About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication


Fortnightly
 
 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
 

Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch

 
 
 
;dfrf/÷ljljw
 

v]ns'b dGqLnfO{ sfnf]em08f

sf7df8f}+ ÷ gful/s ;jf]{Rrtfsf] dfu ub}{ cfGbf]ng/t PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_sf sfo{stf{x¿n] v]ns'b dGqL u0f]z g]kfnLnfO{ sfnf]em08f b]vfPsf 5g\ .

anDa' Snjåf/f cfof]lht k|yd anDa' l;lgo/ tyf h'lgo/ pkTosfJofkL v'Nnf p;' k|ltof]lutf ;dfkg ;df/f]xdf ;xefuL x'g hfg] qmddf dfcf]jfbL sfo{stF{x¿n] dGqL g]kfnLnfO{ sfnf]em08f b]vfPsf x'g\ .

sfnf]em08f b]vfpg] qmddf em8knufotsf clk|o 36gf eg] gePsf] dfcf]jfbL sfo{stf{x¿n] hgfPsf 5g\ . o;cl3 Go"/f]8df cfof]lht Ps sfo{qmddf hfg] qmddf klg g]kfnLnfO{ sfnf]em08f b]vfOPsf] lyof] .


of}g lzIff cled'vLs/0f

/;'jf ÷ rf“8f] ljjfx / ;fgf] pd]/df x'g] ue{wf/0f /f]syfd u/L u|fdL0f If]qsf lszf]/lszf]/Lsf] of}g tyf k|ygg :jf:Yodf ;'wf/ Nofpg /;'jfsf lzIfslzlIfsfnfO{ cled'vLs/0f tfnLd lbPsf] 5 .

/;'jfsf u|fdL0f e]udf ;fgf] pd]/df ljjfx ug]{ k|j[lQ sfod /x]sfn] To;af6 x'g] hf]lvd Go"gLs/0f ug{ To:tf] tfnLd cfof]hgf ul/Psf] ;xhstf{ dfg]sf]/ ;f];fO6L g]kfnsf cWoIf s};fª tfdfªn] atfP .

tfdfªsf cg';f/ rf“8f] x'g] ue{wf/0fsf] hf]lvd / ;f] /f]syfdsf nflu lzIfs lzlIfsfsf] dfWodaf6 cleofg ;~rfng ug{ ;lhnf] x'g]5 .

:yfgLo ljsf; PsLs[t ;dfh -;f]ln8_ g]kfnsf] ;xof]udf w'Gr]df cfof]lht ;f] tfnLddf of}g tyf k|hgg :jf:Yo ;'wf/ sfo{qmd nfu" ePsf ljBfnosf @% lzIfs lzlIfsf ;xefuL lyP .


!)% hgfn] g]kfnL sf+u|]; 5f8]

g]kfnu~h÷ af“s] lhNnf If]q g+= $ sf g]kfnL sf+u|];sf *# lqmofzLn ;b:o ;lxt !)% hgf sfo{stf{x¿n] ;+o'Qm ?kdf /fhLgfdf lbPsf 5g\ .

/fhLgfdf g]kfnL sf+u|]; g]t[Tj;“u ljleGg ljifodf c;xdlt aGb} uPsf], g]t[Tj ;dIf s'g} klg ;d:of /fVbf ;dfwfgtkm{ Wofg glbPsf], g]sf cGtu{t s'g} klg ;+u7gdf cl3 a9\g vf]Hbf g]t[Tj c;xdt ePsf] nufotsf ljifo pNn]v ul/Psf] 5 .

7"nf] ;+Vofdf sfo{stf{åf/f ;+o'Qm /fhLgfdf lbPkl5 clxn] kf6L{leq v}nfa}nf dlRrPsf] 5 .

af“s] lhNnf IF]q g+= $ df g]kfnL sf+u|];sf eft[ ;+u7gx¿n] s]xL sfo{ gu/]sf] If]qLo ;ldltx¿ df}g a;]sf] :jLsfb}{ g]kfnL sf+u|]; af“s]sf ;efklt s[i0fdfg >]i7n] eGg' eof], æ/fhLgfdf lbg] sfo{stf{nfO{ ;xdltdf NofO{ ;f] lkmtf{ u/fOg] 5 .Æ


lqljlj z'Ns al4 lj?4 ljBfyL{x¿ s8f ;+3if{df ug]{

sf7df8f}+ ÷ s]xL ;dob]lv zfGt /x]sf ljBfyL{x¿ km]l/ ;/sf/ lj?4 ;+3if{df pqg] ePsf 5g\ . o; k6ssf] ;+3if{ ;/sf/L ljZjljBfno ælqe'jg ljZjljBfnoÆsf] z'Ns a[l4sf lj?4 xf] . lghL ljZjljBfnosf] t'ngfdf sd z'Ns ePsfn] lqljljn] lghL ljBfnox¿;“u k|lt:kwf{ ug{ g;s]sfn] z'Ns a[l4 ul/Psf] atfP klg ;a} kf6L{sf] !# ljBfyL{ ;+u7g ;+3if{df pqg] ePsf 5g\ .


g]kfnu+hdf rGbf cft+s

sf7df8f}+ ÷ g]kfnu+hdf ljleGg ;z:q ;d"xx¿n] Jofkf/Lx¿nfO{ lr¶L n]v]/ 7"nf]–7"nf] /sd rGbf dfUg], rGbf glbP Hofg} dfg]{ wDsL lbPsfn] g]kfnu+hsf Jofkf/Lx¿ rGbf cft+saf6 kLl8t ePsf 5g\ . g]kfnu+h pBf]u Jofkf/ ;+3sf cWoIfsf cg';f/ Ps, b'O{ xf]Og cg]s gfdsf ;z:q ;d"xx¿n] rGbf dfUg], dfu] hlt rGbf glbP Hofg} dfg]{ wDsL lbg] u/]sfn] Jofkf/ 5f]8\g' kg]{ l:ylt ;[hgf ePsf] 5 .


s] ;/sf/L 9's'6L dfs'g] u7aGwg ;/sf/sf] a'cfsf] ;DklQ xf] <

nf]s]Gb| k'qnfO{ $) s/f]8 ldGxf / lul/hfnfO{ Po/ PDa'n]G; ⁄

sf7df8f}+ ÷ dfwj g]kfn g]t[Tjsf] ;/sf/n] Pskl5 csf]{ uNtL ub}{ zfxL ;/sf/em}= a|≈dn"6 dRrfPsf] egL ;j{;fwf/0f aLr Jofks rrf{ 5 . k"j{ k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf 5f]/f c?0f rGb -/fk|kfsf s]Gb|Lo ;b:o_ nfO{ $) s/f]8 C0f ldGxf ug]{ lgb]{zg lbP/ ;f] dWo] slt sldzg vfPsf] xf] cg';Gwfg ug'{kg]{ s'/f cg';Gwfg clwsf/Lx¿n] lhsL/ u/]sf 5g\ .

c?0f rGbn] )%@ ;fndf lnPsf] %& s/f]8 C0fsf] ;f“jf / Jofh dWo] Ps ?k}of“ klg lt/]sf 5}gg\ . ;fy} pgn] ;/sf/L a}+sx¿nfO{ ! cj{ % s/f]8 ltg{ af“sL g} /x]sf] 5 . pgn] ^@ s/f]8 ?k}of“ cf7 jif{df ltg{ lgj]bg lbPkl5 s7k'tnL ;/sf/sf gfpaf6 rlr{t k|wfgdGqL dfwj g]kfnn] 7"nf] /sd ldGxf ug{ tf]s cfb]z u/]/ cy{ dGqfnodf k7fpg' u}/ sfg"gL sfd ePsf] xf] .

a}+ssf] C0f gltg]{ JolQmnfO{ h]ndf /fvL ;a} /sd c;'n pk/ ul/g'kg]{df ;f] gu/L k"j{ /fhf 1fg]Gb|sf glhs dflgPsf nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf k'qnfO{ sl/j $) s/f]8 C0f 5'6 lbg cy{ dGqfnonfO{ lgb]{zg lbg' /fli6«o 9's'6Ldfly v]njf8 ePsf] 5 . ;f] ldnn] ;/sf/ lgolGqt a}+sx¿af6 lnPsf] %& s/f]8 !& nfv ;f“jf / To;sf] !$ jif{sf] Aofh u/L Ps cj{eGbf a9L ltg{ af“sL 5 . ldnaGb ePsf] cj:yfdf )%@ ;fnb]lvsf] C0f df]rg ug{ 3/sf] 9's'6Lem}+ /fli6«o 9's'6Ldfly v]njf8 ug]{ k|wfgdGqLnfO{ g}ltstfn] lbG5 .

