d'n'sdf clgi6sf] ;+s]t
lj/f6gu/ ÷ g]skf Pdfn]sf g]tf s]kL cf]nLn] tf]lsPsf] ;dodf ;+ljwfg lgdf{0f x'g g;s] d'n'sdf 7"nf] clgi6 x'g] atfpg' ePsf] 5 .
lj/f6gu/df ;+rf/sdL{x? ;“u s'/f ub}{ g]tf cf]nLn] ;+;b cj?4 u/]/ PsLs[t dfcf]jfbLn] ;+ljwfg lgdf{0f / zflGt k|lqmofnfO{ klg cj/f]w k'¥ofO/x]sf] cf/f]k nufpg' eof] . pxf“n] ;+ljwfg lgdf{0f geP o;sf] klxnf] k|xf/ PsLs[t dfcf]jfbLn] g} ef]Ug' kg]{ atfp“b} PsLs[t dfcf]jfbLn] gful/s ;jf]{Rrtfsf] pNn+3g ul//x]sf] wf/0ff ;d]t JoQm ug'{ eof] . g]tf cf]nLn] ;+;b rNg glbg', ax'dtsf] ljrf/ gdfGg', ;8sdf /f]Os/fO{ ug'{ gful/s ;jf]{Rrtfsf] 3f]/ pNn+3g ePsf] atfp“b} ;/sf/ u7gsf nflu ax'dt k'¥ofpg dfcf]jfbLnfO{ r'gf}tL ;d]t lbg' eof] .
dfcf]jfbLsf] cfGbf]ngaf/] ;f]lwPsf] k|Zgdf g]tf cf]nLn] dfcf]jfbLn] ug]{ cfGbf]ngn] hgtfsf] s]xL b'Mv kfP klg ;/sf/nfO{ s'g} c;/ gug]{ wf/0ff JoQm ug'{ eof] .
sf7df8f}+df ;8ssf] IfdtfeGbf a9L df]6/ uf8L
sf7df8f}+ ÷ ;jf/L ;fwgx¿sf] a9\bf] rfk / 6«flkms lgodx¿ k|j[lQn] ubf{ g]kfndf lbgx'“ ;jf/L b'3{6gf x'g] qmd tLj| 5 .
sf7df8f}+ pkTosfdf dfq} lbgdf slDtdf @ / a9Ldf !% j6f;Dd ;jf/L b'3{6gf x'g] u/]sf] dxfgu/Lo 6«flkms k|x/L sfof{non] hgfPsf] 5 . sfof{no ;dodf dfq} x'g] ;jf/L hfgd cfhef]ln cGo ;dodf x'g] x'gfn] ;jf/L hfd cj lgoldt k|lqmof alg;s]sf] 5 .
xfn pkTosfdf # nfv %) xhf/ df]6/;fOsn / ! nfvsf] xf/fxf/Ldf cGo ;jf/L ;fwg ;+rflnt 5g\ . ;8sx¿sf] lj:tf/ x'g g;Sg' t/ lbg k|ltlbg ;jf/L ;fwgsf] ;+Vof a9\g'n] ubf{ ;jf/L Joj:yfkgdf 7"nf] ;d:of cfPsf] 5 .
rfnsx¿n] n]g cg'zf;g kfngf gug]{, 6«flkms aQL gx]/L ;jf/L rnfpg], hyfefjL cf]e/]6]s ug]{, dfbs kbfy{ ;]jg u/L ;jf/L rnfpg] / cg'dlt k|df0fkq glnO df]6/ xf“Sg] k|j[lQn] ubf{ b'3{6gfdf j[l4 ePsf] dxfgu/Lo 6«flkms k|x/L sfof{nosf k|d'v k|x/L pk/LIfs /lj/fh >]i7n] atfpg' eof] .
o;}u/L hyefjL ;jf/L ;fwg /f]s]/ ofq' /fVg], IfdtfeGbf a9L ofq' r9fpg], af6f] sf6\g]n] klg cfkm"v'zL af6f] sf6\g] / ;fj{hlgs ;8sdf cj/f]w k'Ug] u/L z'¿ 5fl8lbg] / ;8sdf lgdf{0f ;fdfu|L y'kfg]{ ugf{n] klg b'3{6gfsf] ;+Vof a9\bf] 5 .
d}lyn o'jf kl/ifb\åf/f cfkm\g} efiffdf lzIff lbg df+u
;Kt/L ÷ d}lyn o'jf kl/ifb\ / d}lyn ljBfyL{ kl/ifb\sf] ;+o'Qm cfof]hgfdf lhlj; ;Kt/Lsf] ;efsIfdf cGtlqm{of sfo{qmddf d}lynL ;flxTo kl/ifb\sf k"j{ cWoIf ljj]sfgGb emfn] dft[efiffdf lzIff, ;d:of / ;dfwfg ljifos sfo{kq k|:t't ug'{ ePsf] 5 .
;f] cj;/df d}lynsf sf]lsn slj ljBfklt :d[lt kj{sf] cj;/df dft[efiffdf lzIff, ;d:of / o;sf] lg/fs/0f ljifos cGtlqm{of sfo{qmddf jQmfx?n] d}lynL efiffdf lzIff lbnfpg g]kfn ;/sf/ k|ltj4 g/x]sf] wf/0ff JoQm u/]sf 5g\ .
o'jf kl/ifb\sf cWoIf lszf]/s'df/ ofbj …s];LÚsf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmddf k|d'v cltly jl/i7 kqsf/ lzjxl/ e§/fO{, jl/i7 kqsf/ /fdgf/fo0f b]j, d}lynL ;flxTo kl/ifb\sf k"j{ cWoIfx¿ cd/sfGt emf, hgfgGb ld>, ef]?sjf PkmPdsf d}lghs 8fO/]S6/ d'/nL k|;fb ofbjn] dGtJo lbg' ePsf] lyof] .
cGtlqm{of sfo{qmddf s]c dfljsf k|=d= efujt emf, hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{sf cWoIf /fhLj emf -pT;s{ d'lQm_, ;b\efjgf kf6L{sf s]Gb|Lo g]tf dlgifs'df/ ;'dg, klj dflj Joj:yfkg ;ldltsf cWoIf bLk]Gb| rf}w/L, :jljo' pk;efklt tf/s]Zj/ ofbj, ljBfyL{ kl/ifb\sf cWoIf kª\sh emf, ?kf emf / lht]Gb| lht'nufotsf] dft[efiffdf lzIff clgjfo{ x'g'kg]{df hf]8 lbg' eof] .
dfcf]jfbL ;+3if{ rls{b}
;QF sAhf ug]{ /0fgLlt g} sf/u/
sf7df8f}+ ÷ k|d'v k|ltkIfL bn PsLs[t g]skf dfcf]jfbLn] bf]>f] r/0fsf] cfGbf]ng z'¿ u/]kl5 /fhgLlts j[Qdf xnrn k}bf ePsf] 5 . /fi6«kltsf] c;+j}wflgs sbd vf/]h ul/g' kg]{ / gful/s ;jf]{Rrtfsf] axfnL x'g'kg]{ c8fg /fVb} dfcf]jfbLx¿ ;8s ;+3if{ rsf{p“b} oftfoft 7Kk kf/]sf 5g\ .
lbgx'“ h;f] lj/f]w k|bz{gsf sfo{qmdx¿ ;+rfng ub}{ of] ;ftf 7"nf] dzfn h'n"; k|bz{g u/]/ /fhwfgLdf lj/f]wsf :j¿k kl/jt{g u/]sf] dfcf]jfbL bfjL 5 .
dfcf]jfbLx¿n] ;8sdf gfr ufg u/]/ lbp“;} af6f] 306f}+ cj?4 kfbf{ PDa'n]G;, ;jf/L ;fwg / a6'jfnfO{ h] h:tf] si6 ef]Ug' k/]tf klg dfcf]jfbLx¿n] cfkm"x¿ gful/s clwsf/ /Iffsf nflu o:tf] sbd rfNg afWo ePsf] atfp“5g\ .
dfcf]jfbLx¿sf] egfO{ 5 ;/sf/ alx/f] / nf6f] h:tf] k|:t't x'G5 eg] o:tf ;/sf/nfO{ zf;g ug]{ clwsf/ 5}g . ;Qf sAhf u/L hgtfsf] g};lu{s clwsf/ :yflkt ug]{tkm{ dfcf]jfbLx¿ ;+3if{/t 5g\ .
dfcf]jfbL g]tf k|r08n] b]znfO{ u0ftGqdo / hgtfsf] ;a} clwsf/sf] ;+/If0f ug{ cfkm"x¿ ;+3if{ ul//x]sf] bfjL u/]sf 5g\ .
ptf dfcf]jfbL csf{ g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] ca xfdL ;+3if{ d}bfgdf cf]ln{;s]sfn] kmls{g] rfG; g} 5}g eGg' ePsf] 5 .
