cfGbf]ng ;z:q x'g]
sf7df8f}+ . bflh{lnª, v;f{ª / l;nu'9LnfO{ 5'§} uf]vf{Nof0f /fHo agfpg' kg]{ dfu lnP/ lgMz:q ¿kdf cfGbf]ng ul//x]sf] uf]vf{ hgd'lQm df]rf{n] 5'§} k|x/L an u7g ug]{ hgfPsf] 5 . klZrd a+ufnsf] dfS;{jfbL ;/sf/n] df]rf{sf] dfun] ef/tsf] /fli6«otfnfO{ sdhf]/ kfg]{ hgfp“b} zflGtk"0f{ ;ef ug{ ;d]t k|ltaGw nufPsf] lyof] . t/ ;Dk"0f{ uf]vf{nLsf] Pstfkl5 afWo eP/ a+ufn /fHo ;/sf/n] h'n'; / ;ef ug{ nufPsf] aGb]h vf/]h u/sf] 5 .
…x]g'{;\ xfdL 5'§} /fHo lbg ;Qm}gf}+ . uf]vf{Nof08 cfGbf]ngsf] dfu gfhfoh 5,Ú klZrd a+ufn ;/sf/sf gu/ ljsf;dGqL czf]s e§frfo{n] g]kfnL efiffdf eg] . …xfdL xfd|f] dfuaf6 clnslt klg ljrlnt x'“b}gf}+ . xfdL cfkm\gf]
hGds'08nL lnP/ ;+3if{df cfO;s]sf 5f}+ . d a? em'08]/ d5'{ ;'jf; l3l;ªn] h:tf] s]Gb| ;/sf/;“u ;Demf}tf ulb{g,Ú df]rf{sf cWoIf ljdn u'?ªn] eg] . pgsf cg';f/ s]Gb| ;/sf/nfO{ bjfj lbg] p2]Zon] 5'§} k|x/L an :yfkgf ul/g nfu]sf] xf] .
df]rf{n] cfufdL h'nfO{b]lv k|x/L an u7g u/L ;fj{hlgs ;jf/L ;fwgx¿sf] gDa/ Kn]6df uf]vf{Nof08 n]Vg] ;fj{hlgs 3f]if0ff ul/;s]sf] 5 . df]rf{sf] 3f]if0ffnfO{ ;a} uf]vf{nLn] :jfut ul//x]sf 5g\ .
df]rf{sf ;efx¿df uf]vf{nLx¿sf] pNn]Vo pkl:ylt / jQmfx¿sf] k|lta4tfsf] sf/0f klZrd a+ufn /fHo ;/sf/ cflQPsf] ljZn]if0f ug{ yflnPsf] 5 .
afn'jf6f/df dGqLnfO{ 3f]qm]7\ofs
sf7df8f}+ . pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqL Zofd;'Gb/ u'KtfnfO{ k|wfgdGqL lgjf; afn'jf6f/af6 ;'/IffsdL{n] lgsfn]sf 5g\ . ut z'qmaf/ ljxfg ;ftbnLo a}7s a:g'cl3 g} 7"nf] lj|kms]; lnP/ k'Ug' ePsf dGqL u'Ktf;“u k|wfgdGqLn] e]6\g grfxg' ePkl5 u'Ktf PSn} kmTkmtfpg' ePsf] lyof] . k|wfgdGqL lgjf;leq dof{bf kfng ug{ ;'/IffsdL{n] ;'emfj lbP klg pxf“n] gdfg]kl5 pxf“nfO{ ;'/IffsdL{n] 3f]qm]7\ofs nufPsf lyP .
afn'jf6f/ ;|f]tsf cg';f/ ;b\efjgf km'6fpg] JolQm k|wfgdGqL ePsf] cf/f]k u'Ktfn] nufpg' ePsf] lyof] . o:t} s'/fx¿ lxGbL efiffdf hyfefjL af]Ng yfn]kl5 ;'/IffsdL{n] u'KtfnfO{ tfg]/} aflx/ lgsfNg' k/]sf] ;|f]tn] hgfof] .
Pdfn]df cl:tTj/Iffsf] ;+s6
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf ;j{gfs k/fho ef]u]kl5 g]skf -Pdfn]_ leq ;+s6 l;h{gf ePsf] 5 . emngfy vgfn / s]kL cf]nLaLrsf] dxf;lrj x'g] bf}8 ;'? ePsf] 5 eg] Pdfn] kf6L{nfO{ dfcf]jfbL;“u PsLs/0f ug'{kg]{ k|:tfjn] hf]/ kqm]sf] 5 .
s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7sdf cf}krfl/s ¿kdf k|:tfj gcfP klg vgfnnfO{ dxf;lrj agfpg] ljifodf g]tfx¿aLr cfGtl/s ;xdlt ePsf] a'lemPsf] 5 . …s]xL g]tfx¿n] gfd} ls6]/ pxf“nfO{ dxf;lrjsf] lhDd]jf/L lbg' kg]{ k|:tfj /fv],Ú a}7sdf ;xefuL Ps Pdfn] g]tfn] pNn]v u/]–…:yfoL sld6Lsf ;b:o jfdb]j uf}tdn] vgfnsf] gfd k|:tfj ug'{ eof] .Ú
…d}n] lgjf{rgdf gld7f] k/fho ef]Ug' k¥of] . s]kL sd/]8sf] klg xfnt d]/} h:tf] eof] . ca h]Pg sd/]8sf] ljsNk 5}g,Ú jfdb]jsf] egfO{ p4[t ub}{ ;|f]tn] eGof] . o;}aLr Pdfn]df hg;+Vofsf cfwf/df dw];LnfO{ ;dfj]z ug'{kg]{ s'/f p7]sf] 5 . o;cl3 slxNo} klg gfd g;'lgPsf] dw];L o'jf ljBfyL{ ;'emfj tyf ;+3if{ ;ldltn] ;f]daf/b]lv Pdfn] d'Vofno aNv'df wgf{ lbP/ hg;+Vofsf] cfwf/df kf6L{sf lgsfox¿ u7g, k'gu{7g ul/g'kg]{ dfu t]:of{Psf] 5 .
o;}aLr ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf jfdtfnd]n ug{ dfcf]jfbLn] u/]sf] k|:tfjnfO{ c:jLsf/ u/]/ jfd jr{Zjsf] kl/0ffd cj?4 ePsf] k|lt Pdfn]leq Jofks cf/f]k k|Tof/f]k ePsf] 5s. sfo{stf{x¿n] r'gfjL kl/0ffdkl5 dfn] kf6L{ Pdfn]df ljno ePh:t} ca cfkm\gf] uNtL :jLsf/ ub}{ Pdfn] g]t[Tjn] g]skf dfcf]jfbL;“u kf6L{ PsLs/0f u/]/ cufl8 a9\g'sf] ljsNk g/x]sf] ;'emfj lbg yfn]sf 5g\s. Pdfn] g]t[Tj k+lQmdf klg o:tf] PsLs/0fsf] cfjZostf dx;'; ug]{x¿sf] ;+Vof a9\b} 5– ;|f]tn] eGof] .
o;}aLr Pdfn]sf sfo{stf{x¿n] g]tfx¿nfO{ dfcf]jfbL;“u kf6L{ Pstf gu/]sf] cj:yfdf Pdfn]sf] xfnt rf“8} g]skf dfn] jf ;+o'Qmsf] h:tf] x'g] r]tfjgL lbPsf 5g\ . a'waf/ ;DkGg Pdfn] s]Gb|Lo sld6sf] a}7sdf dxflwj];g / gof“ dxf;lrj rognfO{ eGbf dfcf]jfbL;“u kf6L{ Pstf ug{] ljifonfO{ g]tfx¿n] k|fyldstf lbg'kg]{ dfu u/] . kf6L{df ;'ljwfef]uL k|j[lQ / hgtfnfO{ lgjf{rgsf] a]nfdf dfq ;Demg] g]tfx¿sf] cfr/0fsf] sf/0f kf6L{sf] ;f+u7flgs l:ylt z"Gotftkm{ pGd"v /x]sf] cfdsfo{stf{x¿sf] wf/0ff /x]sf] kfOof] .
kf6L{sf] dxflwj]zg cfufdL d+l;/sf] klxnf] ;ftf ug]{u/L :yfoL sld6L ;b:o emngfy vgfnnfO{ dxflwj]zg cfof]hs sld6Lsf] ;+of]hs tf]s]/ ;DkGg Pdfn] a}7sn] s]Gb|Lo / :yfoL sld6LnfO{ lj37g u/]sf] 5 .
;+3Lotfsf] lj/f]w
sf7df8f}+ . g]skf d;fnsf g]tf lrqaxfb'/ s];Ln] ;+3LotfnfO{ jflxoft eGg' ePsf] 5 . pxf“n] ;+3Lo nf]stflGqs u0ftGqsf] kIfdf hgfb]z cfPsf]k|lt l6Kk0fL ub}{ eGg'eof], …;+3Lotf :yfkgf u/]kl5 ;a} ;d:of ;dfwfg x'g]5g\ eGg] cfzfn] To:tf] hgdt cfPsf] x'g;S5 . oyfy{df g]kfndf ;+3Lo Joj:yf Jojxfl/s 5}g .Ú g]tf s];Ln] ;:tf] nf]slk|otfsf] nflu bnx¿n] ;+3Lotfsf] d'2f p7fPsf] k|i6 kfb}{ eGg'eof], …o;sf] kl/0ffd gsf/fTds x'g]5 . Pslbg g]kfnL hgtfn] of] a'‰g]5g\ . ;+3Lotfsf] gf/f p7fpg]x¿sf] dgdf ;+3Lotfsf] lr;f] k:g yfln;s]sf] 5 .Ú pxf“n] /fli6«o hgdf]rf{n] g]kfnsf] ;Gbe{df ;+3Lotf 3fts x'g] lgZsif{ lgsfn]sf] hgfpg' eof] .
dfcf]jfbLdf klg v6\k6
sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_ df em}+ g]skf -dfcf]jfbL_ leq kf6L{sf] dxflwj]zg rf“8f] ug'{k5{ eGg] ljifodf s'/f p7\g yfn]sf] 5 . k|fKt ;dfrf/ cg';f/ ;/sf/ / kf6L{sf] g]t[Tj Pp6} JolQmsf] xftdf kg'{x'Gg eGg] dfu clwsf+z s]Gb|Lo ;ldlt ;b:ox¿sf] 5 .
