jfd dtbftfsf] ;Ddfg u/
– lgdsfGt kf08]–
l;+uf] d'n's jfddo 5 . blIf0fkGyL / oyfl:yltjfbL ;Lldt zlQmx¿n] ;d]t :jLsf/]sf 5g\ ls pgLx¿sf] dftxtdf /x]sf hgtfsf] dgf]efjgf klg jfdkGyL bnx¿k|lt geP klg ljrf/ / p2]Zok|lt nlIft 5 . t/, s]xL jfd kf6L{x¿sf g]t[Tjdf /x]sf JolQmx¿sf] ;+s'lrt ;f]rn] ubf{ b]z / hgtfsf ;femf dfux¿k|lt jfdzlQmn] ;Daf]wg ug{ ;ls/x]sf] 5}g . cflv/ o:tf] lsg eO/x]sf] 5 < g]tfx¿df j}rfl/s :vng lsg al9/x]sf] 5 < oL k|Zgx¿ lbgx'“ uDeL/ aGb} uO/x]sf 5g\, h;n] d'n'ssf] jfdcfGbf]ngnfO{ g} r'gf}lt lbg;Sg] b]lvG5 .
/fHosf] Joj:yflksf ;bgdf jfd jr{:j 5 . ;/sf/ / ljkIfdf jfdkGyLs} ks8 5 . em08} b'O{ ltxfO hgdt jfdkGyLsf] kIfdf 5 . b]zsf] l;h{gzLn o'jf k':tf l;+u} jfdcfGbf]ngdf ;xefuL /x]sf] 5 eGbf km/s kb}{g . /fHosf] sd{rf/L ;+oGq, 6«]8 o'lgogx¿, ljBfyL{, lzIfs, k|fWofks, ;+rf/sdL{x¿ / a'l4hLjL tyf ;dfhsf x/ If]qsf ju{x¿ kl/jt{gsf] kIfdf /x]sf b]lvG5g\ / kl/jt{gsf] ;+jfxs jfdkGyL zlQm g} xf] eGg] ljZjf; ;a}df kfOG5 . :yfg,
k|efj, JolQmTj / s]xL s'/fn] ubf{ hgtf km/s–km/s jfdkGyL bndf /x]klg ;j}sf] p2]Zo cu|ufdL kl/jt{g, zf]if0f/lxt ;dfh, ;'b[9, :jfwLg, ;fj{ef}d;Qf ;DkGg d'n's, hftLo, eflifs, If]qLo tyf n}+lus ;dfgtf / Pstfsf ;fy} cfd"n ¿kfGt/0f g} /x]sf] b]lvG5 . t/ klg hgtfsf ;femf p2]ZonfO{ ;Daf]wg ug{] ljifodf jfd bnx¿leq b]lvg] u/]sf] h'“ufsf] n8fO“n] ef“hf] xfln/x]sf] tLtf] oyfy{ xfd|f] ;fd' 5 .
jfdkGyL bnx¿df b]lvPsf] h'“ufsf] n8fO“s} sf/0f ;Qf /fhgLltsf] bf}8df cl:tTjljxLg /fhgLlts cf}sft /x]sf If]qLo tyf ;fdk|bflos ;d"xn] efu vf]Hg / kfpg ;s]sf 5g\ . jfd Pstf gePs} sf/0f b]zsf] :jfwLgtfdfly vt/f cfpg] ;j]bgzLn ljifox¿ hftLo, If]qLo tyf ef}uflns :jtGqtfsf gf/fx¿ ;+ljwfg;efdf pl7/x]sf 5g\ . b]zdf olb hftLo tyf If]qLo /fhgLltn] k|>o kfpg] cj:yf cfP/ d'n's ljv08gsf] dfu{df lx+8\of] eg] To;sf] ;a}eGbf a9L bf]if jfd bnx¿nfO{ g} hfg]5, lsgsL jfd lrGtg juL{o ;f]rdf cfwfl/t x'G5 gls hftLotfdf † To;}n] juL{o ;f]rdf cfwfl/t jfd Pstfn] dfq d'n'ssf] PstfnfO{ ;xL ¿kdf ;Daf]wg ug{;S5 . jfdkGyL bnx¿aLrsf] cg]stf g} /fli6«o :jfwLgtfdflysf] vt/f xf] eGg] g]tfx¿n] a'em]sf] b]lvPg . Pstfsf] cfjZostfnfO{ af]w gu/L ;+s'lrt / ;+sL0f{ ljrf/sf sf/0f hgdt ePklg g]kfnsf] ;Qf jfdkGyL bnx¿sf nflu …cfsfzsf] kmn cf“vf t/L d/Úsf] cj:yfdf /lx/x]sf] 5 .
hgtfsf] rfxgfnfO{ ;Daf]wg ug]{ k|i6 p2]Zo lnO jfd PstfnfO{ hf]8 lbg] xf] eg] jt{dfg /fhgLlts cj:yfdf cfkm\gf] OR5fcg';f/ jfdzlQmn] ;Qf rnfpg ;Sg] :ki6 5 . jt{dfg cj:yfdf jfdzlQm;“u k|lt:kwf{ ug]{ s'g} klg zlQm g]kfndf g/x]sf] / nfdf] ;do;Dd hlGdg g;Sg] l:ylt ljBdfg 5 . hgdtsf] ef/L af]s]/ ;bg / ;/sf/df k'u]sf jfd g]tfx¿n] h'g nHhf:kb xljut b]vfPsf 5g\, To;n] hgzlQmsf] ckdfg u/]sf] 5 . hgtfsf] g]t[Tj ub}{ ck/flht zlQmsf] ¿kdf ;/sf/ / ;bgdf k'u]sf] jfdzlQm jfdzlQms} if8\oGqaf6 pl5l6\6P/ ;8sdf k'Ug' eg]sf] hgdtsf] ckdfg l;jfo s]xL xf]Og . of] hfGbf–hfGb} klg jfd Pstfsf] cfjZostf gb]Vg' eg]sf] hgtfsf] rfxgf ljk/Ltsf] /fhgLlts nIodf lx+8\g' xf] .
s]Gb|df b]lvPsf jfd bnx¿aLrsf c;dembf/Lx¿ sfo{stf{:t/df k'Ubf ltgsf] ;+jfb af]nLn] geO xft / xltof/n] x'g] u/]sf 36gfx¿b]lv g]t[Tj ju{ ;r]t /xg' kg]{ xf] . s]Gb|sf] ;+s'lrt ;f]rsf] sf/0f sfo{stf{:t/af6 hlGdg] åGåfTds cj:yfn] l;+uf] jfd cfGbf]ngnfO{ lbUe|ldt kfl//x]sf] oyfy{ :jLsfg{ hj;Dd g]t[Tjdf /x]sfx¿ tof/ x'“b}gg\ tj;Dd hgtfdfly cGofo eO/xg]5 . cf:yf / lgi7fsf] eGbf 8/nfUbf] kbLo nf]n'ktfsf] n8fO{+n] ubf{ g]kfnsf jfd zlQmx¿nfO{ ;Qf …af“b/sf] xftdf gl/jnÚsf] cj:yfdf k'¥ofPsf] 5 .
;Qfsf] g]t[Tjdf /x]sf] Pdfn] kf6L{ g]t[Tjsf] 7"nf] lx:;fn] jfdkGyL hfdf nufPsf] ePklg sfo{stf{ tyf ;dy{s hgtf kl/jt{gsf kIfdf n8\g tof/ /x]sf 5g\ . PsLs[t dfcf]jfbL zflGt k|lqmofdf cfP/ b]zsf] 7"nf] zlQmsf] ¿kdf hgdtåf/f gr'lgPsf] eP cfh g]kfnsf] /fhgLltdf Pdfn]sf] cl:tTj g} /xg] lyPg . cfkm\gf] blIf0fkGyL zlQm;“u dfq k|lt:kwf{ x'g] ljZn]if0f ub}{ Pdfn]n] kf6L{sf] gfd;d]t kl/jt{g ug]{ leqL tof/L ul/;s]sf] lyof] . cem} klg Pdfn]n] cfkm\gf dtbftfnfO{ kl/jt{gsf kIfw/ hgdtsf ¿kdf x]g{ ;S5 . t/ p;n] kl/jt{gsf] cfjfh p7fpg]x¿nfO{ h'g pu|jfdkGyL wf/ eGb} cfPsf] 5, g]kfnsf jfdzlQmnfO{ b]z / hgtfsf] nflu sfd ug{ glbg] of] Pp6f cb[io v]n xf] . of] v]ndf s'g :jfy{sf sf/0f Pdfn] g]t[Tj nfu]sf] 5 eGg] a'em\g sl7g 5}g . ;+;bLo /fhgLltdf vlKk; Pdfn] lj:tf/jfbL jf ;fd|fHojfbL s'g lsQflt/ a9L 9lNsPsf] 5 jf b'j}lt/ a/fa/ 9lNsPsf] 5 of] s'/f Pdfn]sf sfo{stf{ / dtbftfn] ga'em];Dd g]kfnsf] jfd cfGbf]ng jt{dfgs} uGtJoxLg ofqfdf ofqf/t /xg] 5 . of] b'ef{Uosf] cGTo slxn] xf]nf <
s7k'tnL ;/sf/ / /fli6«otfsf] vf]hL
alb|g/l;+x s]=;L=
b]z cGwsf/ ut{df kml;;s]sf] 5 . zf;gsf] gfd rfx] h];'s} xf];\ t/ zf;gsf] u'0fjQf ;dflKtlt/ cf]/fnf] nflu/x]sf] 5 . /fhgLlts bnx¿ elTsg nfu]sf] e"taËnfdf a;]/ afx|df;] v]ndf lnKt eP/ xf/]sf h'jf8] h:tf ePsf 5g\ . …df/fÚ, …hLtfÚ / …xf/fÚ sf :j/dfq hLjGt u'l~h/x]sf] 5 . s;n] s] lht]sf] xf] jf s] xf/]sf] xf], s]xL yfxf 5}g . /fhgLlt h'jfsf] g;f h:tf] eO/x]sf] 5 .
