;/sf/s} sf/0f ‘s' Ú sf] vt/f
sf7df8f}+ . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/n] g]kfnL ;]gfsf] dgf]an lu/fpg], p;nfO{ ;+ljwfg, sfg'g, lgodcGtu{t ;~rfng ug{ 5f8]/ cfkm\gf] u'6sf] :jfy{sf nflu kl/rfng ug]{ ;+s]t lbPkl5 ;]gf dfcf]jfbLk|lt qm'4 aGg k'u]sf] 5 . g]kfnL ;]gfdf l;kfxL, lkkf, kmfNj];, s'rLsf/, ;'rLsf/, j]6/, nf]xf/, gfp, wf]jL, ;xfos kl08t, l;sdL{;d]t u/]/ b'O{ xhf/ cf7 ;o kbsf nflu v'nf k|lt:kwf{sf] dfWodaf6 egf{ v'nfPkl5 pTkGg ljjfbn] clxn] g]kfn ;/sf/ / g]kfnL ;]gf cfdg];fdg] v8f ePsf 5g\ .
;/sf/L klqsf uf]/vfkqdf lj1fkg k|sflzt u/L tL kbsf nflu egf{ cfXjfg ul/Psf] emG8} b'O{ dlxgfkl5 dfcf]jfbL n8fs'sf 8]k'6L sdfG8/ tyf kf6L{sf s]Gb|Lo ;b:o rGb|k|;fb vgfn …anb]jÚ n] To;nfO{ lj:t[t zflGt ;Demf}tfljk/Lt ePsf] eGb} Tof] g/f]s] cfkm\gf] kf6L{sf] ;]gfdf klg etL{ vf]Ng] r]tfjgL lbPsf lyP .
vgfnsf] r]tfjgLkl5 dfcf]jfbL n8fs'sf k|d'v gGblszf]/ k'gM …kf;fªÚ / jif{dfg k'g …cgGtÚ n] ;d]t ljleGg :yfgdf efif0f ub}{ g]kfnL ;]gfn] egf{ /f]Sg'kg]{ wf/0ff JoQm u/]sf lyP . cfkm\gf] kf6L{k+lQmaf6 Jofks bafa cfPkl5 /IffdGqL / k|wfgdGqL :jo+n] klg k|wfg;]gfkltnfO{ e]6]/ egf{ /f]Sg cfu|x u/]sf lyP . df}lvs cfb]zn] gePkl5 /Iff dGqfnon] kqfrf/ g} u/]/ gofF ;}lgs egf{ /f]Sg lgb]{zg lbPsf] lyof] .
ptf, g]kfnsf] zflGtk|lqmofnfO{ ;3fpg cfPsf] /fi6«;+3Lo ld;g cgldg k|d'v Oofg dfl6{gn] ;d]t jQmJo hf/L u/L ;]gfdf egf{ /f]Sg'kg]{ atfPkl5 g]kfnL ;]gfn] s'g} klg xfntdf egf{ g/f]Sg] b[9 c8fg JoQm u/]sf] 5 . ;]gfn] egf{ /f]Sg'k5{ eGg] ;/sf/sf] cfb]z / ;+ljwfg, lgod, sfg'gsf] kl/lwleq /x]/ cfXjfg ul/Psf] egf{ s'g} klg xfntdf g/f]Sg] ;]gfsf] c8fgn] clxn] ;/sf/ / ;]gfaLr cgk]lIft le8Gtsf] l:ylt k}bf ePsf] 5 .
;/sf/sf] ;xdlt lnP/} egf{ v'nfPsf] bfaL ug]{ g]kfnL ;]gfn] ;f/f k|lqmof k"/f u/]kl5 clGtd cj:yfdf dfcf]jfbL bafadf k/L egf{ /f]Sg dGqLx¿n] JolQmut¿kn] cfb]z lbFb} lxF8\g'n] dfcf]jfbL g]tfx¿ klg g]kfnL ;]gfnfO{ cfkm\gf] bf; agfpg rfxG5g\ eGg] :ki6 b]lvPsf] 5 . clxn] dfcf]jfbL / /fi6«;+3Lo ld;g cgldgn] ;]gfn] lj:t[t zflGt ;Demf}tfljk/Lt gofF egf{ lng nfu]sf] cf/f]k nufPsf] 5 . t/ g]kfnL ;]gfn] eg] vfnL :yfgsf] kbk"lt{nfO{ lj:t[t zflGt ;Demf}tfljk/Lt gx'g] bfaL u/]sf] 5 .
;]gf egf{;DaGwL ;/sf/leq} ljjfb b]lvPsf] 5 . dfcf]jfbLafx]ssf ;/sf/df ;xefuL bn / dGqLx¿n] klg ;]gfsf] egf{ k|s/0fnfO{ cgfjZos rsf{pg gx'g] atfPsf 5g\ . pkk|wfgdGqL Pj+ u[xdGqL jfdb]j uf}tdn] ;d]t ;fj{hlgs ;df/f]xd} Tof] lgoldt k|lqmof ePsfn] g/f]lsg] wf/0ff JoQm ul/;s]sf 5g\ . k"j{Pdfn] dxf;lrj dfwj g]kfnn] o:tf] ;+j]bgzLn ;jfndf ;/sf/df ;fd]n bnx¿aLr 5nkmn u/]/ Pp6f lgisif{df k'Ug'kg]{df k|wfgdGqL / dGqLsf] nx8df cfb]z hf/L u/]sf] eg]/ s8f cfklQ hgfPsf 5g\ .
k|d'v k|ltkIfL bn g]kfnL sf+u|];n] ;d]t ;]gfsf] lgoldt sfdnfO{ cfkm\gf] cg's"n dfcf]jfbLn] lgoGq0f ug{ vf]h]sf] cf/f]k nufPsf] 5 . lj:t[t zflGt ;Demf}tfsf] %=!=@ bkmfdf b'j} kIfn] yk ;}Go etL{ ug]{ 5}gg\ eGg] pNn]v 5 . ToxL k|fjwfgcg';f/ g]kfnL ;]gfsf] egf{ k|lqmofnfO{ /f]Sg ;Dej 5}g . g]kfnL ;]gfn] yk egf{ gu/L xfn /x]sf] ;+Vofdf l/Qm /x]sf :yfgk"lt{sf nflu egf{ vf]n]sf] xf] . g]kfnL ;]gfn] l/Qm :yfgnfO{ l/Qm g} 5f8\g] xf] eg] b; jif{df g]kfnL ;]gf sf]NofK; x'g] vt/ftkm{ klg ;/sf/sf] Wofg cfslif{t u/fPsf] 5 .
t/ dfcf]jfbLsf k|wfgdGqL / /IffdGqLn] eg] g]kfnL ;]gfnfO{ a}/Lsf] Jojxf/ ub}{ cfPsf 5g\ . ltgn] g]kfnL ;]gfnfO{ …sf]NofK;Ú g} u/fpg vf]h]sf] ;+s]t lbPsf 5g\ . To;n] klg ;]gfnfO{ lr9\ofPsf] 5 . clxn] dfcf]jfbLn] cfkm\gf n8fs' / jfO{;LPnnfO{ cfkm\gf] / g]kfnL ;]gfnfO{ k/fOsf] Jojxf/ ul//x]sf] 5 .
k|wfgdGqL / /IffdGqLsf] 7f8f] cfb]znfO{ g]kfnL ;]gfn] g6]g]{ ePkl5 clxn] ;}lgs ;+/rgf laufg]{, ;]gfklt cfkm\gf] cg's"n x'g]u/L km]g]{ sfdsf] u[xsfo{ ;'? ePsf] 5 . /IffdGqL /fdaxfb'/ yfkfn] k|wfg;]gfklt ?Sdf+ub s6jfnnfO{ x6fP/ s'naxfb'/ v8\sfnfO{ k|wfg;]gfklt gagfP cfkm" /IffdGqLaf6 x6\g] eg]/ k|wfgdGqLnfO{ wDsL lbPkl5 k|lqmof cl3 a9fpg k|wfgdGqLn] /IffdGqL yfkfnfO{ lgb]{zg lbO;s]sf 5g\ .
/IffdGqLsf] k|wfg;]gfklt kl/jt{gsf] k|:tfjn] ;/sf/ g/fd|f];Fu ;+s6df km;]sf] 5 . /IffdGqLsf] k|:tfjdfly ;Qf ;fem]bf/ bnx¿ ;xdt 5}gg\ . Pdfn], kmf]/d / ;b\efjgf bnsf dGqLx¿n] ;xdlt hgfpg g;Sg] atfO;s]sf 5g\ . To;n] ;/sf/sf] eljio g} vt/fdf k/]sf] 5 . k|wfg;]gfklt km]g{ dfcf]jfbLn] k|lqmof cl3 a9fof] eg] To;n] ;]gfnfO{ ;/sf/sf] lj?4 ljb|f]xdf ptfg]{ sfo{ ug]{5 . olb dfcf]jfbLnfO{ Oltxf;sf] 1fg 5 eg] kfls:tfgsf ;]gfklt k/j]h d';/{kmnfO{ ljdfg:yfnaf6} lu/km\tf/ ug]{ / kbaf6 avf{:t ug]{ k|of; gePsf] eP ToxfF ;}lgs …s'Ú x'g] lyPg .
clxn] ;/sf/ g} g]kfnL ;]gfnfO{ b'Zdg 7fGg] / ljb|f]xL ;]gf / n8fs'nfO{ cfkm\gf] 7fGg] cj:yf /x]sfn] klg ;+s6sf] e'd/Ldf ;/sf/ km:g k'u]sf] xf] . g]kfnL ;]gf, k|x/L, ;z:q k|x/L / lghfdtL sd{rf/Ldfly k|wfgdGqL / dfcf]jfbL dGqLaf6 af/Daf/ ckdfghgs 9+un] Jojxf/ ug]{, ;fj{hlgs ;df/f]xd} dfgdb{g x'g]u/L af]Ng] u/]sfn] tL ;a} If]q ;/sf/;Fu lrl9Psf 5g\ . ;a} If]q / ;d'bfonfO{ ljZjf;df lnP/ sfd ug'{kg]{df ;/sf/n] g} ;f}t]nf] Jojxf/ u/]kl5 ;a} lrl9g' :jfefljs g} x'G5 . To;n] ;]gfnfO{ ljb|f]xdf ptfg]{ vt/f k}bf u5{ . To;nfO{ dfcf]jfbLn] ;do 5Fb} a'em\g' h?/L 5 .
kz'kltsf] ;j{:jLsfo{tf gi6 gxf];\
sf7df8f}+ . k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] kz'kltgfy dlGb/df qmde+u u/L cfkm\g} j+zh 8f= lji0f'k|;fb bfxfnnfO{ d"nk'hf/L lgo'Qm u/]sf 5g\ . k'hf/Ldf zflnu|fd 9sfn lgo'Qm ePsf 5g\ . k'hf/L lgo'lQm k|s/0fdf lgod, sfg'g, k|lqmof / k/Dk/f tf]8]sf] eGb} kz'kltgfy dlGb/df sfo{/t e08f/Lx¿n] gofF k'hf/LnfO{ dlGb/ k|j]zdf cj/f]w k'¥ofO/x]sf 5g\ eg] ;/sf/n] gofF k'hf/LnfO{ hah{:tL dlGb/ k|j]z u/fP/ k"hfcfhf u/fPsf] 5 . ;jf]{Rr cbfnt] laxLaf/ cGtl/d cfb]z hf/L ub}{ k'/fg} k'hf/Laf6 k"hfcfhf ug{ u/fpg ;/sf/sf gfddf cGtl/d cfb]z hf/L u/]sf] 5 .
