hnjfo' kl/jt{gsf] df/df uf];fO{s'08
s[i0f clwsf/L
/;'jf . hnjfo' kl/jt{gsf] k|efjsf sf/0f lxdfnL If]qdf uPsf] lxpFbdf lxdkftdf sdL cfPsf] / aiff{tdf kfgL klg sd k/]sf]n] uf];fO{s'08df kfgLsf] ;tx klxn]sf] eGbf lgs} tn k'u]sf] 5, h;n] ubf{ s'g} lbg of] tfn klg nf]k x'g] xf] ls eGg] lrGtf ug{ yflnPsf] 5 .
h'un lxdfnsf] blIf0fL sfvdf cjl:yt uf];fO{s'08df cfpg] kfgLsf] d'Vo ;|f]t lxpF kUn]/ cfpg] kfgL g} xf], o;n] s'08sf] k"/} efu el/GYof] t/ o;k6s kfgLsf] ;tx lgs} tn k'u]sf] :yfgLo l808's nfdf atfpg'x'G5 .
pxfF eGg'x'G5 –æs'08df cfpg] lqz'n wf/fsf] kfgL klg klxn]sf]h:tf] 7"nf] 5}g . klxn] lgs} dfly;Dd kfgLsf] ;tx lyof] . hnjfo' kl/jt{gaf6 jif]{lg o;/L sd x'Fb} hfg] xf] eg] s]xL jif{d} s'08 ;fgf] tfnsf] ?kdf kl/0ft x'g ;Sg]5 .Æ
s]xL jif{cl3 cfkm"n] b]v]sf] s'08 / clxn]sf] s'08 x]bf{ cfkm"nfO{ cfZro{ nfu]sf] atfpFb} w'Gr]sf l;+uf nfdf tfkqmd a[l4af6 lxdfnL If]q a9L k|efljt ePsf] atfpg'x'G5 . klxn] xKtf}+;Dd lxdkft x'g] ub{Yof], jiff{ofddf klg k|z:t kfgL kb{Yof] t/ s]xL jif{otf lxpF k/]sf] x]g{ klg /x/ x'Fb}5, jiff{ofddf klg kfgL gkbf{ v]tLkftL ug{ klg d'lZsn ePsf] pxfFsf] syg 5 .
Ps cWoogsf xg';f/ lxdfnL If]qsf] tfkqmd ut tLGf bzssf] cjlwdf k|lt bzs z"Go bzdnj !% b]lv z"Go bzdnj ^ l8u|Ln] a9]sf] b]lvG5 .
clxn] g} g]kfnsf @) j6f lxdtfnx? a9L vt/fo'Qm b]lvPsf 5g\ eg] kof{Kt lxd jif{f gx'g] xf] eg] cfufdL lbgdf uf];fO{s'08h:tf lxdfnL If]qsf cGo tfnx? klg vt/fsf] ;"lrdf ylk+b} hfg] lglZrt 5 . o;n] k|fs[lts ;Dkbfx?sf] cl:tTjdf ;+s6 cfpg] dfq xf]Og, wfld{s cf:yf / ljZjf;df klg ulx/f] rf]6 k'Ug]5 . kfFr xhf/ ld6/eGbf dflysf] lxd If]qdf Ps l8u|L tfkqmd a[l4 x'Fbf @) k|ltzt, tLg l8u|L tfkqmd a[l4 x'Fbf %* k|ltzt / rf/ l8u|L a[l4 x'Fbf &) k|ltzt gi6 x'g] atfOG5 .
/;'jf lhNnfsf] :ofk"{ uflj;–^ df cjl:yt uf];fO{s'08 ;d'b| ;txb]lv $ xhf/ #)) dL= prfO{df kb{5 . s"n !#=*) x]S6/ If]qkmndf /x]sf] of] s'08sf] nDafO{ ^)) dL= / rf}8fO{ #&) dL= /x]sf] 5 . s'08sf] kl/qmdf ug{ sl/a Ps 306f nfUb5 .
g]kfnsf rf/ wfddWo] Ps k|l;4 wfdsf ?kdf kl/lrt o; s'08df :gfg ugf{n] hGdhGdfGt/b]lvsf] kfkaf6 d'lQm ldNg] / dgn] lrtfPsf] efsn k"/f x'g] hgljZjf; /x]sf]n] b]zsf ljleGg :yfgaf6 xhf/f}+ eQmhgx? d]nfeg{ cfpg] ub{5g\ .
oxfF h]i7 z'SnkIf -bzx/f_ / efb| z'SnkIf -hg}k"l0f{df_ u/L jif{sf] b'Ok6s d]nf nfUg] ub{5 . ;fpgdf hg}k"l0f{df k/]sf] jif{ dlxgfe/ g} eQmhgx? :gfg ug{ cfpg] ub{5g\ . hg}k"l0f{dfdf ;a} b]jLb]jtfx? ;f] s'08df e]nf x'g] x'gfn] oxfF k"hfcfhf, :gfg u/]df k"0o ldNg], lkt[ :ju{ tg'{sf] ;fy} cfkm" klg :ju{ hfg kfOG5 eGg] ljZjf; /x]sf] 5 .
eujfg lzjn] b]jtf / bfgj ldn]/ ;d'b| dGyg ubf{ lg:s]sf] sfns'6 ljif lkP/ k[YjL eid x'gaf6 arfPsf] kf}/fl0fs dfGotf /x]sf] 5 . sfns'6 ljif lkP/ 3fF6Ldf /fVbf To;sf] 8fxf dfg{ lqz'n k|xf/ u/]/ ;f] :yfgdf hnwf/f -u+ufhn_ pTkGg u/L ToxfFAff6 cfPsf] kfgLn] Kof; d]6fPsf] ls+jbGtL /x]sf] 5 .
lqz'n k|xf/af6 lg:s]sf] kfgL hDdf eP/ uf];fO{s'08 ag]sf] xf] eGg] ljZjf; ul/G5 . klZrd sf]0fsf] dWoefult/ eujfg z+s/sf] zog d'b|fo'Qm ljzfn kfif0f d"lt{ b]Vg ;lsG5 . ljifsf] 8fx vKg g;s]/ lxdfno kj{tsf] sfvdf lqz'n uf8L u+ufhn lgsfn]/ ;f]xL hn ePsf] s'08df zo/ u/L ljifsf] 8fx zfGt kf/]sf] ljZjf;n] o; :yfgsf] wfld{s dxTj a9]sf] xf] .
of] s'08 lxGb', af}4 / ls+/ft wdf{jnDaLx?sf] plQs} dxTjk"0f{ kljq tLy{:yn ePsf]n] o;n] b]zdf wfld{s ;b\efj a9fpg d2t u/]sf] 5 . Oltxf; k'?if cd/l;+x yfkfn] b]xTofu u/]sf] o; If]qsf] P]ltxfl;s tyf ko{6sLo ;Dkbfsf] ?kdf klg lgs} dxTj /x]sf] kfOG5 . jif{df b'O{k6s nfUg] d]nfdf g]kfn / ef/tsf xhf/f}+ ko{6sx? cfpg] ub{5g\ eg] cGo ;dodf klg ljb]zL ko{6sx?n] cjnf]sg e|d0f ub{5g\ . sl/a Ps xhf/ #) x]S6/ uf];fO{+s'08sf] hnfwf/ If]qdf Ps x]S6/b]lv !& x]S6/ ;Dd If]qkmnsf !)( j6f s'08x? /x]sf 5g\ .
nfª6fª /fli6«o lgs'~hn] uf];fO{s'08 If]qnfO{ l;d;f/ If]qsf] ?kdf ;+/If0f ug{ nfu]sf] 5 .
:yfgLo ko{6g Joj;foL ;'Aaf nfdfsf cg';f/ o;k6ssf] hg} k"l0f{dfdf uf];fO{s'08df cfpg] tLyf{n'sf] ;+Vof $) xhf/ k'Ug] ck]Iff ul/Pklg To;sf] cfwf ;+Vof dfq cfPsf] atfpg'eof] .
pRr lxdfnL If]qdf /x]sf] o; s'08df n]s nfUg] ;d:of s]xL dfqfdf x'g] / ljutdf a;]{lg s]xL JolQmsf] d[To';d]t x'g] u/]sf] :yfgLo JolQmx¿sf] egfO{ 5 . t/ ljleGg ;fdflhs ;+3;+:yf / g]kfnL ;]gfsf] kxndf ljleGg :yfgdf lgMz'Ns :jf:Yo lzlj/ ;~rfng ul/Psf] 5 .
b'O{ lbgsf] k}bnofqfdf k'Ug ;lsg]] o; If]q ;b/d'sfd w'Gr]afx]s l;Gw'kfNrf]ssf] d]nDrL / sf7df8f}+sf] ;'Gb/Lhnaf6 klg hfg ;lsG5 . kbofqfsf ;f}lvg / wfld{s cf:yf /fVg]x?sf] uGtJo:yn /x]sf] o; If]qsf] e|d0f ubf{ lxdfnL e]usf ljleGg hftsf jGohGt', /ËLrËL r/fr'?ª\uL, ljZjs} b'n{e u'/fF;, rf}F/L r/]sf] / rf}F/Lsf uf]7 k|z:t b]Vg ;lsG5 eg] tfdfª ;+:s[lt / e]ife'iffsf] k|ToIf cf:jfb ug{ kfOG5 .
uf];fO{+s'08sf] ;+/If0fsf nflu /fHo:t/af6 clxn];Dd s'g} kxn gePklg :yfgLo :t/df uf];fO{+s'08 Joj:yfkg ;ldlt u7g ul/Psf] 5 . o;n] ofq'x?sf] ;'/Iff, j;f]jf;sf] k|jGw, s'08sf] ;/;kmfO{df Wofg lbg] ub{5 .
