Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication


Fortnightly
 
 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
 

Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch

 
 
 
dxflwa]Zfg
 
Pstfa4 dxflwj]zgsf nflu bafa

-cfufdL kmfu'g %–!) ;Dd a'6jndf x'g uO/x]sf] g]skf -Pdfn]_sf] cf7f}“ /fli6«o dxflwj]zgnfO{ Wofgdf /fv]/ xfdLn] lhNnf tx;Ddsf cu'jf g]tf–sfo{stf{x¿sf ;'emfjx¿ k|sflzt ug{ ;'? u/]sf 5f}“ . o; cª\sdf pkTosfdf /x]sf g]skf -Pdfn]_sf lhDd]jf/ g]tf–sfo{stf{x¿nfO{ xfdLn] tLgj6f k|Zg ;f]w]sf lyof}“ M != kf6L{n] cl3 ;f/]sf] ;}4flGts, ;fª\u7lgs / sfo{z}nLut k'gMu7gsf] d'2fnfO{ tkfO{+n] s;/L lng'ePsf] 5 < @= g]skf -Pdfn]_sf] dfu{bz{s l;4fGtsf ¿kdf /x]sf] hgtfsf] ax'bnLo hgjfbnfO{ cem ;d[4 agfpg s] ug'{k5{ < / #= dxflwj]zgnfO{ Pstfa4 ¿kdf ;DkGg ug{ s] ug'{k5{ < o; k[i7sf] ;+of]hg ;xsdL{ eb| zdf{n] ug'{ePsf] xf] ._

hah g} g]kfnL dfS;{jfb xf]– /fh]Gb| uf}td, ;lrj, sf];L

) xfdLn] k|:6 a'em]sf 5f}“, Pp6f ;xL ljrf/, b[li6sf]0f / p2]Zo ePsf] zlQmzfnL kf6L{sf] lgdf{0flagf qmflGt / kl/jt{g ;Dej 5}g . To;sf lglDt ;xL sfo{lbzf, gLlt / l;4fGt clgjfo{ 5 . To;}sf cfwf/df dfq hgJofkL / zlQmzfnL kf6L{sf] lgdf{0f ;Dej 5 . g]skfsf] :yfkgf x'“bf ;dfh h'g j:t'ut w/ftndf lyof], @)^@÷^# ;fnsf] hgcfGbf]ngn] To;nfO{ abn]sf] 5 . g]kfnL ;dfhdf /x]sf ju{x¿sf] l:ylt / e"ldsfdf ;d]t kl/jt{g cfPsf] cj:yf 5 . /fhtGqsf] cGTon] To;sf] clw;+/rgfdf kl/jt{g ePsf] 5 . To;sf] g]t[Tj lj3l6t ePsf] 5, ;fdGtL pTkfbg k4lt / ;DaGw lj36gsf] ;“3f/df 5 . of] kl/jt{gn] g]kfnL ;dfhnfO{ ;fdflhs–cfly{s If]qdf ;d]t Jofks ¿kfGt/0f ug]{ ;Defjgf k}bf ePsf 5g\ . gof“ ;+ljwfg agfpg], qmflGtsf/L e"ld;'wf/ ug]{, ;fdflhs e]befjx¿sf] cGTo ug]{, /fHosf] k'gM;+/rgf ug]{ / d'n'snfO{ cfly{s qmflGttkm{ cufl8 a9fpg] ;Defjgf k|r'/ dfqfdf 5g\ . cyf{t\, d'n's g} nf]stflGqs k'gMu7gsf] k|lqmofaf6 cufl8 al9/x]sf] cj:yfdf kf6L{sf] k'gMu7gsf] s'/f p7\g' :jfefljs xf], Tof] p7\5 / p7\g'k5{ . t/, k'gMu7gsf] d'2fnfO{ klg g]t[Tjn] cf–cfkm\gf] cg's"ntfdf JofVof / ljZn]if0f u/]sf] s'/f 5fkf dfWodaf6 xfdLn] kl9/x]sf 5f}“ . kf6L{ k'gMu7gsf] JofVofleq /fhgLlts k'gMu7g÷;ª\u7gfTds jf lgb]{zs l;4fGtdf kl/jt{g rfx]sf] xf]Og, cfhsf] kl/jt{gnfO{ hahn] ;Daf]wg rfx]sf] xf] . hgtfsf] ax'bnLo hgjfb h8;"qx¿sf] ;dli6 xf]Og, of] Ps j}1flgs ljrf/ k|0ffnL xf] . j}1flgs l;4fGtsf ¿kdf To;n] hLjg / ;hLj Jojxf/af6 k]|/0ff / an k|fKt u5{ . o;n] jt{dfg ;dosf ;d:ofx¿sf] tDtof/ ;dfwfg k|:t't ub}{g . /, To:tf] ;dfwfg vf]Hg' lg/y{s x'G5, a? t xfdLnfO{ k|:yfgljGb' dfq k|bfg u5{ . jf:tjdf hah To:tf hfb'sf] emf]nf xf]Og, hxf“af6 x/ ;d:ofsf] tDtof/ ;dfwfg r§ lgsfNg ;lsof];\ . a? gof“ P]ltxfl;s kl/l:yltdf p7\g] gof“ / hl6n ;d:ofnfO{ ;}4flGts ;dfwfg clxn]sf] ;}4flGts g]tfx¿n] hahsf] cfwf/df kQf nufpg'k5{ eg]sf] xf] .

) dnfO{ olta]nf sd/]8 Pª\u]N;n] dO{ !*(# df …lkm/fuf]Ú gfds cvaf/df lbPsf] Pp6f cGtjf{tf{sf] ;fgf] c+zsf] ;Demgf cfof] . dfS;{jfb clGtd, zf:jt ;Tox¿sf] Joj:yf xf]Og / To;n] ;a} ;d:ofx¿sf] clGtd ;dfwfg k|:t't u/]sf] bfaL ub}{g . /, slxNo} u/]sf] klg 5}g . pxf“n] cufl8 eGg'ePsf] 5– …xfdL cgj/t, cljlR5Gg ljsf;sf ;dy{s xf}“ / dfgj hfltsf lglDt s'g} clGtd lgodx¿ th'{df ug]{ xfd|f] O/fbf xf]Og . efjL ;dfhsf] ;ª\u7gsf ljv08gaf/] s'g} tDtof/ ljrf/x¿sf] hxf“;Dd ;DaGw 5, tkfO{+n] xfd|f s[ltx¿df To;sf] ;ª\s]t;Dd klg kfpg' x'g]5}g .Ú o;af6 k|0f x'G5, dfS;{jfb Pp6f lj1fg xf], k"0f{ / ;f“rf] cy{df lj1fg xf] . cyf{t\, of] cgj/t ljsf;sf qmddf /x]sf] x'G5 . hah g} g]kfnL qmflGtsf] lgb]{zs l;4fGt xf] eg] hah g]kfnL kl/j]zsf] dfS;{jfb xf] . ;dfhsf] k|s[lt;“u} o;sf] ljsf; x'“b} hfG5 . ;Rrf lj1fg slxn] klg zfZjt ;Tox¿sf] ;dli6 /x“b}g . a? To;sf] lg/Gt/ ljsf; eO/xG5 . gof“ P]ltxfl;s cg'ejx¿sf] cWoog tyf ;fdfGoLs/0fåf/f, Jojxf/af6 vfl/Psf gof“ ljrf/x¿nfO{ cfTd;ft\ ub}{ cufl8 a9\g'k5{ . ;dfhsf] ljsf;;“u} To;sf] ljsf; x'“b} hfG5 . ;+;f/ ultzLn 5, Oltxf; rqm 3'Db} cl3 a9\5, dfgjLo 1fgx¿ emg\emg\ a9L kl/k"0f{, ;d[4 tyf ljljwtfo'Qm x'“b} hfG5 . To;sf/0f qmflGtsf/L l;4fGtn] ;w}“el/ cfkm"nfO{ hLjgdfly, qmflGtsf/L Jojxf/dfly cfwfl/t kfg}{k5{ . hahsf] ;d[l4 / ljsf;sf] cGt/j:t' o;}df cfwfl/t 5 / x'G5 .

) d}n] dfly g} pNn]v u/]sf] 5'– j}rfl/s tyf /fhgLlts k'gMu7gn] rfx]sf] lgb]{zs l;4fGt jf dfu{bz{s l;4fGtdf kl/jt{g ug{ ;Sb}g, rfx]sf] klg xf]Og . t/, cfh p7]sf ;ª\3Lotf, /fHosf] k'gM;+/rgf, ;dfg'kflts k|ltlglwTjh:tf k|Zgx¿ l;4fGtsf k|Zgx¿ x'g\ ls xf]Ogg\, cGt/f{li6«o sDo'lg:6 cfGbf]ngleq oL k|Zgx¿ l;4fGtsf] k|Zg ag] ls ag]gg\ < of] Pp6f uDeL/ ax; / åGåsfnsf] ljifo xf] . t/, oyfy{ s] xf] eg] olta]nf hahn] oL tkl;n k|Zgx¿nfO{ ;Daf]wg clgjfo{ ¿kdf ug'{k5{ . To;;DaGwL hahsf] sfo{gLlt / sfo{qmd :ki6 x'g h?/L 5 .

xfdLn] /fli6«o sfo{stf{ e]nfdfkm{t kf6L{ g]t[TjnfO{ :ki6 eg]sf 5f}“– cab]lv dxflwj]zgsf gfddf ;dfgfGt/ b:tfj]h cufl8 ;f/]/ slyt j}rfl/s ax;sf gfddf sfo{stf{nfO{ jf8{ / 6f]n txdf ljefhg ug{ kfOg] 5}g . d'2fut ¿kdf dtfGt/ u/]/ cufl8 a9\g' pko'Qm x'G5 . dt ahfP/, leGgtf vf]h]/ xf]Og, cg]stfdf Pstf / ljljwtfdf Pstf vf]h]/ cufl8 a9\g'k5{ . cfhsf] r'gf}tL, xf“s / cj;/nfO{ ;fdgf ug{ kf6L{JofkL ¿kdf Pstf, ;dembf/L ug'{sf] csf]{ ljsNk klg 5}g . o;n] u'6 / pku'6nfO{ w/fzoL agfp“5 . xfd|f] ;ª\u7gfTds l;4fGtn] kf6L{leq s'g} klg ljrf/wf/fTds u'6 tyf ;ª\u7gfTds u'6nfO{ dfGotf lb“b}g . xfdL kf6L{leqsf] ljrf/wf/fTds ;ª\3if{nfO{ d}qLk"0f{, k4lt;ª\ut / cg'zfl;t eP/ ;~rfng ub{5f}“ . of] dxflwj]zgdf u'6–pku'6eGbf dfly p7]/ a'“bfut ¿kd} 5nkmn ub{5f}“ . t;y{, cf7f}“ dxflwj]zg ljrf/, Pstf / cu|udgsf] dxflwj]zg x'g]df ljZj:t 5' .

