About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication


Fortnightly
 
 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
 

Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch

 
 
Kathmandu, Paush 19, 2065.
 
d'Vo ;dfrf/
 
;/sf/s} sf/0f ‘s' Ú sf] vt/f

sf7df8f}+ . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/n] g]kfnL ;]gfsf] dgf]an lu/fpg], p;nfO{ ;+ljwfg, sfg'g, lgodcGtu{t ;~rfng ug{ 5f8]/ cfkm\gf] u'6sf] :jfy{sf nflu kl/rfng ug]{ ;+s]t lbPkl5 ;]gf dfcf]jfbLk|lt qm'4 aGg k'u]sf] 5 . g]kfnL ;]gfdf l;kfxL, lkkf, kmfNj];, s'rLsf/, ;'rLsf/, j]6/, nf]xf/, gfp, wf]jL, ;xfos kl08t, l;sdL{;d]t u/]/ b'O{ xhf/ cf7 ;o kbsf nflu v'nf k|lt:kwf{sf] dfWodaf6 egf{ v'nfPkl5 pTkGg ljjfbn] clxn] g]kfn ;/sf/ / g]kfnL ;]gf cfdg];fdg] v8f ePsf 5g\ .

;/sf/L klqsf uf]/vfkqdf lj1fkg k|sflzt u/L tL kbsf nflu egf{ cfXjfg ul/Psf] emG8} b'O{ dlxgfkl5 dfcf]jfbL n8fs'sf 8]k'6L sdfG8/ tyf kf6L{sf s]Gb|Lo ;b:o rGb|k|;fb vgfn …anb]jÚ n] To;nfO{ lj:t[t zflGt ;Demf}tfljk/Lt ePsf] eGb} Tof] g/f]s] cfkm\gf] kf6L{sf] ;]gfdf klg etL{ vf]Ng] r]tfjgL lbPsf lyP .

vgfnsf] r]tfjgLkl5 dfcf]jfbL n8fs'sf k|d'v gGblszf]/ k'gM …kf;fªÚ / jif{dfg k'g …cgGtÚ n] ;d]t ljleGg :yfgdf efif0f ub}{ g]kfnL ;]gfn] egf{ /f]Sg'kg]{ wf/0ff JoQm u/]sf lyP . cfkm\gf] kf6L{k+lQmaf6 Jofks bafa cfPkl5 /IffdGqL / k|wfgdGqL :jo+n] klg k|wfg;]gfkltnfO{ e]6]/ egf{ /f]Sg cfu|x u/]sf lyP . df}lvs cfb]zn] gePkl5 /Iff dGqfnon] kqfrf/ g} u/]/ gofF ;}lgs egf{ /f]Sg lgb]{zg lbPsf] lyof] .

ptf, g]kfnsf] zflGtk|lqmofnfO{ ;3fpg cfPsf] /fi6«;+3Lo ld;g cgldg k|d'v Oofg dfl6{gn] ;d]t jQmJo hf/L u/L ;]gfdf egf{ /f]Sg'kg]{ atfPkl5 g]kfnL ;]gfn] s'g} klg xfntdf egf{ g/f]Sg] b[9 c8fg JoQm u/]sf] 5 . ;]gfn] egf{ /f]Sg'k5{ eGg] ;/sf/sf] cfb]z / ;+ljwfg, lgod, sfg'gsf] kl/lwleq /x]/ cfXjfg ul/Psf] egf{ s'g} klg xfntdf g/f]Sg] ;]gfsf] c8fgn] clxn] ;/sf/ / ;]gfaLr cgk]lIft le8Gtsf] l:ylt k}bf ePsf] 5 .

;/sf/sf] ;xdlt lnP/} egf{ v'nfPsf] bfaL ug]{ g]kfnL ;]gfn] ;f/f k|lqmof k"/f u/]kl5 clGtd cj:yfdf dfcf]jfbL bafadf k/L egf{ /f]Sg dGqLx¿n] JolQmut¿kn] cfb]z lbFb} lxF8\g'n] dfcf]jfbL g]tfx¿ klg g]kfnL ;]gfnfO{ cfkm\gf] bf; agfpg rfxG5g\ eGg] :ki6 b]lvPsf] 5 . clxn] dfcf]jfbL / /fi6«;+3Lo ld;g cgldgn] ;]gfn] lj:t[t zflGt ;Demf}tfljk/Lt gofF egf{ lng nfu]sf] cf/f]k nufPsf] 5 . t/ g]kfnL ;]gfn] eg] vfnL :yfgsf] kbk"lt{nfO{ lj:t[t zflGt ;Demf}tfljk/Lt gx'g] bfaL u/]sf] 5 .

;]gf egf{;DaGwL ;/sf/leq} ljjfb b]lvPsf] 5 . dfcf]jfbLafx]ssf ;/sf/df ;xefuL bn / dGqLx¿n] klg ;]gfsf] egf{ k|s/0fnfO{ cgfjZos rsf{pg gx'g] atfPsf 5g\ . pkk|wfgdGqL Pj+ u[xdGqL jfdb]j uf}tdn] ;d]t ;fj{hlgs ;df/f]xd} Tof] lgoldt k|lqmof ePsfn] g/f]lsg] wf/0ff JoQm ul/;s]sf 5g\ . k"j{Pdfn] dxf;lrj dfwj g]kfnn] o:tf] ;+j]bgzLn ;jfndf ;/sf/df ;fd]n bnx¿aLr 5nkmn u/]/ Pp6f lgisif{df k'Ug'kg]{df k|wfgdGqL / dGqLsf] nx8df cfb]z hf/L u/]sf] eg]/ s8f cfklQ hgfPsf 5g\ .

k|d'v k|ltkIfL bn g]kfnL sf+u|];n] ;d]t ;]gfsf] lgoldt sfdnfO{ cfkm\gf] cg's"n dfcf]jfbLn] lgoGq0f ug{ vf]h]sf] cf/f]k nufPsf] 5 . lj:t[t zflGt ;Demf}tfsf] %=!=@ bkmfdf b'j} kIfn] yk ;}Go etL{ ug]{ 5}gg\ eGg] pNn]v 5 . ToxL k|fjwfgcg';f/ g]kfnL ;]gfsf] egf{ k|lqmofnfO{ /f]Sg ;Dej 5}g . g]kfnL ;]gfn] yk egf{ gu/L xfn /x]sf] ;+Vofdf l/Qm /x]sf :yfgk"lt{sf nflu egf{ vf]n]sf] xf] . g]kfnL ;]gfn] l/Qm :yfgnfO{ l/Qm g} 5f8\g] xf] eg] b; jif{df g]kfnL ;]gf sf]NofK; x'g] vt/ftkm{ klg ;/sf/sf] Wofg cfslif{t u/fPsf] 5 .

t/ dfcf]jfbLsf k|wfgdGqL / /IffdGqLn] eg] g]kfnL ;]gfnfO{ a}/Lsf] Jojxf/ ub}{ cfPsf 5g\ . ltgn] g]kfnL ;]gfnfO{ …sf]NofK;Ú g} u/fpg vf]h]sf] ;+s]t lbPsf 5g\ . To;n] klg ;]gfnfO{ lr9\ofPsf] 5 . clxn] dfcf]jfbLn] cfkm\gf n8fs' / jfO{;LPnnfO{ cfkm\gf] / g]kfnL ;]gfnfO{ k/fOsf] Jojxf/ ul//x]sf] 5 .

k|wfgdGqL / /IffdGqLsf] 7f8f] cfb]znfO{ g]kfnL ;]gfn] g6]g]{ ePkl5 clxn] ;}lgs ;+/rgf laufg]{, ;]gfklt cfkm\gf] cg's"n x'g]u/L km]g]{ sfdsf] u[xsfo{ ;'? ePsf] 5 . /IffdGqL /fdaxfb'/ yfkfn] k|wfg;]gfklt ?Sdf+ub s6jfnnfO{ x6fP/ s'naxfb'/ v8\sfnfO{ k|wfg;]gfklt gagfP cfkm" /IffdGqLaf6 x6\g] eg]/ k|wfgdGqLnfO{ wDsL lbPkl5 k|lqmof cl3 a9fpg k|wfgdGqLn] /IffdGqL yfkfnfO{ lgb]{zg lbO;s]sf 5g\ .

/IffdGqLsf] k|wfg;]gfklt kl/jt{gsf] k|:tfjn] ;/sf/ g/fd|f];Fu ;+s6df km;]sf] 5 . /IffdGqLsf] k|:tfjdfly ;Qf ;fem]bf/ bnx¿ ;xdt 5}gg\ . Pdfn], kmf]/d / ;b\efjgf bnsf dGqLx¿n] ;xdlt hgfpg g;Sg] atfO;s]sf 5g\ . To;n] ;/sf/sf] eljio g} vt/fdf k/]sf] 5 . k|wfg;]gfklt km]g{ dfcf]jfbLn] k|lqmof cl3 a9fof] eg] To;n] ;]gfnfO{ ;/sf/sf] lj?4 ljb|f]xdf ptfg]{ sfo{ ug]{5 . olb dfcf]jfbLnfO{ Oltxf;sf] 1fg 5 eg] kfls:tfgsf ;]gfklt k/j]h d';/{kmnfO{ ljdfg:yfnaf6} lu/km\tf/ ug]{ / kbaf6 avf{:t ug]{ k|of; gePsf] eP ToxfF ;}lgs …s'Ú x'g] lyPg .

clxn] ;/sf/ g} g]kfnL ;]gfnfO{ b'Zdg 7fGg] / ljb|f]xL ;]gf / n8fs'nfO{ cfkm\gf] 7fGg] cj:yf /x]sfn] klg ;+s6sf] e'd/Ldf ;/sf/ km:g k'u]sf] xf] . g]kfnL ;]gf, k|x/L, ;z:q k|x/L / lghfdtL sd{rf/Ldfly k|wfgdGqL / dfcf]jfbL dGqLaf6 af/Daf/ ckdfghgs 9+un] Jojxf/ ug]{, ;fj{hlgs ;df/f]xd} dfgdb{g x'g]u/L af]Ng] u/]sfn] tL ;a} If]q ;/sf/;Fu lrl9Psf 5g\ . ;a} If]q / ;d'bfonfO{ ljZjf;df lnP/ sfd ug'{kg]{df ;/sf/n] g} ;f}t]nf] Jojxf/ u/]kl5 ;a} lrl9g' :jfefljs g} x'G5 . To;n] ;]gfnfO{ ljb|f]xdf ptfg]{ vt/f k}bf u5{ . To;nfO{ dfcf]jfbLn] ;do 5Fb} a'em\g' h?/L 5 .


kz'kltsf] ;j{:jLsfo{tf gi6 gxf];\

sf7df8f}+ . k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] kz'kltgfy dlGb/df qmde+u u/L cfkm\g} j+zh 8f= lji0f'k|;fb bfxfnnfO{ d"nk'hf/L lgo'Qm u/]sf 5g\ . k'hf/Ldf zflnu|fd 9sfn lgo'Qm ePsf 5g\ . k'hf/L lgo'lQm k|s/0fdf lgod, sfg'g, k|lqmof / k/Dk/f tf]8]sf] eGb} kz'kltgfy dlGb/df sfo{/t e08f/Lx¿n] gofF k'hf/LnfO{ dlGb/ k|j]zdf cj/f]w k'¥ofO/x]sf 5g\ eg] ;/sf/n] gofF k'hf/LnfO{ hah{:tL dlGb/ k|j]z u/fP/ k"hfcfhf u/fPsf] 5 . ;jf]{Rr cbfnt] laxLaf/ cGtl/d cfb]z hf/L ub}{ k'/fg} k'hf/Laf6 k"hfcfhf ug{ u/fpg ;/sf/sf gfddf cGtl/d cfb]z hf/L u/]sf] 5 .

