 |
| |
| Kathmandu, August 17, 2011. |
|
s] lyof] ‘a|]s y|' ug]{ k|:tfjdf<
r rf/ sg]{n r ;ft xhf/ ;dfof]hg r kf“rb]lv cf7 nfv gub r @% b]lv ## jif{ pd]/
pHhn kxf8L
sf7df8f}“ . k|wfgdGqL emngfy vgfnn] zflGt k|lqmofsf ;DaGwdf /fhgLlts bn / g]kfnL ;]gfnfO{ ;d]t dfGo x'g] k|:tfj tof/ kf/] klg To;df s'g} 5nkmn g} geO{ cnkq k/]sf] 5 . To;}df 5nkmn eP/ ;xdlt x'g] cfzf;lxt …a|]s y|'Ú x'g] ck]Iff u/]sf]df clGtddf dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn crfgs kl5 x6\bf k|wfgdGqLn] Ps lbg l9nf /fhLgfdf lbg'k/]sf] tYo km]nf k/]sf] 5 .
;f“em /fhLgfdf lbg'cl3 laxfg k|wfgdGqL vgfnn] cfkm\gf] ;/sf/L lgjf; afn'jf6f/df a;]sf] tLg zLif{ bn / dw];L df]rf{;lxtsf] a}7sdf zflGt k|lqmofsf] lnlvt k|:tfj df}lvs ¿kdf /fVg'ePsf] lyof] . ;f] k|:tfjdf dfcf]jfbL cWoIf bfxfnn] dfGg ;lsg] ;ª\s]t lbP klg pxf“sf] /fhLgfdfd} hf]8 lbPsf sfª\u]|; / dw];L df]rf{sf g]tfn] 5nkmnsf] ljifo agfpg grfx]kl5 Tolt uDeL/ ljifodf klg s'g} 5nkmn x'g g;s]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . klxnf] ;t{sf ¿kdf k|wfgdGqLsf] /fhLgfdfdf hf]8 lb“b} cfPsf pgLx¿n] Toxf“af6 plDsgsf nflu dfq} …o;df ;f“em 5nkmn u/f}“nfÚ eg]sf lyP . t/, ;f“em a}7s a:g'cl3 g} /fhLgfdf lbg] 3f]if0ff ul/;Sg'ePsf k|wfgdGqLn] k'gM ;f] k|:tfjnfO{ cfwf/ agfP/ kl5 klg 5nkmn ug{ ;lsg] / lg0f{odf k'Ug ;lsg] egfO /fv]kl5 ;f“emsf] a}7sdf To;df 5nkmn} ePg .
a'waf/ nfO{ k|fKt k|:tfjdf ;]gf ;dfof]hgsf] df]8fln6L, ;dfof]hg x'g] ;ª\Vof, ;dfof]hgsf] dfkb08, bhf{ lgwf{/0f, k'gM:yfkgfsf] Kofs]h, n8fs' juL{s/0f, xltof/ Joj:yfkgnufotsf ljifodf k|:6 pNn]v 5 .
;ft xhf/sf] k|:tfj
g]kfnL ;]gfcGtu{t g]kfnL ;]gfsf] pk/yLsf] g]t[Tjdf g]kfnL ;]gf, g]kfn k|x/L, ;z:q k|x/L / dfcf]jfbL ;]gfsf n8fs' u/L !# xhf/ kmf}h /xg] …/fli6«o ljsf; tyf ;'/Iff dxflgb]{zgfnoÚsf nflu ;]gfaf6 #% k|ltzt, dfcf]jfbL n8fs'af6 #% k|ltzt / ;dfj]zL l;4fGtsf cfwf/df dw];L, dlxnf / cGo gof“ egf{ u/L #) k|ltzt lng ;lsg] k|:tfj cl3 ;fl/Psf] 5 . ;fy}, To;sf] ljsNkdf ;du|tfdf ;]gfaf6 %% / dfcf]jfbL n8fs'af6 $% k|ltzt lng ;lsg] k|:tfj klg pxf“n] ug'{ePsf] lyof] . Tof] dxflgb]{zgfnosf] sdfG8 /Iff dGqfnocGtu{t ;}lgs P]g )^# cg';f/ ;~rfng x'g] u/L k|wfg;]gfkltn] ug]{ k|wfgdGqLsf] k|:tfjdf 5 . To:t}, dxflgb]{zgfnon] ug]{ sfdsf ¿kdf -!_ /fli6«o:t/sf] ljsf; lgdf{0f -@_ jg / /fli6«o lgs'~hsf] ;'/Iff -#_ cf}Bf]lus ;'/Iff / k|fs[lts k|sf]kdf p4f/ / -$_ ljktdf Joj:yfkgsf] sfd ug]{ k|:tfj k|wfgdGqLn] /fVg'ePsf] lyof] . pxf“n] ;dfof]hgdf hfg] n8fs'x¿ JolQmut ¿kdf k|j]z ug]{ / tflnd cjlwe/ ;“u} /xg] klg k|:tfj u/]sf] ;|f]tn] atfof] . ;dfof]hg x'g] dfcf]jfbL n8fs'sf] ;ª\Vof ;ft xhf/ x'g] k|wfgdGqLsf] k|:tfj lyof] .
dfkb08
n8fs'sf] pd]]/, egf{ ldlt, j}jflxs l:ylt / z}lIfs of]Uotfdf ;s];Dd nlrnf] eP/ ;dfof]hg dfkb08sf] k|:tfj k|wfgdGqLn] ug'{ePsf] lyof] . g]kfnL ;]gfs} k|fjwfgcg';f/ % lkm6 # OGr prfO / 5ftL ;fdfGo cj:yfdf #@ b]lv km'nfp“bf #$ OGrsf] k|fjwfg x'g'kg]{ k|dsf] k|:tfj lyof] . To:t}, k9fOsf xsdf cGo bhf{sf] xsdf % sIff / clws[tsf] xsdf !) sIff;DdsfnfO{ Ps k6ssf nflu ljz]if Joj:yf ug{ ;lsg] k|:tfj k|wfgdGqLn] /fVg'ePsf] lyof] . hals, g]kfnL ;]gfdf clws[tsf nflu cfO{P pQL0f{ x'g]kg]{ k|fjwfg 5 .
;a} dfcf]jfbL n8fs'sf] pd]/ @# jif{eGbf dfly ePsfn] @% b]lv ## jif{;DdsfnfO{ lng ;lsg] k|dsf] nlrnf] k|:tfj lyof] . hals, g]kfnL ;]gfdf @! jif{eGbf dflysfnfO{ egf{ lng] k|fjwfg 5}g . !% a;]{ ;]jf cjlw u0fgf ubf{ ## jif{ k'Ug] ePsfn] Tof] pd]/sf] xb tf]lsPsf] k|wfgdGqLn] a}7sdf hfgsf/L u/fpg'ePsf] lyof] . JolQmut ¿kdf ;dfof]hg ePkl5 ;fd"lxs ¿kdf cfwf/e"t tflnd lbg ;Sg] / n8fs' h'g bhf{df ;dfof]hg ePsf] 5, To;}nfO{ cfwf/ agfP/ cufl8sf] k|lt:kwf{df ;fd]n x'g kfOg] k|:tfj klg k|wfgdGqLn] ug'{ePsf] lyof] . juL{s/0fsf nflu :t/ dfkgdf ;kmn n8fs'sf] ;dfof]hgsf nflu 5gf]6 af]8{ u7g ug'{kg]{ / Tof] af]8{df g]kfnL ;]gfsf ;xfos /yL, dfcf]jfbL n8fs'sf] pRr bnsf] sdfG8/, g]kfnL ;]gfsf] cjsfz k|fKt pRr txsf] Ps hgf clws[t / cGo t6:y JolQmsf ¿kdf b'O{ hgf ;'/Iff lj1 /fVg] k|:tfj ug'{ePsf] lyof] . ;DefJo pDd]bjf/n] …la|lhª sf];{Ú ug'{kg]{ k|wfgdGqLsf] k|:tfj lyof] .
rf/ sg]{n k|:tfj
bhf{ lgwf{/0f cToGt} ;+j]bgzLn ljifo ePsf] eGb} k|wfgdGqL vgfnn] a}7sdf o;af/] hlt nrstf b]vfP klg eljiodf ;dsfnLg bhf{;“u v'nf k|lt:kwf{ ug'{kg]{ ePsfn] Tof] sl7g x'g] atfpg'ePsf] lyof] . g]kfnL ;]gfdf clws[t x'g !@ jif{ ;]jf u/]kl5 ;]gfgL, !^ jif{df k|d'v ;]gfgL, ;ft jif{df ;x;]gfgL / # jif{df pk;]gfgL x'g] k|fjwfg 5 . dfcf]jfbL n8fs'sf] ;]jf cjlw )%@ nfO{ dfGg] xf] eg] klg !% jif{ dfq k'U5, h'g ;]gfgL;Dd x'g ;Sg] b]lvG5 . o;nfO{ Vofn ub}{ k|wfgdGqLn] pQm a}7sdf /fhgLlts lg0f{o ubf{ pRrtxsf sdfG8/nfO{ Tof]eGbf a9Ldf Ps tx dflysf] bhf{ lbg ;lsg] nlrnf] k|:tfj /fVg'ePsf] lyof] . h;cg';f/ ;dfof]hgdf hfg]dWo] Ps hgf dxf;]gfgL -km"n s0f]{n_ / a9Ldf tLg hgfnfO{ k|d'v ;]gfgL -n]km\l6g]G6 s0f]{n_ lbg ;lsg] pxf“n] k|:tfj ug'{ePsf] lyof] . af“sL ;Dk"0f{sf] bhf{ ldnfpg Pp6f ;+o'Qm k|fljlws 6f]nL lgdf{0f ug]{ k|:tfj klg k|wfgdGqLn] /fVg'ePsf] lyof] .
cf7 nfv;Dd /sd k|:tfj
:j]lR5s cjsfzdf hfg rfxg] n8fs'x¿sf nflu kf“r nfvb]lv * nfv ?lkof“;Dd /fxt Kofs]h lbg ;lsg] k|wfgdGqLn] atfpg'ePsf] lyof] . pxf“n] tNnf] txsf n8fs'nfO{ kf“r nfv, sDkgL sdfG8/ txsfnfO{ ^ nfv, a6flnog sdfG8/nfO{ & nfv / l8lehg sdfG8/nfO{ * nfv /fxt Kofs]h lbg ;lsg] k|:tfj /fVg'ePsf] lyof] .
n8fs'sf] juL{s/0f ljz]if ;ldltn] lg0f{o u/]kl5 ebf} ! ut]b]lv ;'? ug{] / a9Ldf Ps dlxgfleq ;DkGg ug]{ pxf“sf] k|:tfj lyof] . To:t}, :j]lR5s alxu{dg, k'gM:yfkgf / ;dfof]hg juL{s/0fs]f sfd ;lsPkl5 lzlj/df /x]sf ;a} xltof/ ljz]if ;ldltdfkm{t ;/sf/sf] dftxt Nofpg] klg pxf“n] atfpg'ePsf] lyof] . dfcf]jfbL g]tfx¿sf] ;'/Iff Joj:yf k"0f{¿kdf cGTo u/L cfjZostfcg';f/ g]tfx¿sf] ;'/Iff Joj:yf ;/sf/n] ug]{, lzlj/df k|of]u ePsf uf8L ;/sf/L x'g], P]g kfl/t ePsf] !% lbgleq a]kQf gful/s vf]hL / ;To lg?k0f tyf d]nldnfk cfof]u u7g ug]{ ;fy} dfcf]jfbLaf6 åGåsfn / To;kl5 sAhf ul/Psf ;DklQ tTsfn lkmtf{ ug]{ k|:tfj k|wfgdGqLn] /fVg'ePsf] lyof] .