h8 dfgl;stf TofUg'k5{– 6Lsf/fd r]Dhf]ª, ;lrj, wgs'6f

) xfd|f] kf6L{ ca oyfl:yltaf6 cufl8 a9\g ;Sb}g . lsgeg], clxn] g]kfnL ;dfhsf] ljsf;, hgtfsf] r]tgf:t/, cfjZostf, cfsfª\Iff Pjd\ ;fdflhs / /fhgLlts cGt/lj/f]wdf ;d]t gof“ kl/l:ylt l;h{gf ePsf] 5 . o:tf] a]nfdf tbg'¿ksf] ;ª\u7gfTds :j¿k, hLjgz}nL / sfo{z}nLx¿sf] h?/L k5{ . ;f] cg';f/ kf6L{n] cfkm"nfO{ Jojl:yt ug{ g;s] ;dfhsf] cfd"n kl/jt{gsf nflu g]t[Tj k|bfg ug{ ;Sb}g . To;}n] dxflwj]zgn] kf6L{nfO{ jt{dfg kl/l:ylt cg's"n ;ª\u7gfTds 9f“rf, gLlt / sfo{z}nLsf If]qdf gof“ 9ª\un] cufl8 a9fpg] sfo{df cfzfjfbL aGg'k5{ . kf6L{sf] k'gMu7g eGgfn] aflx/ b]lvg] ;ª\u7gfTds 9f“rfx¿df dfq a'em\g' unt x'G5 . ;a}eGbf k|d'v cfdgLlt tyf sfo{stf{x¿sf] ljrf/, Jojxf/ / b[li6sf]0fdf k'gMu7g x'g cfjZos 5 . h8tfdf /x]sf g]tf tyf sfo{{stf{af6 kf6L{nfO{ gof“ 9ª\un] k'gMu7g x'g] cfzf ug{ ;lsGg .

) hahsf] kl/dfh{g xf]Og, gof“ kl/l:yltdf pkl:yt gof“ ;d:of / ljifox¿sf] hahsf] dfu{bz{gdf pleP/ gof“ 9ª\un] JofVof / ljZn]if0f ug'{k5{ . clxn] klg g]kfnL qmflGtsf] dfu{bz{g l;4fGt hah g} xf] . cfd¿kdf /fhgLlts / sfo{gLlts sfo{lbzfdf kl/dfh{gsf] h?/L 5}g . t/, gof“ ;Gbe{df s]xL gof“ ljz]iftfx¿ yk]/ hfg'kg]{, /fhgLlts k|0ffnL, /fHosf] :j¿k, ;dfj]zLs/0f, ;ª\3Lotf cflbsf ;jfndf hahdf gof“ JofVof / gof“ ljz]iftfx¿ yk]/ hfg h?/L 5 . o;/L clxn]sf] cj:yfnfO{ ;Daf]wg ug{ ;Sg] u/L hahnfO{ ;d[4 / Jofjxfl/s agfpg'k5{ . To;}n] hahsf] kl/dfh{g eGbf klg ;do;fk]If hahnfO{ cem ;d[4 / l;h{gfTds agfpg ;Sg] x'g'k5{ . xfd|f] ;dfhdf xfn pl7/x]sf] /fli6«otf, hftLotf / ;dfj]zLs/0fsf d'2fx¿nfO{ jt{dfg ;fdflhs cGt/lj/f]wsf] :jfefljs pkhsf ¿kdf lng'k5{ . tTsfn oL ljifox¿nfO{ pko'Qm / plrt 9ª\un] ;Daf]wg gu/L d'n's lbuf] zflGt :yfkgfsf] lbzfdf cufl8 a9\g g;Sg] cj:yftkm{ klg Wofg k'¥ofpg' k5{ . To;}n] xfd|f] kf6L{n] klg zf:qLo ¿kdf ju{;ª\3if{ / hftLo ;jfnnfO{ x]g]{ a'em\g] / JofVof ug]{ txaf6 geO{ ca clxn]sf] kl/l:ylt cg's"n gof“ prfOaf6 ;xL dfS;{jfbL b[li6sf]0faf6 oL ;jfnx¿sf] JofVof / a'emfOsf] ljsf; ug{ h?/L 5 . of] klg ljrf/sf] k'gMu7g;“u ;DalGwt 5 . clxn]sf] p7]sf eflifs, ;f+:s[lts / hftLo klxrfgsf oL d'2fx¿nfO{ kf6L{n] ;sf/fTds ¿kdf lnO{ plrt 9ª\un] ;dfwfg ug]{ b[li6sf]0f / gLlt cufl8 ;fg'{k5{ .

) g]t[Tj txaf6 kf“rf}“ dxflwj]zgafx]s x/]s dxflwj]zgx¿ cfd¿kdf ljrf/, Pstf / ;ª\u7gsf] lgdf{0fsf lx;fan] ;sf/fTds aGg g;s]sf] oyfy{nfO{ a'em\g'k5{ . km/s ljrf/sf gfddf cfPsf ljrf/x¿n] km'6, ljefhg / u'6aGbLnfO{ dfq k|>o lbO{ kf6L{nfO{ cem sdhf]/ agfPsf] jf:tljstfnfO{ klg cfTd;ft\ ug'{k5{ . o;sf/0f, of] dxfljw]zgdf o:tf] kl/l:ylt lgdf{0f x'g lbg'x'“b}g . km/s dtdf g]t[Tjn] s]Gb|Lo sld6Ldf Jofks 5nkmn / ax; rnfpg] / kf6L{ s]Gb|df ;j{;Ddt jf ax'dtn] h] lg0f{o u5{, To;nfO{ dfq dxflwj]zgsf lglDt 5nkmn / ax;df Nofpg'k5{ . bf];|f] s'/f, tNnf] txsf sfo{stf{x¿n] klg u'6ut 9ª\un] dflyaf6 cfpg] ljrf/ jf lqmofsnfknfO{ ;fy lbg] / k|f]T;fxg ug]{ ug'{x'“b}g . kf6L{sf tkm{af6 cfPsf] ljrf/sf] kIfdf b[9tfsf ;fy sfo{stf{x¿ klg plePdf u'6ut sfo{x¿ :jtM lg:t]h x'G5g\ . u'6aGbL dflyaf6 eP tfklg tnaf6 k|>o kfPkl5 dfq u'6 jf pku'6x¿ aGg ;S5g\ . kf6L{sf sfo{stf{n] kf6L{sf] kIfdf afx]s s'g} klg g]tf ljz]ifsf] kIfdf gnfu]df kf6L{df u'6aGbLn] :yfg kfpg] 5}g .

b'lgof“sf] s'g} tfutn] k/f:t ug{ ;Sb}g– dgs'df/ uf}td, ;lrj, d]rL

) /fli6«o /fhgLltdf cu|0fL e"ldsf lgjf{x ul//x]sf] xfd|f] kf6L{ g]skf -Pdfn]_nfO{ j}rfl/s ;ª\u7gfTds If]qdf k'gMu7gsf] cfjZostf k/]sf] 5 . kf6L{sf] ;ª\u7gnfO{ ;dfj]zL agfpg], Jofks hgtfsf] aLrdf :ylut ug]{ cfjZostf k/]sf] 5 . kf6L{sf] ;ª\u7gnfO{ ;dfj]zL agfpg], Jofks hgtfsf] aLrdf :ylut ug]{ cfjZostf b]lvPsf] 5 . xfdL clxn]sf] kl/jlt{t kl/l:yltdf j}rfl/s / ;ª\u7gfTds If]qdf k'gMu7g ub}{ Pp6f ;zQm / hgs]lGb|t kf6L{sf ¿kdf :yflkt ug{sf nflu k'gMu7gsf] cleofgdf 5f}“ . cfufdL cf7f}“ dxflwj]zgn] of] cleofgnfO{ cem Jojl:yt, d"t{ / 3lge"t 9ª\un] cufl8 a9fpg]5 . casf] ;ª\u7g :jod\ lxhf]sf] eGbf hgd'vL / ;dfj]zL x'g'k5{ . ;}4flGts ¿kdf xfd|f] kf6L{sf ;f]r, /fHo ;~rfngdf ljutsf lbgdf ;dfj]zL x'g ;s]g . xfd|f] h:tf] ax'efiff, ax'wd{ / ax'hflt hgtf ePsf] ;dfhdf ;dfg'kflts 9ª\un] kf6L{sf] lxtdf ;';ª\ul7t ub}{ g]t[Tjdf ljsl;t ug'{kb{Yof] . pgLx¿nfO{ /fHo ;~rfngsf] txdf k'¥ofOg'kg]{ lyof] . To;df sdL /x\of] . ca xfdL gof“ k|sf/sf] kf6L{sf] ;ª\u7gfTds 9f“rf lgdf{0f u/]/ cufl8 a9\g rfxG5f}“ . ;a} wd{, efiff, hflt, ;Dk|bfosf] efjgfnfO{ k|ltlglwTj u/]/ hgtfsf] cu'jfO ug]{ kf6L{sf ¿kdf Pdfn]nfO{ cufl8 Nofpg] k|oTg ul//x]sf 5f}“ . xfd|f] of] sfd ;'Jojl:yt 9ª\un] k"/f ug]{ sfd ljlwjt\ ¿kdf cf7f}“ dxflwj]zgaf6} k"/f x'g]5 . ;dfj]zLsf cfwf/df hgtfnfO{ /fHosf] dflns agfpg] 9ª\un] xfdL nflu/x]sf 5f}“ . hgtf;“u Psfsf/ eP/ ul/g] nf]slk|o sDo'lg:6 sfo{z}nL ckgfpg'k5{ . hgtf eg]sf df6f] x'g\ / sDo'lg:6 l;4fGt aLp xf] . aLp / df6f]nfO{ ldnfpg] hglk|o sfo{z}nLnfO{ cem ;'Jojl:yt ug{ rfxG5f}“ . lxhf]sf] eGbf cem} k|efjsf/L sDo'lg:6 sfo{z}nLnfO{ ljsl;t ug{ g;s]sf] v08df casf] /fli6«o cfjZostf / d'n'ssf] kl/l:yltnfO{ y]Ug ;Sb}gf}“ . cfufdL r'gf}tLnfO{ lr/]/ gof“ ;Defjgfsf] vf]hLsf nflu ;xeflutfdf cfwfl/t sDo'lg:6 sfo{z}nLsf ;fy cl3 a9\g tof/ 5f}“ .

