{ tKsfsf hgtfdf k'Ug ;s]sf lyPgf}+ . zflGtsfndf xfdL /fd|/L kl/rflnt eof}+ . /, pgLx¿sxf“ k'Uof}+, s'/f a'emfof}+ . t;y{ clxn] hgo'4 hgtfåf/f /fd|/L cg'df]lbt ePsf] 5 .
dfcf]jfbLn] cl3 ;f/]sf /fli6«otfsf d'2fx¿df dfcf]jfbL stf–stf ljrlnt ePsf] h:tf] b]lvG5 lg <
/fli6«otfsf] ljifonfO{ klxnf] r/0fdf xfdLn] w]/} g} p7fof}+ . dxfsfnL ;lGwb]lv cGo /fi6«3ftL d'2f p7fp“b} d'VotM xfdL /fHo ;Qflj?4 uof}+ . ToxL qmddf sltko e|dx¿ p7] . To;a]nf k|hftGq / /fli6«otf cGt/3'lnt eP/ cfPsf 5g\ eGg] dfGof}+ . vf;u/L k|d'v b'Zdgsf] lj?4 hf“bf c? v/fa ldqx¿ cyf{t\ clt v/fasf] lj?4 sd v/fax¿;“usf] ldqtfn] n8\bf /fli6«otf / k|hftGqsf] lxt x'g] 7fGof}+ . o;n] ubf{ kl5Nnf] r/0fdf s]xL e|d l;h{gf eof] ls eGg] nfU5 . clxn] ef}uf]lns ¿kdf dfq xf]Og ljljw sf]0faf6 /fli6«otfdfly vt/f 5 . clxn] g]kfnsf] /fli6«otfdfly ;a}eGbf 7"nf] vt/f l5d]sL /fi6« ef/taf6 5 . of] xfdLn] b]v]sf] oyfy{ xf] . ef/tn] eGg] Pp6f ug]{ csf]{ …8an :6\of088{Ú clxn] klg ckgfO{ /x]sf] 5 . ef/tsf] ;+:yfkgkIfn] g]kfndf dfcf]jfbL ;Qfdf hfg] b]v]kl5 ;g\ !(%) sf] / cGo c;dfg ;lGwx¿ k'/fjnf]sg ug]{ eGg] s'/f pgLx¿n] p7fpg vf]h]sf 5g\, xfdLn] lhDd]jf/L axg u/]kl5 oL ljifox¿nfO{ uDeL/tfsf ;fy lng]5f}+ .
;g\ !(%) s} ;lGwsf] cfwf/df cfk|jf;L ef/tLonfO{ gful/stf lbnfpg ef/t ;kmn eof] jf ;+;bjfbL bnx¿n] gful/stf ljw]os kfl/t u/fpg] b]lv lnP/ ef/tLonfO{ gful/stf lbnfpg] sfddf dfcf]jfbLnfO{ 3f]8fsf] ¿kdf k|of]u u/]sf] b]lvG5, o;nfO{ s] 7fGg' x'G5 <
jf:tjdf g]kfnsf] /fli6«o lxtsf] ;jfndf x]bf{ ;g\ !(%) sf] ;lGw Tolt j}1flgs 5 h:tf] nfUb}g . ;f9] b'O{ s/f]8 hg;+Vof ePsf] g]kfn / ;jf ca{ hg;+Vof ePsf] ef/taLrsf] ;DaGw cToGt uDeL/ 9+usf] 5 . of] cj:yfnfO{ ga'em]/ gful/stf ;DaGwdf unt lg0f{o ul/of] h:tf] dnfO{ nfU5 . ca To; 9+un] gful/stf lb+bf ;f]Rg'k5{ . oxf“sf zf;sdf s] b]vf k¥of] eg] p;sf] …8f]ldg]zgÚ df ga;] xfdL ;Qfdf l6Sg ;Sb}gf}+ eGg] 5fk k¥of] . of] 6]«08 3fts 5 . /fli6«otfsf] /Iffy{ k~rzLnsf] cfwf/df ;lGw gx'g' 3fts 5 . xfdL zflGt sfndf cfPsfn] xfd|f s]xL nrstfx¿ cgfjZos h:tf] klg b]lvPsf 5g\ .
dxfsfnL ;lGwsf] lj/f]w ub}{ cfPsf] dfcf]jfbL kf6L{ ;/sf/d} /x]sf] a]nf c?0f, dflyNnf] s0ff{nL, a'9L u08sL, klZrd ;]tL h:tf gbL t ef/tnfO{ ;'lDkg] sfd eof] lg, x}g / <
;dfgtfsf] cfwf/df ;Demf}tf x'g'k5{, eGg] xfd|f] kf6L{sf] wf/0ff xf] . zflGt k|lqmofdf /x“bf xfd|f] e"ldsf Tolt ;zQm /xg ;s]g . of] cj:yfdf sltko ug{ gx'g] lg0f{ox¿ klg xfdLn] u¥of}+ ls eGg] nfu]sf] 5 . sltko ;jfndf xfdL s;/L cfTdlge{/ x'G5f}+ eGg] s'/fdf k'gd{"Nof+sg x'g'k5{ eGg] nfU5 .
clxn]sf] l:yltdf k|hftGqdfly /fhfaf6 vt/f xf]nf eGg] nfU5 ls nfUb}g <
xfdLnfO{ To:tf] nfUb}g . …d/tf tf] Sof gxL+ s/tfÚ eGg] lxGbL pvfg h:tf] pgn] s]xL ug{ vf]h] eg] cfkm} efl;G5g\ . hgtfsf] cledtnfO{ :jLsfb}{ pgn] ;fdfGo gful/s eP/ a:g' g} pgsf] nflu pQd x'G5 . To;f] u/] eg] pgsf] nflu klg enf] x'G5 / /fi6«n] klg Ps9+un] ;f]Rg ;S5 .