kz'kltgfydf k"hfcfhf ub}{ cfPsf ef/tLo k'hf/Ln] /fhLgfdf lbPkl5 klxnf]kN6 g]kfnL k'hf/L lgo'Qm ePsf x'g\ . ;w}+ ef/tLo k'hf/Ldfq /fVg'k5{ eGg] s'/f xf]Og . ;/sf/n] g]kfnL k'hf/L lgo'Qm ug]{ h'g /fd|f] ;'?jft u/]sf] 5, of] sfo{sf] ;/fxgf ug}{kg]{ x'GYof] . t/ k|wfgdGqL bfxfnn] cfkm\g} j+zhnfO{ d"nk"hf/Ldf lgo'Qm u/]/ pgsf] sfo{sf] ;/fxgf ug{ tof/ cf]7x¿df tfNrf nufOlbPsf 5g\ . ef/tLo k'hf/Ln] /fhLgfdf lbPkl5 lgod, sfg'g, ljlw, k|lqmof / k/Dk/fnfO{ lg/Gt/tf lbP/ ;/sf/n] g]kfnL k'hf/L lgo'Qm ug'{kYof]{ . t/ k|lqmofnfO{ Psflt/ yGSofP/ cfkm\gf j+zh of kf6L{sf] sfo{stf{ ePs} gftfdf k'hf/L lgo'Qm ug]{ h'g k/Dk/fsf] yfngL ul/of], of] k/Dk/fn] kz'kltgfy dlGb/df /fhgLlts x:tIf]ksf] gf+uf] ¿k b]lvg] ;Defjgf 5 . kz'kltgfydf sfo{/t e08f/Lx¿n] clxn] p7fPsf] ljifo klg oxL xf] .
k|wfgdGqL bfxfnn] k'hf/Ldf bfxfnnfO{ g} lgo'Qm u/]/ 8/nfUbf] glh/ :yfkgf ug{ vf]Hb}5g\ . k|wfgdGqL clxn] bfxfn lyP, To;}n] kz'kltgfysf] k'hf/L bfxfn eP .
olb k|wfgdGqL s'g} /fO{, lnDa", tfdfª, sf]r], d]r], emfFu8, sf]O/fnf, lwdfn, g]kfn, bdfO{, sfdL, uf}td, ;fsL{, e§/fO{, l3ld/], zfxL, sfkt, sgf}l8of, ofbj, l;6f}nfnufotsf s'g} klg y/ of hftsf] JolQm lgo'Qm ePdf p;n] kz'kltgfysf] k'hf/L klg ToxL hft of y/sf] JolQmnfO{ lgo'Qm ug]{ eof] . ;fFlRrs} o;f] eof] eg] kz'kltgfyk|ltsf] cf:yf, ljZjf; / >4f afUdtLsf] kfgLem}+ k|of]hgljxLg cj:yfdf k'Ug] lglZrt 5 .
km]l/ ;jf]{Rr cbfntn] k'/fg} k'hf/Laf6 k"hfcfhf u/fpg' eg]kl5 ;/sf/n] hah{:tL tfnf kmf]8]/ gofF k'hf/Laf6 k"hfcfhf u/fpg' x'Fb}gYof] . Gofofnosf] cfb]zsf] cj1f u/]/ ;/sf/n] sfg'gL/fhsf] pkxf; u/]sf] 5 . ;/sf/n] sfg'gL/fhsf] kfngf ug'{k5{ . kz'kltgfy g]kfnLx¿sf dfq} geO{ ljZje/sf ;gftg wdf{jnDaLx¿sf cf/fWob]j x'g\ . åf/sfgfy, huGgfy, /fd]Zj/, ab|Lgfy h:tf rf/ wfdeGbf klg dfly kfFrf}+ wfdsf ¿kdf k|Voft kz'kltgfy blIf0f ef/tsf] lt?klt afnfhL / ;'b"/ pQ/ ef/tsf] s]bf/gfysf] ;d]t cf/fWo dflgG5 . kz'kltsf] bz{g gu/];Dd s'g} klg b]j:yn jf wfdsf] bz{g jf cf/fwgfsf] k'0o kfOFb}g eGg] cfVofg Pj+ hgljZjf; 5 . ;fFRr} eGg] xf] eg] ljZjel/ 5l/Psf lxGb"dfq geO{ af}4, h}g, lzv jf cfo{;dfhL h:tf ;Dk"0f{ ;gftg wdf{jnDaLx¿sf] cyf{t\ cf]dsf/ kl/jf/sf] ;jf]{Rr :yn xf] . kz'kltgfysf] k"hf cf/fwgfdf j}lbs, z}j, zfGt, af}4 / j}i0fj cflb ;Dk"0f{ ljlw k/Dk/fsf] pTs[i6 ;lDd>0f kfOG5 . Toltdfq geO{ g]kfnsf ls/fFt / kj{tLo k4ltsf] ;d]t s]xL c+z cjnDag ul/G5 . To;sf/0f kz'kltgfysf] k'hf/L x'g] JolQm j}lbs, tflGqs, zfQm / z}j dg, ljlw / k/Dk/f a'em]sf] lj1 x'g' h?/L 5 . s'g} hflt ljz]ifsf cd"s y/ ePsf h:t}– g]jf/ k/Dk/fdf leh]sf /fhf]kfWofo y/ k'hf/L x'g'k5{ eGg] ts{ klg ;f]x|}cfgf unt xf] . k'hf/L x'g'sf] of]Uotf xf]– oL ;Dk"0f{ dt / ljlwsf] u'9fy{ a'em]sf] ljåfg sd{sf08L a|fXd0f k'hf/L x'g'k5{ .
pbfx/0fsf nflu k|To]s k"l0f{dfsf lbgdf kz'kltdf dxf:gfgsf] k"hf x'G5 . dxf:gfgsf] ef]u tof/ eP klg sfFrf] wfuf]n] kz'kltgfysf] d'v sLlt{d'v e}/j;Fu ef]usf] y'k|f] x'Fb} hf]l8G5 / kz'klt dlGb/sf] @) ld6/ k/ /x]sf] e}/j dlGb/df aln lbOG5 . ;'Gbf klg crDd nfUg] of] k|rngsf k5fl8 ljleGg ¿kdf k|s6 b]jLb]jtfsf] PsfTdtf b]vfpg] k|of; x'g ;Sb5 . dxf:gfgsf] ef]u tof/ ug]{ / d08ksf] k"hf ug]{ sfd d}lynL a|fXd0fx¿af6 x'G5 eg] sLlt{d'v e}/jdf aln r9fpg], afhf ahfpg] jf tflGqs k"hf g]jf/ ;d'bfosf JolQmaf6 x'G5 . ;Dk"0f{ k|lqmofdf kz'kltgfysf] Gof;Wofg / cf/fwgf d"ne§ -k"hf/L_ af6 x'G5 . cem egf}+, of] ;Dk"0f{ k|lqmofsf] g]t[Tj z}j j]bfGtLaf6 x'G5 . z}j j]bfGtL x'Fbfx'Fb} klg aln lbg] zfQm k/Dk/f / tflGqs ljlwsf] ;+of]hg;d]t pgLaf6 x'G5 .
o; lx;fan] kz'kltsf] k'hf/L g]kfnL g} x'g'k5{ eGg] lsdfy{ xf]Og . dfly pNn]lvt ;a} u'0fn] el/k"0f{ JolQm e]l§Pdf g]kfnL k'hf/L ePsf] lglZrt ¿kdf ;'gdfly ;'uGw xf] . s;}sf] cfb]z of lgufxsf e/df k'hf/L lgo'Qm ug]{ k|rng ul/g' eg] x'Fb}g . clxn] lgo'Qm u/]sf k'hf/Lsf] ;]jf, ;'ljwf, sfo{sfn, of]Uotf h:tf s'/f kf/bzL{ agfpg}k5{ . k'hf/L lgo'lQmsf nflu ;/sf/n] ;j{bnLo ;+;bLo ;ldlt agfP/ Tof] ;ldltn] 1ftf ljåfgx¿sf] /fo–;Nnfxcg';f/ lgwf{/0f u/]sf] dfkb08 k"/f u/]sf] ;jf{lws of]Uo JolQmnfO{ k'hf/L lgo'Qm ug'{ /fd|f] x'G5 . km]l/ clxn] ;+;b\sf] x}l;otdf sfd ug]{ / ;+ljwfg g} agfpg] lhDd]jf/L kfPsf] hglgjf{lrt ;+ljwfg;ef 5 . To;n] P]g g} agfP/ kz'kltgfysf] k'hf/Lsf] of]Uotf, ;]jf, ;'ljwf / dfkb08 lgwf{/0f ug{;S5 . o;/L ljlw;Ddt k|lqmofn] cufl8 a9]df xfd|f] wd{ ;+:s[lt hf]lug ;S5 . wd{, ;+:s[lt / k/Dk/fnfO{ gfd]6 kfg]{ cleofgdf ;/sf/ nfUg' x'Fb}g . xfdLnfO{ k|fKt ck'i6 va/cg';f/ k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnsf] kf6L{nfO{ lglZrt /sd n]aL a'emfpg 8f= bfxfn / 9sfn ;xdt ePkl5 pgLx¿nfO{ k'hf/Ldf lgo'lQm ul/Psf] xf] . kz'kltdf r9fpg] e]6LdWo]af6 s]xL /sd dfcf]jfbLnfO{ e]6L r9fpg 8f= bfxfn / 9sfn ;xdt ePsf of]Uotfsf cfwf/df pgLx¿nfO{ k'hf/L lgo'Qm ul/Psf] xf] eg] of] eGbf b'ef{Uosf] s'/f c? x'g ;Sb}g . t/ …n]aL of]UotfÚ sf cfwf/df 8f= bfxfn / 9sfn k'hf/L lgo'Qm ePsf x'g\ eGg] ;a't eg] k|fKt ePsf] 5}g .
‘sf] xf] Tof] s6jfn <’
;]gf – ;/sf/ ljjfbsf] u'9 /x:o, ;dfof]hgn] kmfObf gx'g] dfcf]jfbL 7x/
of] xKtfsf] l/Qm x'g cfPsf] kbk"lt{;DaGwL ;]gfsf] lg0f{o, pQm lg0f{osf sf/0f dfcf]jfbL ;}lgs b:tfaf6 cfPsf] k|ltqmof, cgldgsf] egfO, cGttM ;/sf/sf] etL{ /f]Sg] cfb]z / To;kl5 g]kfnL ;]gfsf tkm{af6 k|lqmof /f]Sg g;lsg] hjfkm– lqmof k|ltlqmofsf] of] z[+vnfsf sf/0f g]kfnL /fhgLlts kl/b[Zo lgs} tft]sf] dx;'; eof] . sltko ;~rf/dfWodx¿n] t ;Qfwf/L dfcf]jfbL kf6L{ / g]kfnL ;]gfaLr a9]sf] s6'tf / To;sf/0f a9]sf] tgfjn] cToGt} uDeL/ kl/0ffd lg:sg] lgSof}{n;d]t u/] . ;/sf/ / ;]gfaLrsf] of] dte]bn] cGttM s:tf] kl/0ffd Nofpg jf ;+ljwfg n]vg / ;]gf ;dfof]hg h:tf dxTjk"0f{ k|Zgx¿df s:tf] c;/ knf{ eGg] cfh lgs} rf;f]sf] ljifo aGg k'u]sf] 5 .
;]gfsf] lgoldt kbk"lt{sf] k|lqmof cl3 a9]kl5 dfcf]jfbL ;}Go b:tfsf tkm{af6 ;]gfn] o:tf] u/]df cfkm"n] klg gofF etL{ yfNg] atfP/ l:yltnfO{ u/d agfPsf] lyof] eg] cgldg k|d'vn] b'j}tkm{ gofF etL{ /f]Sg] clkn hf/L u/]/ kl/l:yltnfO{ emg} hl6n agfOlbP . kl/l:ylt slt;Dd tfTof] eg] ;/sf/sf k|wfgdGqL / /IffdGqL Psflt/ pleP eg] ljk/Lt w|'jdf k|wfg;]gfklt ?Sdf+ub s6jfn pleg k'u] . ;]gf / ;/sf/aLrsf] tgfjsf] xb jf:tjd} ulxl/Psf] xf] . ;/sf/sf] dftxtdf /x]sf] elgPsf] ;]gfn] lgod, sfg'g jf ;+ljwfgsf] cf8 lnFb} ;/sf/sf] cfb]z gdfGg] xf] eg] To;sf] lgbfg s] < ;+ljwfgsf] cIf/ / dd{nfO{ ;/sf/n] a]jf:tf u/]sf] xf] eg] To;sf] lgbfg s] < ;+ljwfgsf] cIf/ / dd{nfO{ ;/sf/n] a]jf:tf u/]sf] xf] eg] To:tf] ;/sf/nfO{ s';L{df al;/xg] k6Ss} xs 5}g . ;/sf/n] ;Qf 5f]8\g'k5{ . ;+ljwfgtM ;/sf/ unt 5}g eg] cfb]z gdfGg] ;]gf k|d'vnfO{ tTsfn x6fOg'k5{ / x6fpg olb k|wfgdGqL jf /IffdGqL cIfd 5g\ eg] klg ;/sf/ 5f8\g'sf] csf]{ ljsNk 5}g .