sfuhdf h'g;'s} kf6L{n] cfˆ gf p2]Zo, Wo]o / k|lta4tfsf] hlt;'s} u'nfaL lrq0f / ;+uLtdo zAb s'“b]sf lsg gx'g\, t/ To;sf] s]xL cy{ /x]g, b]z Wj:t eof] . u0f]zdfghL k~rfotsfndf eGg] ug'{x'GYof], …xfdL ;'“8]gL ePsf] @))& ;fnsf] hgqmflGtn] b'O{6f s'/f hGdfPsf] lyof], /fli6«otf / k|hftGq . k|hftGq t dfl;g} ;Sof] . /fli6«otf l36Ll36Lsf] cj:yfdf 5 .Ú pxf“ af“lr/xg' ePsf] eP cfhsf] cj:yfnfO{ x]/]/ s] eGg'x'GYof] xf]nf <
Ps jif{sfaLr tLgj6f ;/sf/ alg;s], cem} ;/sf/ agfpg] jf eTsfpg] s'/f / tfp/dfp/ eO/x]sf] 5 . k|s6 ¿kdf dfcf]jfbLn] ;/sf/ agfpg] r]i6f ug'{ t'ngfTds hfoh s'/f xf] . lsgsL ;+ljwfg;efdf ;aeGbf 7"nf] bnsf] gftfn] p;sf] xsbfjL dgfl;a xf] . t/ k|s6 ¿k afx]s ;Qfsf 36saf6} o; ;/sf/nfO{ vt/f 5 . Pdfn]leq cWoIf emngfy vgfn / g]kfnL sfª\u|];lt/af6 ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfaf6} o; ;/sf/nfO{ vt/f b]lvG5 .
dfcf]jfbLsf] k|:tflat /fli6«o ;+o'Qm ;/sf/ gaGg] eof] eg] p;n] c¿ kf6L{nfO{ prfn]/ ;dy{g lbg] cfZjf;gsf ;fy csf]{ ;/sf/ u7g ug{;S5 . Pdfn]nfO{ prfNg ;kmn ePdf emngfynfO{ / lul/hfk|;fbnfO{ prfNg ;kmn ePdf sf]O/fnfnfO{ k|wfgdGqL agfpg dfcf]jfbL cu|;/ gxf]nf eGg ;lsGg . lsgsL jfo'df To:t} /fhgLlts uGw cfO/x]sf] 5 .
;+ljwfg;ef ;+;bjfbL bnx¿sf nflu lagfl;QLsf] ‰ofpnf] eO/x]sf] 5 . dfcf]jfbLsf nflu ;+ljwfg;ef …d/] ;f;'sf] 5f]/f], af“r] cfˆ gf] nf]Ug]Ú eg]h:t} xf] . ;+ljwfg;efdf pm ;kmn x'g] eof] eg] …xfd|f] Ph]08f ;kmn ePsf] xf], xfd|f] Ph]08f dfg]/ ;a} xfd|f] cf“ugdf cfPsf x'g\Ú eGg ldlnxfNof] . c;kmn ePdf …uP em6f/f]Ú . To;}n] ;+ljwfg agfpg] r6f/f] / xtf/f] s'g} bnnfO{ klg 5}g . ;Qf lnK;fsf] r6f/f] dfq rf}la;} 306f b]vfk/]sf] 5 .
ef/tdf dfcf]jfbLdfly Toxf“sf] ;/sf/n] cft+ssf/L laNnf le/fPkl5 g]kfnsf dfcf]jfbLsf] …cg'bf/jfbLÚ elgg] kIfn] …hgljb|f]xÚsf] :j/ la:tf/} ;'sfp“b} nUof] . of] :j/ ca …;+o'Qm /fli6«o ;/sf/Úsf] dfudf ¿kfGt/0f ePsf] 5 . cft+ssf/L egL nv]l6Psf ef/tLo dfcf]jfbL g]kfnL e"dLdf 3';k}7 ug]{ Tolt g} ;Defjgf 5 . ef/tLo ;Qfsf lj?4 ToxL“sf dfcf]jfbLnfO{ v]nfpg 3';k}7 u/]sf kfls:tfgL / sltko ef/tLo d';ndfgnfO{ ef/t ;/sf/n] vf]lh/x]sf] kl/k|]Ifdf tL klg g]kfndf 3';k}7 unf{g\ eGg] k"jf{g'dfgsf cfwf/df ef/tn] o; ;lGwcGtu{t t];|f] d'n'ssf gful/snfO{ klg ef/tn] dfu]df ;'k'b{uL ug'{kg]{ k|fjwfg /fVg hf]8 nufO/x]sf] 5 . Tof] /x:o a'em]/ kfls:tfgn] cfˆ gf] ljb]z dGqfnosf ;lrjnfO{ g]kfn e|d0fdf k7fof] . g]kfnsf] e"lddf ef/t, rLg / kfls:tfgsf] rnv]nsf] d'Vo d'2f clxn]nfO{ ;'k'b{uL ;lGw xf] . ljb]zL rnv]n–k|wfg /fhgLltdf bnx¿sf ultljlw kmut s7k'tnL gfr]h:tf] xf] .
ef/tLon] hGdsf] cfwf/ b]vfP/ sfpnL lsg]eGbf ;lhnf] / ;'ne ¿kdf g]kfnL gful/stf kfpg] s'/fdf dfcf]jfbL r's]kl5 p;n] oltv]/ ;Ldf ldlrPsf]df ;+j]bgzLntf / /fli6«otfsf nflu ef/t lj/f]wjfbsf] /a}of b]vfpg' g]kfnL hgtfsf cf“vfdf 5f/f] xfNg] 7u dgf]j[lQsf] Bf]ts xf] . $) nfv ef/tLonfO{ g]kfnsf] gful/stf lbg] ljw]osdf NofKr] xfn]sf a]nf g} dfcf]jfbLn] /fli6«otfsf] gf/f p7fPsf] eP slt :jfutof]Uo x'GYof] <† clxn] dfcf]jfbLn] jt{dfg ;/sf/nfO{ s7k'tnL ;/sf/ eGg' / cfk"mn] u7g ug]{ ;/sf/nfO{ …;+o'Qm /fli6«o ;/sf/Ú eGg' k'm6kfydf cfsf;–kftfn hf]8]/ gSsnL cf}iflw a]r]h:tf] dfq xf] . gful/stf k|s/0fdf kml;;s]sf kf6L{ h'g;'s}n] ;/sf/ u7g u/] klg Tof] k|sf/fGt/n] s7k'tnL g} x'g] lglZrt 5 .
/fi6«sf ;d:of /fi6«klt / k|wfgdGqL ag]sf 5g\
rGb|k|sfz aflgofF
hgtfsf ;d:of ;Daf]wg ug'{kg]{ ;+;b cfkm} olta]nf ;d:ofu|:t 5 . ;Qf jf k|ltkIfdf /x]sf ;a} ;fgf 7"nf bnx¿n] 3f]/] kfnf] nufP/ ;bg cj?4 ug]{ k/Dk/f a;fn]sf 5g . ljut tLg dlxgfb]lv ;+;b lg/Gt/ cj?4 /x“b} cfPsf] 5 . p;}klg g]kfndf aGb ;+:s[lt lgs} df}nfPsf] 5 . ;a}n] cf–cfkm\gf cfu|xx¿ k'/f ug{ u/fpgsf nflu aGbsf] ;xf/f lng yfn]sf 5g . af6f] aGb, ahf/ aGb, :s'n aGb, ahf/ aGb, snsf/vfg aGb Û htftt} aGb} aGb ÛÛ of] jif{ t ;bg aGbn] klg sLlt{dfg g} sfod ul/;Sof] . ;+;b t d'n'ssf ;a} ;d:ofx¿sf] ;DaGwdf ax; 5nkmn ug]{ 7fp“ x'g' kg]{ xf] . of] jf Tof] lgx'“df ;w}e/L aGb ul//xg] xf] eg] ;+;bsf] cf}lrTo g} s] /Xof] / < ;fob ;+;bLo Joj:yfsf cGw ;dy{s kf6L{x¿ :jo+df klg ;+;bk|lt ljZjf; 5}g . of] jif{sf] lx“pb] clwj]zgsf] k|f/De sf“u|]; Pdfn]x¿n] To;/L g} ;'? u/] . clxn] cfkm"n] a;fn]sf] k/Dk/fn] cfkm}nfO{ cK7\of/f] kf/]sf] 5 .
7"nfa8fx¿n] l:ylt ldRg yfn]kl5 ;dfhdf c/fhstf a9\g' :jfefljs xf] . ;a}n] cfkm\gf] ;LdfaGwg / kbLo dof{bf lal;{lbg] xf] eg] ;fdflhs ljlwJoj:yf / k/Dk/fx¿ eTsG5g, c/fhstf JofKt x'G5 / kl/l:ylt ;DxfNg ufx|f] x'G5 . xf] olta]nf g]kfndf ePsf] ToxL xf] . 7"nf ;fgf ;a}n] …sf] eGbf sf] sdÚ eg]/ a]lylt ug{ yfn]kl5 kl/l:yltn] ljs/fn ¿k lng' :jfefljs} xf] . d'n'sdf olta]nf pTkGg /fhgLlts ult/f]wsf] sf/0f /fi6«kltsf] cljj]sk"0f{ sbd g} xf] . pgn] cfkm\gf] clwsf/ st{Josf] cf“7f] ;fwsf] /fd|f] x]Ssf /flvlbPsf eP d'n's cfh of] cK7\of/f]df km:b}gYof] . en} ;/sf/n] cj}wflgs sfd u/]s} eP klg ;+ljwfgsf] ;+/Ifs / d'n'ssf] cleefjssf x}l;otn] ;+j}wflgs nId0f/]vfsf] pNnª\3g /fi6«kltaf6 ge}lbPsf eP cfhsf] of] hl6n l:ylt pTkGg sbflk x'“b}gYof] . ;]gfk|d'vnfO{ jvf{:t ug]{ tTsfnLg ;/sf/sf] lg0f{onfO{ j}wflgs af6f]af6 6'Ëofpg] kxn /fi6«kltaf6 x'g'kYof]{ . k|hftflGqs Joj:yfsf ;+j}wflgs /fi6«kltn] x's'dLz}nL ckgfpgfn] of] hl6ntf pTkGg ePsf] xf] .