/fhfn] hgdtsf] sb/ u5'{ elg/x]sf a]nf lul/hfx¿n] To;nfO{ sb/ gu/]sf] cj:yfdf k|hftGqdfly /fhfaf6 eGbf pgLx¿af6 vt/f ePsf] dx;'; slQsf] ug'{x'G5 <
Tof] t xfdLn] 7\ofSs} Sofns'n]zg u/]sf 5}gf}+ . oxf“ egfO{ / u/fO{df tf/tDo ldn]sf] 5}g . pgLx¿ ;fdGtjfbL ;+:s[ltaf6 dfly p7\g ;s]sf 5}gg\ . clxn] h;/L cd"No hgtfsf] dtdfly v]njf8 ul/b}5 / hgdt :jLsfg]{ sfddf l9nfO{ ul/b}+5, Tof] pgLx¿sf] d'v{tf xf] .
tkfO{x¿n] $) ;"qLo dfux¿ hgtfsf] tkm{af6 k|:t't ug'{eof], clxn]sf] ;Gbe{df tL dfux¿ slQsf] ;fGble{s 5g\ h:tf] nfU5 <
sltko dfux¿ clxn]sf] ;Gbe{df klg ;fGble{s 5g\ . sltko nfu" ug]{ Ph]08fsf] ¿kdf cfO;s]sf 5g\ . sltko ;+3if{sf] ¿kd} 5g\, clxn] ;+3if{sf] :j¿k ablnPsf] 5, ;+3if{ /f]lsPsf] 5}g . xfdL k'/fgf] ;+/rgf Wj:t u/]/ g} bL3{sfnLg gof“ ;+/rgf lgdf{0f ug]{ cleofgdf 5f}+ .
ev{/} ;DkGg tkfO{x¿sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] ;d;fdlos ljifodf s] s:tf lg0f{ox¿ u/]sf] 5 <
kf6L{n] d'Votof #÷$ j6f a'“bfx¿df 5nkmn u¥of] . xfdLn] r'gfjsf] ;dLIff u¥of}+ / ;kmntf xfl;n u/]sf] lgZsif{ lgsfNof}+ . /0fgLlt / sfo{gLltsf] ;dfof]hgsf af/]df klg 5nkmn eof] . clxn] kf6L{ oxL+af6 cf]/fnf] nfUg;Sg] / 5nfª dfg{ ;Sg] df]8df klg 5 . o;sf af/]df ;}4flGts 5nkmn clxn] x'g ;s]g . xfdLn] dxflwj]zg gu/]sf] !^÷!& jif{ eof] . r'gjfªsf] a}7sn] klg dxflwj]zg ug'{k5{ eg]sf] lyof] . dxflwj]zgdf hfg'k5{ eGg] klg 5nkmn eof] . of]hgfa4 9+un] dxflwj]zgdf hfg'k5{, kf6L{ / ;Qfsf] s'/fdf h:tf] ljrf/n] ln8 ug'{kg]{ s'/f st}kl5 kg]{ t xf]Og, st} kf6L{ a/fa/ ;Qf jf ;Qf a/fa/ kf6L{ aGg k'Uof] eg] xfdL efl;g] vt/f oxf“ klg 5 eg]/ Pp6f l6d t xfdLn] clGtddf klg /fVg vf]Hof}+ . clns k|oTg u¥of}+ . Tof] ;sf/fTds 5 t/ To;nfO{ h'g prfO{af6 nlug' kg]{ xf] Tof] cem} ldln;s]sf] 5}g . t/ xfdLnfO{ s] nfU5 eg] To;nfO{ klg ldnfP/ n}hfg'k5{ / kf6L{n] sdf08 ug'{k5{ . ;/sf/n] kf6L{sf] dfu ug{ yfNof] eg] xfdL l;l4g] vt/f ToxL+af6 ;'? x'G5 . hgo'4sf] zlQm, hgo'4 k"j{sf] zlQm / kl5Nnf] zlQm . of] t];|f] zlQm zflGtsfndf cfPsf] zlQmnfO{ ;“u} lnP/ hfg'kg]{ x'G5 . zlQmsf k'hf/Lx¿nfO{ klg ;“u} lnP/ hfg'kg]{ 5 . ;Qfdf uPkl5 kf6L{ lau|]sf] 5, k|ltqmflGt kf6L{]dflyaf6 ePsf] 5, o;df klg xfdL ;r]t x'g'k5{ . xfdL;“u w]/} ;sf/fTds / yf]/} gsf/fTds r'gf}ltx¿ 5g\ . dxfg ;Defjgfx¿ klg 5g\ .
;+3Lotfn] /fli6«otfnfO{ ljv08glt/ n}hfg] ljZn]if0f ug{ yflnPsf] 5, o;nfO{ s] dfGg' x'G5 <
PsfTds s]Gb|Lo ;Qfn] x/]s ¿k / If]qdf 8f]ldg]6 u/]sf] lyof] . To;nfO{ xfdLn] gof“ 9+uaf6 ljsf; ug{ vf]h]sf] xf] . hftsf] cfwf/df s'/f p7fOof] eg] Tof] ;+ej 5}g . xfdLn] gof“ prfO{sf] Pstf k|bfg ug{ vf]h]sf xf}+ . :jtGqtf lbPkl5sf] Pstf k|]dk"0f{ x'G5, of] :jefljs xf] . ha;Dd ;fd|fHojfb / cGt/lj/f]w /lx/xG5 o;nfO{ p5fNg] tTj /lx/xG5g\ . t/fO{df cd]l/sL ;fd|fHojfbn] xfd|} gf/f xfdLdfly vGofof] . Tof] gf/f lnP/ xfdL emf]n] ;/sf/df hfg' sdhf]/L /x\of] . To;a]nf xfdLn] Tof] gf/f lnP/ cfGbf]ng ug'{kYof]{ . To;f] u/]sf] eP oL If]qLo kf6L{x¿pbfpg] lyPgg\ .