;+ljwfgtM cyjf a[xt\ zflGt ;Demf}tfcg';f/ l/Qm kbk"lt{ ug]{ clwsf/ ;]gfnfO{ 5 ls 5}g < gofF b/aGbL yKgdfq gkfOg] xf] jf l/Qm b/aGbL eg{ klg gkfOg] xf] < lj:t[t zflGt ;Demf}tfsf] ;DalGwt a'Fbfsf] JofVof ug]{ sfd clwsf/ k|fKt lgsfon] unf{ . o;sf] JofVof jf ckJofVof /Iff dGqfno, k|wfgdGqL jf cgldg s;}n] ug{ sbflk ldNb}g . dfcf]jfbL kf6L{ / pgsf g]tfx¿, h;df k|wfgdGqL / /IffdGqL klg kb{5g\, s'g} cj:yfdf klg ;]gfdf etL{ lng x'Fb}g eGg] c8fgdf /x]sf] b]lvG5 . To;} c8fg / ljZjf;sf cfwf/df k|wfg;]gfklt ?Sdf+ub s6jfnnfO{ kbd'Qm ug]{ rrf{ klg rNof] . tyflk xfn cfP/ o:tf] ;f]r gePsf] / 5nkmn;d]t gePsf] eGg] egfOx¿ ;fj{hlgs ePsf 5g\ . ;/sf/ / dfcf]jfbL kf6L{sf lhDd]jf/ JolQmTjx¿ k|wfg;]gfklt x6fpg] h:tf] ;+j]bgzLn ljifodf s'g} 5nkmn / lg0f{o gePsf] atfpg yfn]sf 5g\ . s] To;f] eP k|wfgdGqL jf /IffdGqL k|wfg;]gfkltsf] c8fgsf ;fd' em's]sf x'g\ t < of] k|Zgsf] hjfkm rflxF ;don] g} b]nf .
dfcf]jfbL kf6L{ / jt{dfg k|wfg;]gfklt s6jfnaLr s6'tf /x]sf] tYo t nueu huhfx]/} 5 . ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] 7Lscl3 g]kfnL ;]gfsf] g]t[Tjsf] g} cjd"Nog ug]{ z}nLdf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] …sf] xf] s6jfn <Ú eGb} ;lxb d~rdf u/]sf] uh{g ofb ug'{ 7Ls xf]nf . s] dfcf]jfbL cWoIf k|r08sf] of] k|ZgnfO{ k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] clxn] …s6jfn k|wfg;]gfklt x'g\, Tof] eP/ pgnfO{ xtklQ rnfpg ldNb}g,Ú t/ hjfkm lbPsf 5g\ t < dfcf]jfbLleqsf] va/ ;"qnfO{ ljZjf; ug]{ xf] eg] ?Sdf+ub s6jfn;Fu dfcf]jfbL g]t[Tjsf] tfbfDotf gePs} xf] . pgLx¿ s6jfnnfO{ ;]gf k|d'vaf6 x6fpg] s;/tdf nfu]s} x'g\ / jt{dfg etL{ k|s/0fnfO{ To;sf nflu cToGt} pko'Qm df}sfsf ¿kdf k|of]u ug{;lsg] lgSof}{ndf k'u]sf] klg ;f]x|}cfgf ;fFrf] xf] . To;f] xf] eg] To;tkm{ ;f]Rb} g;f]lrPsf] / pQm ljifo ;+j]bgzLn ePsf] eGg] cleJolQm lsg cfO/x]5g\ t < dfcf]jfbL g]t[Tjju{ s6jfnnfO{ x6fP/ xfn ;]gfdf bf];|f] :yfgdf /x]sf s'naxfb'/ v8\sfnfO{ Nofpg kfOPdf ;]gf ;dfof]hgsf] hl6n b]lvPsf] k|lqmofdf cfkm"nfO{ ;3fp k'Ug] pgLx¿sf] ljZn]if0f /x]sf sf/0fn] klg s6jfnnfO{ x6fpg] lgSof}{ndf pgLx¿ k'u]sf x'g\ . t/ gofF k|wfg;]gfklt s'naxfb'/ v8\sf :jo+ rflxF dfcf]jfbL geO{ g]kfnL ;]gfsf k];]j/ jl/i7 clws[t x'g\ .
;DejtM v8\sfsf] ToxL rl/qsf sf/0f pgL :jo+n] k|wfgdGqL / /IffdGqLnfO{ s6jfnnfO{ x6fpg] s'/fsf] lj?4 ;Nnfx lbP . pgsf] ts{ lyof]– olb o;/L k|wfg;]gfkltnfO{ x6fOof] eg] ;]gfleq snx a9\g ;S5 / u'6aGbLsf sf/0f nyfln+u ¿k lng ;S5 . oxfFg]/ lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] kfnfdf cfGbf]ngsf] ;dodf v]n]sf] slyt e"ldsfsf sf/0f s6jfnnfO{ x6fpg'kg]{ cjfh p7\bf k|wfgdGqL sf]O/fnf To;sf] ljkIfdf c8]sf lyP . sf]O/fnfsf] ts{ klg 7Ls ToxL lyof]– ;]gfdf ljv08g cfpg ;S5 . o;/L nfeflGjt x'g] s'naxfb'/ v8\sfn] lj/f]w u/]sf sf/0fdfq dfcf]jfbL g]t[Tj kl5 x6]sf] eg] k6Ss} xf]Og . of] Pp6f sf/0f lglZrt ¿kdf lyof] . csf]{ Pp6f dxTjk"0f{ sf/0f klg 5 . ;]gf ;dfof]hg ug]{ / cfkm\gf n8fs'nfO{ ;]gfdf x'Ng] ljifodf dfcf]jfbLsf] 7"nf] hdft ;dy{gdf b]lvP klg dfcf]jfbLleq} / To;df klg ;}lgs b[li6sf]0fn] dxTjk"0f{ Pp6f hdft ;]gf ;dfof]hgsf] ljkIfdf /x]sf] tYo v'Ng cfPsf] 5 . dfcf]jfbL n8fs' b:tfsf 8]k'6L sdfG8/x¿ gGblszf]/ k'g …kf;fªÚ / rGb|b]j vgfn …anb]jÚ g} ;]gf ;dfof]hgsf lj/f]wL /x]sf] tYo v'Ng cfPsf] 5 . pgLx¿sf] ts{ 5– olb clxn] SofDkdf ePsf hDd} !( xhf/nfO{ ;]gfdf x'Ng ;lsof] eg] klg -h'g pgLx¿s} 7x/cg';f/ ;Dej 5}g_ To;af6 kf6L{nfO{ kmfObf x'Fb}g, lju|x k}bf x'G5, lsgls vf; n8fs'x¿ SofDk aflx/ ljleGg hgjuL{o ;+u7gdf ;lqmo 5g\ . SofDkdf ePsf JolQmx¿dWo] clwsf+z v]tfnfsf ¿kdf leq\ofOPsf x'g\ . olb ltgLx¿nfO{ ;]gfdf x'lnof] eg] of]ubfg gx'g]n] kmfObf kfpg] / of]ubfg ePsfx¿ lalRsg] cToGt} alnof] ;Defjgf /xG5 . o:tf] ;]gf ;dfof]hgn] kf6L{nfO{ kmfObf gk'Ug] x'Fbf To;sf] k6Ss} cy{ gx'g] pgLx¿sf] lgSof}{n 5 . cem yk, gGblszf]/ k'gnfO{ ;]gf k|d'v agfpg] of]hgf klg k6Ss} sfof{Gjog gx'g] b]lvPsf] pgLx¿sf] 7x/ 5 . ;]gfsf] dflyNnf] txdf k'Ug cfjZos cGt/f{li6«o tflnd cflb OToflb gePsf] sf/0f klg kf;fªsf] ;kgf k"/f gx'g] b]lvPsfn] ;dfof]hgsf] cy{ gx'g] dfcf]jfbL ts{ xf] . t/ of] k|s/0fn] dfcf]jfbLnfO{ sxfF k'¥ofpF5 jf s:tf] gfkmf–3f6f x'G5 eGg] ljifo rflxF cem} eljiosf] ue{df 5 .
emngfynfO{ ;LkLsf] xfntdf k'¥ofOg]
sf7df8f}+ . hgtfsf] ax'bnLo hgjfb -hah_ nfO{ ;dofg's"n kl/dfh{g ug]{ eGb} gf}nf] hgjfbtkm{ pGd'v u/fpg vf]h]kl5 Pdfn]sf dxf;lrj emngfy -h]Pg_ vgfn Pdfn]leq dbg e08f/Lsf] kfnfsf] ;LkL d}gfnLsf] x}l;otdf k'Ug nfu]sf] dx;'; pgs} z'elrGtsx¿n] ug{ yfn]sf 5g\ . tTsfnLg dxf;lrj e08f/Ln] hah;lxtsf] km/s dt k|:t't u/]sf lyP . e08f/Lsf] lgwgcl3;Dd km/s dtsf] ;Ddfg ug'{k5{ eGb} e08f/Ln] d}gfnLnfO{ cf/If0f lbP/ hf]ufPsf eP klg pgsf] lgwgkl5 d}gfnL PlSnFb} uPsf lyP . @)%$ ;fndf Pdfn] ljefhgkl5 dfn] ag]sf ;LkL clxn] s]xL ;+Vofdf sfo{stf{ ePsf] dfn]sf] dxf;lrj 5g\ .
gf}nf] hgjfbs} kIfw/ h]Pg dfwj g]kfnsf] …g}ltstfÚ sf sf/0f dxf;lrjsf] s';L{df cf;Lg 5g\ . klxnf cfkm"nfO{ gf}nf] hgjfbsf lxdfotL 7fGg] czf]ss'df/ /fO{, l;l4nfn l;+x, /fh]Gb| >]i7nufotsf g]tfx¿ clxn] Pdfn]leq k|efjzfnL dflgFb}gg\ . ;LkL d}gfnL, lx/0onfn >]i7nufotsf x:tLx¿ Pdfn] 5f8]/ cGoq} nflu;s]sf 5g\ . hah / gf}nf] hgjfbsf aLrdf Pdfn]df ;'?tfsf /fd|} åGå rNg] u/]sf] eP klg kl5Nnf] ;dodf Pdfn]df gf}nf] hgjfbsf] s'/f ;'Gg g} 5fl8Psf] lyof] . t/ dxf;lrj ag]kl5 vgfnn] km]l/ gf}nf] hgjfbsf] s'/f p7fPkl5 Pdfn]sf g]tf sfo{stf{ pgLb]lv em;+u ePsf 5g\ .
vgfn kf6L{sf] sfo{lbzf hahdf 6]s]/ gf}nf] hgjfbdf k'Ug] p2]Zosf ;fy hahnfO{ kl/dfh{g ug]{ tof/Ldf 5g\ . pgL gf}nf] hgjfbsf] sfo{lbzf ckgfP/ Pdfn]nfO{ dfcf]jfbL nfOgdf n}hfg rfxG5g\ . t/ clxn] :jo+ dfcf]jfbLn] klg hah 7Ls lyof] elg/x]sf a]nfdf vgfnn] hah kl/dfh{g ug]{ s'/f ug'{nfO{ Pdfn]sf w]/} g]tf sfo{stf{n] cgf}7f] ¿kdf lnPsf 5g\ . vgfnsf] oxL xs{t sfod /x]df pgnfO{ klg klxnf ;LkLnfO{ em}+ cf/If0f lbP/ hf]ufpg'kg]{ Ps s]Gb|Lo ;b:on] ;Tofu|xnfO{ atfP .