Jofj;flos hl8a'6L v]tL ;'?
afun'ª . wf}nflul/df u}/ sfi7 jgk}bfj/ -h8La'6L_ sf] g;{/Ldfkm{t Jofj;flos v]tL ;'? ePsf] 5 . kfFr jif{sf] cWoogkl5 cfly{s jif{ )^%÷)^^ b]lv g} wf}nflul/sf] DofUbL, kj{t, d':tfª / afun'ªdf h8La'6Lsf] Jofj;flos v]tL ;'? ePsf] xf] .
hLljsf]kfh{gsf nflu jg sfo{qmd
-PnPkmkL_ n] lbPsf] hfgsf/Lcg';f/ pTkfbg ePsf h8La'6Lx¿sf pBdx¿;d]t ;f] lhNnfdf ;~rfng ePsf] 5 . h8La'6L pTkfbgsf nflu emG8} kfFr nfvsf] nufgL ePsf] / o;af6 Ps nfveGbf a9L h8La'6Lsf la?jfx¿sf] pTkfbg / /f]k0f ePsf] hLljsf]kfh{gsf nflu jg sfo{qmd -PnPkmkL _ sfof{no afun'ªn] hgfPsf] 5 .
oL lhNnfx¿af6 x/f]{, a/f]{, lrp/L, cdnf, l6d'/, nK;L, ;t'jf, ;'uGwjfn, s'l/nf], nf]s;Nnfx, 8fn]r's / lr/fOtf]sf pTkfbg x'g] u/]sf] 5 . u}/ sfi7 k}bfj/dWo] ;a}eGbf a9L l6d'/sf] pTkfbg x'g] u/]sf] 5 . l6d'/ pTkfbgsf nflu dfq} PnPkmkLn] b'O{ nfv %) xhf/ nufgL u/]sf] 5 . PnPkmkLsf sfo{qmd clws[t ;'zfGt cfrf{on] lghL g;{/L pBdLsf] ljsf; u/]/ Jofj;flos h8La'6L v]tL ;'? ul/Psf] hgfsf/L lbFb} o;sf] dfu a9\b} uPsf] atfpg'eof] . pxfFn] tL h8La'6Lsf] :yfgLo ahf/ ePsfn] pTkfbg ePsf h8La'6L :yfgLo j}Bx¿ / :yfgLo u|fxsx¿df g} vkt ePsf] atfpg'eof] .
sfo{qmd clws[t cfrf{on] eGg'eof]—Pp6f k|hfltsf] dfu Ps jif{df xjfQ} a9\g] / s]xL hfltsf] lgoldt pTkfbg x'g g;]s]sfn] o;sf] ahf/df klg ;d:of cfPsf] 5 . afun'ªsf] s'ZdL;]/f, dNd, kj{tsf] v'/sf]6, DofUbLsf] bjf{ª, 3tfg, lx:tfª, e'?ªtftf]kfgL / DofUbL / d':tfªsf s]xL If]qdf u}/ sfi7 jg k}bfj/ -h8La'6L_ sf] Jofj;flos v]tLaf6 :yfgLo JolQmx¿n] hLljsf]kfh{g u/]sf 5g\ . pgLx¿n] tL 7fpFx¿df pBdx¿sf] ljsf; u/]sf 5g\ . PnPkmkLn] :yfgLo af;:yfgdf /x]sf h8La'6Lsf] ;+/If0f / klxrfgdf ;d]t hf]8 lbPsf] pNn]v ub}{ pRr kxf8, pRr lxdfn, dWokxf8L If]q / tNnf] kxf8L If]qdf klxrfg sfo{ hf/L /x]sf] hgfPsf] 5 . otf lhNnf jg sfof{no afun'ªn] ;of}F lSjG6nsf] xf/fxf/Ldf jg k}bfj/ h8La'6Lsf] lgsf;L u/]sf] 5 .
lgsf;Laf6 o;jif{ dfq} Ps nfv #! xhf/ /fh:j ;ª\sng ePsf] 5 t/ cl3Nnf] jif{ eg] ($ xhf/ &^@ dfq} /fh:j ;ª\sng ePsf] lyof] . o;/L lgsf;L x'g] h8La'6Lx¿df ;'uGwun, cf]v/kmnsf] af]qmf, cNnf], lj;h/f, lr/fOtf], dlh7f], ;t'jf, h6fd;L, clt; af]hf], ljif, ljvdfnufot /x]sf 5g . oL h8La'6Lx¿ g]kfnuGh jL/uGh, sf7df8f}F / s]xL a'6jndf ;d]t lgsf;L x'g] u/]sf] lhNnf jg sfof{no afun'ªn] hgfPsf] 5 . h8La'6Lsf] dxTj a9]sfn] / zflGt;'/Iff klg ePsfn] o;sf] dfu a9\b} uPsf] 5 lhNnf jg sfof{nosf lgldQ k|d'v e'jg]Zj/ dlNnsn] eGg'eof] . pxfFsf cg';f/ ;ª\sng ePsf] /fh:jdWo] b; k|ltzt lhNnf ljsf; ;ldltdf ;d]t a'emfpg'k5{ .
cem} @% uflj;df oftfoft k'Ug af“sL
DofUbL . /fli6«o ;8s ;~hfnn] DofUbLnfO{ 5f]Psf] !$ jif{ lalt;Sbf klg DofUbLsf @% uflj;df ;8s oftfoft k'Ug ;ls/x]sf] 5}g . lhNnfsf tLg If]qtkm{ ;8s oftfoft lgdf{0f ePsf] eP klg lhNnfdf /x]sf] $! uflj;dWo] !^ uflj;nfO{ dfq oftfoftsf] ;'ljwf k'u]sf] 5 .
lhNnfsf] klZrdL e]utkm{ a9]sf] ;8sn] clxn];Dd @% lsnf]ld6/ ;8s lgdf{0f e} b/afª k'Ubf kfFr uflj;nfO{ dfq ;d]6\g ;s]sf] 5 . klZrdL e]usf ce}m !% uflj;nfO{ ;8sn] 5'g ;s]sf] 5}g . To:t} pQ/ klZrd e]utkm{ a9]sf] ;8sn] clxn];Dd tLg uflj; dfq} 5f]Psf] 5 . o;If]qtkm{ ca ;8s oftfoftn] g5f]Psf rf/ uflj; afFsL 5g\ .
To:t} d':tfª;Dd k'u]sf] a]gL hf]d;f]d ;8sn] 5 uflj;nfO{ 5f]Psf] 5 eg] 5 uflj;nfO{ ;8sn] 5'g ;s]sf] 5}g . To:t} blIf0f k"jL{ e]u tyf /fli6«o ;8s ;~hfn;Fu hf]l8Psf] ;8sn] b'O{ uflj;nfO{ 5f]Psf] 5 . DofUbLsf cem} klg @% uflj;sf afl;Gbfn] la/fdL k/]sf] avt la/fdLnfO{ 8f]sf] of s';L{df af]s]/ ;b/d'sfd;Dd Nofpg' kg]{ afWotf /x]sf] 5 .
clxn] lhNnfsf] cy'{ª\u], 3tfg, lkKn], eujtL, a]uvf]nf, e'?ª tftf]kfgL, bfgf, k'nfrf}/, kfTn]v]t, lemF, /Tg]rf}/, Hofd?ssf]6, elsDnL, l;ª\uf, aflaofrf}/, b/afª uflj;df dfq} ;8sn] 5f]Psf] DofUbL lhk tyf a; ;~rfns ;ldltn] hgfPsf] 5 .
d[uf}nf kLl8tnfO{ ;xof]u
n]vgfy . b'j} d[uf}nfn] sfd ug{ 5f8]kl5 cfly{s ;xof]usf] ofrgf ub}{ cfpg'ePsf d[uf}nf kLl8t Odfg u'?ªnfO{ ljleGg JolQm tyf ;+ª\3;+:yfn] ;xof]u u/]sf 5g\ . kl5Nnf]k6s a]nfot lgjf;L g]kfnLx?n] pxfFnfO{ ? Psnfv #@ xhf/ kfFr;o ;xof]u u/]sf 5g\ . lj?jf cr{n] :ofª\hf lgjf;L u'?ªsf] d[uf}nf k|Tof/f]k0fsf nflu o's]df sfo{/t of]u]Gb| u'?ª, >LdtL df]tL u'?ª, x]daxfb'/ u'?ª, >LdtL /Tgf u'?ªsf] kxndf ;f] /sd ;ª\sng ul/Psf] xf] . To;}u/L b'jOdf sfo{/t ;Gtaxfb'/ u'?ªn] k7fPsf] ?=@% xhf/ pxfFsf wd{kTgL b]ps'df/L u'?ªn] x:tfGt/0f ug'{ePsf] 5 .
