dfcf]jfbLåf/f tLg} ljsNk c:jLsf/
sf7df8f}“ . dfcf]jfbLn] ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ c¿ bnsf] ljZjf; lhTg klg g;Sg] / c¿ bnnfO{ ljZjf; klg ug{ g;Sg] x'“bf /fli6«o ;xdlt gx'g] ePsf] 5 . dª\unaf/;Dd ePsf bh{gf}“ a}7s, e]63f6 / 5nkmnx¿df dfcf]jfbL ;xdltsf lj?4 plePkl5 /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ u7gsf nflu /fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbjn] cfh;Ddsf nflu lbPsf] ;do;Ldf olQs} ;lsg] ePsf] 5 . ;xdlt lgdf{0fsf nflu g]skf -Pdfn]_ / g]kfnL sfª\u|];n] o; k6s dfcf]jfbLnfO{ lbPsf tLg j6} ljsNk p;n] c:jLsf/ u/]sf] 5 .
o;af6 afa'/fd e§/fO{nfO{ k|wfgdGqLsf nflu cl3 ;f/]sf] dfcf]jfbL st} pg}nfO{ /f]Sgsf nflu olt csd{0o t ePsf] xf]Og eGg] cfzª\sf c¿ bnsf g]tfx¿n] u/]sf 5g\ .
g]tfx¿;“u xltof/;lxt /x]sf n8fs' lkmtf{, ;dfof]hgsf] ;ª\Vof lgwf{/0f, 3/hUuf lkmtf{sf] 3f]if0ff, jfO{;LPnsf] cw{;}Go ;+/rgf lj36g, k'gM:yfkgf Kofs]h / n8fs' k'gMjuL{s/0fsf nflu ;xdt x'gf;fy b'j} bnn] dfcf]jfbLnfO{ g]t[Tj lbg] tof/L u/] klg oL s'g}df klg ;xdt x'g'sf] ;f6f] dfcf]jfbL ax'dtLo v]ndf nfu]sf] 5 .
klxnf] ljsNk M Psn ;/sf/
Pdfn] / sfª\u|];n] dfcf]jfbLn] o; k6s dfcf]jfbLnfO{ Ps dlxgfsf nflu Psn ;/sf/ rnfpg u/]sf] k|:tfjdf klg pm ;xdt b]lvPsf] 5}g . n8fs' lkmtf{, 3/hUuf lkmtf{sf] kf6L{ut lg0f{o, xltof/ x:tfGt/0f / n8fs' k'gMjuL{s/0fsf sfd Ps dlxgfleq ;Sg] u/L dfcf]jfbLnfO{ klxnf] r/0fdf Psn ;/sf/ rnfpg lbg] k|:tfj ub}{ pgLx¿n] cfkm" ljkIfdf a;]/ Ps dlxgf x]g]{ k|:tfj u/]sf 5g\ . …Ps dlxgfdf dfcf]jfbLn] oL sfd u/]g eg] cljZjf; k|:tfjaf6 ;/sf/ kmfN5f}“ eGg] k|:tfj klg v'ndv'nf / clxNo} u/]sf 5f}“Ú– jftf{ k|lqmofdf ;+nUg pRr ;|f]tn] eGof]– …o:tf] bafasf sf/0f dfcf]jfbLn] tL sfdx¿ Ps dlxgfd} ug{ ;Sof] eg] To;af6 gof“ jftfj/0f aG5 / ;/sf/df ;a}sf] ;xeflutf x'G5 .Ú t/, dfcf]jfbLn] o; ljsNkk|lt OR5's gb]lvPsf] pgn] atfP .
bf];|f] ljsNk M rqmLo k|0ffnL
Pdfn] / sfª\u|];n] ;xdtLo ;/sf/nfO{ rqmLo ¿kdf cl3 a9fpgsf nflu klg k|:tfj u/]sf 5g\ . zflGt k|lqmofnfO{ lgisif{df k'¥ofpg] a]nf;Dd sfª\u|]; / To;kl5 dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg] u/L pgLx¿n] u/]sf] k|:tfjdf klg dfcf]jfbL ;xdt ePsf] 5}g . …xfdLn] clxn] tkfO{+x¿nfO{ tTsfn} ;a} sfd ug{ ufx|f] kb{5 eg] sfª\u|];sf] g]t[Tjdf ;/sf/ aGg lbp“, ;do;Ldf tf]s]/ To;kl5 tkfO{+sf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfp“nf eGbf klg pxf“x¿n] dfGg'ePsf] 5}gÚ– Ps g]tfn] atfP– …o;af6 pxf“x¿ /fli6«o ;xdltsf kIfdf pleg'ePsf] 5 eGg]df zª\sf pTkGg ePsf] 5 .Ú
t];|f] ljsNk M Ps dlxgfkl5 g]t[Tj
Pdfn]n] ebf} !$ cl3 g} ;Dej x'“b}g eg] sfdrnfp ;/sf/nfO{ yk !% lbg /xg lbg] / o;aLrdf zflGt k|lqmofsf sfdx¿ ;s]/ g]t[Tj lng klg dfcf]jfbLnfO{ k|:tfj u/]sf] 5 . …xfdLn] o; ljsNkdf pxf“x¿;“u k6s–k6s s'/f u/]sf 5f}“Ú– Pdfn] dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nn] eg]– …a? sfª\u|]; ;sf/fTds b]lvPsf] 5, t/ dfcf]jfbLn] dflg/x]sf] 5}g .Ú
Pdfn] / sfª\u|];n] /fv]sf oL k|:tfjdf dw];L / ;fgf bnx¿ klg ;xdt b]lvPsf 5g\ . ;|f]tsf cg';f/, dfcf]jfbLn] eg] oL s'g} klg k|:tfjdf ?lr b]vfpg'sf] ;f6f] zflGt k|lqmofsf s'g} klg sfd gug]{ t/ ;xh} g]t[Tj kfpg'kg]{ dfq} bfaL ul//x]sf] 5 . …olb To;f] xf] eg] xfdL lxh} pxf“x¿sf] g]t[Tj :jLsf/ ug]{ lyof}“Ú– dxf;lrj kf]v/]nn] eg]– …h] sf/0fn] lxhf] xfdLn] pxf“x¿sf] g]t[Tj :jLsf/ ug{ ;ls“b}g eg]sf lyof}“, tL sf/0fx¿ /x];Dd xfdL pxf“x¿sf] g]t[Tj :jLsf/ ug{ ;Sb}gf}“ .Ú ;Qfsf] j}wflgstf :jLsf/ u/]/ cj}wflgs s'/fx¿sf] Joj:yfkg u/]/ ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ eGbf klg dfcf]jfbLn] gdfGg' a'lemg;Sg' ePsf] pgn] l6Kk0fL u/] .
gf} dlxgfsf] /8fsf]
cfkm"nfO{ dfq} ;+ljwfg;efsf] ;Rrf /Ifs bfaL ub}{ cfPsf] dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;efsf] Dofb yKg] ljifodf gof“ /8fsf] lgsfn]sf] 5 . ut h]7 !$ ut] ;+ljwfg;efsf] bf];|f] k6s Dofb yk ubf{ g} tLg dlxgf clxn] / ;xdlt sfof{Gjogsf cfwf/df tLg dlxgf k'gM Dofb yKg] ;xdlt ePsf] lyof] . t/, dfcf]jfbLn] dª\unaf/ PsfPs To;eGbf t]Aa/ a9L cyf{t\ gf} dlxgf Dofb a9fpg'kg]{ ck|Toflzt k|:tfj NofPkl5 c¿ bnsf g]tfx¿ 5Ss k/] .
pN6} k|ddfly k|xf/
;/sf/n] tLg dlxgf ;+ljwfg ;+zf]wg ug]{ k|:tfj kfl/t ug{ yfNbf dfcf]jfbL dGqLx¿n] dlGqkl/ifb\ a}7s alxisf/ u/]sf 5g\ . pgLx¿n] k|wfgdGqLn] ;xdltljk/Lt k|:tfj NofPsf] cf/f]k nufPsf 5g\ . t/, clxn];Ddsf s'g} klg a}7sdf gf} dlxgf Dofb a9fpg] ;xdlt ePsf] lyPg . dª\unaf/ laxfg k|wfgdGqLlgjf; afn'jf6f/df a;]sf] ;Qf?9 bnx¿sf] a}7sdf klxnf] k6s dfcf]jfbLn] gf} dlxgf Dofb a9fpg] k|:tfj ubf{ pmafx]s c¿ ;a} bnn] To;sf] lj/f]w u/]sf lyP . Pdfn] dxf;lrj kf]v/]nn] …s] cf}lrTosf cfwf/df Ps k6s gf} dlxgfsf nflu Dofb a9fpg] <Ú eGb} Tolta]n} cfklQ hgfPsf lyP eg] c¿ bnsf g]tfx¿n] klg …hgtfn] df5{g\, o:tf] ug'{x'“b}gÚ eg]sf lyP . ;dfkg ug]{ qmddf k|wfgdGqL emngfy vgfnn] …oxf“ ljleGg s'/f cfPsf 5g\, l;+xb/af/df !! ah] a:g] a}7saf6} ;a} s'/fsf] 6'ª\uf] nufp“nfÚ eGb}
lagflgisif{ a}7s 6'ª\UofPsf lyP . To;cl3 ljrf/ /fVg] qmddf dfcf]jfbLsf] gf} dlxgf / c¿sf] tLg dlxgfsf] k|:tfjsf] aLrdf kfb}{ k|wfgdGqLn] 5 dlxgf Dofb yk] s;f] xf]nf eg] klg …c¿n] x'“b}gÚ eg]kl5 Toxf“ s'g} lg0f{o ePsf] lyPg . t/, a}7snuQ} dfcf]jfbLn] dfq xf]Og, k|wfgdGqLsf] jl/kl/ /x]sfx¿n] klg …5 dlxgf Dofb ylkg] eof]Ú eGb} ;dfrf/ k|jflxt u/]sf lyP . …Toxf“ s'g} lg0f{o ePsf] lyPgÚ– Pdfn] g]tf eLd /fjnn] eg]– …k|wfgdGqLn] l;+xbaf/d} a;]/ lgisif{ lgsfnf“}nf eg]/ a}7s :ylut ug'{ePsf] lyof] .Ú
t/, dfcf]jfbLn] eg] afn'jf6f/df 5 dlxgf Dofb a9fpg] ;xdlt ePsf] / k|wfgdGqLn] l;+xbaf/df cfP/ Pdfn] g]tfsf] bafadf To;nfO{ pN6\ofPsf] cf/f]k nufPsf] 5 . …of] ;/f;/ em"6 s'/f xf]Ú– /fjnn] eg]– …d'n'ssf] sfo{sf/L k|d'vn] af]n]sf] s'/fnfO{ o;/L aª\Uofpg' / unt ¿kdf k|rf/ ug'{ b"/fzoo'Qm s'/f xf] .Ú
a}7sd} ;jfn–hjfkm
l;+xb/af/df cfof]lht k|d'v bnx¿sf] a}7sdf dfcf]jfbL cWoIf k'isdn bfxfn lgs} cfqmds ¿kdf k|:t't ePsf lyP . pgn] …;+;f/df b'O{–tLg jif{df sxf“ ;+ljwfg ag]sf] 5 <Ú eGg] k|Zg ub}{ k6s–k6s Dofb yKg'sf] ;f6f] Ps} k6s gf} dlxgf Dofb yKg k|:tfj u/]sf lyP . t/, pgL / dw];L hgclwsf/ kmf]/dsL /]0f' ofbjafx]s c¿ s;}n] klg pQm k|:tfjsf] ;dy{g u/]gg\ . bfxfnsf] syg lyof]– …h;/L klg gf} dlxgf Dofb yKg'kb{5, of] xfd|f] kf6L{sf] lg0f{o xf], o;afx]ssf s'g} s'/f dfGb}gf}“ .Ú k|wfgdGqLsf] bfof“lt/ a;]sf g]skf -Pdfn]_ sf jl/i7 g]tf tyf k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfnsf] k|Zg lyof]– …h]7 !$ df Dofb yKbf s] eg]/ ylkPsf] lyof] < tLdWo] s]–s] sfd eP < cyjf lsg sfd x'g ;s]g < To;sf] hjfkm lbg'kb{5 ls kb}{g <Ú Tolta]nf klg kl5 tLg dlxgf dfq} Dofb yKg] ;xdlt ePsf] :d/0f u/fp“b} g]kfnn] eg]– …clg cfkm\gftkm{af6 ug'{kg]{ s'g} sfd klg gug]{, vfnL Dofb ylk/xg] < ;+;f/s} pbfx/0f lbg] xf] eg] a]nfotdf clxn];Dd /fhtGq 5, oxf“ klg /flvx/g] <Ú k"j{k|wfgdGqL g]kfnn] dfcf]jfbL Odfgbf/ gePs} sf/0f ;d:of cfPsfn] gf} dlxgf Dofb yKb}df ;d:of ;dfwfg gx'g] atfP . pgn] eg]– …tLg dlxgf;Dd Dofb yKg ;lsG5 eGg] xfd|f] kf6L{sf] wf/0ff 5 . JolQmut ¿kdf eGg'x'G5 eg] d t Ps dlxgf dfq Dofb yKg'kb{5 / Ps dlxgfdf ;a} sfd ug{ ;lsG5 eGg] kIfdf 5' . t/, xfd|f] kf6L{n] tLg dlxgfsf] lg0f{o u/]sf] 5 . c¿sf] g]t[Tj ug]{ g]tfx¿ cfkm}“ ;Ldfleq a:g ;Sg'kb{5, cfkm"n] u/]sf k|lta4tf sfof{Gjog ug{ Odfgbf/ x'g'kb{5 . xfdLn] ;do;Ldfleq sfd u/f}“ eGbf pxf“x¿ …xfdLnfO{ cfb]z lbg] <Ú eGg'x'G5 . t/, pxf“x¿nfO{ s'g} ;Demf}tf, lgod / sfg'gn] af“Wb}g . o:tf b;y/L ts{ ug]{ xf] eg] zflGt k|lqmof slxNo} klg ;ls“b}g .Ú
afa'/fdåf/f lj36g k|:tfj
cfkm\gf] gfddf /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ aGg] jftfj/0f w"ldn x'“b} uPkl5 dfcf]jfbL pkfWoIf afa'/fd e§/fO{ dª\unaf/sf] pQm a}7sdf cfkm\gf] k'/fg} z}nLdf k|:t't ePsf lyP . …xfd|f s'/f dfGg] xf]Og eg] ;+ljwfg;ef lj36g u/f}“Ú eGb} pgn] bfxfnåf/f /flvPsf] gf} dlxgfsf] k|:tfjdf hf]8 lbPsf lyP . ;xefuLdWo] nf]stflGqs kmf]/dsf ljhos'df/ uR5bf/n] …lj36g ug}{kb}{g, afa'/fdhL s]xL ug]{ xf]Og eg] kl;{ !$ ut] cfkm}“ lj36g x'G5Ú eg]kl5 pgL r'k nfu]sf lyP .