k|wfgdGqLsf] k|:tfj ;'lg;s]kl5 cfOtaf/ laxfgsf] Tof] a}7sdf dfcf]jfbL cWoIf bfxfnn] oxL k|:tfjnfO{ cfwf/ dfGg ;lsg] atfPsf lyP . oxL k|:tfjsf] ;]/f]km]/f]df To;cl3 klg k|wfgdGqL / bfxfnaLr bh{gf}“ k6s cgf}krfl/s s'/fsfgL ePsf] ;|f]tn] atfof] . t/, tL s'/fsfgLdf bfxfnn] bhf{sf] ljifodf c:jfefljs c•L g5f8]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . ;|f]tsf cg';f/ ;dfof]hgdf hf“bf hg]{neGbf tn dfGo gx'g] bfxfnn] atfPsf lyP . …Tof]eGbf tn :jLsfg'{eGbf t a? lzlj/af6 lgsfn]/ /fhgLltdf nufp“5', dGqL agfp“5'Ú– cgf}krfl/s 5nkmndf bfxfnn] eGg] u/]sf] ;|f]tn] atfof] . …bfxfnn] To;a]n} of] k|:tfj :jLsf/ ul/lbPsf] eP zflGt k|lqmofdf w]/} k|ult eO;Sg] lyof]Ú– k|wfgdGqLlgs6 ;|f]tn] eGof] .
t]x|lbg] dGqL;fd' cfO{hL lg/Lx
sf7df8f}“ . k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbg} nfUbf hah{:tL u[xdGqL agfOPsf gf/fo0fsfhL >]i7n] cfkm\gf] b'O{xKt] sfo{sfnnfO{ klg …pknlAwd"nsÚ agfPsf 5g\ . …gkfpg]n] s]/f kfof], af]qm};“u vfof]Ú eGg] pvfgnfO{ rl/tfy{ ub}{ pgn] cfkm\g} kf6L{sf k"j{jtL{ dGqLn] to u/]sf dfkb08nfO{ eTsfP/ dgsf] OR5f k"/f u/]sf 5g\ .
k|;ª\u xf]– 8LcfO{hL ;?jfsf] ljjfbf:kb lg0f{o . lgikIftfsf] jsfnt ug]{ u[x;lrj nLnfdl0f kf}8]n / k|x/Ldf s]–s] g u5'{ eg]/ km"lt{ nufpg] dxflg/LIfs /jLGb|k|tfk zfxnfO{ ;d]t nf]Kkf v'jfp“b} gf/fo0fsfhLn] n]gb]gsf cfwf/df 8LcfO{hLsf] ;?jf u/]sf] rrf{ u[x dGqfnodf 5 . ;lrj kf}8]n :jod\ klg o; ;?jfk|lt ;Gt'i6 5}gg\ . ;|f]tsf cg';f/, u[x dGqfnosf cfkm" lgs6:yx¿;“u pgn] v'n} …cfkm"n] a;fn]sf] l;:6d cfkm}“ tf]8\g'k/]sf]Ú eGb} lvGgtf k|s6 u/]sf 5g\ . dGqfnosf Ps clwsf/Ln] pgsf] egfO p4[t ub}{ eg]– …tLg dlxgfd} o;/L ;Demf}tf ug'{knf{ eGg] dnfO{ nfu]sf] lyPg . t/, ug'{kbf]{/x]5 †Ú
t/, lj8Dagfsf] s'/f– cfkm"v';L 8LcfO{hL ;?jf ug]{ dGqL >]i7n] cfkm" g} pQm ;?jfaf6 ;Gt'i6 x'g g;s]sf] xf:of:kb s'/f u/]sf 5g\ . To;f] eP pgsf] l/df]6 sG6«f]n sxf“ /x]5 t eGg] k|Zg v8f ePsf] 5 . ;fdfGotofM Ps jif{df dfq} rnfOg] 8LcfO{hLnfO{ dGqL >]i7n] cf7 dlxgfd} rnfpg'sf k5fl8 pgsf elthf kg]{ 8LcfO{hL jL/]Gb|afa' >]i7 / k"jf{~rn uPsf ;'/]Gb|axfb'/ zfxsf] d'Vo xft /x]sf] Ps clwsf/L atfp“5g\ . gf/fo0fsfhL cfpg'eGbf klxnf sfhdf ljdfg:yn k'u]sf jL/]Gb|afa'nfO{ pgn] ;aeGbf sdfO x'g] c8\8fsf ¿kdf lrlgg] dWodf~rnsf] k|d'v agfP/ x]6f}“8f k7fPsf 5g\ . ljutdf sfª\u|];sf] ;/sf/ x'“bf klg TolQs} rfn" dflgg] jL/]Gb| sdfpgs} nflu Toxf“ k'u]sf]df k|x/L clwsf/LnfO{ s'g} zª\sf 5}g .
pkTosfdf 6«flkms Joj:yfkgdf pNn]Vo k|ult u/]/ :ofjf;L kfO/x]sf lj1fg/fh zdf{sf] 7fp“df k|x/Lleq bfgfkfgL eg]kl5 dl/xQ] ug]{ clws[tsf ¿kdf lrlgg] u0f]z/fh /fO{nfO{ NofOPsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, u[x;lrj kf}8]nn] zdf{;“u …d}n] tkfO{+nfO{ hf]ufpg ;lsg“, /fd|f] sfd ubf{ub}{ klg tkfO{+ ;?jf x'g'eof]Ú eGb} dfkmL;d]t dfu]sf 5g\ . klxnf] ljdfg:yn, To;kl5 nfu"cf}ifw / clxn] ;'b"/klZrdsf] k|d'v /x]sf /fO{n] dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfns} z/0f lnPsf] ;|f]tsf] bfaL 5 . To;}u/L, ljjfbf:kb 8LcfO{hL kfj{tL yfkfnfO{ klg bafas} sf/0f dWoklZrd k|d'v agfP/ k7fpg'k/]sf]df klg ;lrj kf}8]n ;Gt'i6 5}gg\ .
slxn] kf] ljjfb ePsf] lyPg < M cfO{hL
o;}aLr, k|x/L dxflg/LIfs /jLGb||k|tfk zfxn] ljjfb :jfefljs ePsf] atfPsf 5g\ . pgn] cfkm\gf] nfrf/L k|s6 ub}{ a'waf/;“u eg]– …slxn] kf] ljjfb ePsf] lyPg / < klxnf–klxnf klg o:t} x'GYof] . k|x/Lsf] hg;Dks{ w]/}lt/ x'G5, w]/} 7fp“af6 bafa cfp“5 . clxn] klg ToxL ePsf] 5 .Ú Ps jif{ klg gk'Ub} 8LcfO{hL ablng'sf] sf/0f ;f]Wbf pgn] eg]– …ljutdf d klg sxL“ Ps jif{ a:g kfPsf] lyOg“ . !% lbgdf d]/f] 7fp“df dbg v8\sfnfO{ NofOPsf] lyof] . of] s'g} gof“ s'/f xf]Og .Ú ToxL glh/sf cfwf/df clxn] ;?jfsf] l;kmfl/; ug'{ePsf] xf] eGg] k|Zgdf pgn] eg]– …clxn] P;P;kLeGbf dfly d}n] ;?jf ug{ kfp“lbg . of] Soflag]6sf] s'/f xf] . t/, h] ubf{ klg oxf“ ljjfb x'G5 .Ú
clxn];Dd Dofb k'u]sf P;P;kL / OG;k]S6/sf] ;f6f] Dofb gk'u]sf 8LcfO{hLsf] ;?jf ug'{kg]{ sf/0faf/] pgn] s]xL v'nfPgg\ . …k|x/Lleq ;'wf/ u5'{Ú eg]/ 7"N7"nf ukm xf“Sg] zfxn] k'/fgf] abnf lngs} nflu o; ;?jfdf rnv]n u/fPsf] ;xh} a'em\g ;lsG5 . klxnf sfª\u|];sf] eQm ePh:t} clxn] dfcf]jfbLsf] eQm ag]sf zfx cfPkl5 s]–s] g x'G5 eGg]x¿ klg pgsf] o; k|s/0faf6 pgsf af/]df :ki6 ePsf 5g\ .
a9'jf cGof]ndf
o;}aLr, ;/sf/n] /fhLgfdf lbPkl5 g]kfn k|x/L / ;z:q k|x/Ldf PcfO{hL a9'jf cem} nlDag] ePsf] 5 . g]kfn k|x/Ldf b'O{ / ;z:qdf tLg PcfO{hL l/Qm 5g\ . u[x;lrj kf}8]nn] jl/i7tfsf cfwf/df a9'jf ug'{kg]{ ;'emfj lbP klg u[xdGqL gf/fo0fsfhL >]i7 rnv]nsf cfwf/df a9'jf ug{ nfluk/]sf lyP . t/, ca ;/sf/ sfdrnfp ePsf sf/0f To:tf] ;/sf/n] a9'jf ug{ gx'g]df ;lrj kf}8]nn] c8fg lnPsf 5g\ . ;|f]tn] eGof]– …8LcfO{hL ;?jf ug]{ lbgd} PcfO{hL a9'jf u/f}“ eGg] k|:tfjnfO{ dGqLn] dfg]gg\ . o;sf k5fl8 s]xL eGg gldNg] sf/0f n's]sf] x'g ;S5 .Ú
clxn] jl/i7tfsf cfwf/df a9'jf ubf{ g]kfn k|x/Ldf klxnf] gDa/sf lbgs/zdz]/ /f0ff / bf];|f] gDa/sf gj/fh 9sfn a9'jf x'g]5g\ . t/, /f0ff IfdtfxLg /x]sf] eGb} pgnfO{ a9'jf ug{ gx'g]df Psy/L k|x/L clwsf/Lx¿n] nlaª ul//x]sf] ;|f]tsf] egfO 5 . o;sf nflu tLg gDa/df /x]sf eLid k|;fO{+n] dfcf]jfbL g]tfx¿;“u xf/u'xf/ ul//x]sf] Ps clwsf/Ln] atfP . rf}yf] gDa/sf uª\uf kf08], 5}6f}“ gDa/sf ljgf]b l;+x, ;ftf}“ gDa/sf k'is/ /]UdL, cf7f}“ gDa/sL ljdnf yfkf / gjf}“ gDa/sL kfj{tL yfkf klg Ps csf{nfO{ pl5g]/ a9'jf x'g] bfpdf 5g\ . kf“rf}“ gDa/sf /d]zljqmd zfx lgnDagdf k/]sf sf/0f bf}8df 5}gg\ eg] gjf}“ gDa/df pk]Gb|sfGt cof{n clxn] xfd|f] kfnf] xf]Og eGb} r'krfk 5g\ .
otf, ;z:q k|x/Ldf PcfO{hLdf a9'jf x'g] ;"rLdf jl/i7tfsf cfwf/df s[i0fs'df/ tfdfª, b'h{s'df/ /fO{ / k|sfz cf]emf 5g\ . clxn] Ps gDa/df a9'jf x'g] JolQm g} efjL dxflg/LIfs x'g] ePsfn] Toxf“ emg\ rsf]{ k|lt:kwf{ /x]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . sfo{If]qdf u/]sf] sfdsf sf/0f ;dod} a9'jf gePsf /fO{ clxn] Pssf] ;§f b'O{ gDa/df k'u]sfn] pgsf] cfO{hLsf] af6f] aGb x'g] b]lvPsf] 5 . olb clxn] tfdfª g} Ps gDa/df a9'jf eP eg] efjL cfO{hL pgL g} x'g]5g\ . t/, jl/i7tfsf] ;§f sfo{IfdtfnfO{ cfwf/ agfpg'kb{5 eGb} ;z:qsf 8LcfO{hLx¿ cfkm"nfO{ c¿eGbf of]Uo bfaL ub}{ lx“8]sf 5g\ .