:jfOg ˆn'af/] ljz]if ;t{stf
hgsk'/wfd . g]kfndf klg :jfOg ˆn' ;ª\qmldtsf] ;ª\Vof a9\b} uPsf] a]nf wg'iffdf o;af6 afRg lhNnf hg:jf:Yo sfof{non] ljz]if ;t{stf ckgfPsf] 5 . g]kfndf !( hgf :jfOg ˆn' ;ª\qmldt km]nf k/] klg wg'iffdf xfn;Dd o:tf] /f]uL g/x]sf] hg:jf:Yo sfof{non] bfjL u/]sf] 5 . :jfOg ˆn' lgoGq0fsf nflu lhNnfel/sf :jf:Yo rf}sL / pk:jf:Yo rf}sLnfO{ ljz]if ;t{stf{ ckgfpg lgb]{zg lbPsf] hg:jf:Yo k|d'v ;'lrbfgGb b]jn] hfgsf/L u/fpg'eof] . :jfOg ˆn' ;ª\qmd0faf6 afRg sfof{non] /]kL8 /]:kf]G; l6d -cf/=cf/=6L=_ 6f]nL v6fPsf] hgfPsf] 5 . o;sf nflu lhNnfdf !@ j6f 6f]nL kl/rfng ul/Psf] 5 . ;LdfjtL{ If]q ef/tsf] ljxf/df :jfOg ˆn'sf] ;ª\qmd0f km}lnPsf]n] wg'iffdf ljleGg ;ts{tf ckgfpg yflnPsf] xf] .
pmhf{ sfo{qmd ;~rfng
uf]/vf . lhNnf pmhf{ tyf jftfj/0f zfvf, uf]/vfn] lhNnfsf nfk', u'Dbf / plxof, l;dh'ª, ;f}/kfgL, :jfF/f uflj;df u|fdL0f pmhf{ ljsf; sfo{qmd ;~rfng u/]sf] 5 . oL uflj;x¿ k|l;4 dgf;n' kbofqf dfu{df kb{5g\ . ko{6gsf nflu ;xof]u x'g] pmhf{ sfo{qmdaf6 ko{6ssf] cfudgdf j[l4 x'g] / ko{6ssf] cf}ift vr{df ;d]t j[l4 x'g] ck]Iff ul/Psf] 5 . ;f] sfo{qmd uf]/vfdf wdfwd eO/x]sf] / oxL cfly{s d;fGt;Dddf ;lsg] lhNnf pmhf{ tyf jftfj/0f zfvf uf]/vfn] hgfPsf] 5 .
lglrdf]/fsf] ;Demgfdf j[If/f]k0f
g'jfsf]6 . g'jfsf]6 lhNnfdf z}lIfs If]qdf jiff]{ ;]jf u/]sf hfkfgL gful/s df;fg'uL lglrdf]/fsf] :d[ltdf j[If/f]k0f ul/Psf] 5 . lglrdf]/fn] JolQmut nufgLdf :yfkgf u/]/ ;d'bfonfO{ rnfpg lbPsf] a]qfjtLsf] pQ/uof af]l8{ª :s'nsf ljBfyL{x¿n] j[If/f]k0f u/L ;+:yfkssf] ;Demgf u/]sf x'g\ . lglrdf]/fsf] klxnf] :d[lt lbj;sf] cj;/df sIff !) sf ljBfyL{x¿n] ljBfno kl/;/df l;;f+}, rfk, czf]sfnufotsf %)) j6f la?jf /f]lkPsf] ljBfnosf k|wfgfWofks ;'/h nj6n] hfgsf/L lbg'eof] . lglrdf]/fn] lj=;+=)$& df JolQmut nufgLdf of] ljBfno vf]lnlbPsf lyP . of] ljBfno :yfkgf eP klg oxfFsf ljBfyL{x¿n] ;:tf] z'Nsdf g} :t/Lo lzIff xfl;n ug{ kfO/x]sf 5g\ .
cfdf ;d"xn] agfP ejg
u'NdL . b]p;Le}nf] v]n]/, gfFrufg u/]/ ;ª\slnt /sdaf6 u'NdL lhNnfsf] ;b/d'sfd tD3f;df cfdf ;d"xn] ejg lgdf{0f u/]sf 5g\ . cfdf ;d"x d"n ;ldlt tD3f;–$ n] rf/ jif{sf] cjlwdf tD3f;l:yt eujtL dlGb/ glhs cfˆgf] sfof{nosf] b'O{ tn] ejg lgdf{0f u/]sf] xf] . ?= kfFr nfvsf] nfutdf lgdf{0f ul/Psf] ;f] ejg cfdf;d"xn] hg>dbfg;d]t u/L cfˆg} nufgLdf lgdf{0f u/]sf x'g\ . sfo{qmddf ejg lgdf{0fdf ;lqmotfsf ;fy nfluk/]sf / ;+:yfks u/L ;ft hgf dlxnfnfO{ ;Ddfg;d]t ul/Psf] lyof] . ejgsf] pb\3f6g ub}{ ;xfos k|d'v lhNnf clwsf/L eljZj/ kf08]nufot /fhgLlts bnsf k|d'vx¿n] cfdf ;d"xn] u/]sf] pQm sfdsf] k|z+;f ug'{eof] .
klx/f] kLl8tsf kl/jf/nfO{ Psnfv /fxt
bf]nvf . bf]nvfsf] :ofdf uflj;df cfO{taf/ /flt uPsf] klx/f]n] k'/]/ d[To' ePsf rf/ hgfsf] kl/jf/nfO{ lhNnf k|zf;g sfof{no bf]nvfn] lxhf] gub ?= Psnfv /fxt k|bfg u/]sf] 5 .
bf]nvfsf ;xfos k|d'v lhNnf clwsf/L k|sfzrGb| clwsf/Ln] kLl8t km'lg{df z]kf{nfO{ ;f] /sd x:tfGt/0f ug{'ePsf] xf] . ;f] cj;/df ;xfos k|lhc clwsf/Ln] klx/f]df k/]/ 3fOt] ePsL sflG5dfsf] ;/sf/L c:ktfndf ePsf] pkrf/ vr{ Joxf]g]{ k|lta4tf klg hgfpg'eof] . 3fO{t] sflG5dfsf] pkrf/sf nflu o;cl3g} gub ?= b'O{xhf/ pknAw u/fPsf] / PDa'n]G;sf] vr{ klg Joxf]/]sf] pxfFn] hfgsf/L lbg'eof] .
To;}u/L bf]nvf If]q gDa/ ! sL ;ef;b\ b]jL v8\sfn] klx/f]af6 lj:yflkt kl/jf/sf] k'gMjf;sf nflu cfkm"nfO{ k|fKt x'g] dfl;s tnj eQfaf6 s6fP/ ?= kfFrxhf/ pknAw u/fpg] k|lta4tf hgfpg'eof] . pxfFn] ljleGg lgsfo;Fu ;dGjo u/L yk /fxtsf nflu kxn ul/g] klg atfpg'ePsf] 5 .
bf]nvfsf ;/f]sf/jfnfx?sf] Ps 6f]nLn] bf]nvfsf] ko{6sLo gu/L lh/Ldf k'u]/ kLl8t kl/jf/nfO{ /fxt k|bfg u/]sf] xf] . ;f] cj;/df bf]nvfsf k|x/L gfoj pk/LIfs o1ljgf]b kf]v/]n, hglxt gful/s ;dfhsf cWoIf Pjd\ k"j{ ;f+;b OGb|axfb'/ v8\sf, ;lrj nId0f v8\sf, c;n zf;g ;dGjo ;ldlt bf]nvfsf cWoIf bLks a:g]tnufotsf] ;xeflutf lyof] .
o;}aLr, kLl8t km'lg{dfn] cfkm" / cfkm";Fu /x]sf afnaRrfsf nflu vfg / a:gsf] ;d:of ePsf] u'gf;f] u/]sf 5g\ . 3/ klx/f]n] k'/]kl5 xfn rf}F/L uf]7df a:b} cfPsf km'lg{dfn] lhNnf k|zf;g sfof{noafx]s cGo s'g} klg lgsfoaf6 ;xof]u gkfPsf] atfPsf 5g\ . o;cl3 dª\unaf/ bf]nvf pBf]u jfl0fHo ;ª\3 lh/L zfvfn] ?=tLgxhf/ Ps;o / lh/Ljf;Lx?n] ;ª\sng u/]sf] ?= kfFrxhf/ !(#.– klg kLl8t km'lg{dfnfO{ x:tfGt/0f ul/Psf] 5 .