…r'gjfª a}7sn] g} dxflwj]zg zL3| ;DkGg ug]{ k|:tfj kfl/t u/]sf] lyof] . sf7df8f}+ a}7sn] klg dxflwj]zgnfO{ hf]8 lbPsf] lyof],Ú dfcf]jfbL lgs6 ;|f]tn] eGof]– …kf6L{ g]t[Tj ;/sf/df uPdf ToxL+af6 ;}4flGts ljrng ;'? x'ghfG5 . ;/sf/n] kf6L{ xf]Og kf6L{n] ;/sf/ rnfpg' k5{ .Ú
kf“r ;b:oLo dfcf]jfbL xfOsdf08df cWoIf k|r08, 8f= afa'/fd e§/fO{, df]xg -ls/0f_ a}B, /fdaxfb'/ yfkf du/ -afbn_ / ljKnj /xg' ePsf] 5 . k|r08 ;/sf/df hfg' ePkl5 sfo{jfxs cWoIfdf ls/0f jf 8f= afa'/fd e§/fO{dWo] Ps hgfnfO{ rog ug'{kg]{ / cWoIfn] /fhLgfdf ug'{kg]{ s'/f p7\g yfn]sf] 5 . gof“ ;+ljwfg lgdf{0fdf k|r08sf] ;lqmo pkl:ylt ePkl5 kf6L{ / ;/sf/ ;+rfng ug{ c;dy{ x'g'x'g] / gof“ ;+ljwfg lgdf{0ftkm{ Wofg k'Ug g;Sg] dfcf]jfbL g]tfx¿sf] egfO{ /x]sf] 5 .
dxflwj]zgsf] cjlwe/ sfo{jfxs g]t[Tj k|r08n] 5f8\g'kg]{ cGo g]tfx¿sf] k|To'Q/df xfn;Dd k|r08n] s'g} hjfkm glbg' ePsf] ;dfrf/ ;|f]tsf] bfjL 5 .
kqsf/ wdnf ;ef;b\ aGg]
sf7df8f}+ . rlr{t o'jf kqsf/ tyf l/kf]6{;{ Snj g]kfnsf cWoIf Clif wdnf dlGqkl/ifb\n] dgf]gog ug]{ @^ hgf ;ef;b\dWo]df kg]{ ;+s]t ldn]sf] 5 . d'n'ssf] /fhgLlts ?kfGt/0fsf nflu l/kf]6{;{ Snjsf tkm{af6 wdnfn] lgjf{x u/]sf] of]ubfgk|lt /fhgLlts bnx¿ / afx\o zlQm;d]t k|efljt ePsfn] wdnfsf] ;ef;b\df dgf]gogsf] k|jn ;Defjgf ag]sf] xf] . :d/0fLo5 ;+ljwfg;efdf k|]; If]qaf6 k|ltlglwTj x'g ;s]sf] 5}g . s'g}klg bnx¿n] k|ToIf jf ;dfg'kfltsdf k|]; hutsf] k|ltlglwTj u/fPsf 5}gg\ . bnLo cfu|x gePsf kqsf/ wdnf ;a} bnsf g]tfx¿sf lk|o dflgG5g\ . k|wfgdGqL sf]O/fnf / dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] ;d]t wdnfsf] dgf]gogsf lglDt ;xdlt agfPsf] a'lemPsf] 5 .
wDsL lbg]nfO{ afa'/fdsf] r'gf}tL
sf7df8f}+ . /fhf kmfn]kl5 b]zdf ljkQL cfp“5 eGb} wDsL lbg] /fk|kf g]kfnsf cWoIf sdn yfkfsf] egfOsf] k|ltjfb ub}{ dfcf]jfbL g]tf 8f=afa'/fd e§/fO{n] /fhfjfbLx¿nfO{ g} ljklQ cfpg] r]tfjgL lbg'ePsf] 5 . pxf“n] b]z u0ftGq 3f]if0ff eO;s]sfn] ca sfof{Gjog x'g dfq af“sL /x]sf] 5 eGb} ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7sn] /fhfnfO{ gf/fo0flx6L 5f]8\g cfb]z lbG5, cfb]zsf] ckx]ngf ePdf ;j{;fwf/0f gful/s ;/x sf/afxL x'g]5 egL r]tfjgL lbg'eof] . cfufdL ;/sf/df ;xeflutfsf] ;jfndf sf+u|];n] cl3 ;f/]sf & a'“b] zt{sf af/]df pxf“n] eGg'eof], …cWoog ug{ af“sL 5 . & a'“b] zt{ x'g\ jf sf+u|];sf] kf6L{ut wf/0ff, Tof] k|i6 ePsf] 5}g .Ú g]kfnL sf+u|];n] u0ftGq 3f]if0ff x'g'cl3 ;+ljwfg ;+zf]wg x'g'kg]{ ljifonfO{ zt{sf] ¿kdf cl3 ;f/]sf] 5 . t/ dfcf]jfbL ;+ljwfg;efn] ;+ljwfg ;+zf]wg u5{ eGg] s'/fdf cl8u /x]sf] 5 . 8f= e§/fO{n] sf+u|];n] nx8sf] ¿kdf of] k|;+u lgsfn]sf] rrf{ ub}{ sf+u|];sf zt{x¿nfO{ s'ts{sf] ;+1f lbg'eof] .
pxf“x¿sf] cf“vf clxn] dfq v'Nof] < ls of] eGbf cufl8 ;'lt/xg' ePsf] lyof] <– e§/fO{ eGg'eof]s. jfO{;LPn lj36g ug'{kg]{ sf+u|];sf] dfuk|lt c;Gtf]if hgfp“b} pxf“n] eGg'eof]– …r'gfjdf k/flht x'g] clg hgdtsf] sb/ gu/L s"ts{ ug]{ <Ú sf+u|];n] lj:t[t zflGt ;Demf}tf / cGtl/d ;+ljwfgdf ls6fg ul/Psf ljifonfO{ kG5fpg vf]h]sf] cf/f]k klg pxf“n] nufpg'eof] .
;f]daf/ ;DkGg g]kfnL sf+u|];sf s]Gb|Lo ;b:ox¿ ;lDdlnt a}7sn] ;+ljwfg;ef cufl8 dfcf]jfbLn] jfO{;LPn lj36g ug'{kg]{ nufotsf & a'“bf pNn]v ub}{ zt{sf] ¿kdf dfu t]:of{Psf] 5 . kf]v/fdf cfof]lht Ps sfo{qmddf g]tf e§/fO{ clwsf+z ;do g]kfnL sf+u|];dfly vlgg' eof] .
o;}aLr dfcf]jfbL g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] ef/t;“usf] ;Ldf v'nf eP;Dd g]kfnsf] cfly{s ljsf; ;Dej x'“b}g eGg' ePsf] 5 . g]kfn pBf]u kl/;+3–o'jf pBdL d+r / g]kfn o'jf pBdL d+rn] cfof]hgf u/]sf] Ps sfo{qmddf 8f= e§/fO{n] pQm wf/0ff /fVg' ePsf] xf] . v'nf ;Ldfsf] sf/0f g]kfnn] w]/} gLltx¿df ef/tsf] e/ ug'{ k/]sf] pxf“sf] egfO lyof] .
…v'nf ;Ldfs} sf/0f ef/tn] h:tf] gLlt lnG5 xfdL To:t} lng afWo 5f}+ . ;fj{ef}d /fi6«sf] ¿kdf /xg] xf] eg] xfdLn] ;Ldf lgoGq0f ug}{k5{Ú, e§/fO{n] eGg'eof] . ;fy} ;LdfnfO{ Jojl:yt ug{ k"0f{ lgoGq0f ug'{kg]{ pxf“n] ts{ /fVg'eof] .
j}b]lzs nufgLsf] nflu klg lghL If]q / ;/sf/ ldn]/ :ki6 cfwf/ agfpg' kg]{df pxf“n] hf]8 lbg'eof] . …7"nf cfof]hgfx¿df j}b]lzs nufgL leœofpg' k5{ . t/, To:tfdf g]kfnL ;fem]bf/nfO{ k|>o lbg}k5{,Ú 8f= e§/fO{sf] syg lyof] . pxf“n] rLg / ef/tnfO{ hf]8\g] dfu{ lgdf{0f ug{ ;s] tL /fi6«sf ko{6snfO{ g]kfntkm{ cfslif{t ug{ ;lsg] klg hgfpg' eof] .
sf+u|];sf ;ft zt{
sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u|];n] g]skf dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] ;/sf/nfO{ ;dy{g hgfpg jfO{;LPn nufot ;}Go / cw{;}Go b:tf tTsfn e+u ug'{kg]{ ;t{ dfcf]jfbL ;dIf /fv]sf] 5 .
;/sf/df hfg] of ghfg] af/] lg0f{o ug{ g]kfnL sf+u|];sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] ;f]daf/ a;]sf] k"0f{ a}7sn] dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] ;/sf/nfO{ ;dy{g hgfpg ljleGg ;ft a'“b] ;t{ k|:t't u/]sf] xf] .
g]kfnL sf+u|];n] dfcf]jfbLsf] hgcbfnt, k|zf;lgs ;+/rgfs, ;}Go / cw{ ;}Go b:tfnufot ;dfgfGt/ /fHo ;+rfngsf ;+/rgf tTsfn aGb / lj36g ug'{kg]{ klxnf] dfu /fv]sf] 5 . s]Gb|Lo ;b:o ljgoWjh rGbn] ;ft a'“b] ;t{ k"0f{ sfof{Gjog ePdf dfq dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] ;/sf/nfO{ sf+u|];n] ;dy{g hgfpg] hfgsf/L lbg'eof] . dfcf]jfbLsf ljleGg lzlj/ leq / lzlj/ aflx/ /x]sf n8fs"sf] xltof/ /fHonfO{ a'emfpg' kg]{ jf gi6 ug'{kg]{, sAhf ul/Psf ;DklQ lkmtf{ ul/lbg'kg]{ ;t{ klg sf+u|];n] /fv]sf] 5 . ;/sf/df hfg] ghfg] eGg] af/]df k|i6 lg0f{o gul/P klg ;fta'“b] ;t{ g} sf+u|]; ;/sf/df hfg] ghfg] lg0f{osf ¿kdf /x]sf] s]Gb|Lo ;b:o nId0f l3ld/]n] hgfpg' eof] .
;'? eof] ;+ljwfgsf] v];|f
sf7df8f}+ . cfufdL h]7 !% b]lv ;+ljwfg;efsf] a}7s a:g uO/x]sf] ePklg g]kfnsf] ;+ljwfg s:tf] agfpg] eGg] af/]df lxhf]b]lv ef/tsf k"j{ k|wfgGofofwLz / g]kfnsf nflu ef/tLo /fhb"t /fs]z ;'b;d]tsf] cu'jfOdf sfe|]sf] w'lnv]ndf ljrf/ uf]i7L ;'? ePsf] 5 .
ef/tLo 6f]nLsf] afx'Notf /x]sf] of] ljrf/ uf]i7Ln] 6'+uf] nufPsf] ;+ljwfg g} ;+ljwfg;efn] cg'df]bg ug{;Sg] cg'dfg ljZn]ifsx?n] u/]sf 5g\ . of] ljrf/ uf]i7Ln] ef/tsf] lxtnfO{ dWogh/ u/]/ ;+ljwfg lgdf{0fsf lglDt k|:tfj ug{;Sg] 7f]s'jf ljZn]ifsx?n] u/]sf 5g\ . g]kfnnfO{ ef/tsf] ;'/Iff 5ftfdf /fVg w]/} klxn]b]lv k|oTg ub}{ cfPsf] ef/tLo ;QfkIfn] g]kfnsf] ;+ljwfg lgdf{0fsf lglDt b]vfPsf] of] rf;f]nfO{ ;+ljwfg lgdf{0f k|lqmofdf x:tIf]k eg]/ ljZn]ifsx?n] cf/f]k nufPsf] 5g\ .
jg dflkmofnfO{ em6\sf
sf7df8f}+ . …xl/of] jg g]kfnsf] wgÚ eGg] rlr{t s'/fnfO{ …xl/of] jg dflkmofsf] wgÚ df abNg ;kmn lu/f]xsf gfO{s]x¿ clxn] s'gf k;]sf 5g\ . b]zsf] jt{dfg t/n /fhgLlts cj:yfsf] kmfO{bf lnP/ d]rL dxfsfnLaLrsf] jgnfO{ df;]/ cs"t ;DklQ cfh{g ul//x]sf ;/sf/L sd{rf/L / t:s/x¿ jgdGqL dft[sf ofbjsf] sbdaf6 ljrlnt x'g k'u]sf x'g\ .