vfgnn] gf}nf] hgjfbsf] cfkm\gf] k'/fgf] l9kLnfO{ lg/Gt/tf lbPkl5 pgsf] SofDksf vDaf dflgPsf O{Zj/ kf]v|]n, cd[t af]xf]/fnufotsf s]xL jl/i7 / slgi7 g]tfx¿;d]t SofDk kl/jt{g ug]{ tof/Ldf nfu]sf 5g\ . vgfn;Fu c;Gt'i6 ePsf g]tf sfo{stf{ e]nf x'g] SofDk v8f u/]/ a;]sf csf{ k|efjzfnL g]tf s]kL zdf{ cf]nL kl5Nnf] kl/l:yltaf6 lgs} xf}l;Psf 5g\ . o;cl3;Dd dfwj g]kfn;Fu tfnd]n u/]kl5 cWoIf jf dxf;lrj kbdf pDd]bjf/L lbg] cfGtl/s tof/Ldf /x]sf cf]nLn] vgfn kIfw/sf] sGtlahf]u b]v]kl5 cWoIf kbdf r'gfj n8\g] 3f]if0ff ul/;s]sf 5g\ . cWoIf kbdf cfkm" r'gfj n8\g] of gn8\g] pgn] cem} k|:6 kf/]sf 5}gg\ . Pdfn]df ;+/rgf kl/jt{g ug]{ ljifon] klg /fd|} åGå rnfPsf] 5 . o;k6saf6 Pdfn] ax'kbLo k|0ffnLdf hfFb}5 . vgfn kIfw/ cem} klg clxn]s} cj:yfdf cufl8 a9\g] k|oTgdf 5 . o;df ;'wf/ ug]{ g} eP cWoIfnfO{ ;]/]df]lgon agfpg] pQm ;d"xsf] hf]8 /x]sf] 5 . t/ g]kfn / cf]nL kIfw/ eg] kf6L{ ax'kbLo k|0ffnLdf hfg'kg]{ lgisif{df 5g\ . of] ljifodf g]kfn–cf]nL ;d"xn] lhTg] lglZrt 5 . cf]nLn] eg] cWoIf, pkfWoIf, dxf;lrj, ;lrj, sf]iffWoIfnufotsf kbx¿sf] l;h{gf u/L ;a} kb sfo{sf/L / ;a} kb ;]/]df]lgon x'g'kg]{ egfO ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . pgsf] egfOsf] cy{ ;a} kbsf] :ki6 sfo{If]q lgwf{/0f u/]/ s;}sf] sfo{If]qdf s;}n] klg x:tIf]k gug]{ eGg] /x]sf] 5 . o; ljifodf g]kfn / vgfnn] eg] :ki6 kf/]sf 5}gg\ .
df}lb|s gLltdf anfTsf/ ug]{ lgot
sf7df8f}+ . d'n'ssf] df}lb|s gLlt lgod agfpg] / sfof{Gjog ug]{ lgsfo g]kfn /fi6« a}+sdf cfkm\gf] cfb]z / Ozf/f lz/f]wfo{ ug]{ s'g} s7k'tnLx¿n] el/e/fp u/]/ df}lb|s If]q tx;gx; agfpg] s'r]i6fdf cy{dGqL 8f= afa'/fd e§/fO{ nfu]sf 5g\ . ljQLo gLltsf ;fdfGo pks/0fx¿ klg :jfefljs / lgod;+ut tl/sfn] ;~rfng ug{ g;Sbf cy{ dGqfnosf] g]t[Tj ;Dxfn]sf] rf/ dlxgfd} d'n'ssf] cy{tGq tx;gx; agfpg ;kmn 8f= e§/fO{ /fi6« a}+s ;~rfns ;ldlt / ueg{/df cfkmGtn] el/e/fp u/]/ dgk/L ug]{ clGtd tof/Ldf 5g\ .
8f= e§/fO{ pgsf] ljQLo gLlt k"0f{¿kdf c;kmn ePkl5 nfh 5f]Kg df}lb|s clwsf/Ldfly x:tIf]k u/]/ gf]6 5fKg] tof/Ldf 5g\ .
/fi6« a}+ssf ;~rfnsx¿ cy{dGqLsf] of] xs{tdf tuf/f] alglbPkl5 /fi6« a}+s ;~rfns ;ldlt kl/jt{g u/]/ g]kfnL cy{tGqnfO{ s;/L w/fzoL agfpFb}5g\ eGg] ;dfrf/ ;Tofu|xn] o;eGbf cl3Nnf] c+sdf k|sflzt u/]sf] lyof] . ;Tofu|xn] unt sfd x'g nfu]sf] 5 eg]/ a]n}df ;dfrf/ k|sflzt ubf{ klg cy{dGqL Tof] unt sfd ;Rofpg'sf] ;§f s'g} P]gsf] Pp6f bkmfnfO{ l6k]/ cfkm\gf] cfb]zkfnsnfO{ /fi6« a}+ssf] ueg{/ agfpg] 8/nfUbf] cleofgdf nfu]sf 5g\ . cfhsf] ljZjdf s'g} klg cy{tGqsf b'O6f kf6f x'G5g\ . ljQLo gLltsf] lgdf{0f sfof{Gjog / kl/dfh{g cy{ dGqfnon] u5{ eg] df}lb|s gLltsf] lgdf{0f, sfof{Gjog / kl/dfh{g s]Gb|Lo a}+sn] ug]{ u5{ . df}lb|s gLltsf] Pp6f ;fdfGo u8a8Ln] klg d'n'sdf b"/ufdL c;/ k'Ug] ePsfn] s'g} klg k|hftflGqs d'n'sn] s]Gb|Lo a}+snfO{ :jfoQ clwsf/ lbPsf x'G5g\ . o;}sf cfwf/df s]Gb|Lo a}+sn] klg ahf/df slt d'b|f k7fpg], t/ntf slt sfod ug]{ eGg]nufotsf lg0f{ox¿ u5{ eg] b]zsf] cfly{s cj:yf s:tf] 5 / stf uO/x]sf] 5, ca s:tf] k|sf/sf] ljQLo gLlt ckgfpg'k5{, cy{dGqL of /fi6« k|d'vnfO{ ;'emfa of ;Nnfx lbg] u5{ . g]kfn /fi6« a}+sn] klg cfh;Dd o;} ub}{ cfPsf] lyof] . t/ 8f= e§/fO{n] /fi6« a}+sdf cgfjZos x:tIf]k u/]/ /fi6« a}+s :jfoQ lgsfo ePsf] dfGotfnfO{ ;d]t wf]tL nufOlbg] ePsf 5g\ . olb 8f= e§/fO{sf] of]hgf ;kmn ePdf g]kfnsf] cfly{s If]q w/fzoL x'g]5 eg] /fi6« a}+s klg cy{ dGqfnosf] nfrf/ 5fofFdfq b]lvg]5 .
dfcf]jfbLsf] ;f“9] rf/ dlxg] zf;gsfn
g]kfnLsf] ;a}eGbf b'Mvb If0f
sf7df8f}+ . ;/sf/n] dw'df;sf] ;do k"/f u/]nuQ} ;/sf/sf] g]t[Tj ul//x]sf] 7"nf] bn g]skf -dfcf]jfbL_ eg] cGttM PlSng] nIf0f b]lvPsf] 5 . g]kfnL /fhgLltnfO{ Oltxf;d} klxnf]k6s ab\gfd u/fpg cu|;/ dfcf]jfbLsf] clwgfosjfbL z}nL / rl/qsf lj?4 nf]stGq kIfw/ /fhgLlts bnx¿n] rsf]{ lj/f]w ub}{ ;/sf/sf] ;dy{g lkmtf{ lng] qmd a9]kl5 of] l:ylt cfPsf] xf] . ;]gf, k|x/L, lghfdtL sd{rf/L / dfcf]jfbLaf6} lgo'lQm kfPsfx¿n] ;d]t dfcf]jfbLsf] rl/q / k|j[lQdfly k|Zg p7fpg yfn]kl5 dfcf]jfbL emg\ cK7\of/f]df k/]sf] 5 . k|zf;lgs If]qnfO{ tx;gx; agfpFb} cfPsf] dfcf]jfbL ;/sf/n] u/]sf lg0f{onfO{ ;jf]{Rr cbfntn] ;d]t pN6fPkl5 t emg} dfcf]jfbL ;/sf/ …a'VofFrfÚ sf] k|lt¿k h:tf] b]lvPsf] 5 .
dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/n] dw'df;sf] ;do cfgGb dfg]/ k"/f u/] klg d'n's eg] ToxL ;dodf tx;gx; ePsf] 5 . dfcf]jfbL c/fhstfsf] l;sf/ ag]sf] l;+uf] d'n'sdf clxn] ;/sf/sf] pkl:ylt k6Ss} b]lvFb}g . ;/sf/sf] g]t[Tj u/]s} kf6L{af6 hgtf olta]nf qfxLqfxLsf] l:yltdf 5g\ . dfcf]jfbLsf] oxL rl/q / k|j[lQsf lj?4 k|d'v k|ltkIfL bn g]kfnL sf+u|];n] lg/Gt/ cfjfh p7fpFb} cfPsf] 5 . dfcf]jfbL cWoIf Pj+ k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] sf+u|];sf] dfuk|lt k|lta4tf hgfPsf] 9f]+u /Rb} cfPsf 5g\, t/ pgn] To;sf] sfof{Gjogdf eg] s'g} kxn u/]sf 5}gg\ .
To;sf/0f sf+u|];n] afWo eP/ ;+;b\ cj?4 kfb}{ cfPsf] 5 . kl5Nnf] ;dodf cfP/ t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{n] ;d]t ;+o'Qm ;/sf/ u7gsf nflu lbPsf] ;dy{g lkmtf{ lnPsf] 5 . o; cjlwdf ;/sf/n] s'g} sfd ug{ g;s]sf] eGb} ;/sf/af6 ;dy{g lkmtf{ lnPsf] xf] . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/nfO{ ;/sf/df ;xefuL gePsf bnx¿ g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{, /fli6«o hgdf]rf{, /fli6«o k|hftGq kf6L{, /fli6«o hgzlQm kf6L{n] ;/sf/sf] sfd sf/afxLnfO{ lnP/ rsf]{ lj/f]w ub}{ cfPsf 5g\ .
;/sf/df ;xefuL bn dw];L hgclwsf/ kmf]/d / /fh]Gb| dxtf]n] g]t[Tj u/]sf] ;b\efjgf kf6L{n] ;do–;dodf ;/sf/af6 cnlUug] cleJolQm lbFb} cfPsf 5g\ . kmf]/dsf] cfGtl/s ljjfbsf sf/0f pm ;/sf/af6 h'g} ;dodf klg cnlUug] l:ylt /x]sf] 5 . kmf]/d ;/sf/af6 aflxl/PnuQ} ;b\efjgf;d]t ;/sfaf/6 lglZrt ¿kdf aflxl/g]5 . /, of] l:ylt b]vfkl/;s]sf] 5 .
hxfF;Dd ;/sf/df 7"nf] csf]{ bn g]skf -Pdfn]_ sf] ;jfn 5, Pdfn]sf] 9'nd'n] rl/qaf/] ;a}nfO{ hfgsf/L 5 . dfcf]jfbL;Fusf] p;sf] s6'tf / ljutnfO{ x]g]{ xf] eg] ;a}n] dfcf]jfbLnfO{ PSnf] agfpg] kl/l:ylt cfPkl5 Pdfn]n] klg dfcf]jfbLsf] ;fy 5f]8\g] kSsf 5 . dfcf]jfbLs} sf/0f g]kfn olta]nf Oltxf;df ;a}eGbf a9L ab\gfd ePsf] 5 . nf]stGq / u0ftGq ;+:yfut ug]{ ;dodf ;d]t dfcf]jfbLn] cfkm\gf c/fhs lqmofsnfknfO{ lg/Gt/tf lbO/x]sf] l:ylt 5 . h;sf sf/0f g]kfnL hgtf / /fhgLlts bnx¿;d]t d'n's clwgfostfjfbtkm{ hfg] xf] ls eGg] s'/fdf ;z+lst b]lvPsf 5g\ . ;]gf, k|x/L, lghfdtL sd{rf/L;d]tn] dfcf]jfbL lqmofsnfknfO{ leqleq} lj/f]w ul//x]sf 5g\ . dfcf]jfbLn] ;/sf/sf] g]t[Tj u/]kl5 k|zf;lgs c/fhstf a9\b} uPsf] 5 . /, k|wfgdGqL bfxfn :jo+n] ;/sf/ ;~rfngdf sd{rf/Ln] ;xof]u gu/]sf] cf/f]k nufPkl5 sd{rf/Lx¿ ;/sf/sf lj?4 lgs} cfqmf]lzt / qm'4 b]lvPsf 5g\ .