Ps k|b]z Ps dw]z cltjfbL ;f]r–lglw
a'6jn . g]kfnL sfª\u|];sf dxfdGqL ljdn]Gb| lglwn] /fHo k'g;+/rgf ubf{ bnx?sf] ;xdltaf6 j}1flgs / Jofjxfl/s cfwf/df ug'{kg]{ atfpg'ePsf] 5 .
pxfFn] lxdfn, kxf8 / t/fOsf If]qx?nfO{ ldnfP/ ;ª\3 lgdf{0f ug'{kg]{ ;d]t atfpg'ePsf] 5 . g]tf lglwn] hg;ª\Vof, e"uf]nnfO{ cfwf/ agfP/ ;a} efiff, hflt / wd{sf] ;Ddfg x'g] u/L /fHo k'gM;+/rgf ug'{kg]{df ;d]t hf]8 lbg'ePsf] 5 .
kf6L{ k|lzIf0fsf] l;nl;nfdf oxfF cfpg' g]tf lglwn] cfh laxfg g]kfn k|]; o'lgog ?kGb]xLn] cfof]hgf u/]sf] kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf pQm s'/f atfpg'ePsf] xf] .
pxfFn] dw];jfbL bnx?n] eg]h:tf] Ps dw]; Ps k|b]z cltjfbL ;f]r ePsfn] :jfoQ dw]; k|b]zsf cfwf/df dw];df ;ª\3 lgdf{0f ug'{kg]{ wf/0ff JoQm ug'{eof] .
pxfFn] ljutdf dw];jfbL bnx?;Fu Ps dw]; k|b]zdf s'g} ;emf}tf gePsf] k|i6 kfb}{ eGg'eof]— æPs dw]; Ps k|b]zn] dw];L hgtfsf] clwsf/ ;'lglZrt x'Fb}g eGg] s'/fdf dw];L hgtf k|i6 eO;s]sf 5g\ ca o;} d'2fdf dw];df s'g} klg cfGbf]ng x'g ;Sb}g .Æ
g]tf lglwn] lglZrt ;dodf dfcf]jfbL n8fs"sf] Joj:yfkg u/]/ zflGt k|lqmofnfO{ 6'ª\uf]df k'¥ofpg'kg]{ / gofF ;+ljwfg ;dod} lgdf{0f ug'{kg]{ clxn]sf] k|d'v sfo{ef/ ePsf] atfpg'eof] .
pxfFn] dfcf]jfbLn] ;+;b cj?4 ug]{ / ;8s cfGbf]ng u/]/ zflGt :yfkgf / ;+ljwfg lgdf{0fk|lt Odfgbf/ gePsf] ;d]t atfpg'eof] .
cfufdL lgjf{rgdf xltof/sf] wDsL b]vfP/ ;Qf sAhf ug{ dfcf]jfbLn] n8fs" Joj:yfkg ug{ grfx]sf] ;d]t l6Kk0fL pxfFn] ug'{eof] .
sfo{qmd o'lgogsf lhNnf ;efklt /fd/fh kf]v/]nsf] cWoIftfdf ePsf] lyof] .
;]gfåf/f ljBfno dd{tdf >dbfg
bdf}nL . Jof;gu/kflnsf ^ lrG6'6f/l:yt z'qm k|fljsf] Ifltu|:t ejg ;df;'/ u'Nd rfkf3f6af6 vl6Psf] g]kfnL ;]gfsf] 6f]nLn] >dbfg u/L ejg dd{t u/]sf] 5 . pQm ljBfno Ifltu|:t x'Fbf !%) ljBfyL{ k7gkf7gaf6 k|efljt x'Fb} cfPsf lyP .
o;}u/L tgx'Fsf] wfld{s Pjd\ ko{6sLo:yn 5f08Ljf/fxL dfOsf] dlGb/ j/k/ ;/;kmfO, afn pBfg lgdf{0fsf nflu >dbfg ub}{ cfPsf] atfOPsf] 5 . dfg'ªsf]6;Dd ljB'tLs/0f ug{sf nflu $)÷%) j6f lah'nLsf] kf]n n}hfg] sfo{ g]kfnL ;]gfn] u/]sf] u'Ndklt lht]Gb| yfkfn] atfpg'eof] .
ljleGg 7fpFdf x'g] j[If/f]k0f sfo{qmddf g]kfnL ;]gfn] >dbfg ub}{ cfPsf] u'Ndn] hgfPsf] 5 .
dlxnf / df}lns xs
3gZofd e08f/L
b}n]v rf}/f7fsL l8ns'df/L rGb lbge/df c7f/ 306f sfd ubf{ klg cfkm\gf] gfddf ;DkQL gePsf]df lrlGtt l5g\ . ufO{j:t'nfO{ lbge/L :ofxf/ dfq ug]{ xf] pgn] elgg 'a]r]kl5 t cfkm\gf] xftdf ;'sf] cfpFb}g .Ú
gf/fo0fgu/kflnsf-! b}n]vsL ;ljgf ljZjsdf{ @! cf}+ ztfAtLdf ;d]t dlxnfnfO{ af]S;Lsf] cf/f]kdf dnd'q v'jfO/x]sf] ;'Gbf b'lVvt l5g\ . TolQdfq xf]O{g, slyt dflyNnf] hftsf] 3/df k'Ubf lgs[i6 Jojxf/ ef]Ug'k/]sf] ltSt cg'ej pgL;+u 5 . …dfG5] eP/ klg kz' em} afFRg' k/]sf] 5Ú pgn] elgg\–sfg'gdf n]lvPsf cIf/n] xfdLnfO{ s'g} km/s kf/]sf] 5}g .
l8ns'df/L rGb / ;ljgf ljZjsdf{ dfq xf]O{g, b}n]vsf clwsf+z dlxnf ;+ljwfgdf pNn]v ul/Psf] df}lns xssf] pkof]u ug{ kfPsf 5}gg\ . df}lns xs ;+ljwfgdf dfq l;ldt 5 gf/fo0fgu/kflnsf-@ hfxf/sf]6sf] sf]6yfKnf lgdfljsf lzlIfsf ;l/tf u'?ª\ elG5g\– …dlxnfx? /fhgLlts, ;fdflhs, ;f+:s[lts tyf cfly{s If]qdf :jtGq / ;Ddflgt eP/ afFRg kfPsf 5}gg\ .Ú
lhNnfsf b'u{d ufpFdf k'?ifn] jx'ljjfx u/]sf k|z:t} 36gfx? 5g\ . lhNnf k|x/L sfof{no b}n]vsf cg';f/ lhNnfe/af6 k|x/Ldf hflu/ vfPsf &@ hgf k|x/Lsf h]7L >LdtLn] sfof{noaf6 cfwf tna a'em\b} cfPsf 5g\ . lxGb' wd{sf] k|efjsf] sf/0f klxnf] k6s /h:jnf x'g'eGbf klxnfg} 5f]/Lsf] ljjfx ul/lbPdf :ju{hfg] af6f] v'N5 eGg] k'/ftgjfbL dfGotf ufpFx?df JofKt 5 . lzlIfsf u'?ª\ elG5g\– x/]s unt d'No dfGotfsf] lzsf/ dlxnfg} eO{/x]sf 5g\ .
gf/fo0f gu/kflnsf-* sf tf/f v8\sfsf cg';f/ dlxnfnfO{ ;/sf/n] g} lje]b u/]sf] 5 .
Psn dlxnfnfO{ ljwjf ePs} lbg b]lv ;fdflhs ;'/Iff eQf lbg] sfg'g ;/sf/n] NofpFg'kg]{ pgsf] egfO{ 5 . ;dfhn] klg ?9LjfbL ;+:sf/ / dfGotfsf] sf/0f Psn dlxnfnfO{ cGo dlxnf ;/x Jojxf/ gu/]sf] pgsf] cf/f]k 5 . Psn dlxnfsf] cfkm';Fu ;DkQL gePs} sf/0f c?af6 x]lkPsf 5g\ . pgn] eg]– …o:tf JolQmx? :jtGq ?kdf lx88'n ug{ ;d]t kfPsf 5}gg\ .Ú
;d:o} ;d:of
5f]/LnfO{ csf{sf] 3/df hfg] hft eg]/ pd]/} gk'uL ljjfx ul/lbg] u/]sf lgs} pbfx/0f lhNnfdf 5g\ . ;fg} pd]/df ljjfx u/]sf] sf/0f dfO{tLdf pgLx?n] gful/stf agfPsf x'b}gg\ . ljjfx u/]/ uPkl5 klg pgLx?n] gful/stf gagfPsf] lhNnfdf w]/} pbfx/0fx? 5g\ . 3/ Jojxf/ ug]{ cfO{dfO{ dfG5]sf] lsg gful/stf rflxof] ljZjsdf{ elG5g\– xfdLnfO{ klg xf] h:tf] nfu]sf] n] gful/stf agfpFg kxn u/]gf} .