;/sf/af6 avf{:tuLdf k/]sf ;]gfkltnfO{ ydf}tL lbg] /fi6«kltsf] sfo{nfO{ sfo{sfl/0fLdflysf] cgflwsf/ x:tIf]k 7x¥ofp“b} tTsfnLg ;/sf/n] /fhLgfdf u/]/ gful/s ;jf]{Rrtf :yfkgfsf] cfGbf]ngdf ;bgb]lv ;8s;Dd k'Uof] . hglgjf{lrt ;jf]{Rr ;+:yf Joj:yflksf ;+;baf6 cfkm"n] p7fPsf] ljifosf] ;Daf]wg gx'g] kl/l:ylt l;h{gf ePkl5 PsLs[t g]skf dfcf]jfbLn] ;+;b g} rNg glbg] c8fg lnOlbof] . oBlk ;bg cj/f]wsf] ckufnaf6 ql;t ag]sf] PsLs[t dfcf]jfbL xb};Dd nlrnf] aGb} uPsf] h:tf] b]lvG5 t/ Xofs'nfn] 7]n]/ leQ}df k'¥ofpgsf lgldQ ultn} /fli6«o–cGt/f{li6«o k[i6kf]if0f kfPsf] ;/sf/n] l;of]sf] 6'Kkf] a/fa/ hldg klg glbg] b'of]{wg x7 lnPsf] h:tf] b]lvG5 . ;se/ cfdfn] l3p /flvb]lvlng geP klg v§] ;]nfpnf eg]/ 3f];f] k;f/]sf] aRrfn] em} dfcf]jfbL a]t em} bf]la|P5, nHhfjtL emf/ em} nlqP5 eg] s'/f] cs}{ xf] gq ;bg cj/f]w cem yk b'O{ ;ftf nlDalbg] kl/l:ylt l;h{gf e}lb“bf jt{dfg ;/sf/ ;fd' /flhgfdf ug}{kg]{ g}lts ;+s6 pTkGg x'g]5 . To;}n] x'g'k5{ ;efd'vnfO{ olta]nf lgs} cf}8fx 5'6] h:tf]] 5 . ;bg ;'rf? ug]{ cleofgdf ;QfkIf k|ltkIfsf g]tfx¿sf] 9f]sf rxfg]{ dfq} xf]Og, /fi6«klt;“u k/fdz{ ug{ k'u]sf] ;d]t ;dfrf/x¿ ;fj{hlgs ePsf 5g .
…cl3 s]hflt dflgg, af3 nfUof] l3Rrfpg, =========yfnL lrRrfpg Û Ú ;do 5“b} ljifosf] ulDe/tftkm{ s;}sf] Wofg k'u]g . pTkGg ;d:ofn] ;dod} lgsf; gkfpg] xf] eg] d'n'sdf c;xh l:ylt pTkGg x'g;S5 eGg] s'/fsf] cg'dfg /fi6«kltn]] dfq} xf]Og ;jf]{Rr cbfnt / :jo+ ;efd'vn]] ;d]t ug{ ;s]gg . PsLs[t dfcf]jfbLsf tkm{af6 ;+;b ;lrjfnodf btf{ ul/Psf] ;+sNk k|:tfjnfO{ ;bgdf 5nkmn u/fpg] lxDdt ;efd'vaf6 b]vfOPsf] eP plta]n} uf“7f] km'SYof] . hg;/f]sf/sf] ljifon] ;+;bdf k|j]z kfp“Yof] . dtfdt x'GYof] . ;/sf/sf] kIfdf ax'dt 5“b} lyof], k|:t't ljifo ;bgaf6 c:jLs[t x'GYof] . /fi6«kltsf] sbdn] j}wflgs dfGotf kfp“Yof] . ;bgsf] lg0f{onfO{ PsLs[t dfcf]jfbLn] klg nf]k|]sfg nufP/ :jLsfg'{ kYof]{ . Tof] ;xh af6f] cjnDag ug]{ ?lr / cfjZostfaf]w ;efd'vdf b]lvPg . ;fob Tolta]nf ev{/ dfq ef/tLo nf]s;efWoIf ;f]dgfy r6hL{n] ef]Ug'k/]sf] kf6L{ sf/jfxLn] xfd|f ;efd'vnfO{ t;f{of] . cyf{t\ /fhgLlts dxTjfsf+Iffsf] ;Defljt d[To'n] hf]lvd p7fpg] lxDdt ug}{ g;Sg] u/L v'DRofof] . gLhL dxTjfsf+Iffsf cufl8 /fli6«o ;d:of ;efd'vsf b[li6df uf}0f ljifo 7x¥of] . ;+;bLo lgodfjln, ;+;bLo k/Dk/f / bnLo c;xdltsf] lgx'“df ;+sNk k|:tfj c:jLs[t ug]{ ;efd'vsf] e"nn] d''n'snfO{ cfhsf] of] cK7\of/f] l:yltdf NofOk'¥ofPsf] xf]Og eGg ;Sg] 7fp“ 5 h:tf] nfUb}g .
kl5Nnf] k6s ;bg ;'rf? ug]{ u/fpg] tkm{ kf6L{x¿nfO{ k|]l/t ug{ cfkm\gf] tkm{af6 oyf;Dej k|oTg ug{sf lgldQ ;efd'våf/f /fi6«klt ;dIf ljz]if cg'/f]w ul/Psf] s'/f ;fj{hlgs ePsf] 5 . lxhf] cfkm}n] ug{ ;Sg] s'/f ug{ v'§f sdfpg], kf6L{ /fhgLltaf6 laQfe/ dfly p7]/ /fi6«lxtsf] kIfdf lg0f{o lng g;Sg] clg olta]nf ;d:of ;dfwfgsf] lgldQ /fi6«klt;“u k'sf/f ug'{ nfh krfpg] af6f] dfq} xf]Og s;/L eGg' < km]l/ jt{dfg ;d:of /fi6«kltsf] cfj]usf] lg0f{osf] kl/0ffd g} xf] eGg' s'g} cfu|x 7x5{ h:tf] nfUb}g . cfkm\gf] e"n :jLsfg{ nfh gdfGg] / e"n;'wf/sf lgldQ ;w} tTk/ /xg] dflg;x¿ ;fx|} yf]/} x'G5g . /fi6«kltdf Tof] dxfgtf e}lbPsf] eP of] ljifo o;/L tGsb}gYof] . /fi6«;fd' pkl:yt ;d:of ;dfwfgsf lgldQ cfkm\gf] kbk|lti7fnfO{ bfpdf nufpg] sfo{ jt{dfg /fi6«kltaf6 x'g ;Sg] sNkgf ug{ ;lsb}g .
xf], kmf]x/ ug{ ghfGg]n] ;kmf ug'{k5{ . ;d:ofk|lt uDeL/ e}lbg] xf] eg] of] ;d:of /fi6«kltaf6 lgd]ife/df ;dfwfg x'g ;S5 . uNtL dfG5]af6} x'g] xf] . cfkm"af6 ePsf] uNtLsf] :jLsf/f]lQm hgtf ;fd' ubf{ s;}sf] prfO{ 36\b}g . /fi6«kltn] cfkm"af6 hfg cghfgdf ePsf] uNtLsf nflu hgtf;fd' Ifdf ofrgf u/] x'G5 . cyjf /fi6«kltn] jt{dfg ;/sf/nfO{ kbTofu ug]{ ;Nnfx klg lbg ;S5g . To;n] ljifonfO{ of}6f gof“ df]8 lbg ;Sg]5 . p;}klg cfufdL b'O{xKtf;Dd ;bgsf] ult/f]w ;dfKt gx'g] xf] eg] of] ;/sf/ ;fd' ;/sf/ 5f]8\g} kg]{ g}lts ;+s6 pkl:yt x'g]5 . To;}n] a]nf 5“b} /fhLgfdf u/]/ gof“ /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ lgdf{0fsf] nflu 9f]sf v]flnlbg' d'n'ssf] lxtdf x'g] 5 . t/ ljz]if 7fp“sf] lgb]{zg a]u/ xfd|f /fi6«kltaf6 To:tf] kxn x'g] klg 5}g / e}xfn]5 eg] klg pgsf] jrgsf] dfg /fVg jt{dfg ;/sf/ tof/ xf]nf eg]/ kTofpg ;lsb}g . /fi6«kltn] cgf}krfl/s ¿kdf ug{ ;Sg] csf]{ / clGtd s'/f cfkm\gf] dft[kf6L{nfO{ dfcf]jfbL k|:tfjk|lt clnstf pbf/tf b]vfpg] ;Nnfx lbg' xf] .