kNnf] sf]7fdf cs}{ k|:tfj
k|wfgdGqLn] 7"nf] sf]7fdf ;j{bnLo a}7s ul//x]sf a]nf dlGqkl/ifb\sf] a}7sdf ;xefuL x'g cfPsf dfcf]jfbL dGqL eg] dGqLx¿n] vfhf vfg] sf]7fdf al;/x]sf lyP . ToxL af6f] eP/ Pdfn] g]tf eLd /fjn zf}rfno hf“b} ubf{ sfg'gdGqL k|e' zfxn] …leq s] eO/x]sf] 5 <Ú eg]/ ;f]w]sf lyP . /fjnn] …tLg dlxgfsf nflu Dofb yKg] ;xdlt eof]Ú eg]kl5 pgn] hª\lu“b} …d sfg'gdGqL x'“, d}n] gf} dlxgf Dofb yKg] k|:tfj tof/ u/]/ NofPsf] 5', d tLg dlxgfsf] k|:tfj ;+;b\df ln“b} lnGgÚ eg]sf lyP . tLg k6s dGqL eO;s]sf /fjnn] …;/sf/sf tkm{af6 h'g dGqLn] k|:tfj lnP klg x'G5, sfg'gdGqLn] g} lng'kb{5 eGg] 5}g, d'Vo s'/f Soflag]6af6 kfl/t x'g'k¥of]Ú eg]sf lyP .
dlGqkl/ifb\d} unkmQL
dlGqkl/ifb\ a}7sdf dfcf]jfbLsf 6f]nL g]tf gf/fo0fsfhL >]i7n] k|dåf/f /flvPsf] tLg dlxgfsf] ;§f …sDkm6]{an x'G5, gf} dlxgf Dofb a9fcf}“Ú eg]sf lyP . dGqL ePkl5 t];|f] k6s dfq} dlGqkl/ifb\ a}7sdf efu lng kfPsf gf/fo0fsfhLnfO{ dlGqkl/ifb\sf] sfo{ljlwsf af/]df sd hfgsf/L x'g' c:jfefljs ePg . k|foM g/d efiffdf af]Ng] k|d vgfnn] cln ems]{/ …lat]sf] tLg dlxgfdf slt g} sDkm6]{an sfd eof] / <Ú eGb} pgsf] s'/fdf Wofg glbP/ a}7s cl3 a9fPkl5 dfcf]jfbL dGqLx¿ wdfwd p7]/ lx“8]sf lyP .
ax'dtsf] s;/t
sf7df8f}“ . /fli6«o ;xdltsf] rsf]{ jsfnt ug]{ dfcf]jfbLn] ax'dtLo ;/sf/ lgdf{0fsf nflu s;/t tLj| kf/]sf] 5 . cfkm}“ klg ax'dtLo k|wfgdGqL gx'g] 3f]if0ff u/]sf dfcf]jfbL pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{;d]t oxL cleofgdf nfUg'ePsf] 5 .
Pdfn] / sfª\u|];n] zflGt k|lqmofsf af/]df /fv]sf k|:tfjx¿ dfg]/ /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ agfpg'sf] ;f6f] dfcf]jfbLn] dw];L tyf ;fgf bnx¿;“u ldn]/ ax'dtLo ;/sf/ agfP/ pgLx¿nfO{ b]vfOlbg] gLlt clVtof/ u/]sf] 5 . a}7sdf lg/Gt/ ;xefuL Ps g]tfn] eg]– …ToxL cEof;df nfu]sf sf/0f dfcf]jfbLn] xfd|f s'/f ;'lg/x]sf] 5}g .Ú
;|f]tsf cg'';f/, dfcf]jfbLn] ax'dtLo ;/sf/ u7gsf nflu u/]sf] k|of;af6 pT;flxt ePsf] 5 . clxn] ;+;b\df % ;o ($ ;b:o /x]sf]df dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/ u7g ug{sf nflu @ ;o (& ;ef;b\ cfjZos kb{5 . To;dWo] dfcf]jfbL;“u @ ;o #& ;ef;b\ 5g\ . o; cfwf/df dfcf]jfbLnfO{ yk ^) dt cfjZos kb{5 . dw];L df]rf{df /x]sfdWo] dw];L hgclwsf/ kmf]/d -!@ dt_, u0ftflGqs kmf]/d -( dt_, tdnf]kf g]kfn -( dt_, ;b\efjgf kf6L{ -% dt_ / To;}af6 5'l§Psf] ;ª\3Lo ;b\efjgf -$ dt_ u/L #( dt v'n]/} dfcf]jfbLsf kIfdf plePsf 5g\ . sfª\u|]; g]t[Tjsf] kIfdf /x]sf] tdnf]kf -!! dt_ df klg ;d:of b]vf k/]sf] 5 . ;f]daf/ dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn / pkfWoIf afa'/fd e§/fO{n] l7dLl:yt lgjf;d} k'u]/ cWoIf dxGy 7fs'/nfO{ e]6]kl5 Toxf“ klg xnrn
dlRrPsf] 5 . ;xdxfdGqL lht]Gb| ;f]gfnn] dª\unaf/ ;fj{hlgs ¿kd} cfkm"x¿n] dfcf]jfbLnfO{ dtbfg ug]{ atfP . ;|f]tsf cg';f/, sfª\u|];nfO{ dt xfNg'kg]{df kf“r / dfcf]jfbLnfO{ dt xfNg'kg]{df 5 ;ef;b\ ePkl5 cWoIf 7fs'/ kf6L{nfO{ Pstfaf6 hf]ufpg klg dfcf]jfbLsf kIfdf pleg] ;Defjgf /x]sf] 5 .
ptf, dw];sf] ;aeGbf 7"nf] bn nf]stflGqs kmf]/d ljefhgkl5 ag]sf kf6L{ ePsfn] km]l/ ljefhg x'g gkfOg] sfg'gL k|fjwfgsf sf/0f dfq} ljefhg x'gaf6 hf]luPsf] 5 . @& ;ef;b\dWo] ;~ho ;fx, sl/df a]ud / x]d/fh tft]8 kmf]/d;“u ?i6 5g\ eg] dt xfNg] a]nf cfPdf c¿n] klg km\nf]/ qm; ug{ ;Sg] cj:yf 5 . oLafx]s dfn] -% dt_, ;dfhjfbL dfn] -$ dt_, ;+o'Qm -% dt_ ;l/tf lu/L -@ dt_, hgd'lQm -@ dt_, g]kfM -! dt_, ;+3Lo -! dt_ klg dfcf]jfbLs} kIfdf /x]sf 5g\ . oLafx]s :jtGq ;f+;b\ aag l;+x, ljz]Gb| kf;jfg / ;b?n ldof“ xsnfO{ klg cfkm\gf] kIfdf kfg{ dfcf]jfbL nfu]sf] 5 . o; cfwf/df h] u/]/ eP klg cfkm\gf] kIfdf ax'dt h'6fpg dfcf]jfbL ;lqmo ag]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . ljho uR5bf/ / dxGy 7fs'/nfO{ klg cfkm\gf] kIfdf NofP/ ;xh ax'dt h'6fpg] s;/tdf dfcf]jfbL nfu]sf] pRr ;|f]tsf] bfaL 5 .