pxf“n] b]zsf] zf;g clxn] klg k|ltufdLsf] sAhfdf /x]sf]n] To:tf JolQmaf6 zf;g vf];]/ gful/s xs axfnL ug'{ kg]{ cfhsf] cfjZostf ePsf] atfpg' ePsf] 5 .
csf{ dfcf]jfbL g]tf lxtdfg zfSon] clxn];Dd cfGbf]ng ePsfx¿sf] ljj/0f x]bf{ o;kfnLsf] d;fn h'n"; ;a}eGbf 7"nf] /x]sf] / ;/sf/ 9fNgsf nflu o:tf h'n"; k|bz{g hf/L g} /xg] atfpg' ePsf] 5 .
dft[sf ofbjåf/f ;z:q ;+3if{ ug]{ r]tfjgL
g]kfnu~h ÷ k|r08sf] cWoIftfsf] dfcf]jfbL ;+u7gnfO{ ;Qf nf]n'ksf] cf/f]k nufp“b} ;f] kf6L{af6 k[ys\ eO{ cfkm\g} cWoIftfdf g]skf dfcf]jfbL u7g ug'{ ePsf dft[sf ofbjn] cfkm\gf] g]t[Tjsf] g]skf dfcf]jfbL kf6L{ g} ;Rrf dfcf]jfbL kf6L{ ePsf] bfjL ub}{ hgtfsf] d'lQmsf nflu k'gM ;z:q ;+3if{ ug{ ;lsg] r]tfjgL lbg' ePsf] 5 . pxf“n] k|r08sf] g]t[Tjsf] PsLs[t g]skf dfcf]jfbL ;+zf]wgjfbL / ;Qf nf]n'k cj;/jfbL kf6L{ xf] eGg] bfjL ug'{ ePsf] 5 .
/fi6«klt zf;g nfu" ug{ vf]Hbf cfGbf]ng ul/Psf] xf] – e§/fO{
uf]/vf ÷ PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_ sf pkfWoIf Pjd ;+o'Qm /fli6«o hgcfGbf]ng g]kfnsf cWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{n] /ut aufP/ NofPsf] u0ftGq ckx/0f k/]sfn] cfGbf]ng ug'{ k/]sf] atfpg' ePsf] 5 . pkfWoIf e§/fO{n] ;f] s'/f uf]/vfdf atfpg' ePsf] xf] .
pxf“n] clxn]sf] ;/sf/n] /fi6«klt zf;g nfb\g] vt/f /f]Sg hgtfn] cfb]z lbPsfn] cfGbf]ng ug'{ k/]sf] ;d]t atfpg' eof] .
pkfWoIf e§/fO{n] alnbfgLk"0f{ cfGbf]ngdf nfUg tdfd kl/jt{gufdL hgtfnfO{ cfu|x ug'{ eof] .
clxn]sf] ;/sf/n] ;+ljwfg;ef lj36g ug{ vf]h]sf] atfp“b} /fi6«klt zf;g nfu" ug]{ ;f]+rdf ;/sf/ /x]sf] :ki6 kfg'{ eof] . a]n}df sf+u|];–Pdfn]sf] a'l4 gcfP hgtfn] logLx¿sf] gfdlgzfgf d]6fOlbg] pxf“n] r]tfjgL ;d]t lbg' eof] .
dfcf]jfbL zflGtk"0f{ 9+un] jftf{ / ;xdlt ;fy cl3 al9/x]sf] atfp“b} of] ;/sf/n] cfkm\gf] kf6L{sf] s'/f jf:tf gu/]sf] atfpg' eof] .
;/sf/n] /fi6«kltn] uNtL u/]sf] :jLsf/ u/] cfkm" cfGbf]ng lkmtf{ lng tof/ /x]sf] e§/fO{n] v'nf;f ug'{ eof] .
ljB't\ ljsf; Joj;foL dxf;+3 u7g
sf7df8f}+ ÷ ljB't k|flws/0f cGtu{t ljljw Jo;fo ug]{ ;Dk"0f{ Joj;foLx¿sf] Ps e]nfn] z}n'ª sG;6«S;g k|flnsf k|aGw lgb]{zs zf/bf clwsf/Lsf] cWoIftfdf gf} ;b:oLo g]kfn ljB't\ ljsf; Joj;foL dxf;+3 u7g u/]sf] 5 .
dxf;+3n] k|flws/0f cGtu{tsf k|;f/0f nfOg, ljB'tLo ;fdfu|Lx¿ ;Knfo;{, xfO8«f] kfj/ lgdf{0f nufotsf sfd ug]{ dxf;+3sf cWoIf zf/bfn] hfgsf/L lbg' eof] .
k|flws/0fleq eO/x]sf] e|i6frf/, sldzg, clgoldttf / sfddf ePsf] l9nf;':tLnfO{ jfr ug'{sf] ;fy;fy} cfjZos sf/jfxL ug]{ atfpg'eof] .
o; dx;+3n] lgDg:t/sf Joj;foLx¿nfO{ dfly p7fpgsf] nflu ;xof]u ug]{ p2]Zo lnPsf] 5 .
pQm e]nfn] pkfWoIfdf x'nf; l:6n OG8i6«L k|f=ln=sf k|aGw lgb]{zs o'kL ld>, dxf;lrjdf hgd'lv sG;6«S;g sDkgL k|flnsf k|aGw lgb]{zs ;'bz{g lji6, ;lrjdf w'lnv]n lgdf{0f ;]jfsf k|aGw lgb]{zs 6+s rf}nfufO{ / sf]iffWoIfdf k|lbk >]i7 /xg'ePsf] 5 . o;}u/L ;f] dxf;+3sf ;b:ox¿df u0f]z l3l;ª, u0f]z rGb, lszf]/ >]i7 / cflZjgL /fpt /x]sf 5g\ .
;/sf/L d]nf]dtf]df Uof“;df n"6 hf/L
sf7df8f}+ ÷ ahf/efp a9]/ clxn] g} 9f8 ;]lsPsf ;j{;fwf/0fnfO{ ;/sf/n] d"No clej[l4 s/ Eof6df 5'6 glbPsf] gfddf cfon lgudn] o;} ;ftfb]lv vfgf ksfpg] PnkL Uof“;sf] d"No a9fpg] tof/L u/]sf] 5 .
cGt/f{li6«o ahf/df ePsf] k]6«f]lnod kbfy{sf] d"No j[l4sf sf/0f ef/tLo cfon lgudn] gf]e]Da/ klxnf] ;ftf cfon lgudnfO{ k7fpg] d"No ;"rLsf cfwf/df ljz]if u/L PnkL Uof“; / k]6«f]lnod kbfy{df afWo eP/ d"Noj[[l4 ug{ nfluPsf] hgfPsf] 5 .
ut cS6f]j/ ( tfl/vdf () 8n/ k|ltJof/]h d"No /x]sf] sRrf t]nsf] cGt/f{li6«o efp clxn] *) b]lv *@ 8n/ k|ltAof/]n k'u]sfn] xfn lgudnfO{ PnkL Uof“; k|ltl;ln08/ !&) ?lkof“ tyf l8h]ndf k|ltln6/ # ?lkof“ %) k};f 3f6f eO/x]sf] lgudsf sfo{sf/L lgb]{zs lbuDa/ emfn] atfpg' eof] .
…;/sf/n] Eof6df 5'6 lbg] xf] eg] Uof“;sf] efp a9\b}g gq PnkL Uof“;df Go"gtd !&) ?lkof“ d"Noj[[l4 x'g]5Ú pxf“n] eGg'eof], ‘ef/tsf ;d]t vfgf ksfpg] Uof“;df s'g} s/ nfUb}g, oxf“ cem} klg Uof“;df s/ nufOPsf] 5 . To;}n] d"No a9fpg afWo 5f}+ .