/fi6«kltaf6 cfzf ug{ ;lsg] kl5Nnf] ljsNk dfq} xf] . t/ To;n] klg /fi6«klt :jo+nfO{ g}lts ;+s6df kfl/lbg ;S5 . cyf{t Tof] af6f] cjnDag ug'{ eg]sf] kbTofusf] 8f]/]6f] ;dfTg' xf] . /fi6« ;fd' pkl:yt jt{dfg hl6n kl/l:yltk|lt /fi6«klt dxf]bodf ;f“lRrs} lrGtf / rf;f] 5 eg] To:tf] clk|o l:yltsf] ;fdgf ug{] lxDdt b]vfP/ pbfx/0f aGg' /fd|f] x'G5 . ;fob, ;efd'vsf] cf;o / ck]Iff klg To:t} x'g'k5{ eg]/ cg'dfg ug{ ufx|f] kb}{g . cfkm\gf] vNtLsf] r'gbfd vr{ ug{ bf“taf6 kl;gf lgsfNg] dfG5]n] klg c?nfO{ bfgsf] dxQfsf] ;DaGwdf pkb]z lbg lxlRsrfp“b}g Sof /] Û
dfs'g]sf] s}nfz–ofqf
x'/f;'
…zf:qdf tLg nf]ssf] avfg 5– :ju{nf]s, dTo{nf]s / b]jnf]s . dTo{nf]ssf] k|wfgdGqL eof}, :ju{nf]s dkl5 hfg', hf]O{kf]O{ ldn]/ b]jnf]s hfcf] . b]jnf]s s}nfz kj{tdf 5 . d/]kl5 hfg ;lsGg, lhp“b} hfcf] . ;/sf/L gGbLx¿ lnP/ vf;fsf] af6f] hfg" / :ju{nf]s k'u]kl5 Toxf“sf] klg k|wfgdGqL x'g kfp“ k|e' † eGb} eujfg lzj–z+s/sf] cflzjf{b dfUg' . s]xL a]/ lzj–kfj{tLsf] e]ifdf hf]O{kf]O{n] /ltlqm8f b]vfP/ Toxf“ k'u]sf eQmhgx¿nfO{ /dfOnf] u/fpg"Ú, a'af d+unk|;fbn] eGbf dfwj–ufoqLsf cf“vf nf6fn] Vj} s] x]/] h:t} eP .
lem6L–u'G6f af]s]/ lx“8]sf dfwj bDktL s}nfz km]bLdf k'u] . dfg;/f]a/ tfndf g'xfP/ hfg' eg]sf lyP a'afn], t/ s}nfzsf] l;/]6f]n] dfwjn] hg};Dd r}+ lehfP / rf/}lt/ 3'd]/ hDnfxft u/] . ufoqL rflx“ e66 s]s] e6\ofp“g nflug\ . s]xL If0f b'j}aLr d'v x]/fx]/ eof] . …ltdL s] dfU5\of}, afpn] egs} s'/f s] dfUg', a? oxL h'gLdf lzjz+s/nfO{ g} a/ dfuf}+Ú, dfwjn] olt eGg kfPsf lyPgg\, ufoqL Rof“l7g yflng\ . b'j} xft xfjfdf grfp“b} eGg yflng\– …ca r} v':s]5===, x/] lzj † lzjnf]sdf cfP/ klg of] dg'jfn] s] af]Nof o:tf] < d]/f] a/ tkfO{+ 5“bf5“b} km]l/ b'O{ hgfsf] nflu csf]{ a/ lsg rflxof] < x}g tkfO{+ 5kf/fn] /+u km]/] em} af]nL, Jojxf/ / g}ltstf t km]g'{x'GYof], s}n] -slxn]_af6 ln+u km]g{ yfNg'ef] < s;}s;}n] tkfO{+nfO{ ln+uljxLg eg]sf] r}+ ;'g]sL lyP“, tkfO{+ t b'O{ ln+uLo kf] x'g'x'“bf] /x]5 . dnfO{ tkfO{+sf] :j/ ;'Gbf t klxNo} z+sf ePYof] .Ú
em\of“pls/Ln] kv]6f km6\km6fP em}+ s]xLa]/ dfwjn] cf“vfsf 9sgL rnanfP . clg cf]7df a;]sf] lem+uf wkfP em}+ s]xLa]/ cf]7 km'km'{/fP . …ufÚqL -ufoqL_ ltdL xf];df t 5\of} < d}n] efn] j/ dfUof xf]Og Sof, kf]yL lg xf]Og, zq'nfO{ tx nufpg lzjz+s/ j/ dfUof x'“Ú, km';|f] s'le08f] h:tf] 6fpsf] ;'d;'Dofp“b} pgn] eGbf ufoqL lrD;f cf“vf kf/]/ pg}lt/ s]Gb|Lt eOg . …dTo{nf]sdfe lhp“b} /x]sf xfdLnfO{ gs{nf]sdf k'u]sf] h:tf] gkfg' Sof . of] ln+uljxLg s:tf] lzjz+s/sf] j/ dfUg'ef] o; lzjnf]sdf cfP/ <Ú
dfwjn] ufoqLnfO{ tfg] . ltAatsf] pRr;d:ynLdf cjl:yt s}nfz–dfg;/f]a/sf] atf;n] b'j}nfO{ ;]sfO/x]sf] lyof] . c“ufnf]df ufoqLnfO{ a]g'{cl3 g} dTo{nf]saf6 uPsf pgsf gGbLx¿n] cf“vf cs}{lt/ kmsf{P . w"nf] pl8/x]sf] lyof] . lr;f] l;/]6f] 5]n]h:tf] ub}{ pgLx¿ s}nfz kj{tsf] kl/qmdf ul//x]sf lyP . cufl8–k5fl8 k+lQma4 gGbLx¿ cf–cfkm\g} tfndf slno'usf lzj–kfj{tL ¿kdf dfwj–ufoqLsf] ;+udlnnf gb]v] h:tf] ul/ x]l//x]sf lyP . dfwjn] ef]usf /fu z}nLsf Jojxf/ b]vfpg yfn]kl5 ufoqL klg lhlNng yflng\ .
…nf} eGg';\ g, lzjz+s/ j/ kfPkl5 d]/f] e"ldsf s] x'G5 <Ú ufoqLn] o:ff] eGg] ljlQs} 8'/] d';fsf] k'R5/ h:tf cfsif{0fxLg h'“ufdf tfp nufp“b} dfwjn] eg]– …wt\ df]/L, d}n] dfUg] lzjz+s/ j/ eg]sf] ef/tsf] ljb]z ;lrj xf] Sof † p;nfO{ d}n] dgdf ;+ufNg kfP“ eg]+ t ltdL / d cfhLjg h:tfsf] t:t}, gd?Gh]n k|wfgdGqL d ltdL dGqf0fL .Ú cfj]udf cfP/ pgn] UjfDnfª\u c“ufnf] xfn] .
k|wfgdGqLsf] sf]7fdf 7"nf] cfjfh cfof] eGb} aflx/ /x]sf ;}lgs kx/]bf/n] ;fO/g ahfP . rf/ hgfsf] b"|t kmf}h 9f]sf kmf]b}{ ;og sf]7fdf k:of] . ufoqL n'+uL ldnfp“ lyOg\ . ;fob p6\k6\ofª ;kgf b]v]/ xf]nf b'j}hgf knªaf6 e'O{+df emg'{eP5 eGb} ;}Go 6f]nL kmls{of] . ljxfg;Dd g]kfn bDklt ;'/IffsdL{sf] b[io k5{ ls eGb} nhfP/ aflx/–leq ul//x]sf lyP .
dlxnf cfGbf]ngM n'tf] / kf]tf]
l;h{gf s];L
k'?if;“u ;a} s'/fdf ;dfgtfsf] xs vf]Hg] gf/LjfbL ldqx¿ ;a}eGbf klxn] cfkm\gf] cf}sft s;}n] sf]6\ofOlbG5g\ ls eGg] s'/fdf ;r]t /xG5g\ . jf}l4s ;d'bfosf dlxnf hf] /fli6«o lxtsf af/]df lrlGrt /xG5g\ pgLx¿ t of] cfGbf]ngdf nfUg'nfO{ n'tf] g} dfG5g\ . t/ …s6\ld/f]Ú:t/sf dlxnf rflx“ ;a}lt/sf] h;sf] ef/L cfkm\gf] sf“wdf cfOk/f];\ eGg] sf“rf] cxd\n] n}+lus cfGbf]ngdf nfUg pT;flxt x'G5g\ .
d]/f] dgf]lj1fgn] eg]cg';f/ ;dfhsf] v'nf If]q /fhgLlt, ;flxTo, kqsfl/tf h:tf If]qdf nfu]sf clwsf+; dlxnfdfly Vj} s] sf/0fn] xf] dlxnfx¿aLr g} Ps csf{n] obfsbf s;f]s;f] l6Kk0fL u5{g\ . Psn] csf{sf] k|z+;f u/]sf] ;'Gg grfx]/ xf] x'“b} gePsf] of]Uotfsf] km"lt{ emfg{nfO{ xf] ;fj{hlgs If]qsf s'g} klg gf/Ldf ;dfh / b]znfO{ x]g]{ z}nhfsf] h:tf] b[li6 x'“b}g . stfstf pgLx¿ gf}+j6f;Dd klt km]bf{ klg of}g s'07fn] tl8\kPsL t;lndf g;l/gnfO{ dxfg b]V5g\ . sf]xLsf]xL s:tf;Dd b]v]sL / d}n] ;+ut u/]sL 5' eg] s'g} k'?if;“u kl/ro u/fp“bf cljjflxt elGbo;\ x} eGg gnhfpg] gfltgfltgfsL wgL kfPsL 5' . klZrdf ;dfhdf leh]sf k'?ifx¿sf] hd36df d}n] Ps ldqnfO{ pgn] clt g} s/ u/]kl5 ljjflxt t/ ;DaGw ljR5]b eO;s]sL klg elglbg' k/]sf] 5 . of] g]kfnL ;dfhdf slyt gf/L cfGbf]ngsf] h; lng vflh/x]sf cfOdfOx¿sf] ljlrqsf] cfGtl/s ¿k xf] . cfh pgLx¿ ToxL ¿kdf d:t;“u xf“;]sf 5g\ . s'g} ljb]zL lgof]uaf6 /fd|} blIf0ff em/]df /Tgkfs{df a;]/ tof/ kfg{ ;lsg] k|ltj]bgnfO{ s'g} sfo{qmdsf] pkdf lbO{ lh/L, bf]nfn3f6 jf s'l/g6f/sf l/;f]6{x¿df k'¥ofp“5g\ . d}n] ;~rf/ If]qdf ultnf] lrgf/L agfPsf] Pp6f 8n/jfbL ;+:yfn] s]xL lbgsf] nflu ef8fsf >Ldfg lnP/ 3'dlkm/ ub}{ …k|ltj]bgÚ agfpg]x¿ klg e]6]sL 5' . ef8fsf >Ldfg vf]Hg] o:tf sfo{x¿nfO{ dlxnf d'lQm;“u} hf]8]sf] v08df b]zn] cfw'lgstfsf] km8\sf] dfnf{ ls eGg] pgLx¿sf] ;f]r x'g;S5 .