kz'kltgfydf k"hfcfhf ub}{ cfPsf ef/tLo k'hf/Ln] /fhLgfdf lbPkl5 klxnf]kN6 g]kfnL k'hf/L lgo'Qm ePsf x'g\ . ;w}+ ef/tLo k'hf/Ldfq /fVg'k5{ eGg] s'/f xf]Og . ;/sf/n] g]kfnL k'hf/L lgo'Qm ug]{ h'g /fd|f] ;'?jft u/]sf] 5, of] sfo{sf] ;/fxgf ug}{kg]{ x'GYof] . t/ k|wfgdGqL bfxfnn] cfkm\g} j+zhnfO{ d"nk"hf/Ldf lgo'Qm u/]/ pgsf] sfo{sf] ;/fxgf ug{ tof/ cf]7x¿df tfNrf nufOlbPsf 5g\ . ef/tLo k'hf/Ln] /fhLgfdf lbPkl5 lgod, sfg'g, ljlw, k|lqmof / k/Dk/fnfO{ lg/Gt/tf lbP/ ;/sf/n] g]kfnL k'hf/L lgo'Qm ug'{kYof]{ . t/ k|lqmofnfO{ Psflt/ yGSofP/ cfkm\gf j+zh of kf6L{sf] sfo{stf{ ePs} gftfdf k'hf/L lgo'Qm ug]{ h'g k/Dk/fsf] yfngL ul/of], of] k/Dk/fn] kz'kltgfy dlGb/df /fhgLlts x:tIf]ksf] gf+uf] ¿k b]lvg] ;Defjgf 5 . kz'kltgfydf sfo{/t e08f/Lx¿n] clxn] p7fPsf] ljifo klg oxL xf] .

k|wfgdGqL bfxfnn] k'hf/Ldf bfxfnnfO{ g} lgo'Qm u/]/ 8/nfUbf] glh/ :yfkgf ug{ vf]Hb}5g\ . k|wfgdGqL clxn] bfxfn lyP, To;}n] kz'kltgfysf] k'hf/L bfxfn eP .

olb k|wfgdGqL s'g} /fO{, lnDa", tfdfª, sf]r], d]r], emfFu8, sf]O/fnf, lwdfn, g]kfn, bdfO{, sfdL, uf}td, ;fsL{, e§/fO{, l3ld/], zfxL, sfkt, sgf}l8of, ofbj, l;6f}nfnufotsf s'g} klg y/ of hftsf] JolQm lgo'Qm ePdf p;n] kz'kltgfysf] k'hf/L klg ToxL hft of y/sf] JolQmnfO{ lgo'Qm ug]{ eof] . ;fFlRrs} o;f] eof] eg] kz'kltgfyk|ltsf] cf:yf, ljZjf; / >4f afUdtLsf] kfgLem}+ k|of]hgljxLg cj:yfdf k'Ug] lglZrt 5 .

km]l/ ;jf]{Rr cbfntn] k'/fg} k'hf/Laf6 k"hfcfhf u/fpg' eg]kl5 ;/sf/n] hah{:tL tfnf kmf]8]/ gofF k'hf/Laf6 k"hfcfhf u/fpg' x'Fb}gYof] . Gofofnosf] cfb]zsf] cj1f u/]/ ;/sf/n] sfg'gL/fhsf] pkxf; u/]sf] 5 . ;/sf/n] sfg'gL/fhsf] kfngf ug'{k5{ . kz'kltgfy g]kfnLx¿sf dfq} geO{ ljZje/sf ;gftg wdf{jnDaLx¿sf cf/fWob]j x'g\ . åf/sfgfy, huGgfy, /fd]Zj/, ab|Lgfy h:tf rf/ wfdeGbf klg dfly kfFrf}+ wfdsf ¿kdf k|Voft kz'kltgfy blIf0f ef/tsf] lt?klt afnfhL / ;'b"/ pQ/ ef/tsf] s]bf/gfysf] ;d]t cf/fWo dflgG5 . kz'kltsf] bz{g gu/];Dd s'g} klg b]j:yn jf wfdsf] bz{g jf cf/fwgfsf] k'0o kfOFb}g eGg] cfVofg Pj+ hgljZjf; 5 . ;fFRr} eGg] xf] eg] ljZjel/ 5l/Psf lxGb"dfq geO{ af}4, h}g, lzv jf cfo{;dfhL h:tf ;Dk"0f{ ;gftg wdf{jnDaLx¿sf] cyf{t\ cf]dsf/ kl/jf/sf] ;jf]{Rr :yn xf] . kz'kltgfysf] k"hf cf/fwgfdf j}lbs, z}j, zfGt, af}4 / j}i0fj cflb ;Dk"0f{ ljlw k/Dk/fsf] pTs[i6 ;lDd>0f kfOG5 . Toltdfq geO{ g]kfnsf ls/fFt / kj{tLo k4ltsf] ;d]t s]xL c+z cjnDag ul/G5 . To;sf/0f kz'kltgfysf] k'hf/L x'g] JolQm j}lbs, tflGqs, zfQm / z}j dg, ljlw / k/Dk/f a'em]sf] lj1 x'g' h?/L 5 . s'g} hflt ljz]ifsf cd"s y/ ePsf h:t}– g]jf/ k/Dk/fdf leh]sf /fhf]kfWofo y/ k'hf/L x'g'k5{ eGg] ts{ klg ;f]x|}cfgf unt xf] . k'hf/L x'g'sf] of]Uotf xf]– oL ;Dk"0f{ dt / ljlwsf] u'9fy{ a'em]sf] ljåfg sd{sf08L a|fXd0f k'hf/L x'g'k5{ .

pbfx/0fsf nflu k|To]s k"l0f{dfsf lbgdf kz'kltdf dxf:gfgsf] k"hf x'G5 . dxf:gfgsf] ef]u tof/ eP klg sfFrf] wfuf]n] kz'kltgfysf] d'v sLlt{d'v e}/j;Fu ef]usf] y'k|f] x'Fb} hf]l8G5 / kz'klt dlGb/sf] @) ld6/ k/ /x]sf] e}/j dlGb/df aln lbOG5 . ;'Gbf klg crDd nfUg] of] k|rngsf k5fl8 ljleGg ¿kdf k|s6 b]jLb]jtfsf] PsfTdtf b]vfpg] k|of; x'g ;Sb5 . dxf:gfgsf] ef]u tof/ ug]{ / d08ksf] k"hf ug]{ sfd d}lynL a|fXd0fx¿af6 x'G5 eg] sLlt{d'v e}/jdf aln r9fpg], afhf ahfpg] jf tflGqs k"hf g]jf/ ;d'bfosf JolQmaf6 x'G5 . ;Dk"0f{ k|lqmofdf kz'kltgfysf] Gof;Wofg / cf/fwgf d"ne§ -k"hf/L_ af6 x'G5 . cem egf}+, of] ;Dk"0f{ k|lqmofsf] g]t[Tj z}j j]bfGtLaf6 x'G5 . z}j j]bfGtL x'Fbfx'Fb} klg aln lbg] zfQm k/Dk/f / tflGqs ljlwsf] ;+of]hg;d]t pgLaf6 x'G5 .

o; lx;fan] kz'kltsf] k'hf/L g]kfnL g} x'g'k5{ eGg] lsdfy{ xf]Og . dfly pNn]lvt ;a} u'0fn] el/k"0f{ JolQm e]l§Pdf g]kfnL k'hf/L ePsf] lglZrt ¿kdf ;'gdfly ;'uGw xf] . s;}sf] cfb]z of lgufxsf e/df k'hf/L lgo'Qm ug]{ k|rng ul/g' eg] x'Fb}g . clxn] lgo'Qm u/]sf k'hf/Lsf] ;]jf, ;'ljwf, sfo{sfn, of]Uotf h:tf s'/f kf/bzL{ agfpg}k5{ . k'hf/L lgo'lQmsf nflu ;/sf/n] ;j{bnLo ;+;bLo ;ldlt agfP/ Tof] ;ldltn] 1ftf ljåfgx¿sf] /fo–;Nnfxcg';f/ lgwf{/0f u/]sf] dfkb08 k"/f u/]sf] ;jf{lws of]Uo JolQmnfO{ k'hf/L lgo'Qm ug'{ /fd|f] x'G5 . km]l/ clxn] ;+;b\sf] x}l;otdf sfd ug]{ / ;+ljwfg g} agfpg] lhDd]jf/L kfPsf] hglgjf{lrt ;+ljwfg;ef 5 . To;n] P]g g} agfP/ kz'kltgfysf] k'hf/Lsf] of]Uotf, ;]jf, ;'ljwf / dfkb08 lgwf{/0f ug{;S5 . o;/L ljlw;Ddt k|lqmofn] cufl8 a9]df xfd|f] wd{ ;+:s[lt hf]lug ;S5 . wd{, ;+:s[lt / k/Dk/fnfO{ gfd]6 kfg]{ cleofgdf ;/sf/ nfUg' x'Fb}g . xfdLnfO{ k|fKt ck'i6 va/cg';f/ k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnsf] kf6L{nfO{ lglZrt /sd n]aL a'emfpg 8f= bfxfn / 9sfn ;xdt ePkl5 pgLx¿nfO{ k'hf/Ldf lgo'lQm ul/Psf] xf] . kz'kltdf r9fpg] e]6LdWo]af6 s]xL /sd dfcf]jfbLnfO{ e]6L r9fpg 8f= bfxfn / 9sfn ;xdt ePsf of]Uotfsf cfwf/df pgLx¿nfO{ k'hf/L lgo'Qm ul/Psf] xf] eg] of] eGbf b'ef{Uosf] s'/f c? x'g ;Sb}g . t/ …n]aL of]UotfÚ sf cfwf/df 8f= bfxfn / 9sfn k'hf/L lgo'Qm ePsf x'g\ eGg] ;a't eg] k|fKt ePsf] 5}g .


‘sf] xf] Tof] s6jfn <’

;]gf – ;/sf/ ljjfbsf] u'9 /x:o, ;dfof]hgn] kmfObf gx'g] dfcf]jfbL 7x/

of] xKtfsf] l/Qm x'g cfPsf] kbk"lt{;DaGwL ;]gfsf] lg0f{o, pQm lg0f{osf sf/0f dfcf]jfbL ;}lgs b:tfaf6 cfPsf] k|ltqmof, cgldgsf] egfO, cGttM ;/sf/sf] etL{ /f]Sg] cfb]z / To;kl5 g]kfnL ;]gfsf tkm{af6 k|lqmof /f]Sg g;lsg] hjfkm– lqmof k|ltlqmofsf] of] z[+vnfsf sf/0f g]kfnL /fhgLlts kl/b[Zo lgs} tft]sf] dx;'; eof] . sltko ;~rf/dfWodx¿n] t ;Qfwf/L dfcf]jfbL kf6L{ / g]kfnL ;]gfaLr a9]sf] s6'tf / To;sf/0f a9]sf] tgfjn] cToGt} uDeL/ kl/0ffd lg:sg] lgSof}{n;d]t u/] . ;/sf/ / ;]gfaLrsf] of] dte]bn] cGttM s:tf] kl/0ffd Nofpg jf ;+ljwfg n]vg / ;]gf ;dfof]hg h:tf dxTjk"0f{ k|Zgx¿df s:tf] c;/ knf{ eGg] cfh lgs} rf;f]sf] ljifo aGg k'u]sf] 5 .

;]gfsf] lgoldt kbk"lt{sf] k|lqmof cl3 a9]kl5 dfcf]jfbL ;}Go b:tfsf tkm{af6 ;]gfn] o:tf] u/]df cfkm"n] klg gofF etL{ yfNg] atfP/ l:yltnfO{ u/d agfPsf] lyof] eg] cgldg k|d'vn] b'j}tkm{ gofF etL{ /f]Sg] clkn hf/L u/]/ kl/l:yltnfO{ emg} hl6n agfOlbP . kl/l:ylt slt;Dd tfTof] eg] ;/sf/sf k|wfgdGqL / /IffdGqL Psflt/ pleP eg] ljk/Lt w|'jdf k|wfg;]gfklt ?Sdf+ub s6jfn pleg k'u] . ;]gf / ;/sf/aLrsf] tgfjsf] xb jf:tjd} ulxl/Psf] xf] . ;/sf/sf] dftxtdf /x]sf] elgPsf] ;]gfn] lgod, sfg'g jf ;+ljwfgsf] cf8 lnFb} ;/sf/sf] cfb]z gdfGg] xf] eg] To;sf] lgbfg s] < ;+ljwfgsf] cIf/ / dd{nfO{ ;/sf/n] a]jf:tf u/]sf] xf] eg] To;sf] lgbfg s] < ;+ljwfgsf] cIf/ / dd{nfO{ ;/sf/n] a]jf:tf u/]sf] xf] eg] To:tf] ;/sf/nfO{ s';L{df al;/xg] k6Ss} xs 5}g . ;/sf/n] ;Qf 5f]8\g'k5{ . ;+ljwfgtM ;/sf/ unt 5}g eg] cfb]z gdfGg] ;]gf k|d'vnfO{ tTsfn x6fOg'k5{ / x6fpg olb k|wfgdGqL jf /IffdGqL cIfd 5g\ eg] klg ;/sf/ 5f8\g'sf] csf]{ ljsNk 5}g .