o;}u/L ;QF l6sfpgnfO{ ;'hftfnfO{ pkk|wfgdGqL agfpg] g]kfnn] ca lj/fdL a'cfnfO{ pkrf/ u/fpgsf nflu dx+uf] Po/ PDa'n]G; dufP/ /fli6«o 9's'6Lsf] v'nf b'?kof]u ug'{ ePsf] 5 . sf7df8f}+af6 l;+ufk'/ hfg] Po/a;x¿ lgoldt 5“bf5“b} Po/ PDa'n]G; dufP/ cd]l/sfsf] /fi6«kltn] k|of]u ug]{ ;'ljwfnfO{ klg dft ug]{ sfd u/Lj b]zsf] ah]6 kfl/t u/fpg g;s]sf k|wfgdGqLn] u/]sf 5g\ .

lul/hfsf] pkrf/ ug'{ pgsf] kf6L{ / kl/jf/n] ;fdYo{ /fVbf /fVb} /fli6«o 9's'6Laf6 hgtfsf] /ut k;Lgf vf];]/ p7]sf] s/af6 pkrf/ vr{ ug{' /fd|f] xf] t < sbflk /fd|f] gePsf] ;a}n] lhsL/ ub}{ 5g\ . t/, ;Qf l6sfpg h;nfO{ klg eQf v'jfpg of] ;/sf/ /fli6«o 9's'6LnfO{ afpsf] 9's'6L 7fGb} vr{ ul//x]sf] kfOPsf] 5 .


ca wdfwd u0f/fHo 3f]if0ff ul/g] M uh'/]n

;'g;/L÷ PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_ sf s]Gb|Lo ;lrj l;kL uh'/]nn] kf6L{n] t];|f] r/0fsf] cfGbf]ng 3f]if0ff ug'{kg]{ cj:yf cfPdf cfGbf]ngs} qmddf wdfwd u0f/fHox¿sf] 3f]if0ff ug]{ r]tfjgL lbg' ePsf] 5 .

w/fgdf cfof]lht kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf ;lrj uh'/]nn] kf6L{n] lbPsf] d+l;/ % ut];Ddsf] clN6d]6daf6 klg ;/sf/ uDeL/ gag]df cfGbf]ng cem;zQm x'g] atfpg'eof] .

clN6d]6kZrft\ klg ;/sf/n] cfGbf]ngsf] dd{ a'em\g] sf]l;; gu/]df tTsfn t];|f] r/0fsf] cfGbf]ng 3f]if0ff ug]{ pxf“sf] egfO{ lyof] . slxn]b]lv t];|f] r/0fsf] cfGbf]ng ug]{ eGg] ;jfndf 5nkmn eO/x]sf] hfgsf/L lbg' x'“b} pxf“n] ;f] cfGbf]ngdf :jtM:km"t{ hgpef/ p/fNg] atfpg'eof] . bf];|f] r/0feGbf t];|f] r/0fsf] cfGbf]ngsf] :j?k ;zQm eP klg zflGtk"0f{ x'g] pxf“sf] egfO{ lyof] .

k|ltlqmofjfbLx¿ Pg]skf -dfcf]jfbL_n] cfGbf]ngnfO{ lx+;fTds agfpg] v]ntkm{ nfu]sf] v'nf;f ub}{ pxf“n] kf6L{n] cfGbf]ngnfO{ zflGtk"0f{ t/ ;zQm agfpg] 7f]s'jf ug'{ eof] . kf6L{sf] k"jL{ sdf08 OGrfh{;d]t /xg'ePsf g]tf uh'/]nn] t];|f] r/0fsf] cfGbf]ng /fhwfgLdf dfq s]lGb|t gx'g] hfgsf/L lbg'eof] .


ltnu+uf cf“vf k|lti7fgdf ljZj dw'd]x lbj;

la/fdLx¿sf] nflu :jf:Yo lzIff Pj+ lgMz'Ns cf“vf kl/If0f sfo{qmd

sf7df8f}+ ÷ dw'd]xnfO{ /fd|/L a'emf}+ / lgoGq0fdf /fvf}+ eGg] gf/fsf ;fy ljZj dw'd]x lbj; eJo?kdf dgfOPsf] 5

o; ;Gbe{df ltnu+uf cf“vf k|lti7fgdf ut jif{ em}+ o;kfnL klg dw'd]x lbj; cfof]hgf u/L hgr]tgf hufpg] sfd ;DkGg eof] .

dw'd]x Ps k|sf/sf] k|f0f3fts /f]u xf] of] /f]u nfu]df l9nfO{ ubf{ z/L/sf cGo c+ux¿ k|efljt x'g] ub{5 . To;}n] /f]u nfUg glbg / /f]u nfu]sfnfO{ ;f]af6 hf]ufpg ;dod}+ /f]syfd / lgoGq0fsf nflu sIff ;+rfng ePsf] lyof] .

dw'd]xaf6 af“Rg vfg]kfgLdf plrt ljrf/, zf/Ll/s Jofks, z/L/sf] tf}ndf lgoGq0f ug'{kg]{ s'/f 8fS6/x¿n] cf}+Nofpg' ePsf] 5 . ;f] cj;/df 8f= uf]ljGb kf}8\ofnn] xfd|f] h:tf] ;dfhdf /f]un] h/f uf8\g gkfpg To;sf nflu ;ts{tfsf] vf“rf] cf}+Nofp“b} /f]u lgd'{n kfg{ ;dfhsf x/]s ju{ hfu?s x'g'kg]{df hf]8 lbg' eof] .

o;}u/L 8f= /af yfkfn] dw'd]xnfO{ ;dod}+ lgoGq0f ug{ ;lsof] eg] dflg;nfO{ bL3{hLjL agfpg d2t k'Ug] ljZjf; JoQm ug'{ eof] .

;f] cj;/df 8f= Hof]lt e§/fO{, ;Demgf zfSo / g]kfn kqsf/ ;+3sf ;efklt d~h' /Tg zfSon] dw'd]x /f]uaf6 kg]{ c;/, k|efj / /f]usf] lgbfgaf/] k|sfz kfg'{ ePsf] lyof] .

g]kfndf xfn $ nfv #^ xhf/eGbf a9L dw'd]xsf /f]uLx¿ /x]sf 5g\ .

ltnu+uf cf“vf k|lti7fgdf cf“vfsf] pkrf/, df]ltljGb'sf] ck/]zg / cf“vf ;DaGwL ;a} k|sf/sf] e/kbf]{ pkrf/ x'“b} cfPsf] 5 . 8f= uf]ljGb kf}8\ofn / 8f= /af yfkfn] la/fdLx¿;“u ug'{ x'g] ;/n Jojxf/ / lzi6tfsf nflu ;df/f]xdf pkl:yt ;a}n] d'Qm s07n] k|z+;f ug'{ ePsf] lyof] .

;f] cj;/df ltnu+uf cf“vf k|lti7fgsf] 8fS6/x¿åf/f dw'd]xsf lj/fdLx¿sf nflu :jf:Yo lzIff Pjd\ lgMz'Ns cf“vf kl/If0f ul/Psf] lyof] .


dfcf]jfbL d'7e]8tkm{ M b]pjfsf] sf“wdf sf+u|];sf] lhDd]jf/L

g]kfnu~h÷ k"j{ k|wfgdGqL Pj+ g]kfnL sf+u|];sf jl/i7 g]tf z]/axfb'/ b]pjfn] ;/sf/n] jftf{ / ;xdltsf] k|of;nfO{ cufl8 a9fO/x]s} a]nf dfcf]jfbLn] cfGbf]ng rsf{P/ d'n'snfO{ d'7e]8df n}hfg vf]h]sf] atfpg' ePsf] 5 .

g]kfn k|]; o'lgog af“s]åf/f g]kfnu~hdf cfof]lht kqsf/ e]63f6df af]Nb} jl/i7 g]tf b]pjfn] dfcf]jfbLsf] jt{dfg lqmofsnfkn] pgLx¿ jftf{ / ;xdltsf] kIfdf g/x]sf] k|i6 kf/]sf] atfpg' eof] . jftf{ 6'+uf]df gk'Ub} cgfjZos tl/sfn] cfGbf]ngsf] 3f]if0ff u/]/ ljt08f dRrfpg vf]Hg dfcf]jfbLsf nflu ef]ln klg clxts/ x'g] pxf“n] atfpg' eof] .

jftf{ / ;xdltaf6 x/]s ;d:ofsf] ;dfwfg lg:sg] bfjL ub}{ g]tf b]pjfn] t/ jftf{d} ga:g rfx]df s'g} ;d:of ;dfwfg gx'g] atfpg' eof] . dfcf]jfbL n8fs"x¿sf] Joj:yfkg gu/];Dd gof“ ;+ljwfg aGg g;Sg] hgfp“b} pxf“n] dfcf]jfbL x7 / n8fs" Joj:yfkgdf eO/x]sf] l9nfO{sf sf/0f ;dodf ;+ljwfg gaGg] 7f]s'jf ug'{ eof] .