) dfS;{jfb klg s'g} Pp6f cl:y/ j:t' xf]Og . hgg]tf dbg e08f/Ln] hlta]nf hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] ;"qkft ug'{eof], Tolta]nfsf] cj:yf eGbf clxn]sf] /fhgLlts kl/l:ylt / hgtfsf] r]tgfsf] :t/ w]/} cufl8 al9;s]sf] 5 . Toltv]/ ;"rLs[t ul/Psf] cfjlws lgjf{rg, ax'dtsf] ;/sf/, cNkdtsf] k|ltkIfnfO{ clxn] ljsl;t ug]{ ls gug]{ < ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLdf hfg] ls ghfg] < ;xeflutf, ;ª\3Lotf, ;dfj]zLs/0fnfO{ xfd|f] l;4fGtdf ;dfj]z ug]{ ls gug]{ < log} k|d'v ljifo x'g\ . xfd|f] b]zsf] ef}uf]lns / ;f+:s[lts agfj6 / cfjZostfnfO{ x]g]{ xf] eg] ;ª\3Lotf ckl/xfo{ cfjZostf eO;s]sf] 5 . o;sf] ljsNk 5}g . ;ª\3Lotf ;dfg'kfltstfdf x'G5 clg ;dfg'kfltstf ;dfj]zLs/0fdf dfq} x'G5 . o;nfO{ xfdLn] xfd|f] Go"gtd sfo{qmd hgtfsf] ax'bnLo hgjfbdf ;dfj]z ug]{ ls gug]{ < dbg e08f/Ln] cufl8 ;f/]sf] l;4fGtnfO{ cem ;'b[9 agfpg'kg]{ cfjZostf 5 . of] b'lgof“sf] sDo'lg:6 cfGbf]ngsf] ;fj{ef}d s'/f xf] . cf7f}“ dxflwj]zgaf6 hahnfO{ cem ;':ki6 / Jojl:yt agfP/ sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ dfu{lgb]{zg ug{ ;Sg] :ki6 sfo{qmd Nofpg]5f}“ .

) of] k|Zgsf] pQ/ emfkfnL e"lddf a;]/ lxDdtsf ;fy lbg'k5{ . xfd|f lbjª\ut emfkfnL g]tf b|f]0ffrfo{n] eGg] ug'{x'GYof]– …emfkf ;lxbx¿sf] hGde"ld xf], emfkf ;lxbx¿sf] sd{e"ld xf] .Ú ;lxbsf] sd{e"lddf a;]/ d}n] af]ln/x“bf g]skf -Pdfn]_nfO{ u'6aGbLn] sdhf]/ agfP/ ljefhg gul/lbPsf] eP cfh Pdfn] / d'n's of] l:yltdf x'g] lyPg . d'n'sn] o:tf] b'b{zf ef]Ug'kg]{ lyPg . km]l/ kf6L{leq u'6aGbL ug]{ xf] eg] Pdfn]sf ;fd' /x]sf r'gf}tLx¿ ;dfwfg x'g] 5}gg\ . u'6aGbLsf] 3]/fleq Pdfn] x/fpg]5 . kf6L{sf sfo{stf{x¿ ljutsf] Oltxf; la;{]/ Pstf, xflb{stfsf] dxflwj]zgsf] kIfdf 5g\ . olb g]t[Tjn] To;f] ug{ g;s]df g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngdf Pdfn]sf] e"ldsf sxf“ slt /xnf ls g/xnf eGg] xfd|f ;Gtfgx¿n] dfq} ofb ug]{5g\ . cf7f}“ dxflwj]zgnfO{ Pstfa4 agfpg ;Sof}“ eg] g]skf -Pdfn]_sf] ;'b"/ eljio pHHjn 5 . Pdfn]nfO{ b'lgof“sf] s'g} tfutn] klg k/f:t ug{ ;Sb}g . g]skf -Pdfn]_sf xhf/f}“ sfo{stf{, nfvf}“ hgtf of] cleofgdf nfu]sf 5g\ . g]tfx¿n] JolQmut / u'6ut :jfy{ Tofu]/ Pstfsf] kIfdf nfUg'k5{ . o;f] gePdf g]tfx¿sf] eljio s] x'G5 eGg] klg pxf“x¿n] g} ;f]r] x'G5 .

plrt lhDd]jf/L af“8kmf“6 ug'{k5{– ejfgL vfk'ª, ;lrj, t]x|y'd

) xfd|f] kf6L{sf] /fli6«o sfo{stf{ e]nfb]lv j}rfl/s k'gMu7gsf] rrf{ rn]sf] xf] . kf6L{sf] k'gMu7g g} j}rfl/s If]qdf s]lGb|t x'g'k5{ . clxn]sf] abln“bf] kl/l:ylt cg';f/ kf6L{nfO{ xf“Sg ;Sg] gof“ g]t[Tj :yflkt u/]/ k'gMu7g ul/g'k5{ eGg] xf] . o;f] elg/x“bf k'/fgf hlt ;a} x6fpg] / gof“ dfG5] dfq ;ª\u7gdf Nofpg] eGg] klg xf]Og . ljrf/sf] k'gMu7g u/]/ b]zJofkL ¿kdf gof“ pmhf{sf ;fy cufl8 hfg'k5{ . kf6L{leqsf] zlQmnfO{ ljs]lGb|t u/]/ ax'kbLo k|0ffnLdf hfg'k5{ eGg] ax; rln/x]sf] 5 . s'g} Pp6f JolQmdf dfq zlQm s]lGb|t ug'{eGbf klg lhDd]jf/Lsf] af“8kmf“6 h?/L 5 . g]t[Tjkª\lQmsf] sfo{z}nLdf klg k|Zgx¿ p7]sf 5g\ . o;sf] klg k'gMu7g cfjZos 5 . kf6L{n] lnPsf ljrf/, c8fg, g]tfx¿sf] Jojxf/ kl/jt{g h?/L 5 . o;sf] dtna clxn];Dd kf6L{n] ;ª\u7gfTds ;'b[9Ls/0f / sfo{z}nLsf nflu ul/Psf ;a} k|of;x¿ 7Ls lyPgg\ eGg] klg xf]Og . t/, g]tfx¿sf] sfo{z}nL, Jojxf/ / cfr/0f kl/jt{g ug'{k5{ eGg] s'/fx¿ pl7/x]sf 5g\ . kf6L{kª\lQm leq klg sdL–sdhf]/Lx¿ 5g\ . g]tfx¿ ;j{xf/fjfbL sfo{z}nLaf6 6fl9“b} uPsf x'g\ ls eGg] sfo{stf{x¿sf] k|Zg /x]sf] 5 . sltko 7fp“df To:tf] klg b]lvPsf] 5 . o:tf cfr/0fx¿df ;'wfg'{k5{ . xfd|f] kf6L{sf] ;jf]{Rr lgsfo dxflwj]zgn] unt sfdx¿sf] Jofks cfnf]rgf u5{ . kf6L{sf] gLlt / l;4fGtdf ;a}nfO{ 9fNg] u/L gof“ cfr/0fsf] ljsf; ug]{5 .

) hahsf] k'gMu7g xf]Og, kl/dfh{gsf] s'/f p7fOPsf] 5 . dnfO{ t Tof] kl/dfh{g h:tf] klg nfu]sf] xf]Og . ;dofg's"n s]xL ljifox¿ To;df ;d]6]/ lng'kg]{ b]lvPsf] 5 . hahsf] k|sfzdf cfp“bf ;ª\3Lo /fHo, ;dfj]zL, /fHosf] k'gM;+/rgfh:tf s'/fx¿ cfPsf lyPgg\ . ca oL ljifox¿ klg ;d]6\g'k5{ . oL s'/fx¿sf] ;dfj]zn] g} hahnfO{ ;d[4 agfp“5 .

) dxflwj]zgdf hlxn] klg u'6x¿ pAhg] u5{g\ . t/, cfufdL dxflwj]zg Pstfsf] dxflwj]zg x'g]5 eGg] dnfO{ nfu]sf] 5 . ljutsf dxflwj]zgdf ljrf/ / l;4fGtdf klg dtleGgtfx¿ b]lvPsf lyP . clxn] g]t[Tj kª\lQmdf To:tf] b]lvPsf] 5}g . l;ª\uf] g]t[Tjkª\lQm Psl9Ssf eP/ cfp“5 eGg] nfu]sf] 5 . kbLo ljifodf k|lt:kwf{x¿ cfpg ;S5g\ . nf]stflGqs dfGotf af]s]sf] sDo'lg:6 kf6L{leq k|lt:kwf{ klg :jfefljs dflgG5 . To;nfO{ klg ;fdfGo ¿kd} lng'k5{ . kbsf nflu u'6 l;h{gf ug'{ klg ca Pdfn]leq ;Dej 5}g . kf6L{ ljefhg / u'6–pku'6sf kL8fx¿ Pdfn]sf sfo{stf{x¿n] ef]lu;s]sf 5g\ . s'g} klg g]tfx¿ ca klg u'6 agfp“b} lx“8]df pgLx¿s} nflu JolQmut ¿kdf kmnbfoL x'g] 5}g . Pdfn]sf sfo{stf{ /fhgLlts bnx¿sf] eGbf kl/kSj / hgtfk|lt k|lta4 5g\ . pgLx¿ JolQm ljz]ifsf] axsfjdf nfUg] eGbf klg l;4fGt / gLltk|lt k|lta4 5g\ . Pdfn]leq u'6–pku'6sf] cy{ 5}g . cd"s g]tfsf] jl/kl/ lx“8\g] s]xL sfo{stf{sf] ckjfb 5f]8]/ eGg] xf] eg] ;a} sfo{stf{x¿ ;r]t 5g\ . k|z:t} xG8/ / cg'ejaf6 vfl/Psf oL sfo{stf{x¿ kf6L{nfO{ g} k|efj kfg{] u'6aGbLdf sf]xL ;xefuL x'g;Sg] 5}gg\ .

