a'6jndf dfgj;fu/ pln{Psf] lbg
lji0f' l/hfn÷a'6jnaf6
g]skf -Pdfn]_ sf] cf7f}“ dxflwj]zgdf cfof]hsx¿n] tLg nfv hgtf cfp“5g\ eg]sf] ;'Gbf ;fob w]/}n] ljZjf; u/]sf lyPgg\ . t/, ;f]daf/ pb\3f6g sfo{qmd x]bf{ of] s'/f gkTofpg] sf]xL ePg . Pdfn]sf sfo{stf{sf] pT;fxsf] t s'/} 5f]8f}“, pgLx¿sf] pkl:ylt g} ck"j{ lyof] . 7"nf ;efx¿ ug{df Voflt sdfPsf] Pdfn]n] a'6jndf dfgj;fu/ ptf/]/ ;xofqL /fhgLlts bnx¿nfO{ klg cfkm\gf] ;'b[9Ls/0fsf] ;Gb]z lbPsf] 5 .
dxflwj]zg pb\3f6g kmfu'g % ut] lbp“;f] ! ah] ug]{ to ePsf] lyof] . 6f9f6f9faf6 cfPsf nfvf}“ hgtfsf] cfjthfjtnfO{ Vofndf /fv]/ cfof]hsx¿n] ;dod} sfo{qmd ug]{ tof/L u/]sf lyP . t/, ;xefuLx¿sf] rfk olt w]/} eof] ls cfof]hsx¿n] ;Dk"0f{ tof/Lkl5 klg sfo{qmd:yndf kfx'gfx¿ cfpg g;s]sf sf/0f cfwf 306f l9nf] ug{ afWo x'g'k¥of] .
sfo{qmddf g]skf -Pdfn]_ sf g]tfafx]s dfcf]jfbLsf k|wfgdGqL tyf dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn, sfª\u|]; ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf, ;+ljwfg;efsf cWoIf ;'jf; g]Djfª, dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbj, /fli6«o hgzlQm kf6L{sf cWoIf ;"o{axfb'/ yfkf, t/fO{–dw]; nf]stflGqs kf6L{sf dxf;lrj x[bo]z lqkf7L, ;b\efjgf kf6L{sf cWoIf tyf dGqL /fh]Gb| dxtf], /fk|kfsf dxfdGqL bLks af]x/f, dfn]sf cWoIf ;LkL d}gfnL, g]skf -;+o'Qm_ sf cWoIf rGb|b]j hf]zL, /fli6«o hgdf]rf{sf cWoIf lrqaxfb'/ s];Lnufotsf g]tfx¿n] ;Daf]wg u/]sf lyP .
sfo{qmdsf] k|f/Dedf cWoIftf ub}{ d"n Joj:yfkg sld6Lsf ;+of]hs tyf :yfoL sld6Lsf ;b:o e/tdf]xg clwsf/Ln] ;a} bnx¿n] ldn]/ /fhtGq ;dfKt ePsf] / clxn] klg bnx¿aLrsf] Pstf clgjfo{ ePsf sf/0f cfkm\gf] kf6L{n] ;a} kf6L{sf zLif{:y g]tfx¿nfO{ Ps} 7fp“df /fv]/ ;Gb]z lbgsf nflu af]nfPsf] atfpg'eof] .
sfo{qmd /fli6«o hg;f+:s[lts d~rsf snfsf/x¿n] ljZje/sf sDo'lg:6x¿n] ufpg] cGt/f{li6«o uLt ufPsf lyP .
olt w]/} dflg;
laxfg ( ah]b]lv g} dflg;x¿ ;ef:yn a'6jnd08kdf k|j]z ug{ ;'? u/]sf lyP . cfcfkm\gf e]ife"iff;lxt ;efdf efu lng cfPsf ;d"xx¿nfO{ leq k:gsf nflu 306f}“ s'g'{k/]sf] lyof] . ( ah]b]lv ;'? ePsf h'n';x¿ k|j]z ug]{ qmd $ ah];Dd klg ;lsPsf] lyPg .
;a}sf] d'vdf Pp6} zAb em'l08Psf] kfOGYof], …cxf] † olt w]/} dflg; Pp6} 7fp“df klg h'6\g ;S5g\ †Ú
afhfufhf, gfrufg / cg]sf}“ ¿kdf l;“ufl/Psf dflg;x¿sf xftdf Pdfn]sf] ;"o{ lrx\g b]lvGYof] . ;fgf gfgLb]lv a[4x¿;Ddn] dxflwj]zgdf ;lqmo ;xeflutf b]vfPsf lyP .
a'6jn ;'t]g
cfOtaf/b]lv g} a'6jndf Jofks rxnkxn lyof] . 6f9f6f9faf6 a; r9]/ cfPsf ;xefuLx¿ cfOtaf/sf] dWo/fltb]lv a'6jn cfpg yfn]sf lyP . ;of}“ a;x¿sf] nsf]{n] ubf{ a'6jndf /ftel/ a]Un} rxnkxn lyof] . a;x¿sf] cfjfh dfq xf]Og, dflg;x¿sf] sNofªdNofªn] /fltb]lv g} ;x/ hfuf lyof] . k"j{b]lv klZrd;Ddsf ;xefuLx¿ a'6jndf gof“ b]lvGy] .
a'6jnsf k;nx¿ /fte/ v'nf b]lvGy] . dlb/f lgif]lwt a'6jnsf k;nx¿df lrof vfg] dflg;x¿sf] eL8 b]lvGYof] .
oftfoft aGb
Pdfn]sf] dxflwj]zgsf sf/0f ;f]daf/ a'6jnsf oftfoft k"0f{ ¿kdf aGb lyof] . aflx/af6 cfpg] a;x¿nfO{ klZrddf ltgfp vf]nf / k"j{df /fdgu/eGbf cl3 g} /f]lsPsf] lyof] . n'lDagL c~rnsf oftfoft Jofj;foLx¿n] Pdfn]sf] cg'/f]wdf ;f]daf/ cfkm\gf lgoldt a;x¿ grnfP/ …So' k|mLÚ df rnfPsf lyP . x'g t w]/}h;f] ;jf/L ;fwgx¿ Pdfn]sf :yfgLo sfo{stf{x¿n] l/he{ u/]sf lyP .
a'6jnsf] ;efdf efu lng rf/xhf/ b'O{;o ;jf/L ;fwgx¿ a'6jn cfOk'u]sf lyP . pgLx¿sf] kfls{ªsf nflu a'6jn ;x/eGbf Ps lsnf]ld6/ k"j{df vfnL d}bfgsf] Joj:yf ul/Psf] lyof] .