rGb klg lhNnfsf clwsf+z dlxnfsf] gful/stfsf] k|df0fkq gePsf] atfpFl5g\ . …gful/stf lsg rflxPnf / eGg] eP/ agfpFg kxn gu/]sf] xf]Ú pgn] elgg . gful/stf ;a}eGbf 7'nf] s'/f /x]5 eGg] aNn hfGb}5f} . lzlIfsf u'?ª b}n]vsf dlxnf x/]s If]qdf k5f8L k/]sf atfpFl5g\ . …To;}n] t pgLx? lkl8tÚ 5g\ pgn] elgg\– …lzIffdf sdhf]/ kx'Fr ePsf] sf/0f dlxnfx? cj;/af6 jl~rt x'g'k/]sf] 5 . lzlIft tyf hflu/] dlxnfsf] emg} ;d:of a9L /x]sf lzlIfsf u'?ªsf] cg'ej 5 . …lbp;f] hflu/ vfg hfg]n] klg ljxfge/L 3/ wGbf u/]/ dfq lx8\g kfpF5g\Ú pgn] elgg–sfof{noaf6 kms]{kl5 /ftL bzah] ;Dd klg km';{b kfpFb}gg\ . ;f;';;'/f, nf]Ug] / 5f]/f5f]/Lsf] lrQ a'emfpFbf a'emfpFb} dlxnf a'9L x'lG5g\ pgn] elgg\– …;dfgtfsf] gfddf ag]sf sfg'gx? ;a} sfuhdf dfq ;Lldt ePsf 5g\ .Ú
b}n]v]nL dlxnfdf cfkm\g} zl//df ;d]t pgLx?sf] k"0f{ clwsf/ 5}g . aRrf hGdfpFg]÷ghGdfpFg] h:tf s'/fdf klg k'?ifs} lgoGq0f xfjL 5 . dlxnf t ;Gtfg hGdfpFg] d]lzg h:t} kf] ePsf 5g\ t ljhof pRr dflj b'Nn'sL ljBfyL{ d~h' g]kfnL elG5g\– …dlxnfn] s'g} ljifodf cfkm\gf] wf/0ff /fVbf kf]yL jf:of] eGg] cf/f]k nfU5 .Ú
b}n]vsf ufpFsf x/]s dlxnf s'g} g s'g} lgx'Fdf 3/]n' lx;+fsf] lzsf/ ePsf 5g\ . km]/L jflnsfx? afnljjfxsf] lzsf/ ag]sf 5g\ eg] cGo dlxnf ax'ljjf em]Nb} cfPsf 5g\ . t/ sfg'gdf pNn]v ePsf ljleGg Joj:yfn] logLx?nfO{ s'g} klg /fxft lbg ;s]sf] 5}g . ag]sf sfg'gx? sfof{Gjogdf cfpFg ;s]sf 5}gg\ . cGt/Ld ;+ljwfg @)^# df ePsf df}lnsxs sfof{Gjogdf cfpFg' k/\of] lzlIfsf u'?ª\ elG5g\– …sfg'g agfpFg] t/ sfof{Gjogdf Wofg glbg] /fHosf] Jojxf/n] dlxnfx? gf/lso hLjg ljtfpFg afWo ePsf 5g\ .Ú
u0ftGqdf b]z k|j]z u/]sf] jif{ lbg ljlt;Sbf klg cfwf cfsfz cyf{t dlxnfx?n] cfkm\gf] nflu ag]sf clwsf/ pkof]u ug{ kfPsf 5}gg\ . /fHon] agfPsf lgod sfg'g eg] h:t} ul/ sfof{Gjog gx'Fbf ;d:of Ho"Fsf To"F b]lvG5g\ . ;+ljwfg;ef dfkm{t gofF aGg] ;+ljwfgdf df}lns xssf] ?kdf dlxnf clwsf/nfO{ pNn]v ul/g'sf ;fy;fy} To;sf] sfof{Gjogsf] ;d]t Uof/]06L x'g'kg]{ dlxnf clwsf/sdL{x?s]f dfu /x]sf] 5 .
blntnfO{ 3/a]6Ln] lgsfn]
sf7df8f}+ . a}t8L ;b/d'sfdl:yt Ps hgf a|fXd0fn] cfkm\gf] 3/df a:g] dfG5] blnt ePsf] yfxf kfPkl5 3/af6 lgsfnL lbPsf 5g\ . huGgfy ax'd'vL SofDk;, a}t8Ldf :gfts t];|f] jif{df cWoog/t 6]s/fd laZjsdf{nfO{ bz/yrGb gu/kflnsf–! uf]7fnfkfgLsf nId0f e§n] 3/af6 lgsfnf u/]sf x'g\ . ;dflhs?kdf lje]b u/L 3/ lgsfnf u/]kl5 pgn] cbfntdf ;fdflhs ck/fwsf] d'2f bfo/ ug]{ atfPsf 5g\ . lhNnf ljsf; ;ldlt a}t8Ldf cf]e/l;o/ /x]sf e§n] laZjsdf{nfO{ oxL ;fpg @$ ut] 3/df a:g] eg] klg To;sf] tLglbgkl5 blnt eGg] yfxf kfpg] lalQs} 3/af6 lgsfn]sf x'g\ . laZjsdf{n] lhNnf k|x/L sfof{nodf cfkm" ;/sf/L sd{rf/Laf6} blnt ePsf sf/0f ;fdflhs?kdf alx:s[t ePsf] eGb} df}lvs hfx]/L lbPsf 5g\ .
pgn] blnt clwsf/sdL{sf] ;xof]udf lhNnf cbfnt a}t8Ldf hftLo lje]b lj?4sf] d'2f bfo/ ug]{ atfPsf 5g\ . lgh e§sf] 3/df vfnL sf]7f kfPkl5 >LdtL kfj{tL las;lxt sf]7f ;/]sf] atfpFb} laZjsdf{n] ;~rf/sdL{x? dfem eg]– …sf]7f ;f/]sf] b'O{lbgkl5 3/a]6Ln] dl;t kl/ro ug]{qmddf blnt ePsf] yfxf kfpg] lalQs} t'?Gt sf]7f ;fg{ r]tfjgL lbPsf x'g\ . a}t8Lsf] b'u{d rf}vfd uflj;–# 3/ ePsf laZjsdf{ cfkm\gL >LdtLsf] P;Pn;L k"/s k/LIff lbnfpg ;bd'sfd cfPsf lyP .
6\ofª\s/ b'3{6gf
rf}tf/f . nfdf];fF3'–lh/L ;8sv08cGtu{t l;Gw'kfNrf]ssf] kfª\u|]6f/ uflj;l:yt kfFrlsnf] eGg] 7fpFdf cfh lbpF;f] l8h]n af]s]sf] Pp6f 6\ofª\s/ b'3{6gf ePsf] 5 .
sf7df8f}Faf6 bf]nvftkm{ uO/x]sf] gf=@ v *)&^ g+=sf] 6\ofª\s/ ;8saf6 sl/a ^)) ld6/ tn v;]/ b'3{6gf ePsf] xf] . To;leq /x]sf] ;of}+ ln6/ l8h]n kf]lvP/ 6\ofª\s/;d]t IftljIft ePsf] 5 . b'3{6gfu|:t 6\ofª\s/af6 rfns / kl/rfns ;s'zn aflx/ lg:sL km/f/ ePsf / b'3{6gfsf] ljifodf cg';Gwfg eO/x]sf] lhNnf k|x/L sfof{no, l;Gw'kfNrf]sn] hgfPsf] 5 .
/]l8of]df dlxnf d'2f Jofkstf
sf7df8f}+ . ;~rf/dfWoddf cfpg] dlxnf ;jfn;Fu ;DalGwt d'2fsf ljifodf ;~rf/ cleofg ul//x]sf] ;~rfl/sf ;d"xn] /]l8of] kqsf/x¿;Fu 5nkmn u/]sf] 5 . cleofgcGtu{t pkTosfsf ljleGg PkmPd /]l8of]df dlxnf d'2fsf ljifodf sfd ul//x]sf kqsf/x¿;Fu 5nkmn ul/Psf] xf] . sfo{qmddf ;xefuL kqsf/n] cfkm"x¿n] p7fO/x]sf dlxnf d'2faf/] hfgsf/L lbF+b} tL ljifo p7fpFbf cfOkg]{ r'gf}tLsf af/]df klg 5nkmn u/]]sf lyP . /]l8of] g]kfn, g]kfn PkmPd, /]l8of] ;u/dfyf, sflGtk'/, uf]/vfnufotsf PkmPdsf kqsf/x¿n] x/]s If]qdf dlxnf ;xeflutf, dlxnfdfly x'g] /fhgLlts Pjd\ 3/]n' lx+;fsf ;fy} ;fdflhs–cfly{s lx+;fnfO{ klg k|fyldstf lbP/ /]l8of] sfo{qmd ug]{ u/]sf] atfP . pgLx¿n] s'g} klg dlxnf d'2fnfO{ s;/L lbg] eGg]af/] ;DalGwt If]qdf sfd ul//x]sf kqsf/x¿aLr ;do;dodf 5nkmn Pjd\ cGt/lqmof ug'{kg]{ cfjZostf klg cf}+NofP .
sfo{qmddf ;~rfl/sf ;d"xsf cWoIf alatf a:g]tn] dlxnfsf kIfdf /fHon] u/]sf] Joj:yfsf] sfof{Gjog eP÷gePsf] ljifodf lg/Gt/ cg'udg ug{ ;xefuLx¿nfO{ ;'emfj lbg'eof] .
l;Ssf ;f6]/ k9fO vr{
xl/ Gof}kfg]
sf7df8f}+ . l;Gw'kfNrf]ssf z+s/ ;'j]bL laxfg a]n'sf sf]6]Zj/ rf]sdf e]l6G5g\ . ljleGg ?6af6 rNg] a;]sf :6fkm;Fu ?= !* sf] l;Ssf lbG5g\ / @) sf] gf]6 lnG5g\ . o;/L k|To]s l;Ssf ;f6\bf gfkmf x'g] b'O{÷b'O{ ?k}ofF hDdf u/]/ cfkm\gf] k9fO vr{ h'6fpFb} cfPsf] pgn] atfP . :yfgLo clj{6 :s'ndf sIff * df k9\g] pgn] laxfg a]n'sf l;Ssf ;f6\g hfFbf dfq b}lgs Ps;o eGbf a9L gfkmf x'g] u/]sf] atfP . o;af6 pgsf] :s'nsf] lkm ltg{ / cGo 3/vr{;d]t rnfpg ;xh ePsf] pgsf] cfdf b'uf{ ;'j]bLn] ylkg\ .