kqsf/åf/f ;f]lwPsf] Ps k|Zgsf] hjfkmfdf b]pjfn] h'g bnx¿n] /fi6«klt sxf“ uP/ s6'jfnnfO{ ul/Psf] sf/jfxL /f]Sg cfu|x u/] pgLx¿n] g} ca s;/L /fi6«kltsf] lg0f{onfO{ unt 7Dofpg ;S5g\ eGg] k|Zg ub}{ ;f] ;DaGwdf s'g} lg0f{o gx'g] atfpg' eof] .

dfcf]jfbL cfkm";“u ;a}eGbf a9L 8/fPsfn] g} k6s–k6s cfkm"dfly ;f+3flts cfqmd0fx¿ ub}{ cfPsf] b]pjfsf] syg lyof] .

g]kfnL sf+u|];sf] ;efklt lul/hf k|;fb sf]O/fnfn] :jfefljs pQ/flwsf/L kf6L{leq cfkm" dfq} ePsf] bfjL ub}{ pxf“n] ca ;efkltsf] lhDd]jf/L cfkm\gf] sf“wdf cfpg] ljZjf; JoQm ug'{ eof] .


a]Zofj[lQsf] cgf}7f] tl/sf

sf7df8f}+ ÷ …d rlr{t lkmNdsf] lgb]{zs x'“, ca lgdf{0f x'g] lkmNddf gflosfsf] e"ldsf lbnfO lbG5'Ú eGb} /fhwfgLsf Ps bh{g o'jtL;“u !)–!) xhf/ ?lkof“ 7uL ub}{ u/]sf] cj:yfdf rnlrqsdL{n] lgoGq0fdf lnPsf l;Gw'nL tLg sGofsf @( jifL{o s[i0fd'/f/L u'?ªnfO{ k|x/Lsf] lhDdf nufPsf] 5 .

rlr{t …bngÚ 6]lnrnlrqsf gfos tyf …d]/f] Pp6f ;fyL 5Ú rnlqsf lgb]{zs ;'bz{g yfkfsf] gfd k|of]uu/L u'?ªn] w]/} o'jtLnfO{ kmf]g u/]/ d lgb]{zs ;'bz{g yfkf eGb} xhf/f}+ ?lkof“ 7uL u/]sf] cf/f]k rnlrqsdL{n] nufPsf 5g . cfkm\gf] gfddf 7uL ug]{ gSsnL lgb]{zs u'?ªnfO{ kqmfp ug{ ;kmn lgb]{zs yfkfn] w]/} lbgsf] k|of;kl5 u'?ªnfO{ lgoGq0fdf lnPsf] hgfsf/L lbg' eof] .

xfn} >Ls[i0f u'?ªsf] gfddf ljb]z k7fO lbG5' eGb} uf]7f6f/sf d'/f/L 9'+u]naf6 tLg nfv ?lkof“ 7uL u/]kl5 k|x/Ln] kqmfp u/L ;'Gwf/f sf/fuf/df h]n hLjg latfO/x]sf u'?ª %) xhf/ ?lkof“ w/f}6L /fv]/ b'O{ dlxgf cl3 dfq 5'6]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . 5'6]sf] ef]lnkN6} u'?ªn] k'gM 7uL k];f ;~rfng u/]sf] x'g;Sg] sf7df8f}+ kl/;/sf k|d'v gj/fh l;njfnn] atfpg' eof] .

o;}aLr, b]xJofkf/L ;DaGwL j]j;fO6 g} vf]n]/ sf7df8f}+sf kf“rtf/] xf]6nx¿nfO{ b]xJofkf/sf] cv8f agfp“b} cfPsL O6x/L 3/ eO{ xfn tfxfrn a:g] #% jifL{of ;/Ltf >]i7 tLg hgf ;xsdL{;lxt kqmfp k/]sL 5g\ . kqmfp kg]{df O6x/LsL Hof]lt /fO{, emfkf ;'?+ufsL ddtf k|;fO{+ / Po/xf]:6]h tflnd ln“b} u/]sL ?ljl;+x 7s'/L /x]sf 5g\ . pgLx¿nfO{ sf7df8f}+s} kf“rtf/] xf]6naf6 kqmfp ul/Psf] kl/;/ k|d'v l;njfnn] atfpg'eof] .

pgLx¿;“u} P;Pg Dofgkfj/sf ;~rfns df]xg 9sfn / l8saxfb'/ vqL klg kqmfp k/]sf 5g\ . ;/Ltfn] b]xJofkf/nfO{ ljut tLg jif{ cl3b]lv Jofj;flos 9+un] ;~rfng ug]{ u/]sf] / :jb]zL tyf ljb]zL u|fxsnfO{ Od]naf6 ;Dks{ u/L af]nfpg] u/]sf] k|x/Ln] kqsf/ ;Dd]ngdf atfPsf] xf] .


;Ldf ldr]sf] 7x/

g]kfn ;/sf/ df}g

wgu9L ÷ g]skf -dfcf]jfbL_ n] s}nfnLdf ef/tLo kIfn] ;Ldf ldr]sf] k|ltj]bg ;fj{hlgs u/]sf] 5 . yf?jfg /fHo ;ldltsf] cfof]hgfdf s}nfnLsf ;Ldf cjnf]sg u/]kl5 dfcf]jfbLn] ef/tLo kIfn] ;Ldf cltqmd0f u/]sf] lgisif{ lgsfn]sf] xf] .

sflQs !$ ut] s}nfnLsf] k"jL{ l;dfgf wgl;xk'/ uflj;af6 z'¿ ePsf] ;Ldf cjnf]sgsf qmddf s}nfnL lhNnfsf] ljleGg ;Ldf If]qsf #* ;Ldf :tDex¿ x/fPsf] kQf nfu]sf] klg dfcf]jfbLsf] bfjL 5 .

^* h+8] lkNn/dWo] !# / !#* ;fgf] lkNn/dWo] @% lkNn/ x/fPsf 5g\ eg] sltko ;Ldfdf gDj/g} gePsf lkNn/x¿ e]l6Psf 5g . ;Ldf If]qsf] lg/LIf0f ug{ ag]sf] hfu/0f cleofgsf ;+of]hs Pj+ dfcf]jfbLsf s}nfnL lhNnf OGrfh{ xl/ 1jfnL cv08n] eGg' eof]– s}nfnLsf] nfnaf]emL ;Ldf If]qdf ^ ;Ldf :tDex¿ / lxSdtk'/ vqmf}nf, wgl;+xk'/b]lv wgu9L;Ddsf ;Ldf IF]qsf #@ ;Ldf :tDex¿ x/fPsf 5g\ .

sltko ;Ldf :tDex¿ gbLn] aufP/ nu]sf] / sltko ;Ldf :tDex¿ ef/tLo ;Ldf ;'/Iff ann] x6fPsf] klg pxf“n] atfpg' eof] . ef/tLo ;Ldf ;'/Iff ann] ehgLsf] b}n]vL 6f]ndf #%, hldg nfnaf]emLsf] b'w'jf kmf“6df ;of}+ lj3f, lxDdtk'/df 5 ;o la3f, kj]/fdf ;of}+ u]/ Ps xhf/ kf“r lj3f hldg ldr]sf] dfcf]jfbLsf] bfjL 5 .

ldr]sf hldgx¿df ef/tLo ;Ldf ;'/Iff ansf] bjfjdf hf]tg u/L efurng u/]sf] OGrfh{ 1jfnLn] atfpg' eof] . pxf“n] ef/tLo ;Ldf ;'/Iff ann] dlxgfsf] Ps k6s g]kfnsf ;Ldf:tDex¿ lg/LIf0f ug]{ u/]sf] / g]kfnL kIfaf6 eg] s'g} rf;f] gb]vfPsf sf/0f g]kfnL e"ld ldlrg] u/]sf] cf/f]k nufpg' eof] .

g]kfnsf sd{rf/L ;Ldf lj1x¿sf] nfrf/Lkgsf sf/0f g]kfnL e"ld u'Dg k'u]sf] cleofgsf ;b:ox¿n] atfPsf 5g\ . s}nfnLsf] e"efunfO{ s6fg x'g glbg l5§} j[If/f]k0fsf] cleofg ;~rfng ug]{ klg dfcf]jfbLn] hgfPsf] 5 .


g]skf dfn]df gLnd v8\sf lgjf{lrt

lrtjg ÷ g]skf dfn]sf] e|ft[ ;+u7g clvn g]kfn k|ultzLn dlxnf ;+3sf] bf];|f] /fli6«o ;Dd]ng gLnd v8\sfnfO{ k'gM cWoIfdf ;j{;Ddt rog ub}{ ;lsPsf] 5 .

lrtjgsf] gf/fo0fu9df z'¿ ePsf] ;Dd]ngsf] dfn] dxf;lrj ;LkL d}gfnLn] Ps sfo{qmdaLr pb\3f6g u/]sf lyP . ;+3sf] pkfWoIfdf eujtL l3ld/], dxf;lrjdf hgss'df/L uh'/]n, ;lrjdf rGb|snf ;'Ajf, sf]iffWoIfdf ;'zLnf kxf8L, ;lrjfno ;b:odf tLy{b]jL l;njfg tyf dgzf]ef kf08] rog ePsf 5g\ .


ckf+u dfgjflwsf/ ;+/If0f d+rsf cWoIf afa's[i0f dxh{gdfly ;f+3flts xdnf

sf7df8f}+ ÷ g]kfn /fli6«o ckf+u dfgjlwsf/ ;+/If0f d+rsf cWoIf afa's[i0f dxh{g -g]qxLg_ dfly dxf/fhu+hl:yt æg]kfn g]qxLg ;+3Æsf cWoIf g/axfb'/ lnDa'sf] pkl:yltdf ;f“9] k|s[ltsf pb08 / c/fhs JolQmx¿n] a]n'sf % ah] g]qxLg ljBfyL{sf] nflu lstfjx¿ cl8of] Sof;]6df /]s8{ ePsf] rSsfx¿nfO{ e[s'6L d08kl:yt, :6n gDj/ ^) df a;L ?h' u/L /x]sf] a'nf 3]/fp lbO{ pxf“dfly ;f+3flts xdnf u/]sf 5g\ .