d gf/L ePsLn] ;fj{hlgs If]qdf s]n] cTof; kf5{ eGg] /fd|f] yfxf 5 . ;/sf/ sfd ug]{ xfdLn] ;a}eGbf a9L b'b{zf sf7df8f}+sf] kmf]x/ kfgLaf6 km}ng] 5fnf /f]usf sf/0f ef]Ug'k/]sf] 5 . ;'Gg]x¿nfO{ cfkm"n] gef]u];Dd n'tf] ;xh nfU5 . t/ hj af6fdf lx“l8/x]sf a]nf 7fp“–s'7fp“df lrnfP/ x}/fg kf5{ To:tf] a]nf s] ug]{ < 8n/jfbL -dlxnfclwsf/jfbL †_ lrl/Rof“6] cfOdfOx¿ ;fj{hlgs 7fp“df hf“bf cg'xf/sf] kf]tf]nfO{ s]xL /;fogn] lnkkf]t u/]/ lx+8\g] u5{g\ . d rflx“ n'tf] cfPdf uf]hLdf ;~rf] lnP/ lx“8\5' . clg dlxnf d'lQm gfds O;fOx¿n] p7fOlbPsf] asDkm';] gf/f cfh sfof{Gjog ePkl5sf] xfnt x]5'{ . cfOdfOnfO{ /fHosf] zf;sLo lgsfodf 7fp“ lbbf b]z slt ;'lWf|of] < ;bgdf cf}+7f 5fk dlxnfn] klg ## k|ltztsf] gfddf efu kfP . ca s] kfp“bf rflx“ dlxnf d'lQmsf] cfGbf]ngn] ;kmntf k|fKt u5{ <jf:tljs dlxnf d'lQm cfGbf]ng s'g ljifodf s]Gb|Lt x'g' kg]{ xf] < n'tf] / kf]tf] s'g klxn] x6fpg' kg]{ xf] < o;sf] k|To'Q/ ;fob lrl/Rof“6] kydf cu|;/ 8n/jfbL cfOdfOx¿n] d g]kfnjfbL gf/LnfO{ sbflk lbg ;Sg] 5}gg\ .
–kcsri33@gmail.com
slZd/sf dlxnfsf] /f]bg
ef/t cltqmldt slZd/ tftf] tfjfdfly 5, oxf“sf] ;of}+ Ps8 hldg ef/tLo lxGb" ;+:yfnfO{ lbOPsf] 5, cd/gfytkm{sf] ofqfn] ;a} b]vfO/x]sf] 5 . b'O{ jif{df ^) eGbfa9L slZd/Lsf] Hofg lagfsf/0f uPsf] 5, ev{/} b'O{ dlxnfsf] ef/tLo ;'/IffsdL{åf/f anfTsf/ ePsf] 5 .
!& jifL{of cfl;of hfg / @@ jifL{of pgsL efph" lgnf]km/ zflsn zf]lkmofgsf] :ofp au}rfdf uPsf lyP t/, kmls{g ;s]gg\ . pgLx¿sf zj b'u{lGwt kfgLdf t}l//x]sf lyP . hj hgtfsf] cfqmf]z ef/tLo ;'/IffsdL{tkm{ ;f]lemof], kl/l:yltn] cs}{ df]8 lnof] . hj s7k'tnL d'VodGqL cf]d/ cAb'Nnfxn] b'j} o'jtLsf] 8'a]/ d[To' ePsf] eg] To;n] hgcfqmf];nfO{ a9\g] phf{ ylklbof] . s]xL lbgd} kmf]/]lG;s k|of]uzfnfn] k|dfl0ft ul/lbof] ls b'j} o'jtLsf] d[To' 8'a]/ geO anfTsf/af6 ePsf] xf] . clg s7k'tnL d'VodGqLsf] hgtfk|ltsf] b[li6sf]0f s:tf] /x]5 eGg] ;a}n] hfGg] df}sf kfP . ef/tLo kmf}hsf] HofbtL phfu/ ePkl5 hgtf ;8sdf cf]ln{P . :jtGqtfsf] 306L aHof] . t/ ef/tLo s'rqm lsg 3'Dg aGb x'GYof] <
ef/t cltqmldt slZd/df ef/tLo kmf}hsf] s's[Tosf sf/0f b'O{ xKtf hgtfn] vj/bf/L ub}{, :jtGqtfsf] dfu ub}{ / xTof/fnfO{ ;hfo lbg'k5{ eGb} cfGbf]ng p7\of] . d'l:nd ;d'bfosf dlxnfx¿ ck/fwLnfO{ sf/afxLsf] dfu ub}{ p7] . t/ of] 36gf ;txdf cfPsf] sf/0f rlr{t eof] . ef/tLo ;]gfn] ug]{ kz't'No Aojxf/ slZd/df olt g} 5g\ eg]/ eGg ;lsGg . k|To]s kndf p;sf cTofrf/x¿ hfu[t eO/x]sf x'G5g\ . of] Ps k|sf/sf] ef/tLo ;]gfsf] b}lgsL;/x ePsf] kfOG5 . kLl8t oxL kL8fdf a:g afWo 5g\ .
slZd/L dlxnfx¿ cfkm"dfly x'g] u/]sf HofbtL / b'Jo{axf/sf 36gfx¿ aflx/ Nofpg rf“xb}gg\ . a]nfotsf] Ps ;dfrf/ ;+:yfsf] ;j]{If0fdf ;g\ !(()–($ aLrdf ef/t clwg:y slzd/df % ;o dlxnfdfly ef/tLo ;'/IffsdL{n] anfTsf/ u/] . of] t k|x/Ldf lbPsf] ph'/Lsf cfwf/df lgsflnPsf] 8f6f xf] . t/, leqleq} cGo ;of}+, xhf/f}+ anfTsf/sf 36gfx¿ 36]sf] kfOG5, :yfgLo ;+rf/dfWodx¿df cfpg] cGo sof}+ 36gfx¿sf] tYofª\s a]Un} x'g;S5 . ef/t ;/sf/ cfkm\gf ;]gfnfO{ dfgjLo Jojxf/df ptfg{ ;Sb}g . pm slZd/L hgtfsf] :jtGqtfsf] clwsf/ ;w}+ bjfpg dfq} rfxG5 . ef/t clwg:y slZd/df t}gfy ef/tLo ;]gfnfO{ x/]s s'sd{ ug{ 5'6 lbOPsf] 5 . o:tf] cj:yfaf6 d'lQm kfpg ca slZd/L dlxnfn] klg :jtGqtfsf] cfGbf]ngdf aGb's af]sg} kg]{ ePsf] 5 .
kl5Nnf] r/0fdf ePsf plNnlvt b'O{ anfTsf/ / xTofsf 36gfn] ;a}nfO{ ;r]t /xg eg]sf] 5 . o;n] slZd/sf tNnf] txsf hgtfnfO{ cfkm"“ af“Rgsf nflu klg tl8\kg'eGbf :jtGqtf / :jfledfgsf] nflu ;z:q ;+3if{sf] dfu{ klxNofpg' plrt x'g] b]vfp“5 . lx/f;tdf x'g] c;+Vo d[To'x¿ / ljkGg hgtfdfly ul/g] cTofrf/x¿sf] nfdf] ;[ª\vnf 5 slzd/df . s]xL clwsf/jfbL ;+3–;+:yfx¿n] eg]sf 5g\ ls ef/t clwg:y slZd/sf dlxnf d[To' lgs6sf] sf]dfdf a:g' k/]sf] cj:yfdf 5g\ . hj;Dd slZd/sf hgtf ef/tsf] k~hfaf6 d'Qm x'“b}gg\ tj;Dd slZd/L dlxnf o:t} kL8faf6 kLl8t eO/xg]5g\ .
-of] ljj/0f df]ldg Olkm\tvf/af6 Odfn]df k|fKt ePsf xf]_
;+zf]wgjfbLx¿nfO{ gf+u]emf/ kfb}{ cl3 a9f}F
nj k|wfg ‘ldq’
?;L qmflGtsf] g]t[Tj n]lggsf] cu'jfO{df af]N;]les kf6L{n] ul//x]sf] cj:yfdf / To;cl3 klg qmflGtsf/L l;4fGtk|lt e|d l;h{gf ug]{ / qmflGtlj/f]wL cleofg ;~rfng u/]/ >dhLjL hgtfnfO{ wf]vf lbg] u2f/x¿ w]/} lyP . sfpT:sL, 6«6:sL, Kn]vfgf]j cflb To;a]nfsf s'Voft ;+;f]wgjfbLx¿ x'g\ . sfpT:sLn] n]lggnfO{ olt w]/} b'Mv lbP ls n]lggn] u2f/ sfpT:sL gfp“sf] k':tsg} n]Vg'k¥of] . n]lgg / :6flngsf] d[To'kZrft\ 5b\de]ifL u2f/ v|':rf]j ;f]leot ;+3sf] ;jf]{Rr kbdf k'Ug ;kmn ePkl5 ;+;f]wgjfbn] ;+:yfut ¿kdf df}nfpg] df}sf kfof] . zflGtk"0f{ ;+qmd0f, zflGtk"0f{ ;xcl:tTj / ;Dk"0f{ hgtfsf] /fHoh:tf gf/fx¿ cl3 ;f/]/ v|':rf]jn] au{;+3if{df cfwfl/t dfS;{jfbsf] h/f]df aGr/f] xfGg] sfd u/] . pgLkl5sf kf6L{sf dxf;lrjx¿n] klg pgs} cg'z/0f u/] . ;f]leot ;+3df cfof]lht bf];|f] sDo''lgi6 OG6/g]zgndf v|':rf]jn] dfS;{jfblj/f]wL To; k|sf/sf] gf/f cl3 ;f/]kl5 To;df efu lng k'Ug'ePsf lrlgof“ k|ltlglw sd/]8 rfp Pg nfO{n] v'|':rf]jL ;+zf]wgjfbsf] 86]/ lj/f]w ug'{eof] . To;} a]nfb]lv rLg / ;f]leot ;+3larsf] ;DjGw s6'tfk"0f{ aGg uPsf] xf] . dfcf]sf] g]t[Tjsf] tTsfnLg sDo'lgi6 kf6L{n] To;a]nf u/]sf] lj/f]w ;f]leot ;+3sf] ktgn] ztk|ltzt ;To ;fljt ul/lbPsf] 5 .