;|f]tsf cg';f/, rf}yf] gDa/sf k|]d zfxL, kf“rf}“ gDa/sf l;+xaxfb'/ >]i7 / 5}6f}“ gDa/sf ;'zLn >]i7nfO{ ;d]t pl5g]/ a9'jf kfpgsf nflu ;ftf}“ gDa/sf eLidsfGt cof{n, cf7f}“ gDa/sf Cifeb]j e§/fO{ / P3f/f}“ gDa/sf /~hg sf]O/fnfn] bf}8w'k ul//x]sf 5g\ . t/, jl/i7tfafx]s c¿ s'/f gdfGg] / jl/i7tf tf]8\g] eP s;}nfO{ nfu]sf] cleof]u k|dfl0ft x'g'kg]{ c8fg ;lrj kf}8]nn] lnPsf sf/0f pgLx¿sf] bf}8w'k Tolt sfd nfUg] b]lvPsf] 5}g . oBlk, km]l/ klg gf/fo0fsfhL h:t} bfgfkfgLdf Wofg lbg] dGqL cfPdf eg] s] x'G5 eGg clxn] ;lsg] cj:yf 5}g .
afn'jf6f/ hfg'cl3 aNv'df ax;
sf7df8f}“ . cfkm}“n] lgwf{l/t u/]sf] ldlt u'hf/]/ ;+;b\dfkm{t /fhLgfdf lbg] tof/Ldf /xg'ePsf k|wfgdGqL emngfy vgfn s;/L PsfPs ablng'eof] / cl3Nn} lbg /flt /fhLgfdf lbg k'Ug'eof] < o;sf k5fl8 cfkm\g} cWoIftfdf a;]sf] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7sn] sfd u/]sf] Pdfn] g]tfx¿sf] ljZn]if0f 5 .
cfOtaf/sf] a}7sdf cWoIf vgfn lgwf{l/t ;dod} Ps ah] g} k'Ug'ePsf] lyof] . klxnfem}“ g]tfx¿aLr ;Nnfx gu/L l;w} Pdfn]sf] a}7s ;'? ePsf] lyof] . ;fpg !^ ut]sf] :yfoL ;ldlt a}7ssf] lg0f{o, cWoIf vgfnåf/f To;sf] pNnª\3g / cg'zf;g cfof]un] To; ljifodf u/]sf] ;fj{hlgs jQmJosf] ;]/f]km]/f]df rn]sf] a}7sdf af]Ng] kf“r hgfdWo] s;}n] klg k|wfgdGqLsf] /fhLgfdf eg] dfu u/]sf lyPgg\ . kf“r hgfdWo] clGtddf af]Nb} dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nn] eg]– …hlt a]OHht x'g' lyof] eO;Sof], ca ;+;b\df pleP/ yk a]OHht gu/f}“, s;}n] tnaf6 p7]/ @* ut] g} /fhLgfdf lbG5' eGg'ePsf] lyof], s'g} g}ltstfn] af]Nb} x'g'x'G5 eGof] eg] s] hjfkm lbg] <Ú egL cWoIf vgfnnfO{ ;f]w]sf lyP . ;DejtM ToxL jfSon] g} vgfnnfO{ !@ 3G6f klg gs'/L /flt g} /fhLgfdf lbg] 7fp“df k'¥ofof] .
a}7sdf af]Nb} jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnn] cWoIfsf ¿kdf vgfnn] kf6L{ lg0f{o, k|0ffnL / k4lt pNnª\3g u/]sf]df lrGtf k|s6 ug'{ePsf] lyof] . cWoIfnfO{ dfq} lgjf{lrt eGg] ul/Psf]df c;xdlt hgfp“b} pxf“n] …xfdL ;a} lgjf{lrt g} oxf“ 5f}“, sf]xL JolQm lgjf{lrt ePsf sf/0f :j]R5frf/L x'g kfp“b}g, d}n] ;aeGbf a9L dt NofP/ lht]sf] x'“Ú eGg'ePsf] lyof] .
pxf“sf] egfO lyof]– …k|To]s lg0f{odf kf6L{sf] lg0f{o pNnª\3g ul/Psf] 5 . lji0f' kf}8]nnfO{ u[xdGqL agfpg] k|:tfj pxf“n] cfkm}“ ug'{ePsf] xf] . dfcf]jfbLnfO{ u[x dGqfno glbg] lg0f{o ePsf] xf] . To; lbg klg ax'dtn] x'“b}g eg]kl5 …h] ug'{x'G5, ug'{xf];\ d s]Gb|Lo sld6L km]; u5'{Ú eGb} pxf“ lx“8\g'eof] . of] t :j]R5frfl/tf eof] . pxf“n] ;d:of ldnfpg'sf] ;f6f] r'gf}tL lbg'eof] . c? s'/f dfq xf]Og, ;d:of ;dfwfg ug{ klg k|r08af6 l;s] x'GYof] .Ú cWoIf vgfnn] g} cg'zf;g pNnª\3g u/]sf] ljifodf 5nkmn eO/x]sfn] pxf“n] ;se/ cWoIftf gug{ /fd|f] x'g] ;'emfj k"j{dxf;lrj g]kfnsf] lyof] . pxf“n] eGg'eof]– …klxnf d]/flj?4 s'/f p7\bf d}n] a}7s ;~rfng ul/g“, dgdf]xghLn] cWoIftf ug'{eof] . ;LkLsf lj?4 sf/afxL x'“bf klg xfdLn] pxf“nfO{ aflx/ /fv]/ lg0f{o u/]sf lyof}“ . o;df klg tkfO{+n] ljrf/ ubf{ /fd|f] x'G5 .Ú
To;kl5sf jQmf s]kL cf]nLn] aNv'af6 a}7s 5f]8]/ hfg], kf6L{ lg0f{oljk/Lt zLtnlgjf; k'u]/ dfcf]jfbL dGqLnfO{ zky u/fpg] clg afn'jf6f/ k'u]/ kqsf/ ;Dd]ng u/]/ kf6L{sf] a}7s a;]sf] geO{ e]nf ePsf] lyof] eGg] sfd u/]/ vgfnn] kf6L{ k|0ffnLsf] lvNnL p8fPsf] atfpg'eof] . pxf“sf] k|Zg lyof]– …ToxL a}7sn] af]nfPsf] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s j}w x'g] clg c¿ lg0f{o j}w gx'g] <Ú kf6L{sf lj?4 afn'jf6f/df lhdvfgf vf]n]/ r'gf}tL lbOPsf] l6Kk0fL ub}{ cf]nLn] ljutdf ax'dtsf] af6f] gs{s'08 xf] eGg] clg cfkm}“ ax'dtaf6 k|wfgdGqL x'g] tl/sf x]bf{ /fli6«o ;xdltsf] gf/f s]sf nflu /x]5 eGg] :ki6 ePsf] atfpg'eof] . pxf“sf] syg lyof]– …kf6L{ clxn] gLlt, lg0f{o / k4ltaf6 rn]sf] 5}g . d]/} ljefusf ;b:o pbo/fh kf08] /fhb"t lgo'Qm x'g'eP5 . lxhf] sd/]8 d hf“b} 5' eg]/ kmf]g ug'{eof] . d}n] z'esfdgf eg]“ . Pp6f l;kmfl/; ug]{ sld6L 5 /] † To;}n] ;a} sfd u5{ eGg] ;'g]sf] 5' . o:tf] klg sxL“ tl/sf x'G5 < cfkm\gf] kIfdf lg0f{o ePg eg] sfof{Gjog x'“b}g . lji0f' kf}8]nnfO{ ;+;bLo bnsf] g]tf agfpg] lg0f{o sfof{Gjog ul/Pg .Ú
;a}eGbf j[4 g]tf e/tdf]xg clwsf/Ln] k|wfgdGqLaf6 ;dod} cfkm\gf] jfrf sfof{Gjog gx'“bf cfkm"nfO{ klg ufx|f] ePsf] atfpg'eof] . …pkk|wfgdGqLsf ¿kdf d}n] k|wfgdGqLsf] jQmJo ;+;b\df k9]“ . pxf“n] @* ut] g} /fhLgfdf lbg'x'G5 eg]“ . t/, lbg'ePg . To;af6 dnfO{ klg g}lts bafa k/]sf] 5 .Ú cfkm"n] 3/d} ;d]t ;d:of em]n]sf] klg pxf“n] a}7snfO{ hfgsf/L u/fpg'ePsf] lyof] . pxf“sf] egfO lyof]– …!^ ut] 3/ k'u]kl5 d]/L >LdtL ;ljtfn] …:yfoL ;ldltn] zky gu/fpg] lg0f{o u/]sf] xf] <Ú d}n] …xf]Ú eg]“ . pgn] To;f] eP k|wfgdGqLn] uNtL ug'{eof] . tkfO{+ /fhLgfdf lbg';\ elgg\ . d}n] @! ut] a}7s 5, ToxL lbg lbg'x'G5 xf]nf, ;“u} lbp“nf eg]/ 6f/]“ . t/, To; lbg klg cfPg . @* ut] t lbg'x'G5 xf]nf eg]sf] lyP“, lbg'ePg . cfh klg tkfO{+n] /fhLgfdf lbg'ePg eg] d} lbG5' .Ú
;Nnfxsf/ ;ldltsf ;efklt l;l4nfn l;+xn] ;a}nfO{ x“;fp“b} efif0f ug'{ePsf] lyof] . pxf“sf] egfO lyof]– …d hlxn] klg k4ltsf kIfdf pleg] dfG5] x'“ . klxnf dxf;lrj x6fp k|s/0fdf klg d To;sf lj?4df pleP“ . d}n] s]Gb|Lo sld6Ldf af]n]kl5 dfwj sd/]8n] 3/df af]nfP/ eGg'eof]– …/fd|f] tof/L u/]/ af]Ng'eof] .Ú cl:tsf] a}7sdf klg d}n] cWoIfnfO{ To;f] gug'{;\ eg]sf] lyP“ . pxf“n] dfGg'ePg .Ú cfkm\gf] egfO s;}n] g;'s]sf] u'gf;f] ub}{ l;+xn] eGg'eof]– …xfdL;“u s;}n] ;f]Wb}g, xfd|f s'/f ;'Gb}g . emngfyhL;“u e]6 eof] eg] tkfO{+n] ;do g} lng' kb}{g, afn'jf6f/ cfpg'xf];\ eGg'x'G5 . t/, s]kL cf]nL h:tf g]tfnfO{ t afn'jf6f/af6 kmsf{Oof] eg] dnfO{ s;n] lrG5 <Ú
dxf;lrj kf]v/]nn] kf6L{sf] ;ª\u7gfTds k4lt / k|lqmofsf af/]df zfnLgtfk"j{s s'/f /fVg'ePsf] lyof] . cWoIfaf6 af/Daf/ k4lt, k|lqmof / ;+:yfut lg0f{o pNnª\3g ul/Psf]df cfqmf]lzt x'g'ePsf pxf“n] eGg'eof]– …cfkm\g} cWoIftfdf a;]sf] a}7sn] u/]sf] lg0f{onfO{ afn'jf6f/ k'u]/ lg0f{o ePsf] 5}g eg]sf] ;'Gbf d nlHht eP“ .Ú pxf“n] …xfd|f sltko g]tfx¿n] aNn dfcf]jfbLnfO{ lrg]sf]df v';L nfu]sf] 5Ú eg]kl5 ;lrjfnonfO{ ;d]t hfgsf/L glbO{ s]zj :yflkt h:tf JolQmx¿nfO{ ;/sf/L lgo'lQm lbnfpg] /fh]Gb| kf08]n] …gfd klg elglbP x'GYof]Ú eGg'ePsf] lyof] . t/, pQ]lht geO{sg} kf]v/]nn] o;/L g} rNg] xf] eg] kf6L{ lj36glt/ hfg] uDeL/ r]tfjgL lbg'ePsf] lyof] . pxf“sf] syg lyof]– …cWoIfn] eg]s} s'/f sld6Lsf] s'/f x'g] xf] eg] s:tf] kf6L{ agfOP5 < s:tf] k|0ffnL agfOP5 <Ú
a}7sdf cWoIf vgfnn] …dnfO{ tkfO{+x¿sf] s'/f 7Ls} nfUof], klxnf ;+;b\df ;Daf]wg u/]/ /fi6«kltnfO{ /fhLgfdf a'emfpg] dgl:yltdf lyP“, ca klxnf /fhLgfdf u/]/ clg ;+;b\df hfG5'Ú eGg''ePsf] lyof] . …d]/f s'/f klg w]/} 5g\, d klg tL s'/f cfufdL a}7sd} /fV5', clxn] rflx“ /fhLgfdf lbG5'Ú eGb} vgfnn] cfkm\gf] c;Gt'li6 kf]Vg'ePsf] lyof] . csf]{ a}7s dª\unaf/ a:g] u/L :ylut ePsf sf/0f pkfWoIf ljBf e08f/L / cg'zf;g cfof]usf cWoIf cd[ts'df/ af]x/fn] :yfoL ;ldltdf ePsf] ljjfbsf af/]df s]Gb|Lo sld6Ldf cfkm\gf wf/0ffx¿ /fVg kfpg'ePg .
o;}aLr, k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbPkl5 dª\unaf/ a:g] u/L cfOtaf/ :ylut ePsf] pQm a}7s ;lrj o'j/fh 1jfnLn] ;"rgf lgsfnL ebf} % ut] a:g] u/L ;fl/Psf] hgfpg'ePsf] 5 .
e/tdf]xgsf ;f]x| bfaL
sf7df8f}“ . rf}yf] k6s cy{ dGqfno ;Dxfn]kl5 cfnf]lrt aGg'ePsf pkk|wfgdGqL e/tdf]xg clwsf/Ln] cfkm\gf] 5 dlxg] sfo{sfndf !^ j6f gof“ / pNn]vgLo sfd ePsf] bfaL ug'{ePsf] 5 . pxf“n] klxnf] k6s ;bgdf k"j{ah]6 5nkmn u/fpg]b]lv /fh:j a9\g';DdnfO{ cfkm\gf] sfo{sfnsf pknlAwsf ¿kdf JofVof ug'{ePsf] 5 .