PnkL Uof“;df xfn k|ltl;ln08/ !#) ?lkof“ d"No clej[l4 s/ hf]l8g] u/]sf] / Tof] 5'6 kfPdf tTsfnsf nflu Uof“;df efp a9fpg gkg]{ klg sfo{sf/L lgb]{zs emfn] :ki6 kfg'{ eof] .
ljutdf ;De|fGt kl/jf/x¿n] dfq k|of]u ug]{ vfgf ksfpg] OGwgsf ?kdf lnOg] u/] klg ablnPsf] hLjgz}nL tyf ;'ljwfn] ubf{ clxn] g]kfndf clwsf+z lgDg, dWodjuL{o hgtfn] klg PnkL Uof“;nfO{ g} vfgf ksfpg k|of]u ug]{ u/]sf 5g\ .
bfp/fsf] cefj tyf 6\ofS6/sf] k|of]un] ubf{ ufO{ uf]? kfNg] rng x6\b} uPsf] t/fO{df klg OGwgsf nflu PnkL Uof“; k|of]u ug]{ pkef]Qmfx¿ @% k|ltztn] a9]sf 5g\ . xfn dfl;s * nfv Uof“; l;ln08/ ahf/df vkt x'g] u/] klg tLdWo] $) k|ltzt xf]6n tyf /]i6'/]G6d} hfg] u/]sf] lgudsf] tYof+sdf pNn]v 5 .
xf]6n /]i6'/]G6x¿n] vfgfsf] Eof6 ltbf{ Uof“;sf] Eof6df 5'6 kfpg] ePsfn] !) s/f]8 p7\g' kg]{ Eof6dWo] $ s/f]8eGbf a9L ;/sf/L 9's'6Ldf ghfg];Dd lgudsf sfo{sf/L lgb]{zs emfn] hfgsf/L lbg' eof] .
o:t} dl§t]n / l8h]nsf] d"No ;dfg agfPkl5 dfl;s !! s/f]8 /fhZj a[l4 ePsfn] ;/sf/n] Tof] 5'6 ;j{;fwf/0fn] pkof]u ug]{ PnkL Uof“;df ;dfof]hg ubf{ s'g} 3f6f gx'g] ;d]t pxf“sf] egfO{ 5 .
l8h]n;“u d"No cGt/ x6fPkl5 dl§t]nsf] vkt dfl;s ! s/f]8 @) nfv ln6/ 36gfn] ;/sf/nfO{ l8h]ndfkm{t /fhZj a9]sf] xf] . dl§t]ndf d"No clej[l4 s/ gnfUg] x'“bf o;cl3 dl§t]n lsg]/ ld;fj6 ug]{x¿n] clxn] l8h]ns} k|of]u ug]{ u/]sf 5g\ .
o;/L p7]sf] /fhZj;“u} k]6«f]n tyf xjfO OGwgdf a? gfkmf x'g] u/L d"No ;dfof]hg u/L PnkL Uof;df 5'6 lb+bf lgudnfO{ klg yk ef/ gkg]{ emfn] atfpg' eof] .
km]/L lgif]wf1f hf/L
sf7df8f}+ ÷ sf7df8f}+ lhNnf k|zf;gn] Ps ;"rgf hf/L u/L lgif]lwt If]qx¿df wgf{, h'n';, cfd;ef h:tf sfo{qmd ug{ gkfOg] hgfPsf] 5 . sf7df8f}+ lhNnfleq /fi6«kltsf] sfof{no, pk/fi6«kltsf] sfof{no, k|wfgdGqL lgjf;, eb|sfnL dlGb/ IF]q, dfOtL3/ d08nf / l;+xb/jf/ If]qsf] xg'dfgyfg;Dd lgif]lwt If]qsf] ?kdf /x]sf] sf7df8f}+ lhNnf k|zf;g sfof{non] hgfPsf] 5 .
lgl:qmo pk/fi6«kltåf/f ;/sf/nfO{ r'gf}tL
hgsk'/wfd ÷ lgl:qmo pk/fi6«klt k/dfgGb emfn] cfkm"nfO{ dxfleof]u nufP/ kbaf6 x6fpg ;/sf/nfO{ r'gf}tLlbg' ePsf] 5 .
;jf]{Rr cbfntsf] cfb]zkl5 kbaf6 lgl:qmo eP/ a:g' ePsf pk/fi6«klt emfn] hgsk'/df ;~rf/sdL{;“u s'/fsfgL ub}{ cfkm\gf] n8fO“ dw];Lsf] klxrfg / efiffsf] ePsf sf/0fn] cfkm\gf] cleofgnfO{ hf/L /fVg] atfpg' eof] . pxf“n] ;]jf ;'ljwfaf6 ;/sf/n] lgl:qmo u/]kl5 cfkm"n] sfd ug{ 5f]8]sf] atfpg' eof] .
emfn] pk/fi6«klt kbnfO{ slxn];Dd lgl:qmo /fVg], Tof] lhDd]jf/L ;/sf/sf] /x]sf] atfpg' eof] . pxf“n] eGg'eof]– …cfkm" b'O{ dlxgfeGbf a9Lb]lv lgl:qmo eP/ a;]sf], ca ;/sf/n] s] ug]{, Tof] p;}n] ;f]Rg' kg]{ xf] .Ú
emfn] cfkm"nfO{ /fhLgfdf lbg' kg]{ ePsf] eP plxNo} /fhLgfdf lbO xfNy]“ t/ cfkm"nfO{ ;/sf/n] s;/L x6fp“5, Tof] x]g{ rfx]sf] atfpg' eof] . pxf“n] dw];L hgtfsf] klxrfgsf] n8fO“nfO{ cufl8 a9fPsf sf/0fn] dw];L hgtfsf] aLrdf cfkm" cfPsf] atfpg' eof] . pxf“n] dw]; e|d0fnfO{ lg/Gt/tf lbg] ;d]t atfpg' eof] .
hghfltsf xs clwsf/ vf]:g ;+o'Qm k|x/L ck|];g NofOPsf] cf/f]k
lj/f6gu/ ÷ k"jL{ kxf8sf ljleGg lhNnfdf g]kfn k|x/L / ;z:q k|x/Ln] ;+o'Qm ck|];g k|f/De u/]sf 5g\ .
;/sf/n] NofPsf] ljz]if ;'/Iff of]hgf cGtu{t k|x/Ln] ck|];g tLj| agfPsf] xf] . lhNnf ;'/Iff ;ldltsf] lg0f{o cg';f/ ;z:q k|x/L / g]kfn k|x/L kl/rfng u/L k|x/L sf/jfxL z'¿ ul/Psf] hfgsf/L vf]6fªsf k|d'v lhNnf clwsf/L s]zj/fh cfrfo{n] lbP . ljut tLg jif{b]lv k"jL{ kxf8L lhNnfdf ls/f“t hgjfbL js{;{ kf6L{n] k|x/L rf}sL cfqmd0f, rGbf cft+s, xTof / ckx/0fsf 36gf u/fO{ ;j{;fwf/0fnfO{ cft+lst agfPsfn] To;sf] lgoGq0fsf nflu k|x/L sf/jfxL cufl8 a9fOPsf] pgn] atfP .
s]xL jif{ otf k"jL{ g]kfnsf kxf8L lhNnfdf ljleGg ;d"x zflGt ;'/Iffdf vnn k'¥ofO{ cfk/flws lqmofsnfkdf ;+nUg x'g yfn]kl5 ;/sf/n] ljz]if ;'/Iff of]hgf cGtu{t vf]6fª, cf]vn9'+uf, ef]hk'/, ;+v'jf;ef, pbok'/ nufot cf7 lhNnfdf ;z:q k|x/Lsf] j];Sofd :yfkgf u/L ;'/Iff ultljlw a9fPsf] xf] . ljz]if ;'/Iff of]hgf k|efjsf/L agfpg ;z:q k|x/L / g]kfn k|x/Lsf] ;+o'Qm 6f]nLn] vf]6fª lhNnfdf ck|];g z'¿ u/]sf] vf]6fªsf k|x/L gfoj pk/LIfs ?kd nfdfn] atfP . vf]6fªdf ls/f“t hgjfbL js{;{ kf6L{ / k'gul7{t g]skf dfcf]jfbLsf sfo{stf{n] rGbf cft+s dRrfP ;j{;fwf/0fnfO{ cft+lst agfPsf] pgn] hfgsf/L lbP .
k|gfp nfdfn] ck/fwdf ;+nUg JolQmnfO{ kqmfp u/L sf/jfxL ubf{ k|d'v /fhgLlts bnsf lhDd]jf/ JolQmaf6 g} bjfj cfpg] u/]sf] v'nf;f u/] . pgn] k"jL{ kxf8L lhNnf ef]hk'/, vf]6fª, pbok'/, cf]vn9'+uf, ;+v'jf;ef / ;f]n'v'Da'sf ;'/Iff k|d'v;“u ;dGjo u/L k|x/L ck|];g cufl8 a9fOPsf] atfP .
ljz]if ;'/Iff of]hgf cGtu{t k"jL{ kxf8sf cf7 lhNnfdf !^ j6f ;z:q k|x/L j];SofDk :yfkgf ul/Psf 5g\ . k|To]s j];SofDkdf ;z:q k|x/L lg/LIfssf] g]t[Tjdf #) hgfsf] 6f]nL kl/rfng ul/Psf] ;z:q k|x/L an ;b/d'sfd ;'/Iff j];SofDk lbQm]nsf k|d'v ;xfos k|x/L lg/LIfs hf]u]Gb| s];Ln] atfP . k"jL{ kxf8sf] vf]6fª ef]hk'/, cf]vn9'+uf, ;fn'v'Da', pbok'/, ;+v'jf;efdf Jofks ?kdf k|x/L kl/rfng ul/Psf] 5 .