Ozf/f df}g
blIf0fsf] Ozf/fdf rNg] cf/f]k v]lk/x]sf dw];jfbL bnx¿n] o; k6s st}af6 Ozf/f gkfPsf] atfOPsf] 5 . g]kfnsf] /fhgLltdf xft xfn]sf sf/0f tLj| cfnf]rgf a]xf]g'{k/]kl5 ;ts{ ePsf] p;n] o; k6s s;}sf kIf÷ljkIfdf dw];Lx¿nfO{ nfUg geg]sf] atfOG5 . dfcf]jfbLaf6 cl3 ;fl/Psf afa'/fd e§/fO{ klg cfkm\gf nflu k|lts"n gePsf] lgisif{ lgsfNb} pgL x'g g;s]/ sfª\u|];sf /fdrGb| kf}8]n x'“bf klg k|lts"ntf gx'g] lgisif{;lxt clxn] df}gtf ;f“lwPsf] x'g ;Sg] ljZn]if0f 5 .
ljjfblag} a}7saf6 labf
sf7df8f}“ . …nf} x}, cfhsf] a}7s rflx“ emu8f gu/L ;lsof]Ú– ;f]daf/ a;]sf] g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo sld6L a}7s ;lsP/ ;b:ox¿ h¥ofs–h'?s p7\b} ubf{ pkfWoIf jfdb]j uf}tdn] eGg'eof] . uf}tdn] eg]em}“ cWoIf emngfy vgfnn] k|wfgdGqLaf6 /fhLgfdf lbPkl5 klxnf]k6s a;]sf] of] a}7s ljutsf t'ngfdf ;f}xfb|k"0f{ / d}qL jftfj/0fdf ;DkGg ePsf] lyof] .
dWofx\g !@ ah]lt/ ;'? ePsf] a}7s ;f“em kf}g] kf“r ah] ;lsPsf] lyof] . !^ ut]sf] :yfoL sld6L a}7ssf] lg0f{o / To;sf lj?4 cfPsf s'/fx¿ a}7ssf] Ph]G8f eP klg Totflt/ 5nkmn k|j]z g} ePg . k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbO;s]kl5 gof“ kl/l:ylt ljsl;t ePsf] eGb} gof“ kl/l:yltdf kf6L{n] v]Ng'kg]{ e"ldsfaf/] 5nkmn ePsf] lyof] .
a}7ssf] cf}krfl/s ;'?cft ub}{ dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nn] cWoIf vgfnnfO{ a}7ssf] cWoIftf ug{ cg'/f]w u/]kl5 vgfnn] cfkm"n] /fli6«o ;xdltsf nflu kf“ra'“b] ;xdltcg'¿k /fhLgfdf u/] klg ;xdlt eg] h'6\g g;s]sf] eGb} lrGtf JoQm ug'{ePsf] lyof] . …d}n] /fhLgfdf lbP/ dfu{ k|z:t u/]“, 5 n]gsf] af6f] agfOlbP“ t/ Tof] af6f]df lx“8\g sf]xL tof/ ePgg\Ú– vgfnn] a}7sdf eGg'eof] .
jftf{af/] hfgsf/L
jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnn] jftf{ sld6Lsf ;+of]hssf x}l;otn] zflGt k|lqmof / /fli6«o ;xdltsf ljifodf ljleGg /fhgLlts kIfx¿;“u ePsf] jftf{af/] s]Gb|Lo ;b:ox¿nfO{ hfgsf/L u/fpg'ePsf] lyof] . cfOtaf/ sfª\u]|;;“u zflGt k|lqmofsf ljifodf ePsf] ;xdltaf/] pxf“n] a}7sdf ;lj:tf/ atfpg'ePsf] lyof] . …dfcf]jfbL;“u klg s'/f eO/x]sf] 5, k|:tfj cfPsf] 5}g, dfcf]jfbLx¿ klxn] t ;xdlt ug{ g} dfGb}gg\, aNnaNn df}lvs ;xdlt x'G5, t/ lnlvt ug{ dfGb}gg\, lnlvt u/] klg x:tfIf/ ug{ dfGb}gg\, x:tfIf/ u/] klg sfof{Gjog ug{ dfGb}gg\, sfof{Gjog ug{ tof/ eOxfn] eg] klg Pp6f a'“bf u5{g\, c¿ ub}{gg\Ú– g]kfnsf] egfO lyof] .
dxf;lrj kf]v/]n 5nkmnsf nflu …km\nf]/Ú v'nf u/]kl5 !$ hgf ;b:ox¿n] af]Ng'ePsf] lyof] . af]Ng] ;b:ox¿df /3'hL kGt, of]u]z e§/fO{, k|sfz Hjfnf, efg'eQm 9sfn, /fwf 1jfnL, pld{nf cof{n, d's'Gb Gof}kfg], /fh]Gb| >]i7, huGgfy vltj8f, a]b'/fd e';fn, 7fs'/ u}/], >Lk|;fb ;fx, eLd /fjn / 8f= j+zLw/ ld> x'g'x'GYof] .
cGgf xhf/] aGg] k|:tfj
a}7sdf ;a}eGbf a9L ;do lnP/ d's'Gb Gof}kfg]n] af]Ng'ePsf] lyof] . sf]xL ckl/lrt JolQmn] kmf]g u/]/ cfkm"nfO{ cGgf xhf/] aGg cfu|x u/]sf] k|;ª\u ;'gfp“b} Gof}kfg]n] g]tfx¿nfO{ xhf/]sf] af6f] lx“8\g ;'emfj lbg'ePsf] lyof] . …e|i6frf/lj/f]wL cfGbf]ng u/]/ cGgf xhf/] ef/tdf jfxLjfxL sdfO/x]sf 5g\, tkfO{+ klg cl3 a9\g";\ sd/]8Ú ckl/lrtn] kmf]gdf eg]kl5 d}n] …cfkm" t sDo'lg:6 kl/of], tLg lbgeGbf ef]s} a:g ;lQmg“ s;/L cgzg a:g] < eGg] hjfkm lbP“Ú, Gof}kfg]n] eGg'ePsf] lyof] . …ef/tdf xhf/]nfO{ e]6\g ljkIfL bnsf g]tfx¿sf] 3'O“rf] nfu]sf] nfu]s} 5, awfO{ lbPsf lbPs} 5g\, tkfO{+x¿ klg To:tf] cfGbf]ngsf] cu'jfO ug"{;\ t, tkfO{+sf] 3/d} ;a} g]tf wfpg yfN5g\Ú– Gof}kfg]n] cufl8 d~rdf cf;Lg zLif{ g]tfx¿nfO{ cf}“Nofp“b} eGg'eof] . xhf/]sf] k|;ª\u ;lsPkl5 o'ykmf];{sf ultljlwaf/] af]Ng'ePsf Gof}kfg]n] kf6L{leq c/fhstf / u'08fubL{sf] ;+:s[lt df}nfPsf] eGb} cfkm};“u o'ykmf];{sf gfddf rGbf dfluPsf] atfpg'ePsf] lyof] . …;'/Iffsf b[li6n] klg d gfd elGbg“, t/ eQmk'/ o'ykmf];{sf] If]qLo cWoIf x'“ eGb} dnfO{ kmf]g u/]/ dfl;s !) xhf/ lbg'kg]{ dfu u/]sf] 5×Ú– Gof}kfg]n] eGg'eof]– …d}n] d]/f] dfl;s sdfO g} tkfO{+n] dfu u/] hlt 5}g d s;/L lbp“m eg]kl5, d kl5 kmf]g u5'{ eg]/ /flvlbof], t/ kl5 kmf]g u/]sf] 5}g .
o;/L c/fhstf a9]kl5 kf6L{ s;/L rN5 < g]tf s;/L ;'/lIft x'G5g\ <Ú– g]t[Tj;“u Gof}kfg]n] k|Zg ug'{ePsf] lyof] .
;ef;b\sf] vf]hL
Tolt dfq xf]Og, kf6L{s} ;ef;b\ klg rGbf p7fpg] cleofgdf nfu]sf] klg a}7sdf Gof}kfg]n] v'nf;f ug'{ePsf] lyof] . …xfd|} kf6L{sf ;ef;b\ ca clGtd ;do t xf] lg eGb} ljleGg gfddf k};f p7fp“b} lx“8]sL l5g\Ú– Gof}kfg]n] o;f] eg]kl5 ;b:ox¿n] Ps cfk;df …sf] xf]lng\, tL dlxnf ;ef;b\Ú eGg] sf}t'xntf d]6\g] k|of; u/]sf lyP . t/, Gof}kfg]n] tL ;ef;b\sf] gfd atfpg grfx]kl5 ;b:ox¿n] cf–cfkm}“df ;f]wvf]h u/]/ kQf] eg] kfPsf lyP .
;ft hgf ;b:o jQmfkl5 af]Ng'ePsf Gof}kfg]n] cfkm"eGbf cufl8 af]Ng] k|sfz Hjfnfsf cleJolQmk|lt cfklQ hgfpg'ePsf] lyof] . t];|f] /f]nqmddf af]Ng'ePsf Hjfnfn] ca kf6L{ ax'dtLo ;/sf/df hfg gx'g] / dt klg xfNg' gx'g] wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] . hals ;+;b\sf] ;+zf]lwt lgodfjnLn] o;cl3 g} dt xfNg gkfOg] Joj:yf vf/]h ul/;s]sf] 5 . …cfkm" k|wfgdGqL aGg c¿sf] dt dfUg] clg c¿nfO{ dt g} xfNg' x'Gg eGg' cg}lts s'/f xf]Ú– Gof}kfg]sf] hjfkm lyof] .
gf/f km]g{ k|:tfj
/3'hL kGtn] /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/sf] /6 5f8]/ zflGt / ;+ljwfgsf nflu /fli6«o ;xdltsf] gf/f nufpg'kg]{ atfpg'ePsf] lyof] . of]u]z e§/fO{n] s]xL ;do;Dd dfcf]jfbLnfO{ dfq ;/sf/ rnfpg lbP/ x]g'{kg]{ / To;kl5 ;dy{g lkmtf{ lng] ls cfkm" klg ;/sf/df hfg] eGg] lg0f{o lng'kg]{ atfpg'ePsf] lyof] eg] 7fs'/ u}/]n] o'ykmf];{sf gfddf ePsf 36gfk|lt cfklQ hgfpg'ePsf] lyof] . /fwf 1jfnL, pld{nf cof{n / /fh]Gb| >]i7n] ca kf6L{ ax'dtLo ;/sf/df hfg} gx'g] wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] . efg'eQm 9sfnn] cWoIfn] kf6L{ / ;/sf/ /fd|f];“u ;~rfng ug{ g;Sg'ePsf] cf}“Nofp“b} …6fpsfdf /x]sfdf s'/f ldNb}g, clg xfdLnfO{ 8flsG5, xfdLnfO{ ;fIfL /fv]/ km]l/ 6fpsfx¿ g} uf“8 sf]/fsf]/ ug'{x'G5 / To;nfO{ yftL /fv]/ a}7s 6'ª\UofOG5, oxL xf], a}7s ;~rfngsf] ljlw <Ú eGg'ePsf] lyof] . huGgfy vltj8fn] …xfd|f] t ljZjf; u'dfO;Sg'eof], c¿sf] s;/L lng ;Sg'x'G5 eGb}Ú g]t[Tjk|lt Joª\Uo k|xf/ ug'{ePsf] lyof] . pxf“ af]ln;s]kl5 dxf;lrj kf]v/]nn] …nf} a}7s 6'ª\Uofp“Ú dfq s] eGg'ePsf] lyof] a]b'/fd e';fnn] p7]/ lg0f{o u/]/ dfq 6'ª\Uofpg'k5{ eg]kl5 a}7s /f]lsPsf] lyof] . …lg0f{o nfdf] n]lv/xg' kb}{g, cf7f}“ a}7ssf] lg0f{osf cfwf/df …zflGt / ;+ljwfgsf nflu clwstd k|of; ug]{Ú dfq eg] x'G5Ú– e';fnsf s'/f ;'g]kl5 cWoIf vgfnn] …lnlvt lbg";\Ú eGg'ePsf] lyof] . To;kl5 e';fnn] n]v]/ lbg'ePsf] lyof] .
kf];fssf] lrGtf
a}7s ;lsg}nfUbf >Lk|;fb ;fxn] ;jf]{Rr cbfntn] /fli6«o kf];fs bf}/f–;'?jfn / 6f]kL x'g]af/] u/]sf] lg0f{ok|lt cfklQ hgfpg'ePsf] lyof] . Tof] lg0f{o tTsfnLg u[xdGqL eLd /fjnsf] k|:tfjdf dlGqkl/ifb\n] ul/;s]sf] /x]5 eGb} ;fxn] cfnf]rgf ug'{ePsf] lyof] . …d}n] k|:tfj u/]sf] x'“, cf}krfl/s kf];fs rflxG5, s]nfO{ dfGg] eGg] s'/f eof], To;cl3 h]nfO{ dflg“b} cfPsf] lyof], To;}nfO{ d}n] k|:tfj u/]sf] x'“Ú– ;fx af]ln;s]kl5 /fjnn] k|:6Ls/0f lbg'ePsf] lyof] .
cGTodf, cWoIf vgfnn] …d}n] ;a} ;fyLsf s'/f ;'g]“, ;a}sf s'/f 7Ls} 5g\, kl5 cfjZos k/] :yfoL jf kf]ln6Ao'/f] a;f}“nf, clxn] a]b'hLsf] lnvtnfO{ lg0f{osf] ¿k lbpm“Ú eGb} a}7s ;dfkgsf] 3f]if0ff ug'{ePsf] lyof] .
kf“r lg0f{o
kf“r j6f lg0f{o ub}{ a}7s ;lsPsf] lyof] . klxnf] s]Gb|Lo sld6Lsf] cf7f}“ a}7sn] u/]sf] lg0f{osf cfwf/df ljleGg /fhgLlts bn;“u jftf{ u/L zflGt / ;+ljwfgsf nflu /fli6«o ;xdlt sfod ug{ kf6L{sf] tkm{af6 clwstd hf]8 lbg] . bf];|f], tTsfn s'g} cfjZos lg0f{o lng'kg]{ ePdf :yfoL sld6L, kf]ln6Ao'/f] / cfjZos k/] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s a:g ;Sg] . t];|f], s]Gb|Lo sld6Lsf] P3f/f}“ a}7s ebf} @^ ut] a:g] . rf}yf], ebf} #) ut] ug]{ elgPsf] /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf] a}7s ljleGg sf/0fn] ;Dej gePsfn] sflQs @@, @# / @$ ut] ug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] .