;f]daf/ k|wfgdGqL emngfy vgfnn] ;+;b\df ;/sf/sf pknlAwsf af/]df dGtJo lbO/x“bf pxf“sf ;xof]uLx¿n] Pdfn] g]tfx¿sf xft–xftdf b'O{ k[i7df !^ a'“b] pknlAwx¿ k'¥ofPsf lyP . s]–s] /x]5g\ t e/tdf]xgsf bfaL <
!= ;+ljwfg;efsf] u7gkl5 klxnf] k6s Joj:yflksf–;+;b\df k"j{ah]6 5nkmn;d]t ;DkGg u/L o; cfly{s jif{sf] ah]6 @)^* c;f/ #! ut] k|:t't u/L ;dod} sfof{Gjogdf Nofpg ;lsPsf] 5 . cfly{s jif{sf] ;'?df g} ah]6
sfof{Gjogdf cfpg ;s]sf sf/0f /fh:j c;'nL pT;fxk|b /xg uPsf] 5 eg] ljQLo k|0ffnLdf t/ntfsf] l:yltdf cg's"n k|efj k/]sf] 5 .
@= ;dodf ah]6 k|:t't ePsf sf/0f lghL If]qdf cfly{s lqmofsnfk lj:tf/ x'g yfn]sf] 5 / nufgLsf] jftfj/0fdf ;'wf/ x'“b} uPsf] 5 . cGt/f{li6«o bft[ ;d'bfon] klg o;nfO{ pT;fxsf ;fy lnPsf sf/0f ;xfotfsf] /sd j[l4;“u} ;xfotf kl/rfngdf ;d]t j[l4 x'g] cj:yf l;h{gf ePsf] 5 .
#= ah]6df plNnlvt sltko df}lns gLlt tyf sfo{qmdaf6 ;/sf/L, ;xsf/L tyf lghL If]qdf ;d]t gof“ pT;fx hfu]sf] 5 . vf;u/L, kl/jt{gsf/L /fhgLlts zlQmx¿sf] ;xdlt / ;dy{gdf u7g ePsf] of] ;/sf/n] ;fdGtjfbsf ;a} ¿kx¿sf] cGTo ub}{ ;/sf/L, ;xsf/L / lghL If]qsf] kl/k"/s e"ldsfdfkm{t ;d[4 / Gofok"0f{ cy{tGq lgdf{0f ug]{tkm{ ah]6nfO{ pGd'v u/fpg ;s]sf] 5 . o;n] d'n'ssf] efjL cfly{s k|0ffnLdf dxŒjk"0f{ k|efj kfg]{5 .
$= o; ;/sf/sf] ah]6n] ;fdGtjfb / Psflwsf/ k'“hLjfbsf ;a} zf]if0f / pTkL8g ;dfKt ub}{ ;dfhjfb pGd'v, hgd'vL / nf]ssNof0fsf/L cy{tGq lgdf{0f ug]{tkm{ NofPsf gLlt tyf sfo{qmdn] d'n'ssf] cfly{s k|0ffnLdf b"/ufdL k|efj kfg'{sf cltl/Qm ;fdflhs cfly{s åGåsf d'Vo sf/0fx¿nfO{ g} lgd"{n ug]{tkm{ sfd ug]{5 . o;af6 ;dtfd"ns, Goflos / ;d[4 cy{tGq ljsf;df ;3fp k'Ug]5 .
%= of] ah]6sf] sfof{Gjog;“u} s[lif If]qn] /fxtsf] dx;'; u/]sf] 5 eg] ;fgf ls;fg s]lGb|t sfo{qmdx¿af6 /f]huf/L l;h{gf, ul/aL lgjf/0f / u|fdL0f If]qsf] pTyfgdf an k'Ug]5 .
^= ;xsf/L cfGbf]ngnfO{ cl3 a9fpg ah]6n] lnPsf sbdx¿af6 cfly{s tyf ;fdflhs ¿kdf kl5 k/]sf ju{, If]q / ;d'bfosf cfly{s–;fdflhs ¿kfGt/0f tyf ;jnLs/0f x'g]5 eg] pTkfbs zlQmsf] ljsf; / cfo j[l4af6 lghL If]qsf pBf]u tyf ;]jf Joj;fo lj:tf/df 7f]; ;xof]u k'Ug]5 .
&= :yfgLo lgsfonfO{ a9L ;fwg ;|f]t / lhDd]jf/Lo'Qm agfpg rflnPsf sbdx¿af6 :yfgLo ljsf;df tLj|tf cfpg'sf ;fy} ;]jf k|jfxdf k|efjsfl/tf a9\g]5 .
*= ;fdflhs ;'/Iffsf If]qdf ul/Psf yk Joj:yfaf6 /fHon] ;'/Iff lbg'kg]{ ju{ a9L nfeflGjt x'g] cj:yf l;h{gf ePsf] 5 .
(= cfo;|f]tsf] vf]hL tyf ;DklQ :j3f]lift ug]{ gof“ Joj:yfaf6 lghL If]qn] cgfjZos k|zf;lgs emd]nfaf6 d'Qm eO{ kf/bzL{ 9ª\un] Joj;fo ug{ ;Sg] jftfj/0f ag]sf] 5 .
!)= ljB't\ pTkfbg tyf nufgL, u|fdL0f ;8s tyf l;“rfO / u|fdL0f ljB'tLs/0fh:tf k"jf{wf/df ah]6n] lnPsf sbdx¿af6 u|fdL0f cy{tGq g} ultzLn eO{ cfly{s ;d[l4sf] cfwf/ aGg] jftfj/0f tof/ ePsf] 5 .
!!= of] ;/sf/ lgdf{0f ePotf cy{tGqsf sltko ;dli6ut cfly{s kl/;"rsx¿ ;sf/fTds x'“b} cfPsf 5g\ . cfly{s lqmofsnfkdf ePsf] lj:tf/sf] kl/;"rssf] ¿kdf j:t' cfoftsf] j[l4 gsf/fTdsaf6 ;sf/fTds ePsf]nfO{ lng ;lsG5 eg] ljb]zL d'b|f ;l~rtLdf x'“b} uPsf] j[l4n] afx\o If]q sf/f]af/df ;'wf/ x'“b} uPsf] b]vfp“5 . )^& df3;Dd sl/a !@=^ ca{n] e'QmfgL ;Gt'ngdf 3f6f b]lvPsf]df )^* c;f/;Dddf ;f] 3f6f gfkmfdf kl/jt{g eO{ sl/a @ ca{ ?lkof“ e'QmfgL ;Gt'ng gfkmf ePsf] 5 . o;/L sl/a b'O{ jif{b]lv 3f6fdf /x]sf] e'QmfgL l:ylt klxnf] k6s gfkmfdf uPsf] 5 . tbg'¿k ljb]zL d'b|f ;l~rtL )^& df3sf] @%* ca{ ?lkof“af6 a9]/ )^* c;f/ d;fGt;Dd @&( ca{ / )^* ;fpg ^ ut] @&@ ca{ ?lkof“ k'u]sf] 5 . vf;u/L ef/tLo d'b|f ;l~rtLdf pNn]Vo ;'wf/ ePsf] 5 .
!@= sl/a b'O{ jif{kl5 d"No j[l4b/ Ps cª\sdf em/]sf] 5 .
!#= a}ª\sx¿df lgIf]ksf] j[l4 pT;fxk|b /x]sf] 5 . kl5Nnf] tLg dlxgfdf sl/a #) ca{ ?lkof“n] jfl0fHo a}ª\sx¿df lgIf]k ylkPsf] 5 . ;'zf;g sfod gug]{ s]xL ljsf; a}ª\s / ljQ sDkgLx¿sf] ;~rfnsx¿ tyf sfo{sf/L cWoIfx¿nfO{ ul/Psf] sf/afxLaf6 ;j{;fwf/0fsf] art 7uL ug]{ sfo{ /f]lsPsf] 5 .
!$= lwtf]kq ahf/df nfdf] ;dob]lv lg/Gt/ x|f; cfO/x]sf]df ;/sf/ / g]kfn /fi6« a}ª\ssf kl5Nnf sbdx¿sf sf/0f g]K;] ;"rsfª\s )^@ h]7sf] @(&=^@ af6 a9]/ )^* ;fpg @@ ut] #%#=%# k'u]sf] 5 .
!%= ahf/sf] Aofhb/df qmdzM ;'wf/ x'“b} 5 . jfl0fHo a}ª\ssf] cGt/a}ª\s Jofhb/ tLg dlxgfcl3 j}zfv @@ ut] !)=$ k|ltzt /x]sf]df )^* ;fpg @! ut] !=& df em/]sf] 5 .
!^= t/ntf ;xh ePsf sf/0f a}ª\sx¿n] C0f kq ahf/df l/kf]sf] dfWodaf6 t/ntfsf] dfu ug{ 5f8]sf 5g\ eg] ah]6n] lnPsf sltko sbdsf sf/0f t/ntfsf] ;d:of qmdzM xn x'“b} 5 .
gof“ ahf/df gof“ of]hgf
sf7df8f}“ . cfkm\gf] kf6L{n] ;/sf/sf] g]t[Tj ug]{ cj;/ kfP pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{nfO{ k|wfgdGqL agfpg] lg0f{o ul/;s]sf] dfcf]jfbLleq cWoIf k'iksdn bfxfn v]dfn] e§/fO{sf] /fhgLlt tx;–gx; kfg]{ of]hgfcg'¿k gof“ k|:tfj tof/ kf/]sf] 5 .
bfxfnlgs6:yx¿sf] ;f]daf/ /flt a;]sf] uf]Ko e]nfn] e§/fO{nfO{ ax'dtsf] k|wfgdGqL agfpg] of]hgf agfPsf] xf] . k|wfgdGqL emngfy vgfnn] cfkm\gf] /fhLgfdfaf/] Joj:yflksf–;+;b\nfO{ hfgsf/L u/fPs} lbg ;f“em bfxfnlgs6 ;b:ox¿ pgs} lgjf; gof“ ahf/df e]nf ePsf lyP . jif{dfg k'g …cgGtÚsf] cu'jfOdf ePsf] e]nfdf sf7df8f}“df pknAw kf]ln6Ao'/f] ;b:ox¿ ;xefuL ePsf] ;|f]tn] atfof] .