o;}aLr g]kfn ;/sf/n] k|x/L ck/];g tLj| kf/]kl5 k"jL{ kxf8df ;z:q ;+3if{ ub{} cfPsf] ls/f“t hgjfbL js{;{ kf6L{n] Ps lj1lKt k|sflzt u/L ;/sf/;“u jftf{df a:g] hgfPsf] 5 . js{;{ s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o xfªdf ls/f“tLåf/f hf/L lj1lKtdf åGå 5f8]/ zflGtk"0f{ cfGbf]ngdf hfg] / ;d:ofsf] ;dfwfg jftf{af6 ug'{kg]{ ePsfn] ;/sf/;“u jftf{df a:g tof/ /x]sf] agfOPsf] 5 . ls/f“tLx¿n] ;/sf/n] pgLx¿sf] cfGbf]ng bjfpg k|x/L ck|]zg k|f/De u/]sf] cf/f]k nufPsf 5g\ .
kTy/L lgsfNg] gof“ k|ljlw
lduf}{nfsf] kTy/L lk;faaf6 lg:s“bf pTkGg x'g] kL8f s'g} klg JolQmnfO{ c;≈o x'G5 . lduf}{nfsf] kTy/Laf6 kLl8t JolQmx¿ dWo] cfwf hltnfO{ klxnf] k6s kTy/L aflx/ lg:s]sf] kf“r jif{leq km]l/ kTy/L x'g] u5{ .
t/ j}1flgsx¿ k'gM kTy/L x'gaf6 /f]Sg ;xof]u ug]{ / lgs} ;fgf] s0fnfO{ klg lgsfNg] gof“ ljlw ljsf; ug{df nfu]sf 5g\ . gof“ ljlw cg';f/ cN6«f;fpG8 t/+usf] k|of]u u/L cf/fd;“u lduf}{nfsf] lgsf;af6 kTy/L aflx/ ws]lng] 5 . lhp“bf ;'“u/df ul/Psf] o;sf] k/LIf0f ;kmn ePsf] 5 . o; ljlwsf] ljsf;df ;+nUg l;of6nsf] jfl;ª\6g ljZjljBfnosf kfOsn cf/ a]nLsf] egfO{ 5, Ps ;s]G8 klg nfug], lduf}{nfaf6 sof}+ ;]lG6ld6/ aflx/ kTy/L ws]lnPsf] xfdLn] b]Vof}+ .
lduf}{nfsf] kTy/L eg]sf] lduf}{nfleq hDdf x'g] vlghsf s0f x'g\ . lk;fasf cfwf/e"t tTjx¿ kfgL, vlgh / g'gsf] ;Gt'ng lgoGq0fdf /x]g eg] lduf}{nfleq kTy/L aGg z'¿ x'G5 . g'g / vlghnfO{ lj3l6t ug{ kof{Kt kfgL gePdf jf vlhgsf s0f agfpg] vlgh clws x'g uPdf kTy/L aGg z'¿ x'G5 . kfgL sd lkpg] jf s]xL ljz]if d]6faf]lns cj:yf ePsf JolQmdf lduf}{nfsf] kTy/L x'g] ;Defjgf a9L x'G5 . lduf}{nfdf b'O{ ldlnld6/ Jof;eGbf 7"nf] kTy/L ePdf ;d:of pTkGg x'G5 . kTy/L lgdf{0fsf] k|lqmof rln/xG5 . lduf}{nf / d"qfzonfO{ hf]8\g] d"qgnL x'“b} tn cfpg yfn]kl5 kTy/Ln] c;≈o kL8f pTkGg u5{ .
lduf}{nfsf] 7"nf] kTy/L -!) ldlnld6/ Jof;;Dd_ sf] pkrf/df ubf{ pRr j]wg Ifdtfsf] cN6«f;fpG8 :kGbgåf/f kTy/L kmf]8\g] ul/G5 . o; ljlwaf6 pkrf/ u/]df ;–;fgf s0f af“sL /xG5g\ / tL s0f g} yk kTy/Lsf nflu cfwf/ aG5g\ . ljz]if1sf] 6f]nLn] sd j]wg Ifdtfsf] cN6«f;fpG8 :kGbg k|of]u u/L lduf}{nfsf] kTy/LnfO{ cf/fd;“u lgsfn]sf] lyof] .
d'8f agfpg]df $)) kl/jf/ ;lqmo
rGb|u9L ÷ emfkfsf] zlgZr/] / wfOhgsf afl;Gbfx¿n] d'8f agfpg] k]zfnfO{ lhljsf]kfh{gsf] dfWod agfPsf 5g\ . kl5Nnf jif{x¿df d'8fn] /fd|f] ahf/ kfp“b} uPkl5 Toxf“sf Joj;foLx¿ cfTdlge{/ klg aGb} uPsf 5g\ . sflnemf]8f / x]lnsK6/ 8f“8fsf sl/a $ ;o 3/ kl/jf/ olta]nf d'8f agfpg] k]zfdf ;lqmo b]lvG5g\ . oxf“ lgld{t d'8fx¿ sf7df8f}+, kf]v/f, e}/xjf, gf/fo0fu9 nufotsf :yfgx¿df ;d]t ljqmL x'g] u/]sf] Joj;foLx¿ atfp“5g\ .
:yfgLo af“;, 8f]/L / 6fo/af6 lgld{t d'8fx¿ vf;u/L a:g] d]rsf ?kdf k|of]u ul/G5g\ .
hjfgLsf] hf]z
sf7df8f}+ ÷ dlxnfx¿ cfkm\gf] klx/gk|lt olt v'Ng yfn]sf 5g\ ls k/k'?ifnfO{ cfslif{t ug{ 5f]6f] / kf/blz{ n'uf nufpg yfn]sL l5g\ . u'Ktf+u b]Vg] u/L klx/g ?rfpg] dlxnfx¿ h;/L eP klg nf]slk|o x'gsf nflu gflu+b} uPsf] kfOPsf] 5 .
jL/u~h ljZjljBfno cem} cnkq
jL/u~h ÷ lzIff dGqfnon] ljZjljBfno cg'bfg cfof]unfO{ k|:tfljt jL/u~h ljZjljBfnosf] ;DefJotf cWoogsf] nflu kq k7fP klg cfof]un] xfn;Dd To;df s'g} rf;f] gb]vfPsf]df k|:tfljt jL/u~h ljZjljBfno tof/L ;ldltn] lrGtf JoQm u/]sf] 5 .
k;f{, af/f / /f}tx6nfO{ s]Gb|ljGb' agfO{ jL/u~hdf jL/u~h ljZjljBfno :yfkgf ug{ agfOPsf] tof/L ;ldltdf lzIffdGqL / af/f / /f}tx6sf ;d]t lgjf{lrt / ;dfg'kflts u/L !^ hgf ;ef;b\ 5g\ t/ klg kxn gePsf]df ;ldltnfO{ lrGtf nfUg' :jfefljs g} xf]–;+of]hs ofbj eGg' x'G5 .
cy{ dGqfnon] rfn' cfly{s jif{sf] ah]6df jL/u~h ljZjljBfno :yfkgfsf nflu Ps s/f]8 ?lkof“ lgsf;f u/]sf] eP klg cfjZos kxn gePsf sf/0f /sd lgsf;df ;d]t l9nfO{ eO/x]sf] egfO{ ;+of]hs ofbjsf] /x]sf] 5 .
jL/u~h ljZjljBfno :yfkgfsf nflu xfn;Dd ljleGg ;+3 ;+:yf / uflj;sx¿af6 nueu Ps s/f]8 $^ nfv ?lkof“ ;+sng eO;s]sf] 5 . ;+:yfut ;b:osf] ?kdf lhNnf ljsf; ;ldltn] %! nfv, jL/u~h pkdxfgu/kflnsfn] %! nfv / jL/u~h pBf]u jfl0fHo ;+3n] %! xhf/ ?lkof“ lbg] k|ltj4tf hgfO;s]sf 5g\ . ;ef;b\x¿n] Ps Ps nfvsf b/n]lbg] argj4tf u/]sf]n] ljZjljBfno :yfkgfsf nflu k};f ;d:ofsf] ?kdf g/x]sf] egfO{ ;+of]hs ofbjsf] /x]sf] 5 .
lzIff P]gdf Joj:yf eP cg';f/ ljZjljBfno :yfkgfsf nflu gub b; s/f]8 / ^) ljBf hUufsf] Joj:yf k|:tfljt ljZjljBfnon] ul/;s]sf]df jL/u~h ljZjljBfno :yfkgf ug{ cem} cnkq /x]sf]df oxf“sf a'l4hLjLx¿ rlst ePsf 5g\ .