To:t}, a}7sn] df]/ªnufotsf s]xL 7fp“df o'ykmf];{sf gfddf ePsf 36gfnfO{ lnP/ cfPsf ljifo 5fglag u/L k|ltj]bg k|:t't ug]{ lhDd]jf/L pkfWoIf czf]s /fO{nfO{ lbPsf] lyof] .
kz'kltsf] wg wdfwd knfog
sf7df8f}“ . g]kfnsf yf]/} wgL gful/sdWo] ulgg] /fli6«o k|hftGq kf6L{sf cWoIf kz'kltzdz]/ /f0ffn] cfwf jif{sf aLrdf hDdf u/]sf] emG8} 8]9 ca{ ?lkof“ s] ub}{ 5g\ eGg] rf;f] a9]sf] 5 . g]kfnL gful/sn] g]kfnaf6 aflx/ Tolt 7"nf] /sd lng gkfpg] sfg'gL aGb]h eP klg /f0ffn] ef/ttkm{ k7fPsf] x'g ;Sg] cg'dfg ul/Psf] 5 .
o;} ;ftf /f0ffn] cfkm\gf] Psn :jfldTjdf ePsf] g]kfn Uof; k|fln a]Rg nfu]kl5 yk cfzª\sf pTkGg ePsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, pgn] o;} ;ftf dfq} &% s/f]8 ?lkof“df pQm pBf]u a]Rgsf nflu x]6f}“8fsf s'v'/f kmd{ Joj;foL u'0frGb| lji6 / cfgGb aul/of;lxt tLg hgfsf] sDkgL;“u a}gf u/]sf 5g\ . !) k|ltztsf lx;fan] ;f9] ;ft s/f]8 /sd a'lem;s]sf /f0ffn] yk /sd Ps dlxgfleq kfp“b} 5g\ .
o;cl3 /f0ffn] dxf/fhuGhl:yt xfplhª ;~rfng ug{ vf]h]sf] hUuf klg a]r]sf lyP . To;sf ;fy}, cgfdgu/l:yt ;u/dfyf 6]lnlehgsf] 5]pdf /x]sf] hUuf klg pgn] oxL aLrdf a]r]sf 5g\ . tL b'j} hUufaf6 pgn] ^) s/f]8
gub k|fKt u/]sf] ;|f]tsf] egfO 5 . t/, /fi6« a}ª\s ;|f]tsf cg';f/, /f0ff jf pgsf kl/jf/sf gfddf g]kfnsf s'g} klg a}ª\sdf olt w]/} /sd 5}g . To;f] eP pQm /sd sxf“ uof] t < a'waf/;“u ;|f]tn] eGof]– …pQm /sd u}/sfg'gL af6f]af6 ef/ttkm{ uPsf] x'g ;S5 .Ú ef/t Ujflno/sf] k'/fgf] /fh3/fgfdf ;;'/fnL ePsf /f0ffnfO{ lax] / To;kl5 u/L Nofpg ;Sg] hlt ;DklQ k|fKt ePsf] ;'lg“b} cfPsf] lyof] . t/, kl5Nnf] lbgdf eg] /f0ffsL 5f]/L b]jofgL;d]t pt} a:g] / >LdtLsf] OR5f klg pQ/f4{df ef/tlt/} a:g] /x]sf sf/0f olt 7"nf] /sd knfog ePsf] / yk /sd klg knfog x'g] ;Defjgf /x]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 .
/fhgLltk|lt ljt[i0ff †
clGtd /f0ff k|wfgdGqL df]xgzdz]/sf gflt, hlGd“b}sf hg]{n ljhozdz]/sf 5f]/f / nfdf] ;dob]lv /fhgLltdf ;lqmo kz'kltdf cflv/ o:tf] ;f]r s;/L ljsf; eof] t < ;|f]tsf cg';f/, cfkm\gf] /fhgLltaf6 pgL clxn] ;fx|} lg/fz ag]sf 5g\ . cfGbf]ngsf a]nf g pgL u0ftGqjfbL aGg ;s] g To;kl5 sdn yfkfem}“ /fhfjfbL g} /lx/xg ;s] . ;d:of s:tf] 5 eg] u0ftGqjfbLn] pgnfO{ u0ftGqjfbL dfGb}gg\ eg] /fhfjfbLn] klg …s'nb|f]xLÚ sf ¿kdf Jojxf/ ub{5g\ . k~rfotsfnb]lv l;Gw'kfNrf]saf6 nuftf/ r'gfj lhTb} cfPsf /f0ffn] ut ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf To;af6 klg xft w'g'k¥of] . pgnfO{ wg sdfpg' 5}g, k6s–k6s dGqL eO;s]sf 5g\ . hlt jif{ /fhgLlt u/] klg ca pgL k|wfgdGqL x'g] s'g} ;Defjgf 5}g . kf6L{sf] cfsf/ nuftf/ v'lDr/x]sf] 5 . …o;af6 /f0ffdf ljt[i0ff hfu]sf] 5Ú– /fk|kfsf Ps g]tfn] a'waf/;“u eg]– …/fhgLltk|lt Tolt w]/} OR5f af“sL g/x]sf sf/0f g} pxf“n] /fli6«o hgzlQm kf6L{;“usf] PstfnfO{ klg Tolt dxŒj lbg'ePsf] 5}g / aLr}df cnkq k/]sf] 5 .Ú
t/, /fk|kfsf dxfdGqL tyf /f0ffsf ljZjf;kfq bLks af]x/fn] eg] To:tf] ;Defjgf g/x]sf] bfaL u/] . pgn] eg]– …xfplhªsf] hUuf / ;u/dfyf 6]lnlehgsf] 5]psf] hUuf a]r]sf] s'/f ;f“rf] xf] . Jofkf/df o:tf] eO/xG5 . t/, g]kfn Uof; h:tf pBf]u klg a]r]/ pxf“ knfog x'g nfu]sf] eGg] s'/f ;f“rf] xf]Og .Ú cfkm" /fhgLlts ¿kdf /f0ff;“u} /x]sf sf/0f pgsf] cj:yfsf af/]df hfgsf/L x'g] klg af]x/fn] atfP‑ . pgsf] egfO 5– …/fhgLltdf olt ;lqmo dfG5] s;/L knfog x'G5 <Ú o; ;DaGwdf a'em\g vf]Hbf /f0ff;“u eg] ;Dks{ x'g ;s]g .
b]jåf/f b]pjfsf] k|:tfj
sf7df8f}“ . PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_sf] ut z'qmaf/ k]l/;8f“8fdf a;]sf] :yfoL ;ldlt a}7sdf b]j u'?ªn] g]kfnL sfª\u]|;sf pDd]bjf/ z]/axfb'/sf] k|z+;f yfn]kl5 s]xLa]/ b'O{ kIfaLr egfeg ePsf] 5 .
dfcf]jfbL ;|f]tsf cg';f/, a}7sdf ut dlxgf a;]sf] s]Gb|Lo sld6L a}7sn] ;j{;Ddt ¿kdf pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{nfO{ k|wfgdGqL agfO;s]sfn] s;/L ;xdlt h'6fpg] eGg] ljifodf 5nkmn ePsf] lyof] . t/, PsfPs u'?ªn] …o; k6s sfª\u]|;sf pDd]bjf/ b]pjfnfO{ ;3fpg'k5{Ú eGg] gof“ / kf6L{ lg0f{oljk/Ltsf] k|:tfj NofPsf lyP . …e§/fO{hLsf] gfddf ;xdlt x'g} ;Sb}g, Totflt/ k|of; ug'{ eg]sf] ;do v]/ kmfNg' dfq} xf], a? b]pjfn] !) xhf/ n8fs' ;dfof]hg ul/lbG5g\, pg}nfO{ ;xof]u u/]/ hfg'k5{Ú, a}7sdf u'?ªn] u/]sf] k|:tfj p4[t ub}{ ;|f]tn] eGof]– …afa'/fdhL g} k|wfgdGqL eP klg b]pjfaf6 hlt kmfObf lng sl7g x'G5 .Ú u'?ªsf] k|:tfjnfO{ ;lrj ;LkL uh'/]nn] af]n]/} ;dy{g u/]sf] / g]qljqmd rGbn] df}g ¿kdf ;dy{g hgfPsf] ;|f]tn] atfof] . u'?ª / uh'/]nsf s'/f ;'lg;s]kl5 jif{dfg k'g clns cfqmfds ¿kdf k|:t't ePsf lyP . …kf6L{n] e§/fO{hLsf gfddf lg0f{o ul/;s]sf]
5, pxf“s} g]t[Tjdf /fli6«o ;xdlt aGg] ;Defjgf klg alnof] 5, clxn] b]pjfnfO{ ;3fpg] s'/f ug'{ eg]sf] km]l/ kf6L{leqsf] Pstf tf]8\g] k|of; xf]Ú– cgGtn] o;f] eg]kl5 To;df cWoIf k'iksdn bfxfnn] klg ;dy{g hgfPsf lyP .
cGTodf …To:tf] xf] eg] ax'dtLo ;/sf/sf] pDd]bjf/ klg pxf“nfO{ g} agfpg'k5{Ú eGg] u'?ªnufotsf g]tfn] k|:tfj u/]kl5 To;}cg'¿ksf] lg0f{o ePsf] ;|f]tn] atfof] . To;kl5 e§/fO{n] cfkm" ax'dtsf] k|wfgdGqL gaGg] atfp“b} cfPsf lyP .