Toxf“ ! nfv a/fa/sf ;dfgx¿ h:t} cl8of] Sof;]6x¿ 6]k/]s8{x¿ / y'k|} cd"No k':tsx¿ tyf o; d+rsf sfuhkq hkmt u/]sf 5\g . h;af6 ;Dk"0f{ ckf+u hut ddf{lxt x'gsf ;fy} g]qxLg ljBfyL{x¿n] k|of]u ub}{ cfPsf] ;'ljwfdfly k|xf/ u/L g/axfb'/ lnDa'n] g]qxLgx¿sf] k7g kf7gsf] clwsf/df wfaf af]n]sf] s'/f g]kfn /fli6«o ckf+u dfgjclwsf/ ;+/If0f d+rsf pkfWoIf csa/ yfkf du/n] atfpg' ePsf] 5 .


dw'd]x /f]u / cf“vf

dw'd]x /f]u (Diabetes Mellitus) s] xf] <

z/L/sf] Koflqmofhaf6 lg:sg] OG;'lng (Insulin) gfdsf] u|lGy/;sf] sdL eP/ jf o;n] ug'{ kg]{ sfddf /f]sfj6 cfP/ /utdf Un'sf]h (Glucose) sf] dfqf a9\g'nfO{ dw'd]x (Diabeties) elgG5 .

dw'd]x Ps lb3{/f]u xf] h;n] ljZjsf] 7"nf] hg;+VofnfO{ k|efj kf/]sf] 5 . ljZj :jf:Yo ;+u7g (WHO) sf] Ps tYof+s cg';f/ ;g\ @))) df @=*∞ hg;+VofnfO{ dw'd]x ePsf] / ;g\ @)#) ;Dd a9]/ of] $=$∞ x'g] cg'dfg ul/Psf] 5 . k|foM $% jif{ dflysf JolQmnfO{ b]vf kg]{ of] /f]unfO{ s'g} pd]/ tyf ln+usf] 5]sjf/ eg] 5}g . of] j+zf0f'ut tyf w]/} df]6f], al9 b]vf kb{5 . w]/} lk;fa x'g] ltvf{ Hofb} nfUg] /fd|/L vfgf vfP klg b'Anfp“b} hfg], a/fa/ 3fpm–vl6/f cfpg] t/ l56f] lgsf] gx'g], a]xf]z x'g] h:tf nIo0fx¿ o; /f]udf b]vf kg{ ;Gb5g\ . t/ :jf:Yo k/LIf0f u/]/ /utdf Un'sf]h (Glucose) sf] dfqf hf“r u/] kl5 dfq o; /f]usf] lgbfg ug{ ;lsG5 .

dw'd]xn] z/L/sf] dxTjk"0f{ c+ux¿ h:t} M :gfo', cf“vf, d[uf}nf, /QmgfnLx¿ cflbdf c;/ ub{5 . o; lsl;dsf] eofgs /f]usf] ;dodf g} klxrfg u/L pkrf/åf/f /f]unfO{ lgoGq0fdf /fVg ;lsPdf o;af6 x'g ;Sg] vt/fx¿af6 w]/} xb;Dd aRg ;lsG5 .

dw'd]xn] cf“vfdf kf]g{ c;/x¿ M

dw'd]xn] z/L/sf ljleGg k|0ffnLx¿df c;/ k'¥ofpb5 . o;n] zl//sf dl;gf /QmgnLnfO{ c;/ kf/L ;d:of lgDTofp“5 . :gfo'df (Neuropathy), d[uf}nfdf (Nephropathy), u/]h:t} cf“vfdf (Retinopathy) h:tf] hl6n ;d:of lgDTofp“5 . cf“vfdf k6s k6s cfgf] (Stye) cfpg], cf“vf ;'Vvf x'g] (Dry Eye), l56f]–l56f r:dfsf] kfj/ kl/jt{g x'g], df]ltljGb l56f] b]vf kg]{ hnljGb'sf] ;Defjgf al9 x'g] nufot cf“vfsf] kbf{ (Reitna) df ulDe/c;/ kfb{5 . h'nfO{ (Diabetic Retinopathy) elgG5 . of] cf“vfdf x'g] Ps hl6n ;d:of xf] h;n] cGTodf dflg;nfO{ cGwf] g} agfOlbG5 . Ps tYof+s cg';f/ ;+;f/df !@ k|ltzt cGwf]kg oxL Diabetic Retinopathy sf] sf/0fn] x'g] u/]sf] kfOPsf] 5 .

Diabetic Retinopathy n] d'VotM cf“vfsf] kbf{sf] /Qm;+rf/df k|efj kfb{5 . dw'd]xsf] /fd|f] lgoGq0f gx'[bf Un'sf]h (Glucose) sf] dfqf a9\g' uO{ /]l6gfsf /Qms]lzsfx¿ (Capillaries) df k|lts'n c;/ kb{5 . o;n] ubf{ /utaf6 kfgL tyf lrNnf] kbfy{ (Fat) aflx/ lg:sG5 / /]l6gfsf] s]Gb| efudf ;'hg (Macular Oedema) eO{ b[li6 sdhf]/ x'G5 . ;fy} /]l6gfsf /Qmgzfx? sdhf]/ eP/ km'6\g uPdf /Qm>fj (Retinal Hemorrhage) x'G5 . olb ;dod} pkrf/ gePdf gof“ /Qms]lzsfx¿sf] ljsf; eO{ cTolws /Qm>fj x'g] tyf cGTodf kbf{ kmf6\g uO{ b[li6 ;bfsf nflu u'Dg ;S5 .

Diatetic Retinopathy sf] ;d:of s]xL ;do kl5 dw'd]xsf k|foM ;a} /f]uLx¿df b]vf kb{5 . ljZj :jf:Yo ;+u7g (WHO) sf] cg';f/ s'n dw'd]xsf lj/fdL dWo] #%=*∞ JolQmnfO{ 8fPj]l6s /]6Lgf]k]yL ePsf] b]vfO{Psf] 5 . ljsl;t b]zx¿df t of] cGwf]kg u/fpg] k|d'v sf/0fsf] ?kdf b]lvPsf] 5 eg] ljsf;f]Gd'v d'n'sdf ;d]t rf}yf] :yfgdf b]vf k/]sf] 5 . g]kfndf klg of] ;d:of x/]s jif{ a9L /x]sf] cj:yf 5 . o;sf] k|d'v sf/0f a9\bf] zx/Ls/0f, hLjg z}nLdf cfPsf] kl/jt{g tyf :jf:Yo lzIffsf] sdL /x]sf 5g\ .