;Dk"0f{ a'6jnsf] ;dy{g
Pdfn]sf] dxflwj]zg ;kmn agfpg a'6jnaf;Lx¿sf] pNn]vgLo ;xof]u /x]sf] b]lvGYof] . /fhgLlts bnx¿ Ps csf{sf] cfnf]rgfdf dfq ;Lldt x'G5g\ eGg] efjgfaf6 dfly p7]/ sfª\u|];n] t dxflwj]zgsf] k|j]zåf/sf] glhs} ;kmntfsf] sfdgf;lxt t'n 6f“u]sf] lyof] .
Tolt dfq xf]Og, z'qmaf/ ;ft bnsf] a}7s a;L dxflwj]zgsf a]nf s'g} lsl;dsf aGb, x8\tfn, rSsfhfdh:tf cj/f]wd"ns sfo{qmd gug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] . To;cl3 a'6jnsf] zª\s/gu/, ;fnem08L / gjnk/f;Lsf] ;'gjndf ePsf aGbx¿ ;j{bnLo k|oTgd} v'n]sf lyP .
jfx † :jod\;]js
Pdfn]n] dxflwj]zgsf nflu ;Dk"0f{ ;+/rgf gof“ lgdf{0f ul/Psf] xf] . d~r, k|j]zåf/, ldl8of ;]G6/, aGb;q xnnufotsf ;a} ;+/rgfx¿ Pdfn]n] :jod\;]jsx¿sf] ldlxg]tdf tof/ u/]sf] xf] . dxflwj]zgsf ;+/rgfx¿ lgdf{0fsf] l8hfOg OlGhlgo/ e/t kxf/L / 1fgk|;fb cof{nsf] 6f]nLn] agfPsf] xf] .
dxflwj]zg:yn tof/ ug{sf nflu ;f9] tLg;o :jod\;]jsx¿ /ftlbg v6]sf lyP . lkmN8 sdfG8/ ljgf]b >]i7sf] g]t[Tjdf v6]sf tL :jod\;]jsx¿n] aufPsf] kl;gf b]Vbf nfUYof], …dfS;{n] ;+;f/ >dhLjLx¿sf] sf“wdf plePsf] lgisif{ To;} lgsfn]sf /x]g5g\ .Ú
a]n'sL;Dd gb]lvPsf ;+/rgfx¿ PsfPs laxfg tof/ ePsf b]Vbf cfZro{ nfUYof] . oL ;a} sfdnfO{ g]t[Tj lbg'ePsf] lyof], Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o lji0f' l/dfnn] . x'g t pxf“sf] lhDdf d~r Joj:yfkg lyof] . t/, lkmN8df v6]kl5 hxf“ ;d:of b]vf k5{, Toxf“ lji0f' l/dfn clgjfo{ x'g'ePsf] lyof] . sfd ul//x]sf dhb"/x¿nfO{ klg pxf“sf] pkl:ylt k|]/0ffbfoL x'GYof] . lhkmG6 s;/L Jojl:yt ePsf] /x]5 / Pdfn]leq p;sf] …bfbflu/LÚ lsg rNbf] /x]5 eGg] s'/f dxflwj]zg:yn x]bf{ :ki6 x'GYof] .
;'/Iffsf] kof{Kt Joj:yf
dxflwj]zgnfO{ ;'/lIft agfpgsf nflu Pdfn]n] ;'?b]lv g} ldlxg]t u/]sf] lyof] . ;]gf, k|x/L, ;z:q k|x/L / /fli6«o cg';Gwfg ljefusf pRr clwsf/Lx¿;“u af/Daf/ 5nkmn ug'{sf ;fy} dxflwj]zgsf] leqL / aflx/L ;'/Iffsf nflu Pdfn]n] of]hgf agfPsf] lyof] . To;cg';f/ pb\3f6g ;df/f]xsf] aflx/L ;'/Iffsf] lhDd]jf/L k|x/Ln] lnPsf] lyof] eg] leqL ;'/Iff Pdfn]sf :jod\;]jsx¿n] . pb\3f6g sfo{qmdsf] lbg b'O{ xhf/eGbf a9L :jod\;]jsx¿ kl/rfng ul/Psf] Pdfn]n] hgfPsf] 5 .
aflx/af6 cfpg] ;jf/L ;fwgnfO{ ;'/IffsdL{n] gfsfgfsfdf hf“r u/]sf lyP . k|x/Ln] u:tLdf s8fO u/]sf] lyof] eg] ;Defljt vt/fsf af/]df k"j{;t{stf ckgfOPsf] lyof] .
cfsif{s dxflwj]zg:yn
a'6jnd08kdf /x]sf] @@ la3f hldgnfO{ Pdfn]n] a9LeGbf a9L pkof]u u/]sf] lyof] . To; hldgsf] k"j{kl§sf] e"efunfO{ af“;n] af/]/ Pdfn]n] dxflwj]zg xftf agfPsf] lyof] . h;leq lyP, lrqsnf :yn, lstfax¿sf :6n, ldl8of ;]G6/, u0ftGq :tDe, dfS;{sf] d"lt{, k'iknfn, dgdf]xg clwsf/L / dbg e08f/Lsf d"lt{, 5nkmn sIfx¿, cltly sIf, ef]hgu[x, zf}rfno, kf]v/L, klxnf] dxflwj]zgb]lvsf P]ltxfl;s ;Gbe{x¿ hgfpg] ;fdu|Lx¿, k|tLIffno / dxflwj]zgsf] aGb;q xn . oL ;a} ;+/rgfx¿ c:yfoL x'g\, u0ftGq :tDeafx]s . g]kfndf u0ftGq :yfkgf ePsf] jif{ dxflwj]zg x'g nfu]sf sf/0f Pdfn]n] n'lDagLaf;Lsf nflu pkxf/:j¿k ;f] :tDe lgdf{0f u/]sf] hgfPsf] 5 . :tDesf] pb\3f6g dxf;lrj emngfy vgfnn] ;f]daf/ laxfg !! ah] ug'{ePsf] lyof] .
dxflwj]zg:yndf sDo'lg:6 ljrf/wf/fsf ;+:yfks dfS;{, Pª\u]N;b]lv g]kfn sDo'lg:6 kf6L{sf ;+:yfksx¿ k'iknfn, lg/~hguf]ljGb a}B, g/axfb'/ sdf{rfo{ / df]tLb]jL >]i7sf cfsif{s t:jL/x¿ /flvPsf 5g\ . Tolt dfq xf]Og, klxnf] dxflwj]zgb]lv ;ftf}“ dxflwj]zg;Ddsf ;ª\lIfKt emnsx¿ Toxf“ /flvPsf 5g\ . dfG5]nfO{ ;lDemgsf nflu klg ;lhnf] x'G5, g]skfsf] ljut
hgg]tf dbg e08f/L / s'zn ;ª\u7s hLj/fh cfl>tsf t:jL/x¿sf ;fy} pxf“x¿;“u ;DalGwt hfgsf/L klg dxflwj]zgdf cfsif{s ¿kdf /flvPsf] 5 . olt ;fdu|L x]bf{ klg ;xefuLn] ;lhn} Pdfn]sf] ljutsf af/]df cf“sng ug{ ;S5 .