j}B ;d"xdf lr/f
kf6L{leq alnof] ;fª\u7lgs ks8 /x]sf] elgg] j}B ;d"xdf lr/f k/]sf] dfcf]jfbL ;|f]tsf] bfaL 5 . n8fs' ;dfof]hgsf] ljifodf j}Bsf] rGb, u'?ª tyf uh'/]n;“u dte]b a9]kl5 ;DaGw lalu|Psf] atfOG5 . ;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf j}B kl5Nnf] ;dodf nlrnf] 9ª\un] k|:t't x'g yfn]sf] eGb} tLg} hgfn] cfklQ k|s6 ug{ yfn]sf] ;|f]tn] atfof] . e§/fO{nfO{ k|wfgdGqLsf] pDd]bjf/ agfpg j}Bn] u/]sf] ;dy{gk|lt g} oL tLg g]tfn] leqleq} c;Gt'li6 kf]Vg] u/]sf] atfOG5 . clxn] j}Bsf k5fl8 v8\uaxfb'/ ljZjsdf{, OGb|df]xg l;Ub]n, clgn lj/xLnufotsf] ;fy /x] klg 7"nf] kª\lQm eg] pgLk|lt c;Gt'i6 /x]sf] a'lemPsf] 5 .
t]x|lbg] dGqLsf cg]s rlt{snf
sf7df8f}“ . k|wfgdGqL emngfy vgfnn] ;fpg !^ ut] zky u/fPsf dfcf]jfbLsf gf} / dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf Ps dGqLn] 5f]6} ;dodf klg s]xL rlt{snf k|bz{g u/]sf 5g\ . ;fpg @( ut] k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbPkl5 hDdf !# lbgsf nflu dGqL ePsf oL dGqLn] /fhgLlts ¿kdf dxŒjk"0f{ lg0f{o ug{ g;s] klg cfkm\gf dGqfnoaf6 ldNg];Ddsf sfd u/L cfly{s rnv]n ug{ eg] af“sL /fv]gg\ .
o;df klxnf] gDa/df k/]sf 5g\– u[xdGqL ag]sf gf/fo0fsfhL >]i7 . pgn] cfkm\g} elthf jL/]Gb|afa' >]i7nfO{ a9L sdfO x'g] dWodf~rn If]qsf] k|d'v agfpg 8LcfO{hL ;?jfsf] k|:tfj dlGqkl/ifb\af6 kfl/t u/fP . zky u|x0fnuQ} If]qLo ;'/Iff e]nfdf efif0f ub}{ lx“8]sf dGqL >]i7n] …;'/Iff :k];n 6f:s kmf];{Ú u7g, k|x/L sfof{nodf …x]Ny 8]:sÚ :yfkgf, …df]afOn r]s kf]:6Ú :yfkgfnufotsf s]xL lg0f{o u/fPsf 5g\ . k|rf/df /dfpg] >]i7n] nf]slk|otfsf nflu To:tf lg0f{o u/] klg s'g} ;sf/fTds ;Gb]z lbg eg] ;s]sf 5}gg\ .
cfk"lt{dGqL ljho ofbjn] g]kfn cfon lgudsf sfo{sf/L lgb]{zs lbuDa/ emfnfO{ dlGqkl/ifb\af6 lg0f{o u/fP/ avf{:t u/]sf 5g\ . kf6L{ ;~rfngsf nflu /sdsf] cfjZostf k/]sf] eGb} gof“ lgo'lQmaf6 /sdsf] hf]xf] ug{ dGqL ofbjn] lgb]{zs emfnfO{ x6fPsf] atfOPsf] 5 . emfsf] bf];|f] sfo{sfnsf] @) lbg dfq cjlw af“sL /x“bf dGqL ofbjn] olt;Dd
klg klv{g ;s]gg\ . emfsf] oxL ebf} !* ut] sfo{sfn ;ls“b} lyof] . cfkm"nfO{ Ps jrg g;f]wL kbd'Qm u/]sf] eGb} emfn] c;Gt'li6 hgfPsf 5g\ . cfkm"n] nfdf] ;do sfd u/]sf] ;+:yfdf s]xL ;'wf/ u/]sf] eGb} pgn] /fhLgfdf dfu]sf] eP klg lbg] dgl:yltdf /x]sf] cj:yfdf cs:dft emfsf] avf{:tL;“u} ;f] kbsf nflu ljleGg JolQmx¿af6 bf}8w'k / cfly{s rnv]n;d]t ;'? ePsf] 5 . t/, lgudsf] sfo{sf/L lgb]{zs kb v'nf k|lt:kwf{af6 kf/bzL{ 9ª\un] of]Uo tyf ;Ifd JolQmsf] 5gf]6 / lglZrt cjlw ls6fg u/L kbk"lt{ ug{ clVtof/n] Wofgfsif{0f u/fPkl5 clxn] dGqL ofbj cndndf k/]sf 5g\ . cfof]usf] oxL ebf} ! ut]sf] a}7sn] k|lt:kwf{af6 dfq lguddf sfo{sf/L lgb]{zs k"lt{ ug]{ Joj:yf ldnfpg d'Vo ;lrj, jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqfnosf ;lrj tyf cfon lgudsf] ;~rfns ;ldltnfO{ n]vL k7fpg] lg0f{o u/]sf] 5 .
ptf, zflGtdGqL kDkmf e';fnn] dGqL lgo'lQm ePs} lbgb]lv dGqfnodf gf}6ª\sL b]vfpg yfn]sL x'g\ . dGqL e';fnn] :yfgLo zflGt ;ldltdf dfcf]jfbL sfo{stf{ etL{ ug{ ljut nfdf] ;dob]lv sfo{/t sfof{no ;lrjx¿sf] s/f/ cjlw yk gu/L gof“ etL{sf nflu lj1fkg k|sflzt ug{ nufPsL 5g\ . nfdf] ;dob]lv sfo{/t sfof{no ;lrj Pjd\ sd{rf/Lsf] s/f/ Dofb :jtM yk ug'{kg]{df ablgotk"0f{ 9ª\un] gof“ lj1fkg u/]kl5 sfo{/t sd{rf/Lx¿ cfGbf]ngdf plqPsf 5g\ . o;}u/L, pgn] slyt ljb|f]xLx?;“u jftf{ ug]{ eGb} dGqfnosf] sf]ifaf6 nfvf}“ ?lkof“ vr{ u/]sL 5g\ . To;sf nflu dfcf]jfbLs} sfo{stf{nfO{ ;"qsf gfddf k};f af“l8/x]sf] dGqfno ;|f]tn] hfgsf/L lbPsf] 5 . o;}u/L, pgn] åGåkLl8tsf] nut ;ª\sng ug{ ul7t sfo{bnsf] ;d]t Dofb yKg cfgfsfgL ul//x]sL 5g\ . k'/fgf] ;/sf/n] ;f]xL sfo{bnsf] Dofb gyk]sf]df dfcf]jfbLsf] ax'dt k'¥ofP/ gof“ sfo{bn agfpg pgn] Dofb yKg OGsf/ u/]sf] atfOG5 .
o;}u/L !# lbgsL o'jf tyf v]ns'bdGqL cf]g;/L 3tL{n] klg cfkm\gf >Ldfg\ jif{dfg k'gåf/f ;+/lIft %) hgfeGbf a9L jfO{;LPnsf sfo{stf{nfO{ v]ns'b kl/ifb\df hflu/ v'jfpg] of]hgf cl3 a9fPsL 5g\ . pgn] To;sf nflu clGtd tof/L ul//x]sf] yfxf kfP/ v]ns'b kl/ifb\df cfGbf]ng;d]t ;'? eO;s]sf] 5 .
sfdrnfp :jf:YodGqL nf]s]Gb| lji6n] ufOhfqf ;ls“b} ubf{ ljleGg ufOhfqf b]vfO/x]sf 5g\ . pgL slxn] b]zbf}8fxfsf gfddf ;/sf/L /sd vr]{/ e|d0fdf lgl:sG5g\ eg] slxn] c:ktfn lg/LIf0fsf gfddf k|rf/–k|;f/sf] hf]xf] ;lxt c:ktfn k'U5g\ . p;f] t pmhf{dGqL uf]s0f{ lji6n] klg lbglbg} h;f] kqsf/ ;Dd]ng ug{ 5f]8]sf 5}gg\ . dfcf]jfbL dGqLsf] l;sf] ub}{ hf“bfhf“b} l;“rfOdGqL /3'jL/ dxf;]7n] b'O{ j6f cfof]hgfsf k|d'v ;?jf u/]sf 5g\ .
;?jf ug{ dfq} dGqL †
!# lbg u[xdGqL x'g] df}sf kfPsf dfcf]jfbLsf pkfWoIf gf/fo0fsfhL >]i7nfO{ pgs} dGqfnosf sd{rf/Lx¿n] …sd{rf/L ;?jf dGqLÚ eg]/ p8fpg] u/]sf 5g\ . Oltxf;d} 5f]6f] cjlw dGqL ePsf pgn] k|x/L gfoa dxflg/LIfs x'“b} u[x dGqfnosf zfvf clws[t;Ddsf] ;?jf ug{ EofPsf 5g\ . sfdrnfp cj:yfdf /x“bf;d]t pgn] zfvf clws[tsf] ;?jf ug{ g5f]8]kl5 To;sf k5fl8sf] sf/0fsf af/]df sd{rf/Lsf aLrdf vf;v'; rn]sf] 5 . u[xsf Ps clwsf/Ln] a'waf/l;t eg]– …pxf“ t ;?jf ug]{ dfq} dGqL ePsf] /] †Ú
dfcf]jfbLn] g]t[Tj ;Dxfn]nuQ} s]xL ;x;lrj / pk;lrjx¿sf] lgodljk/Lt ;?jf u/]sf] lyof] . ;f] ;]nfpg gkfp“b} k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbPs} ef]lnkN6 pgn] zfvf clws[tsf] ;?jf u/]sf 5g\ .
;lrj nLnfdl0f kf}8]nn] agfPsf] dfkb08ljk/Lt zfvf clws[tsf] ;?jf ul/P klg pgn] s]xL ug{ ;s]gg\ . ;f] dfkb08df cWofudg / lhNnf k|zf;g sfof{no sf7df8f}“df sfd ul/;s]sf sd{rf/LnfO{ km]l/ ltg} 7fp“df k7fpg gx'g] pNn]v 5 . t/, dfcf]jfbL ;dly{t sd{rf/L ;ª\u7gsf ;b:onfO{ 5fgL5fgL cWofudg v6fOPsf] 5 . cWofudgdf bf]xf]l/P/ hfg] ;f}efUozfnL zfvf clws[tx¿df /fdk|;fb sf]O/fnf, ef]h/fh e§/fO{, huGgfy zdf{, emljZj/ /]UdL, jL/axfb'/ zfxL, df]xgaxfb'/ lh;L, lht]Gb|s'df/ ofbj, /ljGb| rf}w/L, lbnLkk|;fb nfld5fg], p4jk|;fb kg]?, df]xg cs]nf, lzj nD;fn / r]tgfy a/fn 5g\ . k|foM pgLx¿ dfcf]jfbL ;dly{t sd{rf/L x'g\ . s]xL eg] Pdfn] / sfª\u]|;sf Toxf“sf cu'jfx¿ klg 5g\ . tL ;ª\u7gaf6 x'g] lj/f]wnfO{ dWohg/ ub}{ cfsif{s 7fp“df ;?jf ul/Psf] atfOG5 .
To:t}, ;?jf x'g]x¿df s'df/ kf]v/]n, >j0fs'df/ kf]v/]n, kbdnfn nfld5fg], tLy{axfb'/ clwsf/L, tf/fk|;fb l3ld/], 6Lsf/fd cfrfo{, ;"o{axfb'/ ofbj, njxl/ cfrfo{, j+zL cfrfo{, xl/k|;fb cof{n, s[i0faxfb'/ zfxL, z/bs'df/ kf]v/]n, ljho/fh kf}8]n, tLy{/fh k/fh'nL, j]blglw vgfn, nIdL k/fh'nL, pboaxfb'/ l;+x, ;'/]Gb|/fh kf}8]n, g/axfb'/ v8\sf, afa'/fd nfld5fg], o1axfb'/ a'9f, z]ifgf/fo0f kf}8]n, s]zj/fh lqkf7L, ljZjk|sfz Gof}kfg], /fdaxfb'/ g]kfnL, k|sfzk|;fb kf}8]n, kLtfDa/ clwsf/L, u'0f/fh kf]v/]n, >Lgfy kf}8]n / rf]d]Gb| Gof}kfg] 5g\ . pgLx¿nfO{ ljleGg lhNnf k|zf;g / Onfsf k|zf;gdf sfhdf ;?jf ul/Psf] 5 .
