s:tf] x'g'k5{ Pdfn]<
k|bLk 1jfnL
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo ;ª\u7g ljefuåf/f w'lnv]ndf cfof]lht ljwfg ;+zf]wg ljifos b'O{lbg] sfo{zfnf cf7f}“ /fli6«o dxflwj]zgkl5sf] ;jf{lws 7"nf] d~r lyof] . kf6L{ lzlyntfsf] r/0faf6 u'lh|/x]sf] ;dodf cfof]lht of] sfo{zfnfk|lt ;a}sf] :jfefljs rf;f] / ;/f]sf/ lyof] . To;f] t, of] s'g} lg0f{o ug]{ cf}krfl/s d~r lyPg / o;sf] sfo{;"rLdf tTsfnLg /fhgLlts d'2fx¿ klg ;dfj]z lyPgg\ . t/, kf6L{sf] …lqmdÚ sf] ¿kdf /x]sf lhNnf cWoIfx¿, c~rn ;+of]hs, ;x;+of]hs / ;lrjx¿ Pjd\ ljefuLo÷kmf“6 k|d'vx¿;lxtsf] of] pkl:ylt cfkm“}n] lglZrt cy{ /fVYof] . s]xL ;Gb]z;lxt sfo{zfnf ;DkGg ePsf] 5 .
ljwfg ;+zf]wgsf lglDt ;'emfj lng] k|of]hgn] cfof]hgf ul/Psf] eP klg sfo{zfnf TolQd} ;Lldt /xg ;Sb}gYof] . kf6L{ ljwfg :jod\ Pp6f /fhgLlts b:tfj]h x'g'sf] gftfn] kf6L{ lgdf{0fsf j}rfl/s÷/fhgLlts cfofdaf6 cnu u/]/ o;sf] k|fljlws kIfdf dfq} 5nkmn ;Dej lyPg . To;/L g}, kf6L{ lgdf{0fsf] ljifo tTsfnLg /fhgLlts kl/k|]Ios} ;Ldfleq /x]/, ltgn] lbPsf cg's"ntf / k|lts"ntfsf] ;fk]Iftfdf / /fli6«o /fhgLlts d'2fs} ;Gbe{df cufl8 a9\g] ljifo ePsfn] kf6L{ lgdf{0fsf] rrf{ ubf{ tTsfnLg /fli6«o /fhgLlt / To;df kf6L{sf] e"ldsfsf] rrf{ :jfefljs} ljifo lyof] . o:tf e]nfnfO{ /fhgLlt lg/k]If agfpg vf]Hg' kf6L{sf] cfwf/ :tDesf ¿kdf /x]sf kf6L{ sfo{stf{x¿sf] ljj]s / of]Uotfdfly ;Gb]x JoQm ug{' x'g hfGYof] .
b'O{ lbg;Ddsf] ;3g 5nkmndf ;xefuLx¿n] cfkm"nfO{ d'Votof tLg s'/fdf s]lGb|t u/]– ;fd"lxs g]t[Tjsf] gof“ 9f“rfdf uO;s]kl5sf ;f9] b'O{ jif{df k|fKt cg'ejx¿sf] ;+Zn]if0f, kl/jlt{t ;Gbe{df kf6L{ lgdf{0f / /fli6«o /fhgLltdf kf6L{sf] e"ldsfsf] ljZn]if0f . oL tLg} cfofd lgs} cy{k"0f{ lyP / ;xefuLx¿n] dxŒjk"0f{ lgisif{ lgsfn]sf 5g\ .