Ps 306fdf vfgf v'jfpg] Joj:yf
g]skf -Pdfn]_ sf al/i7 g]tf dfwj g]kfn;“u 7\ofSs} gfd ldNg] Jofj;foLn] vfgfsf] Joj:yf u/]sf 5g\ . pgsf cg';f/ Psxhf/ cf7;o !^ k|ltlglwsf ;fy} :jod\;]js u/L b'O{xhf/ kf“r;o hgfnfO{ Ps 306fleq vfgf v'jfOg] 5 . laxfg ;ftb]lv cf7ah];Dd vfhf, lbp“;f] !@ b]lv Psah];Dd laxfgsf] vfgf, kf“rah] lrof–la:s'6 / a]n'sL ;ftb]lv cf7ah];Dd vfgf vfg] Joj:yf ldnfOPsf] pgn] atfP .
cfjf;sf nflu a'6jnsf ;Dk"0f{ xf]6n / cltlyu[xx¿ Pdfn]n] lnPsf] 5 . Toltn] gk'u]/ e}/xjf / n'lDagLsf k;nx¿ klg …a'sÚ ul/Psf] 5 . tL 7fp“x¿n] gk'Ug] k|ltlglwx¿nfO{ a'6jnsf sfo{stf{sf] 3/df /fVg] Joj:yf ul/Psf] Pdfn]n] hgfPsf] 5 .
g]t[Tj Ps} 7fp“df
Pdfn]n] :yfoL sld6Lsf ;a} g]tfx¿nfO{ a;kfs{glhssf] …Go' O/fÚ xf]6ndf a:g] Joj:yf ldnfPsf] 5 . g]tfx¿nfO{ ;'/Iffsf lx;fan] ;d]t Pp6} 7fp“df /flvPsf] atfOPsf] 5 . t/, :yfoL sld6L ;b:o s]kL cf]nL eg] dxflwj]zg:ynglhs} /fhs'df/ >]i7sf] 3/df a:g'ePsf] 5 .
k|x/Ln] g]tfx¿sf] ;'/Iffsf nflu cª\u/Ifs -kLP;cf]_ sf] klg Joj:yf u/]sf] 5 . dxf;lrj emngfy vgfn, al/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfn, s]kL cf]nL, e/tdf]xg clwsf/L, ;fxgf k|wfg, O{Zj/ kf]v/]n / k|bLk g]kfnnfO{ cª\u/Ifs pknAw u/fOPsf] 5 .
$#) ljb]zL
sfo{qmddf Ps;o %$ b]zsf sDo'lg:6, >lds / ;dfhjfbL u/L b'O{;o @! Kff6L{sf rf/;o #) hgf ljb]zL cltlyx¿ ;xefuL lyP . dxflwj]zgdf sDo'lg:6 kf6L{ ckm aª\unfb]z, js{;{ kf6L{ ckm aª\unfb]z, ;f];ln:6 kf6L{ ckm aª\unfb]z, rLlgof“ sDo'lg:6 kf6L{, ef/tLo sDo'lg:6 kf6L{ -dfS;{jfbL_, ef/tLo sDo'lg:6 kf6L{, ef/tLo sDo'lg:6 kf6L{ -dfn]_, cn OlG8of km/jf8{ Ans, O/fsL sDo'lg:6 kf6L{, sDo'lg:6 kf6L{ ckm kfls:tfg, sDo'lg:6 kf6L{ ckm >Lnª\sf, h]eLkL ->Lnª\sf_, sDo'lg:6 kf6L{ leotgfd, PdPnkL8L -hd{gL_, hL;LkL -hd{gL_, s]s]oL -u|L;_, l/kmfpG8];g -O6fnL_, ;f];ln:6 n]km\6 kf6L{ -gj]{_, sDo'lg:6 kf6L{ ckm /l;of, n]km\6 kf6L{ -:jL8]g_, sf]l/ofnL >lds kf6L{ / sDo'lg:6 kf6L{ ckm :k]gsf cltlyx¿ ;xefuL ag]sf lyP . kfls:tfg, lkmgNofG8, a|flhn, :jL8]g, nfcf];, hfkfg, k|mfG; / a]lNhodsf ljleGg kf6L{x¿n] lnlvt z'esfdgf k7fPsf lyP .
;xefuLdWo] rLlgof“ sDo'lg:6 kf6L{sf ljb]z ljefusf pkdGqL ln xf]ªsfO{, ef/tLo sDo'lg:6 kf6L{ -dfn]_ sf dxf;lrj bLkª\s/ e§frfo{nufotn] af]Ng'ePsf] lyof] .
htftt} :jfutåf/
Pdfn]sf] dxflwj]zgsf ;xefuLx¿nfO{ :jfut ug{sf nflu a'6jndf dfq xf]Og, To;eGbf 6f9f–6f9f;Dd klg :jfutåf/x¿ lgdf{0f ul/Psf] 5 . slknj:t'sf] rGb|f}6fb]lv lrtjgsf] gf/fo0fu9;Dddf ;of}“ :jfutåf/x¿ lgdf{0f ul/Psf 5g\ . a'6jnsf s'g} leQf vfnL b]lv“b}gg\ . k|j]zåf/df lgld{t lhkmG6sf] u]6 ljz]if ¿kdf cfsif{s 5 .
Pdfn]sf] k|z+;f
sfo{qmddf k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] Pdfn]sf] v'n]/ k|z+;f u/] . ljutdf /f]Nkf, nvgpm x'“b} lbNnL;Dd Pdfn];“u jftf{ ePsf] pNn]v ub}{ pgn] b'a}sf] nIo ;dfh ¿kfGt/0f /x]sf] pNn]v u/] . Pdfn]sf tTsfnLg dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnsf] gfd} ln“b} pgn] eg], …sd/]8 dfwjs'df/ g]kfnn] a8f] uDeL/tfsf ;fy xfdL;“u s'/fsfgL ug'{ePsf] lyof] .Ú
sfª\u|]; ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] klg Pdfn]sf] k|z+;f u/] . pgn] Pdfn];“u sfo{ut Pstf eO/x]sf] pNn]v ub}{ cfh}af6 ;xdltsf] /fhgLlt ;'? x'g] 3f]if0ff u/] . sfo{qmddf af]Ng] c¿ g]tfx¿n] klg ;xdltdf hf]8 lbPsf lyP .
sfo{qmddf h] b]lvof]
) Pdfn]sf s]Gb|Lo ;b:o eLd /fjnn] ljb]zL cltlyx¿sf] kl/ro;lxt cf;gu|x0f u/fpg'ePsf] lyof] . rLlgof“ g]tfsf] efif0f klg /fjnn] g} g]kfnLdf cg'jfb ug'{ePsf] lyof] .