g]kfn /fi6« a}+sn] ahf/df Ps / b'O{sf gf]6x? pTkfbg ug{ 5f8]kl5 gf]6;Fu o;/L l;Ssf ;f6\g]x? a9\b} uPsf 5g\ . uf}zfnfsL ;'gdfof of]~hg klg o;/L g} l;Ssf ;f6]/ cfkm\gf] hLljsf]kfh{g ub}{ cfPsL l5g\ . tLg ;GtfgsL cfdf pgL >Ldfg\n] csL{ NofPkl5 3/ 5f]8]/ l;Ssf ;f6\g] sfddf nfu]sL x'g\ . l;Ssf ;f6\bf gfkmf x'g] ?k}ofFaf6 pgn] cfkm\gf 5f]/f5f]/Lsf] k9fO vr{ / 3/vr{;d]t rnfpFb} cfPsL l5g\ . laxfgb]lv g} uf}zfnf rf]sdf v6\bf b}lgsh;f] b'O{;ob]lv rf/;o;Dd gfkmf x'g] u/]sf] pgn] atfOg\ . l;Ssf k|of]un] a;df / Jofkf/df v'b|f sf/f]af/ ug{ ;lhnf] x'G5 . af ! v #*!( gDa/sf :joDe" oftfoftsf :6fkm /ljg\ dxh{g eG5g\– …ofq'x?n] gf]6 lbFbf lkmtf{ ug{ v'b|f ?k}ofFdf !, @ sf] l;Ssfn] ;lhnf] agfPsf] 5 .Ú
-k|lzIffyL{ kqsf/_
xltof/ b]vfP/ anfTsf/
sf7df8f}+ . hah{:tL s/0fL u/]sf] cf/f]kdf k|x/Ln] a'waf/ Ps hgfnfO{ kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp kg]{df ndh'ªsf] l;DkfgL uflj;sf @& jifL{o ;'/h yfkf /x]sf 5g\ . pgn] ufpFs} Ps !( jifL{o o'jtLnfO{ xltof/ b]vfP/ /ftsf] ;dodf hah{:tL s/0fL u/]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . hah{:tL s/0fL u/]sf] cf/f]kdf :yfgLojf;Ln] yfkfnfO{ lg3f{t s'6lk6 u/]sf lyP . s'6lk6af6 3fOt] ePsf yfkfnfO{ xfn k|x/L lgoGq0fdf lhNnf ;fd'bflos c:ktfn a];L;x/df egf{ ul/Psf] lhNnf k|x/L sfof{no ndh'ªsf k|x/L lg/LIfs hut sfsL{n] atfPsf 5g\ . cleo'Qm yfkf;Fu} pgsL >LdtLnfO{ hah{:tL s/0fLdf >Ldfg\nfO{ ;3fPsf] cf/f]kdf k|x/Ln] lgoGq0fdf lnPsf] 5 .
cgf}7f] cG8f x]g{ dflg;x?sf] eL8
sLlt{k'/ . sLlt{k'/l:yt Ps 3/df kfn]sf] s'v'/fn] ;"o{ / rGb|dfsf] cfs[lt ePsf] cG8f kf/]kl5 pQm cG8fnfO{ x]g{ dflg;x?sf] eL8 nfu]sf] 5 . sLlt{k'/sf :yfgLojf;L b'uf{dfg dxh{gsf] 3/df kfn]sf] s'v'/fn] kf/]sf] To; cG8fdf ;"o{ / rGb|dfsf] :ki6 cfs[lt b]lvPsf sf/0f To;df cnf}lss zlQm ePsf] ljZjf;sf ;fy cG8fsf] bz{gsf nflu dflg;x?sf] eL8 nfu]sf] xf] .
;k{n] 6f]Sbf aflnsfsf] d[To'
pbok'/ . pbok'/df a'waf/ /flt ;k{n] 6f]s]sf Ps aflnsfsf] pkrf/sf qmddf d[To'ePsf] 5 . s6f/L uflj;–% ua'jfsL !$ jifL{of aflnsf lgnd ;'g'jf/nfO{ /flt ;'lt/x]sf] a]nf ;k{n] 6f]s]/ 3fOt] agfPsf]df pgsf] l;/xfsf] aGbLk'/ ;}lgs SofDkdf pkrf/ ubf{ub}{ d[To'ePsf] l5d]sL sdn >]i7n] atfP .
k/Dk/fut s[lif k|0ffnLaf6 d'lQm kfpg] slxn] <
s[i0f ‘pbf;’ vgfn
jL/u~h, @( ;fpg . g]kfn s[lif k|wfg b]z xf] eGg] s'/f ;a}nfO{ cjut g} ePsf] s'/f xf] . hlt g} cfly{s qmflGtsf] s'/f u/]klg g]kfnsf *# k|ltzt eGbf a9L hgtf cem}klg s[lifdf g} cfl>t /x]sf] ;TonfO{ s;}n] gsfg{ ;Sb}g . t/ of] ;TonfO{ dgg\ u/]/ To; cg'?k cl3 a9g] tkm{ gLlt lgdf{tfx?sf] Wofg ghfg' b]zs} b'ef{Uo aGg k'u]sf] 5 .
o; kl/k|]Iodf k;f{sf] ;b/d'sfd jL/u~hnfO{ af/Djf/ d'n'ssf] cfly{s gu/Lsf] ?kdf g} kl/eflift ug]{ ul/G5 . t/, k;f{ s[lif pTkfbgsf] b[li6sf]0faf6 klg cToGt} dxTjk"0f{ lhNnf xf] eGg] tkm{ eg] w]/}n] x]Ssf /fv]sf] kfOb}g . k;f{sf cem}klg () k|ltzt afl;Gbf s[lifdf g} cfl>t /x]sf] tYo lhNnf s[lif ljsf; sfof{no k;f{sf] clen]vn] b]vfpF5 .
k;f{sf () k|ltzt hgtf s[lifdf cfl>t ePklg oxfF j}1flgs 9F+uaf6 eg] s[lifsf s'g}klg s[ofsnfkx? x'g ;s]sf 5}gg\ . lhNnf s[lif ljsf; sfof{no, s[lif cg';Gwfg sfof{no h:tf dxTjk"0f{ sfof{nox? o; lhNnfdf /x]klg k/fk"j{sfnb]lvs} v]tL k|0ffnL ckgfpg o; lhNnfsf s[ifsx? cem} klg afWo 5g\ . s'n %$ xhf/ x]S6/ v]tL of]Uo hldg dWo k;f lhNnfdf $& xhf/ x]S6/ hldgdf wfgv]tL x'g] u/]sf] 5 . kl5Nnf] ;dodf s[lif cf}hf/ sfof{no jL/u~hn] v]t ;Dofpgsf nflu cfw'lgs k|sf/sf] n]h/ Nof08 n]en/ d]l;g ef/taf6 NofPsf] ePklg s[ifsx?n] Tolt k|of]u u/]sf] kfOb}g .
dxFuf] ;fwg ePsf sf/0f klg k;f{sf s[ifsx?n] To:tf vfnsf ;fwgx? k|of]u ug{ g;s]sf x'g\ . Tolt dfq} xf]Og, a}1flgs 9+uaf6 v]tL ug]{ tl/sfx? ;a} s[ifsx?nfO{ gl;sfOPsf sf/0f k/Dk/fut v]tL k|0ff{nLd} oxfFsf s[ifsx? cem;Dd cndlng afWo 5g\ .
k;f{df *@ j6f uflj; /x]sf 5g\ . jL/u~h ahf/df wfg nufotsf cGg afnL pTkfbg gePklg laleGg t/sf/L v]tL eg] oxfF pTkfbg x'g] ub{5 . k;f{sf] b'u{d uflj; 7f]/Ldf ;dlztf]i0f xfjfkfgL kfOg] ePsfn] ;f] 7fpFsf s[ifsx?n] h'g vfnsf] wfg /f]K5g\ cGo 7fpFsfn] cln k[ys g} /f]Kg] ub{5g\ . o4lk s[lif ljsf; sfof{non] eg] lhNnfdf ;a}eGbf a9L ;f]gfdG;'nL wfgsf] v]tL x'g] u/]sf] hgfPsf] 5 .
vf;u/L k;f{sf s[ifsx?n] Ps aif{df tLg k6s afnL leqfpFg] ub{5g\ . wfg ;lxt ds} / uxF' oxfFsf s[ifsx?n] nufpg] d'Vo cGgafnLx? x'g\ . r}t]wfgklg k;f{df nufOG5 . t/ h'g;'s} v]tL k|0ff{nL ckgfPklg a}1flgs tl/sfaf6 v]tL u/]sf] kfOb}g . To;/L g} k;f{sf s[ifsx?n] t/sf/L afnLnfO{ klg a9L dxTj lbg] u/]sf 5g\ . k;f{df t/sf/L afnLsf] ?kdf sfpnL,aGbf,leG8L,nf}sf, l3/f}+nf nufotsf t/sf/L klg pTkfbg u/L dgUo k};f sdfpg] ub{5g\ . t/ s[ifsx?nfO{ a}1flgs v]tL ug]{ tl/sfaf/] hfgsf/L gx'g', cfly{s cefj cflb sf/0fn] t/sf/L v]tL klg k/Dk/fut g} /x]sf] 5 .
k;f{af6 pTkfbg ePsf t/sf/Lx?n] g]kfnsf] ahf/df /fd|} :yfg lnPsf] kfOG5 . sfpnL, aGbf, uf]ne]8f, k/j/ h:tf t/sf/Ln] g]kfnL ahf/df dfq} geO{ ;LdfjtL{ ef/tLo ahf/df ;d]t /fd} :yfg kfPsf] b]lvG5 . o4lk k;f{s} ckfos a:tLx?df pTkflbt t/sf/L eg] plrt ahf/sf] cefjdf slxn]sfFxL v]/ uO/x]sf] klg e]l6G5 . k;f{sf ;a} uflj;x?df xKtfsf] Ps jf b'O{ k6s xf6 ahf/ nfUg] rng ePsfn] klg pTkfbg ePsf t/sf/Lx? v]/ hfg] hf]lvd sd g} b]lvG5 .