>F]t M ltnu+uf cf“vf k|lt:yfg


>ldsx¿ Gofosf] vf]hLdf

sf7df8f}+ ÷ slknj:t' lhNnfaf6 k|fKt ;dfrf/ cg';f/ Toxf+sf] dxfnIdL ;'u/ldn :jtGq dhb'/ o'lgogsf cWoIf hubDaf k|;fb rf}w/L ;lxt cGo rf/ hgf dhb'/nfO{ klg ;+rfns ;ldltn] cjsfz lbPsfn] ldn ;+rfns ;ldlt lj?4 dhb'/x¿n] . cbfntdf ph'/L lbPsf 5g\ . Toxf“ >ldsx¿n] cfGbf]ng u/]sfn] tLg ;ftfb]lv ;'u/ ldn g} aGb ePsf] 5 . ldn ;~rfngdf Nofpg k|of; e}/x]sf] a'lemPsf] 5 .


xft wg' xf];\, d[To' b/ 36fpg' xf];\

tkfO{“ efG;fdf l5g'{ eof] vfgf ksfpg jf vfgf vfg, Ps k6s ;Demg' xf];\ tkfO{“n] ;fa'g kfgLn] xft w'g la;{g' eof] ls < Tolt dfq xf]Og, cfkm\gf gfgLx¿nfO{ vfgf v'jfpg nfUg' ePsf] 5 jf :ofxf/ ;';f/ ug]{tkm{ nfUg' ePsf] 5 eg] klg ;Demg' xf];\ …d}n] ;fa'g kfgLn] xft wf]P“ ls wf]O“g <Ú lsgsL xftsf] kmf]xf]/ ;+qmd0faf6 nfUg] /f]un] jif]{gL nfvf}+ afnaflnsfsf] d[To' x'g] u/]sf] 5 . tL dWo] w]/}h;f] d'n'ssf clwsf+z % jif{ d'lgsf afnaflnsfx? kb{5g\ .

ut c;:tdf :6sxf]ddf ePsf] ljZj kfgL ;Ktfxn] u/]sf] lg0f{o cg';f/ cGt/f{li6«o ;/;kmfO jif{ @))* sf] ;Gbe{ kf/]/ cS6f]j/ !% df klxnf] k6s ljZj xftw'g] lbj; dgfOof] . of] lbj; ;+o'Qm /fi6«;+3nufot cGo ;+:yfn] ljZje/ dgfPsf 5g\ .

ljZj :jf:Yo ;+u7gsf] tYof+s cg';f/ ljZjdf jif]{gL emf8fkvfnfn] !% nfv dflg;sf] d[To' x'g] u/]sf] 5 . olb ;fa'g kfgLn] xft w'g] afgL a;fng] xf] eg] o; b/nfO{ $$ k|ltzt sd ug{ ;lsg] p;sf] cWoogn] b]vfPsf] 5 .

…plrt tl/sfn] xft w'jfO, /f]uJoflwsf] b'xfO{Ú gf/f /x]sf] ljZj xft w'g] lbj; o'lg;]km nufot ;/;kmfOsf] If]qdf sfo{/t ljleGg ;+3 ;+:yfn] g]kfndf klg ljljw sfo{qmdsf ;fy dgfPsf 5g\ . o'lg;]km g]kfnsL ;~rf/ clws[t zf]ef clsf/Lsf cg';f/ g]kfndf x/]s jif{ sl/j !# xhf/ afnaflnsfsf] emf8f kvfnfn] / lgdf]lgofn] Hofg hfg] u/]sf] 5 . …;/;kmfOdf Wofg lbg] xf] eg] of] ;+Vof w]/} 36fpg ;lsG5 .Ú


Oltxf;d} e|i6 ;/sf/

wgu9L ÷ dw];L hgflwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjn] jt{dfg ;/sf/nfO{ clxn];Dds} ;a}eGbf e|i6 / p208x¿sf] hdftsf] ;+1f lbPsf 5g\ .

wgu9Ldf cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf ofbjn] ;/sf/ zflGt ;'/Iff sfod ug{ / dx+uL sd ug{ ;d]t k"0f{¿kdf c;kmn ePsf] bfjL u/] .

;/sf/n] NofPsf] ljz]if ;'/Iff of]hgfnfO{ dw];L ;kmfof cleofgsf] ;+1f lb“b} kmf]/d cWoIf ofbjn] lgxTyf / kqmfp u/]/ y'gfdf /fv]sf dw];LnfO{ d'7e]8sf gfddf ;/sf/n] dfl//x]sf] cf/f]k nufP .

pgn] ljutsf] ;/sf/df /Iff dGqfnodf lnP/ sf+u|]; / dfcf]jfbLaLr ;xdlt x'g g;s]s} sf/0f d'n'sdf /fhgLlts cl:y/tf z'¿ ePsf] bfjL u/] .


;dj]bgf

ck{0f ;fKtflxssf z'elrGtsx¿ >L /fds[i0f gflkt, >L Zofds[i0f gflkt, dw's[i0f gflkt / >LdtL ejfgLb]jL gflktsf k"Holgo dftf tyf o; klqsfsf Joj:yfs >L slj/ gflktsf xh'/ cfdf jif{ *& sL >fLdtL lx/fb]jL gflktsf] ut ;ftf jL/ c:ktfndf c;fdlos lgwg ePsf]df ulx/f] b'Mv k|s6 ub}{ lbj+ut cfTdfsf] lr/ zflGtsf] sfdgf ub{5f}+ . ;fy} o; b'Mvb\ 38Ldf w}o{ wf/0f ug]{ zlQm O{Zj/n] k|bfg u?g\ eGb} zf]sfs"n ;d:t kl/jf/hgdf xflb{s ;dj]bgf k|s6 ub{5f}+ .

d~h' /Tg zfSo ;efklt, g]kfn kqsf/ ;+3 tyf kl/jf/


ljsf;s} nflu /fhwfgL ;fg'{ cfjZos

uf]/vfsf /fhf k[YjLgf/fo0f zfxn] lj=;+= !*@% df /fHo lj:tf/sf qmddf sf7df8f}= pkTosfdf ljho xfl;n u/]kl5 sf7df8f}+nfO{ g} PsLs[t g]kfnsf] /fhwfgL 3f]if0ff u/]sf lyP . /0faxfb'/ zfxsf] kfnfdf s]xL;do g'jfsf]6af6 ;d]t /fhwfgLsf] ?kdf k|zf;lgs sfd rnfOof] . uf]/vf /fHosf] lj:tf/ ug]{ qmddf :yflkt 7"nf] e"efusf] k|zf;lgs lgoGq0f pkTosf /x]sf] :yn sf7df8f}+af6 ubf{ pko'Qm x'G5 eGg] 7fg]/ of] :ynnfO{ zfxj+zLo ub}{ cfP . sf7df8f}+n] /fHo lj:tf/sf qmddf ;fdl/s / ef}uf]lns ?kdf g} dxTj /fVbYof] . cUnfcuNnf kxf8 / eGHofªsf aLrdf /x]sf] sf7df8f}= jftfj/0fLo lx;fjn] ;d]t pko'Qm 7fp“ lyof] . aLrsf] ;dy/ e"efu, pAhgLo'Qm hUuf / Tolta]nfsf] Jofkfl/s s]Gb|sf lx;fan] klg sf7df8f}+ pkTosf /fhwfgL x'gsf nflu nfos lyof] .

;dosf] kl5Nnf] r/0fdf /fhwfgL sf7df8f}+sf] lg/Gt/tfdf g} k|Zgx¿ p7\g yfn]sf 5g\ . hDdf ^$@ ju{lsld If]qkmndf km}lnPsf] of] pkTosf a9\bf] hg;+Vof, 3gf a:tL, cJojl:yt ;x/Ls/0f, kmf]xf]/d}nf, 9n ty vfg]kfgLsf] ;d:of cflb h:tf ;d:ofn] cfqmfGt 5 . To;}n] /fhwfgL sf7df8f}+ ;fg]{ ax; dfcf]jfbL hgo'4sf] ;dodf klg p7\g] ub{Yof] . To; ;do cgf}krfl/s ?kdf dfcf]jfbLn] /fhwfgL lrtjg ;fg]{ ljrf/ /fVg] ub{Yof] . t/, u0ftGq 3f]if0ff kZrft\ of] ax; 3gLe"t ?kdf p7\g yfn]sf] 5 . ;f]xL qmddf xfn} dfcf]jfbLsf g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] /fhwfgL ;fg'{kg]{ egfO{ /fv]kZrft\ o;n] /fhgLlts j[Qdf yk ax;sf] yfngL u/]sf] 5 .

s'g} cd"s /fi6«df cfGbf]ng kZrft\ /fhwfgL ;fg]{ ul/psf] pbfx/0f w/} 5g\ . h:t} M a|flhn, e'6fg, blIf0f clk|msf cflb . blIf0f clk|msfdf t tLgj6f /fhwfgL /x]sf 5g\ . sfo{kflnsf /fhwfgL lk|6f]l/of ;x/df 5 eg] s]k6fpgdf ;+;bLo /fhwfgL /x]sf] 5 . Toxf“sf] Gofokflnsfsf] /fhwfgL eg] An'dkmf]g l6PgnfO{ agfOPsf] 5 . blIf0f Pl;ofdf g} PseGbf a9L /fhwfgL ePsf b]zx¿ e]l6G5g\ . kfls:tfgsf] O:nfdfjfb k|zf;lgs /fhwfgL xf] eg] xfnf]/ ;x/nfO{ /fhgLlts /fhwfgL dfGg] rng 5 . s/f“rLnfO{ Jofkfl/s /fhwfgL eGg] ul/G5 . ;fs{s} csf]{ d'n's e'6fgsf] /fhwfgL lyDk" ;g\ ^) sf] bzdf dfq ;fl/Psf] xf] . ef/td} klg gof“lbNnL k|zf;lgs / /fhgLlts /fhwfgL xf] eg] d'DaO{ cfly{s sf/f]jf/sf] /fhwfgL xf] . /fhwfgL 7"nf] ;x/df /xg'kb{5 eGg] s]xL 5}g . cd]l/sfsf] 7"nf] ;x/ Go"of]s{ xf], t/ /fhwfgL eg] jfl;+u6g 8L;Ldf /x]sf] 5 . cd]l/sfdf :jtGqtfsf] 3f]if0ffkZrft\ /fhwfgL lkmnf8]lNkmofnfO{ agfOof] . To;kZrft\ Go"of]s{ / xfn jfl;+u6g 8L;Ldf cfOk'u]sf] 5 .