) sfo{qmddf sfª\u|]; ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf ;aeGbf l9nf] cfP/ ;aeGbf l56f] hfg'ePsf] lyof] . cGtem“} sf]O/fnfn] ;efkltnufot s;}nfO{ klg ;Daf]wg gu/L Psd'i6 …g]tfx¿ tyf bfh'efO–lbbLalxgLÚ eGg'eof] .
) al/i7 g]tf s]kL cf]nL / jfdb]j uf}td h'n'';df hfg'ePg . pxf“x¿ ;Lw} d"nåf/af6 d~rdf k|j]z ug'{ePsf] lyof] . pxf“x¿;“u} sfo{stf{ / ;'/IffsdL{sf] 7"nf] x'n b]lvGYof] .
) cTolws ;xefuL ePsf sf/0f df]afOnn] sfd gu/]kl5 g]kfn 6]lnsdn] ;ef:yndf uf8Ldf c:yfoL 6fj/ /fv]sf] lyof] .
) ;b\efjgf kf6L{sf cWoIf tyf cfk"lt{dGqL /fh]Gb| dxtf]n] lxGbLdf af]Nbf x'l6ª ePkl5 ;~rfns /fdgfy 9sfnn] dfOs lnP/ ;xefuLx¿nfO{ cltlysf] ;Tsf/ ug{ cfu|x u/] klg s;}n] dfg]gg\ / nuftf/ x'l6ª eO/x\of] . clGtddf pgL g]kfnLdf af]Ng afWo eP .
cf7f}+ dxflwj]zg / xfd|f] bfloTj
dfwjs'df/ g]kfn
!= d'n's P]ltxfl;s kl/jt{gsf] dxŒjk"0f{ r/0faf6 cl3 al9/x]sf a]nf xfdL xfd|f] kf6L{sf] cf7f}“ /fli6«o dxflwj]zg ug{ uO/x]sf 5f}“ . o'uLg kl/jt{gdf dxŒjk"0f{ g]t[Tj k|bfg ug]{ / zflGt k|lqmofnfO{ ;fy{s lgisif{df k'¥ofpgsf nflu cu|0fL e"ldsf v]Ng] kf6L{ ePsf sf/0fn] dfq xf]Og, g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ nf]stfGqLs/0f ug]{ cu'jf kf6L{ ePsf sf/0fn] klg xfd|f] dxflwj]zgk|lt cGo /fhgLlts bn / cfdhgtfsf] rf;f] / ;/f]sf/ /xg' :jfefljs 5 . cf7f}“ dxflwjz]gdf xfdL s] u5f}{+ < g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ s'g lbzfdf cufl8 n}hfG5f}“ < pu|jfdkGyL c/fhstf / blIf0fkGyL oyfl:yltjfbnfO{ k/f:t ug{sf nflu cfkm"nfO{ s;/L tof/ kf5f}{+ < /, cfkm\gf] ;kmntf÷c;kmntfnfO{ s;/L s]nfp“5f}“ < oL ljifox¿sf] ;]/f]km]/f]d} ;a}sf] Wofg xfd|f] dxflwj]zglt/ cfslif{t ePsf] 5 .
@= g]kfn sDo'lg:6 kf6L{ -g]skf_n] ^) jif{ nfdf] ofqf kf/ u/]sf] 5 . o; cjlwdf xfdLn] ljleGg ptf/–r9fj kf/ u/]sf 5f}“ . @))^ ;fndf :yflkt g]skfn] cfkm"nfO{ g]kfnsf] nf]stflGqs cfGbf]ngsf] cu|b:tfsf ¿kdf :yflkt u/]sf] tYo s;}af6 l5k]sf] 5}g . g]kfnsf] sDo'lg:6 cfGbf]ngsf] Oltxf; eg]s} Tofu / alnbfgsf] Oltxf; ePsf] 5 . xfd|f s}of}“ jL/ of]4fx¿n] d'n's / hgtfsf nflu Hofg ck{0f u/]sf 5g\ . xfdLn] g]kfnL hgtfnfO{ cfGbf]lnt agfP/ pgLx¿sf xs–clwsf/ k|flKtsf nflu hgtfdf ;ª\3if{ ug{ r]tgf hfu/0fsf] ce"tk"j{ ljsf; u/]sf 5f}“ . oxL hudf pleP/ g]kfndf /fhgLlts–;fdflhs kl/jt{gsf sfo{;"rLx¿n] lg0ff{os dxŒj kfPsf 5g\ . kmn:j¿k d'n'sdf :jfwLg, ;fj{ef}d / cv08 nf]stflGqs u0ftGq :yfkgf ug{ xfdL ;kmn ePsf 5f}f . ))& ;fnb]lv p7]sf] ;+ljwfg;efsf] d'2fn] lg0ff{os ljho xfl;n ug'{df sDo'lg:6 cfGbf]ngs} k|d'v g]t[TjbfoL e"ldsf /x]sf] 5 .
#= g]skfn] :yfkgfb]lv g} cfkm"nfO{ nf]stflGqs cfGbf]ngsf] cleGg cª\usf ¿kdf :yflkt u/]sf] 5 . gful/s clwsf/sf] kIfkf]if0f;lxt :yfkgf ePsf] o; kf6L{n] )!) ;fndf cfkm\gf] klxnf] dxflwj]zgaf6 …hgtfsf xftdf ;jf]{Rr clwsf/Úsf] sfo{gLltnfO{ cl3 ;f/]sf] lyof] . ))& ;fndf clehftjuL{o ;fdGtju{sf xftaf6 zf;g;Qf vf]l;P klg hgtfsf] clwsf/ :yflkt gePsf] l:yltdf To; cfGbf]ngnfO{ cl3 a9fpgd} sDo'lg:6 kf6L{n] cfkm"nfO{ lqmofzLn u/fPsf] lyof] . To; cjlwdf kf6L{n] ;fdGtjfbsf] cfwf/ ;dfKt kfg{sf nflu :yfgLo :t/df ju{;ª\3if{sf cg]s z[ª\vnfx¿ ;~rfng u/]sf] lyof] . )!& ;fnsf] zfxL …s"Ú kl5 kf6L{df JofKt /fhfjfbLx¿sf] 3';k}7nfO{ ;dfKt kfb}{ kf6L{n] cfkm"nfO{ nf]stflGqs cfGbf]ngdf ;dflxt u/]sf] lyof] .