lsg s;}nfO{ b]zsf] 3fp b'Vb}g < – a'l4gf/fo0f >]i7, ;Ldfljb\
!(%) sf] ;lGwn] Pscsf{ b]zsf] :jflwgtf :jLsfg]{ eg]sf] 5 . t/ ef/tn] lbgx'“ ;Ldf ldlr/fv]sf] 5 . o;af/] tkfO{sf] wf/0ff s] 5 <
– #! h'nfO{ !(%) df ePsf] g]kfn–ef/t zflGt tyf d}qL ;lGwn] wf/f–! df æb'j} ;/.sf/ k/:k/df Pscsf{sf] k"0f{ k|e';Qf, If]qLo cv08tf / :jtGqtfk|lt ;Ddfg / ;dy{g ug{ :jLsf/ u5{g\Æ eGg] jfSo pNn]v ePsf] 5 . t/ Jojxf/df ef/tn] g]kfnsf] ljleGg If]qsf] e"ld cltqmd0f tyf ldrfg u/L v08tfdf kl/0ft ub}{+ ;lGwnfO{ nTofPsf] k|ToIf¿kdf b]lvG5 .
ef/t;“u ;f“w l;dfgf hf]l8Psf] g]kfnsf] @^ lhNnfdWo] @! lhNnfsf] %$ :yfgdf ef/tn] g]kfnsf] sl/a ^) xhf/ x]S6/ e"lddf cltqmd0f, jfbljjfb, lyrf]ldrf] u/L bfjf–lj/f]wdf kf/]sf] 5 . o;/L g]kfnsf] e"–efu ldlrg] sfd /f]lsPsf] 5}g . @)^$ d+l;/ ^ ut]dfq} klg ;':tf If]qsf] sl/a !@% x]S6/ yk hldg ldlrPsf] 5 . o:tf clqmd0f tyf ldrfgaf6 g]kfn yk hldg ldlrPsf] 5 . o:tf cltqmd0f tyf ldrfgaf6 g]kfn /fi6«sf] s'n If]qkmndf ljv08g cfPsf] 5 .
xfd|f] /fi6«sf] ;Ldf ldlrgdf xfdL g]kfnLx¿s} sdhf]/Lsf sf/0fn] klg xf] . xfd|f] ;/sf/ tyf ;/sf/df /x]sf kbflwsf/Ln] ef/tk|lt k|ltjfb ug{ g;s]sf]n] klg ;Ldf ldlrb} uPsf] kfOG5 . ;Ldf;DaGwL s'/f p7fPdf ef/tLo kbflwsf/L l/;fpnfg\ / cfºgf] s';L{ 9nkn xf]nf eGg] 8/ xfd|f g]tfx¿df /x]sf] 5 . r'gfjsf ;dodf / ;+;bdf k|ltkIfsf ¿kdf /x'Gh]n;Dd ef/tn] ;Ldf ldr]sf] s'/f gf/fsf ¿kdf kmnfS5g\ . t/ pgLx¿ ;/sf/df hf“bf ;Ldf ;d:of xn ug]{ s'/f p7fp“b}gg\ . oxL g} lj8Dagfsf] s'/f xf] . cfºgf] b]zsf] cGt/f{li6«o l;dfgfk|lt ;a}n] rf;f] /fVg' k5{ / ;+j]bgzLn x'g'k5{ . lsgls b]zsf] s]xL ju{ lsnf]ld6/ e"–efu ldlrof] eg] To:tf] ldlrPsf] efudf a:g] g]kfnL gful/s ljb]zL jfl;Gbf x'g k'U5g\ . o;/L b]zsf] ;Ldf ldlrb} uof] eg] /fi6« ;+s'rg x'b} hfG5 . cGttf]uTjf /fi6«sf] cl:tTj g] g/xg klg ;S5 . To;}n] gful/s ;dfhn] ;/sf/nfO{ 3r3RofO{ ;Ldf l;d:of ;dfwfg ug{ bjfj l;h{gf ug'{k5{ .
sfnfkfgL d'2fsf af/]df g]kfnL hgtfnfO{ s;/L a'emfpg' x'G5 <
– ;g\ !(^@ gf]e]Da/df ef/t–rLg ;Ldf o'4 x'“bf ef/tsf] xf/ ePsf] lyof] . lrlgof“ kmf}hn] o'4 /f]s]kl5 ef/tLo ;]gfn] g]kfnsf] sfnfkfgL–lnlDkofw'/f If]q ;fdl/s b[li6sf]0fn] ;+j]bgzLn If]qdf cjl:ylt /x]sf] b]v]sf]n] To;} ;dob]lv cltqmd0f ub}{ cfPsf] 5 . sfnfGt/df ef/tn] To; If]qdf cw{–;}lgssf] ;+Vof yk u/L aÍ/;lxtsf] ;ft ejg tyf k|zf;sLo ;~rf/ ;fwgo'Qm ejg lgdf{0f u/]sf] 5 . To; If]qdf hfg xfn g]kfnLnfO{ dfq xf]Og ef/tLo gful/snfO{ klg lgoGq0f ul/Psf] 5 . sfnfkfgL–lnlDkofw'/f If]q ;g\ !*%) tyf !*%^ sf k'/fgf gS;f, P]ltxfl;s b:tfj]h, sfuhftsf cfwf/df g]kfns} e"–efu xf] eGg] k|dfl0ft x'G5 . t/ ef/tn] anldrfO{ u/]/ cltqmd0f u/]sf] 5 .