KnfG6 k|ltsf] cfsif{0f
kf]v/f ÷ j}slNks pmhf{ k|j4{g s]Gb|n] g]kfndf !( nfv j6f uf]a/Uof; KnfG6sf] ;Defjgf /x]sf] hgfPsf] 5 . s]Gb|sf cg';f/, g]kfndf clxn];Dd hDdf b'O{ nfv !$ xhf/ dfq} uf]a/Uof; KnfG6 h8fg ePsf 5g\ .
s]Gb|sf sfo{sf/L lgb]{zs 8f= gf/fo0f k|;fb rf}nfufO{+n] of] ;Defjgf sfof{Gjog ug{ ;s] g]kfnsf] ul/aL lgjf/0fdf ;xof]u k'Ug] atfP . o;sf nflu ;/sf/ / cGo ;/f]sf/jfnfn] rf;f] b]vfpg' kg]{ pgsf] egfO{ 5 .
g]kfndf w]/} u|fdL0f e]u /x]sf]n] a}slNks pmhf{sf ?kdf uf]j/Uof; KnfG6sf] /fd|f] ;Defjgf /x]sf] s]Gb|n] hgfPsf] 5 . g]kfndf clxn] lgdf{0f ;DkGg ePsf uf]j/Uof; KnfG6 ljb]zL bft[ /fi6«sf] cg'bfgdf ag]sf x'g\ . j}slNks pmhf{ k|j4{g s]Gb|sf] d'Vo p2]Zo ul/aL lgjf/0f, jftfj/0f ;+/If0f / /f]huf/L l;h{gf ug'{ /x]sf] rf}nfufO{+n] atfP .
j}slNks pmhf{sf nflu ;/sf/n] clxn] ;x'lnot lbPsf] 5 . o;sf ;fdfg cfoft ubf{ d"No clej[l4 s/ / eG;f/ 5'6 x'g] Joj:yf /x]sf] s]Gb|n] ;~rfng u/]sf] gjLs/0fLo pmhf{ kl/of]hgfsf lgb]{zs d+unbf; dfgGw/n] atfP .
uf]a/Uof;sf ;fy} g]kfnsf %% j6f lhNnfdf aUg] vf]nfaf6 kof{Kt lah'nL lgsfNg ;lsg] ;Defjgf klg rf}nfufO{+n] atfP .
n3' hnljB't\sf] dfWodaf6 kof{Kt dfqfdf pmhf{ lgsfNg ;lsg] pgsf] pgsf] 7x/ 5 . pgn] n3' hnljB't\ kl/of]hgfaf6 lgsflnPsf] lah'nL /fli6\o k|;f/0f nfOgdf hf]8\g ;s] g]kfnn] em]ln/x]sf] nf]8;]l8+unfO{ sd ug{ ;lsg] atfP .
kxf8L If]qsf ufp“n]x¿ ljB't\ pTkfbg ug{ sl:;P
DofUbL ÷ wf}nflu/L c~rn cGtu{tsf] DofUbL lhNnfsf u|fdL0f hgtf ;f] lhNnfsf] /fx'3f6 vf]nfaf6 #) d]ufjf6 Ifdtfsf] pTkfbg ug{ sDd/ s;]/ nfu]sf 5g\ . /fx'3f6 vf]nfaf6 #) d]ufjf6 lah'nL pTkfbg ug{ ;lsg] egL ;j]{If0f sfo{ klg k'/f eO;s]sf] 5 . :yfgLo hgtf ldn]/ lah'nL pTkfbg ug{ ul/Psf] k|of;nfO{ ;kmn kfg{ klg :yfgLo hgtf g} lgdf{0f sld6L u0f u/]/ sl:;Psf 5g\ . pTkfbgsf] nfut eg] olsg e} ;s]sf] 5}g .
lrlsT;sljxLg c:ktfn M la/fdL dsf{df
Onfd ÷ Onfdsf] cfo'j]{b c:ktfndf 8FS6/ gePkl5 la/fdLx¿ lghL :jf:Yo s]Gb|x¿df uO{ dx+uf] pkrf/ ;]jf lng afWo ePsf 5g\ . k~rsGof cfOtaf/]l:yt cfo'j]{b c:ktfndf ^ hgf sd{rf/Lsf] b/aGbL /x] klg clxn] @ hgf sd{rf/Laf6 dfq} c:ktfn ;+rfng eO/x]sf] 5 .
b}lgs !% b]lv @) hgf la/fdL cfpg] ;f] c:ktfnsf 8fS6/ e'kgf/fo0f ofbj klg ltxf/b]lv labfdf a;]kl5 ;f] c:ktfn lrlsT;sljxLg ePsf] xf] .
#& jif{ cl3b]lv lhNnfs} d'Vo cfo'j]{b c:ktfnsf] ?kdf /x]sf] ;f] c:ktfnn] d+unaf/], Pstkf / hd'gf uflj;df /x]sf ;xfos c:ktfnx¿ ;d]t x]g]{ u/]sf] 5 . ;/sf/n] :jf:Yo ;]jf ufp“ ufp“df k'¥ofpg] nIo lnP klg ePsf c:ktfnx¿df ;d]t cfjZostf cg';f/sf] b/aGbL k"lt{ ug{ g;Sbf lhNnfdf cGof}n l;h{gf ePsf] 5 .
x:tIf]k lj?4 cfGbf]ng
sf7df8f}+÷ clvn g]kfn lzIfs ;+u7gn] lzIff If]qdf b]lvPsf ljs[lt tyf lj;+ultnfO{ ;'wf/ ub}{ lzIffdf xfjL x'“b} cfPsf] j}b]lzs x:tIF]k lj?4 cfGbf]ng ug]{ lg0f{o u/]sf] hfgsf/L lbOPsf] 5 .
;+u7gåf/f bf];|f] k"0f{ j}7sf] hfgsf/L cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf ;/sf/L ljBfnosf] :t/Lotf a9fpg ;+u7gn] ;zQm e"ldsf v]Ng] lg0f{o u/]sf] hfgsf/L lbOPsf] xf] . ;+u7g af/Daf/ p7fp“b} cfPsf] ljBfno sd{rf/LnfO{ /fHosf] tkm{af6 tnjeQf, c:yfoL lzIfssf] :yfoL k|lqmof, lzIffdf nufOPsf] sDkgL P]g vf/]h ug]{ nufotsf dfunfO{ ;Daf]wg gul/Psfn] cfGbf]ng ug]{ lg0f{o u/]sf] ;+u7gsf cWoIf u'0f/fh nf]xgLn] hfgsf/L lbg' ePsf] 5 .
z]kf{ :jfoQ k|b]zsf] df+u
sf7df8f}+ ÷ gof“ aGg] ;+ljwfgdf z]kf{ :jfoQ k|b]zsf] Joj:yf ug{ dfu ul/Psf] 5 . g]kfn z]kf{ ;+3n] cfkm\gf dfux¿sf] hfgsf/L u/fpg cfof]hgf u/]sf] kqsf/ ;Dd]ngdf o:tf] dfu u/]sf] xf] . ;+3sf cWoIf k]dfl5/L z]kf{n] s+rgh+3f lxdfnb]lv u0f]z lxdfn;Ddsf] e"uf]nnfO{ z]kf{ :jfoQ k|b]zsf] ?kdf 3f]if0ff ug'{kg]{ eGb} z]kf{ ;d'bfosf] rf8 R5f]vf]/nfO{ /fli6«o kj{sf] ¿kdf dfGotf lbg klg dfu ug'{ eof] .
pxf“n] eGg' eof]– æg]kfndf kf“r nfveGbf a9L z]kf{ ;d'bfosf dflg;x? /x]sf] x'“bf z]kf{ ;d'bfosf] klxrfgsf] nflu leGg :jfoQ k|b]z cfjZos /x]sf] atfOPsf] 5 .
;+ef]u u/] gu/]sf] kQf nufpg ljz]if pks/0fsf] k|of]u
O:nfd ljk/Lt x'g] ePsfn] OlhK6df s'dfl/Tj k/LIf0f ug]{ s[lqd xfOdg ls6 k|of]u ug{ kfOGg . o; ls6n] b'nxL cem} s'df/L 5 jf p;n] s'df/L 5 eGg] :jfª ul//x]sL xf] egL kQf nufpg ;S5 . o;sf nflu lax]sf] /flt Ps ljz]if pks/0f b'nxLsf] of]gLdf 3';fl/G5 h;n] of]gLåf/ km6fP/ /uth:tf] t/n kbfy{ aflx/ lgsfN5 . o;n] gof“ b'nfxfnfO{ cfkm\gL b'nxL g}lts ¿kdf z'4 5 / p;n] o; cl3 ;+ef]u u/]÷gu/]sf]df ljZjf; ug{nfO{ ;xh agfO lbG5 . o;n] k'?ifsf] cx+nfO{ g}lts t'li6 lbg'sf ;fy} bfOhf] dfUgdf ;d]t ;xof]u k'¥ofpg] /x]5 .
OlhK6sf ?9LjfbLx¿ o; pks/0fsf] k|of]usf lj?4 5g\ lsgeg] pgLx¿ o; k|ljlwn] ljjfx k"j{ g} of}g ;DaGw jlh{t ug]{ ;+:s[ltdf cfsl:ds jf hjh{:tL ul/g] of}g ;+;u{nfO{ a9fjf lbG5 eGg] 7fG5g\ . pgLx¿ ljut $) jif{b]lv ldlg:6s{ nufpg]b]lv lnP/ wd{lg/k]Iftf, kbf{ jf lxhfj jf wfld{s lgi7f cflbaf/] OlhK6df ljjfbdf /x“b} cfPsf 5g\ . t/, slxn]sfxL+ dfq} cg'bf/jfbLn] o:tf] gf+uf] lj1fkgsf] ;fdgf ug'{ k/]sf] xf]nf .