;'zLn;“u /fdrGb| 9'Ss
sf7df8f}“ . /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ gaGbf d'n'sn] lgsf; kfPsf] 5}g g}, To;n] g]kfnL sfª\u]|;leqsf] lsrnf] klg a9fp“b} nu]sf] 5 . k|wfgdGqLsf cfsfª\IfL b'O{ g]tfaLrsf] emu8f Ps xKtf glaTb} k'gM alNemPkl5 ;efklt ;'zLn sf]O/fnf cK7\of/f]df kg'{ePsf] 5 .
emu8f bf]xf]l/g'sf] Pp6} sf/0f xf]– /fli6«o ;xdlt gh'6\g' . o;cl3 k|wfgdGqL lgjf{rgdf ;qk6s k/flht /fdrGb| kf}8]nnfO{ ;+;bLo bns} g]tfaf6 x6fP/ eP klg cfkm" k|wfgdGqL aGg sl:;Pkl5 ut xKtf a;]sf] s]Gb|Lo ;ldlt a}7sn] /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ aGg]
;t{df z]/axfb'/ b]pjfnfO{ pDd]bjf/ agfPsf] lyof] . ax'dxtLo ;/sf/ aGg] cj:yfdf sf] pDd]bjf/ x'g] eGg] ljifodf a}7sdf 5nkmn g} ePsf] lyPg . a?, ;efklt sf]O/fnfn] …ca pDd]bjf/s} ljifodf km]l/ a}7s gaf]nfpg]Ú eGb} Tof] cj:yfdf :jljj]sLo clwsf/ ug]{ hgfp lbPsf lyP, h;df b]pjfn] klg ;dy{g hgfPsf lyP .
/fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ lgdf{0fsf nflu /fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbjn] lbPsf] ;dofjlw cfh ;ls“b} 5, t/ ;xdlt h'6\g] s'g} 5gs gb]v]kl5 kf6L{leq efjL /0fgLlt s] agfpg] eGb} b]pjfn] cfkm"lgs6 s]Gb|Lo ;b:ox¿;“u 5nkmn rnfO;s]sf 5g\ . s'g} klg xfntdf kf}8]nnfO{ k|wfgdGqLsf ¿kdf :jLsf/ gug]{ lgrf]8df k'u]sf] b]pjf kIfn] cfkm\gf gfddf ;xdlt gh'6\g] dfcf]jfbL pDd]bjf/nfO{ g} ;dy{g ug]{ /0fgLlt agfPsf] b]pjflgs6 ;|f]tn] atfof] . ;|f]tn] eGof]– …b]pjfhL ax'dtsf] pDd]bjf/ s'g} xfntdf aGg' x'Gg, o;sf] cy{ ax'dtsf] pDd]bjf/ kf}8]nnfO{ cl3 ;fg]{ eGg] xf]Og .Ú
t/, cfh ;f“em;Dd s'g} rdTsf/ ePg / k|wfgdGqL rog k|lqmof ax'dtLo v]ndf k|j]z u¥of}“ eg] ;efklt sf]O/fnfn] Tof] a]nf kf}8]nnfO{ g} pDd]bjf/ agfpg] sfª\u]|; ;|f]tn] atfof] . …t/, To;sf nflu pxf“n] a}7s af]nfpg'x'GgÚ, cfkm}“ 3f]if0ff ug'{x'G5Ú– ;|f]tsf] bfaL 5 . otf, sf]O/fnfn] To;f] u/]df klg b]pjfkIf r'k nfu]/ ga:g] atfOG5 . o;cl3 g} ;+;bLo bndf ax'dt ;b:osf] x:tfIf/ h'6fP/ a;]sf] of] kIfn] ut xKtf yftL /fv]sf] cljZjf;sf] k|:tfj btf{sf] ljifonfO{ km]l/ cufl8 a9fpg] a'lemPsf] 5 .
gfkLsf] :s'6/ bfOhf]
sf7df8f}“ . e|i6frf/ / clgoldttfsf nflu abgfd e"ld;'wf/ tyf Joj:yf dGqfnodftxtsf] gfkL ljefusf clwsf/Lx¿n] ;/sf/L ;fwg–;|f]tsf] klg plQs} b'?kof]u ul//x]sf] tYo km]nf k/]sf] 5 . cfkm"nfO{ gfkL ljefusf] efjL dxflgb]{zssf ¿kdf k|:t't ug]{ ;f]xL ljefudf sfo{/t ;x;lrj gf/fo0f rf}w/Ln] ;/sf/L ;jf/L ;fwg cfkm\gL 5f]/LnfO{ bfOhf] lbPsf 5g\ .
;|f]tsf cg';f/, pgn] l8NnLahf/l:yt gfkL sfof{no k|d'v x'“bf ;/sf/L gDa/ Kn]6 /xg] u/L vl/b u/]sf] :s'6/ g;{ 5f]/LnfO{ lbPsf x'g\ . Tolta]nf klg :s'6/ glsg]/ df]6/;fOsn g} vl/b ug'{kg]{ s'/f p7\bf rf}w/Ls} Psn bafadf :s'6/ lslgPsf] lyof] . ;/sf/L gDa/ Kn]6 x6fP/ af$)k (&!$ gDa/sf] lghL /ftf] Kn]6 /flvPsf] :s'6/ clxn] rf}w/LsL g;{ k'qLn] k|of]u ul5{g\ . gle{s c:ktfndf sfo{/t pgsf] 8\o'6L ;doel/ ;f] :s'6/ c:ktfn kl/;/d} x'G5 .
o;}u/L, l8NnLahf/ gfkL sfof{no k|d'v x'“bf k|d'vsf] gftfn] ljefus} csf{ pk;lrj eujtLk|;fb b]jn] lnPsf] ;/sf/L df]6/;fOsn klg xfn;Dd lkmtf{ u/]sf 5}gg\ . pgn] Tolta]nf lnPsf] af!a &&#! gDa/sf] df]6/;fOsn cfkm" ;?jf
ePkl5 ;“u} lnP/ uPsf x'g\ . xfn gfkL ljefu dLgejgdf sfo{/t b]jn] ;f] df]6/;fOsn lnP/ lx“8]kl5 l8NnLahf/df lkmN8df uO/xg'kg]{ sd{rf/Lx¿nfO{ c;lhnf] ePsf] 5 eg] csf{tkm{ nuftf/ l8NnLahf/sf k|d'v ePsf b]j / rf}w/Ln] PsPs j6f ;jf/L ;fwg lnP/ lx“8]kl5 unt k/Dk/f klg a;]sf] 5 . b]jn] l8NnLahf/sf] df]6/;fOsn hah{:tL k|of]u ul//x]sf] eP klg pgLeGbf jl/i7 c¿ pk;lrjn] eg] ljefud} ;jf/L ;fwg kfPsf 5}gg\ . l8NnLahf/df a;]sf k"j{k|d'vx¿n] ;jf/L ;fwg b'?kof]u u/L abgfdL sdfO/x]s} a]nf xfnsf k|d'v s[i0fk|;fb ;fksf]6fn] eg] ljefun] e|i6frf/sf] cf/f]kdf lgnDag u/]sf sd{rf/LnfO{ xtfl/P/ xflh/ u/fPsf 5g\ . sfof{nod} ;]jfu|fxL;“u Ps nfv 3'; lnPsf] sf08df bf]ifL 7x/ u/L k|sfz b'nfnnfO{ s]xL dlxgfcl3 ljefun] lgnDag u/]sf] lyof] . pgs} kmf“6sf] sfddf c¿nfO{ cl3 ;f/]/ k};fsf] sf/f]af/ ug{ nufPsf] egL lgnDag ul/Psf] eP klg ljz]if cbfntn] pgnfO{ ;kmfO lbPsf] 5 . cbfntaf6 ;kmfO kfP klg ljefun] g} lgnDag u/]sf b'nfnnfO{ xflh/ u/fpg ljefun] g} km's'jf kq lbg'kb{5 . t/, gof“ sfof{no k|d'v ;fksf]6fn] xtfl/P/ pgnfO{ xflh/ u/fPsf x'g\ . gfkL sfof{no l8NnLahf/d} ;fksf]6fn] b'O{ hgf jl/i7 sd{rf/L x'“bfx“b} slgi7 sd{rf/LnfO{ 6f]nL k|d'v agfOPsf]df yk c;Gt'li6 5fPsf] 5 . slgi7nfO{ 6f]nL k|d'v lbO“bf klg z'enfesf] v]n ePsf] cf/f]k sd{rf/Ln] nufPsf 5g\ .
sfª\u]|;nfO{ ljZjf; 5}g
sf7df8f}“ . /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ lgdf{0fsf ljifodf lxhf] laxfg g]skf -Pdfn]_sf jl/i7 g]tf Pjd\ jftf{ sld6Lsf ;+of]hs dfwjs'df/ g]kfn / g]kfnL sfª\u]|;sf ;efklt ;'zLn sf]O/fnfaLr 8]9 3G6f 5nkmn ePsf] 5 .
sf]O/fnflgjf; dxf/fhuGhdf laxfg ;f9] ;ft ah] k'Ug'ePsf g]kfnn] sf]O/fnf;dIf …zflGt k|lqmofdf dfcf]jfbL Odfgbf/ aG5 eg] Ps dlxgf p;sf] g]t[Tjdf /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ agfP/ x]/f}“Ú eGg] k|:tfj /fVg'ePsf] a'lemPsf] 5 . …Odfgbf/ aGgsf nflu dfcf]jfbLn] klxnf] lbgd} s]xL sfd ug'{kg]{Ú k|:tfj g]kfnsf] lyof] . klxnf]– g]tfsf] bf]xf]/f] ;'/Iff x6fpg'kg]{, bf];|f]– sAhf ul/Psf ;DklQ lkmtf{ ug'{kg]{ / af“sL /x]df k|zf;g nufP/ lkmtf{ u/fpg ;xof]u ug]{ 3]fif0ff ug'{kg]{, t];|f]– jfO{;LPnsf]
cw{;}Go ;+/rgf eª\u u/]sf] 3f]if0ff ug'{kg]{, rf}yf]– xlotf/ a'emfpg'kg]{ / kf“rf}“– n8fs'sf] …l/u'|lkªÚsf sfd ug'{kg]{ pxf“sf] k|:tfj lyof] . …tL sfd ug{ Ps lbg klg s'g'{ kb}{gÚ– g]kfnsf] egfO lyof]– …af“sL zflGt k|lqmof;“u uf“l;Psf k'gM:yfkgf / ;dfof]hgsf sfdnfO{ Ps dlxgf lbcf}“ . Ps dlxgfdf klg tL sfd gu/] cljZjf;sf] k|:tfjaf6 x6fOlbp“nf .Ú
g]kfnsf s'/f ;'lg;s]kl5 sf]O/fnfn] tL s'g} klg sfd dfcf]jfbLaf6 x'g} g;Sg] atfpg'ePsf] lyof] . …tkfO{+nfO{ e|d 5 dfwjafa', dfcf]jfbLn] tL sfd ub}{ ub}{g, clg s;/L kTofpg] <Ú– sf]O/fnfsf] egfO lyof]– …tL sfd u/] t xfd|f] klg ;dy{g /xG5 t eg]s} 5f}“ lg † dfcf]jfbLnfO{ zflGt klg rflxPsf] 5}g, ;+ljwfg klg rflxPsf] 5}g .Ú ;xdltsf] k|lqmof h;/L klg cufl8 a9fpg] / km]l/ klg clGtd;Dd k|oTg ug]{ eGb} g]tfx¿ p7\g'ePsf] lyof] . ;'?df b'O{ g]tfaLr dfq 5nkmn ePsf] eP klg clGtdlt/ sfª\u]|;sf pk;efklt /fdrGb| kf}8]n / dxfdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf klg k'Ug'ePsf] lyof] .