dfcf]jfbLn] lgo'lQm lbPsf kbflwsf/L;d]tn] dfcf]jfbL rl/q / k|j[lQlj?4df cfjfh p7fPkl5 dfcf]jfbL clxn] ;+s6df km;]sf] 5 . ;/sf/sf] d]?b08 dflgg] /fli6«o of]hgf cfof]usf] pkfWoIfdf 8f= lktfDa/ zdf{nfO{ dfcf]jfbLn] g} lgo'lQm u/]sf] lyof], t/ lgo'lQm kfPsf] s]xL ;dokl5 zdf{n] dfcf]jfbL rl/q / k|j[lQsf] :ki6 ¿kdf lj/f]w ub}{ /fhLgfdf lbPsf 5g\ . o;af6 klg dfcf]jfbLsf] rl/q nf]stGqsf] kIfdf 5}g eGg] b]lvG5 . ;/sf/n] dw'df;sf] ;do latfO;Sbf klg /fli6«o of]hgf cfof]usf] cl:tTj g} g/xg' eg]sf] cToGt} xf:of:kb kIf xf] . h'g d'n's of]hgf cfof]uljxLg cj:yfdf 5 / h'g ;/sf/ of]hgf cfof]ulagf g} rln/x]sf] 5 eg] of] eGbf 7"nf] b'ef{Uo c? x'Fb}g . dfcf]jfbLn] ;/sf/sf] ;a} c+udf dgk/L u/]sf] / ;/sf/n] lg0f{o u/]sf ljifox¿ clxn] lgod;+ut b]lvPsf 5}gg\ . h;nfO{ ;jf]{Rr cbfntn] u/]sf s]xL lg0f{on] k|dfl0ft u/]sf] 5 . ;jf]{Rr cbfntn] dlGqkl/ifb\af6 lkmtf{ lnOPsf bnsf g]tf, sfo{stf{lj?4df sltko d'2f rf]/L, 8fFsf / nfu"kbfy{;Fu ;DalGwt /x]sfn] d'2f lkmtf{ lng] k|lqmof /f]Sg laxLaf/ cGtl/d cfb]z hf/L u/]sf] 5 . dlGqkl/ifb\n] ;/sf/jfbL eO{ rn]sf tLg ;o $( d'2f ut sflQs !! ut] lkmtf{ lng] lg0f{o u/]sf] lyof] . tL d'2fx¿df k|foM ck/fwdf ;+nUg JolQmx¿ dfcf]jfbL sfo{stf{ /x]sf] ;fj{hlgs x'Fb} cfPsf] 5 .
To;}u/L, ;jf]{Rr cbfntn] kz'kltgfy dlGb/df k'hf/L lgo'lQm ubf{ sfg'gL k|lqmofljk/Lt sfo{ ePsf] hgfpFb} d"ne§af6} k"hf u/fpg laxLaf/ g} cGtl/d cfb]z hf/L u/]sf] 5 . k|wfgdGqL bfxfn :jo+sf] 7f8f] lgb]{zgdf bfxfn g} y/ u/]sf kl08tnfO{ d"nk'hf/Ldf lgo'lQm ul/Psf] lyof] . ;/sf/n] u/]sf Pskl5 csf]{ lg0f{onfO{ cbfntn] k'glj{rf/sf] k|lqmof cufl8 a9fPkl5 ;/sf/sf] sbddfly k|ZglrGx v8f ePsf] 5 eg] dfcf]jfbLn] ;/sf/sf x/]s c+unfO{ sfo{stf{ etL{s]Gb| agfPsf] :ki6 x'G5 . dfcf]jfbLsf] o:t} k|j[lQsf lj/f]wdf /fhgLlts bnx¿ / k|zf;lgs If]qaf6 ;/sf/nfO{ ;dy{g gug]{ atfPkl5 dfcf]jfbL PlSng] nIf0f b]lvPsf] xf] . t/ dfcf]jfbLn] ;/sf/df c8\8f hdfO/x]sf] l:yltdf p;n] ;a} If]qnfO{ k"0f{¿kdf lgliqmo agfpg ;Sg] klg b]lvPsf] 5 . To;sf/0f o; ljifodf /fhgLlts bnx¿ uDeL/ x'g'kg]{ b]lvPsf] 5 . dfcf]jfbLnfO{ /fHosf x/]s If]qdf o;}u/L dgk/L ug]{ 5'6 lbO/xg] xf] eg] o;n] cToGt} 7"nf] ;+s6 lgDTofpg] b]lvG5 . clxn] dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/ 7\ofSs} …a'VofFrfÚ sf] k|lt¿k b]lvP klg oxL ;/sf/nfO{ lg/Gt/tf lbO/xg] xf] eg] d'n'sn] vt/gfs kl/0flt ef]Ug'kg]{ x'G5 . To;f] x'g' eg]sf] g]kfn / g]kfnLsf] cl:tTjdfly g} k|ZglrGx p7\g' xf] . To;sf/0f dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/sf] ljsNk vf]lhg' cfhsf] cfjZostf xf] .
dft[sfnfO{ rflxof] d/]sf dfG5]
sf7df8f}+ . dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn tyf g]tfx¿ afa'/fd e§/fO{ / /fdaxfb'/ yfkf ;lDdlnt 6f]nL / g]kfnL sf+u|];sf aLrdf dfcf]jfbLn] ljutdf sAhf u/]sf] ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ tLg dlxgfleqdf lkmtf{ ul/;Sg] ;xdlt ePsf] 5 . dfcf]jfbLsf pRr:t/Lo tLghgf g]tf / sf+u|];sf aLrdf of] ;xdlt ePsfn] ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ s]xL xb;Dd lkmtf{ x'g;Sg] cfzf ug{ ;lsG5 .
bfxfn, e§/fO{ / yfkf of] ;xdlt ubf{ pkl:yt ePsfn] pgLx¿sf naLsf sfo{stf{n] sAhf u/]sf] ;DklQ lkmtf{ x'g ;Snf, dfcf]jfbLn] sAhf u/]sf] ;j{;fwf/0fsf] ;a} ;DklQ lkmtf{ x'g eg] cem} ;Dej 5}g . lsgeg] k|r08n] o;cl3 klg k6s–k6s ;DklQ lkmtf{ u/fP/ 5f8\5' eg]/ jfrfaGwg u/]sf lyP . t/ k|r08sf] jfrfaGwg pgs} sfo{stf{n] wf]tL nufOlbPsf lyP . ca :ki6 s] eO;s]sf] 5 eg] dfcf]jfbLsf ;a} sfo{stf{ g]t[Tjsf] lgoGq0fdf 5}gg\ . ;a} g]tfsf] naL tnb]lv dfly;Dd 5 / ;a} g]tf Psn] csf{nfO{ cfGtl/s ¿kdf :jLsf/ ub}{gg\ . To;}n] k|r08n] ;DklQ lkmtf{ ug]{ k|lta4tfdf x:tfIf/ ub}{ubf{ dft[sf ofbjx¿ ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ n'l6/x]sf e]l6G5g\ .
k|r08n] ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ lkmtf{ ug]{ eg]kl5 dft[sf ofbjn] Tof] ;Dej gx'g] atfPsf 5g\ . k|r08n] sAhf ul/Psf] ;DklQ lkmtf{ ug]{ xf] eg] hgo'4sf a]nfdf dfl/Psf / a]kQf kfl/Psf cfkm\gf sfo{stf{ klg lkmtf{ NofOlbg'kg]{ ;t{ ofbjn] k|r08;dIf /fv]sf 5g\ . a]kQf ePsfdWo] sf]xL hLljt} /x]5g\ eg] t k|r08n] lkmtf{ NofOb]nfg\, t/ d/]sf dfG5] pgn] sxfFaf6 lkmtf{ Nofpg] < ofbjn] k|r08;Fu s:tf]vfnsf] ;f}bfafhL ug{ vf]h]sf] eg]/ dfcf]jfbLs} c? g]tf crDddf k/]sf 5g\ .
k|r08, e§/fO{ / yfkfn] tLg xKtfleqdf jfO{;LPnsf] cw{;}lgs ;+/rgf / ultljlw /f]Sg] eg]/ u/]sf] k|lta4tf klg k"/f x'g] cj:yfdf 5}g . s]xL ;do cufl8dfq} jfO{;LPn OGrfh{ s'naxfb'/ s];L ;f]gfdn] jfO{;LPn s'g} klg xfntdf lj36g gx'g] a? lj:tf/ x'g] ;fj{hlgs cleJolQm lbPsf lyP . o; d'2fdf klg k|r08sf] eGbf ;f]gfdsf] egfOnfO{ g} cflwsfl/s dfGg'kg]{ x'G5 . lsgeg] jfO{;LPn k|r08sf] xf]Og, ;f]gfdsf] g]t[Tjdf 5 / ;f]gfd k|r08nfO{ g]tf dfg]/ pgn] h] eG5g\, To;} ug{ tof/ 5}gg\ . s]xL ;do cufl8 dfcf]jfbLsf g]tf ;LkL uh'/]nn] klg jfO{;LPn /fHosf] ;z:q k|x/Lsf] ;dfgfGt/ ;+u7g ePsfn] lj36g ug'{kg]{ eP jfO{;LPnnfO{ k|x/Ldf ;dfof]hg u/]kl5 dfq lj36g x'g] cfzosf] cleJolQm lbPsf lyP . o;sf/0f k|r08, e§/fO{ / yfkfn] h] eG5g\, jfO{;LPn Tof] dfGg tof/ b]lvFb}g .
;a}lt/ c“Wof/f], d'n's 7Kk
sf7df8f}+ . cfufdL ;f]daf/af6 nf]8;]l8ª k|ltlbg !^ 306f x'g] ePsf] 5 . gbLx¿df kfgLsf] axfjsf] dfqf 36]sfn] dfucg';f/ cfk"lt{ ug{ g;lsPsf] eGb} g]kfn ljB't\ k|flws/0fn] o;/L b'O{ ltxfO ;do cFWof/f] kfg]{ lg0f{o ;fj{hlgs u/]sf] xf] . !^ 306f nf]8;]l8ª x'g] ePkl5 pBf]u, k|lti7fg, snsf/vfgf, aGb Jofkf/, a}+lsª, ko{6gnufot ;a} If]q k|efljt x'g] ePsf 5g\ .
nf]8;]l8ªn] cy{tGqdfq k|efljt x'g] 5}g, yd{n KnfG6 / h]g]/]6/sf sf/0f jfo' / Wjlg k|b"if0fsf sf/0f jftfj/0f klg k|b"lift x'g]5 . o;n] ubf{ ;j{;fwf/0fsf] :jf:Yodf ;d]t uDeL/ c;/ k'Ug] lglZrt 5 . ;a} If]q 7Kk x'Fbf hghLjg cToGt} kL8fbfoL x'g] cj:yf l;h{gf x'Fbf klg ;/sf/ /ldt]dfq ePsf] 5 .
ljB't\ cfk"lt{ s6f}tL ePs} sf/0f ;fgf] nufgLdf v'n]sf kqklqsf / PkmPd /]l8of]x¿ wdfwd aGb eO/x]sf 5g\ . nf]8;]l8ªs} sf/0f df]afOn kmf]gsf] u'0f:t/df Jofks Go"gtf cfPsf] 5 . s]an nfOg k|;f/0fstf{x¿n] klg ;]jf ;'rf? ug{ g;s]sfn] 3/df lah'nL ePsf ;dodf klg 6]lnlehg x]g{ gkfOg] ePsf] 5 .
ljB't\ Aofscksf] nflu k|of]u x'Fb} cfPsf OGe6{/nufotsf pks/0fx¿ klg rfh{sf] cefjdf k|of]hgljxLg aGg] cj:yfdf k'u]sf 5g\ .
rsf]{ nf]8;]l8ªsf sf/0f cf}Bf]lus If]q cem w/fzoL aGg] ePsf] 5 . Psk6s lah'nL uP/ k'gM snsf/vfgf ;'? ug'{kbf{ ^) b]lv *% k|ltzt;Dd pTkfbg vr{ a9\g] tYof+sx¿ ;fj{hlgs eO/x]sf 5g\ . cf}Bf]lus If]qdf lah'nL ;'rf? ul/lbg pBf]uLx¿n] u/]sf] cg'/f]wnfO{ ;/sf/n] k"/f ul/lbg ;s]sf] 5}g . yd{n KnfG6af6 lah'nL lgsfn]/ cf}Bf]lus If]qdf lbg] ;/sf/L egfO klg ukmdf dfq ;Lldt ePsf] 5 . km]l/ Tolt dxFuf] yd{n KnfG6af6 lah'nL k|of]u u/]/ pTkfbg ePsf j:t' tyf ;]jfx¿ pkef]Qmfn] pkef]u ug{ g;Sg] u/L dxFuf] aGg] klg lglZrt 5 .