jg tyf e";+/If0f dGqfnon] tLj|¿kdf eO/x]sf] jg ljgf; g/f]s]sf] / cj}w ¿kdf t:s/L / h+un s6fgL lgoGq0f ug{ g;s]sf] eGb} lhNnf jg sfof{no /f}tx6sf sd{rf/Lsf] sfh ;?jf u/]sf] hgfPsf] 5 . dGqfnosf] pQm sbdaf6 dflkmof tyf t:s/;“u ulx/f] lxdlrd ePsf sd{rf/Lx¿ cflQPsf] k|fKt ;dfrf/df pNn]v 5 . …jg dGqfnoleq} 5g\ dflkmofx¿, /f}tx6 36gfaf6 b]ze/Lsf jg sfof{nosf sd{rf/L ;ts{ ePsf 5g\ . c;n lgotsfx¿ v';L 5g\, v/fa lgot ePsfx¿ k5fl8 ;/]sf 5g\,Ú dGqfnosf] ;|f]tn] eGof], …t/fO{sf] h+undfq ljgf; ePsf] b]V5f}+ . n]sfnL jg vfnL eO/x]sf] 5 .Ú pQ/L gfsfaf6 rLgtkm{ sf7 rf]/L–lgsf;L eO/x]sf] klg kfOPsf] 5 . ltAat;“u ;Ldf hf]l8Psf pQ/L If]qsf jg h+un clxn] k"0f{¿kdf ;vfkm ePsf] / sd{rf/Ls} ;+nUgtfdf ltAattkm{ rf]/L–lgsf;L eO/x]sf] k|fKt ;dfrf/df pNn]v 5 . otftkm{ klg dGqfnon] Wofg k'¥ofof];\ eGg] clwsf+zsf] dfu 5 . – /fd;'Gb/ x'dfuf“O{
bL3{ hLjgsf] /x:o v'Nb}5
a'9];sfnn] 5f]Psfx¿n] k|To]s lbg slDtdf #) ldg]6 lx+88'n u/]df zf/Ll/s tGb'?:t x'g] j}1flgsx¿sf] Ps cWoogn] b]vfPsf] 5 . To:tf dflg;n] ;ftfdf b'O{ lbg eGbf a9L lx8\g 5'6fpg eg] x'b}+g . b}lgs cfwf 306fsf] lx+8fOn] bL3{hLjL agfp“5 eGg] cWoogn] b]vfPsf] 5 . cd]l/sfsf] o'lgel;{6L ckm ;fpy Sof/f]lngfsf j}1flgs vf]hstf{ :6]e]g Pg An]o/n] u/]sf] cWoogdf ^) jif{ jf Tof]eGbf a9L pd]/ ePsf @ xhf/ ^ ;o # hgfnfO{ ;xefuL u/fOPsf] lyof] . lx+8fO jf bf}8fOdf /fd|f] k|bz{g gug]{ ;xefuLx¿nfO{ …nf] lkm6Ú JolQmsf] ¿kdf lnOPsf] lyof] . ;ft–cf7 ldg]6eGbf a9L ;do lx+8\g g;Sg]x¿nfO{ To:tf] JolQmsf] ;+1f lbOPsf] vf]hstf{sf] k|ltj]bgdf pNn]v 5 . dw'd]x, pRr sf]n]:6]/f]n / pRr /Qmrfksf] ;+efjgf sd ePsf JolQmx¿nfO{ …tGb'?:t JolQmÚ dflgPsf] lyof] . tGb'?:t dflg; df]6f jf b'Anf h] eP klg cfo' p:t} kfOPsf] 5 . df]6f]kg 36fpg'eGbf tGb'?:t x'g' :jf:Yosf] nflu /fd|f] x'g] cWoogn] b]vfPsf] 5 .
a'9];sfndf tgfjn] 8G8Lkmf]/ cfp“5
a'9];sfndf 8G8Lkmf]/ cfpg'nfO{ ;fdfGo ¿kdf lng hd{gLsf cg';GwfgsdL{x¿n] hfgsf/L lbPsf 5g . a'9];sfndf $) k|ltztnfO{ o:tf] ;d:of b]lvg] pgLx¿sf] ts{ /x]sf] 5 . tgfj / ;Gt'lnt ef]hgsf] sdLsf] sf/0f dflg;sf] cg'xf/df 8G8Lkmf]/ cfpg] hd{gLsf] 8';]n8f]km{sf >[+uf/ljb\ Uofla|on xfp;/n] hgfPsf 5g\ . x\ofdau{sf rd{/f]u ljz]if1 lu;]nf x'A;n] cf}ifwLsf] ;fO8 Okm]S6 / tgfj 8G8Lkmf]/sf ¿kdf k|s6 x'g] hgfPsf 5g\ . z/L/sf ljleGg efudf u8a8L pTkGg x'“bf klg 8G8Lkmf]/ cfpg] pgn] hgfP .
3/–kl/jf/sf] ;d:ofn] pTkGg x'g] tgfjn] ubf{ dlxnfnfO{ 8G8Lkmf]/ cfpg] x\ofdau{ l:yt :jf:Yo ladf sDkgLdf sfo{/t lrlsT;s PG8«L xf]k pNn]v u5{g\ . z/L/df ;]afl;od u|lGy a9\bf 8G8Lkmf]/ cfpg] pgsf] ts{ 5 . pQm u|lGyn] af];f]oQm ;]ad gfds tTjsf] lgdf{0f u5{ / cg'xf/, lk7\o'“ / 3f“6Ldf 8G8Lkmf]/ cfp“5 . @% b]lv $% jif{ pd]/sf k|To]s rf/ dlxnfdf Ps hgfnfO{ 8G8Lkmf]/n] ;tfpg] u/]sf] b]lvG5 .
of;f{u'Daf lgb]{lzsf
8f]Nkf . zlQmj4{s / o; lhNnfsf] d'Vo cfo;|f]tsf] ;fwg aGb} cfPsf] h8La'6L of;f{u'Daf -hLjg a'6L_ l6Kg] ;do glhlsb} ubf{ o;sf] ;+sngsf] Joj:yfkg;DalGw lgb]{lzsf kl/dfh{g ul/P klg o;k|ltsf] ljjfb cem} ;'Nemg ;s]sf] 5}g . o;cl3 hf/L ul/Psf] lgb]{lzsfdf ePsf] …3Ú ju{;Ddsf] ;a} Joj:yfnfO{ kl/dfh{g u/]/ …uÚ ju{;Dd dfq sfod ul/Psf] 5 . h;df of;f{u'Daf kfOg] jgsf pkef]Qmfx¿ …sÚ ju{, ;DalGwt uflj;sf cGo ;d'bfo / lhNnfleqsf ;a} ;+snsx¿nfO{ …vÚ ju{ / lhNnfaflx/sf ;a} ;+snsx¿ …uÚ ju{ u/L tLg ju{df /fvL tL ;+snsx¿nfO{ of;f{u'Daf ;+sng ug{ kf6gdf hfg k|j]z z'Ns qmdzM %), ! ;o / % ;o sfod ul/Psf] lgldQ k|d'v lhNnf clwsf/L pk]Gb|/fh kf}8]nn] atfpg' eof] .
of;f{u'Daf ;+sngnfO{ Jojl:yt ug]{ qmddf ag]sf] of;f{u'Daf ;+sng Joj:yfkg lgb]{lzsf vf/]h ug'{k5{ eGg] / ToxL lgb]{lzsf sfod ul/g'k5{ eGg] kIfaLr ldnfpg of] ;+zf]wg ul/Psf] klg lgldQ k|lhc kf}8]nsf] egfO 5 . cab]lv h'kmfn uflj; / dfemkmfn uflj;sf afl;Gbfx¿aLr o:tf] ljjfbdf em}+emu8f gug]{ k|lta4tfsf ;fy ldnfkq u/fOPsf] lhNnf k|zf;g sfof{no 8f]Nkfn] hgfPsf] 5 . ljfbsf sf/0f ePsf] em8kdf k/L 3fOt] ePsf dfemkmfn uflj;sf uf]s0f{ /f]sfof / jL/axfb'/ a'9f / h'kmfn uflj;sf g/xl/ 8f“uL lhNnf c:ktfn 8f]Nkfdf pkrf/kl5 3/ kms]{sf 5g\ .
dfemkmfn uflj; / h'kmfn uflj;sf afl;Gbfx¿aLr of;f{u'Daf ;+sngsf] ljifodf ePsf] em8kkl5 Psfcfk;df emu8f gug]{ ;Demf}tf ul/P klg of] ;dembf/L sltGh]n;Dd l6Sg ;Sg] xf] of] eg] x]g{ af“sL g} 5 . lsgeg] of;f{u'Dafsf ;fy} b'a} uflj;aLr kz' r/0f ljjfb eg] ;'Nemfpg af“sL g} 5 . o;cl3 hf/L ul/Psf] lgb]{lzsfadf]lhd x'g'k5{ eg]/ dfemkmfn uflj;sf afl;Gbfx¿n] lhNnf jg sfof{no 8f]Nkf / lhNnf k|zf;g sfof{no 8f]Nkfdf 1fkgkqdfkm{t c;xdlt hfx]/ u/]sf 5g\ . o;cl3 ;DalGwt jg pkef]Qmfx¿ …sÚ ju{, ;DalGwt uflj;sf cGo jg pkef]Qmf ;d"xsf uflj;sf cGo pkef]Qmf ;d"xsf JolQmx¿ …vÚ ju{df, lhNnfleq t/ csf]{ uflj;sf JolQmx¿nfO{ …uÚ ju{df / cGo lhNnfsf JolQmx¿nfO{ …3Ú au{df /flvPsf] lyof] / oL ;+snsx¿nfO{ qmdzM ! ;o, @ ;o, # ;o / ! xhf/ k|j]z z'Ns lgwf{/0f ul/Psf] lyof] .
cjwsf] cj}w dfu
a'6jn . g]skf dfcf]jfbL cjw/fHo ;ldltn] /fhf 1fg]Gb|nfO{ gf/fo0flx6L 5f]8\g / k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfO{ /flhgfdf lbg dfu u/]sf] 5 . ;f] ;ldltsf] cfOtaf/ ;DkGg a}7sn] jfO{;LPnsf lqmofsnfkaf/] ;a}n] ;a}lt/ k|Zg p7fPsf a]nf /rgfTds sfddf kl/rfng ug]{ lg0f{o ;d]t ul/;s]sf] hgfPsf] 5 . a}7sn] ;+ljwfg;efkl5 PsfPs a9]sf] rf]/L, n'6kf6 / cfk/flws 36gfx¿nfO{ /f]Sg ljz]if kxn ug]{ ;d]t of]hgf agfPsf] 5 . ;ldltsf ;lrj lgd{ns'df/sf] cWoIftfdf ;DkGg ePsf] pQm a}7sn] /fHo ;Qfsf] g]t[Tj g]skf dfcf]jfbLn] lng'kg]{ / ;f]sf] ljsNk gePsf] 7x/ ;d]t u/]sf] 5 .
pRraf“w lgdf{0f /f]Sg k|bz{g
;'g;/L . ef/t ;/sf/sf] nufgLdf ;Ktsf];L gbLdf lgdf{0f ug{ nfluPsf] pRraf“wsf] sfd tTsfn /f]Sg dfu ub}{ ;'g;/L, wgs'6f, ef]hk'/, ;Kt/L, pbok'/nufotsf afl;Gbfn] ;'g;/Lsf] a/fxIf]qdf k|bz{g u/]sf 5g\ . af“w lgdf{0f ePkl5 pNn]lvt lhNnfsf xhf/f}+ la3f hldg 8'jfgdf kg]{ / nfvf}+ hgtf lj:yflkt x'g] a'em]kl5 af“w lgdf{0fsf] sfd tTsfn /f]Sg' k5{ eGb} hgtf cfGbf]ngdf pq]sf x'g\ .