hgtfsf] ax'bnLo hgjfbn] kl/sNkgf u/]sf] ;dfh ¿kfGt/0fsf] zflGtk"0f{ af6f] / ;dfhjfb ;~rfngsf] nf]stflGqs k4lt;“u ;fd~h:otf sfod ub}{ g]skf -Pdfn]_ sf] cf7f}“ /fli6«o dxflwj]zgn] kf6L{ hLjgsf] nf]stfGqLs/0fsf] gof“ dfGotf cufl8 ;f/]sf] lyof] . kf6L{sf] ;Dk|e'tf kf6L{ ;b:odf lgxLt /xg] / pgLx¿ ;a} kf6L{ ljwfgsf ;fd' ;dfg x'g], kf6L{leq ljrf/sf] ;xh k|jfx / cfnf]rgfTds r]tsf] k|Tofe"lt, ljwflosL–sfo{sf/L–Goflos bfloTj ljefhg;lxtsf ljleGg ;+/rgfx¿sf] lgdf{0f, kf6L{ ;+/rgfdf ;dfj]zL k|ltlglwTjsf] ;'lglZrttf / kl/eflift lhDd]jf/L;lxtsf] ax'kbLo ;+/rgf;lxt ;fd"lxs g]t[Tj k|0ffnL– kf6L{ hLjgsf] nf]stfGqLs/0fsf d'Vo cGtj{:t' x'g\ . Pdfn]sf] of] lg0f{on] kf6L{ lgdf{0fsf ;Gbe{df P]ltxfl;s dxŒj /fV5 . /fli6«o /fhgLltdf o;sf k|efj klg b]lvO;s]sf 5g\– g]kfnL sfª\u|]; afx«f}“ dxflwj]zgkl5 ;fd"lxs g]t[Tjdf uO;s]sf] 5 / dfcf]jfbLn] klg oxL af6f] k5\ofO/x]sf] 5 . lgZro g}, gof“ ljlw x'gfn] cEof;sf qmddf s]xL ;d:of b]lvPsf 5g\ . vf; u/L lgjf{rgsf a]nf b]lvg] c:j:y k|lt:kwf{ / ;d"xaGbL Pjd\ lgjf{rgdf k/flht x'g] ;fyLx¿nfO{ lhDd]jf/L s;/L lbg] eGg] k|Zg gof“ r'gf}tLsf ¿kdf b]lvPsf 5g\ . ;xefuLx¿n] o;k|lt uDeL/ lrGtf JoQm u/]sf 5g\ . t/, of] ;d:of kf6L{sf] nf]stfGqLs/0f;DaGwL l;4fGtsf] xf]Og, Jojxf/df b]vf kg]{ cs'zntf of unt dgl:yltsf] ;d:of xf] .
t/, pb]snfUbf] l:ylt s] b]lvof] eg] ;xefuLx¿ nf]stfGqLs/0fsf] of] cEof;nfO{ s;/L k|efjsf/L agfpg] eg]/ pko'Qm ljlwsf ;DaGwdf uDeL/ ljdz{df h'l6/x]sf a]nf Psfw g]tfx¿ nf]stfGqLs/0fsf] d"n cfTdfnfO{ g} cf“r k'¥ofpg] u/L …cWoIffTds k|0ffnLÚ sf] k}/jL ub}{ lyP . Psflt/ /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\nfO{ ljwfg ;+zf]wgsf] clwsf/ g} 5}g / ;ª\u7g ljefunfO{ o:tf] ;'emfj lng] clVtof/L 5}g eGb} sfo{zfnfsf] If]qflwsf/dfly k|Zg p7fpg] / csf{lt/ oxL d~rnfO{ kf6L{ hLjgsf] nf]stfGqLs/0fsf] d"n dd{nfO{ g} sdhf]/ ug]{ u/L k|of]u ug]{ lj8Dagfk"0f{ kl/b[Zo b]vf k¥of] . g]skf -Pdfn]_ n] lxhf] clwsf+z sDo'lg:6x¿n] k|of]u u/]h:tf] dxf;lrjdf clwsf/sf] cTolws s]Gb|Ls/0f ePsf] 9f“rfnfO{ lg/Gt/tf lb“b} dxf;lrjsf clwsf/ cWoIfdf ;f/]sf] xf]Og . g of] 9f“rf …k|]l;8]lG;on l;:6dÚ g} xf], hxf“ kf6L{ cWoIfnfO{ cfkm" xd]zf ax'dtdf /xg] u/L lglZrt k|ltzt ;b:o …xfo/ / kmfo/Ú ug]{ clVtof/L x'G5 . kf6L{ ;fd"lxs g]t[Tjsf] gof“ 9f“rfdf uPsf] xf], hxf“ kf6L{ dxflwj]zgn] cfkm"df lgxLt clwsf/ kl/efiff;lxt lglZrt lgsfox¿df k|Tofof]hg u5{ / hxf“ sfo{sf/L clwsf/ cWoIf, pkfWoIfx¿, dxf;lrj, ;lrjx¿, :yfoL sld6L,
kf]ln6Ao'/f] / s]Gb|Lo ;f+:s[lts cltjfbsf aLrdf kf6L{nfO{ j}rfl/s, juL{o / /fhgLlts w/ftndf v8f u/]/ cufl8 a9fpg] ;d:of, kf6L{df ljlwsf] kfngf / ;+:yfut lg0f{osf] cjnDjg x'g 5f8]sf] l:ylt, g]t[Tjsf] cfbz{df x|f;, cfTds]lGb|t ;f]r / lg/Gt/sf] c:j:y ;DaGwn] lkmN8df kf6L{ lgdf{0fdf 7"nf] r'gf}tL v8f ePsf] s'/f ;xefuLx¿n] v/f] ¿kdf k|:t't u/] . pgLx¿n] g]t[TjnfO{ hahsf] j}rfl/s dfGotfdf b[9tfk"j{s pleg, pu|jfdkGytfsf] lj?4 bx|f] k|ltjfb ub}{ nf]stfGqLs/0fsf] wf/nfO{ ;'b[9 ug{, g]skf -Pdfn]_sf] eljiok|lt ljZj:t x'g, sfo{stf{x¿nfO{ lsQfsf6 gug{ / Oltxf;n] ;'Dk]sf] cleef/f k"/f ug{ Pstfa4 ¿kdf k|:t't x'g bafa lbP .
ebf} !$ cfpg kf“r xKtf dfq} af“sL /x“bf g zflGt k|lqmof cufl8 a9]sf], g ;+ljwfg n]vgdf pNn]Vo k|ult ePsf] / g t kf“ra'“b] ;xdltsf] sfof{Gjogsf] lbzfdf g} s'g} ;fy{s kxn eO/x]sf] ;Gbe{df ;xefuLx¿sf] ulx/f] lrGtf lyof] . kf6L{ Psflt/ P]ltxfl;s hgcfGbf]ngkl5 lg/Gt/ ;Qfdf /lx/xg' / ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf t];|f] zlQmdf cf]ln{;s]kl5 klg ljut b'O{ jif{b]lv nuftf/ ;/sf/sf] g]t[Tj ug]{ cj;/ k|fKt x'g', t/ csf{lt/ zflGt / ;+ljwfgdf kf6L{sf] lg0ff{os kxnsbdL / kl/0ffdd'vL x:tIf]k gb]lvg'n] st} kf6L{ h;/L klg ;Qfdf k'Ug] cj;/jfbsf] l;sf/ t alg/x]sf] 5}g < ;xefuLx¿sf] uDeL/ k|Zg lyof] . cfkm\gf ;xL gLlt / e"ldsfåf/f /fli6«o /fhgLltnfO{ ;xL lbzfaf]w ug'{kg]{df st} kf6L{sf] sf“wdf cGo zlQmx¿n] aGb's /fv]/ k8\sfpg] cj;/ t kfO/x]sf 5}gg\ < dfcf]jfbLsf unt dgzfosf] ;Gbe{df d'Vo ¿kdf s]lGb|t x'“b} ;xefuLx¿n] hjfkm vf]h]sf lyP . kf6L{sf] :jtGq klxrfg, k|efjsf/L e"ldsf / ;Qf /fhgLltaf6 k[ys\ /x]/ d"No cfwfl/t /fhgLltdf s]lGb|t x'g ;xefuLx¿sf] g]t[TjnfO{ lgb]{zgfTds ;'emfj lyof] .