…tkfO{sf] s'dfl/Tj e+u ePsf] kf] 5 ls eGg] lrGtf 5f8\gf];\, o; hf“rsLsf] ;xof]u lng'eof] eg] s'g} g s'g} a]nf tkfO{+sf] hLjgdf klxnf] ;'xfu/ft kmls{ cfpg] 5 . hLjgdf clnslt dfq} P]øof / a]v';L yKgf];\ a;\ h] s'/f kQf nufpg ;lsGg,ToxL kQf kfpg' x'g]5,Ú s'dfl/Tj k/LIf0f ug]{ ls6 tyf cGo of}g ;DaGwL pTkfbg a]Rg] lrlgof“ sDkgLsf] luludf]sf] j]a;fO6df o:t} n]lvPsf] 5 .
OlhK6sf] ;+;b\df @) k|ltzt l;6;+Vof cf]u6]sf] d'l:nd efOrf/f bnsf ;b:ox¿n] o; k/LIf0f ls6dfly k|ltaGw nufpg / o;nfO{ sfnf]ahf/Ldf laqmL ug]{ hf];'s} JolQmnfO{ kqmfp ug{ dfu u/]sf 5g\ . wd{u'? cAb'n df]PtL jfo'dLn] sl/j #) 8n/ df]n kg]{ To:tf a:t' a]lrlx“8\g]nfO{ kmTjf -wd{b]z_ hf/Lu/]sf 5g\ . pgn] To:tf Jofkf/LnfO{ ;dfhdf cg}ltstf / kfk km}nfPsf]df 8s}tLsf] cleof]u nufO{ ;hf“o lbg' k5{ eGg] dfu u/]sf 5g\ .
…;fdfGotof OlhK6sf s]6Lx¿ lax]cl3 cfkm\gf] s'dfl/Tj e+u x'G5 ls egL 8/fO/x]sf x'G5g\Ú, ljwfos tyf d'l:nd efOrf/fsf ;b:o ;}ob c:s/n] xfn} ;+;b\df eg], ‘To:tf] j:t'n] kfk :jLsfg{ kof{Kt OR5fzlQm gePsf s]6LnfO{ To:tf] kfk ug{ nf]Eofpg ;S5 . of] Ps nfhnfUbf] ljifo xf] / o:tf] pTkfbgnfO{ xfd|f] ahf/df ljqmL ug{ lbP/ ;/sf/n] cfkm\gf] 5ljdf bfu nufPsf] 5 .
n]vfkfnsf] kbdf sfo{/t lngf ;dfgsf ljrf/df o:tf jflxoft k|Zgn] d'n'snfO{ a]sf/sf s'/fdf km;fPsf] 5 / ;dfhn] dlxnfnfO{ x]g{ ckgfOg] bf]xf]/f] dfkb08 5 eGg] b]vfPsf] 5 . lngf elG5g\, ‘dnfO{ nfU5, o:tf pTkfbgsf af/]df 5nkmn ug'{ xfd|f nflu nfhdbf]{ ljifo xf] . w]/}eGbf w]/} s]6L ljjfx k"j{ of}g ;Dks{ ub}{gg\ lsgeg] cfkm\gf] s'dfl/Tj arfpg rfxG5g\ . o;sf] cy{ xf], xfdLn] ljrf/ ug]{ tl/sfd} s]xL q'l6 5 . of}g k|To]s dlxnfsf] clwsf/ xf], t/ b'ef{Uojz xfdL o:tf pTkfbglt/ nfu]sf 5f}+, lsgeg] ;a} k'?if cem ljx] k"j{ of}gsd{ ug]{ gfl:tsx¿ ;d]tn] s'dfl/Tj e+u u/]sL s]6L;“u lax] ub}{gg\ .Ú
rfx] k|ultzLn wd{u'? -Odfd_ sf j]a;fO6df O:nfdnfO{ pbf/ agfpg rfxg] wgf9\o Joj;foL xf]pm\g jf klZrdL ldl8ofsf] k|efjaf6 hf]lug 6]jfsf] sfd ug]{ s7f]/ wdF{g'zf;g cjnDAg ug]{ ul/a jf dWodju{sf kl/jf/ g} lsg gxf]pmg\ o; k/LIf0f ;fdu|Ldfly rn]sf] ljjfbn] k|sf/fGtn] OlhlK;og ;dfh a9L wfld{stflt/ nDs“b} 5 eGg] a'lemG5 . of] hgtfnfO{ ;d[l4 lbnfpg g;Sg] /fHodf gful/ssf] v:s“bf] cfTdljZjf;sf] kl/0ffd klg xf] .
/fi6«klt xf]:gL d'af/ssf] ;/sf/nfO{ ;fpbL c/a tyf kl;{og vf8Laf6 lelqPsf] clt cg'bf/jfbL O:nfdn] lk/f]ln/x]sf] 5 . OlhK6sf k|d'v d';ndfg u'? df]xDdb ;Ob tfGtfjL;'GtL ;Dk|bfosf] pRr z}lIfs ;+:yf cn chx/sf ljZjljBfno / ljBfnodf a'sf{ jf gsfanfO{ k|ltaGw nufpg'k5{ eg]sf 5g\ . To:t} g;{nfO{ klg gsfj nufpg' gkg]{ lgod cln–cln nfu" ePsf] 5 . tfGtfjLn] gsfa / O:nfdsf aLrdf uf]? a]r]sf] ;fOgf] klg 5}g, wd{sf] s'/f] ltgLx¿ / ltd|f afa'cfdfeGbf d}n] g} a9L hfGof 5' eg]/ ljBfyL{nfO{ eg]sf lyP . w]/} afa'cfdfn] clxn]sf o'jf–o'jtLn] Joxf]g'{ k/]em]+ cfly{s / ;fdflhs ;d:of Joxf]/]sf lyPgg\ . Psn dlxnf b'nxf ge]6fP;Dd k/Dk/fut ?kdf cfkm\gf kl/jf/d} a:yL . t/, cfhsf] d'b|f:kmLlt, a]/f]huf/L / ul/aLn] ubf{ w]/}nfO{ k};fsf] hf]/hfd gu/];Dd / bfOhf]sf] Joj:yf gu/];Dd l9nf] lax] ug'{ kg]{ ePsf] 5 . PSn} a:g' k/], e]63f6 x'G5, ;DaGw lju|G5 / k|fs[lts cfjZostfsf sf/0f wd{ tyf k/Dk/fdfly r'gf}tL t cfOnfUg] g} eof] .
;+;b\sf] :jf;Yo ;ldltsf ;b:o kml/b O:dfOg eG5g\, …s'dfl/Tj k/LIf0f ;fdu|Lh:tf j:t' xfdL;“u /x] eg] ltgn] xfd|f] ;dfhleq lx+;|s glthf t lgsfN5g\ g} . o;n] g}lts sdhf]/Llt/ n}hfg'sf ;fy} xfdL;“u /x]sf c;n cfr/0f tyf d"Nodf ¥xf; cfpg] 5 . clg xfd|f O:nflds ljZjf;;“u logsf] lj/f]wfef; x'G5 g} .Ú dWok"j{sf dlxnfn] s}of}+ jif{b]lv e/ kg]{ u/]sf] of] k/LIf0f ;fd|uLsf] k|of]u xft}n] ug'{ k5{ . o:tf] uf]Kotfn] wgL ;d[4 b'nxf / kl/jf/sf] dfof–ddtf ldNg'sf ;fy} of}g nf~5gf nfu]sfnfO{ ;fdflhs k|lti7fgsf nflu eg]/ ul/g] xTofaf6 hf]ufpg] sfd klg u5{ .
…;+ef]u ug]{ ls gug]{ eGg] s'/f ;dfhn] p;nfO{ s'g b[li6n] x]5{ eGg] ljifo geP/ k|To]s s]6L jf dlxnfn] :jo+ lg0f{o ug]{ ljifo xf] . wd{df nfu]kl5 t o;f] ub}{ ub}{g, g lax] ug]{ lrGtf, g s'dfl/Tj e+u u/]sf]df s;}n] lax] gunf{ ls eGg] 8/ ⁄ Ú lngf ;dfg elgG5g\ . s'g} s]6Ln] lax] cl3 ;+ef]u ug]{ lg0f{o g} u/L eg] eujfg\n] kQf kfOxfN5g\, clg p;n] s;}af6 n'sfpg} kb}{g . -Ph]G;Lsf] ;xof]udf_
la/f6gu/sf] pBf]ux¿ aGb x'“b}
lj/f6gu/ ÷ g]kfndf cf}Bf]lusLs/0fsf] ;"qkft ug]{ lj/f6gu/ h'6 ldN; ;lxt ldN; If]qsf Ps bh{g 7"nf pBf]u aGb ePkl5 a]/f]huf/L ;+Vof j[l4 ePsf] 5 .