$= g]skf :yfkgfsfnb]lv g} /fli6«o :jtGqtf, :jfledfg / ;fj{ef}d;Qfsf nflu n8\b} cfPsf] 5 . ;a}vfn] ljb]zL x:tIf]k, lyrf]ldrf], bdg / cf}klgj]lzs zf]if0faf6 d'n'snfO{ d'Qm ug]{ cfkm\gf] 3f]lift k|lta4tf cg'¿k kf6L{n] /fli6«otflj/f]wL k|To]s sbdsf lj?4 cfkm"nfO{ ;zQm ¿kn] pEofp“b} cfPsf] 5 . )!! sf] sf];L ;Demf}tf / )!^ sf] u08s ;Demf}tfsf lj?4 oxL kf6L{n] hgtfnfO{ ;r]t, hfu?s / cfGbf]lnt agfPsf] lyof] . k~rfotsfndf klg ;':tf–dx]zk'/b]lv cg]s vfnsf cfGbf]ngsf] cu'jfO xfd|} kf6L{n] u/]sf] lyof] . Tolt dfq xf]Og, ax'bnLo k|hftGqsf] :yfkgfkl5 )$* ;fndf ;DkGg /fli6«o lxtljk/Ltsf] 6gsk'/ ;lGwsf] xfdLn] ;zQm ¿kdf lj/f]w u/]sf lyof}“ . g]kfnL e"lddfly x'g] h'g;'s} cltqmd0f slxNo} :jLsf/ gug]{ uf}/jdo k/Dk/f xfdLn] g} sfod u/]sf 5f}“ .
%= )$^ sf] hgcfGbf]ngnfO{ ;kmntfdf k'¥ofpg xfd|} kf6L{sf] cu|0fL e"ldsf /x]sf] lyof] . hgtfnfO{ of]hgfa4 ¿kdf cfGbf]ngdf ptfg]{ sfo{sf] cu'jfO xfd|} kf6L{n] u/]sf] lyof] . b]zJofkL ¿kdf /x]sf] qmflGtsf/L zlQmsf] 5l/Psf] h'emf¿kgnfO{ Pslqt u/L of]hgfa4 ¿kdf cfGbf]ngdf nufP/} xfdLn] lg/ª\s'z k~rfotL Joj:yfnfO{ k/f:t ug{ ;s]sf lyof}“ . hgcfGbf]ngsf] kl/0ffd:j¿k )$& sf] ;+ljwfg lgdf{0f ubf{ xfdLx¿n] ;zQm x:tIf]k u/]sf lyof}“ . Tolta]nfsf] zlQm ;Gt'ngsf] ljlzi6 cj:yfnfO{ b[li6ut u/L hgcfsfª\Iffadf]lhdsf] ;+ljwfg ag]sf] lyof] . t/, xfdLn] cfkm\gf] dfGotfnfO{ lnlvt ¿kdf 5a'“b] c;xdltdfkm{t /fv]sf lyof}“ . kl5 kf6L{sf tkm{af6 hgg]tf dbg e08f/Ln] cfnf]rgfsf @& a'“bf ;fj{hlgs ug'{ePsf] lyof] . tL slt ;xL / b"/bzL{ lyP eGg] s'/f )^# h]7 $ ut] k'gM:yflkt k|ltlglw;ef 3f]if0ffn] ltg} ljifonfO{ kfl/t ul/g'n] :ki6 kf5{ .
^= ax'bnLo k|hftGqsf] :yfkgfkl5 xfdLn] s]xL P]ltxfl;s ;kmntf k|fKt u/]sf 5f}“ eg] s]xL ljkmntfx¿ klg ef]u]sf 5f}“ . )%! ;fndf g]kfnsf] Oltxf;df xfdLn] klxnf]k6s sDo'lg:6 kf6L{sf] ;/sf/ u7g ug]{ ;kmntf kfof}“ . ljZjd} sDo'lg:6 cfGbf]ng /IffTds cj:yfdf k'u]sf a]nf xfdLn] k|fKt u/]sf] Tof] ;kmntf ljZjs} sDo'lg:6 cfGbf]ngsf nflu k|]/0ffbfoL 36gf lyof] . lhDd]jf/L kfp“bf bIftfk"j{s sfo{ ;Dkfbg ug{ ;lsG5 eGg] s'/f xfdLn] gf} dlxgf;Dd nf]slk|o ;/sf/ rnfP/ k|dfl0ft u/]sf 5f}“ . xfdLn] Tolta]nf ;'? u/]sf nf]ssNof0fsf/L sfo{qmdx¿n] ljleGg ¿kdf clxn];Dd klg lg/Gt/tf kfPsf 5g\ . :jR5, r':t / kf/bzL{ ;/sf/ ;~rfng u/]/ xfdLn] hgd'vL ;/sf/sf] pbfx/0f g} k|:t't u/]sf 5f}“ .
&= cNkdtsf] Psn ;/sf/afx]s xfdL 5k6s ;/sf/df uPsf 5f}“ . )$& df g]kfnL sfª\u|];sf s[i0fk|;fb e§/fO{, )%# df /fk|kfsf nf]s]Gb|axfb'/ rGb, )%% df sfª\u|];s} lul/hfk|;fb sf]O/fnf, )^) df k|hftflGqs–sfª\u|];sf z]/axfb'/ b]pjf, )^# df sfª\u|];sf lul/hfk|;fb sf]O/fnf / dfcf]jfbLsf k'iksdn bfxfnsf] g]t[Tjdf xfd|f] kf6L{ ;/sf/df ;xefuL ag]sf] 5 . t/, ;+o'Qm ;/sf/df ;xeflutfsf] xfd|f] cg'ej Tolt dL7f 5}gg\ . ;+o'Qm ;/sf/df /x“bf g/fd|f sfdsf] ckh; xfdLn] lng'kg]{ afWotf ef]Ub} cfPsf 5f}“ . To;af6 xfdLn] Pp6f lzIff lng}k5{– ;dfgfGt/ zlQmsf] dftxtdf ;/sf/df hfg' cfTd3ftL x'“bf] /x]5 . xfdLk|lt hgtfaf6 cfPsf] cfnf]rgf klg d'Vo t o;}df 5 . …;Qf eGof] eg] Pdfn] aflx/ a:g} ;Sb}g / h;sf] ;/sf/df klg hfG5Ú eGg] cfnf]rgfnfO{ xfdLn] uDeL/ ¿kdf lng'k5{ . /, ;ª\qmd0fsfnLg ljlzi6 cj:yfdf ljrf/ u/]/ afx]s ;dfgfGt/ x}l;otdf /x]sf] zlQmsf] dftxtdf ;+o'Qm ;/sf/df hfg'x'“b}g eGg] lgisif{ lgsfNg' cfjZos 5 .
*= ljutdf ;+o'Qm ;/sf/df eGbf ljkIfdf a:bf xfdLn] /fd|f sfd ug{ ;s]sf 5f}“ . d'n'ssf] /fli6«otf ;+/If0fsf] cfGbf]ngdf xfdLn] cfkm"nfO{ ToxL cj:yfdf :yflkt ug{ ;s]sf xf}“ . Tolt dfq xf]Og, hghLljsfsf ljljw ;jfnx¿nfO{ p7fP/ xfdLn] k|ltkIfdf /x“bf g} kf6L{nfO{ a9L nf]slk|o / hgcfwfl/t agfPsf lyof}“ . oxL qmddf xfdLn] hg;Dks{ Jofks ¿kdf lj:tf/ u/]sf lyof}“, :yfgLo ju{;ª\3if{ p7fg / Jofks dfqfdf ;~rfng u/]sf lyof}“ . ;8s cfGbf]ngsf dfWodaf6 ;/sf/nfO{ em'sfp“b} xfdLn] hgtfsf] dgf]annfO{ pRr agfpg ;s]sf lyof}“ . /, /fhgLlt ;Qfsf nflu dfq xf]Og / d'n's ;Qfwf/Lsf] dfq xf]Og eGg] efjgf hgtfdf hufpg ;s]sf lyof}“ . To; s'/fnfO{ xfdLn] clxn] klg /fd|/L dgg ug'{k5{ .