;'uf}nL ;lGwcg';f/ g]kfnsf] klZrdL ;Ldf/]vf dxfsfnL gbL xf] . t/ ef/tn] dxfsfnL gbLsf] pb\ud s'g xf] eGg] s'/fdf ljjfb lemsL lsrnf] u/]sf] 5 . cg';Gwfgstf{, Oltxf;lj1n] dxfsfnLsf] pb\ud lnlDkofw'/f xf] eGb} cfPsf 5g\ . g]kfn ;/sf/sf s]xL lgsfo tyf clwsf/L dxfsfnLsf] d'xfg lnk'n]s eGHofª xf] ls eGg] e|ddf 5g\ . t/ ef/t ;/sf/rflx“ sfnfkfgLeGbf k"j{df cjl:yt s[lqd sfnLsf] dlGb/ glhsaf6 pd|]sf] ;fgf] vx/] dxfsfnL gbL xf] eGb} cfPsf 5g\ . :d/0fLo5 ls o; vx/]nfO{ ;'uf}nL ;lGwsf] dxfsfnL gbL dflgPdf sfnfkfgL–lnlDkofw'/f If]q ef/tsf] ;Ldfleq kb{5 . t/ lnlDkofw'/f of lnk'n]snfO{ dxfsfnLsf] pb\ud dflgPdf sfnfkfgL–lnlDkofw'/fsf] k"/} If]q g]kfnsf] 7xl/G5 . o;}n] sfnfkfgLsf] d'2f dxfsfnL gbLsf] pb\ud lgSof}{n ug]{ s'/fdf c8\s]sf] 5 . o; ;DaGwdf g]kfnn] ;'uf}nL ;lGwtfsfsf] P]ltxfl;s gS;f tyf b:tfj]hnfO{ cfwf/ dfgL ef/t;“u s'/fsfgL u/L ;d:of ;dfwfg ug{ lbnr:kL lbg'k5{ .
;'uf}nL ;lGwsf] oyfy{tf s] xf] <
– ;'uf}nL ;lGw j[l6zsfnLg ef/t / g]kfnsf aLr ePsf] xf] . t/ jt{dfg ef/t;“u ePsf] xf]Og . ;'uf}nL ;lGwsf sf/0fn] g]kfnn] d]rLb]lv l6:6f / dxfsfnLb]lv sf+u8f;Ddsf] sl/a Ps ltxfO{ e"–efu u'dfpg' k/]sf] lyof] . jf:tjdf jt{dfg ef/t;“u ;'uf}nL ;lGw cg'df]bg ug]{ ;DaGwdf s'g} ;lGw ;Demf}tf ePsf] 5}g . t/ ;g\ !(%) sf] g]kfn–ef/t zflGt tyf d}qL ;lGw cg';f/ g]kfnsf] ;Ldf k"j{df l6:6f / klZrddf lsNnf sf+u8f k'Ug'kg]{ xf] . lsgls To; ;lGwsf] wf/f * df æTof] ;lGwn] g]kfn ;/sf/ / ef/t ;/sf/sf] tkm{af6 j[l6z ;/sf/sf] aLrdf ePsf ;a} k"j{ ;lGw, ;Demf}tf / k|lt1fkqx¿nfO{ vf/]h u/]sf] 5Æ eGg] :ki6¿kdf pNn]v 5 . of] ;lGwsf] wf/f sfof{Gjog eP ;'uf}nL ;lGw;d]t vf/]h eO{ g]kfnn] u'd]sf] ;fljs g]kfnsf] k"/f e"–efu kfpg ;Sg] lyof] . t/ b'ef{Uoj; sfof{Gjog ePg . oBlk g]kfn /fi6« rLgh:t} ;+;f/df cfly{s tyf /fhgLlts b[li6sf]0fn] ;d[4 x'“b} uof] eg] a[l6zsfnLg ef/t;“u ePsf] ;'uf}nL ;lGw /2 x'g;Sg] ;Defjgf /xG5 . o;} kl/k|]Iodf rLgn] ;of}+ jif{kl5 la|6]gaf6 xªsª, sf]n'g / dsfp lkmtf{ kfpg ;kmn ePsf] pbfx/0f /x]sf 5g\ .
g]kfnsf] ;Ldf af/] ljleGg lsl;dsf ljjfbx¿ ;'lgG5g\ . ;Ldf;DaGwL ljz]if1sf] gftfn] s]xL elglbg' x'G5 sL <
– g]kfnsf] l;dfgf rLg / ef/t;“u uf“l;Psf] 5 . rLg;“u ;g\ !(^) df ;Ldf ;Demf}tf, !(^! df ;Ldf ;lGw / !(^@–^# df ;Ldf+sgsf] sfd ;DkGg eO{ @) hgj/L !(^# df ;Ldf k|f]6fsndf x:tfIf/ ePsf] lyof] . ;Ldf+sgsf ;dodf b'O{ b]zaLr s]xL 7fp“df ;Ldf ljjfb k/]sf] lyof] . t/ tL ljjfb g]kfn / rLg cGt/f{li6«o d~rdf ;dfg xs clwsf/ ePsf b]z x'g eGg] wf/0ff tyf k~rzLn Pjd\ efOrf/fsf] cfwf/df ;dfwfg ul/Psf] lyof] . o;kl5 ;g\ !(&( tyf !(** df k|f]6f]sn gljs/0f x'“b} cfPsf] 5 . ca rf}yf] k|f]6f]snsf lglDt b'j} b]zsf ;+o'Qm ;Ldf 6f]nLn] If]qut sfo{ ub}{ cfPsf] 5 . ;g\ @))* ;Dddf of] sfo{ k"/f ul/g] nIo /flvPsf] 5 .