;f/df, pu|jfdkGyL cltjfb, oyfl:yltjfb / hftLo÷If]qLo cltjfb;“u h'Wb} kf6L{ lgdf{0fdf vl6/x]sf sfo{stf{x¿sf] ;kgf lyof]– j}rfl/s ¿kn] :ki6, ;ª\u7gfTds ¿kn] ;'b[9, sfo{z}nLut lx;fan] hgkIfLo, r':t / ultzLn, /fli6«o /fhgLltdf k|efjsf/L, g]t[TjbfoL / cu'jf e"ldsf ePsf] g]skf -Pdfn]_, To;sf nflu Pstfa4, lqmofzLn / cfbz{ g]t[Tjk'~h .
s] sfo{stf{sf] ;kgfsf] Pdfn] agfpg d'Vo g]t[Tj uDeL/ eP/ nfUnf <
gf} ;d"xsf p:t} ;'emfj
w'lnv]n . g]skf -Pdfn]_ sf] sfo{zfnfdf ljwfgsf ljifodf 5nkmn ug{sf nflu gf} ;d"xdf af“l8Psf ;xefuLx¿n] sl/a–sl/a p:t} ;'emfj lbPsf lyP . ljwfgdf dfq s]lGb|t /xg] elgP klg g]t[Tjsf af/]df ;d]t sfo{stf{n] c;Gt'li6 kf]v]sf lyP .
klxnf] 6f]nLsf tkm{af6 af]Nb} aemfªsf cWoIf ch'{gaxfb'/ yfkfn] pkfWoIfsf] lgjf{rg ljsf; If]qsf cfwf/df ug{ ;'emfj lbPsf lyP . pgn] cfkm\gf] ;d"xsf ;'emfjnfO{ a'“bfut ¿kdf k|:t't ub}{ eg]– …;Dks{ sld6LnfO{ lhNnfdftxtdf /fVg'k5{ . hg;ª\u7gsf cWoIfnfO{ ;f]xL :t/sf] a}7sdf efu lng lbg'kb{5 . g]tfsf gfddf :yflkt ;+:yf ;f]xLcg';f/ rNg'kb{5 .Ú !) ldg]6df cfkm\gf] k|:t'lt ;s]sf yfkfn] ;fd"lxs g]t[Tj k|0ffnL :yflkt ug{ ;'emfj lbPsf lyP .
nlntk'/sf cWoIf dw';"bg kf}8]nn] /fHo k'gM;+/rgfkl5 dfq} ljwfg ;+zf]wg ug{ pko'Qm x'g] ;'emfj lb“b} eg]– …sfo{bn agfP/ ljwfg agfpg] s'/f unt xf] . ljwfg clwj]zg / dxflwj]zg 5'§} ug'{kb{5 . cWoIf / dxf;lrjsf] clwsf/ k|:6 ¿kdf JofVof ug'{kb{5 .Ú g]t[Tjsf] cjlw tf]lsg'kg]{ ;'emfj lb“b} pgn] sld6Ldf dgf]gLt ;b:ox¿sf] ;ª\Vof !) k|ltzt agfpg'kg]{ atfP . sfo{qmdsf] k|rf/cg';f/sf] u'bL gePsf] u'gf;f] ub}{ pgn] kf6L{sf g]tfx¿nfO{ cj:yf x]/]/ kfl/>lds lbg'kg]{ / /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\df ;efd'vsf] Joj:yf ug{ klg ;'emfj lbP .