(= kf6L{ ;~rfngsf If]qdf klg xfd|f cg's"n / k|lts"n b'j} cg'ej 5g\ . hgtfn] xfdLnfO{ kTofP, xfdL 7"nf] kf6L{ aGof}“ . To;n] xfdLdf 3d08 klg pTkGg u/fof] . kf6L{df ljs[lt–lj;ª\ultx¿ emf“luP . ;/sf/ agfpg] / lu/fpg] v]ndf nfUbfnfUb} cfkm\g} kf6L{leq To:tf ljs[ltx¿ df}nfP . xfdLn] To;sf lj?4 kf6L{df lgd{dtfk"j{s ;ª\3if{ ;~rfng u¥of}“ . ;~rfng ug'{sf ;fy} sfo{stf{sf] ;}4flGts–j}rfl/s :t/ psf:gsf nflu b]ze/ k|lzIf0fsf cg]s sfo{qmd ;~rfng u¥of}“ . kl5Nnf] cj:yfdf g]tfb]lv sfo{stf{;Dddf ;}4flGts–j}rfl/s sfddf sd ?lr x'“b} uPsf] kfOPsf] 5 . of] lgs} 3fts s'/f xf] . xfdLn] cfkm"nfO{ ;a} lsl;dsf ljs[ltaf6 d'Qm u/L ;}4flGts–j}rfl/s ¿kdf :ki6 / b[9 agfpg'k5{ .
!)= xfdLn] ljutdf kf6L{ ljefhgsf] b'Mvb kL8f a]xf]/]sf 5f}“ . To;sf k5fl8 Ps xf]Og, cg]s sf/0fx¿ 5g\ . To; ljefhgn] xfd|f] kf6L{nfO{ dfq xf]Og, g]kfnsf] sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ g} uDeL/ Iflt k'¥ofof] . kl5 )%* ;fndf ljeflht ;d"xnfO{ xfdLn] g} PsLs[t agfof}“ . xfd|f] kf6L{ g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngsf cg]s eª\ufnfx¿sf] ;dL>0f xf] . sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ PsLs[t / ;[b[9 agfpg] xfdL g} xf}“ . To;}n], xfdLn] cfkm\gf sdhf]/Lx¿ dx;'; u/]/ kf6L{nfO{ k'gM Pstfa4 agfPsf xf}“ . t/, To;sf gsf/fTds lzIffx¿nfO{ xfdLn] la;{g' x'“b}g .
!!= ljutdf xfdLn] y'k|} /fd|f / k|z+;fof]Uo pknlAwx¿ xfl;n u/]sf 5f}“ . t/, xfdLaf6 y'k|} uNtL–sdhf]/Lx¿ klg ePsf 5g\ . ha;Dd xfdL tL uNtL–sdhf]/Lk|lt lgd{d x'g ;Sb}gf}“ / cfkm\gf sdhf]/L cfkm}“ lrlGxt ug{ ;Sb}gf}“, ta;Dd To:tf sdhf]/Lx¿ bf]xf]l//xg] ;Defjgf /lx/xG5 . To;}n], xfdLn] j:t'lgi6 ¿kdf cfkm\gf sfdsf] n]vfhf]vf ug'{k5{ . u'6aGbLk"0f{ lqmofsnfksf] dflyb]lv tn;Dd ;Dk"0f{ ¿kdf lj/f]w ug'{k5{ . sDo'lg:6 cfGbf]ngdf g/fd|/L emf“luPsf] o; /f]unfO{ cGTo u/]/ cfGtl/s hgjfbnfO{ k|efjsf/L agfpg'k5{ .
!@= cfTd;dLIff ul//x“bf xfdLn] cfkm\gf] Oltxf;nfO{ ;/fk]/ dfq ;'Gb/ eljio agfpg ;Sb}gf}“ . ljutdf xfdLn] ldlxg]tsf ;fy y'k|} /fd|f / uf}/jdo sfdx¿ u/]sf 5f}“ . sdL–sdhf]/Lsf s'/f ul//x“bf klg xfdLn] ltgnfO{ la;{g' jf sd cf“Sg' x'“b}g . ljutdf hlt;'s} bafa / k|lts"ntf x'“bf klg xfdLn] nf]stGqk|ltsf] cfkm\gf] cljrn cf:yfnfO{ st} wd{/ x'g lbPgf}“ . blIf0fkGyL oyfl:yltjfb / pu|jfdkGyL c/fhstfsf lj?4 xfdLn] cfkm\gf] cleofgnfO{ ;'ljrfl/t ¿kdf cl3 a9fof}“ . To;}sf] kl/0ffd:j¿k Psflt/ /fhtGq ;dfKt ePsf] 5 eg] csf{lt/ pu|jfdkGyL dfcf]jfbL klg xltof/ Tofu]/ zflGtk"0f{ /fhgLltdf cfOk'u]sf] 5 . of] sfd g]skf -Pdfn]_n] gu/]/ c? s;n] u/]sf] xf] t < s] sfª\u|];sf sf/0f of] ;Dej ePsf] xf] < jf dfcf]jfbLsf sf/0f < of] s'/f xfdLn] hgtfsf aLrdf /fd|/L a'emfpg ;Sg'kb{5 .