g]kfn / la|l6zsfnLg ef/taLr a]nfdf}sfdf ;Ldf ljjfb tyf cltqmd0f eO/xGYof] . o;}sf/0fn] ;g\ !*!$–!^ df la|l6z–uf]vf{ o'4 ePsf] lyof] . o;sf] kl/0ffdn] $ dfr{ !*!^ df b'j} b]zaLr ;'uf}nL ;lGw eof] . t/ ;lGwkl5 klg ;Ldf ljjfb ;fDo ePg . ;lGw nuQ} d]rL gbLsf] pb\ud h:tf ljjfb eP . ;g\ !($& df ef/t :jtGq ePkl5 klg ljjfb /f]lsPg . ef/tdf hg;+Vof a[l4sf sf/0fn] g]kfn t/fO{sf] rf/sf]z] emf8L km8fgL ePsf] pj{/f e"lddf ;do ;dodf ;Ldf ldlrg] ul/of] . /fhgLlts 36gfqmddf g]kfndf ;g\ !(%) df k|hftGq cfPkl5 klg ;Ldf ldlrg] sfd /f]lsPg . s}nfnLsf] efbfgfnf, lrtjgsf bf/f gfnfsf] e"–efu h:tf g]kfnL e"ld ldlrof] . ;g\ !(^)df k~rfotL Joj:yf nfu" ePkl5 klg g]kfnsf] sfnfkfgL If]qsf] e"–efu cltqmd0fdf k¥of] . ;':tfh:tf If]qdf ldlrg] qmd a9\of] . ;g\ !(*( df k'gM k|hftGq cfPkl5 ;Ldf ldlrg] qmd aGb xf]nf eGg] 7flgPsf] lyof] . t/ o;kl5 klg dx]zk'/, 6gsk'/, ;':tf, 7f]/L, ;Gbsk'/, dfg]eGHofª, kz'kltgu/ h:tf If]q ldlrof] . ;g\ @))%–)^ df nf]stGq cfPkl5 klg ;Ldf ljjfb aGb x'g ;s]sf] kfOb}g . k/f;g Kof/ftfn, nfnaf]emL, ehgL, ;':tf If]q, eG6faf/L, u'nl/ofsf] rf}u'hL{, jL/u~hsf] ;fsL{ 6f]nf, emfkfsf] sf]/f]af/L h:tf 7fp“x¿ ldlrg k'u]sf 5g\ . o;/L g]kfnsf] ;ldf ldlrg] sfd /f]lsPsf] 5}g .
;Ldf ljjfb ;dfwfg ug{ ! gf]e]Da/ !(*! df g]kfn–ef/t k|fljlws:t/Lo ;Ldf ;ldlt u7g eO{ of] ;ldltn] #! l8;]Da/ @))& ;Dd sfo{ u¥of] . o; ;ldltsf] egfO{ cg';f/ (* k|ltzt sfd ;DkGg ePsf] 5 . @ k|ltzt sfd af“sL /x]sf] 5 . o;/L sfd af“sL /x]s} cj:yfdf o; ;+o'Qm ;ldltsf] Dofb yk gu/L sfof{jlw cGTo ul/Psf] 5 . af“sL ;Ldf ljjfb slxn] / s;/L ;dfwfg ul/g] xf] eGg] s'/f osLg 5}g .
ef/tn] / rLgn] g]kfnsf] ;Ldf ldr]sf] eGg] ;'lGg5 . s] slt 7fpFdf s] slt ¿kdf ;Ldf ldlrPsf] 5 t < To; af/]df oyfy{ hfgsf/L u/fpg' xf];\ g <
– g]kfn–rLg ;Ldf+sgsf ;dodf lsdfyf+sf, d':tfª, /;'jf, ;u/dfyf, uf]/Lz+s/, nfª6fª, l6Í/, r/0f tyf vs{ If]q h:tf #@ :yfgdf b'O{ b]zaLr jfb–ljjfb, t]/f]–d]/f], bfjf–lj/f]w k/]sf] lyof] . t/ @ jif{ ( dlxgfsf] ;dofjlwdf cfk;L ;dembf/L tyf ;dGjodf ;d:of ;dfwfg ePsf] lyof] . ;u/dfyfsf] ljjfbrflx“ k|wfgdGqL:t/af6 ;dfwfg ul/Psf] lyof] . oBlk, To; ;dosf g]kfnL kbflwsf/Lsf] cgle1tfsf sf/0f ;+v'jf;ef lhNnfsf] lsdfyf+sf If]qsf] Rofª\uf / n'ªb]k ufp“ rLgtkm{ kg{ uPsf] lyof] . o; If]qsf] ;Ldf+sg tyf ;lGw ePsf] w]/} bzs lalt;s]sf] / st}af6 klg ljjfb gp7]sf]n] o;af/]df pNn]v ug'{ ;fGble{s / ;do;fk]If gx'g] s'/f cg';Gwfgstf{x¿ atfp“5g\ . ;du|¿kdf eGg'kbf{ g]kfn–rLg ;Ldf+sgaf6 #)@=&% ju{ lsnf]ld6/ e"–efu g]kfnnfO{ kmfObf x'g k'u]sf] s'/f pNn]vgLo /x]sf] 5 . g]kfn–rLg ;Ldf/]vf !,$!$=** ju{ lsnf]ld6/ sfod /x]sf] 5 .