k|r08 kl5 x6]
;'?df ljsf; lgdf{0f ug]{ u/L g]kfnL ;]gfsf] dftxtdf dxflgb]{zgfno agfpg ;xdt ePsf dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnn] kl5 ToxL dxflgb]{zgfnosf] sfdsf ljifodf s'/f a6fg{ yfn]sf 5g\ . ljsf; lgdf{0f dfq} ug]{u/L agfpg] elgPsf] dxflgb]{zgfnonfO{ c¿ dxflgb]{zgfnoh:t} n8\g], le8\g], xltof/ e08f/0f ug]{h:tf clwsf/ klg lbg'kg]{ k|:tfj bfxfnn] u/]kl5 c¿ g]tf em:s]sf 5g\ .
tLg dlxgf yKg k|:tfj
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;efsf] Dofb tLg dlxgf yKg ;/sf/n] k|:tfj u/]sf] 5 . lxhf] k|wfgdGqL emngfy vgfnsf] kxndf a;]sf] ;j{bnLo a}7s / dlGqkl/ifb\sf] lg0f{okl5 ;+ljwfg;efsf] cfo' tLg dlxgf yKg ;+;b\ ;lrjfnodf k|:tfj btf{ ul/Psf] xf] .
cGtl/d ;+ljwfgdf ;+zf]wg;lxt ;+ljwfg;efsf] cfo' tLg jif{ tLg dlxgf pNn]v ul/Psfn] o;cl3 h:t} o; k6s klg ;+ljwfg ;+zf]wg ljw]osdfkm{t Dofb yKg nfluPsf] xf] . of] ;+zf]wg k|:tfj b;f}“ xf] . dfcf]jfbL dGqLx¿n] eg] Dofb yk ug]{ k|:tfj a9fpg'kg]{ eGb} dlGqkl/ifb\ a}7s ;d]t alxisf/ u/]sf lyP . dª\unaf/ laxfg k|wfgdGqLlgjf; afn'jf6f/df a;]sf] ;Qf?9 bnsf] a}7sdf dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnn] gf} dlxgf Dofb yKg k|:tfj u/]sf lyP . laxfgsf] 5nkmndf s'g} ;xdlt gh'6]kl5 lbp“;f] a;]sf]
a}7sn] xfnsf nflu tLg dlxgf Dofb yKg k|:tfj n}hfg] lg0f{o u/]cg';f/ cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/Ln] pQm k|:tfj btf{ u/fPsf lyP .
ptf, sfdrnfp ;/sf/n] ;+ljwfg ;+zf]wg ug]{ k|:tfj Nofpg' g}lts ¿kdf gldNg] eGb} /fk|kf g]kfnn] ;f]daf/sf] a}7sdf lj/f]w hgfPsf] lyof] . ;+zf]wg k|:tfj kl/kSj x'g sDtLdf kf“r lbg nfU5 . o; cfwf/df !) ut]kl5 dfq ;f] k|:tfj ;+;b\df lg0f{ofy{ k|:t't x'g] ;Defjgf /x]sf] ;+;b\sf k|jQmf d's'Gb zdf{n] hfgsf/L lbg'eof] . ;fdfGo k|lqmofdf hf“bf t cem} s]xL lbg l9nf] x'g ;Sg] pxf“n] atfpg'eof] . k|wfgdGqLsf] lgjf{rg klg k/]sfn] ljz]if cj:yfnfO{ Wofgdf /fVb} ;efd'vn] s]xL lgodx¿ lgnDag u/]/ 5f]6f] k|lqmofaf6 ljw]os 5nkmndf n}hfg] ;Defjgf /x]sf] k|jQmf zdf{n] atfpg'eof] .
lxhf] btf{ ul/Psf] ;+zf]wg ljw]os ;a} ;ef;b\nfO{ ljt/0f ul/g]5 . To;kl5 ;+;b\ a}7sdf k|:t't x'G5 . ;+;b\ a}7sdf k|:t't u/]kl5 bkmfjf/ 5nkmn x'G5 / lg0f{ofy{ k|:t't ul/G5 . ;+ljwfg ;+zf]wgsf] k|:tfj ePsfn] ;f] k|:tfj kfl/t x'g b'O{ ltxfO ax'dt cfjZos k5{ . To; lx;fan] k|d'v 7"nf] bn dfcf]jfbL jf sfª\u]|;n] ;/sf/nfO{ ;dy{g gug]{ xf] eg] k|:tfj kfl/t x'g] ;Defjgf b]lv“b}g . To;}n] tL b'j} bnn] Dofb yknfO{ ;Qfdf hfg] e¥ofªsf] ¿kdf afu]{lgª ug{ ;Sg] ;Defjgf b]lvG5 .
clgoldttf n'sfpg /fhLgfdf
kfNkf . lqe'jg ax'd'vL SofDk; kfNkfsf k|d'v ;Gtf]ifnfn >]i7n] vr{ kf/bzL{ gu/L cs:dft\ /fhLgfdf lbPkl5 e|d0f, sfh / lgdf{0f vr{df clgoldttf ePsf] cfjfh p7]sf] 5 .
klZrd g]kfnsf] h]7f] / P]ltxfl;s SofDk;sf] ef}lts k"jf{wf/ / z}lIfs u'0f:t/ ;'wf/sf nflu cfPsf] nfvf}“ ?lk“of lxgfldgf ePsf]] k"j{ SofDk; k|d'v zDe'/Tg d'gsdL{n] atfP . kmfu'g @# ut] >]i7n] lbPsf] /fhLgfdf r}q !) ut] :jLs[t ePsf] lyof] . lqe'jg ax'd'vL SofDk;af6 tna vfg] k|fWofksx¿ SofDk;sf] e|d0f cfb]zdf lghL SofDk;sf] sfddf hfg] u/]sf 5g\ . k"j{ SofDk; k|d'v >]i7n] Ps jif{df Ps hgfnfO{ Ps nfv ?lk“of;Dd sfhsf] eQf lbPsf] Ps sd{rf/Ln] hfgsf/L lbP . ut jif{ dfq SofDk;sf] k'/fgf] ejg dd{t, 5fqfjf; lgdf{0f / u'0f:t/ ;'wf/ sfo{qmdcGtu{t !) nfv, @% nfv / ! s/f]8 /sd cfPsf] 5 . ljZjljBfno cg'bfgcGtu{tsf] ah]6 sxf“ slt vr{ eof] sfo{;ldlt ;b:onfO{ g} hfgsf/L 5}g . kbfjwL g;ls“b} /fhLgfdf lbP/ pQ/flwsf/LnfO{ a'emfpg vf]h]kl5 >]i7k|lt lhNnfjf;L ?i6 ePsf 5g\ . Ps k|fWofksn] eg]– …sDtLdf vr{sf] lx;falstfa ;fj{hlgs u/]/ 5f]8]sf] eP x'GYof] .Ú SofDk; k|d'v g} ;j]{;jf{ u/fpg] ljZjljBfno P]g g} unt /x]sf] l6Kk0fL :jtGq ljBfyL{ o'lgogsf pk;efklt tyf cg]/f:jljo'sf lhNnf cWoIf 6Lsf yfkfsf] 5 . :jtGq ljBfyL{ o'lgogsf ;efklt xl/af]n e§/fO{n] eg]– …SofDk; k|d'vn] sfo{;ldlt u7g ug]{, Joj:yfkg ;ldlt agfpg kfpg] k|fjwfg g} lg/ª\s'ztfsf lj/f;t xf] . of] k'/fgf] P]g–lgod ;'wf/ gu/L ljZjljBfno rNb}g .Ú ef}lts k"jf{wf/ h'6fpg xf/u'xf/ vf]h]sf >]i7dfly z}lIfs ;'wf/ ug{ g;s]sf], Psnf}6L ¿kdf sfo{;ldlt u7g u/]sf] / cf;]kf;]nfO{ hflu/ v'jfPsf] cf/f]k 5 .
xfn lgldQ SofDk; k|d'v o'j/fh kf}8\ofnn] ;fdfGo k|zf;lgs sfo{ / z}lIfs ultljlwnfO{ dfq lg/Gt/tf lbPsf 5g\ . pgn] eg]– …ljBfyL{x¿n] aLaLP ;~rfng ug'{kg]{ dfu u/]sf 5g\, ljifo yksf] s'/f p7fPsf 5g\ . oxf“leqsf] v]nn] cufl8 a9\g] ;Defjgf 5}g .Ú /fhLgfdf lbg'cl3 k6sk6s labfdf a;]sf >]i7n] s]zj/fh zdf{nfO{ SofDk;df k|d'v agfpg k|of; u/]sf lyP . ljefhgsf a]nf k|hftflGqs sfª\u|];tkm{ nfu]sf zdf{nfO{ s'g} xfntdf agfpg gx'g] eGb} sfª\u|];sf s]GbLo ;b:o /fhgk|;fb kGt g} nfluk/]kl5 ljjfb a9]sf] xf] . pgn] c¿ h;nfO{ SofDk; k|d'v agfP klg x'G5 t/ zdf{nfO{ s'g} xfntdf x'Gg eg]kl5 gof“ lgo'lQm /f]lsPsf] lyof] . kGtn] zDe'/Tg d'gsdL{nfO{ l;kmfl/; u/]sf 5g\ . tfg;]gdf cWofkg/t k|hftflGqs kIfw/ k|fWofksx¿ oltv]/ tLg u'6df ljeQm ePsf 5g\ . Psn] csf]{nfO{ …z}lIfs bnfnÚ / …dflkmofÚ sf] cf/f]k nufPsf 5g\ . ljZj ljBfnodf bnx¿aLr ePsf] ;xdlt cg';f/ o; SofDk;sf] g]t[Tj sfª\u|]; lgs6sfnfO{ lbOPsf] t/ ;do 5“b} /fhLgfdf lbPkl5 ;xdlt tf]l8Psf] k|ultzLn k|fWofks ;ª\3sf cWoIf s[i0f sfsL{sf] egfO 5 . sfª\u|];x¿ tLg u'6df ljeflht eP/ cf/f]k–k|Tof/f]k ug{ yfn]kl5 Pdfn] / dfcf]jfbLlgs6 k|fWofksx¿n] SofDk; k|d'v k|ultzLnnfO{ agfpg] tof/L yfn]sf 5g\ . clgoldttf ;fj{hlgs x'g] 8/n] k"j{ SofDk; k|d'v >]i7 sf]7] e]63f6df Jo:t ePsf 5g\ .
;ª\v'jf;efdf tnf;, w/fglt/ af;
w/fg . g]kfn kqsf/ dxf;ª\3 ;ª\v'jf;efsf ;x;lrj tyf k|]; rf}tf/Lsf ;ljr lszf]/ a'9fyf]sLdfly cfqmd0f ug]{ d'Vo ljsf; /fO{nfO{ b'O{ ;ftf laTbf klg k|x/Ln] kqmfp ug{ ;s]sf] 5}g . pgnfO{ k|x/Ln] ;ª\v'jf;efsf] lblbª uflj;lt/ vf]htnf; ul//x]sf] eP klg pgL eg] w/fglt/ eml/;s]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 .