sf];L pRraf“wsf] cWoog ;e]{ ;'? ePkl5 ;Ktsf];L cf;kf;sf afl;Gbfn] af“w lgdf{0f gug{ lbg] p2]Zon] cfGbf]ng ;'? u/]sf] hgfPsf 5g\ . ;Ktsf];L pRraf“w ;ldlt, wgs'6fsf ;+of]hs o'4axfb'/ v8\sf, ;fd'bflos jg pkef]Qmf dxf;+3sL s]Gb|Lo ;b:o c~h' ;fx, sf];L kLl8t gful/s d~r, a/fxIf]qsf ;lrj /lj /fO{, sf];L ;/f]sf/ ;ldltsf s]Gb|Lo ;b:o anaxfb'/ /fO{nufotn] pRraf“wsf] sfd tTsfn aGb gu/] s8f ;+3if{df pqg] ]tfjgL lbPsf 5g\ .
cfly{s qmflGt cfjZos
:ofªhf . g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf cWoIf s'zs'df/ hf]zLn] b]zdf ljBdfg ul/aL / a]/f]huf/Lsf] cGTosf nflu cfly{s qmflGt cfjZos /x]sf] hgfpg' eof] . :ofªhf pBf]u jfl0fHo ;+3sf] #) cf}+ ;fwf/0f;ef tyf lhNnf clwj]zgsf cj;/df hf]zLn] cfly{s ljsf;sf nflu :yfgLo ;|f]t ;fwgnfO{ pkef]udf Nofpg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . gof“ g]kfn lgdf{0f / cfly{s qmflGtsf nflu 7"nf] r'gf}tL eP klg o;nfO{ cj;/sf] ¿kdf lng'kg] hgfp“b} pxf“n] ;/sf/n] zflGt;'/Iffsf] k|Tofe"lt lbgg;s] cfly{s ljsf; ;Dej gx'g] :ki6 wf/0ff /fVg' eof] .
;f] cj;/df g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf pkfWoIf s[i0fk|;fb tfd|fsf/ s]Gb|Lo ;b:o rGb|s[i0f sdf{rfo{, c+rn k|ltlglw tyf s]Gb|Lo ;b:o tLy{/fd >]i7, n]vgfy pBf]u jfl0fHo ;+3sf cWoIf zflns/fd hd/s6]n nufotn] 7]Ssf k|yf t'?Gt vf/]h x'g'kg]{df hf]8lbg'eof] . sfo{qmd :ofªhf pBf]u jfl0fHo ;+3sf cWoIf s[i0fdfg >]i7sf] ;efkltTjdf ePsf] lyof] .
cf]nL lj?4 d'2f
rGb|u9L . g]skf -Pdfn]_sf g]tf tyf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf emfkf If]q g+= & af6 k/flht Pdfn] pDd]bjf/ s]kL cf]nLlj?4 emfkf lhNnf cbfntdf ufnL a]OHhtL d'2f bfo/ ePsf] 5 .
zlgZr/]–^ a:g] u+uf/fh k|;fO{+n] cf]nLn] cfkm"dfly ufnL a]OHhtL u/]sf] eGb} lhNnf cbfntfdf d'2f bfo/ u/]sf pgsf sfg'g Joj;foL kjg sfsL{n] hfgsf/L lbg'eof] . ut r}q !! ut] dfcf]jfbLsf] df]6/;fOsn ¥ofnLdf cf]nLsf] uf8Ln] k|;fO{+sf] df]6/;fOsnnfO{ 7Ss/ lbO Wj:t agfPsf] lyof] . To;kl5 cf]nL ufnL a]OHhtLdf cf]n{g' ePsf] cf]nLlj?4 cf/f]k nufOPsf] 5 .
lxSsn] !% dlxgfb]lv lbSs
laut !% dlxgf cl3b]lv nuftf/ af8'nL nfu]/ Ps hgf a]nfotL o'jf jfSs ePsf 5g\ . lqm:6f]km/ :of08 gfdsf pgL lxSslxSs nuftf/ g/f]lsPkl5 zNolqmof ug]{ ;f]rdf k'u]sf 5g\ . af8'nLsf] ;d:ofaf6 d'lQm kfpg lqm:6f]km/n] lxKgf]y]/fkL, of]u, /]sL / ;a}vfn] 3/]n' pkrf/ ul/;s]sf 5g\ . pgL eG5g\–…lxSslxSs /f]Sg kfgL lkp“bf–lkp“bf d lbSs e};s]sf] 5' t/ klg d]/f] lxSs /f]lsPsf] 5}g .Ú pgnfO{ b'O{ ;]s]08b]lv lnP/ nuftf/ !@ 306f;Dd af8'nL nfUg] u/]sf] 5 . ut jif{sf] km]a|'c/Lb]lv pgnfO{ of] ;d:ofn] ;tfPsf] xf] . rf}lj; jifL{o pgL eG5g\–…clxn];Dd caf}{ k6s lxSslxSs u/L;“s} xf]nf, /fd|/L /flt lgbfpg klg ;s]sf] 5}g, T;;}–To;} kL/nfu]/ cfp“5 .Ú
af8'nLsf] ;d:ofn] ;tfpg'cl3 pgL /s Aof08sf ufos lyP . clxn] pgsf] k];f klg 5'6]sf] 5 . ;d:ofsf] sf/0f kQf nufpg pgn] dl:tis, 5ftL / k]6sf] :Sofg ug{ nufP . t/ klg pgsf] /f]usf] sf/0f kQf nfUg ;s]sf] 5}g . k]6sf] eNesf] v/faLn] ubf{ nuftf/ af8'nL nfu]sf] lrlsT;sx¿n] hgfPsf 5g\ . @))^ sf] l8;]Da/df klxnf]kN6 lqm:6f]km/nfO{ nuftf/ b'O{ xKtf;Dd af8'nLn] ;tfPsf] lyof] . To;a]nf TolQs} 5'6]sf]df pgL v';L ePsf lyP . t/ clxn] pgL ylst b]lvG5g\ . nuftf/sf] lxSslxSsn] ubf{ ;8sdf b'3{6gf xf]nfls eGg] 8/n] pgL cfkm\gf] uf8L klg rnfp“b}gg\ . b'Mlvt zAbz}nLdf pgL eG5g\–…hLjge/ o:t} x“'nf ls eg]/ Pdbd} lrlGtt 5' . of] s] sf/0fn] ePsf] xf] eg]/ s;}n] klg yfxf kfpg ;s]sf 5}gg\ . o;sf lj?4 ;“w} ;+3if{ ug{ uf¥xf] x'“bf]/x]5 . of] ;Dem“bf d cflQG5' . ;fob, ck/];gn] la;]s kf5{ ls .Ú
gf}+ dlxgfdf @! lsnf]sf afns
tfKn]h'ª lhNnfsf] ;fjflbg uflj; j8f gDa/–* lgjf;L sdf{ z]kf{ / lbsL z]kf{sf 5f]/f km"jf{ Nxfd" clxn] gf}+ dlxgfsf] eP . pgsf] tf}n eg] xfn @! lsnf] k'lu;s]sf] 5 . km"jf{ sdf{ bDkltsf t];|f] ;Gtfg x'g . 5f]/fsf] a9\bf] tf}n b]v]/ lrlGtt sdf{ / lbsLn] km"jf{nfO{ h“rfpg lhNnf c:ktfn km'ª\lnª nu] . t/ lrlsT;sx¿n] pgnfO{ jLkL sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fg, w/fg n}hfg ;Nnfx lbPsf 5g\ . o;cl3 km"jf{sf bfh' klg o:t}u/L df]6fPsf lyP . t/ pgL !$ dlxgfeGbf a9L af“r]gg\ .
b'3{6gf x'g ;Sg] r]tfjgL
sf7df8f}+ . /fhf lgs6 /x]sf /fk|kf g]kfnsf cWoIf sdn yfkfn] gof“ ;+ljwfg lgdf{0f gx'“b} /fhf x6fOPdf b'3{6gf x'g;Sg] r]tfjgL lbg' ePsf] 5 . ;+ljwfg;efsf] a}7s a:g] lbg glhlsb} ubf{ cWoIf yfkfn] gof“ ;+ljwfg lgdf{0f gx'“bf;Dd /fhtGqsf af/]df lg0f{o ug{gx'g] hgfpg' eof] . dfcf]jfbL cWoIf k|r08;“u e]63f6 u/L /fhf sxf“ ;Gb]z n}hfg] / Tof] ;Gb]z k|r08nfO{ klg hfgsf/L u/fp“b} cfPsf cWoIf yfkfn] ;f]daf/ l/kf]6{;{ Snadf af]Nb} cfkm\gf] kf6L{ /fhtGqsf] kIfdf nflu /xg] 3f]if0ff ug'{ eof] . lghL e]63f6df s'/f ubf{ dfcf]jfbL ;lxtsf clwsf+z k|d'v /fhgLlts bnsf g]tfx¿ /fhtGqs} kIfdf b]vf k/]sf] t/ ;fj{hlgs ?kdf hgtf;dIf eg] ;a} eGbf qmflGtsf/L u0ftGqsf] s'/f ug]{ u/]sf] pNn]v ub}{ cWoIf yfkfn] eGg'eof], …/fhf s'g} klg xfntdf g]kfn 5f]8\g] kIfdf g/x]sf] pxf“;“u} s'/f ubf{ d}n] kfPsf] 5' .Ú …clxn]sf] l:yltdf klg /fhfdf k"0f{cfTdljZjf; 5,Ú cfkm"nfO{ x6fp“b}gg\ eGg] cfTdljZjf; xf] < eGg] kqsf/x¿sf] k|Zgdf yfkfn] eGg'eof] …cfTd ljZjf; x'g'nfO{ s] a'em\g], cfkm} cg'dfg ug'{;\ .Ú
zAb, a'emfO{ / jf:tljstf
…afa' † ltdL s'g …:s"n k9\5f}+ <Ú s'g} klg ufp“n] jf ;x/Lof s]6fs]6LnfO{ tkfO{n] k|Zg ug'{eof] eg] kSs} o:tf] pQ/ kfpg' x'g]5– …d t …:s"nÚ xf]Og …af]l8{ªÚ k9\5' .Ú s]6fs]6Ldfq xf]Og ;DkGg–ljkGg, lzIft–clzlIft, afns–a[4 ;a} dWo] (* k|ltztn] …SofkÚ eg]sf] 5q] 6f]kLnfO{ dfq a'‰5g\ . 9fsf 6f]kL, efbufp“n] 6f]kL tyf cGo k|sf/sf 6f]kLnfO{ pgLx¿ …SofkÚ eGb}gg\ . jf:tjdf dfG5]n] zL/ 5f]Kg nufpg] j:t'sf b'O{j6f dfq} gfd 5g\–6f]kL -Sofk_ / 6f]k -x\of6_ .
cfhef]ln d"Vo ljifo g]kfnL lnP/ :gfts ug]{x¿ ;d]t …ljBfnoÚ / …:s"nÚdf Tolt k|i6 ePsf] b]lvb}g . af]l8{ªsf] z'4 cy{ cfjfl;o ljBfno xf] . cfjfl;o cyf{t\ vfg], a:g], ;'Tg] nufot 3/sf] em}+ ;'ljwf ePsf] ljBfno . t/, b'O{ sf]7], l6gsf] 5fgf ePsf], lkpg] kfgL gePsf ljBfnox¿n] ;x/b]lv ufp“;Dd …af]l8{ªÚ sf] …xf]l8{ªÚ nufP/ z}lIfs sf/f]af/ ul//x]sf 5g\ .
c? t c? xfdL k|fo cfkm} g} …x]nf]Ú zAbb]lv cglj1 /x]sf] efg x'G5 . x]nf] eGg] cf]P˜ eg]/ s;}nfO{ af]nfP ;/x cy{ nfUg] c+u|]hL zAb xf] . ;fwf/0f pbfx/0fsf] ¿kdf 6]lnkmf]g ;+jfbnfO{ g} lnp“ g . kmf]g …8fonÚ u/]kl5 p7fpg] dfG5]nfO{ x]nf] eGg' :jfefljs} xf] . t/ kmf]g p7fpg]n] klg …x]nf]Ú g} eg]sf] ;'lgG5 . c+u|]hLd} eGg' kYof]{ eg] o; -c“_, cyf{t g]kfnLdf xh'/, x“, lsg eGg] zAb k|of]u ug{ ;lsGg / <
clxn] xfd|f] ;dfhdf cfkm"nfO{ zEo, lzlIft, ;DkGg / ;';+:s[t b]vfpg dflg;x¿ …6fO{Ú nufpg 5'6fp“b}gg\, a? rZdf k|of]u ug{ 5'6fp“5g\ . x'g t ca g]kfndf bf}/f–;'?jfn / rf}aGbL kml/ofdfly dfq …6fO{Ú em'lG8g af“sL 5 .