nf]stflGqs yf¿ ;ª\3sf cWoIf gfu]Gb| rf}w/Ln] ljwfgdf Ps ltxfO ;b:onfO{ /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\n] x6fpg ;Sg] Joj:yf ePsf]df kbflwsf/L klg
yKg'kg]{, hg;ª\u7gsf] x}l;ot v'nfpg'kg]{, 9f“6]/ ;DklQ ljj/0f lbPsf] kfOPdf To:tfnfO{ sf/afxL u/L a9L ePsf] ;DklQ kf6L{s/0f ug'{kg]{, ;dfj]zLsf] k|ltzt tf]Sg'kg]{ h:tf ;'emfj lbPsf lyP . pgn] eg]– …em"6f d'2fdf km;fPsf Pdfn]sf sfo{stf{sf] d'2f clxn];Dd lkmtf{ lnOPsf] 5}g . t/, ck/fwL 3f]lift afns[i0f 9'ª\u]nnfO{ kqmfp ul/Psf] 5}g, 5lj sfsL{sf xTof/fdfly sf/afxL ePsf] 5}g . cem ;/sf/sf] gLlt tyf sfo{qmddf …hgo'4Ú zAb /fv]/ Pdfn]sf] lz/ lgx'¥ofOPsf] 5 .Ú
¿kGb]xLsf cWoIf nLnf lu/Ln] ljwfgdf sfdsf] kIf 5'6]/ clwsf/ / st{Josf] dfq rrf{ ePsf] pNn]v ub}{ sld6Lx¿df !) k|ltzt dgf]gLt ug'{kg]{ / To;df xf/]sfnfO{ /fVg gx'g] atfP . pgn] klg ljwfg / g]t[Tj rogsf nflu cnu–cnu clwj]zg ug{ ;'emfj lbP . pgn] lg0f{osf] sfof{Gjog g]t[Tj txaf6} gePsf] pbfx/0f lb“b} eg]– …emngfy sd/]8n] dfwjs'df/ g]kfnsf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg cfkm}“ k|:tfj ug'{eof] clg ef]lnkN6b]lv g} /fli6«o ;xdlt eGb} ToxL ;/sf/ x6fpg nfUg'eof] . kl5 s]kL sd/]8sf] klg To:t} eof] .Ú
gf/fo0fLsf ;lrj cgGt kf}8]nn] cg'zf;g, n]vf / lgjf{rg cfof]usf] Joj:yf lhNnf;Dd n}hfg'kg]{ atfp“b} g]tfx¿df Pstf ePdf dfq kf6L{ Psl9Ssf x'g] atfP eg] o'jf ;ª\3sf cWoIf dx]z a:g]tn] hg;ª\u7gsf cWoIfx¿sf] x}l;ot tf]Sg dfu u/] . pgn] o'jf ;ª\3dfly nfu]sf] cf/f]ksf] k|ltjfb ub}{ eg]– …cl3–kl5 s]xL sfd ug'{k¥of] eg] o'jf ;ª\3nfO{ u'xfg]{ clg xfdLdfly kbf{ 8g k|j[lQ eg]/ ufnL ug]{ <Ú pgn] cWoIf klxnf], lgjt{dfg k|d'v bf];|f] / lgs6td k|ltåGåL t];|f] dof{bfdf /xg] Joj:yf ljwfgdf ug{ dfu u/] . ;/sf/n] sfo{stf{sf] ;+/If0f ug{ g;s]sf] cf/f]k klg pgsf] lyof] . tLg} zLif{ g]tf kf“r} ljsf; If]qdf ;“u} uP/ sfo{qmd u/]df kf6L{ sfo{stf{df pT;fx cfpg] klg pgn] ;'emfP .