/f0ffsfndf :yflkt lb h'4 d}r k}mS6«L nufot ;/sf/L / lghL If]qaf6 ;~rflnt sl/j Ps bh{g pBf]u aGb ePkl5 r/d a]/f]huf/Lsf] cj:yf pTkGg ePsf] xf] . a]/f]huf/Ln] ;fdflhs ck/fwdf ;d]t a[l4 ePsf] 5 .
Ps bzsotf o; If]qsf u0fklt s6g ldN;, czf]s 6]S;6fOn, lj/f6gu/ h'6ldn, zfx pBf]u, dsfn' ufd]{G6, h'6 k|];, h'4 d}r k}mS6«L nufotsf 7"nf pBf]u aGb ePsf 5g\ . dhb'/ / sd{rf/L u/L em08} # xhf/ hgf sfo{/t lj/f6gu/ h'6 ldn, sl/j % ;o hgfnfO{ /f]huf/L lb“b} cfPsf] dsfn' ufd]{G6 / @ ;o hgfeGbf a9Ln] sfd ub}{ cfPsf] lb h'4 d}r km}S6«L klg Ps jif{otf aGb ePkl5 :yfgLo >ldsx¿sf] cj:yf gfh's ePsf] 5 . /f]huf/sf ;Defjgf gePkl5 :yfgLo o'jfx¿ sfdsf] vf]hLdf ef/tsf ljleGg zx/ / g]kfnsf] /fhwfgLtkm{ hfg yfn]sf 5g\ .
s]xL ;do cl3;Dd x/]s 3/sf ;b:o /f]huf/ /x]sf lj/f6gu/ pkdxfgu/kflnsfsf] !&, !(, @) / @! gDa/ j8fsf] ldN; Pl/ofsf clwsf+z 3/sf o'jfx¿ clxn] a]/f]huf/ ePsf 5g\ . h;n] ubf{ ldN; Pl/ofaf6 em08} #) k|ltzt JolQmx¿ cGoq knfog eO;s]sf] :yfgLo dhb'/ /fh' >]i7n] hfgsf/L lbg' eof] . o; If]qdf nfu" cf}ifw cf];f/ k;f/ / k|of]u ug]{sf] ;+Vofdf klg pNn]Vo a[l4 eO/x]sf] hfgsf/L pxf“n] lbg' eof]
ldN; Pl/ofdf /3'klt h'6 ldn dfq ;~rfngdf 5 . /f]huf/Lsf] cj;/ u'd]kl5 sltko dhb'/x¿ l/S;f rnfpg] / 8sdL{, l;sdL{h:tf] a}slNks k];fdf ;+nUg x'g yfn]sf] dhb'/ kbds'df/L yfkfn] atfpg' eof] .
pBf]ux¿ aGb ePkl5 ldN; Pl/ofnfO{ d'Vo sfo{If]q agfP/ ;~rfngdf /x]sf] /fli6«o jfl0fHo a}+s /fgLzfvf, lj/f6gu/ zfvfdf ;dfof]hg ePsf] 5 . o;} u/L nfdf] ;dob]lv g]kfn a}+s lnld6]8sf] ldN; Pl/of zfvfn] pBf]udf nufgL ug{ ;s]sf] 5}g . ;~rfngdf /x]sf] pBf]u aGb ePsf] / gof“ pBf]u :yfkgf gePsf sf/0f ;/sf/L / lghL If]qsf a}+sx¿;“u shf{ dfu gePsf] /fli6«o jfl0fHo a}+s k"jf{~rn If]qLo sfof{non] hgfPsf] 5 .
:ofpsf] /S;L ?rfpg]x¿
afUn'+u ÷ afUn'ªsf] 9f]/kf6g If]qdf pTkfbg x'g] :ofpn] /fd|f] ahf/ gkfPsf] :yfgLo s[ifsx¿n] u'gf;f] u/]sf 5g\ .
/fd|f] pTkfbg x'“bf x'“b} ;b/d'sfd / cGo ahf/x¿ 6f9f ePsf]n] Toxf“;Dd :ofpx¿ k'¥ofpg g;lsPsf] ls;fgx¿n] atfPsf 5g\ . ahf/sf] cefjn] ubf{ cfkm\gf pTkfbgx¿ ufp“3/d} ;:tf]df a]Rg' k/]sf] / sltkon] :ofpsf] dlb/f agfpg] u/]sf 5\g . w]/} JolQmn] :ofpsf] /S;L ?rfpg] ub{5g\ .
afUn'ª ;b/d'sfddf d':tfªaf6 NofOPsf :ofp k|lt lsnf]u|fd !@) ?k}of“ / ef/taf6 NofOPsf :ofp ! ;o ?k}of“ k|lt lsnf]u|fddf ljqmL x'g] u/]sf] 5 . t/ 9f]/kf6g If]qdf ! lsnf]nfO{ !) b]lv !% ?k}of“Dd ljqmL ug'{ kg]{ afWotf 5 .
e08f/0fsf] /fd|f] Joj:yf gx'“bf klg ls;fgx¿ yk df/df k/]sf] pgLx¿sf] egfO{ 5 .
td'jfg /fHo ;ldltsf] cu|;/tfdf
hg–cfGbf]ng ;ldlt 3f]if0ff
kf]v/f ÷ PsLs[t g]skf dfcf]jfbLn] tgx'“sf] 8'd|]df td'jfg /fHo;ldltsf cu'jfsf] e]nfdf u7g u/]sf] hgcfGbf]ng ;ldlt kf]v/fdf 3f]if0ff u/]sf] 5 .
;ldltsf] cWoIfdf ;ef;b\ cd/ td' 5g\ . td'jfg u0f/fHosf] 3f]if0ff ug]{ qmddf /x]sf] dfcf]jfbLn] u'?ª hflts} g]tfnfO{ cfGbf]ngsf] cWoIf agfPsf] xf] . To:t} pkfWoIfdf 8Da/ g]kfnL ;lrjdf bLks sf]O/fnf, ;x kfj{tL yfkf ud/ / sf]iffWoIfdf ufoqL b'/f 5g\ . ;ldltdf td'jfgsf] cf7 lhNnfsf &$ hgf g]tf tyf sfo{stf{ ;b:o 5g\ .
kf]v/fdf cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf hgcfGbf]ng ;ldlt td'jfg /fHo ;ldltsf cWoIf cd/ td'n] cfGbf]ngaf6 ;dfgfGt/ ;Qf rnfpg] cj:yf;Dd k'Ug] r]tfjgL lbP . pgn] cfGbf]ngsf] p2]Zo g} hgtfsf] ;dfgfGt/ ;Qfsf ?kdf ljsf; ub}{ n}hfg] :ki6 kf/] . pgn] dfcfjfbL g]t[Tjsf] ;/sf/ / dfu k"/f geP;Dd cfGbf]ng hf/L /xg] atfP . cWoIf td'sf cg';f/ cfGbf]ngsf nflu ;a} uflj; / gu/kflnsfdf ;d]t ;a} If]qnfO{ ;d]6]/ 5'§f5'§} cfGbf]ng ;ldlt lgdf{0f u/]sf] 5 .
td'x¿sf] cfwf/e"lddf u7g x'g] ;Qfsf] g]t[Tj td'n] g} ug'{ k5{ eg]/ cd;/ td'nfO{ cWoIf agfOPsf] xf] .
c:ktfn ejg lgdf{0fsf lglDt nfvf}+ ;+slnt
sf7df8f}+ ÷ wfld{s / ;dfh;]jL sfo{df g]kfnLx¿ lbn vf]n]/ ;xof]u ub{5g\ eGg] Ps pbfx/0f dgdf]xg d]df]l/on ;fd'bflo c:ktfnsf] ejg lgdf{0fsf lg+lt Ps} lbgdf nfvf}+ rGbf ;+sng ePsf]af6 :ki6 x'G5 . c:ktfn ejg lgdf{0fsf lg+lt Ps cj{ ?lkof“ hDdf ug]{ nIo /flvPsf]df o1 z'¿ ul/Psf] klxnf] lbg sflt{s !% ut] g} $) nfv ?lkof“ hDdf ePsf] 5 . o;/L c:ktfn ejg lgdf{0f sfo{df rGbf ;+sng x'g'nfO{ 7"nf] pknlAw dflgPsf] 5 .
gf]j]n sn]hsf cWoIfsf] Jofks lj/f]w
lj/f6gu/ ÷ gf]j]n d]l8sn sn]hsf k|bz{gsf/L ljBfyL{n] cfkm"x¿sf] zflGtk"0f{ k|bz{gdfly sn]hsf cWoIf 8f= 1fg]Gb|dfgl;+x sfsL{n] u'08fsf] k|of]u u/L xftkft u/fPsf] cf/f]k nufPsf 5g\ . xftkft ubf{ d"sbz{s eP/ a;]sf] k|x/Ln] kl5 cfkm"x¿dfly lagfsf/0f nf7Lrfh{ u/]sf] cf/f]k klg pgLx¿n] nufPsf 5g\ .