…6fO{Ú eg]sf] s] xf] t < o;sf zf}lvgx¿ sltnfO{ o;sf] cy{ yfxf 5 < of] n]vssf] ljrf/df (% k|ltzteGbf a9L …6fO{Ú kf/vLx¿nfO{ To;sf] cy{ yfxf 5}g . …OG;fOSnf]k]l8ofÚ sf cg';f/ k|mfG;sf ;d|f6 n'O{ ;qf}+sf] kfnfdf kl;{of;“u o'4 k|]l/t dte]b eof] . To;a]nf ;}Go kf]zfssf] k|rng lyPg . km]l/ klZrd o'/f]ksf k|mfG;]nL / kl;{ofnL ;]gfsf] zf/Ll/s agf]6, j0f{ p:t} b]lvg] x'gfn] ;d|f6 n'O{n] cfkmgf ;]gfsf] klxrfgsf] lglDt 5'§} /0fgLlt agfP–k|To]s k|mfG;]nL ;]gfsf] 3f“6Ldf sk8fsf] km'sf]{ af“lwlbg] . hDdf $# lbg rn]sf] 3df;fg n8fO{df k|mfG;n] lhTof] . clg k|mfG;]nL ;]gfsf] ;dy{gdf hgtfn] 3f“6Ldf sk8fsf] km'sf]{ nufP/ gf/f h'n'; u/] . Toxf“af6 hd{gL, pQ/ o'/f]k, ?; x'“b} km'sf]{ -6fO{_ cfh ljZjJofkL eof] . jf:tjdf …6fO{Úsf] cy{ af“Wg' xf] . cfkm\gf] k|d'v :jf;gnL ePsf] 3f“6L P]gf x]l/x]l/ af“Wg vf]Hg] dfG5]nfO{ ;Tsf/ / …6fO{Ú sf] eGbf bf]Aa/ nfdf] k6'sf af“Wg] dhb'/nfO{ b'Tsf/ ug]{ cfw'lgs ;dfhnfO{ s] eGg] <
xfdLn] cfkm"n] cfkm}nfO{ x]/f}+ t . olb tkfO{ 5f]/f5f]/Lsf] afa'cfdf, efO a}gLsf] lbbL bfh' jf To:t} cfb/fyL{ gftfnfUg] x'g'x'G5 eg] c“Wof/f] eP s;}nfO{ eGg' x'g]5, …cf]O{ † …nfO6Ú afn t .Ú lah'nL aQL eP klg clwsf+zsf] af]nL o:t} x'g] u5{ . s] nfO6 aN5 / < nfO6 cfkm} pHjnzLn k|sfz e}uof] . pHofnf]nfO{ s] n] afNg] < dxn / b/af/df a:g]x¿sf] af]nL ;'Gbf t dfG5] xf]Og s's'/n] nhfP/ s'O{–s'O{ ub}{ hfg' kg]{ xf] . …8u s/fof] dfOnf, lxhf]sf] /fO;df tftf] eft xfn]/ b]Ú, of] ;+jfb slyt 3/flg“ofx¿ k|of]u u5{g\ . e'TnfefË cfTd1fg gePsf o:t}n] efiff, ;+:s[lt / ;flxTo nyfln+u kf/]sf x'g\ .
emfkfdf n'6]/fx¿sf] laulauL
ljtf{df]8 . emfkf lhNnfsf] cgf/dgL uflj;–!, a'§faf/L lgjf;L lai0f'dfof lnDa"sf] n'6]/fn] rnfPsf] uf]nL nfu]/ d[To' ePsf] 5 . rf/ hgfsf] ;+Vofdf cfPsf tL n'6]/fx¿ a'waf/ /flt ;f9] cf7 ah] lnDa"sf] 3/df k'u]sf lyP .
Onfsf k|x/L sfof{no ljtf{df]8sf cg';f/ n'6]/fx¿n] lnDa" kl/jf/;“u uxgf / k};f dfu]sf] / glbPkl5 uf]nL rnfPsf] hgfPsf] 5 . d[ts lnDa"sf] 5ftL / s~r6df uf]nL nfu]sf] kfOPsf] 5 . ;f]xL 36gfdf d[tssf klt lhtdfg lnDa" klg n'6]/fn] rnfPsf] uf]nLnfu]/ uDeL/ ¿kdf 3fOt] ePsf 5g\ . k|x/Ln] 36gfdf ;+nUg b'O{ hgfnfO{ kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp kg]{x¿df tfKn]h'ª lhNnfsf] km'ª\lnª–@ sf xs{axfb'/ ;fsL{ / ;f]xL 7fp“sf uGws lnDa" 5g\ . pgLx¿af6 k|x/Ln] #* af]/sf] Psyfg s6'jf lk:tf]n a/fdb u/]sf] 5 .
cleo'Qmx¿ ljtf{df]8sf] s'g} Ps ljQLo ;+:yf n'6\g] of]hgf;lxt s]xL ;dob]lv ljtf{df]8df a;]sf / n'6\g] of]hgf c;kmn ePkl5 lnDa"sf] 3/df k;]sf] pgLx¿n] k|x/L ;dIf aofg lbPsf 5g\ . cleo'Qmx¿n] aofgdf ;d"xsf of]hgfsf/x¿n] !)÷!) xhf/ ¿k}of“ lbg] eg]/ ;'?df kf“r ;o lbP/ k7fPsf] hgfPsf 5g\ . of]hgfsf/x¿ eg] kqmfp k/]sf 5}gg\ .
u]:6 xfp;df b'O{sf] xTof
sf7df8f}+ . sf7df8f}+sf] gof“ a;kfs{ l:yt du/ u]:6 xfp;df z'qmaf/ /flt c1ft ;d"xn] b'O{ hgfsf] xTof u/]sf] 5 . Ko'7fgsf k|sfz 3tL{du/ / k"0f{axfb'/ 3tL{sf] ckl/lrt ;d"xn] wfl/nf] xltof/åf/f xTof u/]sf] kfOPsf] 5 . ;f]x|v'§]sf k|x/Llg/LIfs j;'Gw/f v8\sfsf cg';f/ d[tssf zj sf]7f g+= #)& df km]nf k/]sf lyP . d[tsx¿ j}b]lzs /f]uf/sf] l;nl;nfdf vf8L d'n's hfg] qmddf pQm u]:6 xfp;df a;]sf] hgfOPsf] 5 .
k|x/Lsf cg';f/ xTofsf] sf/0f v'n]sf] 5}g . d[tssf ;fydf /fxbfgL / s]xL sfuhkq k|x/Ln] km]nf kf/]sf] 5 . b'j} d[tssf] ;fydf k;{ gkfOg'n] n'6kf6sf] p2]Zon] xTof ul/Psf] x'g;Sg] k|x/Ln] k|f/lDes cg'dfg u/]sf] 5 .
ln+u sf6]/ >Ldfgsf] xTof
l;Gw'kfNrf]s . >LdtLn] of}g ;Dks{ ug{ gdfg]kl5 >Ldfg\åf/f xftkft x'g] 36gfx¿ t ;'lgb+} cfPsf x'g\ . emg\ dlxnf clwsf/jfbLx¿n] nufpg] >Ldfg\åf/f clwsf+; >LdtLx¿ kLl8t ePeGg] h:tf hf]l;nf gf/fx¿ klg ;'lgPs} x'g\ . t/ cfkm"nfO{ tLa| OR5f ePklg >Ldfg\n] of}g ;+;u{ ug{ gdfg]kl5 >LdtLn] pgsf] ln+u g} sfl6 lbPsf] lj/n}dWo]sf] of] 36gf x}a'ª–^, 6'Ns'6f]nsf] xf] . 6'Ns'6f]nsL @^ jifL{o ;'gdfof tfdfªn] pgsf klt @@ jifL{o u0faxfb'/ tfdfªsf] ln+u 5]bg u/L xTof u/]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . k|x/Ln] :yfgLojf;Lx¿sf] xjnf lbb}+ hgfPcg';f/ dftftLy{ cf}+;Ldf >LdtL dfOt uPsL / l9nf] u/L kms]{kl5 of}g ;Dks{ ug]{ a]nfdf >Ldfg\n] gdfg]kl5 pgn] x“l;ofn] ln+u 5]bg ul/lbPsL lyOg\ .
n'6]kl5 ;fthgfåf/f anfTsf/
;Kt/L . n'6]/fx¿sf] Ps ;d"xn] ;Kt/L lhNnfsf] 8f9f uflj;af;L Ps dlxnf;“u ePsf] /sd n'6]/ anfTsf/ u/L lahf]u agfP/ 5f]l8lbPsf 5g\ . pgsf] ;fydf kf“r xhf/ ¿k}of“ lyof] . 8f9f uflj;, j8f g+= $ lgjf;L Ps @^ jifL{o dlxnfsf] ;fydf /x]sf] /sd n'6\g] ^–& hgfsf] ;d"xn] kLl8tnfO{ kfn}kfnf] anfTsf/ u/]sf lyP . kLl8t dlxnfsf >Ldfg\ sfd ljz]ifn] sf7df8f}+ uPsf] df}sf 5f]kL ck/fwL ;d"xn] pQm 36gf 36fPsf] k|x/L pk/LIfs ljqmdl;+x yfkfn] hgfpg' eof] . kLl8t dlxnfsf] :yfgLo ;u/dfyf c~rn c:ktfndf d]l8sn hf“r u/fPsf] / kLl8tn] lbPsf] ph'/Lsf] cfwf/df ck/fwLx¿sf] vf]hL sfo{ hf/L /x]sf] pk/LIfs yfkfn] hfgsf/L lbg'eof] .