To;/L g} k;f{sf s[ifsx? kz' kfng Aoj;fo tkm{ klg cfslif{t b]lvG5g\ . kz' ;]jf sfof{nosf cg';f/ k;f{df *) xhf/ $ ;o *$ j6f ufO{ /x]sf] atfOPsf] 5 . To;dWo] :yfgLo %* xhf/ ( ;o ^*, qm; !^ xhf/ ^ ;o $% tyf pGgt $ xhf/ * ;o #^ j6f /x]sf] kz' sfof{nosf] clen]vdf pNn]v 5 . To;}u/L $^ xhf/ @ ;o !$ j6f e}+;L /x]sf]df @( xhf/ @ ;o (( :yfgLo, !# xhf/ % ;o @@ qm; / # xhf/ # ;o (# pGgt hftsf e}+;Lx? /x]sf 5g\ . s[ifsx?n] b"w jL/u~h ahf/ nufotsf 7fpFdf vkt ug]{ ub{5g\ . t/, jL/u~h 7"nf] gu/L ePklg oxfF Pp6f klg b"w k|zf]wg s]Gb| -8]/L_ gx'gfn] s[ifsx?n] pTkfbg u/]sf] b"w l5d]sL lhNnf af/f / dsjfgk'/df vkt x'g] ub{5 . k;f{sf s[ifsx?n] afv|f kfng Aoj;fo / a+u'/ kfng Aoj;fo klg u/]sf] kfOG5 . t/, afv|f / a+u'/ laz]ifu/L df;'sf nflu g} kfNg] u/]sf] e]l6G5 . e};L,ufO{,afv|f of a+u'/ h] kfn] klg uf]7 lgdf{0f,:ofxf/;';f/df eg] pxL k'/fg} kf/f s[ifsx?n] ckgfPsf] e]l6G5 .
To;f] t k;f{df kf]N6«L kmfd{x? 5}gg\ . t/klg Aoj;fos} ?kdf k;f{sf s[ifsx?n] s'v'/f kfngnfO{ klg ckgfPsf] kfOG5 . lhNnfdf xfn;Dd $% xhf/ % ;o s'v'/fx? /x]sf] kz' ;]jf sfof{no k;f{n] hgfPsf] 5 . cg]sf}+ k/Dk/fut :yfgLo tl/sfx? k;f{sf s[ifsx?n] cjnDag u/]klg a}1flgs tl/sfn] v]tL ug]{ tkm{ eg] oxfFsf s[ifsx? cem}klg k5fl8 g} kl//x]sf 5g\ .
oxfFsf clwsfF+z s[ifsx?sf] cfo cfh{gsf] af6f] eg]sf] cfkm"n] pTkfbg u/]sf] cGg laqmL lat/0f g} xf] . s]xL aif{ cl3 ;Dd k;f{ lhNnfdf rf}kfof kfngdf e};L kfng Aoj;fo g} cufl8 b]lvPsf] ePklg kl5NNff lbgdf eg] oxfFsf s[ifsx? ufO{ kfng tkm{ cfslif{t ePsf] kfOPsf] 5 .
kz'kfngsf] lx;fjn] k;f{ cufl8 g} b]lvPsf] ePklg 8fn] 3fF;sf lx;fan] cem} klg k;f{ lhNnf k5fl8 g} b]lvG5 . oxfFsf s[ifsx?n] cfw'lgs tl/sfn] 8fn] 3fF; pTkfbg ug{ ;s]sf] kfOPsf] 5}g . vf;u/L lhNnfsf s]xL efux?df dfq} a8f/, vgfof], r'n]qf] kfOg] ePklg lhNnfsf ;a} 7fpFdf o:tf k|sf/sf 3fF;x? pTkfbg gx'Fbf cfkm"n] kfn]sf] kz'nfO{ ;fdfGo 3fF; / bfgfx? lbg'kg]{ s[ifsx?sf] afWotf 5 .
3fF;s} lx;fjn] cem{} dxTjk"0f{ dflgPsf] g]lkP/ -ljsf;] 3fF;_ nufOPsf] klg kfOb}g . 7f]/L nufotsf s]xL efux?df To:tf k|sf/sf 3fF; ;fdfGo nufOPsf] ePklg lhNnfsf cflwsfF+z s[ifsx?nfO{ To:tf k|sf/sf 3fF;sf af/] a9L hfgsf/L 5}g . t/, k;f{ lhNnfaf6 pTkfbg x'g] v;L,af]sf, /fFufn] eg] d'n'ssf laleGg efudf ;d]t df;'sf] a9bf] dfunfO{ k"/f ul//x]sf 5g\ . oxfFaf6 xKtfdf ;of+} afv|f / /fFufx? l5d]sL b]z ef/t ;lxt g]kfnsf laleGg lhNnfx?df hfg] u/]sf] klg s[lif lasf; sfof{no k;f{n] hgfPsf] 5 .
h] ePklg k;f{ s[lif pTkfbgsf] b[li6sf]0faf6 cToGt} dxTjk"0f{ lhNnf xf] . o;df b'O{dt 5}g t/ To;f] eGb}df k;f{sf s[ifsx? k"/} cfTdlge{/ 5g\ eGg klg ;lsGg .
olb ;dodf g} g]kfnsf s[ifsx?nfO{ a}1flgs 9+Fun] k|lzIf0f u/fpg] xf] eg] a}1flgs s[lif k|0ffnLsf] cleofg k;f{af6 g} ;'? ug{ ;lsg] 5 . x'gt t bIf hgzlQm lgdf{0f ug]{ xf] eg] ;DkGgzfnLsf] lhNnfsf] ;b/d'sfdsf] ?kdf kl/lrt jL/u~hdf Pp6f s[lif SofDk; vf]Ng' kg]{ dfu klg a]nf avtdf p7\g] u/]sf] 5 . t/ b]zsf] /fhgLlts cj:yf g} cl:y/ /x]sf sf/0f o:tf dxTjk"0f{ s'/fx? cf]em]ndf g} a9L kg]{ u/]sf 5g\ . k;f{ lhNnf l5d]sL b]z ef/t, af/f,lrtjg tyf dsjfgk'/;Fu klg hf]l8Psfn] plrt tl/sfn] oxfFsf s[ifsx?nfO{ k|lzIf0f u/fO{ a}1flgs s[lif k|0ffnLdf hf]8 lbPdf k/Dk/fut s[lif k|0ff{nLdf klg kl/jt{g cfpg]5 .
k;f{sf s[ifsx? klg a}1flgs tl/sfaf6 g} v]tL ug{ rfxG5g\ t/ a}1flgs v]tL ug]{ tl/sfsf] af/]df sd hfgsf/L ePsf sf/0f klg oxfFsf s[ifsx?n] rfx]/ klg a}1flgs s[lif k|0ffnL cg';f/sf] sfd ug{ ;s]sf 5}gg\ .
jL/u~h lrgL sf/vfgf laut 5 aif{b]lv aGb ePkl5 k;f{sf pv' s[ifsx?nfO{ 7"nf] dsf{ k/]sf] 5 . lrgL sf/vfgf ;~rfng ePsf ;dodf h;/L k;f{df pv' v]tL ul/GYof],cfhef]ln To;/L u/]sf] kfOb}g. s]xL l;ldt s[ifsx?n] dfq} pv" v]tL u/]sf] kfOG5 . lrgL sf/vfgfnfO{ ;+rfngdf Nofpg' ckl/xfo{ 5 . Tolt dfq} ug{ ;s]df klg k;f{sf] s[lif / s[ifsx?df pT;fxhgs kl/jt{g cfpg]5 .
s'v'/fdf ;]tf] 5]g]{ /f]u
Onfd . s'v'/fsf] kmd{df ;fdfGo lsl;dsf] ;]tf] 5]g]{ /f]u b]lvPkl5 Onfd gu/kflnsf–& dxeL/sf ls;fg lrlGtt ag]sf 5g\ . af]On/ s'v'/fn] ;]tf] 5]b}{ dg{ yfn]kl5 ls;fg lrlGtt ag]sf x'g\ . tLg rf/ j6f kmd{df Ps ;ftfdf o:tf] /f]un] @%÷#) j6f s'v'/f d/]sf] s'v'/f Joj;foL ;ª\3 Onfdsf cWoIf /d]z dxtn] atfpg'eof] . To:t} dxeL/–& sf Vofd vqLsf !% j6f, xl/rGb| >]i7sf kfFr j6f, lbnLk rf}xfgsf 5 j6f, e"k]Gb| e§/fO{sf tLg j6f s'v'/f d/]sf 5g\ . s'v'/fn] /fn l;ª\ufg sf8\g], ;]tf] 5]g]{ / emf]qmfpg] nIo0f b]vfpg] u/]sf] ls;fg e'k]Gb| e§/fOn] atfP . Ps} k6s tLg÷rf/ j6f kmd{df /f]usf] ;ª\qmd0f b]lvP klg lqe'n gfds cf}iflw v'jfpg yfn]kl5 lgoGq0fdf cfPsf] :yfgLo Vofd vqLn] atfP . . vf]/df Ps cfk;df n;k; ePdf l56f] /f]usf] nIo0f c?df ;g]{ u/]sf] dxtsf] egfO 5 .