g]t[Tjd'vL sfo{z}nLsf] cGTo x'g'k5{– ljgf]b 9sfn, ;lrj, df]/ª

) ca xfdLn] k|hftfGqLs/0fsf] dfWodaf6 sfo{stf{ / hgtfdf cfwfl/t ;ª\u7g agfpg'k¥of] . xfdLn] hgcfwfl/t kf6L{ eg] klg sfo{stf{ / g]tfx¿ hgtfdf k'Ug] eGbf klg Pp6f lglZrt zlQmsf] jl/kl/ 3'ld/xg] ePsfn] hgtfsf] ljZjf; lhTg ;s]gf}“ . ;f“rf] cy{df hgcfwfl/t kf6L{ agfpg'k¥of] . csf]{ s'/f kf6L{nfO{ k|hftflGqs nf]stflGqs 9ª\un] cufl8 a9fpg'k¥of] . g]t[Tj lgdf{0fdf klg ;DK"0f{ k|hftflGqs k|lqmofsf] cfwf/df gof“ k'/fgfx¿sf] ;lDd>0f;lxtsf] g]t[Tj lgdf{0f xf];\ eGg] s'/f g} xf] . sDo'lg:6x¿sf] g]t[Tj ug]{ qmflGtsf/L zlQm Pdfn]n] lj:tf/} a'h'{jf sfo{z}nLlt/ nfu]sf] cj:yf 5 . sDo'lg:6 kf6L{df cfr/0f / cfbz{ cg'¿ksf] sfo{z}nL dflyb]lv tn;Dd g} 5}g . ;'ljwfef]uL, ;x/d'vL, ufp“df ghfg], sfo{stf{aLr gk'Ug] sfo{z}nLaf6 6f9f ePs} sf/0f hgtfsf] ljZjf; lhTg ;lsPg . ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf klg To;vfnsf] kl/0ffd ef]Ug'k¥of] . t;y{, hgcfwfl/t sfo{z}nL ckgfpg'k5{ . clxn]sf] h:tf] g]t[Tjd'vL sfo{z}nLsf] cGTo x'g'k5{ . hxf“;Dd gLlt, l;4fGtsf] s'/f 5, l;4fGtdf t kl/dfh{gsf] s'/} p7]g . To;nfO{ 5nkmn u/]/ clxn]sf] cj:yfnfO{ s;/L ;d]6\g] eGg] csf]{ s'/f xf] . hgtfsf] ax'bnLo l;4fGt eg]sf] xfd|f] dfu{lgb]{zs l;4fGtsf] ¿kdf sltko gof“ ljifox¿nfO{ 5nkmn u/]/ To;nfO{ kl/is[t u/L gof“ prfOdf k'¥ofpg'kg]{ cfjZostf 5 . l;4fGtdf kl/dfh{g eGg] ljifo cfjZos 5 / ljjfbf:kb 9ª\un] cfPsf] ljifo xf] eGg] nfU5 .

) l;4fGt / gLltsf] kl/dfh{gsf] ljifo s;/L cfof] d}n] a'em\g;s]sf] 5}g . kf6L{sf] /fli6«o sfo{stf{ e]nfdf klg l;4fGtsf] kl/dfh{gsf] ljifodf l6Kk0fL p7]sf] lyof] . sfo{stf{x¿n] klg kl/dfh{gsf] lj?4df cfjfh p7fPsf lyP . clxn]sf] s]Gb|Lo sld6L a}7sdf s]Gb|Lo sld6L ;b:ox¿n] k|ltj]bgdf ;d]l6Psf] kl/dfh{gsf] ljifo zLif{s x6fpg'k5{ eGg] s'/f p7fPsf] s'/f aflx/ cfPsf] 5 . xfd|f] dfu{lgb]{zs l;4fGt hahdf kl/dfh{gsf] s'/f dxflwj]zgdf p7\b}g eGg] nfU5 . olb dxflwj]zgd} p7] klg sfo{stf{x¿n] To;nfO{ lt/:sf/ u5{g\ eGg] dnfO{ nfU5 . s'g} klg l;4fGt cfkm}“df k"0f{ x'“b}g, To;nfO{ kl/:s[t ug'{k5{ . t;y{, ljleGg 5nkmnåf/f o;nfO{ k"0f{tf lbg] sfd eO/x]sf] 5 . xfdLn] kf“rf}“ /fli6«o dxflwj]zgdf kf6L{sf] gLlt / sfo{qmd eGof}“, 5}6f}“n] o;nfO{ l;4fGtsf] ¿kdf :jLsf/ u¥of] / ;ftf}“b]lv of] kf6L{sf] dfu{lgb]{zs l;4fGtsf ¿kdf :jLsf/ ul//x]sf] 5 . o;nfO{ kl/:s[t ul/“b} cfPsf] 5 / x'G5 klg . t/, kl/dfh{g jf ;+zf]wg ug]{ eGg] s'/f x'“b}g . hahnfO{ ;d[4 kfg]{ qmddf ljut !% jif{b]lvsf] cg'ej / 5nkmnsf cfwf/df kl/:s[t kfg'{k5{ .

) dxflwj]zgsf] ;“3f/df gLlt, l;4fGt, sfo{gLlt, sfo{lbzfsf af/]df 5nkmn x'g' :jfefljs xf] . Tof] ljrf/sf cfwf/df g]tf–sfo{stf{sf aLrdf ljefhg x'g] k|lqmofnfO{ klg :jfefljs ¿kdf lng'k5{ . k|hftflGqs k|lqmofdf ljZjf; ug]{x¿n] ljefhg / ax;nfO{ klg :jLsf/ ug'{kg]{ x'G5 . t/, dxflwj]zgdf ;a} kf6L{ sfo{stf{nfO{ ljrf/df 5nkmn ug{ cfx\jfg ug]{, dxflwj]zgsf] kl/0ffd cfO;s]kl5 g]t[Tj xft kfg]{n] k"jf{u|xL 9ª\un] sfo{stf{sf] dfgdb{g ug]{, lhDd]jf/LljxLg agfpg] /f]u xfd|f] kf6L{leq 5 . o;df sfo{stf{eGbf g]t[Tjkª\lQm g} a9L lhDd]jf/ 5 . g]tfx¿n] g} sfo{stf{nfO{ sfvfkfvf ug]{ ePsfn] u'6aGbLsf] l;h{gf ePsf] 5 . kf6L{df dflyaf6} u'6sf] l;h{gf u/]/ sfo{stf{nfO{ l;sf/ agfOG5 . o;f] x'“bf sfo{stf{x¿ klg s'g} g s'g} ljrf/sf gfddf Psflt/ nfU5g\ / u'6sf] l;h{gf x'G5 . dxflwj]zgdf JoQm ljrf/sf cfwf/df sf]xL g sf]xL g]tfx¿;“u glhs x'G5g\ . ljrf/s} cfwf/df ljhoLn] km/s ljrf/sf] kIfdf pleg]dfly k"jf{u|xk"0f{ Jojxf/ ug]{ ul/Psf] 5 . o;s} sf/0f ljutdf u'6aGbLsf] ;d:of plAhPsf] lyof] . clxn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgkl5 g]t[Tj / sfo{stf{n] klg lzIff lnPsf 5g\ . o;kflnsf] dxflwj]zgdf Tolt w]/} ;}4flGts ax; x'g] klg b]lvPsf] 5}g . of] dxflwj]zg Pstf / ;xL g]t[Tj 5fGg] dxflwj]zg x'g]5 eGg] xfdLnfO{ nfu]sf] 5 .

dxf;lrjnfO{ klg elg;s]sf 5f}“– dl0f lnDa", ;lrj, Onfd

) cfufdL cf7f}“ /fli6«o dxflwj]zgkl5 of]Uo, ;Ifd / o'jf k':tfnfO{ :yfg lbP/ g]t[Tjkª\lQmdf Nofpg'k5{ . /fli6«o dxflwj]zgsf k|ltlglwx¿n] log} s'/fx¿nfO{ ;zQm 9ª\un] /fV5f}“ . g]t[Tjdf ;dfj]zLs/0f klg x'g'k¥of] . k'/fgf g]tfx¿n] dfq} ;w}“el/ :yfg cf]u6\g 5f8]/ gof“ o'jfx¿nfO{ klg s]Gb|Lo g]t[Tjdf k'¥ofpg'k5{ . sfo{stf{sf] Ifdtf, of]Uotfsf cfwf/df lhDd]jf/L lbg'k5{ eGg] kIfd} xfd|f] cfjfh p7\g]5 . xfd|f] kf6L{ g]t[Tjleq klg w]/} ljs[lt / lj;ª\ultx¿ 5g\ . cj;/ / ;'ljwf k|flKtsf nflu dl/xQ] ug]{ k|j[lQ a9]sf] 5 . g]tfx¿åf/f cfkm\gf] dxŒjfsfª\Iff k"lt{sf nflu ;}4flGts cfj/0fdf sfo{stf{x¿nfO{ ljefhg ug]{ ul/Psf] 5 . clxn]sf] cj:yfdf cGo jfdkGyL kf6L{x¿ klg k|lt:kwL{ ag]/ cfPsf 5g\ . pgLx¿;“u k|lt:kwf{ ug{sf nflu klg ;x/d'vL, ;'ljwfef]uL lrGtgnfO{ Tofu]/ l;4fGtnfO{ jf:tljs ¿kn] Jojxf/df ptfg'{kg]{5 . casf] dxflwj]zgdf oL ljifox¿ p7fOg] 5 .

) hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] kl/dfh{g ug]{ eGg] s'/f ;~rf/dfWodaf6 ;'g]sf 5f}“ . s:tf] vfnsf] kl/dfh{g ug{ vf]lhPsf] xf], lj:t[t ¿kdf x]g{ kfPsf 5}gf}“ . d"ntM xfd|f] dfu{lgb]{zs l;4fGt eg]s} hgtfsf] ax'bnLo hgjfb xf] . xfdL hahsf] w/ftnaf6} ofqfsf] of] ljGb'df cfOk'u]sf 5f}“ . hahsf] d"n dd{nfO{ ;+zf]wg u/]/ cufl8 a9\g'k5{ eGg] kIfdf d 5}g . ;fgfltgf k|fljlws s'/fx¿nfO{ ;dfof]hg u/]/ hfg] s'/fx¿ t :jfefljs g} x'g\ . hahnfO{ ;dofg's"n agfpgsf nflu klg of] cfjZos g} x'G5 . hahnfO{ sf]/f l;4fGt jf oGqsf ¿kdf dfq :jLsf/ gu/]/ Jofjxfl/s ¿kd} sfof{Gjog ug'{k5{ . ;dfj]zL, ;ª\3Lotfsf] ljifodf klg :ki6tf cfjZos 5 . ca s:tf] vfnsf] ;ª\3Lotfdf hfg]– hftLo jf eflifs < o;n] /fi6«nfO{ s:tf] k|efj kf5{ < eGg] ljifodf klg 5nkmn x'g'k5{ . ;ª\3Lotf d'n'ssf] ;femf d'2f alg;s]sf] 5 . o; cj:yfdf Pdfn]n] klg hahsf] lgb]{zgd} ;ª\3Lotf;DaGwL wf/0ff JoQm ug'{k5{ .