;lqmo kqsf/sf] lgwg
sf7df8f}+ . g]kfn kqsf/ dxf;+3 sf7df8f}+ zfvfsf k"j{;efklt tyf ;lqmo k'/fgf kqsf/ czf]s >]i7sf] 6fOkmfO8sf] ljdf/sf] sf/0f $( jif{sf] cNkfo'd}+ ut laxLaf/ cs:dft lgwg ePsf] 5 . @)!^ ;fndf sf7df8f}+df hGdg' ePsf pxf“n] @)## ;fnb]lv g]kfn efiff b}lgsaf6 kqsfl/tf ;'? ug'{ ePsf] lyof] . :j= >]i7n] g]kfn efiff, sflGtk'/ b}lgs, :k];6fOd b}lgs, cGgk"0f{kf]i6 b}lgsnufotsf klqsfx¿df sfd ul/;Sg'ePsf] lyof] . pxf“sf b'O{ >LdtL, b'O{ 5f]/f / Ps 5f]/L x'g'x'G5 . kqsf/ dxf;+3 sf7df8f}+ zfvfn] zfvfsf] bf]>f] sfo{sfnsf ;efklt >]i7sf] lgwgk|lt ulx/f] b'Mv JoQm ub}{ zf]s ;GtKt kl/jf/k|lt xflb{s ;dj]bgf JoQm ug'{sf ;fy} zfvfn] laxLaf/ cfkm\gf] sfof{no aGb u/]sf] lyof] .
:gftsf]Q/ ljBfyL{nfO{ :jo+;]s lzIfs
eQmk'/ . ljZjljBfno cg'bfg cfof]un] :gftsf]Q/ u/]sf] ljBfyL{x¿nfO{ o;} jif{ b]lv :jo+;]js lzIfssf qmddf v6fpg] ePsf] 5 . To;/L vl6Psf k|To]s :jo+;]jsn] slDtdf bz dlxgf;Dd u|fdL0f e]usf ljBfnox¿df ;]jf ug'{kg]{ 5 . of] ljBfyL{xsf] O{R5f adf]lhd v6fOg]5 . kl/rfngsf] nflu :jo+;]js lgb]{lzsf tof/ e};s]sf] 5 . To;/L vl6Psf :jo+;]js lzIfsx¿n] kfl/>lds;d]t kfpg]5g\ .
…tTsfn lzIfsx¿sf] cfjZostf /x]sf]n] klg of] lg0f{o ul/Psf] xf],Ú cfof]usf cWoIf sdns[i0f hf]zLn] eg], …o;}kfnLb]lv :gftsf]Q/ u/]sf ljBfyL{x¿nfO{ :jo+;]js lzIfssf ¿kdf v6fOg]5 .Ú lzIff dGqfnosf cg';f/ tTsfnnfO{ sl/a ^@ xhf/ lzIfssf] vfrf] 5 . ut k'; dlxgfdf ul7t …/fli6«o :jo+;]js ;]jf tof/L ;ldltÚ n] cfOtaf/ cfof]hgfdf k|ltj]bg a'emfPsf] 5 .
ljBfyL{, lzIffljb, /fhgLlts JolQmTj nufot ;/f]sf/ kIfl;tsf] k/fdz{ pQm k|ltj]bgdf ;dflji6 5, ;ldltsf ;+of]hs k|fWofks e/taxfb'/ sfsL{n] atfP . :jo+;]jL efjgfsf] ljsf; ug'{ g} k|ltj]bgsf] d'Vo of]hgf ePsf] pgn] k|i6 kf/] .
:d/0f /xf];\ . tTsfnLg k~rfotL sfndf …/fli6«o ljsf; ;]jfÚ -/flj;]_ sf gfddf :gftsf]Q/ ljBfyL{nfO{ u|fdL0f e]usf ljBfnox¿df cWoog u/fO k|ltj]bg tof/ u/L a'emfpg' kg]{ gLlt agfOpsf] lyof] . t/ To;/L vl6Psf o'jfx¿åf/f ufp“ufp“df /fhggLlt r]tgf ;d]t hufpg yfn]kl5 ;f] sfo{qmd vf/]h ul/Psf] lyof] . of] /flj;]sf] kl/dflh{t ¿k xf] k|ltj]bgaf/] hfgsf/L lb+b} sfsL{n] eg],…;dofg's"n ljfo ljljwtf / ca aGg] ;+3 /fHox¿n] ;d]t of] gLlt cjnDag ug{ ;Sg]5g\ . tTsfnnfO{ :gftsf]Q/nfO[ dfq of] of]hgf ePtf klg bL3{sfnLg of]hgfdf :gfts / bzhf]8 b'O{sf ljBfyfL{nfO{ ;d]t :jo+;]js agfpg] of]hgf ePsf] pgn] atfP .
oftgfsf] lzsf/
nlntk'/ . nlntk'/sf] e'lgd08ndf a:b} cfPsL ;l~rtf lu/Ln] /fhwfgLdf kqsf/ ;Dd]ng u/L klt /fh]z lu/Ln] cfkm"nfO{ oftgf lbPsf] hfgsf/L u/fpg' ePsf] 5 . ;'g;/Lsf] O6x/L dfOtL3/ ePsL ;l~rtfsf] @)%& ;fndf vf]6fª xn];L 3/ ePsf /fh]z lu/L;“u k/Dk/fut ljjfx ePsf] lyof] . kltn] cfkm"nfO{ bfOhf] gNofPsf] lgx'“df ljjfx ugf{;fy s'6lk6 ug{ yfn]sf] / s;};“u af]Ng glbO{ sf]7fleq y'g]/ zf/Ll/s tyf dfgl;s oftgf lbPsf] ;l~rtfn] hgfpg' eof] . pxf“n] eGg'eof], …kltsf] lk6fO{ ;xg g;s]/ ;fyL;“u a;]sL 5' . 5f]/f eg] klt;“u} 5 . s[lif ljefudf clws[tsf ¿kdf sfo{/t /fh]zn] eg] kTgLn] nufPsf] cf/f]k em'6f ePsf] bfjL ug'{ eof] . /fh]zn] cfkm"n] eg]sf] s]xL s'/f klg kTgLn] gdfg]sfn] emu8f eO/xg] u/]sf] :jLsf/ ug'{eof] . oxL j}zfv @^ ut] cfkm";“u ;fdfGo jfbljjfb ePkl5 ;l~rtfsf af/]df cfkm"nfO{ s]xL yfxf gePsf] pxf“n] hgfpg' eof] .
dfcf]jfbL cfGbf]ngdf pqg]
sf7df8f}+ . g]skf dfcf]jfbLsf jl/i7 g]tf Pj+ ljb]z ljefu k|d'v ;LkL uh'/]n …uf}/jÚ n] cfufdL ;/sf/sf] g]t[Tj / /fi6« k|d'vsf] lhDd]jf/L dfcf]jfbLn] gkfP cfGbf]ngdf hfg] hgfpg' eof] . ljb]zL s'6gLlt1n] …;xdltÚ u/]/ g]kfnL sf+u|]; tkm{af6 k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ ;]/]df]lgon /fi6«klt, dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/sf] g]t[Tj -k|wfgdGqL_ / g]skf Pdfn]nfO{ ;+ljwfg;ef cWoIfsf] kb af“8kmf“8sf] k|:tfj NofPsf] :jLsfb}{ g]tf uh'/]nn] eGg'eof] …g]kfnL hgtfsf] hgfb]z lj?4 s'g} klg ;Demf}tf ub}{gf}+ .Ú
dfcf]jfbLåf/f 3f]lift tfD;flnª /fHocGtu{tsf] u0ftflGqs d~r ;dGjo ;ldltåf/f ;f]daf/ /fhwfgLdf cfof]lht ;f] If]qsf ;ef;b\x¿sf] awfO{ tyf clegGbg ;df/f]xdf ;Daf]wg ub}{ g]tf uh'/]nn] eGg'eof], …hgfb]z :jLsf/ gul/P ;8s cfGbf]ngdfkm{t ;/sf/ / /fi6« k|d'v agfp“5f}+, To;sf] ljsNk 5}g .Ú pxf“n] ;+ljwfg;ef r'gfjkl5 dfcf]jfbL @) u'0ff a9L zlQmzfnL / j}wflgs eP/ :yflkt ePsf] bfjL ub}{ ca dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/df hfg / /f]Sg] clwsf/ s;}nfO{ gePsf] :ki6 kfg'{ ePsf] lyof] .
s'n]Zj/df k+=bLgjGw'åf/f 1fgdxfo1 jfrg x'g]
sf7df8f}+ . s'n]Zj/ dfWolds ljBfnosf nflu g]kfn ;/sf/af6 k|fKt RFf/ /F]kgL hUufdf ;'ljwfo'Qm ejg lgdf{0f ug]{ p2]Zon] oxL h]7 ^ ut]b]lv ;KtfxJofkL >Ldb\efujt 1fgdxfo1 x'g] ePsf] 5 . k|v/ o'jf syfjfrs k+=bLgjGw' kf]v/]nn] s'n]Zj/l:yt s[lif ;fdu|L ;+:yfgsf] xftfleq cfof]hgf x'g] dxfo1df syf jfrg ug'{x'g] hgfOPsf] 5 .
d"n cfof]hs ;ldltn] hgfP cg';f/ ljBfnosf] cj:yf cToGt hL0f{ aGb} uPkl5 cleefjs, ljBfno Joj:yfkg ;ldlt / :yfgLo hgtfsf] cfu|xdf lji0f'dlt bf]efgsf] rf/ /f]kgL hUufsf] ef]u clwsf/ ljBfnon] k|fKt u/]sf] 5 . pQm hUuf ut jif{ ljBfnosf] gfddf k|fKt e};s]sf] 5 . >Ldb\efujt 1fgdxfo1af6 @ s/f]8 ?lkof“ ;+sng ug]{ d""n cfof]hs ;ldltn] nIo /fv]sf] 5 . tLg tn] ejg lgdf{0f ug]{ of]hgf /x] klg ck'u /sd h'6fpg cGo bftfx¿;“u 5nkmn ul/g] ;ldltåf/f hf/L ul/Psf] k|]; lj1lKtdf pNn]v ul/Psf] 5 .
/fhgLlts cl:y/tfn] lzIff If]qdf k|efj
sf7df8f}+ . /fhgLlt Pp6f ;fgf] zAb xf], h;n] 7"nf] If]q / cy{ af]s]sf] 5 .;fdfGotM s'g} klg /fi6«sf] zf;g k4lt cyf{t\ /fHo ;+rfng ug]{ gLlt eGg] a'lemG5 /fhgLltnfO{ . /fhgLlt Pp6f uxg ljifo xf] lsgeg] To;n] ubf{ /fi6«df Aofks kl/jt{g clg ljsf; x'g ;S5 eg] o;sf] pkof]u ;xL ¿kdf x'g ;s]g eg] cyf{t\ o;df cl:y/tfn] xf“uf xfNg yfNof] eg] To;sf] xf“ufn] g/fd|f] k|efj kfbf]{ /x]5 . ToxL k|efjn] lzIff If]qnfO{ klg 5'“b}g eGg ;lsb}g t/, /fhgLlts cl:y/tfn] lzIffdf kfg]{ k|efjn] ;d:t /fi6«nfO{ g} 7"nf] xfgL k'¥ofp“b5 . of] zLif{sn] klg ToxL /fhgLlts cl:y/tfn] lzIffdf kfg]{ k|efjnfO{ k|i6\ofpg vf]h]sf] 5 .