lah'nLsf] r/d cefj / 6]«8 o'lgogsf gfddf ePsf] HofbtLn] lbSs ePsf pBf]uL Joj;foLx¿n] cf}Bf]lus ;+s6sfn 3f]if0ff ug{ ;/sf/nfO{ bafa lbFb} cfPsf 5g\ . cf}Bf]lus ;+s6sfn 3f]if0ff u/]/ pBf]u k|lti7fgsf] ljsf;sf nflu ;/sf/n] ljz]if of]hgf Nofpg'kg]{ Joj;foLsf] dfu 5 . t/ ;/sf/n] Joj;foLsf] of] dfu ;'lg/x]sf] 5}g .
nf]8;]l8ªs} sf/0f g]kfnsf] a}+lsª If]q klg 8fdf8f]n x'g] cj:yf l;h{gf ePsf] 5 . clxn] k|foM ;a} a}+s tyf ljQLo ;+:yf / ;xsf/L ;+:yfx¿n] ;d]t cfkm\gf] ;Dk"0f{ sf/f]af/ sDKo'6/fOh ul/;s]sf 5g\ . lah'nLsf] cefjdf sDKo'6/ rNb}g . o;}sf/0f a}+s tyf ljQLo ;+:yfx¿sf] sfdsf/afxL klg 7Kk x'g] ePsf] 5 . To:t}, clxn] clwsf+z a}+s / sltko ljQLo ;+:yfx¿n] c6f]d]l6s 6]n/ d]l;g -P6LPd_ sf] ;xfotfn] cfkm\gf u|fxsx¿nfO{ k};f lemSg] ;'ljwf pknAw u/fpFb} cfPsf lyP . lah'nL gePkl5 P6LPd d]l;g klg rNb}g . P6LPd grn]kl5 ;fgf]ltgf] /sd lemSgnfO{ klg artstf{x¿ xftdf r]s lnP/ a}+s sfpG6/ cufl8 nfOg a:g'kg]{ x'G5 . cGo sfo{df vr{ ug]{ dxTjk"0f{ ;do a}+saf6 cfkm\gf] k};f lemSgs} nflu nfOgdf a;]/ vr{ ug'{kg]{ clgjfo{ kl/l:ylt pTkGg ePsf] 5 .
lah'nLs} cefjdf ;GWofsfnLg cWofkg u/fpFb} cfPsf ;/sf/L SofDk;x¿df k7gkf7g 7Kk ePsf] 5 eg] 7"nf nufgLdf v'n]sf lghL sn]h / ljBfnox¿sf] k7gkf7gdf cj/f]w k'u]sf] 5 . sltko c:ktfnx¿n] lah'nLs} cefjdf cfkm\gf sltko ;]jf aGb ul/;s]sf 5g\ . Odh]{G;L, ck|];gnufotsf ljefu klg ljB't\ cefjdf ;+s6k"0f{ tl/sfn] ;~rfng x'Fb} cfPsf 5g\ . ljB't\s} cefjdf dfuadf]lhd vfg]kfgL ljt/0f ug{ g;lsPsf] vfg]kfgL ;+:yfgsf clwsf/Lx¿sf] egfO 5 . hldgd'lgsf] kfgL lgsfNg tyf kfgL k|zf]wg ug{ lah'nLsf] cefj ePsfn] pkef]QmfnfO{ k|zf]lwt kfgL lbg g;lsg] cj:yf l;h{gf ePsf] Ps clwsf/Ln] atfP . ljB't\ k|flws/0fn] vfg]kfgLsf nflu ljB't\ ;w}+ ;'rf? ug]{ 3f]if0ff u/]sf] eP klg ;a} 7fpFdf Tof] ;Dej gePsf] ;+:yfgsf clwsf/Lx¿ atfpF5g\ . ljB't\ cfk"lt{ s6f}tLs} sf/0f /fhwfgLnufotsf k|d'v ;x/x¿df b"wsf] cefj v8\lsPsf] 5 . ufpFsf ls;fgaf6 ;+sng ePsf] b"wnfO{ ;+sng ug]{ lr:ofg s]Gb|df lah'nLsf] cfjZostf k5{ . lr:ofg s]Gb|df lah'nL ePg eg] b"w lau|G5 . lah'nL lr:ofg s]Gb|df dfq xf]Og, kl5 pBf]udf klg lah'nL rflxG5 . lah'nL geO{sg b"w k|zf]wg x'g ;Sb}g eg] ahf/df k7fpgsf nflu Koflsªnufotsf sfo{df klg ljB't\ cfjZos k5{ . lah'nLlagfsf] cj:yf sNkgf klg ug{ ;lsFb}g . hLjg rNb}g . ca 3/df jf af6f]df lxF8\bf st} klg lah'nL aQL an]sf] b]lvof] eg] cfgGb / /dfOnf] cg'e"lt ug'{kg]{ cj:yf l;h{gf ePsf] 5 .
rLglj/f]wL ultljlw a9\g]
;Tofu|x 8]:s
g]kfnsf] e"ld cfk/flws ;d"xsf] lqm8f:yn ag]sf] cf/f]k nufpFb} cfPsf] ef/tLo ;/sf/n] cfkm\gf Ps sd{rf/LnfO{ s"6gLlts k|ltlglwsf ¿kdf rLglj/f]wL lqmofsnfk ;~rfng ug{ g]kfn k7fPsf] 5 . ef/tLo ;/sf/s} lgb]{zgdf sf7df8f}+l:yt b"tfjf;df k|]; ;lrjsf ¿kdf l5l/ª z]kf{nfO{ v6fPsf] 5 . z]kf{ o;cl3 ;fpyAns lbNnLdf /x]/ rLg x]g]{ clwsf/L x'g\ . bflh{lnª lgjf;L z]kf{n] sf7df8f}+df /x]/ ltAatL z/0ffyL{sf] cfGbf]ng rsf{pg] / …lk|m ltAatÚ sf] kIfdf /x]sfx¿nfO{ lgb]{zg / cfly{s ;xof]u k|bfg ug]{5g\ . t/ dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/nfO" eg] o;vfn] s'g} klg ;"rgfsf] 1fg 5}g . h;sf sf/0f g]kfn / g]kfnLsf] cl:tTjdfly g} o; sbdn] b"/ufdL c;/ kg]{ b]lvPsf] 5 .
dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/ u7g;Fu} g]kfnsf ltAatL z/0ffyL{x¿sf] …lk|m ltAatÚ sf gfddf cfGbf]ng rs{+b} uPsf] lyof] . o;qmddf g]kfnsf ;'/Iff ;+oGqx¿n] rLglj?4 cfGbf]ng rsf{pg glbg w/kSs8 / lu/km\tf/ ug]{ sfd ePsf] lyof] . kl5Nnf] ;dodf ltAatL z/0ffyL{x¿sf] cfGbf]ng s]xL dTy/ ePsf] 5 . cfGbf]ng dTy/ ePkl5 ef/tLo ;/sf/s} lgb]{zgdf To;nfO{ rsf{pg] v]n x'g' eg]sf] g]kfnsf nflu ;sf/fTds l:ylt xf]Og .
ltAatL z/0ffyL{x¿sf] dfu cfkm\gf] 7fpFdf hfoh x'g;S5 . rLg;Fu cf}krfl/s ¿kdf ltgn] cfkm\gf dfu k]; ug{ kfpF5g\, t/ rLg ;/sf/n] ltAatL z/0ffyL{nfO{ / ltgsf] cfGbf]ngnfO{ rLglj/f]wL ultljlw eGb} cfPsf] 5 . To;}sf] kmfObf p7fP/ ef/tn] g]kfnsf] e"ldaf6 rLglj/f]wL ultljlw ug{ vf]lh/x]sf] b]lvG5 . dfcf]jfbLsf g]tfx¿ / :jo+ k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] g]kfnaf6 rLglj/f]wL ultljlw x'g glbg] eGb} rLg ;/sf/nfO{ v';L kfg]{ sfd ul//x]sf 5g\ . t/ ef/t ;/sf/n] rLglj/f]wL lqmofsnfk ;~rfng ug]{ sfd g]kfnL e"ldaf6 u/]kl5 To;sf] ;a}eGbf a9L a]kmfObf dfcf]jfbLnfO{ x'g]5 . Tof] eGbf klg dxTjk"0f{ s'/f s] xf] eg] g]kfnsf] e"ld cfk/flws ;d"xsf] lqm8f:yn ePsf] atfpFb} cfPsf] ef/tn] ;~rfng ug{ vf]h]sf] o; lqmofsnfkn] g]kfn / g]kfnLsf] cl:tTj g} vt/fdf kg]{ b]lvPsf] 5 . g]kfn k|x/Lsf] Ps ;]nn] o;af/]df hfgsf/L kfP klg To;n] klg cfjZos sf/afxL cufl8 a9fpg ;ls/x]sf] 5}g . s"6gLlts / hf;';L ;+oGqsf af/]df z"Go 1fg ePsf u[xdGqL jfdb]j uf}tdnfO{ ;'/Iff ;+oGqn] hfgsf/L u/fpg vf]lhPsf] ;|f]tsf] bfaL 5 . t/ o:tf] ;+j]bgzLn / uDeL/ ljifodf To:tf u[xdGqLnfO{ hfgsf/L u/fP/ ;"rgf …lnsÚ eof] eg] To;sf] gsf/fTds c;/ kg]{ ljZn]if0f ub}{ clxn]nfO{ yftL /flvPsf] ;|f]tn] bfaL u/]sf] 5 .
dxTjk"0f{ s'/f s] xf] eg] rLg / ef/t g]kfnsf b'j} ;Ldf hf]l8Psf l5d]sL d'n's x'g\ . Ps l5d]sL d'n'snfO{ csf]{ l5d]sL d'n'ssf] lj?4df ultljlw ;~rfng ug{ lbg' k6Ss} x'Fb}g . g]kfnsf] l:ylt, kl/l:ylt / ;fdYo{sf] kmfObf p7fP/ ef/tn] rLglj?4 ltAatL z/0ffyL{dfkm{t ultljlw ug{ vf]h]sf] 5 . a'em\g'kg]{ s] xf] eg] ltAatL z/0ffyL{nfO{ ef/tn] s]jn dfWoddfq} agfPsf] xf] . ef/t / rLgsf] ;DaGwdf ;'?b]lv g} Tolt /fd|f] l:ylt /x]sf] 5}g . clxn] klg s"6gLlts dof{bfleq /x]/dfq tL b'O{ b]zaLr ;DaGw :yflkt ePsf] 5 . o:tf] cj:yfdf g]kfnsf] e"ld k|of]u u/]/ ef/tnfO{ rLglj/f]wL ultljlw ug{ 5'6 lbg' eg]sf] …cfkm\gf] v'§fdf cfkm}+ a~r/f] xfGg'Ú h:t} xf] .
ef/tn] s"6gLlts dof{bfljk/Lt g]kfnsf] e"ldnfO{ hf;';L ;+oGqsf] Pp6f …hS;gÚ agfO/x]sf] 5 . p;n] rLgdfq geO{ dWoPl;ofaf6 g]kfn k|j]z ug]{ ljz]ifu/L d'l:nd ;'dbfo / kfls:tfgL ultljlwsf] cWoog, lg/LIf0f / hf;';L ub}{ cfPsf] 5 . ca rLg lj/f]wL ultljlwdf g]kfndf ef/tn] hf;';L ;+oGq v8f ug{ vf]Hb}5 eg] ltAatL z/0ffyL{sf] gfddf p;sf lj?4 ultljlw ;~rfng ug{ vf]Hb}5 . To;sf/0f o;vfnsf] ;+j]bgzLn / uDeL/ ljifodfly ;/sf/sf] Wofg hfg'kg]{ xf], t/ dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/ s]jn …a'VofFrfÚ sf] k|lt¿k ePsfn] To;sf] k|ToIf c;/ eg] ;Dk"0f{ g]kfnL / l;+uf] g]kfndfly kg]{ b]lvPsf] 5 .