;f]leot ;+3nfO{ ktg u/fpg'cl3 d[To'sf Jofkf/L cd]/LsL ;fd|fHojfb / p;sf e/f}6]x¿n] yf]qf] k|hftGqsf] 9\ofª\u|f] v'a 76fP, dfgjclwsf/sf] 8Dkm" ahfP / wd{sf] /fu cnfk] . ;fd|fHojfbsf k"jL{ o"/f]k]nL bnfnx¿n] :ofnsf] x'Oof“ v'j} rnfP . oL ;j s'/fn] g]kfnsf ;+;f]wgjfbLx¿nfO{ s] vf]H5;\ sfgf], cf“vf] eg] em}+ eof] . b]vfj6L ¿kdf ;+;f]wgjfbLx¿ ;f]leot ;+3sf] ktgdf /f]P em} u/] klg leq leq} v'zL eP . /f]8kltjf6 s/f]8klt aGg kfOg] eof] eg]/ Gjf/g b]lvsf] an lgsfn]/ k"“hLjfbL k|hftGqsf] ehg lst{g ufpg / ;f]leot ;+3df k|hftGq geP/ ;f]leot ;+3 9n]sf] xf] ;}4flGts u2f/Lsf] sf/0fn] xf]Og eg]/ dgu9Gt] efif0f 7f]Sg yfn] . Pdfn] gfdsf ;+;f]wgjfbLx¿n] hgtfsf] ax'bn] hgjfb gfdsf] au{;dGjojfbL lrGtg clw ;f/]/ lj;f+} ztfJbLsf] ;jf]{Ts[i6 dfS;{jfb eGb} b]ze/ 8+sf lk6] / s';L{df k'u]kl5 sldzg ;f]xf]g]{ xf]8 rnfP . ( dlxg] zf;gdf lxhf]sf rKkn] g]tf kh]/f]klt / dxnklt ag] . ;+;f]wgjfbL lu/f]xjf6 >dhLjL hgtf g/fd|/L 7luP / >dhLjL hgtfsf] d'lQmsf] ;kgf xfjfdf ljnfof] . ;f]leot ;+3sf] lj36gkl5 ;+;f/e/ ;+;f]wgjfb xfjL ePsf] b]lvG5 . OdfGbf/ sDo'lgi6 / >dhLjL hgtf tTsfnLg cj:yfdf o'4 xf/]sf l;kfxL h:tf eP . c:yfoL ¿k d} eP klg ;+;f]wgjfbLx¿sf] rf}tkmL{ km"lt{kmflt{ a9\of] . o:t} cGofo / lg/f;fnfO{ lrb}{ g]=s=kf -dfcf]jfbL_ gfdsf] gof“ sDo'lgi6 kf6L{n] ;+;f]wgjfbLx¿ / b]zL ljb]zL k|ltlqmofjfbL zlQmx¿sf] lj?4 @)%@ ;fn kmfNu'g ! ut]af6 zz:q o'4sf] 3f]if0ff u¥of] . !) jif]{ hgo'4sfndf k'ln;sf cf=O{=lh=lk= b]lv ;]gfsf hg]{n ;Ddn] Hofg u'dfP . ju{ zq'x¿sf] ;ftf] k'Tnf] p8\of] . zq'x¿nfO{ 8/n] sf“Kg b]p eGg] dfcf]sf] egfO{ rl/tfy{ ePsf] b]lvof] . wd{, k|hftGq, dfgjclwsf/ / sfg"gL /fHosf] efif0f u/]/ slxNo} gyfSg] k|ltlqmofjfbL zQmfwf/Lx¿n] xhf/f} lgbf]{if hgtf / jlGbx¿nfO{ ;d]t u}/ sfg"gL / cdfgjLo 9+un] xTof u/] . o;jf6 pgLx¿sf] wd{, k|hftGq, dfgjclwsf/ / sfg'gL /fHosf] gf6s k'/} gf+u]emf/ eof] .
o; n]vdf ljj]rgf ug{ rfx]sf] d"n ljifo eg]sf] ;+;f]wgjfbsf] ljifaf6 dfS;{jfbsf] /IFf s;/L ug{ ;lsG5 eGg] s'/f xf] . ;+;f]wgjfb s] xf] / o;jf6 sDo'lgi6 cfGbf]ngdf x'g] Ifltaf6 s;/L aRg ;lsG5 < jt{dfgsf] of] Pp6f HjnGt k|Zg aGg uPsf] 5 . ;f]leot ;+3sf] ktgjf6 ;+;f]wgjfbLx¿ / ;fd|fHojfbLx¿ ;aeGbf Hofbf v'zL ePsf 5g\ . t/ of] v'zL pgLx¿sf nflu Ifl0fs cfgGbsf] s'/fafx]s s]xL x'g] 5}g . k|To]s lqmof a/fj/ t/ ljk/Lt k|ltlqmof x'G5 -Every action has equal and opposite reaction_ eGg] Go"6gn] k|ltkfbg u/]sf] l;4fGt xf] / o;} l;4fGt cg';f/ ;]6nfO6, rGb|df, a[x:klt / d+un u|xdf k'Ug] u/]sf] 5 . ;f“lRrg} ;j{xf/f qmflGtdf ;+;f]wgjfbn] u+eL/ r'gf}lt / cj/f]w v8f u/]sf] 5 tfklg oL ;a c:yfoL / e|fds 5g\ . ;To t of] xf] ls ;+;f]wgjfbLx¿sf] ktgsf] lbg ;'? ePsf] 5 . lsgsL ;f]leot ;+3 h:tf] ljZjsf] klxnf] ;dfhjfbL dxfzlQm /fi6« ;+;f]wgjfb s} sf/0f 9Ng k'u]sf] 5 . ;f]leot sDo'lgi6 kf6L{n] qmflGtsf/L wf/nfO{ lg/Gt/ kqm]sf] eP To:tf] b'b{zf x'g] lyPg . em§ x]bf{ v]/L ;f]leot ;+3sf] ktg ljZj sDo'lgi6 cfGbf]ngsf] nflu eofgs 7"nf] wSsf g} xf] . t/, o;n] Pp6f d"Nojfg lzIff lbPsf] 5, Tof] s] xf] eg] qmflGtsf/L v]dfleq 3':g ;kmn ;+;f]wgjfbLx¿nfO{ ;dod} lrg]/ 7]ufg nufpg g;s]df jf lg/Gt/ qmflGtsf] dfcf]sf] lzIffnfO{ la;]{df ;+;f]wgjfbL wld/fn] h:tf];'s} dxfzlQmnfO{ klg 9fNg ;Sbf] /x]5 eGg] ;aeGbf dxTjk"0f{ lzIFf lbPsf] 5 .
n]lggn] eGg' ePsf] 5 – …;+;f]wgjfbLx¿ j:t'ut ¿kdf k"“hLklt ju{sf /fhg}lts b:tf x'g\, ;dfhjfbL cfGbf]ngdf k"“hLjfbL k|efjsf k|rf/s x'g\ / >lds cfGbf]ngdf k"“hLjfbsf Ph]G6 x'g\ .Ú o:t}u/L dfcf]sf egfO{ s] /x]sf 5g\ t < a'emf}+– …;+;f]wgjfb jf blIF0fkGyL cj;/jfb k"“hLjfbL 9+usf] ljrf/ k|j[lt xf] / of] s§/tfjfbeGbf klg 8/nfUbf] x'G5 . ;+;f]wgjfbLx¿ / blIF0fkGyL cj;/jfbLx¿ d'vn] dfq dfS;{jfbL x'g\, ltgLx¿ klg s§/tfjfbsf] lj/f]w u5{g\ . t/, jf:tjdf pgLx¿ dfS;{jfbsf d"ne"t l;4fGt s} lj/f]w ul//xG5g\ .Ú
;+;f]wgjfbLx¿ ;f/ ¿kdf af3sf] vf]n cf]9]sf :ofnx¿ x'g eGg] s'/f k|i6 5 . ;+;f]wgjfbLx¿ Gff}6+sL ug{ / 5]kf/f]n] /+u km]/] h:tf] /+u km]g{ vlKk; x'G5g\ . a}rfl/s lbjfnLofkgsf] sf/0f pgLx¿ o;f] ug{ afWo 5g\ . rfx] pgLx¿ h:tf] ;'s} clego u?g eljiodf pgLx¿sf] :yfg sfpT:sL, 6«6:sL / aG:6L{g clg rLgsf] 5g t' z', jfªld+u / lnnL;fgsf] eGbf leGg x'g] 5}g . To;}n] g]kfnL hgtf s] rfxG5g\ eg] ;a} sDo'lgi6 kf6L{x¿n] u+eL/ cfTd;dLIff u/L ;+;f]wgjfbL gLlt / sfo{lbzfnfO{ TofuL PsLs[t sDo'lgi6 kf6L{ lgdf{0f ug]{ dxfg\ sfo{df h'6'g\ . AolQmut dxTjfsf+Iff / cxd\nfO{ Tofu]/ ;fDojfb k|flKtsf] ;femf nIodf s]Gb|Lt eP/ ;fx;sf ;fy sfo{ ug]{ xf] eg] of] ;Dej 5 / o;df la;{g gx'g] ;To rflx“ s] xf] eg] o:tf] dxfg\ sfo{sf] g]t[Tj g]=s=kf -dfcf]jfbl_ h:tf] qmflGtsf/L kf6L{ h;n] !) jif{] hgo'4af6 cfkm'nfO{ Pp6f ;flRrs} qmflGtsf/L zlQmsf] ¿kdf :yflkt u/L ;s]sf] 5, p;n] g]t[Tj ug{ h?/L dfq x}g clgjfo{ 5 .
s'g} klg dxfg\ nIo ;lhn} k|fKt x'g ;Qm}g . /fd|f s'/fnfO{ :yflkt ug{ v/fj s'/fnfO{ lj:yflkt ug{ clgjfo{ 5 . ;'Gb/ km"n /f]k]/ olb uf]8d]n ul/Pg eg] To;nfO{ emf/kftn] vfOlbG5 . ;+;f]wgjfb klg emf/kft ;dfg ePsf] x'gfn] o;sf] lj?4 lg/Gt/ s7f]/ a}rfl/s ;+wif{ rnfpg h?/L 5 . s;}sf] klg olb lgot ;kmf 5, dgf]jn pRr 5 / b[9 ;+sNk ub{5 eg] a}rfl/s sld sdhf]l/ x6fP/ qmflGtsf/L wf/df ¿kfGtl/t x'g lans'n ;Dej 5 . olb ;+;f]wgjfbLx¿ ¿kfGtl/t x'g rfxb}gg\ / ;+;f]wgjfbL sfo{lbzf c+ufnL /xg] ln+8] 9LkL sl;/xG5g\ / >dhLjL hgtfnfO{ wf]vf lbP/ k"“hLjfbnfO{ 6]jf k'¥ofpg 5f8\b}gg\ eg] hgljb|f]xf] cf“lwj]x/Ln] p8fP/ pgLx¿sf] cl:tTj g} dl6ofd]6 kfg]{5 . To;}n] dfS;{jfb, n]lggjfb, dfcf]jfbsf] dfu{df ;a} ldn]/ cl3 a9\b} Plss[t sDo'lgi6 kf6L{ lgdf{0f u/L dflg;4f/f dflg;nfO{ n'6\g] w[l0ft k"“hLjfbL ;fd|fHojfbL /fIf;L Joj:yfnfO{ Wj:t kfb}{ l;+uf] ljZjnfO{ gof“ ljZjdf abNg] b[9 / dxfg ;+sNk, ;fx;, k"0f{ lgi7f / OdfGbf/Ltfsf ;fy clw a9\g h?/L 5 .