Pp6f ;/sf/n] lzIff If]qdf NofPsf] gLlt sfof{Gjog x'g gkfp“b} ;/sf/ kl/jt{g x'G5 clg ToxL qmd bf]xf]l/G5 h;n] ubf{ lzIff If]qdf NofPsf dxTjk"0f{ gLlt klg sfof{Gjog x'g ;ls/x]sf 5}gg\ . cfhsf] l:ylt clg /fhgLlts cl:y/tfnfO{ cjnf]sg ubf{ o:tf] nfU5 ls /fhgLlt cl:y/tfn] ;a}eGbf k|efljt kfg]{ If]q lzIff g} xf] . of] huhfx]/ g} a]d]n, c;dembf/L, ;Qfdf lvrftfgL clg czflGtsf aLhx¿ pTkGg eP . h;sf] sf/0fn] cfh cft+sjfb h:tf lqmofsnfk klg df}nfpg yfn] . o:tf lqmofsnfkn] cfh lzIff If]q Aofs'n alg/x]5 .
xf], xfd|f] b]z g]kfndf /fhgLlts l:y/tf slxNo} ePg . h;sf] sf/0f zflGt If]q 3f]lift g]kfn cfh u[xo'4sf] /0fe"ld ag]sf] 5, h;sf] k|ToIf ck|ToIf c;/ lzIff If]qdf kl//x]sf] 5 . ;TotfnfO{ e08fkmf]/ ug'{kbf{ cfh /fhgLlts bnx¿n] cfkm\g} :jfy{k"lt{sf] nflu lgbf]{if ljBfyL{sf] k|of]u ub}{ cfPsf] kfOG5 . ljBfyL{sf cg]s ;+u7gx¿ agfP/ clg k9fO{k|lt s]Gb|Lt tL slnnf dl:tisx¿nfO{ /fhgLltsf] Hjfnfdf hnfO/x]5g\ . of] 3[0ff ;d]t nhfpg] ljifo xf] . lhp“bfnfO{ d"bf{jfb / d/]sfnfO{ lhGbfjfbsf] gf/f hj;Dd ljBfyL{sf cfjfhn] el/P l;+uf] b]z g} b"u{lttkm{ df]l8of] eg] klg km/s gknf{ . lzIffIf]qsf] w/ftn sxf“ k'U5 < g]kfnsf] ;Gbe{df ljs6 If]q x'Dnf, h'Dnf, clg /f]Nkf, 8f]Nkfsf ufp“x¿df ljBfnosf sf]7fdf tfNrf nufOPsf] jiff}{ eO;Sof] . h;nfO{ /fhgLlts cl:y/tfn] vf]Ng klg ;ls/x]sf] 5}g . tL If]qsf ljBfyL{sf slnnf xftx¿n] cfh sfkL sndsf] ;f6f] x“l;of, s'6f], s'bf]nf] ;dfpg ljjz 5g\ . ef]lnsf b]zsf eljZo lgdf{0f ug]{ tL xftx¿n] cfh k':ts / snd;“u v]Ng kfPgg\ eg] ef]ln g]kfnsf] z}lIfs :t/ s:tf] x'G5 < ;fob gof“ g]kfnsf] gf/f 3Gsfpg]x¿nfO{ klg yfxf gxf]nf . lzIfsx¿nfO{ klg /fhgLltn] 5f]Psf] 5 . b'u{d 7fp“df b/aGbL kfPsf lzIfsx¿ hfg dfGb}gg\ / ePsfx¿ klg ;?jf dfUb5g\ . pgLx¿af6 caf]w afnaflnsfn] s] cfzf /fVg] < ;/sf/ kl/jt{g ;“u;“u} ;?jf, a9'jfsf] rnv]n g]kfndf k/Dk/fut k|lqmof g} aGg k'Uof] . ljBfnodf lgjf{rgsf] dfxf]n lgsfn]/ Ps dlxgfb]lv k9fO{ :ylut u/L lgjf{rg ePsf] Ps dlxgf;Dd klg ToxL lgjf{rgsf] lkmln+uf]n] kf]ln/xG5 clg ;dodf kf7\oqmd cg';f/sf] sf];{ ;lsb}g clg k5{g\ rk]6fdf ljBfyL{ . o:tf] a]nfdf k|ultsf] cfzf s;/L ug]{ < gf/fn] k|ultsf] ;Dd"v x'g] eP cem} 3GsfP e}uof] lg <†
/fhgLlts cl:y/tfn] JolQmut :jfy{sf nflu ;Qfdf hfg]x¿sf] ;+Vof al9/xG5, h;n] ubf{ lzIff If]qdf klg /fd|f gLlt aGg ;ls/x]sf 5}gg\ . gLlt /fd|f ag] klg sfof{Gjog ug]{ tKsfsf] duhdf b]zelQmsf] 5fk kg{'k¥of] . h'g clxn]sf] nyfln+u kl/l:ylt 5 oxL qmd xf] eg] ca P;Pn;L kf; gePsf JolQm klg lzIff dGqL gaGnfg\ eGg ;lsb}g . b]zdf kfl/t ul/g] z}lIfs gLltn] klg /fd|f sfo{x¿ cf]u6]sf 5}gg\ . ljBfnosf kf7\ok':tsdf xf];\ of cGo, ;don] dfu u/]sf] cg';f/ z}lIfs k4lt 5}g . @)÷#) jif{ cl3 h'g k4lt ckgfOsf lyP clg kf7\oqmdsf ;dfj]z ul/Psf] lyof], ToxL kf7\oqmd cfh klg /x“bf jt{dfg kl/jt{gzLn ljZjsf cGo d'n'ssf] z}lIfs t'ngfdf klg tn kg'{ :jefljs} xf] . cfh cGo d'n'ssf] k|fljlws clg Jojxfl/s lzIff nfu" u/]sf] ;dodf ;f]xL gLlt oxf“ nfu" xg' g;Sg' b'ef{Uok"0f{ 5 . o;sf] sf/0f xf] /fhgLlts u~hfuf]n †
b]z ;'rf? ¿kdf ;+rfng ug{sf] nflu /fhgLlt clt cfjZos 5 t/ /fhgLltdf cl:y/tf cfpg lbg'x'“b}g . /fhgLltnfO{ l:y/tf lbg ;lsof] eg] dfq lzIff If]q nufot cGo If]qdf klg k|ult x'g ;S5 . d}n], b]zsf] /fhgLltn] kl/jt{gsf] gof“ cfwf/ lgdf{0f u/L o;cl3 eP cfPsf ;Dk"0f{ /fhgLlts ljs[lt, lj;+ultx¿nfO{ kf7sf] ¿kdf lnO{ xfd|f] b]z g]kfnnfO{ lzIff, :jf:Yo, cfly{s, cflb OToflb ofjt If]qx¿df ljsf; u/L Pp6f ;Da[4 gof“ g]kfn agfpg] c7f]6sf ;fy cfPsf] bz jif]{ ljb|f]xL kf6L{ g]skf dfcf]jfbL cfh zflGt k|lqmofaf6 efjL g]kfn ;/sf/sf] g]t[Tj;a}eGbf 7"nf] bnsf] ¿kdf ug{ uO/x]sf] 5 . cfzf u/f}+, cfh b]zn] kl/jt{gsf] ;+3f/df ple/x]sf] a]nf, /fhgLlts cl:y/tfn] unfp“b} nu]sf] lzIffIf]qnfO{ ca aGg] ;/sf/n] cjZo pGgtLtkm{ pGd'v u/fpg]5 . of] g} cfhsf] hNbf]aNbf] cfjZostf xf] . – ds/ axfb'/ /fO{
k|r08nfO{ c? k|r08x¿sf] vf“rf]
sf7df8f}+ . dgf]qmflGtsf g]tf of]uL ljsfzfgGbn] gof“ g]kfn lgdf{0f ug{sf] nflu c? k|r08x¿sf] cfjZostf /x]sf] hgfpg' ePsf] 5 . pxf“åf/f lnlvt uLltcNad …;kgf / ljrf/qmflGtÚ sf] zlgaf/ 6“'l8v]n–v'nfd+rdf cfof]lht ljdf]rg sfo{qmddf pxf“n] pQm s'/f eGg' ePsf] xf] . uLltcNad / k':tssf] ljdf]rg dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] ug'{ ePsf] lyof] .
…gof“ g]kfn k|r08 PSn}n] agfpg] xf]Og . pxf“nfO{ tkfO{+ xfdL ;a}n] 3/3/af6 ;xof]u ug'{k5{ . cfkm\gf kl/jf/nfO{ gof“ g]kfn lgdf{0fsf] nflu hufpg' k5{ . gq k|r08 h:tf] ;"/jL/ dfG5] hGdfpg g;Sg] cfdfafa'n] aGWofs/0f u/] klg x'G5 . /fi6« / ljZj dfgjd'lQmsf nflu s]xL ug{ g;Sg] dfG5]nfO{ ef/sf] ¿kdf hGdfpg' eGbf ghGdfpg' g} j]z,Ú ljsfzfgGbn] eGg'eof] . pxf“n] b]zdf cfly{s qmflGt ;DkGg ug{ !) xhf/ j}1flgs hGdfpg' kg]{ wf/0ff /fVt} eGg'eof]–…cfly{s qmflGtsf] d"n cfwf/ j}1flgs cflj:sf/ g} xf] . j}1flgs cflj:sf/ ePsf] b]zdf dfq cfly{s qmflGt / cf}Bf]lus qmflGt l56f]eGbf l56f] ;Dej / ;kmn ePsf] 5 .Ú pxf“n] k|r08nfO{ …;/sf/Ú eg]/ ;Daf]wg ug'{ ePsf] lyof] .
sfo{qmddf uflosf s'lGt df]Qmfg, ;+uLtsf/ lznfaxfb'/ df]Qmfg tyf ufos Pjd\ ;+uLtsf/ bLks h+udsf] klg pkl:ylt /x]sf] lyof] . sfo{qmddf of]usf s]xL snfx¿ klg b]vfOPsf lyP .
/fhf / lul/hfnfO{ afa'/fdsf] pbL{
sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_sf kl/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] /fhfn] gf/fo0flx6L /fhb/af/ / k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] jfn'jf6f/ t'/Gt 5f]8\g dfu ug'{ ePsf] 5 . pxf“n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgaf6 dfcf]jfbLn] ;/sf/ ;+rfng ug]{ hgdt kfPsf] x'“bf dfcf]jfbLnfO{ dfu{ k|;:t ug{ k|wfgdGqL sf]O/fnfn] tTsfn /flhgfdf lbg'kg]{ hgfp“b} eGg'eof],– …k|wfgdGqL sf]O/fnfn] kbaf6 /flhgfdf lbP/ of] ;/sf/nfO{ sfd rnfp ;/sf/df ¿kfGt/0f u/L gof“ ;/sf/ agfpg] dfu{ k|;:t u?g\ .Ú
dfcf]jfbLsf] td"jfg /fHo;ldltåf/f cfof]lht ;ef;b\sf] ;Ddfg sf{qmddf r]tfjgL z}nLdf 8f= e§/fO{n] eGg'eof],–…lgjf{rgdf k/flht ePsfx¿ s';L{df 6f“l;/xg] k|oTgdf 5g\, s'ts{ u/]/ adf{df h:tf] hgdt s'Nrg] k|oTg gxf];\ . To:tf] eof] eg] hgtfn] 5f8\g] 5}gg\ .Ú
…lul/hfn] s';L{ 5f]8]gg\ / 1fg]Gb|n] b/af/ 5f]8]gg\ eg] nfvf}+ hgtf ;8sdf ptf/]/ cf“wLa]x/L ;[li6 ug]{5f}+, Tof] cf“wLa]x/Ln] 1fg]Gb| / lul/hfnfO{ a9f/]/ nfg]5,Ú cGo ;efx¿df eGbf km/s / cfqmf]lzt z}nLdf pxf“n] yk eGg'eof],–…g 1fg]Gb|nfO{ l/emfp“5f}+ g t lul/hfnfO{ g} /fi6«klt g} agfp“5f}+ . ;/sf/sf] g]t[Tj dfcf]jfbLn] g} ug]{5 / klxnf] /fi6«klt k|r08 x'g'x'g]5 .Ú
r'/]–ef“j/sf g]tf xltof/ ;lxt kqmfp
sf7df8f}+ . r'/]–efj/ /fli6«o Pstf kf6L{sf g]tf r'g'nfn >]i7;lxt gf}+ hgfnfO{ P;Pncf/sf] uf]nL ;lxt k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp k/]sf >]i7 ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf r'/]–efj/sf] af/f If]q gDa/ ^ sf k|ToIftkm{sf] pDd]bjf/ /x]sf] hgfOPsf] 5 . kqmfp k/]sfx¿af6 k|x/Ln] tLg /fpG8 P;Pncf/sf] uf]nL, b'O{yfg ;'tnL ad, v's'/L Psyfg, v“'8f Psyfg, rSs' Psyfg / gDa/Kn]6 gePsf] Pp6f ;'df] sf/ a/fdb u/]sf] 5 . pgLx¿nfO{ dxfgu/Lo k|x/L j[Q dxf/fhu+hn] gof“ a;kfs{sf] ljGbjfl;gL u]:6 xfp;af6 kqmfp u/]sf] lyof] .