!#= xfd|} nuftf/sf] k|oTgsf sf/0f ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;DkGg eof] . t/, b'ef{Uo † xfdLn] To; r'gfjdf ck]lIft ;kmntf k|fKt ug{ ;s]gf}“ . cflv/ To;f] lsg / s;/L eof] < dnfO{ nfU5– o;sf b'O{j6f kf6f 5g\ . klxnf], xfdLn] l56f] lgjf{rg ug{ dfq} hf]8 lbO/x\of}“ . To;df st}af6 cj/f]w cfp“5 / g]kfnL hgtfsf] cfwf–ztfAbL nfdf] ;kgf etfe'ª\u x'G5 ls eGg]d} xfd|f] Wofg s]lGb|t /x\of] . t/, lzlj/df dfcf]jfbLsf n8fs" / xltof/ ePsf] tYodf xfdLn] kof{Kt Wofg k'¥ofpg ;s]gf}“ . To;af6 pTkGg x'g] dgf]j}1flgs cftª\ssf sf/0f dtbftf k|efljt dfq ePgg\, dfcf]jfbLn] of]hgfa4 ¿kdf xfdLdfly ef}lts cfqmd0fs} l;nl;nf rnfP . ;du|tfdf qf; / cftª\ssf] jftfj/0fdf lgjf{rg ;DkGg eof] . bf];|f], hgtf;“usf] xfd|f] ;DaGw–;Dks{df 7"nf] dfqfdf sdL cfPsf] /x]5 . xfd|f sld6Lx¿ hgd'vL x'g'sf] ;§f a9L cf}krfl/s / a}7sd'vL eP . vf;u/L, blnt, o'jf, dlxnf / ljkGg ju{sf aLrdf xfd|f] kf6L{ sfd Hofb} sdhf]/ eof] . Tof] ;a} cj:yfnfO{ Wofgdf g/fvL xfdLn] cfkm\gf] zlQmsf] cltd"Nofª\sg u¥of}“ . kmntM lgjf{rgdf cgk]lIft k/fho ef]Ug'k/]sf]] s'/fnfO{ xfdLn] 7Ls ¿kdf ljZn]if0f ug{ ;Sg'k5{ .
!$= clxn] xfd|f] ;fª\u7lgs / j}rfl/s k|lt:kwL{ pu|jfdkGyL dfcf]jfbL g} xf] . t/, xfdL clxn] p;}sf] g]t[Tjsf] ;/sf/df 5f}“ . dfcf]jfbLsf sfo{stf{n] xfd|f] sfo{stf{ kª\lQmdfly cfqmd0f ug{ /f]s]sf 5}gg\ . Tolt dfq xf]Og, xfd|f g]tfx¿dfly ;d]t pgLx¿n] cg]s lsl;dsf nf~5gf nufpg] qmd hf/L /fv]sf 5g\ . o:tf] cj:yfdf xfdLn] kf6L{ kª\lQmnfO{ cem a9L h'emf? / qmflGtsf/L agfpg'k5{ . kf6L{ kª\lQmsf] /Iffsf nflu kf6L{sf] sfo{stf{ kª\lQmsf] dgf]an ljsf; ug'{k5{ .
!%= xfdLn] dfcf]jfbL pu|jfdkGysf lj?4 j}rfl/s ;ª\3if{nfO{ tLj| agfpg'k5{ . To;sf nflu xfdL;“u hgtfsf] ax'bnLo hgjfb -hah_ h:tf] qmflGtsf/L / df}lns l;4fGt 5 . lxhf];Dd dfcf]jfbLx¿ o;sf] tLj| lj/f]w ub}{ oxL l;4fGt cjnDag u/]sf sf/0f xfdLdfly …;+zf]wgjfbLÚ / …k|ltlqmofjfbLÚsf] cf/f]k;d]t nufp“y] . t/, cfh pgLx¿ hahsf] kblrGx k5\ofp“b} 5g\ . o; s'/fnfO{ xfdLn] cfdsfo{stf{ kª\lQmdf n}hfg'k5{ . dfcf]jfbLsf] ljrf/df /x]sf] pu|jfdkGytf / Jojxf/df /x]sf] ;}GojfbL c/fhstfnfO{ xfdLn] of]hgfa4 ¿kdf lj/f]w / e08fkmf]/ ug'{k5{ .
!^ hah g]kfnL qmflGtsf] df}lns sfo{qmd xf] . hgg]tf dbg e08f/Lsf] cu'jfOdf of] sfo{qmd Nofp“bf kf6L{aflx/af6 dfq xf]Og, kf6L{leq}af6 klg tLj| lj/f]w ePsf] lyof] . t/, ;doqmddf o;sf] cf}lrTo emg\ a9]/ uPsf] 5 . olta]nf xfd|f] sf“wdf o;nfO{ cem ;d[4 / ;do;fk]If agfpg] cleef/f 5 . cf7f}“ /fli6«o dxflwj]zgaf6 xfdLn] To; lbzfdf 7f]; sbd rfNg'k/]sf] 5 . hahsf] ;}4flGts xltof/sf andf xfdLn] cfkm"nfO{ lxDdtsf ;fy cl3 a9fpg'k5{ .
!&= kf6L{leq clxn] klg ;d:of 5g\ . t/, tL ;d:ofx¿nfO{ xfdL cfkm}“n] ;dfwfg ug'{k5{ . ;+:yfut kl/kf6L sdhf]/ x'g] / JolQm lg0ff{os x'g] s'/fnfO{ xfdL :jLsf/ ug{ ;Sb}gf}“ . lsgeg], of] ;fd"lxs g]t[Tjdf rNg] sDo'lg:6 kf6L{ xf] . oxf“ JolQmsf] xf]Og, sld6Lsf] lg0f{o ;j]{;jf{ x'G5 / /xg'k5{ . t/, xfdLsxf“ cfkm\gf] s'/f nfu" geP 3'Sof{pg], wDSofpg] jf kf6L{s} ljsNk vf]Hg]h:tf unt k|j[lQx¿ b]vf k/]sf 5g\ . xfd|f] kf6L{leq lj;h{gjfbL k|j[lQ gdf}nfcf];\ eg]/ xfdL ;r]t x'g'k5{ . kf6L{ s;}sf] :jfy{sf] ;fwg gagf];\, s;}sf] OR5fk"lt{ ug]{ lgsfo gagf];\ . of] xhf/f}“ ;xof]4f / nfvf}“x¿n] kl;gf aufP/ lgdf{0f ePsf] qmflGtsf] ;fwg xf] . o;sf] /Iff ug{ xfdLn] cfkm\gf] ;Dk"0f{ zlQm / ;fwg nufpg'k5{ . unt k|j[lQ / kfv08L cfr/0fsf lj?4 b[9tfsf ;fy h'Wg'k5{ .
!*= o; dxflwj]zgaf6 xfdLn] kf6L{nfO{ cem a9L nf]stfGqLs/0f ug]{ k|0f u/]sf 5f}“ . kf6L{sf x/]s txsf lg0f{ox¿df ;DalGwt txsf ;b:ox¿sf] ckgTj / :jfldTjaf]w s;/L u/fpg ;lsG5 eGg]af/]df xfdLn] Wofg lbg'k5{ . dxflwj]zg÷clwj]zgsf xnx¿af6 k|d'v g]tfx¿nfO{ ;a} k|ltlglwx¿n] r'Gg] Joj:yf ug{ ;lsof] eg] g]t[Tjk|lt ;a}sf] :jfldTjaf]w x'g ;S5 . efif0f jf b:tfj]hdf nf]stfGqLs/0f eGg] t/ Jojxf/df k|ltlglwx¿sf] clwsf/ s6f}tL ug]{ sfd :jLsfo{ x'g ;Sb}g . kl/eflift sfd ug]{ lhDd]jf/L;lxtsf] ax'kbLo ;+/rgfn] kf6L{nfO{ cem a9L lqmofzLn, ultzLn / Pstfa4 agfpg'k5{ .