u08sLsf ;lrj ;f]dgfy Kof;Ln] ljefusf ;lrjnfO{ /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\df /fVg' unt ePsf] eGb} Ps JolQm Ps kb sfod ug{ ;'emfj lbP . ;DklQ cfkmGtsf] gfddf /fv]sf] e]l6Pdf hkmt ug'{kg]{ atfP . pgn] eg]– …s]Gb|Lo sld6Lnufotsf ;a} a}7s lgoldt x'g'kb{5 . ;/sf/ abn] klg s]xL ePg . zflGt / ;+ljwfgsf] sfd cl3 a9]g . u[x dGqfno bdgdf plqPsf] 5 . dfcf]jfbLn] ;a} 7fp“df Psnf}6L lgo'lQm u/]sf] 5 .Ú
n'lDagLsf ;lrj lvdnfn e§/fO{n] ;+;bLo bnsf] sfd k|efjsf/L gePsf] / /fhgLlt lgo'lQmdf ;DalGwt sld6Lsf] l;kmfl/; glnOPsf]df cfnf]rgf u/] . pgn] afns[i0f 9'ª\u]n, ;'lht ljsh:tf ck/fwLnfO{ 5'6 lbg gx'g] atfP . cfkm\gf] ;d"xsf] lgisif{ ;'gfp“b} pgn] eg]– …;fd"lxs g]t[Tj, JolQmut lhDd]jf/Lsf cfwf/df kf6L{ rnfpg'kb{5 . ;d:of cGt xf]Og, s]Gb|Lo sld6Ldf 5 . a}7s} ga:g], a;] klg lg0f{o kfngf gx'g] h:tf sfd x'g' ePg . ;fta'“b]n] ;d]t /fli6«o ;xdlt laufg]{ sfd u/]sf] 5 .Ú
tfKn]h'ªsf cWoIf ltns'df/ d]ofª\af]n] cWoIfn] sld6Ldf !) k|ltzt dgf]gLt ug{ kfpg'kg]{ ;'emfj lb“b} c¿nfO{ geO{ cWoIfnfO{ zlQmzfnL agfpg'kg]{ wf/0ff /fv] . pgn] eg]– …cWoIf alnof] ePdf kf6L{ alnof] x'G5 .Ú
sfo{qmdsf] cGTodf dxf;lrj tyf ;ª\u7g ljefu k|d'v O{Zj/ kf]v/]nn] ;d"x 5nkmndf p7]sf k|Zgx¿sf] hjfkm lbg'ePsf] lyof] . 6f]nL g]tfsf] k|:t'lt ;'Gbf;Dd cWoIf emngfy vgfn a;] klg hjfkm lbg'eGbf cl3 g} pxf“ lgl:sg'ePsf] lyof] . jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfn / csf{ g]tf s]kL cf]nL klg ;dfkgdf a:g' ePg .
cfPsf ;'emfjx¿nfO{ ;"qLs[t u/]/ ljefun] s]Gb|Lo sld6Ldf n}hfg] atfOPsf] 5 . cfufdL ebf} #) ut] x'g] /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf] a}7sdf ljwfg ;+zf]wgsf nflu PsLs[t k|:tfj n}hfg Pdfn]n] b]zel/sf lhNnf cWoIf, c~rn ;+of]hs, ;x;+of]hs, s]Gb|Lo ljefu÷kmf“6 k|d'v / hg;ª\u7gsf k|d'vx¿ /fv]/ pQm sfo{zfnf u/]sf] xf] .
(% s/f]8 5'6sf nflu bafa
sf7df8f}“ . ef/tLo nufgLsf] o'gfO6]8 6]lnsd lnld6]8 -o"6LPn_ n] emG8} (% s/f]8 ?lkof“ ltg{ cfgfsfgL ub}{ d'2fdf uPkl5 ;/sf/nfO{ ;d]t cK7]/f] k/]sf] 5 . o"6LPnn] nfO;]G; ln“bf !) jif{leq ltg]{ sa'n u/]sf] /sd gltg{ /fhgLlts bafa tLj| agfP klg Tolt 7"nf] /sd ldgfxf ubf{ cfpg ;Sg] ljjfbsf sf/0f clxn] k|lqmof cj?4 ag]sf] 5 .