) dxf;lrjsf] Onfd e|d0fsf qmddf xfdLn] pxf“nfO{ k|:6 ¿kdf u'6aGbLsf] kIfdf gnfUg eg]sf 5f}“ . ljutdf xfd|f] kf6L{leq h]hlt dtleGgtfx¿ b]lvP, tL ;a} g]t[Tj xTofpg sfo{stf{nfO{ a]js'km agfpgsf nflu ePsf lyP . rfx] kl/dflh{t gf}nf] hgjfbsf] l;4fGt xf];\ jf cGo s'g} g]t[Tjsf] xf]8afhLsf nflu ePsf u'6–pku'6– g]tfx¿sf] ;Lldt :jfy{sf nflu /x]5 . 5}6f}“ dxflwj]zgdf kf6L{ ljefhg eP/ dfn]–Pdfn] eof] . cGttM km]l/ PsLs/0f eof] . kf6L{ ljefhg x'“bf s'g} k|sf/sf] ;}4flGts dte]b lyPg . g]tfx¿sf] nx8sf sf/0f dfq Tof] ljefhg ePsf] xf] . ca kf6L{ Psl9Ssf eP/ hfg'k5{ . dxflwj]zgdf cgfjZos ljjfb, l;4fGtsf] n]kg u/]/ sfo{stf{nfO{ ljefhg ug'{x'“b}g . u'6aGbLsf] ;d"n cGTon] g} kf6L{nfO{ ;'b[9 agfp“5 . o;nfO{ xfdLn] l;4fGtsf] ljefhg eGbf klg g]t[Tjsf] cj;/sf] n'5fr'“8L eg]sf 5f}“ .

c:j:y rnv]n aGb ug'{k5{– 8f= lzjdfof t'DjfxfDkm], ;b:o, sf];L

) klxn] alg;s]sf ;ª\u7gfTds ;+/rgfleq ljleGg hfthflt, cflbjf;L, dw];L, ckfª\u, dlxnf, Psn dlxnf, pTkLl8t ;d'bfonfO{ ;d]6\g'k5{ . kf6L{n] p7fPsf] k'gMu7gsf] of]hgfn] of] k|;ª\unfO{ g} hf]8\g vf]h]sf] xf] . cfufdL dxflwj]zgdf oL ;a} hflt, efiff, wd{, ;+:s[ltsf hfthfltnfO{ ;d]6\gsf nflu g} ax; x'g]5 . clxn] h'g z}nLn] kf6L{sf] sfd eO/x]sf] 5, To;n] kf6L{sf] ;ª\u7g lj:tf/ x'“b}g . o;nfO{ klg kl/dfh{g ug'{k¥of] . ;fdfGotof, kf6L{ ;ª\u7gleq /x]sf sfo{stf{x¿;“usf] lgoldt e]63f6 / a}7sn] dfq k'Ub}g . pgLx¿sf] Ifdtf clej[l4 ug'{k5{ . ;a} hghflt, wdf{jnDaLx¿ ;d]6\g] vfnsf] kf6L{ gLltsf] klg h?/L 5 . To;}n] xfdLn] gLltsf] klg k'gMu7gsf] sfd ul//x]sf 5f}“ . clxn];Ddsf] kf6L{ gLlt / sfo{z}nL g} k|efjsf/L ePg . /, xfdL oL ;a} kIfsf] k'gMu7gsf nflu cfjfh p7fO/x]sf 5f}“ .

) s'g} klg l;4fGtnfO{ kl/jt{g ug'{k5{ eGg] xf]Og . s'g} ;do sfnv08df tof/ kfl/Psf] l;4fGt Tolta]nfsf] ;dfhnfO{ kl/jt{g ug]{ vfnsf] ;f]r af]s]sf] x'G5 . ha s'g} l;4fGt k|ltkflbt x'G5, To;n] tTsfnLg ;dfhsf] kl/jt{gsf nflu ;'xfp“bf] x'G5 . sfnfGt/df klg ToxL l;4fGtn] ;dfh kl/jt{g ug{ ;lsG5 eGg] x'“b}g . t;y{, Tof] l;4fGt oyfy{ /xG5 / To;nfO{ ;3fpg] vfnsf cGo sfo{qmdx¿ klg Nofpg ;lsG5 . To;/L Nofpg'kg]{ klg x'G5 . hahnfO{ ;3fpg] sfo{qmd Nofp“bf Pp6f JolQmsf] /foeGbf klg ax; g} rnfpg'k5{ . clxn] hg;d'bfodf p7]sf ;ª\3Lotf, hftLotf, ;dfj]zLs/0fsf d'2fx¿nfO{ 5nkmn u/]/ 6'ª\uf]df k'¥ofpg'k5{ .

) g]skf -Pdfn]_leq ljleGg u'6–pku'6x¿ ePsf] oyfy{ xf] . o:tf] vfnsf u'6–pku'6x¿ xfjL eP eg] g]skf -Pdfn]_ dfq xf]Og, cGo /fhgLlts kf6L{x¿n] klg hgcfsfª\Iff cg'¿ksf] sfd ug{ ;Sb}g . p;sf] nIo k|flKt t w]/} k/sf] s'/f xf] . h;n] ubf{ g]kfnL hgtfn] ;d]t b'Mv kfPsf] l:ylt 5 . hgtfn] b'Mv gkfpg\ eGgsf nflu klg To;k|sf/sf] …nlaªÚsf] s'/f hf]l8Psf] x'G5 . o:tf vfn] u'6–pku'6nfO{ lg:t]h kfg{] cleofg g]tfx¿af6} ;'?jft ug'{k5{ . clxn]sf] cf7f}“ dxflwj]zgdf ljutb]lvs} …nlaª\ÚnfO{ lg:t]h kfg{sf nflu sfo{stf{n] k|d'v e"ldsf v]Ng'k5{ . g]kfnsf] kl/j]zdf s'g} klg sfo{stf{n] g]tfsf] k5fl8 nfu]g eg] pm :jtGq ¿kn] k|lt:kwf{df hfg} ;Sb}g . p;nfO{ Toxf“ hfg g} lbO“b}g . To;f] ePsfn] klg sfo{stf{x¿n] klg g]tfs} kl5 nfu]/ u'6–pku'6 agfp“5g\ . t/, of] agfpg' x'“b}gYof] . /fhgLlts kf6L{x¿ ;'w|g' eg]sf] t g]kfnL hgtfsf] eljio ;'w|g' xf] . g]kfnL hgtfsf] eljio ;'wfg{sf nflu kf6L{sf ;fdfGo sfo{stf{n] klg ;sf/fTds kIfsf] …nlaªÚdf nfUg'k5{ . g]tfx¿dfly ljefhg x'g] l:ylt cfpg lbg'ePg . c:j:y rnv]ndf ;xefuL x'g] g]tfx¿nfO{ klg va/bf/L ul//xg'k¥of] .

tf]8d/f]8 ug{ kfO“b}g– z]/wg /fO{, ;lrj, ef]hk'/

) xfdL kf6L{sf] cf7f}“ /fli6«o dxflwj]Zfgsf] ;“3f/df 5f}“ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf g/fd|/L wSsf vfPkZrft\ w]/} sf]0faf6 g]skf -Pdfn]_sf] cfufdL eljiosf af/] k|Zgx¿ pl7/x]sf] ljz]if kl/:yltdf cf7f}“ dxflwj]zg x'g uO/x]sf] 5 . oxL k[i7e"lddf k'gMu7gsf] s'/f rsf]{ ¿kdf p7]sf] 5 . ljrf/, ;ª\u7g / sfo{z}nLdf k'gMu7g ug]{ elgPsf] 5 . k'gMu7gsf] rrf{ Jofks eof] . k|ltj]bg / ckflgdf hf/L eof] . e]nf–k|lzIf0fx¿df k|jrgx¿ eP t/ k'gMu7gsf] vfsf / of]hgf s]xL cfPg . h]xf];\, cj xfdL dxflwj]zgdf xf]ldb} 5f}“ . kf6L{sf] eljio s:tf] x'G5 eGg] s'/fsf] lg0ff{os km};nf ug]{ dxflwj]zgn] sfo{stf{ / hg:t/af6 ck]Iff ul/P cg';f/sf] k'gMu7gsf] sfd xfdL sfo{stf{x¿n] Tof] P]ltxfl;s ynf]af6} ultzLn gof“ g]t[Tj rogsf] sfdaf6 ;'? ug{'kg]{ lhDd]jf/L cfPsf] 5 . To;}n] k'gMu7g s]–s]df lsg / s;/L eGg] clGtd km};nf dxflwj]zgaf6 sfo{stf{x¿n] ug{'k5{ .

k'gMu7gsf] sfd uDeL/ Pjd\ lgd{d cfTd;dLIffaf6 ug{'k5{ . ljrf/, ;ª\u7g / sfo{z}nLnufot cGo If]qdf s]–s] sdL–sdhf]/Lx¿ /x], To;sf] /fd|/L / lgd{dtfk"j{s n]vfhf]vf;lxtsf] km};nf dxflwj]zgsf] ynf]af6 gu/Lsg xfdL cfwf/e"t txdf hfg ;Sb}gf}“ . klxnf], b[9 OR5fzlQm;lxtsf] ;Ifd ultzLn gof“ g]t[Tjsf] rog ug{ ;Sg'k5{ . k'gMu7gsf] 7f]; of]hgf / vfsf;lxt gof“ /Qm;~rf/ k|jfx ug'{k5{ . /, g]kfnL /fhgLltdf cfdsfo{stf{ / hg:t/df gof“ cfzf, ljZjf; / pHofnf] ;Defjgfsf] 9f]sf vf]Ng ;Sg'k5{ . /, of] w/ftndf pleP/ cfufdL /fhgLltdf g]skf -Pdfn]_nfO{ lx/f] kf6L{ zlQmsf ¿kdf :yflkt ug{k5{ .