;]js ;'bfdf
Clif wdnf, dfs'g], ;'hftf / kl08t afa'/fd
o; d'n'ssf dxfgtd\ cfTdfx¿dWo]sf dxfgtd\ JolQmTj Clif wdnf ;Ddflgt ePsf 5g\ . pgnfO{ g]kfnsf] nf]stflGqs cfGbf]ng / k|]; :jtGqtfsf] cfGbf]ngdf v]n]sf] pNn]Vo e"ldsfsf nflu / d'n'sdf /fhgLlts ;xdlt sfod ug{ v]n]sf] e"ldsfsf] nflu ;Ddfg ul/Psf] /x]5 . ;Ddfgsf] ljifo t Tof] eof] . ca ;Ddfg ug]{ ;+:yfsf] gfd klg pNn]v u/f}+ . Tof] ;+:yf /x]5– g]kfn a'bf]s}bf] km'nsG6\ofS6 ;+3 /x]5 . xfkmsG6\ofS6 xf]Og– km'nsG6\ofS6 Û cfwf xf]Og k"/} . k"/}n] elg;s]kl5 Tof] s'/f] 7Ls ;f“rf] xf] . g]kfn a'bf]s}bf] km'nsG6\ofS6 ;+3 eg]sf] s];“u ;DalGwt ;+:yf xf], 7Ls tl/sfn] of] ;]jsnfO{ yfxf 5}g . ;fdfGo cGbfh;Dd ug]{ Ifdtf /fV5 of] ;]js . ;fob Tof] ;+:yf h'8f] s/f“t];“u ;DaGw åGå v]n;“u ;Da4 ;+:yf xf] . lj/f]wLnfO{ km'nsG6\ofS6sf ;fy k|xf/ ug]{ z}nLdf kf/+ut tL dxfg'efjx¿nfO{ a]nfdf}sfdf ljleGg kIfn] lj/f]wL df:g kfl/>lds lbP/ k|of]u klg ubf]{ xf] . cfkm\gf] sfd 36]sf] b]v]/ cyjf cfkm"x¿nfO{ sfddf nufpg] dflg;x¿sf] ;+Vofdf lu/fj6 cfPkl5 ;xdltsf] /fhgLlt sfod x'g yfn]sf] lgSof}{ndf pgLx¿ k'u]sf x'g ;S5g\ . To;eGbf a9L klg pgLx¿;“u ;"rgf 5g\ eg] Tof] pgLx¿sf] dxfgtf xf] . ca kqsfl/tfdf wdnfsf] of]ubfgsf af/]df 7Ls;“u s'/f] a'em\g] klg v]nf8L g} x'g\ / Tof] klg åGå v]nf8L g} x'g\ eg] To;df klg c;xdt x'g] Ifdtf of] ;]js;“u 5}g . of] ;]jsdf Tolt lxDdt 5}g . åGådf kf/+ut tL dxfgfosx¿sf] lj/f]w ug]{ Ifdtf klg of] ;]jsdf 5}g / åGå gfosx¿åf/f ;Ddflgt dxfg\ JolQmTj Clif wdnfsf] of]ubfgnfO{ Go"gLs/0f x'g]u/L k|Zg p7fpg klg of] ;]js tfst /fVb}g .
Clif wdnf dxfg\ g} x'g\ . df]afOnsf] sg]S;g st} hf]l8P klg ghf]l8P klg To;nfO{ sfgdf nufP/ ;'/Iff 3]/f tf]8\g] Clifsnfsf] of] ;]js k'/fg} k|;+zs xf] . dxfg\ wdnfn] cfkm\gf] ToxL snf k|of]u ubf{ Pstfsf l;+xb/af/df vl6Psf tfgfzfxL ;Qfsf k[i7kf]ifs ;}lgsn] pgnfO{ emfk8 xfGbf of] ;]js /ftel/ /f]Psf] lyof] . ‘cfO Pd of]ª hg{lnhd .’ eGb} ef/tsf :jgfdwGo kqsf/ jf /fhgLlt1nfO{ ;d]t cjfs ug{;Sg] Ifdtfsf] t of] ;]js sfon} Û of]ª hg{lnhd eg]/ g]kfnsf] gf}nf] kqsfl/tfsf] ;Dk"0f{ ¿k k|:t't ug]{ pgsf] clåtLo Ifdtfsf] j0f{g u/]/} ;fWo} 5}g . wflbªsf] s'g} :s'naf6 ^÷& sIffd} 5f]8]/ sf7df8f}+ em/]kZrft\ zDe' >]i7sf] b[li6sf] klqsf ;f]xg]{ sfdaf6 kqsfl/tfdf k|j]z u/]kZrft\ ljleGg gfdwf/L :jgfdwGo kqsf/x¿nfO{ v]tfnf nufP/} eP klg cfhsf ldltdf jl/i7 nf]slk|o kqsf/ x'g ;Ifd wdnfsf] sf}zntf / Ifdtfsf] t of] ;]js k|yd k|z+;s g} xf] . lg/If/nfO{ ;+ljwfg n]Vg] ;+ljwfg ;ef;b\ agfpg] dfcf]jfbLnfO{ g]kfn /fi6«nfO{ ;aeGbf w]/} of]ubfg lbg] kf6L{sf ¿kdf j0f{g ul/G5 eg] nueu lg/If/, lg/If/ geP klg n]Vg ghfGg] eP/ klg cfkm"nfO{ nf]slk|o kqsf/sf ¿kdf :yflkt u/fpg ;Ifd wdnfsf] kqsfl/tf hutsf nflu of]ubfgsf] sb/ gu/L ;'v} 5}g . dGqLsf] uf8L 5f]Kg k'Ug]b]lv lnP/ ;a}h;f] 6]lnlehg Rofgndf k|To]s lbg clj/n b]vfkg]{;Dd / jQmfsf] k5fl8af6 dfOsnfO{ d'v 5]p k'¥ofP/ af]Ng afWo agfpg]b]lv lnP/ jQmfn] af]Nb} ubf{ aLr}df /f]s]/ k|Zg k|ltk|Zg t];f{pg] wdnf z}nLn] jf:tjd} kqsfl/tfdf gof“ cfofd yk]sf] 5 . wdnf lglZrt ¿kdf ;Ddflgt x'g\ . åGå v]nf8Ln] eg]kl5 t x'“b} x'g\ .
dxfg\ Clif wdnf /fi6«kltsf pDd]bjf/sf ¿kdf rlr{t ePsf lyP . Pp6f :yflkt ;fKtflxssf cg';f/ /fhgLlts j[Qdf Clif wdnfsf] gfdsf af/]df ljrf/ ePsf] lyof] . csf{ Pshgf dxfg\ cfTdf /fi6«kltsf] pDd]bjf/dfq xf]Og, nueu lglZrt /fi6«kltsf ¿kdf clGtd;Dd rrf{df cfO/x] . x'g t tL JolQm /fi6«kltdfq xf]Og, Pstfsf k|wfgdGqLsf ¿kdf ;d]t nueu to eP/ cGtdf aGg g;s]sf b'vL cfTdf x'g\ . xfn klg ljleGg lsl;dsf cWoIf cflb OToflbsf ¿kdf pgsf] gfd rrf{df TolQs} 5g\ . Clif wdnfn] eGbf a9L of]ubfg u/]sf] bfaL ug{ g;s] klg pgL hlQs} of]ubfg ePsf tL dxfg\ g]tf x'g\ sfd/]8 dfwjs'df/ g]kfn pkm{ dfs'g] pkm{ vhf~rL g]tf . vhf~rL g]tf lsg elgPsf] eg] pgsf lktfhL s'g}a]nf t'ª\uzdz]/ gfd u/]sf /f}tx6sf hldgbf/ /f0ffsf] k"hfsf]rL cyf{t\ k"hf ;bf{d tof/ ug]{ kl08t lyP . ToxL gftfn] t'ª\uzdz]/ / pgsf 5f]/f b|f]0fzdz]/sf] l;kmfl/;df a}+sdf jl/i7 ;/f{kmL{sf] hflu/ klg vfg EofPsf lyP pgn] . pg} dxfg\ dfs'g]sf af/]df s'/f u/f}+ . pgnfO{ wdnfnfO{ em}+ ;Ddfgsf] h?/t slxNo} k/]g . /fhfn] k|wfgdGqL agfpg vf]h]– Tof] s'/f] ;]jsn] xf]Og, pg}n] eg]sf x'g\ . dfcf]jfbLn] /fi6«klt agfpg vf]h]– huhfx]/} 5 . b'O{ b'O{ 7fp“af6 ;+ljwfg;efsf] r'gfj xf/]/ klg qmflGtsf/L k'iksdn pgnfO{ ;+j}wflgs ;ldltsf] cWoIf alglbg cfu|x ub}{5g\ . ;Ddfgn] t pgnfO{ ;w}+ g} k5\ofof]– pgn] ks8\g g;s]sf]dfq xf] . gf} dlxgf;Dd pgL dgdf]xg clwsf/Lsf pkk|wfgdGqLsf ¿kdf pgn] pk;Ddfg;Dd e]6]sf x'g\, ;Ddfg xf]Og .
tL dxfg\ cfTdf dfs'g]n] eg]5g\– ‘dfcf]jfbLn] ;s]g, sf+u|];n] klg ;s]g . ca d g} plqg'k5{ Sof / ÛÚ cxf slt dL7f] af]nL . aNn sfd/]8 dfs'g]n] ca plqg] lg0f{o u/] . ca g]kfnLn] qf0f kfpg] eP . :jo+ dfs'g] k|e' plqg] ePkl5 s;}n] kL/ gu/] x'G5 . pgn] plqg] elg;s]kl5 kSsfkSsL plqG5g\ . pgn] plqg] lg0f{o ul/;s]kl5 s;}sf] s]xL nfUb}g . ca ;+ljwfgtM s;sf] slt ;+Vof k'U5, s;n] s;nfO{ ;dy{g u5{, sf] lj/f]wdf /xG5 jf s;]sf] s] k|ltlqmof x'G5 eGg] ljifosf] s'g} tflTjs cy{ /fVb}g . dfs'g] sfd/]8n] sDd/ s;]sf 5g\ . ;a}hgf xf]l;of/ .
cfh of] ;]js Psbd} dxfg\ cfTdfx¿sf] g} aofg ug{ nfluk/]sf] 5 . dxfg\ wdnf / dxfg\ dfs'g]kl5 g]kfnLx¿nfO{ /fh ug]{ hGdl;4 clwsf/ kfPsL ‘/fh>L o'j/f1L’ ;'hftf sf]O/fnfsf] af/]df yf]/} sf]g{ rfxG5 . ;'hftf dxf]bofn] cl:t t hgsk'/df elg5g\– ‘xfdL ljv08gsf] kIfdf 5f}+, cv08tf rflxPg’ . To;} lha|f] kf] lrlKnPsf] xf] ls eGbf t xf]Og /x]5 . ev{/} Pp6f 6]lnlehg Rofgndf k'gM bf]x¥ofOg\– ‘ljv08gsf] s'/f] 5, cv08tf x'g'x'“b}g’ , jf:tjd} Tof] dxfg\ jf0fL xf] . ‘/fh>L o'j/f1L’ g]kfnL sf+u|];sf] Psdfq cfzfsf] s]Gb| / To;}sf/0f g]kfnLdfqsf] eljio ;'hftf h:tf dxfg\ cfTdfn] elg;s]kl5 To;nfO{ gsfg]{ jf cfnf]rgf ug]{ Ifdtf of] t'R5 ;]jsdf k6Ss} 5}g . 7"nf] x'“sf/sf ;fy of] ;]js 3f]if0ff ug{ rfxG5– ‘cv08tf rflx“b}g, ljv08g lhGbfjfb .’ h;n] h;/L a'em"g\ . ;]jssf] 6fpsf] b'vfO k6Ss} xf]Og . ;'hftf Dof8dsf] d'vf/laGbaf6 bf]x¥ofO bf]x¥ofO lg:s]kl5 Tof] g} ;f“rf] xf]– clGtd ;To xf] / Psdfq ljsNk xf] . ca xfdLnfO{ ljv08g g} rflxG5 . cv08tf eg]sf] jflxoft asjf; xf] . ljv08g lhGbfjfb– cv08tf d"bf{jfb . s;}nfO{ zAb lrQ ga'em]sf] eP zAbsf] cy{ km]g]{ sfddf ToxL nfuf];\ .