g]kfn–ef/t ;Ldf ldlrPsf] ;Gbe{df g]kfnsf] @^ lhNnf ef/t;“u ;Ldf hf]l8Psf] 5 . o;dWo] @! lhNnfsf] %$ 7fp“df ;Ldf cltqmd0f, ldrfg, jfb–ljjfb, t]/f]–d]/f], 3D;f3D;L, bfjf–lj/f]w /xL cfPsf] 5 . o:tf ljjflbt e"ldsf] If]qkmn sl/a ^) xhf/ x]S6/ /x]sf] 5 . o;dWo] sfnfkfgL–lnlDkofw'/f If]q #& xhf/ x]S6/, ;':tf !$ xhf/, d]rL gbL t6Lo If]q !,^)), 6gsk'/ @@@, ehgL nfnaf]emL ##), k/f;g $%), ;Gbsk'/ @ x]S6/ d'Vo 5g\ . ef/tn] ;Ldf ldRg] qmd /f]lsPsf] 5}g . @@ gf]e]Da/ @))& df klg ;':tfsf] !@% x]S6/ cltl/Qm e"ld ldrfgdf k/]sf] 5 .
!*–!( l8;]Da/ @))& df gof“ lbNnLdf ePsf] g]kfn–ef/t ;+o'Qm k|fljlws:t/Lo ;Ldf;ldltsf] a}7skl5 g]kfn–ef/t ;Ldf+sg ug]{ sfdsf] (* k|ltzt sfd k"/f eof] egL ;/sf/n] eg]sf] 5 . o;} ;Gbe{df !*@ yfg ;Ldf gS;f tof/ ePsf] / sl/a *,))) ;LdfvDaf v8f ul/Psf] 5 eGg] ;/sf/L egfO /x]sf] 5 . o:t} ;':tf cltqmd0fsf] Ph]G8f g]kfnL kIfn] /fVg k|:tfj ubf{, ef/tLo kIfn] 7f8} c:jLsf/ u¥of] / sfnfkfgLsf ;DaGwdf rLgsf] ;d]t pkl:ylt cfjZos kg]{ s'/f ef/tLo k|ltlglwn] eg]sf]n] oLaf/]df s'/fsfgL x'g ;s]g eGg] gfkL ljefusf dxflgb]{zssf] egfO k|sfzdf cfPsf] 5 . o;cg';f/ ca ;Ldf+sg ug{ @ k|ltzt dfq af“sL /x]sf] 5 eGg] ;/sf/L egfO /x]sf] 5 . t/ ljrf/0fLo s'/f s] 5 eg] ljjfb ePsf sltko :yfgdf gS;fdf dfq} df]6fdf]6L c+sg ePsf] 5 . oBlk hldgdf cltqmd0f eP/} /x]sf] 5 . o;/L hldgdf jfbljjfb cltqmd0f Ho'“b} /x]sf] If]q sfnfkfgL–lnlDkofw'/f, ;':tfafx]s d]rLsf] sfs/le§f, eb|k'/, dx]zk'/, 6gsk'/, ehgL nfnaf]emL cflb 5g\ .
;Ldf;DaGwL ljjfbdf g]kfn ;/sf/n] s:tf] sbd rfn]sf] 5 . tkfOsf] ljrf/df Tof] kof{Kt 5 < olb 5}g eg] s] kxn ug'{k5{ h:tf] nfU5 <
– ;Ldf c+sg ug{, ;LdfvDaf :yfkgf tyf dd{t ;Def/ ug{, bzuhf If]q ;kmf /fVg / ;Ldf gS;f tof/ kfg{ ! gf]e]Da/ !(*! df g]kfn–ef/t k|fljlws :t/Lo ;+o'Qm ;Ldf ;ldlt u7g eO{ #! l8;]Da/ @))& ;Dd sfd /Xof] . @% jif{sf] bf}/fgdf !,*)* lsnf]ld6/ ;Ldf/]vfsf] c+sg ug]{ sfd ;dfKt x'g ;s]g . xfn ;ldlt lju7g uO{ ljjfb ;'N6fpg] sfd clgl0f{t t/Lsfn] To;} /x]sf] 5 . af“sL sfd ca s;n] ug]{ xf] eGg] s'/f ;/sf/n] k|sfzdf NofPsf] kfOb}g .
b]zsf] /fli6«o ;Ldf osLg ug]{ sfddf ;/sf/n] kof{Kt dfqfdf Wofg lbPsf] kfOb}g . sltko /fhgLlts kl/jt{gsf ;dodf ;Ldf;DaGwL s'/f cf]em]n kg]{ u/]sf] 5 . ;Ldf c+sg tyf Joj:yfkg ug]{ s'/f ldq b]z;dIf /fVbf ef/tLo kbflwsf/L l/;fpnfg\ / cfkm\gf] s';L{ u'Dg k'Unf eGg] 8/ g]kfnL kbflwsf/LnfO{ /x]sf] cfefif x'G5 . dGqL:t/df ;dsIfL;“u kmf§km'§ s'/fsfgL x'g] u/]sf] kfOG5 . t/ tL lgisif{ljxLg x'g] u5{g\ . k|wfgdGqLsf txdf ;Ldf ;d:ofsf s'/f Ph]08fsf ¿kdf /x]sf] kfOPsf] 5}g . of] b'ef{Uo g} dfGg'k5{ .
ca af“sL /x]sf hl6n ;Ldf ;d:of ;dfwfg ug{ xfd|f k|wfgdGqL cyf{t\ ;/sf/ k|d'vn] g} kxn ug'{k5{ . tNnf] txaf6 o:tf hl6n ;d:of ;dfwfg x'g] b]lvb}g . :d/0fLo 5 g]kfn / rLgaLr rn]sf] ;u/dfyf;DaGwL ljjfb k|wfgdGqL :t/af6 dfq ;dfwfg ePsf] lyof] . o;} b[i6fGt sfnfkfgL–lnlDkofw'/f, ;':tf h:tf hl6n ;d:ofdf nfu' x'g'k5{ .