;+;f]wgjfbL u2f/x¿sf] kl5 ¥ofn sf9\b} bf}l8g' b]z / hgtfk|lt u2f/L xf] eGg] s'/f ;dodf ga'em\g' d"v{tf x'g]5 . ;a}df ;do /xb} r]t v'nf];\===.
gs{jfbLx¿åf/f b'u{Gwsf] lj/f]w ¤
ah| s]=;L=
dfgj hfltsf cfZro{hgs / ljlrqsf Jojxf/ x]g{'k¥of] eg] g]kfnsf] /fhgLlt, s'6gLlt, :jtGqtfjfbL elgg rfxg]x¿, gful/s ;dfhsf] x'tL / ltgsf] k|:t'lt, dGqL–dGqf0fL / ltgsf tLgk':t]x¿sf] z}nLnfO{ x]bf{ x'G5 eg]/ s;}n] eg]sf] lyof] . t/ oltdfq xf]Og /x]5, k|To]s /fhgLlts bnsf lhDd]jf/ sfo{stf{x¿sf] c;nL :j¿k gs{ vfP/ b'u{Gwsf] lj/f]w ug]{ :t/sf] /x]5 .
gof“lbNnLsf] eQf vfP/ g]kfnsf] ;Qfdf cfh;Dd cfpg g;s]sf] sf]xL 5}g, eQf lt/:sf/ ug]{x¿dWo] s]xL ckjfbafx]s ;a}n] ;Qfsf] /;j/L rfv]s} 5g\, tL uh]Gb|gf/fo0fsf j+zh x'g\ jf jLkLsf, dgdf]xg clwsf/Lsf x'g\ jf ;LkLsf, k|r08sf x'g\ jf ;"o{axfb'/sf ;a}n] lbNnLsf] nfnLkk rfv]s} 5g\ . ahf/ xNnfnfO{ alnof] kfg]{ g]kfnL ;+rf/df ;fpy Anssf] rfs/L lagfsf] s'g} klg dg'jf ;efklt x'g} ;Qm}g eGg] oyfy{nfO{ klqsfdf lsg kf] JofVof ul//xg] †
s:tf x'ltsf g]kfnL hgtf of] k':tfdf pbfP/ xf] jf ;a} dlte|i6 eP/} xf], cfh ;+3Lotfsf] kIfdf cfuGt's gf/f nufpg]x¿ lsd hf]ª O{n, cxdlhg]hfb, x\o'uf] rfe]h cflbsf kIfdf n]V5g\, af]N5g\ . g]tf u0f ef/tLo b'tfaf;n] slta]nf af]nfp“5 / ;Ldf ljjfb rsf{pg tof/ kfl/Psf] em08f / gf/f afudtLsf] kfgL xf]Og 9ndf ;]nfp“ eGb} bfp x]l//x]sf 5g\, ltgs} sfo{stf{ k+lQm /fli6«otfsf] rsf]{ gf/f nufp“5 . b'lgof“df jfdkGyLx¿n] o:tf] jfOkmfn] r6s b]vfPsf] ;'lgPsf] lyPg . au/]n] uf}td a'4sf] tl:a/ c+lst u~hL nufP h:t} d"NoxLg kfl/lbPsf 5g\ g]kfnsf] /fli6«otfnfO{ jfdkGyLx¿n] .
s:tf b'u{ltk"0f{ dlt ePsf b]zeQmx¿ cfhsf] k':tfdf b]lvP eg] b]lvgnfO{ dfz{n l66f]sf houLt ufos b]lvg] t/ Jojxf/df l;lSsd xTofpg] OlGb/f ufGwLsf ;]js h:tf, s'/f ;'Gbf cd/l;+x yfkfsf u'?h:tf nfUg] t/ oyfy{df n]08'kydf lx“8\g rfxg], dfS;{jfbsf] s§/ cg'ofoL eGg] t/ uf]jf{Rof]esf c;nL r]nf k'li6 x'g] Jojxf/ b]vfpg] oL s:tf wtL{sf af]emsf] l;+uf] ef/L g]kfndfly cfOk/]sf] xf] <
nf]stGq, u0ftGq, k|hftGq cflb tGqsf s'/f k|To]s jfSodf hf]8\g] sf+u|]; x'g\ ls sDo'lgi6, hghflt x'g\ ls t/fOaf;L k|To]ssf] nx/f] ljb]zL;“u hf]l8Psf] 5 . eGgnfO{ ;'Gb/ g]kfnsf] eljiosf] nflu eGg] Jojxf/ rflx“ jt{dfg g]kfnnfO{ s'¿ktfsf] dfu{df lx+8fpg]x¿nfO{ :jb]zL aLpsf pkh eg]/ s;/L dfGg] < ljZjljBfno k|j]z ul/;s]sf] gof“ g]kfnsf] gf/f 3Gsfpg] Pp6f k':tf ljZjaf6 af]nrfnd} nf]k x'“b} uPsf] Pp6f jfbsf] jsfnt u5{ t/ p;sf k|To]s sbdx¿ /fli6«o Pstf / :jfwLgtfsf lj/f]wL k|dfl0ft eO/x]sf 5g\ . jt{dfg lzIff If]qsf] nufd o:t} s'–a'l4sf] o'jf k':tfdf /x]sf sf/0f hLjgsf] ;+3f/df /x]sf] k|f}9 k':tf / cw\j}+z] k':tf ;dfhsf] af]em afx]s s'g} e"ldsfdf k|:t't x'g nfos g} 5}g .
jt{dfg g]kfn lsg o:t/L lbUe|ldt ePsf] xf]nf < ;dfhsf] k|To]s ju{ cfsfzsf tf/f emf/]/ nf]8;]l8ªn] a9fO/x]sf] cGwsf/ x6fpg] h:tf km]b g 6'Kkfsf s'/f u5{g\ . ltgsf] g]t[Tj ug]{ elgPsf] /fhgLlt / /fhgLlt1x¿sf] hdft jfl;ª\u6g / gof“lbNnLnfO{ df?gL em}+ grfpg] 8+sf lk6\5g\ . b]z ;~rfngsf] lglDt eg]/ ul7t ;/sf/ ;fd'lxs u]i7 xfp; ;~rfnsx¿sf] ;d"x h:tf] 5 . a? u]i6 xfp; ;~rfnsx¿sf] Joj;flos dfgk|lti7f x'G5 . t/, ;/sf/ jf dGqL eg]sf s;}nfO{ luHofpg] zAb h:tf eO;s]sf 5g\ .
;fd|fHojfb / IfqLo ;j:tf/jfbsf] rsf]{ lj/f]w ug]x¿sf s'/f ;'Gbf o:tf] nfU5 ls o'jf k':tf ;f“lRrs} b]zeQm /x]5 . n7}t g]tfu0fsf] afWotfdf k/]/dfq p;n] cfkm\gf ;f]rx¿nfO{ Jojxf/df ptfg{ gkfPsf] /x]5 . ;j{;fwf/0f hgtfnfO{ o:t} lbUe|ldt s'/fn] ;f]Rg afWo kfg]{ jt{dfg o'jf k':tfg} ljb]zL cltqmd0fsf] nflu ;xh dfu{ alglbPsf] 5 . /fli6«o Pstf e8\sfpg] gf/f p/fNb} lx8\g] oxL o'jf k':tf xf] . ;fpy Anssf dltof/x¿nfO{ l;+xb/af/df lj/fhdfg u/fpg e"ldsf v]Ng] oxL k':tf xf] . 3/ emu8fnfO{ ;8sdf NofP/ /fli6«o cfGbf]ng agfpg] oxL k':tf xf] . /, cfh b]znfO{ ef/tLo rfxgf adf]lhdsf] ;+3Lotfdf nu]/ afO;]–rf}lj;] /fHodf ljeQm ug]{ cleofgsf] cleoGtf klg oxL o'jf k':tf xf] . ljZjljBfno, SofDk; / ljBfnox¿df nf7L, efnf / h'Qfsf] h'n'; lgsfn]/ If}lIfs cu|ultsf] kftsL gf/f 3Gsfpg] of] k':tf ;j{gf; geP;Dd g]kfnsf] /fli6«otf ;fpy Anssf] dfu{df lx“8\g ;w}+ cft'/ /lx/xg]5 .
jt{dfg k':tfsf] ;xeflutf /x]sf /fHosf s'g} klg lgsfox¿ c/fli6«o ultljlwb]lv ljd'v 5}gg\ . k|To]sf 7fp“df a;]/ ljb]zL zlQmn] kmfn]sf] gs{ / l;g'nfO{ ef]hgsf ¿kdf u|x0f ul//x]sf] of] k':tfn] b]z 6'lqmP 6'lqmof];\ t/, p;n] dfg]sf] g]tfu0fsf] 3}+6fdf slxNo} afbn gnfuf]; eGg] d"ndGq cfTd;fy u/]sf] 5 . gs{jfbL of] k':tf b'u{Gw km}nfpg] ;fgf]eGbf ;fgf] j:t'b]lv ;r]t /x]klg b'u{GwnfO{ ;'uGw 7fGg] vfnsf] gs{jfbL rl/qsf] 5 . To;}n] pm b]zelQmsf] gf/f klg nufp“5, s;}n] s]xL 5fs eftsf] Joj:yf ul/lbP cltqmldt ;Ldf If]qdf uP/ em08f klg uf8\5 t/ pxL g} ;+3Lotf / hftLo clwsf/sf] gf/f nufpg r'Sb}g . b'u{Gwsf] lj/f]w ug]{ o:tf gs{jfbLn] g]kfnL ;dfhdf rnv]n ug{ kfP;Dd b]zsf] :jfledfg ;w}+ t/af/sf] wf/dfly /lx/xg] kSsf 5 .