;+ljwfgtM cyjf a[xt\ zflGt ;Demf}tfcg';f/ l/Qm kbk"lt{ ug]{ clwsf/ ;]gfnfO{ 5 ls 5}g < gofF b/aGbL yKgdfq gkfOg] xf] jf l/Qm b/aGbL eg{ klg gkfOg] xf] < lj:t[t zflGt ;Demf}tfsf] ;DalGwt a'Fbfsf] JofVof ug]{ sfd clwsf/ k|fKt lgsfon] unf{ . o;sf] JofVof jf ckJofVof /Iff dGqfno, k|wfgdGqL jf cgldg s;}n] ug{ sbflk ldNb}g . dfcf]jfbL kf6L{ / pgsf g]tfx¿, h;df k|wfgdGqL / /IffdGqL klg kb{5g\, s'g} cj:yfdf klg ;]gfdf etL{ lng x'Fb}g eGg] c8fgdf /x]sf] b]lvG5 . To;} c8fg / ljZjf;sf cfwf/df k|wfg;]gfklt ?Sdf+ub s6jfnnfO{ kbd'Qm ug]{ rrf{ klg rNof] . tyflk xfn cfP/ o:tf] ;f]r gePsf] / 5nkmn;d]t gePsf] eGg] egfOx¿ ;fj{hlgs ePsf 5g\ . ;/sf/ / dfcf]jfbL kf6L{sf lhDd]jf/ JolQmTjx¿ k|wfg;]gfklt x6fpg] h:tf] ;+j]bgzLn ljifodf s'g} 5nkmn / lg0f{o gePsf] atfpg yfn]sf 5g\ . s] To;f] eP k|wfgdGqL jf /IffdGqL k|wfg;]gfkltsf] c8fgsf ;fd' em's]sf x'g\ t < of] k|Zgsf] hjfkm rflxF ;don] g} b]nf .

dfcf]jfbL kf6L{ / jt{dfg k|wfg;]gfklt s6jfnaLr s6'tf /x]sf] tYo t nueu huhfx]/} 5 . ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] 7Lscl3 g]kfnL ;]gfsf] g]t[Tjsf] g} cjd"Nog ug]{ z}nLdf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] …sf] xf] s6jfn <Ú eGb} ;lxb d~rdf u/]sf] uh{g ofb ug'{ 7Ls xf]nf . s] dfcf]jfbL cWoIf k|r08sf] of] k|ZgnfO{ k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] clxn] …s6jfn k|wfg;]gfklt x'g\, Tof] eP/ pgnfO{ xtklQ rnfpg ldNb}g,Ú t/ hjfkm lbPsf 5g\ t < dfcf]jfbLleqsf] va/ ;"qnfO{ ljZjf; ug]{ xf] eg] ?Sdf+ub s6jfn;Fu dfcf]jfbL g]t[Tjsf] tfbfDotf gePs} xf] . pgLx¿ s6jfnnfO{ ;]gf k|d'vaf6 x6fpg] s;/tdf nfu]s} x'g\ / jt{dfg etL{ k|s/0fnfO{ To;sf nflu cToGt} pko'Qm df}sfsf ¿kdf k|of]u ug{;lsg] lgSof}{ndf k'u]sf] klg ;f]x|}cfgf ;fFrf] xf] . To;f] xf] eg] To;tkm{ ;f]Rb} g;f]lrPsf] / pQm ljifo ;+j]bgzLn ePsf] eGg] cleJolQm lsg cfO/x]5g\ t < dfcf]jfbL g]t[Tjju{ s6jfnnfO{ x6fP/ xfn ;]gfdf bf];|f] :yfgdf /x]sf s'naxfb'/ v8\sfnfO{ Nofpg kfOPdf ;]gf ;dfof]hgsf] hl6n b]lvPsf] k|lqmofdf cfkm"nfO{ ;3fp k'Ug] pgLx¿sf] ljZn]if0f /x]sf sf/0fn] klg s6jfnnfO{ x6fpg] lgSof}{ndf pgLx¿ k'u]sf x'g\ . t/ gofF k|wfg;]gfklt s'naxfb'/ v8\sf :jo+ rflxF dfcf]jfbL geO{ g]kfnL ;]gfsf k];]j/ jl/i7 clws[t x'g\ .

;DejtM v8\sfsf] ToxL rl/qsf sf/0f pgL :jo+n] k|wfgdGqL / /IffdGqLnfO{ s6jfnnfO{ x6fpg] s'/fsf] lj?4 ;Nnfx lbP . pgsf] ts{ lyof]– olb o;/L k|wfg;]gfkltnfO{ x6fOof] eg] ;]gfleq snx a9\g ;S5 / u'6aGbLsf sf/0f nyfln+u ¿k lng ;S5 . oxfFg]/ lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] kfnfdf cfGbf]ngsf] ;dodf v]n]sf] slyt e"ldsfsf sf/0f s6jfnnfO{ x6fpg'kg]{ cjfh p7\bf k|wfgdGqL sf]O/fnf To;sf] ljkIfdf c8]sf lyP . sf]O/fnfsf] ts{ klg 7Ls ToxL lyof]– ;]gfdf ljv08g cfpg ;S5 . o;/L nfeflGjt x'g] s'naxfb'/ v8\sfn] lj/f]w u/]sf sf/0fdfq dfcf]jfbL g]t[Tj kl5 x6]sf] eg] k6Ss} xf]Og . of] Pp6f sf/0f lglZrt ¿kdf lyof] . csf]{ Pp6f dxTjk"0f{ sf/0f klg 5 . ;]gf ;dfof]hg ug]{ / cfkm\gf n8fs'nfO{ ;]gfdf x'Ng] ljifodf dfcf]jfbLsf] 7"nf] hdft ;dy{gdf b]lvP klg dfcf]jfbLleq} / To;df klg ;}lgs b[li6sf]0fn] dxTjk"0f{ Pp6f hdft ;]gf ;dfof]hgsf] ljkIfdf /x]sf] tYo v'Ng cfPsf] 5 . dfcf]jfbL n8fs' b:tfsf 8]k'6L sdfG8/x¿ gGblszf]/ k'g …kf;fªÚ / rGb|b]j vgfn …anb]jÚ g} ;]gf ;dfof]hgsf lj/f]wL /x]sf] tYo v'Ng cfPsf] 5 . pgLx¿sf] ts{ 5– olb clxn] SofDkdf ePsf hDd} !( xhf/nfO{ ;]gfdf x'Ng ;lsof] eg] klg -h'g pgLx¿s} 7x/cg';f/ ;Dej 5}g_ To;af6 kf6L{nfO{ kmfObf x'Fb}g, lju|x k}bf x'G5, lsgls vf; n8fs'x¿ SofDk aflx/ ljleGg hgjuL{o ;+u7gdf ;lqmo 5g\ . SofDkdf ePsf JolQmx¿dWo] clwsf+z v]tfnfsf ¿kdf leq\ofOPsf x'g\ . olb ltgLx¿nfO{ ;]gfdf x'lnof] eg] of]ubfg gx'g]n] kmfObf kfpg] / of]ubfg ePsfx¿ lalRsg] cToGt} alnof] ;Defjgf /xG5 . o:tf] ;]gf ;dfof]hgn] kf6L{nfO{ kmfObf gk'Ug] x'Fbf To;sf] k6Ss} cy{ gx'g] pgLx¿sf] lgSof}{n 5 . cem yk, gGblszf]/ k'gnfO{ ;]gf k|d'v agfpg] of]hgf klg k6Ss} sfof{Gjog gx'g] b]lvPsf] pgLx¿sf] 7x/ 5 . ;]gfsf] dflyNnf] txdf k'Ug cfjZos cGt/f{li6«o tflnd cflb OToflb gePsf] sf/0f klg kf;fªsf] ;kgf k"/f gx'g] b]lvPsfn] ;dfof]hgsf] cy{ gx'g] dfcf]jfbL ts{ xf] . t/ of] k|s/0fn] dfcf]jfbLnfO{ sxfF k'¥ofpF5 jf s:tf] gfkmf–3f6f x'G5 eGg] ljifo rflxF cem} eljiosf] ue{df 5 .


emngfynfO{ ;LkLsf] xfntdf k'¥ofOg]

sf7df8f}+ . hgtfsf] ax'bnLo hgjfb -hah_ nfO{ ;dofg's"n kl/dfh{g ug]{ eGb} gf}nf] hgjfbtkm{ pGd'v u/fpg vf]h]kl5 Pdfn]sf dxf;lrj emngfy -h]Pg_ vgfn Pdfn]leq dbg e08f/Lsf] kfnfsf] ;LkL d}gfnLsf] x}l;otdf k'Ug nfu]sf] dx;'; pgs} z'elrGtsx¿n] ug{ yfn]sf 5g\ . tTsfnLg dxf;lrj e08f/Ln] hah;lxtsf] km/s dt k|:t't u/]sf lyP . e08f/Lsf] lgwgcl3;Dd km/s dtsf] ;Ddfg ug'{k5{ eGb} e08f/Ln] d}gfnLnfO{ cf/If0f lbP/ hf]ufPsf eP klg pgsf] lgwgkl5 d}gfnL PlSnFb} uPsf lyP . @)%$ ;fndf Pdfn] ljefhgkl5 dfn] ag]sf ;LkL clxn] s]xL ;+Vofdf sfo{stf{ ePsf] dfn]sf] dxf;lrj 5g\ .

gf}nf] hgjfbs} kIfw/ h]Pg dfwj g]kfnsf] …g}ltstfÚ sf sf/0f dxf;lrjsf] s';L{df cf;Lg 5g\ . klxnf cfkm"nfO{ gf}nf] hgjfbsf lxdfotL 7fGg] czf]ss'df/ /fO{, l;l4nfn l;+x, /fh]Gb| >]i7nufotsf g]tfx¿ clxn] Pdfn]leq k|efjzfnL dflgFb}gg\ . ;LkL d}gfnL, lx/0onfn >]i7nufotsf x:tLx¿ Pdfn] 5f8]/ cGoq} nflu;s]sf 5g\ . hah / gf}nf] hgjfbsf aLrdf Pdfn]df ;'?tfsf /fd|} åGå rNg] u/]sf] eP klg kl5Nnf] ;dodf Pdfn]df gf}nf] hgjfbsf] s'/f ;'Gg g} 5fl8Psf] lyof] . t/ dxf;lrj ag]kl5 vgfnn] km]l/ gf}nf] hgjfbsf] s'/f p7fPkl5 Pdfn]sf g]tf sfo{stf{ pgLb]lv em;+u ePsf 5g\ .

vgfn kf6L{sf] sfo{lbzf hahdf 6]s]/ gf}nf] hgjfbdf k'Ug] p2]Zosf ;fy hahnfO{ kl/dfh{g ug]{ tof/Ldf 5g\ . pgL gf}nf] hgjfbsf] sfo{lbzf ckgfP/ Pdfn]nfO{ dfcf]jfbL nfOgdf n}hfg rfxG5g\ . t/ clxn] :jo+ dfcf]jfbLn] klg hah 7Ls lyof] elg/x]sf a]nfdf vgfnn] hah kl/dfh{g ug]{ s'/f ug'{nfO{ Pdfn]sf w]/} g]tf sfo{stf{n] cgf}7f] ¿kdf lnPsf 5g\ . vgfnsf] oxL xs{t sfod /x]df pgnfO{ klg klxnf ;LkLnfO{ em}+ cf/If0f lbP/ hf]ufpg'kg]{ Ps s]Gb|Lo ;b:on] ;Tofu|xnfO{ atfP .