o:tf ;d:of ;dfwfg ug{ Track–II Diplomacy kl/rfng ug'{ cfjZos k5{ . s"6gLlt1n] ef/tsf kbflwsf/L tyf /fhgLlt1;“u enfs';f/L u/L ;dfwfg ug]{ af6f] agfpg ;S5g\ . To;} k|of;nfO{ ;/sf/ k|d'vn] d"t{¿k lbg'k5{ . o;}n] ;/sf/ k|d'vn] g} lbnr:kL lng'k5{ . k|of; u/] ;dfwfgsf] af6f] lg:sg ;S5 . lsg ls g]kfn / ef/t 3lgi7td l5d]sL d'n's xf] .
o:tf k|of;af6 klg ;kmn x'g ;s]g eg] t];|f] b]zsf] ;xfotf lng'k5{ . cyf{t\ ;+o'Qm clw/fHosf] ;xfotf lng' k|f;f+lus x'G5 . lsg ls ;Ldf;“u ;DalGwt $ dfr{ !*!^ sf] ;'uf}nL ;lGw, ! gf]e]Da/ !*^) sf] k"/s ;Ldf ;lGw tyf cGo ;lGw la|l6;sfnLg ef/t / g]kfnsf aLr ePsf] xf] . jt{dfg ef/t;“u xf]Og . o;}n] a]nfot ;/sf/nfO{ g]kfn–ef/t ;Ldfsf] dd{ tyf ;dfwfgsf] pkfo /fd|/L 1fg 5 . o;sf nflu ef/t klg OR5's x'g'k5{ .
o;/L t];|f] b]zsf] ;xfotfaf6 klg ;dfwfg geP ;+o'Qm /fi6«;+3 Pjd\ cGt/f{li6«o Gofofnosf] 9f]sf 3R3Rofpg hfg klg ;lsG5 . t/ dggLo s'/f s] 5 eg] /fi6« g} hfg'k5{ . /fhgLlts kf6L{, ;+:yf, ;d'bfo cyjf JolQm o:tf lgsfodf hfg ;Sb}gg\ .
gofF jif{;Fu} gofF g]kfn / gofF kl/t{gsf ;+s]t b]lvPsf] l:yltdf ;Ldf;DaGwL gofF s:tf sbd rfNg'k5{ h:tf] nfU5 <
– gof“ jif{ @)^% ;“u} ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf dfcf]jfbL kf6L{n] ;a}eGbf w]/} l;6 ;+Vof lhTg ;kmn ePsf 5g\ . ca pgLx¿s} g]t[Tjdf ;/sf/ aGb}5 . gof“ ;/sf/n] cGt/f{li6«o d~rdf g]kfn / ef/t ;dfg xs clwsf/ ePsf b]z x'g\ eGg] wf/0ff tyf k~rzLn Pjd\ 3lgi7tf, ;f}xfb{tf, eft[Tjsf cfwf/df b'j} b]zaLrsf] ;Ldf+sg ;d:of ;dfwfg ul/g' k5{ . h+undf /x“bf dfcf]jfbLn] g]kfn–ef/t ;Ldf ;d:of cljnDa ;dfwfg ul/g'k5{ tyf sfnfkfgLaf6 ef/tLo ;]gf x6\g'k5{ eg]sf lyP . clxn] zx/df /x“bf klg æ;':tf, sfnfkfgL nufot 7fp“ 7fp“df b]lvPsf ;Ldf cltqmd0f / ljjfbaf/] oyf;So l56f] ;TotYosf cfwf/df / cfk;L lxtdf 6'+uf] nufpg'kb{5 . oLaf/] k|fyldstfsf ;fy kxn ul/g]5Æ egL r'gfjL 3f]if0ffkqdf pNn]v u/]sf 5g\ . o;sf] sfof{Gjogsf nflu gof“ ;/sf/ k|d'vn] /fli6«o ;xdltsf ;fwf/df ef/tLo ;dsIfL;“u lglZrt Ph]G8f to u/L s'/fsfgLsf ;fy ;dfwfg ug'{k5{ .
k|jf;L g]kfnLx¿af6 ;Ldf;DaGwL s] kxn ug'{k5{ h:tf] nfU5 <
– ;Ldf ;d:of ;f}xfb{k"0f{ tl/sfn] ;dfwfg ug{ ljb]zdf /x]sf g]kfnLx¿n] g]kfn ;/sf/nfO{ df}lvs tyf lnlvt bjfj lbg'k5{ . t/ JolQmut¿kdf xf]Og, ;+:yfut¿kdf x'g'k5{ . clxn] Pgcf/Pg RofK6/ ;+;f/sf ljleGg b]zdf u7g eO;s]sf 5g\ . of] ;+:yfn] g} /fi6«sf] l;dfgf hu]gf{ ug]{ sfddf g]kfn ;/sf/nfO{ bjfjd"ns kl/l:ylt l;h{gf ug{ ;S5 . o;afx]s ;+o'Qm clw/fHodf a;f]af; ul//x]sf g]kfnL ;d'bfosf] otL g]kfnL ;dfh, kf;fk'r u'7L, e"tk"j{ uf]vf{ ;}lgs ;dfh cflb, cd]l/sfsf] g]kfn–cd]l/sf ;f]fO6L, g]kfn xf]/fOhg, /sL dfpG6]g k|]mG8\;\ ckm g]kfn, g]klnh Pzf]l;o;g ckm x':6g tyf hfkfgsf] hfkfg–g]kfn d}qL ;dfhh:tf ljleGg ;+3 ;+:yfn] kxn ug'{ ;fGble{s x'g;S5 .