5nkmndf zlQmaxfb'/ a:g]t, xl/af]n uh'/]n / hgfb{g zdf{n] s'g} klg xfntdf afa'/fdnfO{ k|wfgdGqL agfpg gx'g], To;f] ePdf cfkm"x¿sf] /fhgLlts eljio ;dfKt x'g ;Sg] wf/0ff /fv]sf] a'lemPsf] 5 . lgs6:yx¿sf] ;'emfj ;'lg;s]kl5 klg cWoIf bfxfnn] s'g} k|ltlqmof lbPgg\ . a?, cgGtn] kf6L{leq cfkm\gf] kIf cNkdtdf k/]sf] hfgsf/L u/fp“b} x7ft\ To:tf] ug{ gx'g] eGb} gof“ k|:tfj ;'gfPsf lyP . …/fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ aGof] / e§/fO{ k|wfgdGqL eP eg] zflGt / ;+ljwfgsf s'/f lgisif{df k'U5g\, To;}n] pgnfO{ s]xL dlxgfsf nflu ax'dtsf] ;/sf/sf] k|wfgdGqL agfpg k|oTg ug'{k5{Ú– cgGtsf] o:tf] k|:tfj
bfxfns} of]hgfdf cfPsf] xf] eGg] a'em]kl5 ;a} Tof] k|:tfjdf ;xdt ePsf] ;|f]tn] atfof] . zflGt / ;+ljwfgsf] ljifonfO{ bfxfn g]t[Tjd} 6'ª\Uofpg'kg]{df tL ;b:ox¿ Psdt ePsf] ;|f]tsf] bfaL 5 .
b'O{ 3G6f;Dd rn]sf] a}7sdf cgGtn] k|:tfj ;'gfO;s]kl5 aNn bfxfnn] …To;}cg'¿k x'G5Ú eg]/ cfkm\gf] egfO /fv]sf] a'lemPsf] 5 . e§/fO{nfO{ k|wfgdGqL agfpg] lg0f{o kbflwsf/L a}7sd} dfOGo'6df n]lv;s]sfn] To;sf lj?4 clxn] hfg g;lsg] eGb} lg0f{o klg nfu" ug]{ / e§/fO{nfO{ ax'dtsf] c;kmn k|wfgdGqL agfP/ abnf lng] /0fgLlt of] ;d"xn] agfPsf] a'lemPsf] 5 .
t/, tTsfn} afa'/fdnfO{ pDd]bjf/af6 x6fpg eg] dfcf]jfbLdf ;Dej b]lvPsf] 5}g . dª\unaf/ a;]sf] :yfoL ;ldlt a}7sn] klg pgs} g]t[Tjdf /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ agfpg] / To;sf nflu kxn ug]{ cf}krfl/s lg0f{o u/]sf] 5 .
lbge/ lgisif{xLg bf}8w'k
sf7df8f}“ . k|wfgdGqL emngfy vgfnn] ;fpg @( ut] ;f“em lbPsf] /fhLgfdf :jLs[t ub}{ /fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbjn] /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ u7gsf nflu ebf} $ ut];Ddsf] ;do lbPkl5 bnx¿aLr tLj| bf}8w'k / 5nkmn rn]sf] 5 . t/, cfh tLg lbg laTbf klg tL 5nkmn kl/0ffdd'vL aGg ;s]sf 5}gg\ .
o; k6s k|wfgdGqL x'g] bf}8df PsLs[t dfcf]jfbL / g]kfnL sfª\u]|;sf g]tfx¿ dfq d}bfgdf b]lvPsf 5g\ . Pdfn]n] o; k6s ;/sf/ g]t[Tjsf] bfaL gug]{ k|:6 kfl/;s]sf] 5 . g]t[Tjsf] bfaL ul//x]sf b'O{ kf6L{dWo] dfcf]jfbLn] o;cl3 g} 8f= afa'/fd e§/fO{nfO{ pDd]bjf/sf ¿kdf cl3 ;fl/;s]sf] 5 . sfª\u]|;n] eg] kf6L{leqsf] snx Joj:yfkg ug{ …ax'dtsf] eP /fdrGb| kf}8]n / ;xdltsf] eP z]/axfb'/ b]pjfÚnfO{ pDd]bjf/ agfpg] ePsf] 5 .
ax'dtsf] ;/sf/af6 zflGt / ;+ljwfg n]vg 6'ª\uf]df k'Ug g;Sg] lgisif{df bnx¿ k'lu;s]kl5 ;xdltsf] d"t{ jftfj/0f alg;s]sf] 5}g . jftfj/0f lgdf{0fsf nflu lxhf] lbge/ klg bnx¿aLr cfGtl/s / låkIfLo jftf{x¿ ePsf 5g\ . kf6L{n] klxn] g} cfkm\gf] gfddf lg0f{o ul/;s]sf] x'gfn] dfcf]jfbL pkfWoIf e§/fO{ bf}8w'kdf b]lvPsf 5g\ .
lxhf] laxfg} e§/fO{n] Pdfn] g]tf s]kL cf]nL;“u e]6 u/]sf 5g\ . cf]nLnfO{ e]6\g pgL laxfg ;ft gaHb} dLgejgl:yt dbg e08f/L :kf]6{; Ps]8]dL k'u]sf lyP . e§/fO{ Ps]8]dL k'Ubf Toxf“ sf]xL klg cfOk'u]sf lyPgg\ . !% ldg]6 kv]{kl5 cf]nL ;jf ;ft ah] cfOk'Ug'ePsf] lyof] . b'O{ g]tfaLr emG8} Ps 3G6f s'/fsfgL ePsf] lyof] . e]6df e§/fO{n] cfkm\gf] g]t[Tjsf] /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ lgdf{0fdf e"ldsf v]Ng cf]nL;dIf cfu|x ug'{ePsf] a'lemPsf] 5 . k|To'Q/df cf]nLn] zflGt / ;+ljwfgsf af/] ;xdlt x'g] vfnsf] 7f]; k|:tfj NofP :jLsf/ ug{ ;lsg] atfpg'ePsf] ;|f]tn] atfof] . To;f] t e§/fO{ cl3Nnf] lbg ;f“em Pdfn] jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnnfO{ klg e]6]/ cfkm\gf gfddf ;xdlt h'6fpg cfu|x ug'{ePsf] a'lemPsf] 5 .
e§/fO{n] lxh} dw];L bnsf g]tfx¿nfO{ e]6\g] sfo{qmd agfP klg kf6L{sf] kbflwsf/L a}7s a:g] ePsfn] e]6\g gkfPsf] ;|f]tn] atfof] . lxhf] lbp“;f] # ah] dfcf]jfbL kbflwsf/Lsf] cfsl:ds a}7s a;]sf] lyof] . s]Gb|Lo ;b:ox¿ pgsf] lgjf; a"9fgLns07df e]nf ePsf lyP . t/, bnsf] g]tf ;xdltd} km]g]{ clGtd k|of;:j¿k !) ah] ;efklt ;'zLn sf]O/fnf lgjf; dxf/fhu~hdf ePsf] kf}8]n, b]pjf;lxtsf] 5nkmnn] ljjfb ldnfPkl5 a"9fgLns07 e]nf ePsf ;a} g]tf cf–cfkm\gf] lgjf;tkm{ nfu]sf lyP .
ptf, ;/sf/ g]t[Tjsf] bfaL 5f8]sf] Pdfn]n] eg] /fli6«o ;xdltsf nflu c¿ bn;“usf] 5nkmnnfO{ tLj|tf lbPsf] 5 . cfOtaf/, kf6L{sf tkm{af6 ul7t jftf{ 6f]nLsf] a}7s a;]/ cfkm\gf] wf/0ff k|s6 u/]sf] Pdfn]n] lxhf] klxnf] r/0fdf g]kfnL sfª\u]|;;“u 5nkmn u/]sf] lyof] . sfª\u]|;;“u 5nkmn ug{ jftf{ 6f]nL ;b:o;d]t /xg'ePsf g]tfx¿ dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]n, ;lrj zª\s/ kf]v/]n / eLd /fjn sfª\u]|; ;efklt sf]O/fnf lgjf; k'Ug'ePsf] lyof] . laxfg ;f9] * ah]b]lv !) ah];Dd ePsf] jftf{df sfª\u]|;sf tkm{af6 ;efklt sf]O/fnfafx]s, dxfdGqL s[i0f l;6f}nf / b]pjflgs6 s]Gb|Lo ;b:oåo 8f= k|sfzz/0f dxt / 8f= ldg]Gb| l/hfn ;xefuL lyP . 5nkmndf Pdfn] g]tfx¿n] ;xdltdf sfª\u]|; / dfcf]jfbL h;sf] g]t[Tj eP klg cfkm"x¿n] :jLsfg]{ eGb} ;xdltsf nflu dfcf]jfbLsf] ljutdf h:tf] 5nL k|:tfjdf eg] :jLsf/ ug{ g;lsg] atfPsf lyP .
l6eL ;Dkfbsx¿sf] luN8
sf7df8f}“ . 6]lnlehgdf ;dfrf/ k|d'vsf ¿kdf lqmofzLn kqsf/x¿n] 6]lnlehg kqsfl/tfsf] Jofj;flos k|j4{g, ;DkfbsLo :jtGqtf / ;'/Iff ;/f]sf/sf] ljifodf ;fd"lxs of]ubfgsf nflu eGb} 6]lnlehg Pl86;{ luN8 g]kfn u7g u/]sf 5g\ . dª\unaf/sf] e]nfn] Od]h Rofgnsf dx]Gb| lji6sf] cWoIftfdf pQm luN8 u7g u/]sf] xf] .
luN8sf ;b:ox¿df PaL;L 6]lnlehgsf z'ez+s/ s“8]n, PleGo'h 6]lnlehgsf s]bf/ sf]O/fnf, lxdfno 6]lnlehgsf slkn sfkm\n], sflGtk'/ 6]lnlehgsf tLy{ sf]O/fnf, g]kfn 6]lnlehgsf /fh]Gb|b]j cfrfo{, Go'h–@$ 6]lnlehgsf lr/~hLjL b]jsf]6f / 6L6LeLsf s'nrGb| e§/fO{ 5g\ .
luN8n] ;ª\v'jf;efsf kqsf/ lszf]/ a'9fyf]sL / lj/f6gu/sf kqsf/ lvnfgfy 9sfnnufot b]zsf ljleGg efudf ;~rf/sdL{x¿dfly eO/x]sf z[ª\vnfa4 cfqmd0f tyf wDsLsf] 3f]/ eT;{gf ub}{ tL 36gfkl5 bf]ifLnfO{ kqmfp u/L sfg'gL sf/afxL ug'{sf] ;§f pN6} ;~rf/ ;+:yf / ;Dkfbsx¿nfO{ wDsfpg] k|j[lQ b]lvPsf]df lrGtf JoQm u/]sf] 5 . luN8n] b08xLgtfsf] cGTo, k|]; :jtGqtfsf] /Iff / kqsf/ Pjd\ ;~rf/ ;+:yfsf] ;'/Iffsf] lglDt uDeL/ aGg ;/sf/ / ;DalGwt kIfsf] Wofgfsif{0f;d]t u/fPsf] ;+of]hs lji6n] lj1lKtdfkm{t hgfPsf 5g\ .