vfgnn] gf}nf] hgjfbsf] cfkm\gf] k'/fgf] l9kLnfO{ lg/Gt/tf lbPkl5 pgsf] SofDksf vDaf dflgPsf O{Zj/ kf]v|]n, cd[t af]xf]/fnufotsf s]xL jl/i7 / slgi7 g]tfx¿;d]t SofDk kl/jt{g ug]{ tof/Ldf nfu]sf 5g\ . vgfn;Fu c;Gt'i6 ePsf g]tf sfo{stf{ e]nf x'g] SofDk v8f u/]/ a;]sf csf{ k|efjzfnL g]tf s]kL zdf{ cf]nL kl5Nnf] kl/l:yltaf6 lgs} xf}l;Psf 5g\ . o;cl3;Dd dfwj g]kfn;Fu tfnd]n u/]kl5 cWoIf jf dxf;lrj kbdf pDd]bjf/L lbg] cfGtl/s tof/Ldf /x]sf cf]nLn] vgfn kIfw/sf] sGtlahf]u b]v]kl5 cWoIf kbdf r'gfj n8\g] 3f]if0ff ul/;s]sf 5g\ . cWoIf kbdf cfkm" r'gfj n8\g] of gn8\g] pgn] cem} k|:6 kf/]sf 5}gg\ . Pdfn]df ;+/rgf kl/jt{g ug]{ ljifon] klg /fd|} åGå rnfPsf] 5 . o;k6saf6 Pdfn] ax'kbLo k|0ffnLdf hfFb}5 . vgfn kIfw/ cem} klg clxn]s} cj:yfdf cufl8 a9\g] k|oTgdf 5 . o;df ;'wf/ ug]{ g} eP cWoIfnfO{ ;]/]df]lgon agfpg] pQm ;d"xsf] hf]8 /x]sf] 5 . t/ g]kfn / cf]nL kIfw/ eg] kf6L{ ax'kbLo k|0ffnLdf hfg'kg]{ lgisif{df 5g\ . of] ljifodf g]kfn–cf]nL ;d"xn] lhTg] lglZrt 5 . cf]nLn] eg] cWoIf, pkfWoIf, dxf;lrj, ;lrj, sf]iffWoIfnufotsf kbx¿sf] l;h{gf u/L ;a} kb sfo{sf/L / ;a} kb ;]/]df]lgon x'g'kg]{ egfO ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . pgsf] egfOsf] cy{ ;a} kbsf] :ki6 sfo{If]q lgwf{/0f u/]/ s;}sf] sfo{If]qdf s;}n] klg x:tIf]k gug]{ eGg] /x]sf] 5 . o; ljifodf g]kfn / vgfnn] eg] :ki6 kf/]sf 5}gg\ .


df}lb|s gLltdf anfTsf/ ug]{ lgot

sf7df8f}+ . d'n'ssf] df}lb|s gLlt lgod agfpg] / sfof{Gjog ug]{ lgsfo g]kfn /fi6« a}+sdf cfkm\gf] cfb]z / Ozf/f lz/f]wfo{ ug]{ s'g} s7k'tnLx¿n] el/e/fp u/]/ df}lb|s If]q tx;gx; agfpg] s'r]i6fdf cy{dGqL 8f= afa'/fd e§/fO{ nfu]sf 5g\ . ljQLo gLltsf ;fdfGo pks/0fx¿ klg :jfefljs / lgod;+ut tl/sfn] ;~rfng ug{ g;Sbf cy{ dGqfnosf] g]t[Tj ;Dxfn]sf] rf/ dlxgfd} d'n'ssf] cy{tGq tx;gx; agfpg ;kmn 8f= e§/fO{ /fi6« a}+s ;~rfns ;ldlt / ueg{/df cfkmGtn] el/e/fp u/]/ dgk/L ug]{ clGtd tof/Ldf 5g\ .

8f= e§/fO{ pgsf] ljQLo gLlt k"0f{¿kdf c;kmn ePkl5 nfh 5f]Kg df}lb|s clwsf/Ldfly x:tIf]k u/]/ gf]6 5fKg] tof/Ldf 5g\ .

/fi6« a}+ssf ;~rfnsx¿ cy{dGqLsf] of] xs{tdf tuf/f] alglbPkl5 /fi6« a}+s ;~rfns ;ldlt kl/jt{g u/]/ g]kfnL cy{tGqnfO{ s;/L w/fzoL agfpFb}5g\ eGg] ;dfrf/ ;Tofu|xn] o;eGbf cl3Nnf] c+sdf k|sflzt u/]sf] lyof] . ;Tofu|xn] unt sfd x'g nfu]sf] 5 eg]/ a]n}df ;dfrf/ k|sflzt ubf{ klg cy{dGqL Tof] unt sfd ;Rofpg'sf] ;§f s'g} P]gsf] Pp6f bkmfnfO{ l6k]/ cfkm\gf] cfb]zkfnsnfO{ /fi6« a}+ssf] ueg{/ agfpg] 8/nfUbf] cleofgdf nfu]sf 5g\ . cfhsf] ljZjdf s'g} klg cy{tGqsf b'O6f kf6f x'G5g\ . ljQLo gLltsf] lgdf{0f sfof{Gjog / kl/dfh{g cy{ dGqfnon] u5{ eg] df}lb|s gLltsf] lgdf{0f, sfof{Gjog / kl/dfh{g s]Gb|Lo a}+sn] ug]{ u5{ . df}lb|s gLltsf] Pp6f ;fdfGo u8a8Ln] klg d'n'sdf b"/ufdL c;/ k'Ug] ePsfn] s'g} klg k|hftflGqs d'n'sn] s]Gb|Lo a}+snfO{ :jfoQ clwsf/ lbPsf x'G5g\ . o;}sf cfwf/df s]Gb|Lo a}+sn] klg ahf/df slt d'b|f k7fpg], t/ntf slt sfod ug]{ eGg]nufotsf lg0f{ox¿ u5{ eg] b]zsf] cfly{s cj:yf s:tf] 5 / stf uO/x]sf] 5, ca s:tf] k|sf/sf] ljQLo gLlt ckgfpg'k5{, cy{dGqL of /fi6« k|d'vnfO{ ;'emfa of ;Nnfx lbg] u5{ . g]kfn /fi6« a}+sn] klg cfh;Dd o;} ub}{ cfPsf] lyof] . t/ 8f= e§/fO{n] /fi6« a}+sdf cgfjZos x:tIf]k u/]/ /fi6« a}+s :jfoQ lgsfo ePsf] dfGotfnfO{ ;d]t wf]tL nufOlbg] ePsf 5g\ . olb 8f= e§/fO{sf] of]hgf ;kmn ePdf g]kfnsf] cfly{s If]q w/fzoL x'g]5 eg] /fi6« a}+s klg cy{ dGqfnosf] nfrf/ 5fofFdfq b]lvg]5 .


dfcf]jfbLsf] ;f“9] rf/ dlxg] zf;gsfn
g]kfnLsf] ;a}eGbf b'Mvb If0f

sf7df8f}+ . ;/sf/n] dw'df;sf] ;do k"/f u/]nuQ} ;/sf/sf] g]t[Tj ul//x]sf] 7"nf] bn g]skf -dfcf]jfbL_ eg] cGttM PlSng] nIf0f b]lvPsf] 5 . g]kfnL /fhgLltnfO{ Oltxf;d} klxnf]k6s ab\gfd u/fpg cu|;/ dfcf]jfbLsf] clwgfosjfbL z}nL / rl/qsf lj?4 nf]stGq kIfw/ /fhgLlts bnx¿n] rsf]{ lj/f]w ub}{ ;/sf/sf] ;dy{g lkmtf{ lng] qmd a9]kl5 of] l:ylt cfPsf] xf] . ;]gf, k|x/L, lghfdtL sd{rf/L / dfcf]jfbLaf6} lgo'lQm kfPsfx¿n] ;d]t dfcf]jfbLsf] rl/q / k|j[lQdfly k|Zg p7fpg yfn]kl5 dfcf]jfbL emg\ cK7\of/f]df k/]sf] 5 . k|zf;lgs If]qnfO{ tx;gx; agfpFb} cfPsf] dfcf]jfbL ;/sf/n] u/]sf lg0f{onfO{ ;jf]{Rr cbfntn] ;d]t pN6fPkl5 t emg} dfcf]jfbL ;/sf/ …a'VofFrfÚ sf] k|lt¿k h:tf] b]lvPsf] 5 .

dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/n] dw'df;sf] ;do cfgGb dfg]/ k"/f u/] klg d'n's eg] ToxL ;dodf tx;gx; ePsf] 5 . dfcf]jfbL c/fhstfsf] l;sf/ ag]sf] l;+uf] d'n'sdf clxn] ;/sf/sf] pkl:ylt k6Ss} b]lvFb}g . ;/sf/sf] g]t[Tj u/]s} kf6L{af6 hgtf olta]nf qfxLqfxLsf] l:yltdf 5g\ . dfcf]jfbLsf] oxL rl/q / k|j[lQsf lj?4 k|d'v k|ltkIfL bn g]kfnL sf+u|];n] lg/Gt/ cfjfh p7fpFb} cfPsf] 5 . dfcf]jfbL cWoIf Pj+ k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] sf+u|];sf] dfuk|lt k|lta4tf hgfPsf] 9f]+u /Rb} cfPsf 5g\, t/ pgn] To;sf] sfof{Gjogdf eg] s'g} kxn u/]sf 5}gg\ .

To;sf/0f sf+u|];n] afWo eP/ ;+;b\ cj?4 kfb}{ cfPsf] 5 . kl5Nnf] ;dodf cfP/ t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{n] ;d]t ;+o'Qm ;/sf/ u7gsf nflu lbPsf] ;dy{g lkmtf{ lnPsf] 5 . o; cjlwdf ;/sf/n] s'g} sfd ug{ g;s]sf] eGb} ;/sf/af6 ;dy{g lkmtf{ lnPsf] xf] . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/nfO{ ;/sf/df ;xefuL gePsf bnx¿ g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{, /fli6«o hgdf]rf{, /fli6«o k|hftGq kf6L{, /fli6«o hgzlQm kf6L{n] ;/sf/sf] sfd sf/afxLnfO{ lnP/ rsf]{ lj/f]w ub}{ cfPsf 5g\ .

;/sf/df ;xefuL bn dw];L hgclwsf/ kmf]/d / /fh]Gb| dxtf]n] g]t[Tj u/]sf] ;b\efjgf kf6L{n] ;do–;dodf ;/sf/af6 cnlUug] cleJolQm lbFb} cfPsf 5g\ . kmf]/dsf] cfGtl/s ljjfbsf sf/0f pm ;/sf/af6 h'g} ;dodf klg cnlUug] l:ylt /x]sf] 5 . kmf]/d ;/sf/af6 aflxl/PnuQ} ;b\efjgf;d]t ;/sfaf/6 lglZrt ¿kdf aflxl/g]5 . /, of] l:ylt b]vfkl/;s]sf] 5 .

hxfF;Dd ;/sf/df 7"nf] csf]{ bn g]skf -Pdfn]_ sf] ;jfn 5, Pdfn]sf] 9'nd'n] rl/qaf/] ;a}nfO{ hfgsf/L 5 . dfcf]jfbL;Fusf] p;sf] s6'tf / ljutnfO{ x]g]{ xf] eg] ;a}n] dfcf]jfbLnfO{ PSnf] agfpg] kl/l:ylt cfPkl5 Pdfn]n] klg dfcf]jfbLsf] ;fy 5f]8\g] kSsf 5 . dfcf]jfbLs} sf/0f g]kfn olta]nf Oltxf;df ;a}eGbf a9L ab\gfd ePsf] 5 . nf]stGq / u0ftGq ;+:yfut ug]{ ;dodf ;d]t dfcf]jfbLn] cfkm\gf c/fhs lqmofsnfknfO{ lg/Gt/tf lbO/x]sf] l:ylt 5 . h;sf sf/0f g]kfnL hgtf / /fhgLlts bnx¿;d]t d'n's clwgfostfjfbtkm{ hfg] xf] ls eGg] s'/fdf ;z+lst b]lvPsf 5g\ . ;]gf, k|x/L, lghfdtL sd{rf/L;d]tn] dfcf]jfbL lqmofsnfknfO{ leqleq} lj/f]w ul//x]sf 5g\ . dfcf]jfbLn] ;/sf/sf] g]t[Tj u/]kl5 k|zf;lgs c/fhstf a9\b} uPsf] 5 . /, k|wfgdGqL bfxfn :jo+n] ;/sf/ ;~rfngdf sd{rf/Ln] ;xof]u gu/]sf] cf/f]k nufPkl5 sd{rf/Lx¿ ;/sf/sf lj?4 lgs} cfqmf]lzt / qm'4 b]lvPsf 5g\ .