cGTodf s]xL eGg rfxg'x'G5 sL <
– /fi6«sf] l;dfgf eg]sf] Pp6f ;+j]bgzLn ljifo xf] . g]kfnsf] ;fgf] 6'qmf hldg ldlrPdf To; If]qsf g]kfnL hgtf ljb]zL jfl;Gbf x'g k'U5g\ . o;/L /fi6«sf] ;Ldf ldlr+b} uof] eg] b]z ;+s'rg x'“b} hfG5 / Ps lbg g]kfnsf] l;dfgf g} g/xg klg ;S5 . g]kfnsf] cl:tTj g} d]l6P/ hfg ;S5 . o;}n] cfkm\gf] b]zsf] l;dfgf Joj:yfkgdf JolQmb]lv ;/sf/ k|d'v;Dd TolQs} dfqfdf ;r]t /xg'k5{ . /fi6«sf] l;dfgf ;+/If0f ug'{k5{ .
k|:t'ltM /fd;'Gb/ x'dfufFO{
/fhgLlts s'/f ubf{ dnfO{ lrGtf nfU5
– sf]dn jnL
…df]afOn, PlS6e P08 OGgf];]G6 Ao'6LÚ s]xL jif{cl3 Ps k"j{ k|wfg dGqLsf] lgjf;df sf]dn jnLsf] af/]df s;}n] l6Kk0fL u/]sf] lyof] . cf]nL / jnLsf] lemgf] dtfGt/kl5 s'/f 6'lËof], b'a} y/ afx'g eGg]df ;xdt ePkl5 .
w]/} y/Ln] w]/} yf]s eG5g\ sf]dnsf af/]df . t/ g]kfnL hgtf pgnfO{ s0f{lk|o cfjfhsL wgL dfG5g\ ;dfrf/ jfrgdf xf];\ ls nf]s bf]xf]/Ldf . sf]xL pgnfO{ ;'Gb/L uflosf klg eGb5g\ / pgsf] ¿ksf] avfg u5{g\, vf;u/L d'Zsfgsf] . pgs} s]xL bf}+t/Lx¿ o:tf 5g\ ls sf]dnsf x/]s s];|fsf] pl5Qf] sf9\g rfxG5g\ . oL k|;+ux¿ olQd} 5f]l8lbpm“ . lsg eg] cf}sft cg';f/sf dfG5]sf dgu9Gt] l6Kk0fLx¿ slt x'G5g\ slt †<
sf]dn jnLsf] :j/b]lv ;a} k':tfsf dflg;x¿ kl/lrt 5g\ / dGqd'Uw klg . emg\ ¿k / :j/sf] avfg ug]{x¿ g} kfOG5g\ . ¿ksf] kmf];|f] 3d08df b'O{ jL; pd]/ gf“3]sL 5' eg]/ pgnfO{ Pstfsf ;|f]tf / ;+rf/n] xf]RofPs} klg xf] . j}+;n] g]6f] sf6] klg s;}nfO{ pd]/ 9Ns]sf] h:tf] cg'ej glbnfpg rfxlG5g pgL . t/ h] xf];\ cfh ef]ln pgL j}jflxs aGwgdf af“lwg rfxlG5g\ eGg] d}n] k|ToIf cg'ej u/]“ . v}/ h] xf];\ pgLsf] j0f{g ug]{ cf}sftdf d gk'u] klg ;fgf] e]63f6sf] k|;ËM–
/]l8of] g]kfndf slt ;fndf k|j]z ug'{eof] <
– d]/f uLtx¿ t /]l8of] g]kfndf w]/} klxn]b]lv aHb} cfPsf x'g\ . t/, hflu/sf] ?kdf eg] @)%) ;fndf k|j]z u/]sL x'“ .
;'?sf lbgx¿ s:tf lyP <
– 7Ls} lyP . d nf]suLt k|ltof]lutfx¿df a9L Jo:t /x]“ .
g]kfndf dfq} k|ltof]lutfdf efu lng'eof] ls ljb]zdf klg <
cGo b]zx¿df klg efu lnP“ . a]nfot, hfkfg, xªsª, l;+ufk'/, stf/, dn]l;of, j+unfb]z / kfls:tfgdf uP/ klg ;xeflutf hgfP“ . ev{/} jx/fOgdf sfo{qmd u/]/ kms]{sL 5' .
nf]s bf]xf]/L ufpg slQsf] d]x]gt ug'{k5{ <
– w]/} k5{ . s8f d]x]gt rflxG5 . o;nfO{ ;lhnf] g7fGg'xf];\ .
nf]s bf]xf]/Ln] eGbf kk uLtn] dfs]{6 lnPsf] h:tf] nfUb}g <
– To;sf] cf–cfºg} dfs]{6 x'G5 . nf]sbf]xf]/Lsf] df]s]{6 cfºg} 7fp“df 5 . vf;u/L ;xl/of o'jfo'jtLx¿ kktkm{ cfslif{t ePsf] b]lvG5 .
Ps snfsf/sf] gftfn] b]zsf] jt{dfg /fhgLltnfO{ s;/L d"Nof°g ug'{x'G5 <
– /fhgLlts kl/l:yltaf/] s'/f ubf{ lrGtf nfU5 .
tkfO{nfO{ nf]sbf]xf]/L k|ltof]lutfdf s;}n] klg lhTg ;Sb}g eG5g\ lg †
Tof] t ;|f]tfx¿nfO{ yfxf x'g'kg]{ ljifo xf] .
k|:t'ltM k|df]b lwtfn