^@ k'u]kl5 b]pjf pDd]bjf/
sf7df8f}“ . ;+;bLo bnsf] g]tf abNg z]/axfb'/ b]pjfn] !!$ ;ef;b\dWo] ^@ hgf ;ef;b\sf] x:tfIf/ h'6fPkl5 sfª\u]|;n] pg}nfO{ k|wfgdGqLsf] pDd]b\jf/ agfpg] ePsf] 5 . a'waf/nfO{ k|fKt ljj/0fcg';f/ b]pjfn] h'6fPsf] x:tfIf/df pgL;lxt uf]kfndfg >]i7, ljdn]Gb| lglw, k"0f{axfb'/ v8\sf, k|bLk lu/L, s'naxfb'/ u'?ª, afns[i0f vf“8, 8f= k|sfzz/0f dxt, 8f= ldg]Gb| l/hfn, clDasf a:g]t, dxfnIdL -l8gf_ pkfWofo, ;Ltf u'?ª, O{Zj/L Gof}kfg], ldgfIfL emf, ;/:jtL rf}w/L, d'GgLs'df/ u'Ktf, nIdL kl/of/, dx]Gb| ofbj, ;'Gb]jL hf]zL, s[i0fs'df/L kl/of/, /fdtL rf}w/L, k'ikf e';fn, OGb|axfb'/ u'?ª, hLkl5l/ª nfdf z]kf{, /d]z n]vs, 8f= cf/h' b]pjf, cho rf}/l;of, cho låj]bL, zDe' xhf/f kf;jfg, hLjgk]|d >]i7, Wofguf]ljGb /l~ht, rqmaxfb'/ 7s'/L, cf]dk|sfz zdf{, s[i0f ofbj, /fd]Zj/ /f}lgof/, b]j/fh hf]zL, dxf g]kfnL, s'df/ /fO{, nLnf ;'Aaf, /fd;/f]h ofbj, v8\uaxfb'/ a:ofn, /d]z l/hfn, lzjrGb| ld>, lg/h k'g, hubLZj/ g/l;+x s];L, wg/fh u'?ª, nlntf lsªl/ª, xif{hLt nfdf, pld{nf yfkf, e'6gLb]jL vjf;, rlGb|sf 6d6f, dfgaxfb'/ dxtf], cd[t
/fhj+zL, hutnfn tfhk'l/of, lgd{nf k|;fO{+, ;fljqL l;+x, anb]j dhu}of, pdf clwsf/L, jL/]Gb| dfemL, df]xDdb l;l2sL, t'n;L ;'Aaf / /df u'/fufO{+ 5g\ . oLdWo] xif{hLt nfdf / nlntf lsªl/ªn] cfkm"x?nfO{ s'naxfb'/ u'?ªn] hah{:tL ;xL u/fPsf] eGb} ;efklt ;'zLn sf]O/fnfnfO{ hfgsf/L u/fPsf] yfxf ePsf] 5 .
k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbPkl5 /fli6«o ;xdltsf kIfdf bafa al9/x]sf] / dfxf}n klg l;h{gf x'g nflu/x]sf a]nf sfª\u|];sf g]tfx¿n] eg] /fli6«o ;xdlt ef“8\g] ;xdlt u/]sf 5g\ . ;xdtLo ePdf z]/axfb'/ b]pjf / ax'dtLo ePdf /fdrGb| kf}8]nnfO{ pDd]bjf/ agfpg] ;xdlt ub}{ sfª\u|]; g]tfx¿n] cfGtl/s ;ª\s6 6f/] klg o; lg0f{oaf6 /fhgLlts ult/f]w eg] a9\g] b]lvPsf] 5 .
;efklt ;'zLn sf]O/fnfn] ;+;bLo bnsf] g]tf g} k|wfgdGqL x'g] c8fg lnPkl5 kf}8]nnfO{ bnsf] g]tfaf6 x6fpg b]pjfn] ;ef;b\x¿sf] x:tfIf/ u/fPsf lyP . ! ;o !$ ;b:oLo bndf cfkm\gf] kIfdf ^) hgfsf] x:tfIf/ k'u]sf] bfaL ub}{ pgn] ;efkltn] b]pjfnfO{ ;xdlt gug]{ eP kf}8]nsf lj?4 dª\unaf/ cljZjf; k|:tfj btf{ ug]{ 3f]if0ff u/]kl5 laxfg} sf]O/fnfn] jl/i7 g]tfx¿nfO{ lgjf;df af]nfpg'ePsf] lyof] . b'j}nfO{ lhTg] u/L pQm dWodfuL{ k|:tfj cl3 ;f/]kl5 sfª\u|]; ;d:of ;dfwfgsf nflu eGbf klg kbd} s]lGb|t ePsf] b]lvPsf] 5 .
b]pjfnfO{ dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnn] cfZjf;g lbPsf sf/0f pT;flxt ePsf] atfOG5 . kf6L{sf] Pp6f JolQm x'“bf gx'g] t/ csf]{ x'“bf x'g] dfcf]jfbLsf] k|:tfj ljZj;gLo g/x]sf] eGb} sf]O/fnfn] c:jLsf/ ub}{ cfPsf lyP . t/, b]pjfn] Pdfn]sf] ;d]t gfd ln“b} cfkm\gf] gfddf ;xdlt x'g] bfaL k6s–k6s u/]kl5 pg}nfO{ cl3 ;fg{ sf]O/fnf afWo ePsf] atfOG5 . …gq kf6L{ km'6\g] ;Defjgf 6/]sf] 5Ú– Ps g]tfn] eg]– …kbs} nflu b]pjfn] km]l/ klg kf6L{ km'6fp“5g\ ls eGg] qf;af6 clxn]nfO{ d'lQm kfOPsf] 5 .Ú
kf}8]nsf kIfdf cGtGt lemgf] dt /x] klg ;efklt sf]O/fnfs} sf/0f pgL bnsf] g]tf sfoo /lx/x]sf 5g\ . pgsf kIfdf :ofª\hfsf df]xg kf08] dfq /x]sf] sfª\u|];L g]tfx¿ g} atfp“5g\ . t/, pgnfO{ k|wfgdGqLsf] pDd]bjf/ agfpg ;lqmotfk"j{s nflu/x]sf sfª\u|]; sfo{stf{ b]jk|sfz lqkf7L eG5g\– …df]xg kf08] Ps hgf dfq /fdrGb|hLsf kIfdf /x]sf] eGg] k|rf/ ;xL xf]Og . pxf“sf kIfdf sDtLdf ;ft–cf7 hgf ;ef;b\ clxn] klg 5g\ . cfjZos klg pgLx¿sf] gfd g} ;fj{hlgs ug{ ;lsG5 .Ú
otf, cljZj;gLo rl/q ePsf sf/0f b]pjfnfO{ krfpg k'/fgf sfª\u|];Lx¿nfO{ ufx|f] k/]sf] 5 . ljutdf kb/Iffs} nflu /fhf;“u ldn]/ ;+;b\ lj36g u/fPsf] / kl5 kf6L{ g} ljefhg u/]sf] cf/f]k v]lk/x]sf b]pjfn] km]l/ klg bfxfn;“u ldn]/ s]–s] ug]{ x'g\ eGg] cfzª\sf pgLx¿df /x]sf] b]lvG5 . vf;u/L, n8fs' ;dfof]hgsf nflu b]pjf xb};Dd …nlrnf]Ú ePsf] atfOG5 . cfkm"nfO{ k|wfgdGqL agfPdf !) xhf/;Dd n8fs' ;dfof]hg ul/lbg] jrg pgn] bfxfnnfO{ lbPsf] atfOG5 .
otf, b]pjfnfO{ cl3 ;f/]kl5 Pdfn]sf g]tfx¿ klg lrl9Psf] atfOG5 . k6s–k6s k/LIf0f eO;s]sf] / x\jf:nfª] k|j[lQsf b]pjfaf6 ;d:of ;dfwfg x'g'sf] ;f6f] s'g a]nf s] u5{g\ eGg] 7]ufg gePsf sf/0f pgnfO{ :jLsf/ ug'{eGbf dfcf]jfbLs} afa'/fd e§/fO{nfO{ ;t{;lxt k|wfgdGqL dfGg ;lsg] Pdfn]sf g]tfx¿sf] wf/0ff 5 . t/, Pdfn]n] clxn];Dd s'g} wf/0ff to ul/;s]sf] 5}g .
emfªnfO{ vNnf]
sf7df8f}“ . g]kfndf r/d /fhgLlts cl:y/tf ePsf] a]nf cfOk'u]sf] lrlgof“ pRr clwsf/Lsf] e]63f6 cf}krfl/stfdf ;Lldt ag]sf] 5 . tLglbg] e|d0fsf qmddf lxhf] cfOk'u]sf] lrlgof“ sDo'lg:6 kf6L{sf :yfoL ;ldlt ;b:o emfp of]ªsfª g]t[Tjsf] k|ltlglwd08nn] cfh /fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbj, k|wfgdGqL emngfy vgfn / k"j{k|wfgdGqL Pjd\ g]skf -Pdfn]_ sf al/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnnnfO{ e]6\g] sfo{qmd 5 .
lrlgof“ /fi6«klt x' lhGtfcf]sf ljz]if b"tsf ¿kdf ^) ;b:oLo k|ltlglwd08nsf] g]t[Tj ub}{ ;+;f/sf] ;aeGbf 7"nf] bnsf] gf} ;b:oLo :yfoL ;ldltsf ;b:o emfp lxhf] g]kfn cfOk'u]sf x'g\ . pgn] lxh} dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn / sfª\u|]; ;efklt ;'zLn sf]O/fnf;“u cfkm" a;]s} ;f]N6L xf]6ndf e]6]sf 5g\ . 6f]nLdf rLg ;/sf/sf tLg dGqL / rf/ pkdGqL 5g\ . 6f]nLdf /x]sf clwsf+z ;b:ox¿ ;'/Iff ;Da4 /x]sf] clwsf/Lx¿n] atfPsf 5g\ . 6f]nLn] cfh laxfg !! ah] k|wfgdGqL emngfy vgfn;“u l;+xb/af/l:yt pxf“s} sfo{sIfdf e]6 ug]{5 eg] To;cl3 ;f9] gf} ah] k"j{k|d g]kfn;Fu ;f]N6L xf]6ndf e]6 ug]{5 . /fi6«klt 8f= ofbjnfO{ ;f“em rf/ ah] zLtn lgjf;d} e]6\g] sfo{qmd 5 .
b'O{ kIfaLr e]6jftf{df cy{ dGqfno;“u ;DalGwt C0f tyf cfly{s ;xfotf;DaGwL 5 j6f ;xdlt ug]{ hgfOPsf] 5 . 6f]nLsf] ;Ddfgdf lxhf] ;f“em pkk|wfg Pjd\ k//fi6«dGqL pk]Gb| ofbjn] xf]6n ofs PG8 otLdf /fqLef]h cfof]hgf u/]sf lyP . lrlgof“ sDo'lg:6 kf6L{sf zlQmzfnL :yfoL ;ldltsf ;b:o of]ªsfª sfg'g tyf /fhgLlts cfof]usf k|d'v klg x'g\ . ljZj dxfzlQm aGb} u/]sf] rLgsf] zlQmzfnL g]tfsf /fhgLlts e|d0f g]kfnsf nflu kmnbfoL x'g] k|wfgdGqLsf ljb]z dfldnf ;Nnfxsf/ ldng/fh t'nfw/n] atfP .
lrlgof“ pRr clwsf/Lsf] 6f]nL laxLaf/ rLg kmls{g]5 . lrlgof“ 6f]nLsf] e|d0f g]kfnsf] lxt / b'O{ kIfLo ;DaGwsf b[li6sf]0fn] cToGt dxŒjk"0f{ /x]sf] k//fi6« dGqfnosf k|jQmf b'uf{k|;fb e§/fO{n] atfP .
k|foM /fhgLlts cl:y/tfaf6 u'lh|/xg] g]kfndf olta]nf yk cl:y/tf b]lvPsf]df lrlgof“ kIfn] e|d0fsf] …6fOldªÚ gldn]sf] ¿kdf lnPsf] 5 . ;|f]tn] eGof]– …xfdLn] o; e|d0fnfO{ dflyNnf] :t/af6 cl3 a9fpg rfx]sf lyof}“ . b'ef{Uojz, g]kfndf k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbPsf] cj:yf cfOk¥of] . o;af6 hlt prfO“ lbg ;lsGYof], To;df x|f; cfPsf] 5 .Ú e|d0f :ylut ug]{af/]df klg lrlgof“ dflyNnf] txdf s'/fsfgL eP klg clGtd 38Ldf To;f] ug{ pko'Qm gx'g] g]kfnl:yt b"tfjf;sf] l;kmfl/;cg';f/ hf/L /flvPsf] ;|f]tn] hfgsf/L lbPsf] 5 .