) hah g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ dfu{bz{s l;2fGtsf] prfOaf6 g]t[Tj ul//x]sf] df}lns ljrf/ xf] . hahn] ;+;f/s} sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ s'g} g s'g} ¿kdf k|efj kfl//x]sf] s'/f :ki6 5 . g]kfnL /fhgLlt / sDo'lg:6 cfGbf]ngdf hahn] cfkm\gf] cf}lrTo ;fGble{stf / ;xLkgfsf] k6s–k6s k'li6 ul/;s]sf] 5 . oxL ;xLkgfn] g} g]skf -Pdfn]_n] ;kmntf / nf]slk|otfsf] lzv/ r'Dg ;kmn ePsf] xf] . tfhf tYo ;fg{] xf] eg] aGb'ssf] gfnaf6 dfq ;Qf sAhf ug{ ;lsG5 eGg] dfcf]jfbLx¿ Ps bzs nfdf] c;kmn ofqfkZrft\ cGttM hahs} nfOgdf cfP/ To;s} d"n dd{ / ljz]iftfx¿sf] kmf]6f]skL u/]/ To;nfO{ PSsfO;f}“ ztfAbLsf] gof“ hgjfbsf] cfj/0f lbP/ cfh dfcf]jfbLx¿ zflGtk"0f{ lgjf{rg Pjd\ ;+;bLo k|lqmofaf6 ;Qf;Lg ag]af6 hahn] vg]sf] d"n af6f]df xfd|f] k5fl8 lx“8\g cfOk'u]sf] tYon] emg\ hahsf] ;xLkgf phfu/ ePsf] 5 .

o; k[i7e"ld / dxflwj]zgsf] ;“3f/df hahnfO{ kl/dfh{g, k'gMu7g / ;d[4 agfpg] s'/f p7]sf] 5 . kl/dfh{g, k'gMu7gh:tf zAb Pjd\ efiff k|of]un] Psk|sf/ cfzª\sf] cGof]n / e|dx¿ pTkGg u/fPsf] 5 . ;a} lx;fan] hahsf] ;xLkgfsf] k'gMk'li6 x“'b} uO/x]sf a]nf hgg]tf sd/]8 dbg e08f/Lsf] ;j{q cefj v8\ls/x]sf] cj:yfdf / d'n'sdf ce"tk"j{ /fhgLlts kl/jt{g eP/ gof“ ljifo / d'2fx¿ d'vl/t ePsf] ljz]if a]nf cfPsf] ax;n] ;a}sf] Wofg lvr]sf] 5 . xf], Pp6f ;do / sfnv08df ag]sf] ljrf/ / l;4fGt 3f]s]/ dfq ultzLn ;dfhsf] g]t[Tj ug{ ;lsGg t/ To;sf] cy{ ;xL ljrf/ / l;4fGtdfly s'g} klg lgot, gfd jf axfgfdf tf]8d/f]8 jf To;sf] d"n dd{df k|xf/ ug{ kfO“b}g . To;sf/0f cfhsf] kl/jlt{t ;Gbe{df hxf“ ;ª\3Lotf, hftLotf / ;dfg'kflts ;dfj]zLs/0fh:tf d"n d'2fx¿ HjnGt ¿kdf p7fg ePsf] a]nf xfd|f] ;dfhsf] ljljwtfo'Qm ljz]iftfdf cfwfl/t eP/ pk/f]Qm d'2fx¿sf] ;Daf]wg Pjd\ dfu{lgb]{z hahsf] k|sfzdf s;/L ug{] eGg] d'Vo ;jfn xf] h:tf] nfU5 .

) u'6aGbL kf6L{leqsf] uDeL/ ;d:of xf] . o;k6ssf] dxflwj]zg Tof] /f]uaf6 d'Qm x'g ;s]g / ljutsf] k'/fg} sfObf / tl/sf bf]xf]¥ofP/ u'6aGbLsf] dfgl;stfaf6 s'g} klg gfddf c:j:y rnv]nx¿ ul/Pdf ;a}sf nflu b'ef{Uok"0f{ x'g]5 . kf6L{n] oqf] wSsf vfPsf a]nf klg xfdL gr]Tg] / g;lRrg] xf] eg] of] kf6L{sf] eljio s] xf]nf < To;}n] u'6–pku'6 agfP/ c:j:y rnv]naf6 g]t[Tj sAhf ug]{ dg;foaf6 ;a} g]tf / sfo{stf{x¿n] a]n}df d'Qm eP x'G5 cGoyf o;k6s sfo{stf{x¿sf] :jtGq ljj]sn] ;a}nfO{ 7]ufg nufpg] 5 .

gLltut ¿kdf u'6 5}g– ltns'df/ d]Gofª\jf], ;lrj, tfKn]h'ª

) kf6L{sf] /fli6«o sfo{stf{ e]nfdf kf6L{sf] cfGtl/s hLjgsf af/]df Jofks 5nkmn eof] . kf6L{leq b]vfk/]sf sdL–sdhf]/Lx¿nfO{ tTsfn ;Rofp“b} kl/jlt{t kl/l:ylt cg'¿k cfjZos s'/fx¿nfO{ cfTd;ft\ u/]/ kf6L{sf] cfGtl/s hLjgnfO{ r':t–b'?:t agfp“b} kf6L{nfO{ c¿ ;zQm ¿kn] cufl8 a9fp“b} kf6L{nfO{ c¿ ;zQm ¿kn] cufl8 a9fpg'kg]{ cfjZostf 5 . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg kl/0ffdn] klg ;ª\u7g kl/rfng tyf xfd|f] sfo{z}nLsf af/]df uDeL/ ¿kn] ;f]Rg clgjfo{ ePsf] 5 . kl/jlt{t kl/l:ylt cg';f/ kf6L{ sfdnfO{ Jojl:yt ug}{k5{ . xfd|f] ;fª\u7lgs ;+/rgf k'/fgf] 5 . d'n's ;ª\3Lotfdf k|j]z u/]sf] 5 . tbg';f/ ;fª\u7lgs 9f“rf lgdf{0f ug'{k5{ . clxn] cfwf/e"t ju{df kf6L{ sfd sdhf]/ ePsf] 5 . kf6L{nfO{ cfwf/e"t ju{df ;3g ¿kn] k'¥ofpg'k5{ . g]skf
-Pdfn]_ ;j{xf/f >dhLjL ju{sf] d'lQmsf lglDt n8\g], qmflGtsf/L kf6L{ xf] eGg] s'/f cfwf/e"t ju{n] cg'e"lt ug]{ u/L Jojxf/df b]lvg'k5{ . e"uf]nsf] kf6L{ sfddf sd Wofg uPsf] b]lvG5 . kf6L{ sfdnfO{ e"uf]ndf s]lGb|t ug'{k5{ . x/]s sld6Lx¿df o'jfx¿nfO{ clgjfo{ ;+:yfut ¿kdf ;d]6\g'k5{ . ;dfg'kflts ;dfj]zLs/0fnfO{ kf6L{sf] b:tfj]hdf g} pNn]v u/]/ Jojxf/df Nofpg'k5{ . kf6L{sf] qmflGtsf/L sfo{lbzfnfO{ sfof{Gjog ug{ qmflGtsf/L sfo{z}nL ckl/xfo{ x'G5 . xfd|f] sfo{z}nLdf Jofks ljrng / ljs[ltx¿ b]lvPsf 5g\ . cg'zf;gxLgtf, kbnf]n'k k|j[lQ, cj;/jfbL lrGtg, ;'ljwfef]uL, ;x/d'vL, sfo{stf{df u0f]z k|j[lQ, g]tfdf u'6aGbLsf] dgf]j[lQ cflb h:tf unt sfo{z}nLx¿nfO{ cGTo ug'{k5{ . cfufdL dxflwj]zgdf kf6L{leq b]vfk/]sf ofjt\ sdL–sdhf]/LnfO{ cGTo ug{ ;fª\u7lgs, j}rfl/s / sfo{z}nLdf k'gMu7g ug}{k5{ .

) ljZj sDo'lg:6 cfGbf]ngsf] nfdf] 36gfqmdx¿sf] cWoog, g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngsf] cg'ej / ljZj kl/j]zdf cfPsf kl/jt{gx¿nfO{ ;d]t Wofgdf /fv]/ g]kfnL e"lddf dfS;{jfbnfO{ l;h{gfTds ¿kn] k|of]u / ljsf; ug]{ ;Gbe{df hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] cjwf/0ff cfPsf] xf] . hgtfsf] ax'bnLo hgjfb g]kfnL hgjfbL qmflGtsf] dfu{bz{s l;4fGt xf] . h;/L dfS;{jfb h8;"q xf]Og, To;/L g} hgtfsf] ax'bnLo hgjfb klg h8;"q x'g ;Sb}g . ;do / kl/l:ylt cg'¿k hgtfsf] ax'bnLo hgjfbnfO{ kl/dfh{g ug'{k5{ . hgtfsf] ax'bnLo hgjfb ultzLn ljrf/ xf] . )$( ;fnsf] kf“rf}“ /fli6«o dxflwj]zgkZrft\ sltko ;Gbe{x¿df kl/jt{g cfPsf] 5 . tL s'/fx¿nfO{ ;dfj]z u/]/ hgtfsf] ax'bnLo hgjfbnfO{ cem ;'b[9 agfpg'k5{ . hgtfsf] ax'bnLo hgjfbnfO{ g]kfnL hgjfbL qmflGtsf] l;4fGtsf ¿kdf :jLsf/ u/]sf] cj:yfdf d'n's ;sf/fTds /fHok|0ffnLdf k|j]z u/]sf] 5 . To;}u/L ;dfj]zLs/0fsf] s'/f, ;dfg'kflts k|ltlglwTjsf] s'/f cfh h'g ¿kn] p7]sf] 5 . g]skf -Pdfn]_n] oL s'/fx¿nfO{ gh/cGbfh ug'x'“b}g . ax'dtsf] ;/sf/ / cNkdtsf] ljkIf eGg] s'/f / ;xdtLo k|0ffnLsf af/]df klg ax; rnfpg' h?/L 5 . cf7f}“ /fli6«o dxflwj]zgn] oL sltko s'/fx¿df Wofg lbg h?/L 5 .