dfcf]jfbLn] lgo'lQm lbPsf kbflwsf/L;d]tn] dfcf]jfbL rl/q / k|j[lQlj?4df cfjfh p7fPkl5 dfcf]jfbL clxn] ;+s6df km;]sf] 5 . ;/sf/sf] d]?b08 dflgg] /fli6«o of]hgf cfof]usf] pkfWoIfdf 8f= lktfDa/ zdf{nfO{ dfcf]jfbLn] g} lgo'lQm u/]sf] lyof], t/ lgo'lQm kfPsf] s]xL ;dokl5 zdf{n] dfcf]jfbL rl/q / k|j[lQsf] :ki6 ¿kdf lj/f]w ub}{ /fhLgfdf lbPsf 5g\ . o;af6 klg dfcf]jfbLsf] rl/q nf]stGqsf] kIfdf 5}g eGg] b]lvG5 . ;/sf/n] dw'df;sf] ;do latfO;Sbf klg /fli6«o of]hgf cfof]usf] cl:tTj g} g/xg' eg]sf] cToGt} xf:of:kb kIf xf] . h'g d'n's of]hgf cfof]uljxLg cj:yfdf 5 / h'g ;/sf/ of]hgf cfof]ulagf g} rln/x]sf] 5 eg] of] eGbf 7"nf] b'ef{Uo c? x'Fb}g . dfcf]jfbLn] ;/sf/sf] ;a} c+udf dgk/L u/]sf] / ;/sf/n] lg0f{o u/]sf ljifox¿ clxn] lgod;+ut b]lvPsf 5}gg\ . h;nfO{ ;jf]{Rr cbfntn] u/]sf s]xL lg0f{on] k|dfl0ft u/]sf] 5 . ;jf]{Rr cbfntn] dlGqkl/ifb\af6 lkmtf{ lnOPsf bnsf g]tf, sfo{stf{lj?4df sltko d'2f rf]/L, 8fFsf / nfu"kbfy{;Fu ;DalGwt /x]sfn] d'2f lkmtf{ lng] k|lqmof /f]Sg laxLaf/ cGtl/d cfb]z hf/L u/]sf] 5 . dlGqkl/ifb\n] ;/sf/jfbL eO{ rn]sf tLg ;o $( d'2f ut sflQs !! ut] lkmtf{ lng] lg0f{o u/]sf] lyof] . tL d'2fx¿df k|foM ck/fwdf ;+nUg JolQmx¿ dfcf]jfbL sfo{stf{ /x]sf] ;fj{hlgs x'Fb} cfPsf] 5 .

To;}u/L, ;jf]{Rr cbfntn] kz'kltgfy dlGb/df k'hf/L lgo'lQm ubf{ sfg'gL k|lqmofljk/Lt sfo{ ePsf] hgfpFb} d"ne§af6} k"hf u/fpg laxLaf/ g} cGtl/d cfb]z hf/L u/]sf] 5 . k|wfgdGqL bfxfn :jo+sf] 7f8f] lgb]{zgdf bfxfn g} y/ u/]sf kl08tnfO{ d"nk'hf/Ldf lgo'lQm ul/Psf] lyof] . ;/sf/n] u/]sf Pskl5 csf]{ lg0f{onfO{ cbfntn] k'glj{rf/sf] k|lqmof cufl8 a9fPkl5 ;/sf/sf] sbddfly k|ZglrGx v8f ePsf] 5 eg] dfcf]jfbLn] ;/sf/sf x/]s c+unfO{ sfo{stf{ etL{s]Gb| agfPsf] :ki6 x'G5 . dfcf]jfbLsf] o:t} k|j[lQsf lj/f]wdf /fhgLlts bnx¿ / k|zf;lgs If]qaf6 ;/sf/nfO{ ;dy{g gug]{ atfPkl5 dfcf]jfbL PlSng] nIf0f b]lvPsf] xf] . t/ dfcf]jfbLn] ;/sf/df c8\8f hdfO/x]sf] l:yltdf p;n] ;a} If]qnfO{ k"0f{¿kdf lgliqmo agfpg ;Sg] klg b]lvPsf] 5 . To;sf/0f o; ljifodf /fhgLlts bnx¿ uDeL/ x'g'kg]{ b]lvPsf] 5 . dfcf]jfbLnfO{ /fHosf x/]s If]qdf o;}u/L dgk/L ug]{ 5'6 lbO/xg] xf] eg] o;n] cToGt} 7"nf] ;+s6 lgDTofpg] b]lvG5 . clxn] dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/ 7\ofSs} …a'VofFrfÚ sf] k|lt¿k b]lvP klg oxL ;/sf/nfO{ lg/Gt/tf lbO/xg] xf] eg] d'n'sn] vt/gfs kl/0flt ef]Ug'kg]{ x'G5 . To;f] x'g' eg]sf] g]kfn / g]kfnLsf] cl:tTjdfly g} k|ZglrGx p7\g' xf] . To;sf/0f dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/sf] ljsNk vf]lhg' cfhsf] cfjZostf xf] .


dft[sfnfO{ rflxof] d/]sf dfG5]

sf7df8f}+ . dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn tyf g]tfx¿ afa'/fd e§/fO{ / /fdaxfb'/ yfkf ;lDdlnt 6f]nL / g]kfnL sf+u|];sf aLrdf dfcf]jfbLn] ljutdf sAhf u/]sf] ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ tLg dlxgfleqdf lkmtf{ ul/;Sg] ;xdlt ePsf] 5 . dfcf]jfbLsf pRr:t/Lo tLghgf g]tf / sf+u|];sf aLrdf of] ;xdlt ePsfn] ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ s]xL xb;Dd lkmtf{ x'g;Sg] cfzf ug{ ;lsG5 .

bfxfn, e§/fO{ / yfkf of] ;xdlt ubf{ pkl:yt ePsfn] pgLx¿sf naLsf sfo{stf{n] sAhf u/]sf] ;DklQ lkmtf{ x'g ;Snf, dfcf]jfbLn] sAhf u/]sf] ;j{;fwf/0fsf] ;a} ;DklQ lkmtf{ x'g eg] cem} ;Dej 5}g . lsgeg] k|r08n] o;cl3 klg k6s–k6s ;DklQ lkmtf{ u/fP/ 5f8\5' eg]/ jfrfaGwg u/]sf lyP . t/ k|r08sf] jfrfaGwg pgs} sfo{stf{n] wf]tL nufOlbPsf lyP . ca :ki6 s] eO;s]sf] 5 eg] dfcf]jfbLsf ;a} sfo{stf{ g]t[Tjsf] lgoGq0fdf 5}gg\ . ;a} g]tfsf] naL tnb]lv dfly;Dd 5 / ;a} g]tf Psn] csf{nfO{ cfGtl/s ¿kdf :jLsf/ ub}{gg\ . To;}n] k|r08n] ;DklQ lkmtf{ ug]{ k|lta4tfdf x:tfIf/ ub}{ubf{ dft[sf ofbjx¿ ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ n'l6/x]sf e]l6G5g\ .

k|r08n] ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ lkmtf{ ug]{ eg]kl5 dft[sf ofbjn] Tof] ;Dej gx'g] atfPsf 5g\ . k|r08n] sAhf ul/Psf] ;DklQ lkmtf{ ug]{ xf] eg] hgo'4sf a]nfdf dfl/Psf / a]kQf kfl/Psf cfkm\gf sfo{stf{ klg lkmtf{ NofOlbg'kg]{ ;t{ ofbjn] k|r08;dIf /fv]sf 5g\ . a]kQf ePsfdWo] sf]xL hLljt} /x]5g\ eg] t k|r08n] lkmtf{ NofOb]nfg\, t/ d/]sf dfG5] pgn] sxfFaf6 lkmtf{ Nofpg] < ofbjn] k|r08;Fu s:tf]vfnsf] ;f}bfafhL ug{ vf]h]sf] eg]/ dfcf]jfbLs} c? g]tf crDddf k/]sf 5g\ .

k|r08, e§/fO{ / yfkfn] tLg xKtfleqdf jfO{;LPnsf] cw{;}lgs ;+/rgf / ultljlw /f]Sg] eg]/ u/]sf] k|lta4tf klg k"/f x'g] cj:yfdf 5}g . s]xL ;do cufl8dfq} jfO{;LPn OGrfh{ s'naxfb'/ s];L ;f]gfdn] jfO{;LPn s'g} klg xfntdf lj36g gx'g] a? lj:tf/ x'g] ;fj{hlgs cleJolQm lbPsf lyP . o; d'2fdf klg k|r08sf] eGbf ;f]gfdsf] egfOnfO{ g} cflwsfl/s dfGg'kg]{ x'G5 . lsgeg] jfO{;LPn k|r08sf] xf]Og, ;f]gfdsf] g]t[Tjdf 5 / ;f]gfd k|r08nfO{ g]tf dfg]/ pgn] h] eG5g\, To;} ug{ tof/ 5}gg\ . s]xL ;do cufl8 dfcf]jfbLsf g]tf ;LkL uh'/]nn] klg jfO{;LPn /fHosf] ;z:q k|x/Lsf] ;dfgfGt/ ;+u7g ePsfn] lj36g ug'{kg]{ eP jfO{;LPnnfO{ k|x/Ldf ;dfof]hg u/]kl5 dfq lj36g x'g] cfzosf] cleJolQm lbPsf lyP . o;sf/0f k|r08, e§/fO{ / yfkfn] h] eG5g\, jfO{;LPn Tof] dfGg tof/ b]lvFb}g .


;a}lt/ c“Wof/f], d'n's 7Kk

sf7df8f}+ . cfufdL ;f]daf/af6 nf]8;]l8ª k|ltlbg !^ 306f x'g] ePsf] 5 . gbLx¿df kfgLsf] axfjsf] dfqf 36]sfn] dfucg';f/ cfk"lt{ ug{ g;lsPsf] eGb} g]kfn ljB't\ k|flws/0fn] o;/L b'O{ ltxfO ;do cFWof/f] kfg]{ lg0f{o ;fj{hlgs u/]sf] xf] . !^ 306f nf]8;]l8ª x'g] ePkl5 pBf]u, k|lti7fg, snsf/vfgf, aGb Jofkf/, a}+lsª, ko{6gnufot ;a} If]q k|efljt x'g] ePsf 5g\ .

nf]8;]l8ªn] cy{tGqdfq k|efljt x'g] 5}g, yd{n KnfG6 / h]g]/]6/sf sf/0f jfo' / Wjlg k|b"if0fsf sf/0f jftfj/0f klg k|b"lift x'g]5 . o;n] ubf{ ;j{;fwf/0fsf] :jf:Yodf ;d]t uDeL/ c;/ k'Ug] lglZrt 5 . ;a} If]q 7Kk x'Fbf hghLjg cToGt} kL8fbfoL x'g] cj:yf l;h{gf x'Fbf klg ;/sf/ /ldt]dfq ePsf] 5 .

ljB't\ cfk"lt{ s6f}tL ePs} sf/0f ;fgf] nufgLdf v'n]sf kqklqsf / PkmPd /]l8of]x¿ wdfwd aGb eO/x]sf 5g\ . nf]8;]l8ªs} sf/0f df]afOn kmf]gsf] u'0f:t/df Jofks Go"gtf cfPsf] 5 . s]an nfOg k|;f/0fstf{x¿n] klg ;]jf ;'rf? ug{ g;s]sfn] 3/df lah'nL ePsf ;dodf klg 6]lnlehg x]g{ gkfOg] ePsf] 5 .

ljB't\ Aofscksf] nflu k|of]u x'Fb} cfPsf OGe6{/nufotsf pks/0fx¿ klg rfh{sf] cefjdf k|of]hgljxLg aGg] cj:yfdf k'u]sf 5g\ .

rsf]{ nf]8;]l8ªsf sf/0f cf}Bf]lus If]q cem w/fzoL aGg] ePsf] 5 . Psk6s lah'nL uP/ k'gM snsf/vfgf ;'? ug'{kbf{ ^) b]lv *% k|ltzt;Dd pTkfbg vr{ a9\g] tYof+sx¿ ;fj{hlgs eO/x]sf 5g\ . cf}Bf]lus If]qdf lah'nL ;'rf? ul/lbg pBf]uLx¿n] u/]sf] cg'/f]wnfO{ ;/sf/n] k"/f ul/lbg ;s]sf] 5}g . yd{n KnfG6af6 lah'nL lgsfn]/ cf}Bf]lus If]qdf lbg] ;/sf/L egfO klg ukmdf dfq ;Lldt ePsf] 5 . km]l/ Tolt dxFuf] yd{n KnfG6af6 lah'nL k|of]u u/]/ pTkfbg ePsf j:t' tyf ;]jfx¿ pkef]Qmfn] pkef]u ug{ g;Sg] u/L dxFuf] aGg] klg lglZrt 5 .