sf] x'g\ emfª <
lrlgof“ sDo'lg:6 kf6L{sf] :yfoL ;ldltsf] gjf}“ dof{bfqmddf /x]sf emfªn] /fi6«klt x'sf ljz]if b"tsf ¿kdf dxŒjk"0f{ lhDd]jf/L axg ub}{ cfPsf 5g\ . o;} jif{sf] ;'?df pgn] ef/tLo k|wfgdGqL dgdf]xg l;+x;“u klg rLgsf tkm{af6 jftf{ u/]sf lyP . rLgsf] zlQmzfnL dflgg] :6]6 sfplG;n/ ;d]t /x]sf emfªn] o;cl3 ;fj{hlgs ;'/Iff, e"ld;'wf/ / ;|f]tdGqLsf] lhDd]jf/L ;Dxfln;s]sf 5g\ . k]6«f]lnod kbfy{;DaGwL lj1sf ¿kdf lrlgg] OlGhlgo/ emfªsf] k|fl1s bhf{ k|fWofks;/x 5 .
pgL b'O{ bzscl3 ;DkGg lrlgof“ sDo'lg:6 kf6L{sf] rf}wf}“ dxflwj]zgaf6 s]Gb|Lo sld6Ldf cfPsf lyP . To;otf !% cf}F / !^ cf}Fdf klg s]Gb|Lo sld6Ldf lgjf{lrt pgL !&cf}“af6 klxnf] k6s :yfoL ;ldlt ;b:o ag]sf x'g\ . ;g\ !($@ sf] l8;]Da/df lhofª\;' k|fGtdf hlGdPsf emfªn] l;Gr'jfg k|fGtsf] kf6L{ ;lrjsf] lhDd]jf/L klg ;Dxfln;s]sf 5g\ . pgnfO{ lrlgof“ g]t[Tjn] dxŒjk"0f{ efjL g]tfsf ¿kdf cl3 a9fO/x]sf] 5 .
b]pjfn] eg]– ‘a"9f] eO;s]“
sf7df8f}“ . …tkfO{+ t k"j{k|wfgdGqL eO;Sg'eof] . ca k"j{k|wfgdGqL sf] x'G5 < ls d}nfO{ agfpg'x'G5 t <Ú of] k|Zg ut ;f]daf/ k"j{k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] /fhLgfdf lbP/ kmls{+b} ubf{ k|wfgdGqL emngfy vgfnnfO{ ;f]]Wg'ePsf] xf] .
;|f]tsf cg';f/, k|wfgdGqL vgfnn] ;+;b\df cfkm\gf] dGtJo ;s]/ ToxL“ /x]sf] cfkm\gf] sfo{sIflt/ cNdln“bf b]pjfn] eg] pxf“nfO{ ;efd'v ;'jf; g]Djfªsf] sfo{sIfdf s'l//xg'ePsf] lyof] . ToxL“ e]6 ePsf k|dsf Ps hgf ;xof]uLnfO{ …vf]O k|wfgdGqL;“u e]6 klg u/fp“b}gf}Ú eGg'ePsf] lyof] . Pdfn]sf ;fy kfP/ )^! df k|wfgdGqL ag]sf b]pjfn] clxn] klg Pdfn]n] ;fy lbG5 ls eg]/ cfkm"n] cfzf u/]sf] atfpg'ePsf] lyof] .
b]pjfn] …klxnf df3 !( x'“bf klg tkfO{+nfO{ Pdfn]n] tkfO{+nfO{ ;fy lbPsf] lyof], tkfO{+ s'g a]nf s] ug'{x'G5, yfx} x'“b}gÚ eGg] hjfkm kfpg'ePsf] lyof] . To;kl5 xtf/–xtf/ pxf“n] …ca d a"9f] eO;s]“, hf“8 vfg klg 5f]l8;s]“, s]6L klg rflx“b}g, s] lauf/ u5'{ / <Ú eGg] hjfkm lbg'ePsf] lyof] .
k|wfgdGqL vgfn / k"j{k|wfgdGqL b]pjfaLr ;efd'vs} sfo{sIfdf Psl5g enfs';f/L ePsf] lyof] . vf; s'g} ljifo geP klg b]pjfn] cfkm"nfO{ ;fy lbg eg]sf] / k|wfgdGqL vgfnn] ;w}“em}“ /fli6«o ;xdltsf kIfdf hf]8 lbPsf] ;|f]tsf] egfO 5 .
clGtd b'O{ lbgdf r6f/f]
sf7df8f}“ . Ps ;ftfb]lv c:j:y /xg'ePsf emngfy vgfnn] k|wfgdGqLsf ¿kdf clGtd b'O{lbg cToGt} Jo:ttfsf aLr latfpg'eof] . zlgaf/ laxfgb]lv cfOtaf/ a]n'sL;Ddsf $* 3G6fdWo] clwsf+z ;do pxf“n] /fhgLlts bnx¿;“usf] k/fdz{d} latfpg'eof] .
;fpg @! ut] a;]sf] g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo sld6L a}7sd} Hj/f] cfPkl5 :ylut u/]/ lgjf;df cf/fd ul//xg'ePsf k|wfgdGqL vgfn lrlsT;ssf] ;Nnfxadf]lhd z'qmaf/;Dd st} lg:sg'ePg . ;fpg !^ ut] g} lgjf; afn'jf6f/df kqsf/ ;Dd]ng u/]/ …@* ut];Dd zflGt k|lqmof / ;+ljwfg n]vgdf 7f]; sfd x'g g;s] /fhLgfdf lbg]Ú 3f]if0ff ug'{ePsf k|wfgdGqLn] @* ut] dfq} bnx¿;“usf] 5nkmn / k/fdz{ tLj| agfpg'ePsf] lyof] . c:j:ytfs} sf/0f @& ut] pxf“sf tkm{af6 pkk|wfg tyf cy{dGqL e/tdf]xgn] ;+;b\df ;Daf]wg ub}{ /fhLgfdf;DaGwL k"j{k|lta4tf bf]xf]¥ofPkl5 nfdf] ;odb]lv cj?4 ;+;b\ ;'rf? ePsf] lyof] .
;fpg @* ut]
k|wfgdGqL vgfnn] cfkm}“ /fhLgfdf ug]{ 3f]if0ff u/]sf] lbg . o;} lbg dfcf]jfbLaf6 zflGt k|lqmof / ;+ljwfg lgdf{0fsf ljifodf 7f]; k|:tfj cfpg] k|rf/ ul/Psf] lyof] . t/, cl3Nn} lbg dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn lgjf; gof“ahf/df a;]sf] kbflwsf/L a}7sn] k|wfgdGqLn] ck]Iff u/]cg'¿ksf] k|:tfj gn}hfg] lg0f{o u/]kl5 To; lbg s]xL x'“b}g eGg] kl/;s]sf] lyof] . t/ klg, k|wfgdGqLn] o;cl3sf e]6df dfcf]jfbL cWoIf bfxfnn] JoQm u/]sf] k|lta4tfdf ljZjf; ub}{ dfcf]jfbLaf6 …a|]s y|'Ú x'g] ck]Iff 5f]8\g'ePsf] lyPg . ToxL eP/ pxf“n] laxfg} gf} ah] tLg bnsf] a}7s af]nfpg'ePsf] lyof] .
a}7sdf g]skf -Pdfn]_sf tkm{af6 k|wfgdGqLafx]s pkfWoIf jfdb]j uf}td, ;lrj lji0f' kf}8]n, kf]ln6Ao'/f] ;b:o k|sfz Hjfnf, s]Gb|Lo ;b:o eLd /fjn / 3gZofd e';fn, dfcf]jfbLsf cWoIf bfxfn, pkfWoIfqo df]xg j}B, 8f= afa'/fd e§/fO{, gf/fo0fsfhL >]i7, dxf;lrj /fdaxfb'/ yfkf, ;lrjåo ;LkL uh'/]n / kf]i6axfb'/ af]u6L clg g]kfnL sfª\u]|;af6 pk;efklt /fdrGb| kf}8]n, jl/i7 g]tf, z]/axfb'/ b]pjf, dxfdGqL s[i0f l;6f}nf / s]Gb|Lo ;b:o /fdz/0f dxt ;xefuL x'g'x'GYof] . t/, a}7sdf k|rf/ ul/Ph:tf] s'g} …a]|s y'|Ú sf] k|:tfj cfPg . afn'jf6f/af6 aflx/ lg:s]/ Pdfn] g]tf eLd /fjnn] …dfcf]jfbLn] s'g} k|:tfj NofPg, k|wfgdGqLHo"sf tkm{af6 klg s'g} To:tf] k|:tfj cfPgÚ eGg] hfgsf/L ;+jfbbftfx¿nfO{ lbg'eof] . a? sfª\u]|;n] /fhLgfdfnfO{ clGtd ;t{ agfp“b} To;df an k'¥ofpgs} nflu a}7sdf dw];L df]rf{nfO{ klg ;xefuL u/fpg'kg]{ c8fg lnof] . 8]9 3G6f a;]sf] a}7s lagflgisif{ 6'ª\luof] .
a}7snuQ} k|wfgdGqL vgfnn] dfcf]jfbL cWoIf bfxfn;“u 5'§} e]6 ug'{eof] . pxf“x¿sf aLrdf s] s'/f eof] eGg] ;fj{hlgs geP klg kl/0ffdn] To;af6 klg s'g} ;xdlt ePg5 eGg] b]vfof] . ;f9] !) b]lv !! ah];Dd ePsf] b'O{ g]tfaLrsf] e]6df k|wfgdGqL vgfnn] …vf]O t a|]s y'|'Ú sf] k|:tfj < eGb} bfxfnnfO{ k|Zg u/]sf] afn'jf6f/ ;|f]tn] atfof] . t/, hjfkmdf pN6} …ca ;a} s'/f /fhLgfdfkl5 Kofs]hdfÚ eGb} bfxfn a}7saf6 aflxl/g'ePsf] lyof] .
dWofx\g !@M#) ah] vfgf vfP/ s]xL ;do cf/fd u/]kl5 lbp“;f] pxf“n] afn'jf6f/d} ;Qf?9 / ;Qf u7aGwgsf ;xof]uL bn;“u k/fdz{ a}7s ug'{eof] . emG8} tLg 3G6f rn]sf] a}7sdf dfcf]jfbL cWoIf bfxfn, dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbj, g]skf -dfn]_ sf dxf;lrj ;LkL d}gfnL, ;b\efjgf -cfgGbLb]jL_ sL cWoIf ;l/tf lu/L, hgtf bnsf cWoIf xl/r/0f ;fxnufotsf g]tfx¿ ;xefuL lyP . ;f“em ;ft ah] afn'jf6f/d} dlGqkl/ifb\sf] a}7s a;]sf] lyof] . vgfn g]t[Tjsf] ;/sf/sf] of] g} clGtd a}7s xf] . !@ lbg u[xdGqL ePsf gf/fo0fsfhLn] oxL a}7saf6 ;/sf/ g} ab\gfd x'g] u/L g]kfn k|x/Lsf 8LcfO{hLx¿sf] ;?jfsf] lg0f{o u/fPsf lyP . a}7s emG8} gf} ah] ;lsPsf] lyof] .
;fpg @( ut]
cl3Nnf] lbg sfª\u]|;n] NofPsf] k|:tfjcg'¿k g} laxfg} k|wfgdGqL vgfnn] tLg bn, dw];L df]rf{ / ;fgf bn;lxtsf] a}7s af]nfpg'ePsf] lyof] . a}7sdf tLg bnsf zLif{ g]tfafx]s dw];Ldf]rf{sf g]tfx¿ ljhos'df/ uR5bf/, dxGy 7fs'/, hok|sfz u'Ktf, x[bo]z lqkf7Lnufotsf ;xefuL lyP . zflGt k|lqmofsf ljifodf ePsf] 5nkmndf klxnf] k6s ;xefuL dw];L g]tfn] k|wfgdGqLsf] /fhLgfdfnfO{ g} lgsf;sf] ;t{ agfPsf lyP . a}7s s'g} lgisif{df gk'uL 6'ª\luPsf] lyof] . emG8} !@ ah] a}7s ;lsPkl5 vfgf vfP/ k|wfgdGqL kf6L{ s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7sdf efu lng aNv' k|:yfg ug'{ePsf] lyof] . k|foM tf]lsPsf] ;doeGbf s]xL l9nf sfo{qmddf pkl:yt x'g] pxf“ cfOtaf/sf] s]Gb|Lo sld6L a}7sdf eg] tf]lsPs} ;dodf 7Ls ! ah] s]Gb|Lo sfof{nodf k'Ug'ePsf] lyof] .