) clxn] kf6L{leq gLlt, l;4fGt / sfo{qmdsf] b[li6sf]0fn] s'g} c;xdlt 5}g . To;}n] kf6L{leq gLltut ¿kn] u'6–pku'6 5}g . t/ kb, k|lti7f / h'“ufsf lglDt u'6–pku'6 agfpg' x'“b}g / sfo{stf{x¿n] klg To:tf] k|j[lQnfO{ ;fy lbg'x'“b}g . cf7f}“ dxflwj]zgdf Pp6} b:tfj]h cfpg'k5{ . s]xL g]tfx¿n] sgLs'yLsg km/s dt /fVg'kg]{ l:ylt 5}g . To:tf] km/s dtn] ha/h:t tNnf] :t/;Dd sfo{stf{x¿nfO{ lbUe|ldt ug]{ sfd u5{ . Tolt dfq xf]Og, g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngsf] Oltxf;df g]skf -Pdfn]_ h'g cj:yfdf cf7f}“ /fli6«o dxflwj]zg ub}{5, of] cj:yf kf6L{sf] cfGtl/s hLjgsf lglDt lgs} cK7\of/f] cj:yf xf] . of] cj:yfdf cgfjZos ljjfb, km/sdt, leGgdth:tf s'/fx¿ 3fts x'g]5 . o;a]nf ljutsf] tLtf] cg'ejnfO{ ;a} g]tfx¿n] x]Ssf /fVg'k5{ / sfo{stf{x¿n] klg uDeL/ ¿kn] ;f]Rg'k5{ . u'6–pku'6 slt 3fts x'G5 eGg] s'/f xfdLn] ljutd} cg'ej ul/;s]sf 5f}“ . u'6–pku'6 agfpg] g]tfnfO{ sfo{stf{x¿sf] ;fy–;xof]u gug'{ kf6L{sf] lxtdf x'G5 . sfo{stf{x¿n] ;fy–;xof]u gug]{ xf] eg] g]tfx¿ u'6–pku'6 agfpg] s'/fdf lg?T;flxt x'G5g\ . cf7f}“ dxflwj]zgdf l;ª\uf] kf6L{ Pstfa4 ePsf] ;Gb]z cfdhgtfdf lbg'k5{ . of] g} cfhsf] cfjZostf xf] .

xfd|f] kf6L{leq u0f]z k|j[lQ a9]]sf] 5 . 7"nf g]tfx¿sf] jl/kl/ 3'Dg], rfs8L ug]{, g]tfx¿sf] 3/8]/f wfpg], v'/fkmftL ug]{, lhDd]jf/L k"/f gug]{, sfo{If]q ghfg], ukm u/]/ ;a} 7Ls7fs 5 eGg] k|j[lQnfO{ lg?T;flxt ug'{k5{ . To:tf sfo{stf{x¿sf] d"Nofª\sg To;} cg'¿k ug'{k5{ . g]tfx¿n] sfvf / kfvfsf] Jojxf/ ug'{x'“b}g . u'6aGbLnfO{ k|f]T;flxt ug]{ sfdnfO{ ;Rofpg'k5{ / sfdsf cfwf/df sfo{stf{sf] d"Nofª\sg ug'{k5{ . glhs–6f9fsf], u'6df ;fd]n eP÷gePsf] cfwf/df xf]Og .

g]t[Tj ljsf;df ;xof]u k'U5– pd]z 8f“uL, ;lrj, ;ª\v'jf;ef

) kf6L{df clxn];Dd ;ª\ul7t ePsf ;b:ox¿sf] ;dfg k|ltlglwTj eO;s]sf] 5}g . casf] cf7f}“ dxflwj]zgn] ;a} ju{, If]q, ;d'bfosf sfo{stf{x¿nfO{ ;dfj]z u/]/ n}hfg'k5{ . lxhf]sf] cj:yfdf h] eP klg gof“ sfo{stf{x¿nfO{ ;dfj]z agfP/ k'/fgf–kfsf g]tf ;Nnfxsf/, ;+/Ifs eP/ a:g klg tof/ x'g'k5{ . clxn]sf] ;ª\u7gsf] k|f¿k–ufp“ sld6L, lgjf{rg If]q ;dGjo sld6LnfO{ a9L clwsf/ ;DkGg agfP/ n}hfg'k5{ . dflyNnf] txb]lv tNnf] tx;Dd lgb]{lzt x'g] rf/ txsf] ;ª\u7gfTds k|f¿ksf] ljsf; ug'{k5{ . xfd|f] sld6Lleq cg'zf;gxLgtfsf] ;+:s[lt a9]sf] 5 . xfdLn] a}7sdf a;]/ h] vfnsf gLlt–sfo{qmdx¿ kfl/t u5f}{+, a}7saf6 aflx/ lg:s]kl5 ;a} Psdtn] hfg'k5{ . lg0f{ok|lt c;xdt hf];'s}n] klg a}7sleq g} cfkm\gf s'/f /fVg'k5{ . a}7saflx/ uP/ v08g ug]{ k|j[lQaf6 d'Qm x'g'k5{ . hgtfsf] ax'bnLo hgjfbnfO{ kl/dfh{g u/]/ w]/} sfo{stf{sf] g]t[Tjdf ljsf; u/]/ cufl8 lng cfjZos 5 . xfd|f] ;ª\u7gnfO{ abn]/ ax'kbLo k4ltdf hfg'k5{ . g]t[Tj ljsf;sf nflu of] ;xof]uL x'g]5 . kf6L{sf] g]t[Tjsf] ;jfndf s]xL ;d:of 5 . g]t[TjeGbf tNnf] txn] g]t[Tj ;DxfNbf km]l/ g]t[Tj vf]Hg'kg]{ cj:yf 5 .

) hahnfO{ ;do;fk]If ¿kdf ;'wf/ ug'{k5{ . hahsf df}lns ljz]iftfx¿nfO{ cem ;'b[9 agfpg'k5{ . clxn] xfdL nf]stflGqs u0ftGqsf] l:yltdf k'u]sf 5f}“ . /fhtGqsf] pGd"ng ePsf] 5 . ;dofg's"n s]xL s'/fdf kl/jt{g ug}{k5{ .

) ljutsf dxflwj]zgn] xfdLnfO{ ;r]t agfPsf 5g\ . dxflwj]zg cfp“b} ubf{ sfo{stf{leq 8/ k:g] u/]sf] 5 . s'g g]tfn] s] e"ldsf v]n]/ kf6L{ km'6fpg] / dxflwj]zg ef“8\g] x'g\ ls eGg] lrGtf 5 . o;kflnsf] dxflwj]zg Pstfsf] dxflwj]zg x'g'k5{ eGg] xfd|f] cfjfh 5 . Toxf“ s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s al;/x]sf] 5 . Tof] a}7sn] Psdgf 9ª\un] Pp6} sfo{qmd lnP/ cfpg'k5{ . o;n] s'g} k|sf/sf] ljjfbnfO{ cufl8 ;f/]/ dxflwj]zgsf k|ltlglwx¿nfO{ ljefhg ug'{x'“b}g . s]Gb|Lo sld6Ln] cfkm\gf gLlt / sfo{qmdnfO{ Wofgdf /fv]/ Pp6} gLlt / sfo{qmd cfp“5 eGg] xfd|f] ck]Iff 5 . xfdL olta]nf cToGt ;ª\s6sf] cj:yfdf 5f}“ . ev{/}sf] ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] wSsfn] xfdLnfO{ lrlGtt kf/]sf] 5 . of] dxflwj]zgdf klg Pstf sfod x'g ;s]g eg] o;n] kf6L{nfO{ g} 7"nf] gf]S;fgL ug]{5 . casf] dxflwj]zg k"0f{ ¿kn] ljjfb/lxt agfpg g]tfb]lv sfo{stf{;Ddsf] /rgfTds e"ldsfsf] cfjZostf 5 .

gLltdf k'gMu7g h?/L 5}g– b]j]Gb| bfxfn, ;lrj, emfk

) clxn] p7fOPsf] k'gMu7gsf] ax;nfO{ d}n] k|:6 ¿kdf a'em]sf] 5}g . gLltdf k'gMu7gsf] s'/f plrt xf]Og h:tf] nfU5 . xfdL kf6L{sf] gLlt / sfo{qmdsf] lx;fan] ;d[4 5f}“ . ;ª\u7gsf] gof“ :j¿k / sfo{z}nLdf Jofks kl/jt{g ul/g'k5{ eGg] xfdL sfo{stf{sf] ck]Iff 5 . kf6L{leq sDo'lg:6 hLjgz}nL, sfo{z}nL nf]k x'“b} uPsf] sfo{stf{x¿n] dx;'; u/]sf 5g\ . kf6L{sf] g]t[Tjleq} s}og\ ljs[ltx¿ klg 5g\ . tL ljs[ltx¿nfO{ x6fP/ hgtfnfO{ gof“kg lbg'k5{ . kf6L{sf] gLlt / sfo{qmddf k'gMu7gsf] cfjZostf 5}g . o;nfO{ ;do;fk]If ¿kdf kl/dfh{g u/]/ pGgt agfpg'k5{ . v'nf kl/j]zdf xfdL cfO;s]kl5 k'“hLjfbL / oyfl:yltjfbL zlQm g]kfnL sfª\u|];;“u k|lt:kwf{ ug'{kg]{ cj:yf lyof] . lxhf] k'“hLjfblj?4 ;ª\3if{ ul//x]sf] xfd|f] kf6L{sf cufl8 sDo'lg:6 kf6L{sf] gfddf cfPsf] pu|jfdkGyL, e|djfbL dfcf]jfbL ePsf a]nf xfd|f] ;ª\u7g klg r':t b'?:t x'g'k5{ . xfd|f] kf6L{sf] g]t[Tjdf ljBdfg k'“hLjfbL sfo{z}nLnfO{ x6fP/ hgtfdf leHg] vfnsf] hgd'vL / ;j{xf/f sfo{z}nLsf] ljsf; ug'{k5{ eGg] ck]Iff 5 .