Ps cleo'Qm ¿ks /fO{nfO{ eg] k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . lhNnf k|x/L sfof{no ;ª\v'jf;efsf lgldQ k|x/L k|d'v k|x/L lg/LIfs dx]Gb| sfsL{n] cem} klg lblbª uflj;df cfqmd0fsf/LnfO{ k|x/Ln] vf]hL tLj| kfl//x]sf] atfP . pgn] lblbª uflj;df / vf“baf/L gu/kflnsfdf $) hgfsf] k|x/L 6f]nL ljsf;nfO{ kqmfp ug{ k|x/L kl/rflnt eO/x]sf] atfP . ;|f]tsf cg';f/, /ftlbg u/]/ ljsf; w/fg cfOk'u]sf 5g\ . vr{ cefjn] ef}“tfl/“b} pgn] w/fgsf 7]s]bf/x¿;“u sf7df8f}“ hfgsf nflu k};f dfu]sf] yfxf ePsf] 5 . kN;/ df]6/;fOsndf sfnf] dfS;n] d'v 5f]k]/ cfkmGt;“u k};f dfUb} lx“8]sf] hfgsf/L k|fKt ePsf] 5 . …ljsf; laxLaf/ d]/f] 3/df !) xhf/ ?lkof“ dfUb} cfPsf] lyof], t/ d}n] 5}g eg]kl5 pm lx“8\of]Ú– w/fg a;f]jf; ub}{ cfPsf ljsf;sf Ps cfkmGtn] gfd gatfpg] ;t{df atfP– …ljsf; kqsf/ s'6]/ efu]sf] eGg] va/ d}n] clu|d yfxf kfPkl5 d]/f] 3/af6 lg:sg]lalQs} tkfO{+nfO{ kmf]g u/]sf] x“' .Ú
;ª\v'jf;efsf 8LP;kL u0f]z rGbn] a'9fyf]sLsf] ;fª\3flts cfqmd0f ug]{ ljsf;sf] tl:a/;lxtsf] x'lnof k"jf{~rnsf !^ cf]6} lhNnfdf k7fPsf] atfP . t/, w/fgsf Ps clwsf/Ln] cfkm\gf] sfof{nodf To:tf] hfgsf/L gcfPsf] atfP .
huGgfynfO{ ;flxTo ;GWof k'/:sf/
sf7df8f}“ . ;flxTo–;GWof k'/:sf/ l;Gw'kfNrf]ssf ;flxTosf/ huGgfy cfrfo{nfO{ k|bfg ul/Psf] 5 . jl/i7 k|ultjfbL ;flxTosf/ 8f= df]bgfy k|l>tn] ut zlgaf/ cfof]lht sfo{qmddf pxf“nfO{ pQm k'/:sf/ k|bfg ug'{ePsf] xf] .
sfo{qmddf k"j{dGqL cd[ts'df/ af]x/f, jl/i7 ;dfnf]rs cfgGbb]j e§, jl/i7 kqsf/ e}/j l/;fn, k|f1 k|f=8f=dxfb]j cj:yL, syfsf/ xl/x/ vgfn, k|f=uf]kLs[i0f zdf{, pks'nklt uª\ufk|;fb pk|]tL, k|f=8f=s]zjk|;fb pkfWofo, clg?4 ltlD;gf, ;|i6f rog ;ldltsf ;+of]hs 8f=hLj]Gb|b]j lu/L, zfGtf dfgjL, b]jL g]kfn, jf;'b]j clwsf/L, emds l3ld/], k"0f{lj/fdnufotsf] pkl:ylt lyof] . k'/:sf/sf] /flz !) xhf/ ?lkof“ 5 .
@)## dª\l;/df /fhlj/fhdf ;flxTo ;GWofsf] yfngL ug{]dWo]sf uª\ufk|;fb pk|]tL, k|f=8f=s]zjk|;fb pkfWofo / clg?4 ltlD;gfnfO{ k"j{dGqL af]x/fn] 6Lsf nufpg'sf ;fy} 8f= k|l>tn] bf];Nnf cf]9fpg'eof] .
;df/f]xdf ;/:jtL lrdf}l/of, afnslj lj1tf sfsL{, a'“b /fgf, ¿ks cnª\sf/, nId0f ufDgfu], /hgL 9sfn, k'?iff]Qd ;'j]bL, hoGtL :kGbg, s0ffb dxlif{, sljtf kf}8]n, ;fg' kxf8L, ob'gfy j;Gtk'/], kLtfDa/ e08f/L, rGb|k|;fb Gof}kfg], ef/åfh ldq, emds l3ld/] -jf;'b]j clwsf/Ln] jfrg ul/lbg'ePsf]_ / /d]z kf]v/]nn] cf–cfkm\gf sljtf, uLt, uhn jfrg ug{'eof] .
;df/f]xsf cWoIf /fd ljgon] ;flxTo ;GWofn] lgi7fjfg\ Pjd\ k|ltj4 JolQmTjnfO{ ;Ddflgt ug{ kfPsf]df v';L JoQm ub{} ;GWofsf] lgdGq0ffnfO{ :jLsf/ u/L lj/f6gu/ / l;Gw'kfNrf]sb]lv cfO{ sfo{qmddf pkl:yt x'g] ;Dk"0f{ ;flxTosf/ tyf clyltx¿nfO{ clg ;xof]u ug{] ;a}nfO{ wGojfb JoQm ug{'ePsf] lyof] .
Ps};fy syf / uLt
sf7df8f“} . syfsf/ Pjd\ ;~rf/sdL{ ;'lj;'wf cfrfo{sf b'O{ s[lt …/x:odo ef]ufOÚ syf;ª\u|x -bf];|f] ;+:s/0f_ / uLltsyfsf] cl8of] ;L8L …dleqsf] dÚ ;fj{hlgs ul/Psf] 5 .
s[lt ljdf]rg sfo{qmddf af]Nb} rnlrq lgb]{zs t'n;L l3ld/]n] eg]– …o:tf oyfy{jfbL syfx¿ ls ef]u]/ n]Vg ;lsG5, ls 36gfsf kfqx¿;“u dlxgf}“ lbg lnKt eP/ dfq n]Vg ;lsG5 . ;'lj;'wfsf] n]vg Ifdtf cfsif{s 5 .Ú 7]6 g]kfnL efiffdf n]lvPsf] ;'lj;'wfsf syfx¿n] ;dfhdf b]lvPsf ljs[lt lj;ª\ultnfO{ ;'wf/f]Gd'v agfpg] bfaL;d]t l3ld/]n] u/] . sfo{qmddf rnlrq lgb]{zs /d]z a'9fyf]sL, gflosf Crf l3ld/], b}lgs klqsf /fli6«o ;~hfnsf cWoIf s]zj b]jsf]6f, k|fWofks uf]kLs[i0f zdf{nufotn] af]n]sf lyP .
…dleqsf] dÚ cl8of]df ¿kf ljdn, clDasf k|wfg / /dfOnf] ;'jf;n] :j/ lbPsf 5g\ . k|ult k':ts ;bgaf6 k|sflzt …/x:odo ef]ufOÚ syf;ª\u|xdf 8]9 bh{g syf 5g\ .
kf“r gDa/df lrGtf
sf7df8f}“ . /fli6«o /fhgLlt ;ª\s6k"0f{ cj:yfdf ple/x]sf a]nf sf7df8f}“ lgjf{rg If]q gDa/–% sf] a'l4hLjL ;ldltn] ;d;fdlos ljifodf cGt/lqmof u/]sf] 5 . g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg sfo{qmddf …zflGt / ;+ljwfg, ;/sf/ / efb| !$Ú ljifodf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .
sfo{qmddf Pdfn] ;lrj zª\s/ kf]v/]n, /fli6«o of]hgf cfof]usf pkfWoIf 8f= lbg]zrGb| b]jsf]6f, dxfGofoflwjQmf 8f= o'j/fh ;ª\u|f}nf / ;ef;b\ ;kgf k|wfg dNnn] cf–cfkm\gf egfO /fVg'ePsf] lyof] .
&) o'jf Pdfn]df
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ sf] gLlt tyf ljrf/n] dfq} d'n'ssf] g]t[Tj ug]{ eGb} Orª\u'sf &) hgf o'jfx¿ o'jf ;ª\3 g]kfndf k|j]z u/]sf 5g\ . cfOtaf/ Pdfn] ufp“ sld6Låf/f cfof]lht sfo{qmddf o'jfx¿nfO{ sf7df8f}“ cWoIf lgd{n s'O{+s]nn] km"ndfnf nufP/ :jfut ug'{ePsf] lyof] .
pgLx¿ dfcf]jfbL, sfª\u]|; / /fk|kf kl/Tofu u/L Pdfn]df k|j]z u/]sf x'g\ . sfo{qmddf k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o ls/0f zdf{, o'jf ;ª\3sf pkfWoIf xL/f s];Lnufotn] gjk|j]zLx¿nfO{ awfO{ 1fkg ug'{eof] . sfo{qmd Orª\u' ufp“ sld6L cWoIf k|sfz >]i7sf] cWoIftfdf ;DkGg ePsf] lyof] .
sd/]8nfO{ b/sf] /x/
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn_] sf7df8f}“ If]q gDa/–^ cGtu{tsf] dlxnf kmf“6sf] cfof]hgfdf nf]stflGqs tLh sfo{qmd ;DkGg ePsf] 5 . sfo{qmd Pdfn] pkfWoIf Pjd\ k"j{/IffdGqL ljBfb]jL e08f/Lsf] k|d'v cfltTYodf ;DkGg ePsf] lyof] .
sfo{qmddf cg]d;ª\3 sf7df8f}“ cWoIf Pjd\ ;ef;b /Tgf u'?ª, /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o of]u]Gb| ;ª\u|f}nf / If]qLo cWoIf k|sfz clwsf/Ln] tLhsf] z'esfdgf lbg'ePsf] lyof] . dlxnf kmf“6 ;lrj ;fljqf d}gfnLsf] ;~rfng / ;l/tf lg/f}nfsf] :jfut dGtJoaf6 ;'? ePsf] sfo{qmd pQdb]jL >]i7sf] cWoIftfdf ;DkGg ePsf] lyof] .
sfo{qmddf ljleGg uLtsf efsfdf gfRb} dlxnfx¿n] b/
vfPsf lyP .
o'jf;ª\3sf] ;Dks{ sld6L
sf7df8f}“ . o'jf ;ª\3 g]kfn Onfd–sf7df8f}“ ;dGjosf] ut zlgaf/ ;DkGg ;Dd]ngn] w'|j k|;fO{+sf] cWoIftfdf @$ ;b:oLo sld6L u7g u/]sf] 5 .
g]skf -Pdfn]_ :yfoL sld6L ;b:o s]kL cf]nLsf] k|d'v cfltYo, s]Gb|Lo ;b:o of]u]z e§/fO{ tyf o'jf ;ª\3sf cWoIf dx]z a:g]tsf] cfltYodf ;DkGg ;Dd]ngaf6 ag]sf] sld6Ldf pkfWoIf s]bf/ kf}8]n, ;lrj kbd kf}8]n, ;x;lrj wg]Gb| k/fh'nL / sf]iffWoIf bLkf /]UdL /xg'ePsf] 5 eg] ;b:ox¿df j;Gt ;'j]bL, df};d vgfn, v]ddfof l;jf, r]tg bfxfn, dx]Gb| yfkfdu/, lr/g e08f/L, 5u]Gb| cfrfo{, s[i0f sfkm\n], /fd udb]g, bLks vgfn, >Ls[i0f a:g]t, l8NnL e§/fO{, nf]s]z /fgfdu/, zª\s/ cfrfo{, ;lrg e§/fO{, d'gf kf}8]n, s'df/ k|wfg, s[i0f e§/fO{ / dlgnf af:tf]nf /xg'ePsf] 5 .