olt w]/} dxfg\ cfTdfx¿sf] avfg ul/;s]kl5 dxfg\x¿dWo] dxfg\ cyf{t\ dxfgtd\ cfTdf kl08t afa'/fdsf] s'/f] gu/L ;'v} 5}g . ;]jssf] of] dxfg\ cfTdf dlxdf ck"/f] x'G5– olb kl08thLsf af/]df pNn]v gug]{ xf] eg] . kl08t afa'/fdn] ev{/} eg]sf 5g\, ‘clxn];Dd dfcf]jfbLn] hlt ;xg' xf] ;lx;Sof] . clxn];Dd t ;a}nfO{ ldnfP/ n}hfp“ eg]/ ;x]sf] xf] . o;nfO{ sdhf]/L g7flgof];\ . hgo'4tfsf klg dfcf]jfbL ca sdhf]/ eof], ;lsof] eg] h:tf] ePkl5 p;n] st} xfGYof] / k'gM kl/b[Zodf w'dw8fsfsf ;fy kmls{GYof] . clxn] klg ;lsof] eGg]x¿ xf]l;of/– ca k'gM dfcf]jfbL cfkm\gf] z}nLdf plqG5 .’ of] ;]jsn] cfbz{ kf6L{ 7fg]sf] dfcf]jfbLn] clxn] cfP/ xKtfdf Ps b'O{ jf slxn]sfxL“ dlxgfdf Ps b'O{ dflg;nfO{ dfq ;vfk u/]/ s] gk'+;stf k|bz{g u/]sf] xf]nf eg] h:tf] nfUbYof] of] ;]jsnfO{ . d'n'sel/ u/]/ lbgsf] Pshgf klg gd/] dfcf]jfbLsf] wfs s;/L /xG5 / eGg] lk/nf]n] ;tfO/xGYof] of] ;]jsnfO{ . aNn ca ;fx; a9\of] . cfkm\gf cfbz{ k'?if kl08t afa'/fdaf6 9f9;sf af]nLx¿ ;'g]kl5 xf};nf a9]sf] 5 . ca oyfl:yltjfbL a'h'{jf sf+u|];– xf]l;of/, cj;/jfbL Pdfn]– ;fjwfg, ljb]zLsf bnfn kmf]/d– xf]; u/, lxhf];Dd rKkn nufpg] x}l;ot gePsf dxnwgLx¿ -dfcf]jfbLafx]s_ hf]lug] pkfo u/, ;fdGtL bnfnx¿– ar Û casf lbgx¿df ltdLx¿n] b]Vg]5f}– hgtflGqs ;kmfof, k|ultzLn s'6fO, cu|ufdL anfTsf/, ;'wf/jfbL bdg, df]IfsfdL k/kL8g / ;Dk"0f{ lj/f]wL ljgfzsf/L eo+s/ hgsf/afxL . of] ;]js l;Wofpg'kg]{x¿sf] ;"rL agfpg nfluk/]sf] 5 . Tof] ;"rL kl08thLsf] xftdf k'Ug]lalQs}– ;]jssf] /fh x'g]5 cyf{t\ ;j{xf/fju{sf] clwgfosjfb sfod x'g]5 . Olt>L dxfTdf dxfTDo ÛÛ
cWoflTds lrGtg
jf:tljs ;To
;'bz{g clwsf/L
xfd|f] k|l;4 wd{u|Gy j]bn] dfgjsf] dfu{nfO{ pHofnf] kf/L ky k|bz{g ub{5g\, t/ cGwfsf] nflu h:tf];'s} pHofnf] af6f] klg cGwsf/} x'G5 . h;n] ljZjf;nfO{ u'dfO;s]sf 5g\, pgLx¿nfO{ wd{/fpFb} h;/L eP klg hLjgofkg ug'{ g} k5{ . j]bzf:qn] :yfoL cfgGb s;/L k|fKt x'G5, To;sf] /x:onfO{ vf]tNb5g\ . dfgj ;bf cK7\of/f]df k/]sf] ;'vnfO{ k|fKt ug{lt/ dfq cfslif{t x'G5g\ . dfgj rfNgfdf kfgL eg{ rfxG5g\ . pgLx¿ cyf{t\ dfgjx¿ h'g cfgGb k|fKt u5{g\, Tof] OlGb|oåf/f g} gi6 x'G5g\ . OlGb|ox¿ h+unL / clzlIft ;]js h:t} x'g\, h'g dflns cyf{t\ dgnfO{ sfa'df lnG5g\ . oxL dgnfO{ g} xfdLn] cwLgdf /fVg'k5{ .
dg xfd|f] /fhf xf], OlGb|ox¿ /fhfsf ;}lgs x'g\ . clxn] t ;}lgsn] /fhfdfly zf;g rnfO/x]5, lsgls dg OlGb|ox¿sf] k|efjdf cfpF5 . ;fy} cfkm\gf] k|wfgdGqL a'l4nfO{ pk]Iff ub{5 . a'l4nfO{ zf;g ;"q xftdf lng lbPdf Ps} If0fdf oL OlGb|ox¿ oyf:yfgdf cfpF5g\ / dgn] cfkm\gf] /Iff ug{;S5 . cfTdf x[bo cfsfzdf rlDsg] ;"o{ xf] . ;"o{sf] k|sfz ljifo / af;gf¿kL afbndf cfPsf] sf/0fn] cj?4 x'G5 . of] afbnnfO{ kZrftfk¿kL 7"nf] cfFwLåf/f l5GgleGg ul/lbg'k5{ . h;af6 cfTdfsf] tLj| k|sfz ;bf;j{bf cfnf]lst xf];\ . dfgj cfkm" ;bf ;'vef]u ul//x]5' eg] ;f]Rb5, t/ ;'vef]un] g} dfgjnfO{ ef]lu/x]5, jf:tljstf rflxF oxL xf] . dfgjsf] dgdf cx+sf/, O{iof{, nf]e, 3[0ffh:tf s'/fx¿ l;h{gf u/fOlbG5 .
xfdL dfgjx¿ slxNo} klg Ifl0fs efjfj]zdf s'g} sfo{df klg lnKt x'g'x'Gg . klxn] /fd|f];Fu uDeL/tfk"j{s Tof] sfo{af6 x'g] nfexflgdfly ljrf/ ug'{ clg ;Defljt xflg–nfedf s'g rflxF 7Ls x'G5, Tof] sfo{dfq ug'{x'G5 . c?nfO{ b'Mv / si6 x'g] sfo{ slxNo} klg gug]{ cfWoflTds / ;f+;fl/s b'j} If]qdf nfUg] of] ;To l;4fGt xf] . eujfg\sf] ;u'0f / lgu'{0f¿ksf] af/]df klg Pp6f ;Rrf ;fwssf] dgdf z+sf p7\5, s] pQd / ;xL dfu{ xf] < of] s'/f t kUn]sf] £o" / hd]sf] £o" h:t} xf], cflv/ a/km / kfgL Ps} t x'g\ lg . h'g efF8f]df kfgL xfNof], kfgLn] ToxL efF8f]sf] ¿k lnG5 . kfgL t cfsf/xLg x'G5 .
xfdLn] ;fwgf ubf{ lgu'{0f a|Xdn] ;bf dgnfO{ cwLgdf /fv]s} x'G5, To;sf] dlxdf cj0f{gLo x'G5 . To;sf] dxfgtfnfO{ s'g} klg zAbdf k"/f¿kn] k|s6df Nofpg ;lsGg . lgu'{0fsf] Wofg ug]{ ;do ;u'0f ¿k wf/0f u/] klg eujfg\sf] dxTjdf s'g} sdL cfpFb}g eGg] ljZjf; x'G5 . eujfg\sf] gfd / ¿kn] g} ;fwgfdf zlQm k|bfg ub{5 . h;n] x[bodf k|]dsf] afnL leq\ofpF5, jf:tjdf pmdfq ;Rrf dfgj xf] . dfgj k|]dlagf afFRg ;Qm}g, p;sf] jf:tljs k|]d eg]sf] lx/0oue{ xf] . of] lx/0oue{ k|To]s dfgjsf] bfofFkl§ 5ftLdf /xG5 eg] d'6'rflxF afofFkl§ /xG5 . ef}lts d'6' -x[bo_ dfgjn] oxL 5f]8]/ hfg'kb{5 . bfofFkl§ /x]sf] lx/0oue{rflxF cljgfzL x'G5, cd/ / zfZjt x'G5 . of] lx/0oue{ dfgjdf dfq xf]Og, of] r/f, kz' / cGo ;a} k|f0fLdf x'G5 .
j]bdf atfOPsf] 5 ls …O{Zj/ ;j{e"tfgfd\Ú cyf{t\ O{Zj/ ;Dk"0f{ a|Xdf08df JofKt x'g'x'G5 . ;a} k|f0fLdf O{Zj/ x'G5g\ . k|]d tTj oxL lx/0oue{af6 pTkGg ePsf] xf] . dfgjn] cfkm\gf] ;To tTj a'em\g g;s]/ If0fe+u'/ cfgGbsf] vf]hLdf hLjg gi6 ul//x]sf] 5 . ;'gdf cGo wft'x¿ rfFbL, tfdf, lkQn ld;fpFbf p;n] cfkm\gf] d"No rds / klxrfg u'dfpF5 . To;}u/L ;'g;Fu bfFlhg] x[bo klg ljleGg wft'¿kL ;f+;fl/s ;'vef]usf] nfn;fn] d"NoljxLg / klxrfgljxLg aGg k'U5 . clxn] ;+;f/sf] b'Mv oxL g} xf] . dfgj cr]n /fIf;sf] em}+ Jojxf/ u5{, kz'em}+ Jojxf/ ub{5, b}jL k|]d oxL lx/0oue{af6 pTkGg x'G5, of] b}jLk|]d cfkm"n] lbPsf] s'/fsf] ofb gu/L la;]{kl5 ljsl;t x'G5 .
To:t} :jfyL{ k|]drflxF c?af6 lnG5 clg la;{G5 . b}jL k|]d dfgjsf nflu cToGt cfjZos x'G5, k|f0fL z/L/df of] Pp6fdfq} ln+ud\ x'g] xf]Og . tLg k|sf/sf ln+ud\x¿ x'G5g\ . tL x'g\ e"/, e'j, :jx . e"/n] ef}lts tTjsf] k|ltlglwTj ub{5 . e'jn] sDkg -k|f0f_ sf] k|ltlglwTj ub{5 eg] :jxn] ljsL/0f -cfTdf_ sf] k|ltlglwTj ub{5 . wd{, cy{, sfo{, df]IfnfO{ dfgj hLjgsf] rf/ p2]Zo -k'?iffy{_ dflgG5 . of] oyfy{df dfgj hLjgsf] rf/ l:ylt a|Xdfro{, u[x:y, jfgk|:y / ;Gof;cg'¿k 5g\ . k'?iffy{ zAbfy{;Fu eg] ldNb}g . cr]n dfgjx¿ k'?if zAbn] nf]Ug] dfG5] eGg] hgfpF5, :jf:gL dflg; xf]Og eGg] unt wf/0ff /fVb5g\ . t/ ;fFrf] cy{df eGg] xf] eg] k'?ifsf] cy{ cfTdf jf k|f0f cyjf hLjL xf] . cfTdf g l:qln+u x'G5, g t k'ln+u g} . of] ;To ;a}n] a'em\g'k5{ .
la6 dfbf{ dfb}{ = = =
dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjn] ;+3if{df pqg] wDsL lbPsf 5g\ . pgL dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/df k//fi6«dGqLsf] sfo{ef/ klg ;Dxfln/x]sf 5g\ . ;/sf/df u7aGwgsf] lx;fadf pgL t];|f] gDa/df cfpg] dGqL x'g\ . pgn] ;/sf/df ;xefuL ePsf] lbgb]lv g} s'g} klg a]nf ;/sf/af6 cnlUug ;Sg] atfp“b} cfPsf 5g\ . clxn];Dd pgL ;/sf/af6 cnlUug' t k/} hfcf];\, cfkm\g} kf6L{af6 ;/sf/df uPsf ;b:on] /fhLgfdf lb“bf;d]t To;nfO{ n'sfpg vf]lh/x]sf 5g\ . cs:dft x}l;oteGbf dfly p7]sf] kf6L{sf] g]t[Tj ul//x]sf ofbjsf] o; lsl;dsf] cleJolQmnfO{ s]jn wDsLsf] ¿kdf lng ;lsG5 . t/ ofbjsf] o; wDsL lsg / s]sf nflu eGg] rflx“ clxn];Dd v'Ng ;s]sf] 5}g . To;sf/0f pgsf] of] wDsL slxn];Dd cfpg] xf], Tof] klg a'em\g ;lsPsf] 5}g .