) hahsf] …kl/dfh{gÚ eGg] zAb Tolt plrt gxf]nf . hahnfO{ pGgt agfpg] s'/f xf] . kl/dfh{g eg]/ km]l/ k'/fg} …kl/dflh{t gf}nf] hgjfbÚ cfpg ;S5 . To:tf] vfnsf] kl/dflh{t hgjfb cfjZos 5}g . hgtfsf] ax'bnLo hgjfb g} ;do–;fk]If 5 . dfcf]jfbLh:tf] pu|jfdkGyL kf6L{n] 3'dfp/f] kf/fn] klg hahnfO{ g} c“ufn]sf] 5 . t;y{, hahnfO{ kl/dfh{g eGg' Tolt pko'Qm x'“b}g . o;nfO{ pGgt eg] agfpg'k5{ . /fHosf] k'gM;+/rgf, ;dfj]zL nf]stGqsf] ;+:yfut ljsf;h:tf gof“ ljifonfO{ hahdf ;dfof]hg ug'{k5{ . Tof] g} hahnfO{ pGgt agfpg] k|lqmof xf] . d}n] hahdf kl/dfh{gsf] h?/L b]v]sf] 5}g . hftLo dfldnf;DaGwL xfd|f] b[li6sf]0f :ki6} 5 . hflt, efiff, ;+:s[lt;DaGwL gLlt eg]/ 5}6f}“ dxflwj]zgn] 5'§} gLlt klg kfl/t u/]sf] 5 . o;df ljsl;t gof“ kl/j]zx¿ h:tf] clwsf/sf] af“8kmf“6 / ;dfj]zLsf ljifodf ;fdfGo km]/abn u¥of] eg] dfq} klg k'U5 . ;dfj]zL nf]stGq / /fHosf] k'gM;+/rgfnfO{ d"t{ ¿k lbg] ;Gbe{nfO{ yk]/ n}hfg'k5{ .

) u'6aGbLnfO{ t k"0f{¿kdf cGTo g} ug'{k5{ . t/, cfkm\gf s'/fx¿nfO{ cufl8 a9fp“bf Psn] csf]{nfO{ …u'6Ú u/]sf] cf/f]k nufpg] k'/ftg z}nL sDo'lg:6 kf6L{leq sfdd} 5 . To;nfO{ sfo{stf{n] ;f}xfb|k"0f{ 9ª\un] lng'k5{ . s'g} ;d"xn] cfkm" u'6 ug]{ clg csf]{ ;d"xnfO{ u¥of] eg]/ cf/f]k nufpg] rng klg 5 . Tof] s'/fnfO{ x6fpg'k5{ . cfkm\gf s'/fnfO{ ;ki6 9ª\un] /fVg kfpg'k5{ . ljrf/ /fVgdf s'g} k|sf/sf afwf–cj/f]wx¿ Nofpg' x'“b}g . sfo{stf{ / g]tfsf] aLrdf a;]/ oL ax;x¿ 6'ª\Uofpg'k5{ . olt dfq} eP klg u'6aGbL lg:t]h eP/ ;xL lbzf lnG5 . g]tfx¿n] u'6aGbL u/] eGg] sfo{stf{x¿ g} tL u'6df :jfefljs 9ª\un] ;xefuL x'G5g\ . g]t[Tjn] NofPsf s'/fnfO{ x]l//x]sf sfo{stf{x¿ g]tfsf] km/s–km/s s'/fsf] k5fl8 nfU5g\ . o:tf] cj:yfdf u'6aGbL tnb]lv dfly;Dd ePsf] b]lvG5 . ;f}xfb|k"0f{ jftfj/0fdf ljrf/ ePdf To:tf] vfnsf] ;d:of cfp“b}g . /, u'6aGbL klg Jojl:yt x'G5 . kf6L{ s]Gb|b]lv tn;Dd cfkm\gf s'/fx¿ /fVg] ;xh jftfj/0f x'g'k5{ . sltko s'/f bafa lbP/ dfq} kf6L{sf] g]t[Tjn] ;'Gg] k|j[lQsf] ljsf; ePsf] 5 . sfo{stf{n] p7fPsf] ;xL s'/fsf] ;'g'jfO ug]{ kl/kf6Ls]f klg ljsf; ug'{k5{ . hf] clxn];Dd eO/x]sf] 5}g . cfkm\gf] s'/fsf] ;'g'jfO gePkl5 sfo{stf{x¿n] klg u'6sf] cfjZostf dx;'; ug{ yfn]sf 5g\ . t;y{, g]t[Tjn] Ps hgf jf Pp6f sld6Ln] p7fPsf s'/fx¿nfO{ klg ;'Gg] vfnsf] jftfj/0f agfpg'k5{ . o:tf] ;+:s[ltsf] clxn];Dd ;'?jft} ePg .

g]t[Tjsf] 6Ss/df ;d:of 5– ozf]bf clwsf/L, ;b:o, sf];L

) kf6L{sf] /fli6«o sfo{stf{ e]nfdf ;ª\u7g, gLlt / sfo{z}nLsf] k'gMu7gsf] kIfdf hf]8bf/ cfjfh p7]sf] 5 . kf6L{nfO{ gof“ 9ª\un] n}hfg'kg]{ cfjZostf klg 5 . ;ª\u7gsf] k'gMu7gsf] ljifo t o;cl3 g} p7]sf] lyof] . ljsl;t /fHosf] k'gM;+/rgf / kf6L{leq ;dfj]zLs/0fsf] cfjZostf dx;'; ul/Psf a]nf ;ª\u7gnfO{ gof“kg lbg}k5{ . kf6L{sf] k'/fgf] ;ª\u7gfTds 9/f{nfO{ gof“ 9+un] ljsf; ug'{k5{ eGg] xfd|f] ;f]r 5 . ;ª\u7g ;'b[9Ls/0fs} nflu kf6L{ ;ª\u7gsf] g]t[Tjdf klg kbLo lhDd]jf/Lsf] af“8kmf“6 u/]/ hfg'kg]{ cfjZostf b]lvPsf] 5 . To;/L g} xfd|f] sfo{z}nLdf klg clnslt ;d:of cfPsf] 5 . kf6L{n] e"ldut cj:yfdf /x“bf h'g /km\tf/sf ;fy ;ª\u7g ;'b[9Ls/0fdf uPsf] lyof], clxn] v'nf /fhgLltdf cfO;s]kl5 Tof] h'emf¿kg x/fPsf] 5 . hgtfsf] aLrdf h'g ¿kn] ;ª\u7gsf] lj:tf/ x'g'kYof]{, Tof] 9ª\un] ePsf] 5}g . dflysf] g]t[Tjb]lv tn;Dd hgtfsf] aLrdf hfg] 7f]; vfnsf sfo{qmd / sfo{gLltx¿ agfP/ cfpg'k5{ . sfo{z}nLdf b]lvPsf s]xL sdL–sdhf]/LnfO{ ;'wf/]/ hgtfsf] aLrdf hfg'k5{ eGg] dnfO{ nfu]sf] 5 . ca sfd ug]{ sfo{stf{x¿nfO{ sfo{sf/L lhDd]jf/L lbP/ sfo{If]qdf v6fpg'k5{ . sfo{stf{sf] of]Uotf, Ifdtf, sfo{s'zntfsf cfwf/df lhDd]jf/L tf]lsg'k5{ . ca dfgfy{ kbn] ;ª\u7g xf“Sg ;ls“b}g . ca kf6L{ ljwfgn] sfo{stf{sf] of]Uotfsf cfwf/df kl/efiff ug'{k5{ .

) hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] sfo{qmdnfO{ g} kl/dfh{g u/]/ hfg'k5{ eGg] xf]Og . clxn] gof“ ;Gbe{df p7]sf sltko ljifox¿nfO{ yk ;Gbe{df p7]sf sltko ljifox¿nfO{ yk ug{ ;lsG5 . hahnfO{ cem gof“ prfOsf ;fy cufl8 n}hfg'k5{ eGg] ;Gbe{df oL ;a} ljifox¿ p7]sf x'g\ . hahsf] ljrf/ / sfo{qmdnfO{ TofUg] xf]Og . hahsf] sfo{qmd cfp“bf / clxn]sf] kl/l:yltdf w]/} s'/fx¿ ablnPsf 5g\ . ;+j}wflgs /fhtGq /x“bf hahsf] sfo{qmd cufl8 ;fl/Psf] lyof] . clxn] d'n's ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGqdf k|j]z ul/;s]sf] 5 . /fHo k'gM;+/rgf / ;dfj]zLs/0fsf] lbzfdf xfdL uO;s]sf 5f}“ . gof“ cj:yfdf ylkPsf oL ljifonfO{ ToxL 9ª\un] kf6L{sf] gLlt / sfo{qmd klg ;dfj]z u/]/ hfg'k5{ . hahnfO{ ;d[4 ug{sf nflu sfof{Gjogsf] kIfdf hf]8 lbg'k5{ . hahsf] d"n efjgf, o;sf] ;}4flGts–j}rfl/s kIf / p2]Zo hgtfsf] txdf klg k|:6 x'g'k5{ . hah sfof{Gjogsf] kIf lkmtnf] 5 . sfof{Gjog kIfnfO{ bx|f] agfpg'k5{ .

) u'6–pku'6 lg:t]hsf nflu g]tf / sfo{stf{x¿ g} lhDd]jf/ 5g\ . d lxhf]b]lv g} o:tfvfn] u'6–pku'6sf] kIfdf 5}g . clxn] klg kf6L{sf] ljrf/, l;4fGt / sfo{qmddf Tolt ljjfb b]lvGg . Pdfn]df hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf ljifodf km/s ljrf/ cfPsf 5}gg\ . ljrf/df ;d:of 5}g . lxhf]b]lv g} g]t[Tjsf] 6Ss/df ;d:of b]lvG5 . g]tfx¿ afem]/ eGbf klg ;Gt'lng 9ª\un] ldn]/ cfpg'xf];\ eg]/ g]tfx¿nfO{ bafa lbO/x]sf 5f}“ . kbLo lhDd]jf/LnfO{ af“8kmf“6 u/]/ cufl8 uPdf kf6L{leq} u'6–pku'6sf] cj:yf cfp“b}g . ;a} g]tfx¿nfO{ pgLx¿sf] of]Uotf–Ifdtf cg';f/sf] lhDd]jf/L lbP/ cf7f}“ dxflwj]zgnfO{ Pstfsf] dxflwj]zg agfpg'k5{ . Pdfn]sf] g]t[Tjleq ;a}sf] ljlzi6 vfnsf Ifdtf 5g\ t/ ;a} kIfnfO{ ldnfP/ hfg'k5{ . g]tfsf ;fy} sfo{stf{df klg s]xL ;d:ofx¿ 5g\ . g]tfx¿sf] u'6–pku'6df pgLx¿ klg ;xefuL x'G5g\ . o:tf] vfnsf] ;d:ofnfO{ of] dxflwj]zgaf6 cGTo u/]/ hfg'k5{ . g]t[Tj, gLlt / l;4fGtsf] ljifodf dxflwj]zgn] clGtd km};nf u5{ . /, l;ª\uf] kf6L{kª\lQmn] To;nfO{ :jLsf/]/ hfg'k5{ . dxflwj]zgkl5sf] g]t[Tjn] klg dxflwj]zgsf] km};nfnfO{ :jLsf/]/ hfg'k5{ .

 2009© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use