ls;fgnfO{ aLp ljt/0f
/;'jf . ut j}zfvdf k/]sf] cl;gfaf6 lxpFb]afnL gi6 ePsf ls;fgnfO{ lhNnf s[lif sfof{non] df};dL t/sf/Lsf] aLp ldlgls6 ljt/0f u/]sf] 5 . s[lif k|fljlws rGb|axfb'/ e08f/Lsf cg';f/ ;/dynL uflj;–&, * / ( of;f{, 7"nf]ufFp 8fF8fufFp, /fDr] lj; k'/} / nx/]kf}jfsf j8f g+= % / ( ef]n]{sf @ / # j8fdf tLg xhf/ ;]6 d'nf, /fof], sfpnL / l;ldsf aLp ljt/0f ul/Psf] lyof] . pQm aLpsf nflu lhNnf ljsf; ;ldltaf6 ?=%) xhf/ / lhNnf b}jLk|sf]k p4f/ ;ldltaf6 ?=Ps nfv tyf s[lif sfof{non] k|fljlws k/fdz{ ;]jf k|bfg u/]sf] hgfPsf] 5 . ;/dynLdf @)( ef]n]{ !#(, nx/]kf}jf !$) Pjd\ of;f{ 8fF8fufpF, 7"nf]ufpF / /fDr] uflj;df eg] ^@* kfs]6sf b/n] ljt/0f ePsf] k|fljlws e08f/Ln] atfpg'eof] .
u'NdLdf pBf]u btf{ u/fpg] a9]
u'NdL . u'NdL lhNnfdf cfly{s jif{ )^%÷)^^ df !#) j6f gofF pBf]u tyf @@& j6f Jofj;flos kmd{x¿ btf{ ePsf 5g\ . 3/]n' tyf ;fgf pBf]u ljsf; ;ldlt u'NdLn] lbPsf] hfgsf/Lcg';f/ ut c;f/ d;fGt;Dd !# j6f pBf]u vf/]hLdf k/]sf 5g\ . ;dodf gjLs/0f ug{ gcfPsf sf/0f To:tf pBf]ux¿ vf/]hLdf k/]sf x'g\ . ljut jif{x¿sf] t'ngfdf utjif{ lhNnfdf pBf]u / kmd{x¿ btf{ u/fpg] dflg;sf] ;ª\Vof a9]sf] sfof{nosf sd{rf/L /fhs'df/ >]i7n] hfgsf/L lbg'eof] .
sfof{nosf] tYofª\scg';f/ lhNnfdf xfn;Dd btf{ ePsf pBf]udWo] ^)) j6f pBf]u rfn' cj:yfdf /x]sf 5g\ . lhNnfdf btf{ ePsf pBf]ux¿df s'6fpg] lk;fpg] ldn, kmlg{r/, d}gaQL, cu/aQL, cflb pBf]ux¿ /x]sf 5g\ t/ sfof{nodf ah]6sf] cefjdf dfucg';f/sf tflndx¿ ;~rfng ug{ ;d:of k/]sf] >]i7n] atfpg'eof] .
aVv' / /f8L nf]k eof]
uf]/vf . cfw'lgs k|ljlw / cfofltt sk8fx¿sf sf/0f uf]/vf lhNnfsf] ljs6 kxf8L ufpF jf/kfsdf k/Dk/fut ¿kdf a'lgb}+ cfPsf] /f8L, kfvL / aVv' lj:tf/} nf]k x'g yfn]sf] 5 . klxn] jf/kfssf] x/]s 3/df /f8L, kfvL / aVv' a'Gg] ul/P klg lxhf]cfh ahf/df kfOg] sk8fx¿n] ufpFd} pTkfbg x'g] sk8fnfO{ lj:yflkt u/]sf] 5 . lxdfnL If]qdf kfOg] e]+8fsf] /f}+af6 pmg tof/ kf/]/ /f8L, kfvL / aVv' a'Gg] sfo{ sl7g t 5Fb}5 / ;do klg nfdf] nfUg] ub{5 . To:tf ;fdu|Lx¿ cfhef]ln cfkmGtnfO{ sf]z]nLsf ¿kdf k7fpgsf nflu dfq a'Gg] ul/Psf] jf/kfssL l6nf 3n]n] atfOg\ . ;do vlr{P/ e]+8fsf] pmg sf6]/ wfuf] tof/ u/]/ /f8L, kfvL / aVv' a'Gg'eGbf ahf/af6 sk8f lsGg g} ;lhnf] ePsfn] 3/d} ug{ ;lsg] of] k];f lj:tf/} nf]k x'Fb} uPsf] atfOPsf] 5 . k'/fgf k':tfn] ufpFd} a'lgPsf] sk8fx¿ k|of]u ub}{ cfP klg gofF k':tfn] k|of]u gug]{ / k];f ;+/If0fdf klg rf;f] gb]vfPsf] sf/0f eljiodf pgsf] /f8L, kfvL / aVv'x¿ b]Vg gkfOg] :yfgLo b'uf{axfb'/ 3n]n] atfP .
dxf;ª\3 dfu
sf7df8f}+ . g]kfn /fli6«o oftfoft Joj;foL ;jf]{Rr dxf;ª\3n] oftfoft b'3{6gfaf6 d[To' ePdf kLl8t kIfnfO{ Ifltk"lt{afkt hgxL ¿=kfFrnfv pknAw u/fpg] ;/sf/L lg0f{o tTsfn nfu" ug{ dfu u/]sf] 5 . cfly{s jif{ )^^÷^& sf] ah]6df ;jf/L b'3{6gfdf k/L d[To' x'g]nfO{ Ifltk"lt{afkt hgxL ¿=kfFrnfv tTsfn aLdf sDkgLdfkm{t pknAw u/fpg] / ;f] cfpFbf] ebf} ! ut]b]lv nfu" x'g] pNn]v 5 . dxf;ª\3n] ;f] lgod nfu" x'g] ldlt glhls+Fb} uPklg To;cg';f/sf] :ki6 gLlt gcfPsf] atfpFb} Ifltk"lt{afktsf] /sd t];|f] kIfsf xsdf eP uf8Lsf dhb'/ / uf8Lleqsf dflg;nfO{ s] Joj:yf ug]{ eGg] s'/f gcfPsf] atfPsf] 5 .
klRr; k|ltzt v]t afFem} vfBfGgsf] cefj x'g]
rf}tf/f . nfdf] ;dosf] v8]/Ln] ;fpgsf] cGTo;Dd klg wfg /f]kfOF x'g g;s]kl5 l;Gw'kfNrf]s lhNnfsf @% k|ltzt hldg afFem} /x]sf] lhNnf s[lif ljsf; sfof{non] hgfPsf] 5 . lhNnfdf ljutsf jif{df klg sl/a tLgxhf/ d]l6«s 6g vfBfGg cefj x'g] u/]sf]df o; jif{ ux'F / ds};d]tsf] pTkfbgdf ¥xf; cfPkl5 sl/a ;ftxhf/ d]l6«s 6g vfBfGg ck'u x'g] s[lif k|;f/ clws[t s'nk|;fb ;'j]bLn] hfgsf/L lbg'eof] . sfof{nosf cg';f/ lhNnfdf s'n !$ xhf/ x]S6/df wfgv]tL nufOg]df l;Flrt If]q !) xhf/ $^) x]S6/ dfq ePsf]n] c? hldgdf cfsf;] e/df v]tL nufOG5 . ;fpg !) ut] /flt k/]sf] kfgLaf6 /f]kfOF ;'? u/]sf] eP klg kfgL kg{ 5f]8]kl5 /f]k]sf] wfg klg ;'s]/ dg{ yfNbf ls;fgx? lrlGtt ag]sf 5g\ .
v8]/Ls} sf/0f af/Ldf sf]bf] /f]Kg;d]t gkfPsf] / /f]lkPsf] sf]bf] klg dg{ yfn]sf] atfOPsf] 5 . kxf8L lhNnfsf] d'Vo vfBfGg afnLsf] ?kdf /x]sf] ds}afnL klg v8]/Ln] lau|]sf] / ux'F pTkfbg;d]t utjif{sf] t'ngfdf rf/ xhf/ &&$ d]l6«s 6g cyf{t !% k|ltztn] ¥xf; cfPkl5 lhNnfjf;Ln] vfBfGgsf] ;ª\s6 Joxf]g'{kg]{ cj:yf cfPsf] xf] .
/sd x:tfGt/0f
sf7df8f}+ . 8]gdfs{l:yt u}/cfjf;Lo g]kfnL ;ª\u7gsf] kxndf klZrd g]kfnsf] hfh/sf]6 lhNnfdf emf8fkvfnfaf6 kLl8tsf nflu ;ª\sng ul/Psf] 8]lg; qmf]g/ ^^%!.– cfh sf]k]gx]ugl:yt g]kfnL /fhb"tfjf;df sfo{jfxs /fhb"t 8f]/gfy cof{nnfO{ x:tfGt/0f ul/of] . pQm cj;/df sfo{jfxs /fhb"t cof{nn] xfn} ul7t u}/cfjf;Lo g]kfnLx?sf] ;ª\u7gsf] kxndf ul/Psf] o; k|sf/sf] dfgjLo sfo{sf] k|;+zf ub}{ pQm sf]ifdf /fhb"tjf;df sfo{/t s"6gLlts sd{rf/Lx?n] klg tLg lbgsf] tna k7fpg] lg0f{o u/]sf] atfpg'eof] .