gf]j]n d]l8sn sn]hsf ljBfyL{sf] tkm{af6 hf/L ul/Psf] clkndf cfkm"x¿n] :yfgLo k|zf;gnfO{ ;"rgf lbO{ zflGtk"0f{ k|bz{gdf x:tIf]k ePsf] atfOPsf] 5 .
o; cl3 sn]h ;~rfngsf ljifodf ePsf] ;xdlt ljk/Lt 8f= sfsL{n] PsfPs kqklqsfdf lj1lKt hf/L u/L sn]h ;~rfng ug{ cfkm" c;dy{ /x]sf] / sn]hnfO{ lhDdf lnOlbg sf7df8f}+ ljZjljBfnonfO{ cfu|x u/]kl5 lj/f]w ub}{ cfkm"x¿n] 8f= sfsL{ ;Da4 lj/f6 c:ktfndf k|bz{g ug{ uPsf] pgLx¿n] bfjL u/]sf 5g\ . pQm 36gfdf d"sbz{s a;]sf] eGbf k|x/Ln] pN6} Pk|f]g;lxtsf ljBfyL{dfly PsfPs nf7L rfh{ u/L !% eGbf a9L ljBfyL{nfO{ 3fOt] kf/]sf] cf/f]k klg nufOPsf] 5 .
sd{rf/L ldng s]Gb| /f]Nkfsf] u7g
lnjfª -/f]Nkf_ ÷ sd{rf/L ldng s]Gb| /f]Nkfsf] gof“ sfo{;ldlt rog ul/Psf] 5 . lx/0o e08f/Lsf] cWoIftfdf cf7 hgfsf] gof“ sfo{;ldlt u7g ul/Psf] xf] .
;ldltsf] pkfWoIfdf s[i0f k|;fb kf]v|]n, ;lrjdf bfdf]b/ ;'j]bL, ;x;lrjdf lji0f' k|;fb l3ld/], sf]iffWoIfdf t]h/fh cfrfo{ /xg' ePsf] 5 .
o;}u/L ;b:ox¿df /fds'df/ Gof}kfg], z}n]Gb| ld> / jf;'b]j zdf{ /xg' ePsf] 5 .
z]ifbQ rf}w/Lsf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmdsf] ;~rfng bfdf]b/ ;'j]bLn] ug'{ ePsf] lyof] eg] k|d'v lhNnf clwsf/ xl/k|;fb af“:tf]nfn] dGtJo lbg' ePsf] lyof] .
lu4sf] ;+Vofdf (%∞ eGbf a9L ¥xf;
sf7df8f}+ ÷ d[To'sf] klxnf] vj/ kfpg] odb"tsf ¿kdf k'sfl/g] lu4x¿ k|s[ltsf Ps cleGg c+u x'g\, logn]l;gf] vfP/ jftfj/0f ;kmf /fV5g\ . d/]sf] l;gf] l5ge/d} ;vfk u/L jftfj/0fLo ;Gt'ng sfod /fVg] lu4x¿sf] ;+Vofdf sdL cfp“bf jftfj/0fdf k|lts"n k|efj kl//x]sf] 5 . /, ;+/If0fjfbLx¿ o;sf] ;+/If0fsf nflu lrlGtt 5g\ .
lat]sf] !) b]lv !% jif{sf] cjlwdf lu4sf] ;+Vofdf (& k|ltzteGbf a9L ¥xf; cfPsf] 5 . g]kfnsf] kl/k|]Iodf ljut Ps bzsdf 8+u/ lu4 / ;fgf] v}/f] lu4sf] ;+Vof (% k|ltzteGbf a9L ¥xf; cfPsf] 5 . g]kfnsf] kl/k|]Iodf ljut Ps bzsdf 8+u/ lu4 / ;fgf] v}/f] lu4sf] ;+Vofdf (% k|ltzteGbf a9L ¥xf; cfPsf] s'/f g]kfn k+IfL ;+/If0f ;+3n] xfn} hf/L u/]sf lj1lKtdf pNn]v 5 . oL lu4 g]kfnsf] t/fO{ e]udf a:5g\ . oL b'O{;lxt kx/] lu4 ljZjs}{ clt b|'tultdf nf]k x'“b} uPsf r/fsf] k|hfltdf k5{g\ .
oL k|hfltsf lu4 ef/t / kfls:tfgdf klg b'|t ultdf ¥xf; cfO/x]sf] 5 . cyf{t\ lu4 ljgfz cGt/b]zLo ;d:of x'g\ . lu4 ;+/If0f ca s'g} Ps :yfg ljz]ifdf g/x]/ cGt/f{li6«o ;d:of ePsf] 5 . To;n] o;sf] ;+/If0fsf nflu cGt/f{li6«o ¿kdf ljleGg vfnsf] ;+/If0f cleofg ckgfpg' clxn]sf] cfjZostf xf] .
oxL hgj/Lsf] clGtddf ef/tLo jg tyf jftfj/0f dGqfnon] cGt/f{li6«o :t/sf ;]ldgf/ cfof]hg u/]sf] lyof] . of] ;]ldgf/df g]kfnaf6 klg o;;“u ;DalGwt ;+3 ;+:yf, ;/sf/ / g]kfn k+IfL ;+3n] ;d]t ;xeflutf hgfPsf lyP . To; qmddf ef/t ;/sf/sfn] kz'/f]udf k|of]u x'g] 8fOSnf]lkmgfsnfO{ k|ltaGw nufpg] 3f]if0ff u/]sf] 5 . o;dWo] ef/tLo k|wfgdGqL dgdf]xg l;+xn] ;d]t Ps sfo{qmddf lu4 ;+/If0fsf nflu 8fOSnf]lkmgfsnfO{ k|ltaGw ug]{ lgb]{zg lbO;s]sf 5g\ .
cfp“bf lbgdf ef/tn] lu4 ;+/If0fsf nflu 8fOSnf]lkmgfs aGb u/L ljsNkdf d]nf]lS;g k|of]udf hf]8tf]8n] nfUg] kSsf 5 . d]nf]lS;g xfn ef/tdf pTkfbg z'¿ ul/Psf] 5 . of] kz' lrlsT;fdf k|of]u ug{ ;s] 8fOSnf]lkmgfs o'Qm ;]gfsf sf/0f gf; ePsf lu4 ;+/If0f x'g] s'/f j}1flgs cWoogn] b]vfPsf] 5 .
lu4 ;+/If0fsf nflu ef/t ;/sf/n] rG8Lu9 /fHosf] lkghf]/ eGg] 7fp“df k|hgg s]Gb|sf] :yfkgf klg ul/;s]sf] 5 . xfn Toxf“ lu4 k|hgg eO/x]sf] 5 .
g]kfnsf] ;Gbe{df lu4 ;+/Ifsf nflu w]/yf]/} cfjfhf p7] klg ;/sf/L k|lqmofsf] cf]em]ndf ;+/If0f cleofg w/fkdf k/]sf] b]lvG5 . ;'?df lu4 ljgfzdf 8fOSnf]lkmgfs g} xf] eGg] s'/fdf ;DalGwt kIfx¿ c;xdt lyP . t/ kl5Nnf] ljelGg j}1flgs cg';Gwfgn] NofPsf] cWooggn] pgLx¿ 8fOSnf]lkmgfs g}lu4sf] ;q' ePsf]df ;xdt 5g\ . t/ oL dWo] kz' ljefu / kz' dftxtsf sfof{no, s[lif dGqfno, /fli6«o lgs'~h / jGohGt' ljefu ;/sf/L k|lqmofsf] kvf{Odf 5g\ . kz' /f]u cGj]ifs 8f= /]jtLdfg >]i7 klg oxL ;/sf/L k|lqmofsf] kvf{O{df 5g\ .
pgL eG5g\– jGohGt' ljefu / s[lif dGqfnoaf6 cg'/f]wx¿ cfPdf xfdL k|fljlws aLrdf 5nkmn u/L 8fOSnf]lkmgfssf] k|of]u aGb ug{ ;S5f}+ . xfdL klg h}ljs ljljwtf lj/f]wL xf]Og / ;+/If0fjfbL xf}+, ‘xfdL lu4 gf; xf]Og ;+/If0f b]Vg rfxG5f}+ .
lu4 ;+/If0fsf nflu s/fP/ dfq xf]Og o;sf nflu k|lqmof / gLltut ¿kdf s[lif, jg / :jf:Yo dGqfnoaLr ;dGjo / ;+o'Qm ;xsfo{ x'g'kg]{ wf/0ff 5 8f= >]i7sf] .
lu4 ljgfzsf] sf/0f 8fOSnf]lkmgfs g} xf] eGg] s'/fdf ;}4flGts ?kdf xfdLnfO{ cfklQ 5}g / xfdL klg k|s[lt lj?4 hf“b}gf}+ 8f= >]i7 eG5g\ .
– ?k]z s'df/ ;fx