lah'nLsf] r/d cefj / 6]«8 o'lgogsf gfddf ePsf] HofbtLn] lbSs ePsf pBf]uL Joj;foLx¿n] cf}Bf]lus ;+s6sfn 3f]if0ff ug{ ;/sf/nfO{ bafa lbFb} cfPsf 5g\ . cf}Bf]lus ;+s6sfn 3f]if0ff u/]/ pBf]u k|lti7fgsf] ljsf;sf nflu ;/sf/n] ljz]if of]hgf Nofpg'kg]{ Joj;foLsf] dfu 5 . t/ ;/sf/n] Joj;foLsf] of] dfu ;'lg/x]sf] 5}g .

nf]8;]l8ªs} sf/0f g]kfnsf] a}+lsª If]q klg 8fdf8f]n x'g] cj:yf l;h{gf ePsf] 5 . clxn] k|foM ;a} a}+s tyf ljQLo ;+:yf / ;xsf/L ;+:yfx¿n] ;d]t cfkm\gf] ;Dk"0f{ sf/f]af/ sDKo'6/fOh ul/;s]sf 5g\ . lah'nLsf] cefjdf sDKo'6/ rNb}g . o;}sf/0f a}+s tyf ljQLo ;+:yfx¿sf] sfdsf/afxL klg 7Kk x'g] ePsf] 5 . To:t}, clxn] clwsf+z a}+s / sltko ljQLo ;+:yfx¿n] c6f]d]l6s 6]n/ d]l;g -P6LPd_ sf] ;xfotfn] cfkm\gf u|fxsx¿nfO{ k};f lemSg] ;'ljwf pknAw u/fpFb} cfPsf lyP . lah'nL gePkl5 P6LPd d]l;g klg rNb}g . P6LPd grn]kl5 ;fgf]ltgf] /sd lemSgnfO{ klg artstf{x¿ xftdf r]s lnP/ a}+s sfpG6/ cufl8 nfOg a:g'kg]{ x'G5 . cGo sfo{df vr{ ug]{ dxTjk"0f{ ;do a}+saf6 cfkm\gf] k};f lemSgs} nflu nfOgdf a;]/ vr{ ug'{kg]{ clgjfo{ kl/l:ylt pTkGg ePsf] 5 .

lah'nLs} cefjdf ;GWofsfnLg cWofkg u/fpFb} cfPsf ;/sf/L SofDk;x¿df k7gkf7g 7Kk ePsf] 5 eg] 7"nf nufgLdf v'n]sf lghL sn]h / ljBfnox¿sf] k7gkf7gdf cj/f]w k'u]sf] 5 . sltko c:ktfnx¿n] lah'nLs} cefjdf cfkm\gf sltko ;]jf aGb ul/;s]sf 5g\ . Odh]{G;L, ck|];gnufotsf ljefu klg ljB't\ cefjdf ;+s6k"0f{ tl/sfn] ;~rfng x'Fb} cfPsf 5g\ . ljB't\s} cefjdf dfuadf]lhd vfg]kfgL ljt/0f ug{ g;lsPsf] vfg]kfgL ;+:yfgsf clwsf/Lx¿sf] egfO 5 . hldgd'lgsf] kfgL lgsfNg tyf kfgL k|zf]wg ug{ lah'nLsf] cefj ePsfn] pkef]QmfnfO{ k|zf]lwt kfgL lbg g;lsg] cj:yf l;h{gf ePsf] Ps clwsf/Ln] atfP . ljB't\ k|flws/0fn] vfg]kfgLsf nflu ljB't\ ;w}+ ;'rf? ug]{ 3f]if0ff u/]sf] eP klg ;a} 7fpFdf Tof] ;Dej gePsf] ;+:yfgsf clwsf/Lx¿ atfpF5g\ . ljB't\ cfk"lt{ s6f}tLs} sf/0f /fhwfgLnufotsf k|d'v ;x/x¿df b"wsf] cefj v8\lsPsf] 5 . ufpFsf ls;fgaf6 ;+sng ePsf] b"wnfO{ ;+sng ug]{ lr:ofg s]Gb|df lah'nLsf] cfjZostf k5{ . lr:ofg s]Gb|df lah'nL ePg eg] b"w lau|G5 . lah'nL lr:ofg s]Gb|df dfq xf]Og, kl5 pBf]udf klg lah'nL rflxG5 . lah'nL geO{sg b"w k|zf]wg x'g ;Sb}g eg] ahf/df k7fpgsf nflu Koflsªnufotsf sfo{df klg ljB't\ cfjZos k5{ . lah'nLlagfsf] cj:yf sNkgf klg ug{ ;lsFb}g . hLjg rNb}g . ca 3/df jf af6f]df lxF8\bf st} klg lah'nL aQL an]sf] b]lvof] eg] cfgGb / /dfOnf] cg'e"lt ug'{kg]{ cj:yf l;h{gf ePsf] 5 .


rLglj/f]wL ultljlw a9\g]

;Tofu|x 8]:s

g]kfnsf] e"ld cfk/flws ;d"xsf] lqm8f:yn ag]sf] cf/f]k nufpFb} cfPsf] ef/tLo ;/sf/n] cfkm\gf Ps sd{rf/LnfO{ s"6gLlts k|ltlglwsf ¿kdf rLglj/f]wL lqmofsnfk ;~rfng ug{ g]kfn k7fPsf] 5 . ef/tLo ;/sf/s} lgb]{zgdf sf7df8f}+l:yt b"tfjf;df k|]; ;lrjsf ¿kdf l5l/ª z]kf{nfO{ v6fPsf] 5 . z]kf{ o;cl3 ;fpyAns lbNnLdf /x]/ rLg x]g]{ clwsf/L x'g\ . bflh{lnª lgjf;L z]kf{n] sf7df8f}+df /x]/ ltAatL z/0ffyL{sf] cfGbf]ng rsf{pg] / …lk|m ltAatÚ sf] kIfdf /x]sfx¿nfO{ lgb]{zg / cfly{s ;xof]u k|bfg ug]{5g\ . t/ dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/nfO" eg] o;vfn] s'g} klg ;"rgfsf] 1fg 5}g . h;sf sf/0f g]kfn / g]kfnLsf] cl:tTjdfly g} o; sbdn] b"/ufdL c;/ kg]{ b]lvPsf] 5 .

dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/ u7g;Fu} g]kfnsf ltAatL z/0ffyL{x¿sf] …lk|m ltAatÚ sf gfddf cfGbf]ng rs{+b} uPsf] lyof] . o;qmddf g]kfnsf ;'/Iff ;+oGqx¿n] rLglj?4 cfGbf]ng rsf{pg glbg w/kSs8 / lu/km\tf/ ug]{ sfd ePsf] lyof] . kl5Nnf] ;dodf ltAatL z/0ffyL{x¿sf] cfGbf]ng s]xL dTy/ ePsf] 5 . cfGbf]ng dTy/ ePkl5 ef/tLo ;/sf/s} lgb]{zgdf To;nfO{ rsf{pg] v]n x'g' eg]sf] g]kfnsf nflu ;sf/fTds l:ylt xf]Og .

ltAatL z/0ffyL{x¿sf] dfu cfkm\gf] 7fpFdf hfoh x'g;S5 . rLg;Fu cf}krfl/s ¿kdf ltgn] cfkm\gf dfu k]; ug{ kfpF5g\, t/ rLg ;/sf/n] ltAatL z/0ffyL{nfO{ / ltgsf] cfGbf]ngnfO{ rLglj/f]wL ultljlw eGb} cfPsf] 5 . To;}sf] kmfObf p7fP/ ef/tn] g]kfnsf] e"ldaf6 rLglj/f]wL ultljlw ug{ vf]lh/x]sf] b]lvG5 . dfcf]jfbLsf g]tfx¿ / :jo+ k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnn] g]kfnaf6 rLglj/f]wL ultljlw x'g glbg] eGb} rLg ;/sf/nfO{ v';L kfg]{ sfd ul//x]sf 5g\ . t/ ef/t ;/sf/n] rLglj/f]wL lqmofsnfk ;~rfng ug]{ sfd g]kfnL e"ldaf6 u/]kl5 To;sf] ;a}eGbf a9L a]kmfObf dfcf]jfbLnfO{ x'g]5 . Tof] eGbf klg dxTjk"0f{ s'/f s] xf] eg] g]kfnsf] e"ld cfk/flws ;d"xsf] lqm8f:yn ePsf] atfpFb} cfPsf] ef/tn] ;~rfng ug{ vf]h]sf] o; lqmofsnfkn] g]kfn / g]kfnLsf] cl:tTj g} vt/fdf kg]{ b]lvPsf] 5 . g]kfn k|x/Lsf] Ps ;]nn] o;af/]df hfgsf/L kfP klg To;n] klg cfjZos sf/afxL cufl8 a9fpg ;ls/x]sf] 5}g . s"6gLlts / hf;';L ;+oGqsf af/]df z"Go 1fg ePsf u[xdGqL jfdb]j uf}tdnfO{ ;'/Iff ;+oGqn] hfgsf/L u/fpg vf]lhPsf] ;|f]tsf] bfaL 5 . t/ o:tf] ;+j]bgzLn / uDeL/ ljifodf To:tf u[xdGqLnfO{ hfgsf/L u/fP/ ;"rgf …lnsÚ eof] eg] To;sf] gsf/fTds c;/ kg]{ ljZn]if0f ub}{ clxn]nfO{ yftL /flvPsf] ;|f]tn] bfaL u/]sf] 5 .

dxTjk"0f{ s'/f s] xf] eg] rLg / ef/t g]kfnsf b'j} ;Ldf hf]l8Psf l5d]sL d'n's x'g\ . Ps l5d]sL d'n'snfO{ csf]{ l5d]sL d'n'ssf] lj?4df ultljlw ;~rfng ug{ lbg' k6Ss} x'Fb}g . g]kfnsf] l:ylt, kl/l:ylt / ;fdYo{sf] kmfObf p7fP/ ef/tn] rLglj?4 ltAatL z/0ffyL{dfkm{t ultljlw ug{ vf]h]sf] 5 . a'em\g'kg]{ s] xf] eg] ltAatL z/0ffyL{nfO{ ef/tn] s]jn dfWoddfq} agfPsf] xf] . ef/t / rLgsf] ;DaGwdf ;'?b]lv g} Tolt /fd|f] l:ylt /x]sf] 5}g . clxn] klg s"6gLlts dof{bfleq /x]/dfq tL b'O{ b]zaLr ;DaGw :yflkt ePsf] 5 . o:tf] cj:yfdf g]kfnsf] e"ld k|of]u u/]/ ef/tnfO{ rLglj/f]wL ultljlw ug{ 5'6 lbg' eg]sf] …cfkm\gf] v'§fdf cfkm}+ a~r/f] xfGg'Ú h:t} xf] .

ef/tn] s"6gLlts dof{bfljk/Lt g]kfnsf] e"ldnfO{ hf;';L ;+oGqsf] Pp6f …hS;gÚ agfO/x]sf] 5 . p;n] rLgdfq geO{ dWoPl;ofaf6 g]kfn k|j]z ug]{ ljz]ifu/L d'l:nd ;'dbfo / kfls:tfgL ultljlwsf] cWoog, lg/LIf0f / hf;';L ub}{ cfPsf] 5 . ca rLg lj/f]wL ultljlwdf g]kfndf ef/tn] hf;';L ;+oGq v8f ug{ vf]Hb}5 eg] ltAatL z/0ffyL{sf] gfddf p;sf lj?4 ultljlw ;~rfng ug{ vf]Hb}5 . To;sf/0f o;vfnsf] ;+j]bgzLn / uDeL/ ljifodfly ;/sf/sf] Wofg hfg'kg]{ xf], t/ dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/ s]jn …a'VofFrfÚ sf] k|lt¿k ePsfn] To;sf] k|ToIf c;/ eg] ;Dk"0f{ g]kfnL / l;+uf] g]kfndfly kg]{ b]lvPsf] 5 .