sf7df8f}+nfO{ g} gof“ ;+3Lo g]kfnsf] klg /fhwfgLdf lg/Gt/tf lb“bf o;n] ca ylkg] hg;+Vofsf] rfk y]Ug ;Sb}g . lsgls, yk a:tL lj:tf/sf] :yfg ;f¥x} sd /x]sf], ;dy/ e"efu af“sL g/x]sf], kmf]xf]/d}nf Joj:yfkg ug{ sl7gf{ kg]{ ;d:of x'g]5 . o:tf] ;d:of ;dfwfgsf] Ps dfq pkfo /fhwfgL t/fO{sf] 7"nf] ;dy/ e"efusf] :yfgdf ;f/L sf7df8f}+nfO{ k|b]zsf] k|zf;lgs PsfOsf] ?kdf :yflkt ug{ ;lsG5 . To;f] x'“bf jg/fhwfgLdf klg ljsf;sf] dfu{ k|z:t x'g] / yk :yfgdf ;x/Lx/0fsf] lj:tf/ x'g] lyof] .

– cd[tf vgfn


s08dsf] ljsNk

– pd]z cf]emf

;f+:s[lts, cfly{s / ;fdflhs sf/0fn] dlxnfx¿ PrcfO{eLaf6 a9L ;+qmldt x'g] u/]sf 5g\ . of}g ;Dks{ ubf{ ;'/Iffsf] lg0f{o clwst/ k'?ifn] g} ub{5g\ . s08d nufpg] jf gnufpg] lg0f{odf dlxnfsf] hf]/ sd rNg] ePsfn] clk|msf / blIf0f Pl;ofdf PrcfO{eL÷P8\; Ps 7"nf] ;d:of ag]sf] 5 . cd]l/sfsf] o'6fx ljZjljBfnosf j}1flgsx¿n] ljsl;t u/]sf] Ps …h]nÚ n] ca dlxnfx¿nfO{ PrcfO{eLaf6 arfpg] 7"nf] ;Defjgf b]vfPsf] 5 . k'?ifsf] OR5fTds lg0f{odf o; h]nn] s'g} c;/ kg]{ 5}g .

;Def]u klxn] dlxnfn] of]gLleq o; h]nnfO{ nufpg' kg]{5 . h]n jLo{sf] ;Dks{df cfP/ c4{ 7f]; aGb5 / P8\;sf efO/;x¿ n]l;nf] h]ndf 6f“l;g k'U5g\ . dlxnfnfO{ PrcfO{eL ;+qmd0faf6 hf]ufpg klxnf] hl6n abd xf]– jLo{af6 of]gLsf tGg'x¿df efO/;nfO{ k'Ugaf6 /f]Sg' . o'6fOx sn]h ckm OlGhlgol/ªdf afof]OlGhlgol/ªsf ;x k|fWofks Kofl6«s s}h/sf] cfkm\gf] zf]wsf] af/]df k|ltlqmof 5– xfdL klxnf] r/0fnfO{ /f]Sg rfxG5f}+, P8\; eFO/;sf] ultljlw /f]Sg ;Sg] klxnf] of]gL h]n xfdLn] agfPsf 5f}+ . cfkm\gf] ;Def]u ;xsdL{sf] ;xdlt ljgf g} dlxnfn] cfkm\gf] ;'/Iff ug{ ;Sg] k|ljlw ljsf; u/]sf] egfO{ pgLx¿sf] 5 . s}h/ eG5g\– clk|msfsf] ;a ;xf/f IF]q / blIf0f Pl;ofsf] Ps pd]/ ;d"xsf ^) k|ltzteGbf a9L dlxnf PrcfO{eLaf6 ;+qmldt eO;s], oL If]qdf cfkm\gf] of}g ;fyLnfO{ dlxnfn] s08d nfpg afWo ug{ ;Sb}gg\ .

gof“ h]nn] PrcfO{eLnfO{ s;/L cfkm\gf] kmGbfdf kf5{ eGg] af/]df ul/Psf] cWoogsf] P8\efG; kmª\;gn d]6]l/on hg{ndf lbOPsf] 5 . zf]wstf{x¿n] ljsf; u/]sf] of]gLdf nufpg] h]n ;Def]u ug'{ s]xL 3Gbf klxnf] k|of]u ug'{ kg]{ hfgsf/L lb“b} zf]w 6f]nL ;b:o h'nL h] elG5g\– o;n] jLo{sf] pkl:ylt kQf nufO{ of]gLsf tGt'x¿ / PrcfO{eLaLr ;'/Iff ajr tof/ kf5{ .

s}h/sf] cg'dfg cg';f/ olb ;a} s'/f /fd|f] eof] eg] tL–rf/ jif{df o;sf] k/LIf0f dfG5]df z'¿ ul/g] 5 . ahf/df h]n cfpg yk s]xL jif{ eg] nfUg] 5 . PrcfO{eLnfO{ /f]Sg OG6«fe]hfOgn h]n, l/ª / lkmNdx¿ agfpg] k|of; ;kmn x'g ;s]sf] 5}g . s]xL o:tf ;fwgsf] k/LIf0f clk|msfdf ul/of] t/ PrcfO{eL ;+qmd0f /f]Sg ;lsPg .

;g\ @))^ df s}h/ / pgsf ;fyLx¿n] o:t} vfn] Ps h]n agfPsf lyP . of]gLdf Ps t/nsf] ?kdf k|of]u ul/Pkl5 pQm t/n z/L/sf] tfkn] h]ndf kl/0ft x'g] / jLo{sf] pkl:yltdf k'gM t/n eP/ To;n] PlG6PrcfO{eL cf}iflw aflx/ lgsfNYof] . b'ef{Uon] s]xL PlG6efO/n cf}iflwn] dfq jLo{sf] PrcfO{eLdf cfqmd0f ug{ ;s] / clk|msfdf jfo'sf] pRr tfkn] h]nnfO{ t/n aGg lbPg t/ gof“ …df]lnSo'n/ s08d/Ún] eg] ;f]r]sf] h:tf] sfd u/]sf] 5 . kl5Nnf] h]n h:t} u/L oL h]nn] of]gLdf jLo{sf] k|j]zaf6 pTkGg x'g] cDnLo jf Iff/Lo cj:yf cg'?k cfkm"nfO{ 9fN5 t/ kl5Nnf] h]n ;/x Iff/Lotf a9\bf gof“ h]n t/n geP/ c45{ 7f]; /xG5 . o; h]nn] cGo efO/; . z'qmf0f'nfO{ klg /f]Sg] ePsfn] ≈o'Dofg k]lkNnf]df efO/; -PrkLeL_ sf] ;+qmd0faf6 klg hf]ufpg] 5 .


t/fO{ / kxf8df jg ljgfzsf 36gfx¿ tLj|

sf7df8f}+ ÷ t/fO{ / kxf8df klg jgh+un df;]/ sf7rf]/L lgsf;L ug]{ sfo{ tLj| ePsfn] g]kfnsf] h+un ;vfk x'“b} uPsf] 5 . t/fO{lt/af6 t g]kfnsf jgh+unaf6 ef/tlt/ sf7 t:s/L ug]{ / To:tf] sfo{df k|x/L ;d]tsf] ldnf]dtf] x'+bf jgh+un ljgfzdf tLj|tf cfPsf] xf] . æxl/of] jg g]kfnsf] wgÆ eGg] pvfg ca pvfg dfq ePsf] 5 . kxf8L lhNnfdf klg ;fd'bflos gd"gf jg df;]/ ;8s lgdf{0f ug]{ / t:s/L ug]{ u/]sfn] kxf8df klg jg h+un tLj| ?kdf gfz e}/x]sf] 5 .


sfnf]df];f]

nxfg ÷ dft[sf ofbjn] g]t[Tj u/]sf] g]skf -dfcf]jfbL_ sf sfo{stf{n] dfnkf]t sfof{no nxfgsf Ps sd{rf/LnfO{ sfnf]df];f] bn]sf 5g\ .

kf6L{sf e|ft[ ;+u7g dw];L /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfnsf sfo{stf{x¿n] dfnkf]t sfof{no nxfgsf n]vfkfn uf]ljGb yfkfnfO{ sfo{sIfd} sfnf]df];f] bn]sf] nxfg k|x/Ln] hgfPsf] 5 .

nxfgsf k|x/L lg/LIfs ljkLg /]UdLsf cg';f/ sfnf]df];f] bNg] JolQm km/f/ eP klg pgnfO{ vf]Hg] sfo{ eO/x]sf] 5 .