!(= kf6L{df gof“ JolQm / o'jf kª\lQmnfO{ g]t[Tj txdf n}hfg'k5{ . pkof]uL, vfl/Psf / ;Ifd o'jf JolQmx¿sf] ;fd"lxs k|oTgaf6 xfdL kf6L{nfO{ gof“ prfO“df n}hfg ;S5f}“ . kf6L{sf k|To]s g]tf;“u ljlzi6 k|sf/sf Ifdtf / of]Uotfx¿ 5g\ . tL ;a}nfO{ ;d'lrt ¿kdf ldnfP/ n}hfg ;Sof}“ eg] dfq} xfdLn] kf6L{nfO{ 7Ls 9ª\un] cufl8 n}hfg ;S5f}“ . olt nfdf] ;do;Dd Pp6} kf6L{df /x“bf–a:bf xfdLnfO{ Ps–csf{sf ;sf/fTds kIf, Ifdtf / ;Ldfx¿ /fd|/L yfxf 5g\ . To;}n] s;}n] cfkm\gf] a9fOr9fO“ jf cfTdk|z+;f ug{ h?/L 5}g . lsgeg], of] kf6L{ ;a} g]tf / sfo{stf{x¿sf] ;fd"lxs a'l4, ljj]s / ansf cfwf/df oxf“;Dd cfOk'u]sf] xf] . xfdL ;a} cfkm\gf] of]Uotf / Ifdtfaf6 vfl/Psf 5f}“ . o; ljifodf dxflwj]zg k|ltlglwx¿b]lv k|d'v g]tf;Ddn] Wofg k'¥ofpg'k5{ .
@)= kf6L{nfO{ ;f“rf] cy{df nf]stflGqs agfpgsf nflu xfdLn] ;dfhdf cfO/x]sf] kl/jt{gnfO{ /fd|/L a'em\g'k5{ . kf6L{nfO{ ;a} hflt, ;d'bfo / If]qdf g]tf kf6L{sf ¿kdf :yflkt ug{sf nflu gLltx¿df :ki6tf Nofpg h?/L 5 . To;sf nflu sfo{stf{sf] efjgf, u'gf;f] / ;'emfjnfO{ /fd|/L ;'Gg'k5{ . d'n's s;/L cl3 al9/x]sf] 5 / clxn]sf] dfu s] xf] eGg] s'/fnfO{ Vofn ul/Pg eg] kf6L{nfO{ Jofks hg;d'bfosf aLrdf lj:tf/ ug{ ;Dej x'“b}g .
@!= xfdLn] cf7f}“ dxflwj]zg Pstfsf] dxflwj]zgsf ¿kdf ;DkGg ug{ k|lta4 5f}“ . t/, To;sf] cy{ j}rfl/s If]qdf 5nkmn g} ug'{ x'“b}g eGg] xf]Og . ax; / 5nkmnaf6 dfq} xfdL j}rfl/s If]qdf b]lvPsf tdfd unt lrGtgx¿nfO{ ;Rofpg ;S5f}“ . /, j}rfl/s :ki6tf g} kf6L{sf] Pstfsf] k|d'v cfwf/ xf] . gLltlgi7, l;4fGtlgi7 / xflb{s Pstfn] dfq} kf6L{kª\lQmdf ult k}bf u5{ . cGoyf Pstf s]jn b]vfj6L dfq} x'ghfG5 . g]kfnL qmflGtsf] l;4fGt hah xf], To;sf/0f xfd|f] Pstf / cu|ultsf] cfwf/ klg hah g} x'GYof] . To;df s;};“u s'g} ;Demf}tf x'g ;Sb}g .
@@= xfd|f] dxflwj]zg d'n'ssf ;d:of / r'gf}tLx¿sf] 7Ls lx;fan] ;fdgf ug{sf nflu ;kmn x'g'k5{ . xfdLn] cjnDag ug]{ gLlt / lng] lg0f{on] xfd|f] d'n'ssf] /fhgLlt / eljionfO{ g} k|efljt kfg]{5g\ . clxn] d'n'ssf ;fd' /x]sf 5j6f sfo{ef/x¿ M klxnf]– gof“ ;+ljwfg lgdf{0f ug]{, bf];|f]– zflGt k|lqmofnfO{ ;fy{s / ;sf/fTds lgisif{df k'¥ofpg', t];|f]– ;fdflhs–cfly{s ¿kfGt/0f, rf}yf]– /fHosf] k'gM;+/rgf ug]{, kf“rf}“– /fli6«otfsf] ;+/If0f ug]{ / 5}6f}“– zflGt–;'/Iff k|bfg ug]{ / ;'zf;g sfod ug{ g]skf -Pdfn]_sf] x:tIf]ksf/L / g]t[TjbfoL e"ldsf :yflkt u/L cufl8 a9\g'k5{ .
clxn] xfdL klxnf], ljutsf sdL–sdhf]/Lsf] ;Tolgi7 ¿kdf d"Nofª\sg ub}{ k|To]s JolQm cf–cfkm}“ cfTdfnf]lrt xf}“ . bf];|f], kf6L{nfO{ gof“ r'gf}tLsf] ;fdgf ug]{ u/L alnof] j}rfl/s hudf v8f u/f}“ . t];|f], kf6L{nfO{ gof“ /ut, gof“ pmhf{ / gof“ zlQmn] ;DkGg u/f}“ . rf}yf]– kf6L{df gof“ o'jfx¿sf] 7"nf] kª\lQmnfO{ cfa4 u/f}“, ltgnfO{ kf6L{sf] ljrf/ / gLltdf k|lzlIft u/f}“ . kf“rf}“, :yfgLo cGofo, cTofrf/, e]befj / zf]if0f–pTkL8gsf lj?4 :yfgLo ju{;ª\3if{ / hg;ª\3if{ p7fpg nfluk/f}“ . ;Dks{–;DaGwnfO{ cem 3lgi6, ulx/f] / Jofks agfcf}“ .
cfpg'xf];\, plNnlvt cfwf/df pleP/ kf6L{sf] cf7f}“ dxflwj]zg eJotf;fy ;DkGg u/f}“ . kf6L{nfO{ ;}4flGts, j}rfl/s / ;fª\u7lgs ¿kdf Pstfa4 / h'emf? agfcf}“ . hgtf / sfo{stf{ kª\lQmdf gof“ cfTdljZjf; / pT;fx l;h{gf u/f}“ . hahsf] hudf kf6L{nfO{ cem a9L nf]stflGqs / qmflGtsf/L agfcf}“ . cf7f}“ dxflwj]zgdfkm{t oL lhDd]jf/L k"/f ug]{ bfloTj Oltxf;n] tkfO{+–xfdLnfO{ ;'Dk]sf] 5 . ltgnfO{ ;xL ¿kdf k"/f u/]/ cl3 a9f}“ .