;]js ;'bfdf
Clif wdnf, dfs'g], ;'hftf / kl08t afa'/fd

o; d'n'ssf dxfgtd\ cfTdfx¿dWo]sf dxfgtd\ JolQmTj Clif wdnf ;Ddflgt ePsf 5g\ . pgnfO{ g]kfnsf] nf]stflGqs cfGbf]ng / k|]; :jtGqtfsf] cfGbf]ngdf v]n]sf] pNn]Vo e"ldsfsf nflu / d'n'sdf /fhgLlts ;xdlt sfod ug{ v]n]sf] e"ldsfsf] nflu ;Ddfg ul/Psf] /x]5 . ;Ddfgsf] ljifo t Tof] eof] . ca ;Ddfg ug]{ ;+:yfsf] gfd klg pNn]v u/f}+ . Tof] ;+:yf /x]5– g]kfn a'bf]s}bf] km'nsG6\ofS6 ;+3 /x]5 . xfkmsG6\ofS6 xf]Og– km'nsG6\ofS6 Û cfwf xf]Og k"/} . k"/}n] elg;s]kl5 Tof] s'/f] 7Ls ;f“rf] xf] . g]kfn a'bf]s}bf] km'nsG6\ofS6 ;+3 eg]sf] s];“u ;DalGwt ;+:yf xf], 7Ls tl/sfn] of] ;]jsnfO{ yfxf 5}g . ;fdfGo cGbfh;Dd ug]{ Ifdtf /fV5 of] ;]js . ;fob Tof] ;+:yf h'8f] s/f“t];“u ;DaGw åGå v]n;“u ;Da4 ;+:yf xf] . lj/f]wLnfO{ km'nsG6\ofS6sf ;fy k|xf/ ug]{ z}nLdf kf/+ut tL dxfg'efjx¿nfO{ a]nfdf}sfdf ljleGg kIfn] lj/f]wL df:g kfl/>lds lbP/ k|of]u klg ubf]{ xf] . cfkm\gf] sfd 36]sf] b]v]/ cyjf cfkm"x¿nfO{ sfddf nufpg] dflg;x¿sf] ;+Vofdf lu/fj6 cfPkl5 ;xdltsf] /fhgLlt sfod x'g yfn]sf] lgSof}{ndf pgLx¿ k'u]sf x'g ;S5g\ . To;eGbf a9L klg pgLx¿;“u ;"rgf 5g\ eg] Tof] pgLx¿sf] dxfgtf xf] . ca kqsfl/tfdf wdnfsf] of]ubfgsf af/]df 7Ls;“u s'/f] a'em\g] klg v]nf8L g} x'g\ / Tof] klg åGå v]nf8L g} x'g\ eg] To;df klg c;xdt x'g] Ifdtf of] ;]js;“u 5}g . of] ;]jsdf Tolt lxDdt 5}g . åGådf kf/+ut tL dxfgfosx¿sf] lj/f]w ug]{ Ifdtf klg of] ;]jsdf 5}g / åGå gfosx¿åf/f ;Ddflgt dxfg\ JolQmTj Clif wdnfsf] of]ubfgnfO{ Go"gLs/0f x'g]u/L k|Zg p7fpg klg of] ;]js tfst /fVb}g .

Clif wdnf dxfg\ g} x'g\ . df]afOnsf] sg]S;g st} hf]l8P klg ghf]l8P klg To;nfO{ sfgdf nufP/ ;'/Iff 3]/f tf]8\g] Clifsnfsf] of] ;]js k'/fg} k|;+zs xf] . dxfg\ wdnfn] cfkm\gf] ToxL snf k|of]u ubf{ Pstfsf l;+xb/af/df vl6Psf tfgfzfxL ;Qfsf k[i7kf]ifs ;}lgsn] pgnfO{ emfk8 xfGbf of] ;]js /ftel/ /f]Psf] lyof] . ‘cfO Pd of]ª hg{lnhd .’ eGb} ef/tsf :jgfdwGo kqsf/ jf /fhgLlt1nfO{ ;d]t cjfs ug{;Sg] Ifdtfsf] t of] ;]js sfon} Û of]ª hg{lnhd eg]/ g]kfnsf] gf}nf] kqsfl/tfsf] ;Dk"0f{ ¿k k|:t't ug]{ pgsf] clåtLo Ifdtfsf] j0f{g u/]/} ;fWo} 5}g . wflbªsf] s'g} :s'naf6 ^÷& sIffd} 5f]8]/ sf7df8f}+ em/]kZrft\ zDe' >]i7sf] b[li6sf] klqsf ;f]xg]{ sfdaf6 kqsfl/tfdf k|j]z u/]kZrft\ ljleGg gfdwf/L :jgfdwGo kqsf/x¿nfO{ v]tfnf nufP/} eP klg cfhsf ldltdf jl/i7 nf]slk|o kqsf/ x'g ;Ifd wdnfsf] sf}zntf / Ifdtfsf] t of] ;]js k|yd k|z+;s g} xf] . lg/If/nfO{ ;+ljwfg n]Vg] ;+ljwfg ;ef;b\ agfpg] dfcf]jfbLnfO{ g]kfn /fi6«nfO{ ;aeGbf w]/} of]ubfg lbg] kf6L{sf ¿kdf j0f{g ul/G5 eg] nueu lg/If/, lg/If/ geP klg n]Vg ghfGg] eP/ klg cfkm"nfO{ nf]slk|o kqsf/sf ¿kdf :yflkt u/fpg ;Ifd wdnfsf] kqsfl/tf hutsf nflu of]ubfgsf] sb/ gu/L ;'v} 5}g . dGqLsf] uf8L 5f]Kg k'Ug]b]lv lnP/ ;a}h;f] 6]lnlehg Rofgndf k|To]s lbg clj/n b]vfkg]{;Dd / jQmfsf] k5fl8af6 dfOsnfO{ d'v 5]p k'¥ofP/ af]Ng afWo agfpg]b]lv lnP/ jQmfn] af]Nb} ubf{ aLr}df /f]s]/ k|Zg k|ltk|Zg t];f{pg] wdnf z}nLn] jf:tjd} kqsfl/tfdf gof“ cfofd yk]sf] 5 . wdnf lglZrt ¿kdf ;Ddflgt x'g\ . åGå v]nf8Ln] eg]kl5 t x'“b} x'g\ .

dxfg\ Clif wdnf /fi6«kltsf pDd]bjf/sf ¿kdf rlr{t ePsf lyP . Pp6f :yflkt ;fKtflxssf cg';f/ /fhgLlts j[Qdf Clif wdnfsf] gfdsf af/]df ljrf/ ePsf] lyof] . csf{ Pshgf dxfg\ cfTdf /fi6«kltsf] pDd]bjf/dfq xf]Og, nueu lglZrt /fi6«kltsf ¿kdf clGtd;Dd rrf{df cfO/x] . x'g t tL JolQm /fi6«kltdfq xf]Og, Pstfsf k|wfgdGqLsf ¿kdf ;d]t nueu to eP/ cGtdf aGg g;s]sf b'vL cfTdf x'g\ . xfn klg ljleGg lsl;dsf cWoIf cflb OToflbsf ¿kdf pgsf] gfd rrf{df TolQs} 5g\ . Clif wdnfn] eGbf a9L of]ubfg u/]sf] bfaL ug{ g;s] klg pgL hlQs} of]ubfg ePsf tL dxfg\ g]tf x'g\ sfd/]8 dfwjs'df/ g]kfn pkm{ dfs'g] pkm{ vhf~rL g]tf . vhf~rL g]tf lsg elgPsf] eg] pgsf lktfhL s'g}a]nf t'ª\uzdz]/ gfd u/]sf /f}tx6sf hldgbf/ /f0ffsf] k"hfsf]rL cyf{t\ k"hf ;bf{d tof/ ug]{ kl08t lyP . ToxL gftfn] t'ª\uzdz]/ / pgsf 5f]/f b|f]0fzdz]/sf] l;kmfl/;df a}+sdf jl/i7 ;/f{kmL{sf] hflu/ klg vfg EofPsf lyP pgn] . pg} dxfg\ dfs'g]sf af/]df s'/f u/f}+ . pgnfO{ wdnfnfO{ em}+ ;Ddfgsf] h?/t slxNo} k/]g . /fhfn] k|wfgdGqL agfpg vf]h]– Tof] s'/f] ;]jsn] xf]Og, pg}n] eg]sf x'g\ . dfcf]jfbLn] /fi6«klt agfpg vf]h]– huhfx]/} 5 . b'O{ b'O{ 7fp“af6 ;+ljwfg;efsf] r'gfj xf/]/ klg qmflGtsf/L k'iksdn pgnfO{ ;+j}wflgs ;ldltsf] cWoIf alglbg cfu|x ub}{5g\ . ;Ddfgn] t pgnfO{ ;w}+ g} k5\ofof]– pgn] ks8\g g;s]sf]dfq xf] . gf} dlxgf;Dd pgL dgdf]xg clwsf/Lsf pkk|wfgdGqLsf ¿kdf pgn] pk;Ddfg;Dd e]6]sf x'g\, ;Ddfg xf]Og .

tL dxfg\ cfTdf dfs'g]n] eg]5g\– ‘dfcf]jfbLn] ;s]g, sf+u|];n] klg ;s]g . ca d g} plqg'k5{ Sof / ÛÚ cxf slt dL7f] af]nL . aNn sfd/]8 dfs'g]n] ca plqg] lg0f{o u/] . ca g]kfnLn] qf0f kfpg] eP . :jo+ dfs'g] k|e' plqg] ePkl5 s;}n] kL/ gu/] x'G5 . pgn] plqg] elg;s]kl5 kSsfkSsL plqG5g\ . pgn] plqg] lg0f{o ul/;s]kl5 s;}sf] s]xL nfUb}g . ca ;+ljwfgtM s;sf] slt ;+Vof k'U5, s;n] s;nfO{ ;dy{g u5{, sf] lj/f]wdf /xG5 jf s;]sf] s] k|ltlqmof x'G5 eGg] ljifosf] s'g} tflTjs cy{ /fVb}g . dfs'g] sfd/]8n] sDd/ s;]sf 5g\ . ;a}hgf xf]l;of/ .

cfh of] ;]js Psbd} dxfg\ cfTdfx¿sf] g} aofg ug{ nfluk/]sf] 5 . dxfg\ wdnf / dxfg\ dfs'g]kl5 g]kfnLx¿nfO{ /fh ug]{ hGdl;4 clwsf/ kfPsL ‘/fh>L o'j/f1L’ ;'hftf sf]O/fnfsf] af/]df yf]/} sf]g{ rfxG5 . ;'hftf dxf]bofn] cl:t t hgsk'/df elg5g\– ‘xfdL ljv08gsf] kIfdf 5f}+, cv08tf rflxPg’ . To;} lha|f] kf] lrlKnPsf] xf] ls eGbf t xf]Og /x]5 . ev{/} Pp6f 6]lnlehg Rofgndf k'gM bf]x¥ofOg\– ‘ljv08gsf] s'/f] 5, cv08tf x'g'x'“b}g’ , jf:tjd} Tof] dxfg\ jf0fL xf] . ‘/fh>L o'j/f1L’ g]kfnL sf+u|];sf] Psdfq cfzfsf] s]Gb| / To;}sf/0f g]kfnLdfqsf] eljio ;'hftf h:tf dxfg\ cfTdfn] elg;s]kl5 To;nfO{ gsfg]{ jf cfnf]rgf ug]{ Ifdtf of] t'R5 ;]jsdf k6Ss} 5}g . 7"nf] x'“sf/sf ;fy of] ;]js 3f]if0ff ug{ rfxG5– ‘cv08tf rflx“b}g, ljv08g lhGbfjfb .’ h;n] h;/L a'em"g\ . ;]jssf] 6fpsf] b'vfO k6Ss} xf]Og . ;'hftf Dof8dsf] d'vf/laGbaf6 bf]x¥ofO bf]x¥ofO lg:s]kl5 Tof] g} ;f“rf] xf]– clGtd ;To xf] / Psdfq ljsNk xf] . ca xfdLnfO{ ljv08g g} rflxG5 . cv08tf eg]sf] jflxoft asjf; xf] . ljv08g lhGbfjfb– cv08tf d"bf{jfb . s;}nfO{ zAb lrQ ga'em]sf] eP zAbsf] cy{ km]g]{ sfddf ToxL nfuf];\ .