otf, dw];L /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfnsf sfo{stf{x¿n] ;fj{hlgs u/]sf] k"j{3f]lift sfo{qmd cg';f/ n]vfkfn yfkfnfO{ sfnf]df];f] bn]sf] df]rf{sf s]Gb|Lo g]tfn] 6]lnkmf]g dfkm{t atfP .


of] c;kmntf geP s] xf] t

– :joDe'gfy sfsL{

d'n's @)^# ;fnsf] z'?b]vL xfn;Dd ;+qmd0fsfnsf] sfn/fqLdf 5 . /fhfn] @)^@ ;fn df3 !( ut] tyfslyt s" u/]/ zf;gsf] afu8f]/ xftdf ln+bf tLg aif{sf d'n'sdf zflGt :yfkgf u/]/ ax'blno k|hftGq ;lxt d'n'ssf] zf;g afu8f]/ k'gM bnx?sf] xftdf ;'Dkg] sjf]n u/]sf lyP . To; s'/fsf] ljZSf; ug{ bnx? t}of/ ePgg\ . g]kfndf To; avt;Dd k|of]u ePsf ;a} lsl;dsf zf;g k|0ffnL unt x'g / To;nfO{ x6fP/ ;fDojfbL zf;g Aoa:yfsf] z'qkft ug'{ kb{5 eGg] :ki6 / cl8u wf/0ffsf;fy ;z:q ;+3if{/t bnsf] ;fyn] d'n'sdf lbuf] ax'blno k|hftGqsf] hu a:5 eGg] lgSof}ndf bnx? dfq geP/ d'n'ssf sxlnPsf a'l4hLlj, plgx?sf ljb]zL ldq zlQm tyf ;+rf/ hut klg k'u] .

;z:q ;+3if{/t bn dfcf]jfbLn] cflwsf/Ls ?kdf cfkm\gf] cfGbf]ngsf] k|f/Deb]lv clxn];Dd s'g} klg j]nf cfk'mn] ;|3if{ z'? ubf{sf] wf/0ff jf sf/0f kl/jt{g ePsf] pb\3f]if u/]sf] 5}g . p cfkm\gf] ;+3if{sf] nIfaf6 Ps /lQ klg ljrlnt ePsf] 5}g . /0flgltdf s]xL kl/jt{g dfq u/]sf] / nIfaf6 ljd'v gePsf] p;sf] xd]zfsf] egfO{ 5 . t/ bn nufotsf lxhf]sf cfGbf]ng/t zlQmx? To;nfO{ klg ljZjf; ug{ t}of/ 5}gg\ . plgx?sf] ;f]rfO{df dfcf]jfbLn] :jo+;]jf u/]/ /fhfjf6 ;Qf vf];]/ bnx?sf] kf]N6fdf xflnlbPsf x'g / ca dfcf]jfbLx?n] r'krfk bnx?sf x/]s sbdsf] ;dy{g ug'{ kb{5 clg To;df ;fy lbg' kb{5 .

;Qfsf] u'lnof] rf6\g kfO{/x'Gh]n r'krfk /xg] / s';L{af6 x6\g] ljlQs} slxn] Uo|f08 l8hfog b]Vg], slxn] lzz' k|hftGq pk/ vt/f b]Vg] g]t[Tjsf] cf+vf lrDn]/ / O{Zj/Lo cf:yf e}m ljgf s'g} z+sf ljZj; ug]{ hdftn] ubf{ g} d'n'sn] cfhsf] cGtlxg ;qmd0fsfnsf] sfn/fqL ef]Ug' k/]sf] xf] . @))& ;fndf g]kfndf sfod ePsf] Joa:yfsf] gfd k|hftGq elgPsf] lyof] . @)!% ;fndf To;sf] gfd ;+;lbo k|hftGq eof] eg] @)!& ;fndf lgb{lno k~rfotL k|hftGq eof] . To;nfO{ x6fP/ @)$& df cfPsf] Joa:yf eg] ax'blno k|hftGq lyof] . To; kl5 eg] g]kfnL g]tfx?nfO{ k|hftGq zJb;+u lr9 eof] / @)^# ;fndf nf]stGq sfod ul/of] . t/ x/]s k|hftGq jf nf]stGqdf hgtfn] kfn} kfnf] u/]/ cfk'mdfyL zf;g ug]{ plx cg'xf/ jf bnx? kfP .

cem nf]stGqdf t hgtfsf] ;fj{ef}ldstfsf] gfddf hgtfsf] o:tf] x'd{t sfl9b} 5 ls p;sf] s'g} dlh{ g} rNb}g . 7"nf elgPsf tLg bn / p;n] efp lbPsf s]xL cGo bnsf cf}nfdf uGg ;lsg] g]tfx? larsf] ;xdtL g} /fli6«o ;xdtL x'G5 . cfkm\gf] g]tf sf] x'g] eGg] s'/fsf] lgldQ hgtf ltg} lug]r'g]sf g]tfx?n] u/]sf] lg0fo{df e/ kg{ afWo 5g . lgjf{rgsf] gf6s eg] caZo ePsf] 5 t/ zf;g ug]{ JolQmsf] rog eg] lgjf{rgsf] kl/0fddf e/ kb}{g . d'n'sdf cGtl/d eg] klg ;+ljwfg t 5 t/To;sf] kfng ug{ ;j{;fwf/0f hgtf dfq jfWo 5 . To;nfO{ gdfGg] clwsf/ ;j{;fwf/0f afx]s ;a}nfO{ 5 . cem st} 7"n} k|Zg v8f ePdf ef]hsf] ;'rL kl/jt{g u/] eGbf ;lhn} To;nfO{ cfk'm cg's'n ;+;f]wg ug{ kfO{G5 .

hgtfn] vfO{ gvfO{ u/]/ lt/]sf] /fhZjaf6 dlxgfsf] cfwf nfv eGbf a9L k};f lbP/ cfkm\gf] lgldQ pHhn elaiosf] vfsf sf]g{ tL; aL; eGbf Hofbf dfG5] klnPsf 5g . t/ cfkm\gf] sfd 5f]8]/ hgtfn] ltlgx?nfO{ va/bf/L u/L /xg' kg]{ s'/f ltg} sf d'lvof nfh} gdfgL ub{5g . s] a'l4hLlj, s] g]tf, s] kqsf/ ;a} ;dodf ;+ljwfg ag]/ hgtfn] r}gsf ;f; k]mg{ kfpg] s'/f ;+ej gePsf] alnof] ts{ cuf8L ;f5{g / k]m/L z/d krfP/ ;dodf ;+ljwfg ag]/ ;'v r}g sfod x'G5 eGg] s'/fdf hgtfnfO{ z+sf gug{ cfb]z lbG5g .

/f0ff zf;gsfndf ;a} sfd /fhfsf] gfdaf6 ul/GYof] t/ /fhf Toltv]/ lgl/x lyP . nf]stGqdf ;a} sfd hgtfsf] gfddf ul/G5, t/ hgtf eg] lgl/x 5g . cfGbf]ng, aGb jf x8tfnn] ;a} eGbf lkg]{ eg]sf] b}lgs sdfP/ 5fs 6fg]{ hgtf xf] . hgtfsf] ;jf]{Rrtfsf] lgldQ ul/Psf] elgPsf] cfGbf]ngsf s]xL sbd lkmtf{ eP, Tof] ;j{;fwf/0f g]kfnL hgtfsf] si6nfO{ ljrf/ u/]/ geO{ ljb]zL s'6g}ltsx?sf] cfu|x / plgx?sf] c;'ljwfnfO{ Wogfdf /fv]/ eof] . of] s'/f :jo+ cfGbf]ng/t bnsf] cflwsf/Ls egfO{ xf] .