kqmfp kg]{ cGodf x/]/fd sfsL{, cfzfdfg nfdf, k|x\nfb nfld5fg], jL/dfg nfdf, 6]saxfb'/ df]Qmfg, ls/0f nfdf / dx]Gb| a'9fyf]sL 5g\ . k|x/Ln] hgfP cg';f/ pgLx¿ rf/ lbgcl3 af/faf6 sf7df8f}+ cfP/ gof“ a;kfs{sf] u]:6 xfp;df a;]sf lyP . pgLx¿nfO{ clxn] dxf/fhu+h k|x/L j[Qsf] lx/f;tdf /flvPsf] k|x/Ln] gfPsf] 5 .
o:tf 5g\ dxf;+3sf dfu
sf7df8f}+ . g]kfn kqsf/ dxf;+3n] Ps lj1lKt k|sflzt u/L gjlgjf{lrt cWoIf wd]{Gb| emfsf] g]t[Tjsf] Ps 6f]nLn] ;"rgf tyf ;+rf/dGqL s[i0faxfb'/ dx/fnfO{ e]6L ;+ljwfg;efsf] k|:tfjgfdf pNn]v ul/Psf] k|]; :jGqtfsf] Uof/]G6L tyf >dhLjL kqsf/ sfg'g tTsfn nfu" ug'{kg]{ dfu ul/Psf] hgfPsf] 5 .
dfudf åGåkLl8t kqsf/x¿nfO{ /fxt lbg'kg]{, ;dfrf/ ;+sngsf] qmddf dfcf]jfbL sfo{stf{af6 xTof ul/Psf kqsf/ jL/]Gb| ;fxsf xTof/fnfO{ sf/afxL ug'{kg]{,s~rgk'/sf ckx[t kqsf/ k|sfz 7s'/Lsf] cj:yf tTsfn ;fj{hlgs x'g'kg]{, ;+rf/dfWodnfO{ :jfoQ agfpg'kg]{, kqsf/sf] ladf / lgMz'Ns :jf:Yo pkrf/sf] Joj:yf ug'{kg]{, lj1fkg gLlt th'{df ug'{kg]{,cf:yfsf cfwf/df ;/sf/L ;+rf/dfWodaf6 lgisfl;t kqsf/nfO{ tTsfn k'gj{xfnL ug'{kg]{ nufotsf cGo ljifodf klg dfu ul/Psf] dxf;+3åf/f hf/L lj1lKtdf pNn]v 5 .
k':tssf] d]nf sn]hsf] vf]hL
sf7df8f}+ . k':ts k|bz{gLdf cfPsf clwsf+z o'jfsf] vf]h ljleGg k':tsssf] eGbf ljb]z k9\g hfgsf] nflu k|lqmof ldnfpg] ljleGg …k/fdz{s]Gb|Ú lyof] . /fhwfgLsf] e[s'6Ld08kdf z'qmaf/b]lv z'? ePsf] k':ts tyf z}lIfss k|bz{gLdf o;}sf] kmfObf /fhwfgLsf ljleGg SofDk;x¿n] klg p7fPsf 5g\ . pQm k|bz{gLdf o:tf vfnsf sl/a $ bh{g :6nx¿df plQs} 3'Orf] b]lvG5 .
…df; sDo'lgs]zgÚ ljifodf l8u|L xfl;n ug]{ ljrf/ 5 t/ :t/Lo sn]h 5}g . ;'g;/L, t/x/fsf /fhLj /fO{n] u'gf;f] kf]v] . sn]hsf] :6ndf e]l6Psf] pgn] y'k|} klZrdL b]zx¿df dx“uf] x'G5 …ef/tdf kqsfl/tfsf] :sf]k 5 / ;:tf] klg /x]5, Tot} hfg'knf{ . nlntk'/ cfOG; 6fOg Ps]8]dLaf6 Kn; 6' ;s]sf pgL kqsfl/tfdf eljio agfpg aflx/ uP/ cWoog ug{ rfxG5g\ . t/ pgsf] :6naf6 sn]hx¿ dfq yfxf kfP xfte/L sn]hsf ;"rgfkqx¿ af]s]sf pgn] eg], …oxf“ eL8 5 /fd|/L a'‰g ;lsPg kl5 ;Dks{ u/]/ a'‰5' .
otf Ph's]zgn sG;n6]G;Lsf :6n ef/t, a+unfb]z, cd]l/sf, a]nfot, ci6«]lnof, Sofg8f, hfkfg, Go"lhNof08sf nflu a9Ldfqfdf 5g\ . ef/tsf] afx]s cGo b]zsf] nflu g]kfnL k|ltlglwn] k/fdz{ lbG5g\ . k|foM ;a} :6nn] ljBfyL{nfO{ cfslif{t ug{ ;'ljwfdf s]xL k|ltzt 5'6sf] klg Joj:yf u/]sf 5g\ .
ef/tsf] gf]o8fdf /x]sf] cfO{PdP; sn]hsf] ;]jf ;'ljwfaf/] d'gn] elgg\ g]kfnL ljBfyL{x¿sf nflu @) k|ltzt 5'6 5 . ;f] sn]hdf cWoog ug{ rfxg] ljBfyL{n] h'g;'s} ljifodf h'g;'s} n]endf o; k|sf/sf] 5'6 ePsf] pgn] atfOg . bzjif{ klxn] :yfkgf ePsf] pQm sn]h klqsfl/tfdf :gfts / hgf{lnhd P08 df; sDo'lgs]zg, ljhg]z P8d6];g / sDKo'6/ PlKn]s]zgdf :gftsf]Q/ ug{ rfxg] ljBfyL{x¿k|lt nlIft 5 . s'g sn]h :t/Lo eGg]sf] xf]8df a+unfb]zsf] Pl;og o'lgel;{6L ckm a'dG;, g]kfnsf] k|fOd sn]h, uf]N8]gu]6 Ps]8]dL, leP; lgs]tg cflbsf] pkl:ylt k"0f{ k|lt:kwf{Tds lyof] . s'g} :6n ljgf le8sf] b]lvb}GYof] . /fhwfgLsf k|foM ;a} k|sfzg tyf k':ts k;nx¿n] cfkm\gf] :6n /fv] klg z}lIfs k/fdz{sf] :6nsf] cufl8 logLx¿ cf]em]ndf k/]sf] b]lvGYof] . ahf/df kfOg] k':ts afx]s k|bz{gs} nflu gof“ k':ts b]j cfgGbsf] /f]dflG;ª ljz nfOkm afx]s gkfPsf] u'gf;f] nlntk'/sf ;'/]z /fO{n] kf]v] . o:tf] k|bz{gLdf ;s];Dd gof“ k':ts Nofpg'kg]{ pgsf] ts{ 5 . z}lIfs d]nf a'waf/;Dd eP klg k':ts d]nf h]7 $ ut];Dd rNg] ePsf] 5 .
cfgGbLb]jLsf] cfgGb cs}{
sf7df8f}+ . b'O{ dlxgfb]lv a]kQf g]kfn ;b\efjgf kf6L{ cfgGbLb]jLsL cWoIf cfgGbLb]jL l;+x ef/tsf] k6gfdf k'u]sL 5g\ . pkrf/sf qmddf l;+x k6gfsf] af]l8{ª /f]8l:yt 8f=uf]kfnk|;fb l;Gxfsf] lSnlgsdf /x]sL l;+xsf elth o;jGt l;+xn] hgfpg' eof] . l;+xsf cg';f/ cfgGbLb]jLsf] ;fydf alxgL /fdlznf l;+x, a'xf/L ;ljtfs'df/L tyf gfltx¿ clgs]t / clez]if klg /x]sf 5g\ . cfgGbLb]jLsf] zlgaf/ l;6L :Sofg ul/Psf] klg l;+xn] hfgsf/L u/fpg' eof] .
o;}aLr ;g\ @))* d] & tfl/vb]lv nfu" x'g] u/L cWoIf cfgGbLb]jL l;+xn] cfkm\gf] x:tfIf/ ;lxtsf] kq lgjf{rg cfof]u / k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ k7fpg' ePsf] 5 . kqsf cg';f/ pxf“n] d]/f] :jf:Yo 7Ls gePsf]n] k6gfdf pkrf/ eO/x]sf], d]/f] cg'kl:yltdf kf6L{sf] sfo{qmd ;Dkfbg ug{ ;Dk"0f{ clwsf/ kf6L{sf dxf;lrj Zofd;'Gb/ u'KtfnfO{ k|bfg ub{5' elgPsf] 5 .
;+3Lotfn] ljv08g Nofpg]
eQmk'/ . g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{sf cWoIf gf/fodfg ljh'S5] …/f]lxtÚn] …Ps dw];, Ps k|b]zÚsf] lj/f]w ug'{ ePsf] 5 . pxf“n] cfkm" o;df ;xdt x'g g;Sg] / o; gf/fsf] k"0f{¿kdf ljkIfdf /x]sf] hgfpg' ePsf] 5 . pxf“n] hfthflt / efiffefifLsf] cfwf/df ;+3Lo /fHo agfp“bf b]z ljv08gdf hfg] wf/0ff JoQm ug{'eof] . g]dlskf eQmk'/ gu/kflnsf j8f g+=–!# n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf ljhoL pDd]b\jf/nfO{ awfO{ / dtbftfnfO{ wGojfb 1fkg ug{ zlgaf/ cfof]lht sfo{qmddf /f]lxtn] pQm wf/0ff JoQm ug'{ ePsf] xf] . pxf“n] /fli6«o Pstf / ;fDk|bflos efjgf sfod /fVg ef}uf]lns cfwf/df jt{dfg !$ c~rnnfO{ g} k|fGtLo :j¿kdf kl/jt{g ug{ pko'Qm x'g] hgfpg'eof] .
nIdL a}+ssf] cWoIfdf v]tfg
sf7df8f}+ . nIdL a}+s lnld6]8sf] cWoIfdf rlr{t pBf]uklt /fh]Gb|s'df/ v]tfg lgo'Qm x'g'ePsf] 5 . a}zfv @$ ut] a;]sf] a}+ssf] ;+rfns ;ldltsf] &$cf}+ a}7sn] v]tfgnfO{ cWoIfdf rog u/L lgo'Qm u/]sf] xf] .
pBf]u tyf Jofkf/sf] If]qdf d'n'ssf] ;a}eGbf k|ltli7t v]tfg ;d"xsf cWoIf /xg'ePsf v]tfg Pe/]i6 OG:of]/]G; lnld6]8, k|fOd nfOkm OG:of]/]G; lnld6]8, uf]/vf a|'c/L sDkgLsf] ;d]t cWoIf x'g'x'G5 . v]tfg g]kfnsf nflu kf]r'{unsf cj}tlgs dxfjfl0fHob"t ;d]t x'g'x'G5 .