…l;Ssf ljb|f]xÚsf] k|jn ;+efjgf
– k[YjLh+u kf08]
g]kfndf clxn];Dd w]/} kN6 clgsfn k¥of] t/, ;xsfn vf]Hb} ljb|f]x ePg . jftfj/0fLo k|efj / c;/sf sf/0f x'g] cgfj[li6 / cltj[li6n] l;h{gf ug]{ vfBfGg cefjsf sf/0f cfh;Dd ;fdflhs pR5[ª\vntf b]lvPsf] 5}g . efUojfbdf ljZjf; ug]{ g]kfnL ;dfhn] lx+hf]sf lbg;Dd k|fs[lts ljkQL / k|sf]kx¿nfO{ cfkm\g} sd{sf] kmnsf] ¿kdf a'em\g] / JofVof ug]{ ul//x]sf] lyof] . t/ l5d]sL b]zaf6 cfofltt xTof, ckx/0f, n'6kf6 h:tf ljs[lthGo sfo{x¿k|lt o'jf k':tf nf]lePkl5 b]zdf pTkGg x'g] ;fgf] ;d:ofn] ljs/fn ¿k wf/0ff ug{ g;Snf eGg ;lsGg .
gof“ g]kfnsf] gfddf k'/fgf] g]kfnnfO{ ljs[t / lj;+ut kfb}{ u}/x]sf] jt{dfg /fhgLltsf] 7f8f] x:tIf]k b]zsf cfly{s lgsfo / k|To]s cfly{s d]?b08x¿dfly kl//x]sf] 5 . lx+hf]sf] efUojfbnfO{ b]zsf] /fhgLltn] cfh ef]Uojfbdf kl/0ft ul/lbO;s]sf] 5 . ;fdflhs d"No–dfGotfRo"t l5d]sL /fhgLlts ;+:s[ltn] ;a} If]qx¿df h/f ufl8/x]sf] 5 . ljsf; / k|ultsf] s'/f ubf{ ;w}+ PSsfOzf}+ ztfAbLsf] gf/f lbg] ;/sf/ / ;dfh c:ki6 uGtJolt/ al9/x]sf] 5 . b]zsf] k|jfl;Psf] >dzlQmaf6 cflh{t /]ld6\ofG;nfO{ cfly{s k|ultsf] ;"rs dfGg] unuf“8 cy{ljb\x¿sf] sf/0f cy{tGq c:ki6 If]qx¿df 5l/Psf] 5, h;af6 nufgLsf] k|ltkmn xf]Og Wj+; / sf6df/sf] l:ylt k}bf x'g] b]lvG5 . snsf/vfgfx¿ aGb x'“b} hfg', phf{ ;+s6 k}bf x'g', >dzlQm k|jfl;g', cg'Tkfbs If]qdf cfly{s nufgL a9\g' / hgtfsf] y}nL ljQLo If]qx¿df s]Gb|Lt x'g'n] o:t} tfn g a]tfnsf sfo{x¿ a9\b} uO/x]df …l;Ssf ljb|f]xÚ gxf]nf eGg} ;lsGg .
;+VofTds ¿kdf x]bf{ b]zdf pBf]uwGwfx¿eGbf a];L ljQLo ;+:yfx¿ 5g\ . pBf]uwGwfx¿ aGb x'“b} hfg] / ljQLo ;+:yfx¿ km}nb}+ hfg]qmd a9\bf] 5 . a}+s tyf ljQLo ;+:yfx¿n] hgtfsf] k};f y'kf/]/ dfq cfly{s k|ult b]zdf ug]{ xf]Ogg\ . ;docg';f/sf pTkfbgd"ns If]qdf j}+s / ljQLo ;+:yfx¿sf] hlt nufgL x'G5, ToxL cg'kftdf cfly{s k|ult b]lvg] xf] . t/, g]kfndf h;/L nufgL u}/pTkfbgd"ns If]qdf s]Gb|Lt eO/x]sf] 5 To;n] a}+s / ljQLo ;+:yfx¿nfO{ kmfObf lbg'sf] ;f6f] lnPsf] C0f g} 8'Ag] k|jn ;+efjgf b]lvPsf] 5 . sltko a}+s / ljQLo ;+:yf cf]/fn] nfUg'sf] sf/0f k|ltkmn glbg] If]qdf u/]sf] nufgL s} sf/0f xf] .
hUff / xfplhªdf nufgL a9\g' eg]sf] ljgf;tkm{sf] ofqf xf] . ljZjdf jftfj/0fLo rqm pN6f] ultdf 3'Dg] xf] ls eGg] z+sf a9\b} uO/x]sf a]nf g]kfnL cy{ljb\x¿ s+lqm6 h+un lgdf{0fnfO{ b]zsf] cfly{s k|ultsf] cfwf/ dflg/x]sf] b]lvG5 . d"Noj[l4;+u} hgtfsf] qmozlQm a9]sf] 5}g . crn ;DklQaf6 cfly{t tyf ;+lrt /sd a}+s tyf ljlQo ;+:yfx¿df nufPkl5 ef]ln h'g;'s} a]nf lgIf]kstf{x¿n] cfkm\gf] /sd lgsf;f ug{ ;S5g\ . s+lqm6 h+un lgdf{0fdf ul/Psf] nufgLaf6 a}+s / ljQLo ;+:yfn] s] c;'Ng ;S5g\ < hgtfsf] C0ffTds qmozlQm / a9\bf] d"Noa[l4sf sf/0f ;dfhdf cfly{s a]d]n :jtM pAhg] b]lvG5 . jt{dfg cj:yfdf g} a}+sdf ;+lrt u/]sf] /sd 8'a]/ ;+lrtstf{ / a}+sx¿ kmGbfdf kl//x]sf 5g\ . ;fj{hlgs zf}rfnoeGbf Hofbf ;~rfngdf cfPsf a}+s / ljQLo ;+:yfx¿n] s'g If]qdf u/]sf] nufgLsf] ;sf/fTds k|ltkmn kfp“5g\ < o;af/]df cy{ljb\ elgg ?rfpg]x¿ s;}sf] ;xL egfO{ aflx/ cfPsf] b]lvb}g .
k|ltJolQm cfosf] lx;fjn] b]zsf] cfly{s k|ultsf] :j¿k k|i6 x'“b}g . ef}uf]lns cj:yf, b]zsf] cfoftlgof{tsf] cj:yf, pTkfbgzLn Ifdtf / df}lb|s gLltn] g} b]z / hgtfsf] cfly{s x}l;ot b]vfp“5 . t/, lj8Dagf /fhwfgLdf k|To]s lbg x'g] 8n/jfbL ;+:yfx¿sf sfo{qmddf cg]s kf6L{sf cy{ljb\x¿ s'ln{Psf x'G5g\ t/ ltgsf] lkml6Ss} /fli6«o ;f]r /x]sf] kfO“b}g . a}+s tyf ljQLo ;+:yfx¿df ;+lrt /sd pTkfbgzLn If]qdf nfUg'sf] ;f6f] s+lqm6 h+un lgdf{0f / hldg sf/f]af/df nfu]kl5 ef]ln ;+lrtstf{x¿sf] nufgL kmls{g ;S5 jf ;Qm}g < o;af/]df ;a} cy{ljb\ elgg ?rfpg]x¿ df}g /x]sf] b]lvG5 . cfh;Dd Ps–b'O{ a}+s jf ljQLo ;+:yfdfq unt If]qdf u/]sf] nufgLsf] sf/0f 6f6 kN6]sf 5g\ ef]ln ;x/sf k|To]s rf]s–uNnLdf ;~rflnt ;a}sf] xfnt v:Sof] eg] l;Ssf ljb|f]x s;n] 6fg{ ;S5 <
;/sf/sf] cfly{s gLlt ;'wf/f]Gd"v x'g'sf] ;f6f] ljs[tk"0f{ aGb} uO/x]sf] 5 . /fHosf s'g} klg lgsfob]lv 8/ gdfGg] cfly{s If]q gof“ /fhgLlts Joj:yfdf emg\ ult5f8f eP/ uPsf] 5 . /fhgLlts bnsf e|ft[ ;+u7gx¿sf d"nLsf] uf]hL el/lbPkl5 l;+uf] b]zdf cfly{s ;fd|fHo sfod ug]{ ;kgfdf cg}lts sfdwGwf ug{ cft'/ /xg] of] If]qdf b]zeQm cy{ljb\x¿sf] ks8 g/x];Dd b]zsf] cy{tGq sbfkL cfTdlge{/ x'g ;Qm}g . k/lge{/ cfly{s gLlt / k/lge{/ /fhgLlts ;f]rsf bnx¿sf] k/lge{/ ;/sf/n] ;Qf /fhgLltdf rnv]n ug{ kfO/x'Gh]n;Dd b]zsf] cfly{s cj:yf o:t} /xg] xf] . jt{dfg cj:yfdf a}s tyf ljQLo ;+:yfx¿sf] cg'Tkfbs If]qdf al9/x]sf] shf{ k|jfxsf] sf/0f l;+uf] ;dfh l;Ssf ljb|f]xdf plqg ;Sg] k|jn ;+efjgfnfO{ /f]Sg] kxn s;n] ug]{ <