@)%@ ;fnaf6 z'? ePsf] ;z:q o"4n] lklN;Psf hgtfsf] rfxfgf eg]sf] zflGt lyof] / xf] . slxn] ;dfKt gx'g] ;+qmd0fsfn gfds sfn/fqL gt hgtfsf] rfxfgf xf] g hgtfsf] k|oTg g} xf] . of] t s]jn 5f]/LnfO{ bfO{hf]df d'n's kmf;}{ /flhgfdf ug]{ dxfg g]tfsf] ;'ljwf xf], s/f]8f}+ d"Nosf uf8Lx?sf] tf+tLdf si6;fy -<_ ;j{xf/f hgtfsf] lrGtf ug]{ bnsf] ;lhnf] xf] . ;fgf] eP klg s'g} e'v08df dgf]dgL;+u /fhug{ rfxfg] hdftx?sf] cfb{z xf] . g]kfnnLsf] b'vM si6sf] k|ltj]bg jgfP/ k};f sdfpg] 8n/] a'l4hLljx?sf] dnhn xf] .

olb of] s'/f unt nfu]df ltlgx?n] hjfkm lbpg of] plgx?sf] ;f]r, wf/0f / sfo{lgltsf] c;kmntf xf] . plgx?n] ;dft]sf] unt af6f]sf] kl/0ffd xf] . xf]O{g, of] ;kmntf xf] eg] bf]]>f] hgcfGbf]ng hgtfsf] lgldQ geO{ plgx?sf] olx lglxt :jfy{sf] lgldQ ePsf] lyof] . /fhtGqsf] c;kmntf hgtfn] pGgfO{; dlxgf dfq y]Ug ;Sof] . of] c;kmtf klg hgtfn] ca w]/} y]Ug ;Sb}g . To;sf] kl/0ffd :j?k cfpg nfu]sf] csf}{ cfGbf]ngn] ;+ejt cj bn, tyfslyt gful/s ;dfh / 8n/] a'l4hLljx? a9fg]{ 5 . of] s'g} cfJxfg jf pb\wf]if xf]O{g, s]jn kl/l:yltsf] ljZn]if0f dfq xf] .

ce}m df}sf lgld6\ofGg eg] eO{ ;s]sf] 5}g , k|ltj4tf xf]O{g sfdd} ePsf] untL ;'wf/]/ ;lx af6f] ;dft]df ;+ejt ef]nLsf] cfGbf]ng / To;n] Nofpg] cf“wL a]x/L yfldG5 ls < gq eg] @)^#sf] cGbf]ng / To; kl5sf] r'gfjdf bnx? geO{ ;fDojfbn] ;kmntf kfPsf] xf] To;}nfO{ ;Qf ;'Dk]/ cfk'm ;Gof; lng' k¥of] gq eg] lxhf] s;}sf s'/f gkTofo/ e"n ul/P5 eg]/ cfkm\gf] c;kmtf l:jsf/ ug'{ k¥of] / Tof] e"n;'wf/ ug'{ k¥of] . of] b"O{ afx]s clxn] xfnLd'xnL rnfog]x? ;+u csf]{ lasNk b]lvb}g .


g]kfnL cfsfzdf pNsf jiff{

sf7df8f}+ ÷ a'waf/ g]kfnL cfsfzsf pNsf jiff{sf] /f]df~rs b[Zo b]lvof] . lnof]gfO8 gfds k'R5«] tf/fn] 5f8]sf w"nf] / lk08x¿ k[YjLsf] kl/qmdfkydf glhs k'u]kl5 k[YjLsf] u'?Tjfsif{0fsf sf/0f k[YjLtkm{ tflgg hf“bf ;f] pNsf jiff{ ePsf] vuf]nljb\x?n] atfPsf 5g\ .

;f] lbg laxfg #M)) ah] sl/j Ps 306fsf] cjlwdf o:tf Ps 306fsf] cjlwdf o:tf Ps ;o j6f pNsf jiff{ ePsf] vuf]nljb\ hoGt cfrfo{n] atfpg' eof] .

g]kfnL af]nLrfnLdf pNsf jiff{nfO{ pnsfkft tyf tf/f kf]On uPsf] eg]/ eGg] rng 5 . wfld{s ?kdf o:tf] pNsf jiff{sf 36gfnfO{ cz'e 36gfsf ?kdf lng] ul/G5 . j}1flgs b[li6sf]0faf6 x]g]{ xf] eg] pNsf jiff{ x'g' Pp6f ;fdfgo 36gf xf] . ;fwf/0f dflg;sf nflu eg] of] Pp6f /dfOnf] vuf]nLo 36gf xf] .

pNsf jiff{ ePsf] x]g{ s'g} 6]ln:sf]k, pks/0f jf r:dfsf] cfjZostf k/]g . 3/sf] 5t, sf]7faf6 v'nf cfsfz lgofNbf x]g{ kfOof] .


g]kfnL / c+u|]hL s'g} efiffdf gful/stf

sf7df8f}+ ÷ ;/sf/n] g]kfnL / c+u|]hL efiff b'j} ePsf] gful/stf ljt/0f ug{ z'¿ u/]sf] 5 . ;"rgf tyf ;~rf/ dGqfnod cfof]lht kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf u[x dGqfnosf pk;lrj k|Nxfb kf]v/]nn] ;/sf/L gLlt cg'?k d+l;/ ! ut]b]lv &% lhNnfd} b'j} efiff ePsf] gful/stf ljt/0f ug{ z'¿ ul/Psf] hfgsf/L lbg'eof] . g]kfn gful/stf lgodfjnLsf] cg';"rLdf x]/km]/ ub}{ s]xL c+u|]hL ljj/0f /flvPsf] gful/stfsf] cfsf/ klg klxnf]sf] eGbf 7"nf] 5 . gof“ 9f“rfsf] gful/stfsf] Psftkm{ /x]sf] gfd, :yfoL 7]ufgf, hGdldlt c+u|]hL efiffdf /x]sf] 5 .

k|wfgdGqL tyf dlGqkl/ifb\sf] sfof{nosf k|jQmf zf/bf k|;fb lqtfnn] :jb]z jf ljb]z e|d0faf6 kms]{/ cfPkl5 dGqL, ;lrjn] k|wfgdGqLnfO{ k|ltj]bg a'emfpg' kg]{ elgP klg w]/} sdn] dfq k|ltj]bg a'emfPsf] hfgsf/L lbg' eof] . pxf“n] o;sf nflu d'Vo ;lrjsf] cWoIftfdf cg'udg ;ldlt u7g ul/Psf] / sfd x'“b} u/]sf] hfgsf/L lbg' eof] .


hUuf vl/b–laqmLdf /f]s

;f]n'v'Da' ÷ ;f]n'v'Da'sf] v'Dh'ªdf aflx/af6 cfPsf JolQmnfO{ hUuf vl/b–ljqmLdf /f]s nufOPsf] 5 . aflx/L dflg;sf] hg3gTj a9L ePsf z]kf{ ;+:s[ltdfly cltqmd0f x'g] eGb} Toxf“sf :yfgLojf;Lx¿n] hUuf vl/b–ljqmLdf /f]s nufPsf x'g\ .

v'Dh'ªsf v'Gb]df :yfgLo ;d"xsf] dfq a;f]af; /x]sf] v'Dh'ªsf cfªl5l/ª z]kf{ atfp“5g\ . pgsf cg';f/ h'g;'s} 7fp“df 3/hUuf lsg]/ a:g kfpg] g]kfnsf] clwsf/ eP klg ;f+:s[lts Pj+ wfld{s /Llt–l/jfhnfO{ hLjGt /fVg To:tf] ul/Psf] xf] .

v'Dh'ª ljZjs} ko{6s em'lDdg] :yndf ljsl;t ePsf] 5 . oxf“sf] d'Vo ljz]iftfdf lu|g EofnL / kf}/fl0fs z]kf{ ;+:s[lts k5{ . csf{ :yfgLojf;L t]lGhª6f;L z]kf{n] ;f+:s[lts ko{6g ahf/nfO{ ;'/lIft /fVgsf nflu To:tf] sfo{ ug{ afWo ePsf] atfP .

3/hUuf lsga]rdf k|ltaGw nufpg'nfO{ hftLo Psflwsf/ :yflkt ug{ vf]h]sf] klg s]xL :yfgLojf;Ln] atfPsf 5g\ . v'Dh'ªdf j;]{lg ko{6ssf] rfk alx/x] klg vDh'ªsf] z]kf{ ;+:s[ltnfO{ s'g} c;/ gkf/]sf] :yfgLo jfl;Gbf atfp“5g\ . v'Dh'ª / v'Gb]df sl/j ;f“9 tLg ;o 3/w'/L z]kf{ ;d'bfosf] a;f]af; 5 .


kz'kltsf] e]6Ldf e|i6frf/

sf7df8f}+ ÷ nfvf}+ ?k}of“sf] e]6L r9\g] kz'kltgfysf] dlGb/df jif{ e/Lsf] e]6L/sd *) xhf/ dfq hDdf ePsf] b]vfOPsf] 5 . eQmhgx¿n] r9fPsf] /sd Toxf“sf k'hf/L e§ / e08f/Lx¿n] lxgfldgf ug]{ u/]sf] cfjfh pl7/x]sf] anf hDdf ePsf] ;f] /sd ;fj{hlgs ul/Psf] xf] .

cem cgf}7f] t s] 5 eg] ljz]if k'hfaf6 s§f ul/Psf] Ps k|ltzt /sd @ nfv *^ xhf/ ?k}of“ dfq bflvnf ul/Psf] 5 .

o;/L jif{e/LdfhDdf ePsf] tLg nfv ^& xhf/ ?k}of“sf] ;'g vl/b u/L kz'kltgfysf] d'n 9's'6Ldf hDdf ul/Psf] 5 .

kz'kltgfydf jif]{gL nfvf}+ ?k}of“sf] e]6L r9\g] u/] klg Tof] d'n 9's'6Ldf hDdf gu/L lxgfldgf ub}{ cfPsf] cf/f]k 5 .


 2009© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use