%M#) ah] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s ;s]/ ;f]em} afn'jf6f/ k'u]kl5 k|wfgdGqL vgfn laxfg} lgwf{/0f ul/Psf] tLg bnsf] a}7sdf a:g'ePsf] lyof] . ^ ah] ;'? ePsf] a}7s ^M$% ah] ;lsPsf] lyof] . a}7sdf k|wfgdGqLn /fhLgfdf lbg nfu]sf] hfgsf/L lbPkl5 ;xdltsf c¿ ljifodf s'/fsfgL ePg . /fi6«klt sfof{nodf ;jf ;ft ah] k|wfgdGqL cfpg] u/L ;do lnOPsf] lyof] .
t/, k|wfgdGqL ;jf cf7 ah] dfq clwsf+z ;Nnfxsf/ / kLPx¿sf ;fy afn'jf6f/af6 /fi6«klt lgjf; k'Ug'ePsf] lyof] . ;~rf]–la;~rf] / /fhgLlts ljifodf s'/fsfgL ePkl5 *M#% ah] pxf“n] /fi6«klt;dIf /fhLgfdf–kq a'emfpg'ePsf] lyof] . To;cl3 ;f]daf/ ;bgaf6} /fhLgfdf lbg] tof/Ldf /xg'ePsf k|wfgdGqLn] cfOtaf/ ;f“em kf6L{sf g]tfx¿nfO{ lgjf;df /fqLef]h lbg] tof/L ug'{ePsf] lyof] . t/, s]Gb|Lo sld6L a}7saf6 kl/l:ylt ablnPkl5 /fqL ef]h klg :yug ul/Psf] ;|f]tn] atfof] .
/fi6«kltnfO{ /fhLgfdf a'emfP/ afn'jf6f/ kms{+bf kf}g] gf} alh;s]sf] lyof] . kmls{Pkl5 pxf“n] lrlsT;s 8f= ch'{g sfsL{nfO{ kmf]gdfkm{t\ cfkm\gf] :jf:Yosf af/]df hfgsf/L u/fpg'ePsf] lyof] . To;kl5, pxf“n] s]xL ;do cfkmGtx¿;“u latfpg'ePsf] lyof] .
cToGt tgfjdf klg zfGt ¿kdf k|:t't x'g ;Sg] k|wfgdGqL vgfnn] @* ut] g} /fhLgfdf lbg] dgl:ylt agfP klg jl/kl/ /x]sf s]xL JolQmn] …clGtd kxn u/f}“Ú eg]/ /f]s]sf] atfOG5 . ;xh} c¿sf] ljZjf; ug]{ / e/ kg]{ k|wfgdGqL vgfnsf] :jefjsf sf/0f pxf“n] o;k6s cfkm\gf] jrgsf] kfngf gu/]sf] eGb} cfnf]rgf v]Kg'k/]sf] 5 .
Ps cfgf a/fa/ aL; xhf/ 3';
sf7df8f}“ . gfkL sfof{no l8NnLahf/ cGtu{sf] a;'Gwf/f zfvfsf k|d'v s[i0fk|;fb ;fksf]6f ;]jfu|fxL;“u b'O{ nfv ?lkof“ 3'; dfu]/ !) lbgb]lv a]kQf ePsf 5g\ .
g]skf -Pdfn]_af6 )%$ ;fnsf] :yfgLo lgjf{rgdf Orª\u'gf/fo0f uflj; cWoIf lgjf{lrt ljgf]b >]i7;“u ;fksf]6fn] hUuf xfn;fljs ug{sf nflu b'O{ nfv ?lkof“ 3'; dfu]sf lyP . t/, >]i7n] s'g} klg xfntdf 3'; glbg] a? ;fksf]6fnfO{ sfnf]df];f] bn]/ hgtfsf dfemdf pEofpg] eg]kl5 pgL ut ;fpg @@ ut]b]lv sfof{no g} uPsf 5}gg\ .
>]i7sf ^ bfh'efO;“u /x]sf] ( /f]kgL hUuf …lkmN8Ú df eg] Ps /f]kgL a9L b]lvPsf] lyof] . ;f] hUuf xfn ;fljs u/fpg pgn] !# ut] lgj]bg lbPsf lyP . xfn ;fljssf nflu tnsf sd{rf/Laf6 ;a} k|lqmof k'¥ofP/ kmfOn ;fksf]6fsf] 6]a'ndf k'u]kl5 pgn] 3'; dfu]/ sfd /f]s]sf] >]i7n] atfP . …;fksf]6f ;/n] k};f glnO{ sfd g} ug'{x'GgÚ eGb} sd{rf/Ln] >]i7nfO{ klg ;“u} lnP/ ;fksf]6fsf] sfo{sIfdf kmfOn k'¥ofPsf lyP . >]i7n] eg]– …t/ >]i7n] pN6} sd{rf/LnfO{ xKsfp“b} d kmfOn cWoog u/]/ lg0f{o u5'{ eg]/ 3/ lnP/ uP .Ú
>]i7 !^ ut] ;fksf]6fnfO{ e]6\g uPsf lyP . t/, ;fksf]6fn] a9]sf] hUufsf] cfgfsf] aL; xhf/sf b/n] @ nfv /sd cfkm"nfO{ lbg'kg]{ atfPsf lyP . pgn] xfn ;fljssf] k|lqmof /f]lsO;s]sf] eGb} k};f glbO{ kmfOn cufl8 ga9\g] atfPsf lyP . hals xfn ;fljs k|lqmof !^ ut]b]lv /f]lsPsf] xf] . >]i7sf] kmfOn eg] !# ut] g} tnsf] k|lqmof k'u]/ ;fksf]6fsf]df k'lu;s]sf] xf] .
;fksf]6fn] k};f dfu]kl5 @$ ut] >]i7 e"ld;'wf/dGqL lxl;nf odLnfO{ e]6\g dGqfno k'u]sf lyP . odLsf :jsLo ;lrj lvdnfn uf}tdn] ;fksf]6fnfO{ kmf]g u/]/ kmfOn gc8\sfpg klg eg]sf lyP . t/, kLP;“u eg] pgn] …tnsf sd{rf/Laf6 kmfOn cfPs} 5}g, To;n] tkfO{+nfO{ unt l/kf]6{ u/]5Ú eGg] hjfkm lbPsf] atfOG5 . @^ ut] >]i7 gfkL ljefu dLgejgdf l/kf]6{ ug{ k'u] . t/, ljefusf dxflgb]{zs /fhf/fd 7s'/Ln] …tkfO{+x¿ hf“8 vfP/ xfd|f sd{rf/Lsf] ab\gfd ug{ vf]Hg] < cfOGbf d]/f] r]Da/df gcfpg'xf]nfÚ eGb} xKsfP/ kmsf{Psf lyP . st}af6 ;xof]u gkfPkl5 >]i7n] @& ut] k|wfgdGqL sfof{nodf ph'/L lbPsf 5g\ . …tkfO{+sf] ph'/L xfdL e"ld;'wf/ k7fp“5f}+, tkfO{+sf] sfd x'G5Ú eg]/ k|wfgdGqL sfof{nosf sd{rf/Ln] cfZjf;g lbPsf] >]i7n] atfP .
sd/]8x¿nfO{ zky
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ sf];L c~rn ;Dks{ sld6Ln] ut zlgaf/ gof“ ;b:onfO{ ;ª\ul7t ;b:otf lbg'sf ;fy} pgLx¿nfO{ k|lzIf0f lbPsf] 5 .
sfo{qmddf Pdfn]sf dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nn] gof“ ;ª\ul7t ;b:ox¿nfO{ zky u/fpg'sf ;fy} k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] . sf];L c~rn ;Dks{ sld6Lsf cWoIf vDa vqLsf] ;efkltTjdf ;DkGg ;f] sfo{qmddf k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o g/]Gb| >]i7, ;Dks{ ljz]if ;dGjo sld6L ;b:o dL/f u'?ª, z]/axfb'/ >]i7, wd{ /fO{nufotn] af]Ng'ePsf] lyof] .
l;ld|ssf]
gof“ x]lnsf]K6/
sf7df8f}“ . ko{6g jif{– @)!! nfO{ yk pknlAwd"ns agfpg eGb} l;ld|s Po/ k|flnn] ebf} % ut]b]lv gof“ x]lnsf]K6/ ;~rfngdf Nofpg] ePsf] 5 . k|mfG;df lgld{t PP; #%) jL # Kn; df]8nsf] gof“ x]lnsf]K6/n] ljz]ifu/L lxdfnL If]qsf ko{6sLo uGtJodf ;]jf eg]{ atfOPsf] 5 .
l;ld|sn] ljut !) jif{b]lv PdcfO{ !& df]8nsf] /]l;og / jLs] !!& jL @ df]8nsf] hfkgL x]lnsf]K6/ ;~rfng ub}{ cfPsf] 5 . ljZjdf Voflt sdfO;s]sf] gof“ df]8nsf] x]lnsf]K6/af6 s}nfz dfg;/f]j/, d'lQmgfy, bfdf]b/ s'08, n'lDagL, kfyLe/f, xn];L, vKt8, a8Ldflnsfnufotsf wfld{s Pjd\ ko{6sLo:yndf ;]jf eg]{ hgfOPsf] 5 .
bIf rfns;lxtsf] of] x]lnsf]K6/n] pRr lxdfnL If]q tyf cGo h'g;'s} 7fp“df k|fs[lts k|sf]kdf tTsfn p4f/ ug]{ l;ld|sdf dxfk|aGws of]u/fh zdf{ s“8]nn] hgfP . ^ l;6 Ifdtfsf] of] x]lnsf]K6/n] !$ ;o lsnf];Ddsf] ef/ af]Sg ;Sg] atfOPsf] 5 . l;ld|sn] ;g\ @)!@ leq c¿ b'O{ j6f x]lnsf]K6/ yKg] klg hgfPsf] 5 .
cfqmd0fsf/L kqmfp k/]gg\
sf7df8f}“ . k]|; rf}tf/L ;ª\v'jf;efsf ;lrj lszf]/ a'9fyf]sLdfly cfqmd0f ug]{ ck/fwLx¿nfO{ cem} kqmfp ul/Psf] 5}g . cGgk"0f{ kf]i6 b}lgssf ;+jfbbftf a'9fyf]sLdfly k]z]j/ cfk/flws ;d"x ljsf; /fO{ / ¿ks /fO{n] laxLaf/ /flt cfqmd0f u/]sf lyP .
kqsf/ a'9fyf]sLdfly ;dfrf/ n]v]s} cfwf/df laxLaf/ /flt Hofgdfg]{ lgotn] cfqmd0f ul/Psf] lyof] . 36gf ePsf] Ps xKtf k'Ug nfUbf klg cfqmd0fsf/L kqmfp kg{ g;s]sf]df k]|; rf}tf/L g]kfnn] uDeL/ cfklQ hgfPsf] 5 .
k|x/Ln] z'qmaf/ ;f“em vf“baf/Lsf] gfDr] hª\unglhs /fO{nfO{ kqmfp u/] klg ck/fwL /fO{ k|x/L hjfg ;'lgn ofbjnfO{ g} 3fOt] agfP/ pDsg ;kmn ePsf] k|x/Lsf] bfaL 5 . cfqmd0fdf uDeL/ 3fOt] ePsf a'9fyf]sLsf] zL3| :jf:Yonfesf] sfdgfsf ;fy} cf}iflw pkrf/df ;xof]u ug{ rf}tf/Ln] clkn u/]sf] 5 .