olt w]/} dxfg\ cfTdfx¿sf] avfg ul/;s]kl5 dxfg\x¿dWo] dxfg\ cyf{t\ dxfgtd\ cfTdf kl08t afa'/fdsf] s'/f] gu/L ;'v} 5}g . ;]jssf] of] dxfg\ cfTdf dlxdf ck"/f] x'G5– olb kl08thLsf af/]df pNn]v gug]{ xf] eg] . kl08t afa'/fdn] ev{/} eg]sf 5g\, ‘clxn];Dd dfcf]jfbLn] hlt ;xg' xf] ;lx;Sof] . clxn];Dd t ;a}nfO{ ldnfP/ n}hfp“ eg]/ ;x]sf] xf] . o;nfO{ sdhf]/L g7flgof];\ . hgo'4tfsf klg dfcf]jfbL ca sdhf]/ eof], ;lsof] eg] h:tf] ePkl5 p;n] st} xfGYof] / k'gM kl/b[Zodf w'dw8fsfsf ;fy kmls{GYof] . clxn] klg ;lsof] eGg]x¿ xf]l;of/– ca k'gM dfcf]jfbL cfkm\gf] z}nLdf plqG5 .’ of] ;]jsn] cfbz{ kf6L{ 7fg]sf] dfcf]jfbLn] clxn] cfP/ xKtfdf Ps b'O{ jf slxn]sfxL“ dlxgfdf Ps b'O{ dflg;nfO{ dfq ;vfk u/]/ s] gk'+;stf k|bz{g u/]sf] xf]nf eg] h:tf] nfUbYof] of] ;]jsnfO{ . d'n'sel/ u/]/ lbgsf] Pshgf klg gd/] dfcf]jfbLsf] wfs s;/L /xG5 / eGg] lk/nf]n] ;tfO/xGYof] of] ;]jsnfO{ . aNn ca ;fx; a9\of] . cfkm\gf cfbz{ k'?if kl08t afa'/fdaf6 9f9;sf af]nLx¿ ;'g]kl5 xf};nf a9]sf] 5 . ca oyfl:yltjfbL a'h'{jf sf+u|];– xf]l;of/, cj;/jfbL Pdfn]– ;fjwfg, ljb]zLsf bnfn kmf]/d– xf]; u/, lxhf];Dd rKkn nufpg] x}l;ot gePsf dxnwgLx¿ -dfcf]jfbLafx]s_ hf]lug] pkfo u/, ;fdGtL bnfnx¿– ar Û casf lbgx¿df ltdLx¿n] b]Vg]5f}– hgtflGqs ;kmfof, k|ultzLn s'6fO, cu|ufdL anfTsf/, ;'wf/jfbL bdg, df]IfsfdL k/kL8g / ;Dk"0f{ lj/f]wL ljgfzsf/L eo+s/ hgsf/afxL . of] ;]js l;Wofpg'kg]{x¿sf] ;"rL agfpg nfluk/]sf] 5 . Tof] ;"rL kl08thLsf] xftdf k'Ug]lalQs}– ;]jssf] /fh x'g]5 cyf{t\ ;j{xf/fju{sf] clwgfosjfb sfod x'g]5 . Olt>L dxfTdf dxfTDo ÛÛ


cWoflTds lrGtg
jf:tljs ;To

;'bz{g clwsf/L

xfd|f] k|l;4 wd{u|Gy j]bn] dfgjsf] dfu{nfO{ pHofnf] kf/L ky k|bz{g ub{5g\, t/ cGwfsf] nflu h:tf];'s} pHofnf] af6f] klg cGwsf/} x'G5 . h;n] ljZjf;nfO{ u'dfO;s]sf 5g\, pgLx¿nfO{ wd{/fpFb} h;/L eP klg hLjgofkg ug'{ g} k5{ . j]bzf:qn] :yfoL cfgGb s;/L k|fKt x'G5, To;sf] /x:onfO{ vf]tNb5g\ . dfgj ;bf cK7\of/f]df k/]sf] ;'vnfO{ k|fKt ug{lt/ dfq cfslif{t x'G5g\ . dfgj rfNgfdf kfgL eg{ rfxG5g\ . pgLx¿ cyf{t\ dfgjx¿ h'g cfgGb k|fKt u5{g\, Tof] OlGb|oåf/f g} gi6 x'G5g\ . OlGb|ox¿ h+unL / clzlIft ;]js h:t} x'g\, h'g dflns cyf{t\ dgnfO{ sfa'df lnG5g\ . oxL dgnfO{ g} xfdLn] cwLgdf /fVg'k5{ .

dg xfd|f] /fhf xf], OlGb|ox¿ /fhfsf ;}lgs x'g\ . clxn] t ;}lgsn] /fhfdfly zf;g rnfO/x]5, lsgls dg OlGb|ox¿sf] k|efjdf cfpF5 . ;fy} cfkm\gf] k|wfgdGqL a'l4nfO{ pk]Iff ub{5 . a'l4nfO{ zf;g ;"q xftdf lng lbPdf Ps} If0fdf oL OlGb|ox¿ oyf:yfgdf cfpF5g\ / dgn] cfkm\gf] /Iff ug{;S5 . cfTdf x[bo cfsfzdf rlDsg] ;"o{ xf] . ;"o{sf] k|sfz ljifo / af;gf¿kL afbndf cfPsf] sf/0fn] cj?4 x'G5 . of] afbnnfO{ kZrftfk¿kL 7"nf] cfFwLåf/f l5GgleGg ul/lbg'k5{ . h;af6 cfTdfsf] tLj| k|sfz ;bf;j{bf cfnf]lst xf];\ . dfgj cfkm" ;bf ;'vef]u ul//x]5' eg] ;f]Rb5, t/ ;'vef]un] g} dfgjnfO{ ef]lu/x]5, jf:tljstf rflxF oxL xf] . dfgjsf] dgdf cx+sf/, O{iof{, nf]e, 3[0ffh:tf s'/fx¿ l;h{gf u/fOlbG5 .

xfdL dfgjx¿ slxNo} klg Ifl0fs efjfj]zdf s'g} sfo{df klg lnKt x'g'x'Gg . klxn] /fd|f];Fu uDeL/tfk"j{s Tof] sfo{af6 x'g] nfexflgdfly ljrf/ ug'{ clg ;Defljt xflg–nfedf s'g rflxF 7Ls x'G5, Tof] sfo{dfq ug'{x'G5 . c?nfO{ b'Mv / si6 x'g] sfo{ slxNo} klg gug]{ cfWoflTds / ;f+;fl/s b'j} If]qdf nfUg] of] ;To l;4fGt xf] . eujfg\sf] ;u'0f / lgu'{0f¿ksf] af/]df klg Pp6f ;Rrf ;fwssf] dgdf z+sf p7\5, s] pQd / ;xL dfu{ xf] < of] s'/f t kUn]sf] £o" / hd]sf] £o" h:t} xf], cflv/ a/km / kfgL Ps} t x'g\ lg . h'g efF8f]df kfgL xfNof], kfgLn] ToxL efF8f]sf] ¿k lnG5 . kfgL t cfsf/xLg x'G5 .

xfdLn] ;fwgf ubf{ lgu'{0f a|Xdn] ;bf dgnfO{ cwLgdf /fv]s} x'G5, To;sf] dlxdf cj0f{gLo x'G5 . To;sf] dxfgtfnfO{ s'g} klg zAbdf k"/f¿kn] k|s6df Nofpg ;lsGg . lgu'{0fsf] Wofg ug]{ ;do ;u'0f ¿k wf/0f u/] klg eujfg\sf] dxTjdf s'g} sdL cfpFb}g eGg] ljZjf; x'G5 . eujfg\sf] gfd / ¿kn] g} ;fwgfdf zlQm k|bfg ub{5 . h;n] x[bodf k|]dsf] afnL leq\ofpF5, jf:tjdf pmdfq ;Rrf dfgj xf] . dfgj k|]dlagf afFRg ;Qm}g, p;sf] jf:tljs k|]d eg]sf] lx/0oue{ xf] . of] lx/0oue{ k|To]s dfgjsf] bfofFkl§ 5ftLdf /xG5 eg] d'6'rflxF afofFkl§ /xG5 . ef}lts d'6' -x[bo_ dfgjn] oxL 5f]8]/ hfg'kb{5 . bfofFkl§ /x]sf] lx/0oue{rflxF cljgfzL x'G5, cd/ / zfZjt x'G5 . of] lx/0oue{ dfgjdf dfq xf]Og, of] r/f, kz' / cGo ;a} k|f0fLdf x'G5 .

j]bdf atfOPsf] 5 ls …O{Zj/ ;j{e"tfgfd\Ú cyf{t\ O{Zj/ ;Dk"0f{ a|Xdf08df JofKt x'g'x'G5 . ;a} k|f0fLdf O{Zj/ x'G5g\ . k|]d tTj oxL lx/0oue{af6 pTkGg ePsf] xf] . dfgjn] cfkm\gf] ;To tTj a'em\g g;s]/ If0fe+u'/ cfgGbsf] vf]hLdf hLjg gi6 ul//x]sf] 5 . ;'gdf cGo wft'x¿ rfFbL, tfdf, lkQn ld;fpFbf p;n] cfkm\gf] d"No rds / klxrfg u'dfpF5 . To;}u/L ;'g;Fu bfFlhg] x[bo klg ljleGg wft'¿kL ;f+;fl/s ;'vef]usf] nfn;fn] d"NoljxLg / klxrfgljxLg aGg k'U5 . clxn] ;+;f/sf] b'Mv oxL g} xf] . dfgj cr]n /fIf;sf] em}+ Jojxf/ u5{, kz'em}+ Jojxf/ ub{5, b}jL k|]d oxL lx/0oue{af6 pTkGg x'G5, of] b}jLk|]d cfkm"n] lbPsf] s'/fsf] ofb gu/L la;]{kl5 ljsl;t x'G5 .

To:t} :jfyL{ k|]drflxF c?af6 lnG5 clg la;{G5 . b}jL k|]d dfgjsf nflu cToGt cfjZos x'G5, k|f0fL z/L/df of] Pp6fdfq} ln+ud\ x'g] xf]Og . tLg k|sf/sf ln+ud\x¿ x'G5g\ . tL x'g\ e"/, e'j, :jx . e"/n] ef}lts tTjsf] k|ltlglwTj ub{5 . e'jn] sDkg -k|f0f_ sf] k|ltlglwTj ub{5 eg] :jxn] ljsL/0f -cfTdf_ sf] k|ltlglwTj ub{5 . wd{, cy{, sfo{, df]IfnfO{ dfgj hLjgsf] rf/ p2]Zo -k'?iffy{_ dflgG5 . of] oyfy{df dfgj hLjgsf] rf/ l:ylt a|Xdfro{, u[x:y, jfgk|:y / ;Gof;cg'¿k 5g\ . k'?iffy{ zAbfy{;Fu eg] ldNb}g . cr]n dfgjx¿ k'?if zAbn] nf]Ug] dfG5] eGg] hgfpF5, :jf:gL dflg; xf]Og eGg] unt wf/0ff /fVb5g\ . t/ ;fFrf] cy{df eGg] xf] eg] k'?ifsf] cy{ cfTdf jf k|f0f cyjf hLjL xf] . cfTdf g l:qln+u x'G5, g t k'ln+u g} . of] ;To ;a}n] a'em\g'k5{ .


la6 dfbf{ dfb}{ = = =

dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjn] ;+3if{df pqg] wDsL lbPsf 5g\ . pgL dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/df k//fi6«dGqLsf] sfo{ef/ klg ;Dxfln/x]sf 5g\ . ;/sf/df u7aGwgsf] lx;fadf pgL t];|f] gDa/df cfpg] dGqL x'g\ . pgn] ;/sf/df ;xefuL ePsf] lbgb]lv g} s'g} klg a]nf ;/sf/af6 cnlUug ;Sg] atfp“b} cfPsf 5g\ . clxn];Dd pgL ;/sf/af6 cnlUug' t k/} hfcf];\, cfkm\g} kf6L{af6 ;/sf/df uPsf ;b:on] /fhLgfdf lb“bf;d]t To;nfO{ n'sfpg vf]lh/x]sf 5g\ . cs:dft x}l;oteGbf dfly p7]sf] kf6L{sf] g]t[Tj ul//x]sf ofbjsf] o; lsl;dsf] cleJolQmnfO{ s]jn wDsLsf] ¿kdf lng ;lsG5 . t/ ofbjsf] o; wDsL lsg / s]sf nflu eGg] rflx“ clxn];Dd v'Ng ;s]sf] 5}g . To;sf/0f pgsf] of] wDsL slxn];Dd cfpg] xf], Tof] klg a'em\g ;lsPsf] 5}g .


 2009© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use