@)%( ;fndf 6]lnkmf]g rnfpg nfO;]G; kfPsf] o"6LPnn] !) jif{leq ! ca{ ($ s/f]8 ?lkof“ /f]oN6L ltg]{ sa'n u/]sf] lyof] . t/, ;]jf ;'? u/]sf] gf} cfly{s jif{ lalt;Sbf emG8} /sd ltg{ gdfg]/ ldgfxf u/fpg nlaª rln/x]sf] 5 . ef/t;“u låkIfLo Jofkf/ / nufgLsf] jftf{ x'“bf ;w}“ o"6LPnsf] s'/f p7\g] u/]sf] jfl0fHo dGqfnosf Ps clwsf/Ln] atfP . zfxLsfndf o:t} bafaaf6 o;n] !( s/f]8 ?lkof“ ldgfxf kfPsf] lyof] .
;+;b\sf] ;fj{hlgs n]vf ;ldltn] 6]lnkmf]g sDkgLx¿n] ltg{ af“sL /f]oN6L / lk|mSj]G;L b:t'/sf ljifodf 5fglag ug{ ;'? u/]sf] 5 . ptf ;|f]tsf cg';f/, ef/tLo kIfn] k|wfgdGqL emngfy vgfn;“u klg o; ljifodf k6s–k6s s'/f ul/;s]sf] 5 . ;|f]tn] eGof]– …ljjfb ;dfwfgsf nflu k|wfgdGqL cfkm}“n] b'O{ k6s a}7s /flv;Sg'ePsf] 5 . t/, ;dfwfg lgl:sPsf] 5}g .Ú n]vf ;ldltdf /x]sf k|wfgdGqLlgs6 Ps ;ef;b\nfO{ k|d vgfnn] cfkm}“ kmf]g u/L ldgfxfsf nflu sf/afxL ug{ eg]sf] tL ;b:on] atfPsf 5g\ . hjfkmdf pgn] …ef/tLo sDkgLnfO{ lsg
5'6 lbg] < 5 dlxgf;Dd klg tkfO{+nfO{ cf}krfl/s ¿kdf ef/tn] af]nfPsf] ;Dd 5}gÚ eGg] hjfkm lbPsf lyP .
*) k|ltzt ef/tLo / @) k|ltzt g]kfnL nufgL nufgL /x]sf] o"6LPn lghL If]qsf] klxnf] 6]lnkmf]g sDkgL xf] . o;df ef/tLo 6]lnsd sG;N6\ofG6 OlG8of, ef/t ;~rf/ lgud / dxfgu/ 6]lnsdsf] nufgL 5 . @) k|ltzt g]kfnL nufgL ;'?df ljzfn u|'ksf] lyof] . b'O{ jif{cl3 ljzfn u|'kn] kf“r k|ltzt dfq cfkm";“u /fv]/ !% k|ltzt ;]o/ pk]Gb| dxtf]nfO{ a]r]sf] lyof] . dxtf]sf tkm{af6 pgsf alxgL HjfO“n] /]vb]v ug]{ u/]sf] ;|f]tn] atfof] . pgn] /fdk|;fb kl~hof/nfO{ dxfk|aGws agfP/ b}lgs k|zf;lgs sfd x]g]{ lhDdf lbPsf 5g\ .
dxtf]sf] ;]o/ Pg;]n / cho ;'dfuL{sf] g]kfn :of6]nfO6 sDkgLdf ;d]t 5 . pgn] eljiodf cfk"m g]kfnsf] 7"nf] b"/;~rf/ nufgLstf{ x'g] of]hgf ;fy ljleGg sDkgLx¿df nufgL ul//x]sf 5g\ . o"6LPnsf] af]8{df ef/tLo tLg hgf / g]kfnsf Ps hgf /xG5g\ .
o"6LPnn] cfk"meGbf kl5 cfPsf] Pg;]n cfqmfds lj:tf/df hf“bf k|lt:kwf{ ug{ ;s]sf] 5}g eg] /fHonfO{ ljleGg ;dodf ltg'{kg]{ s/nufot cGo bfloTjaf6 ;d]t ljd'v x'g] u/]sf] 5 . s/f]8f}“ ?k}of“ glt/]/ pN6} zfxLsfndf s]xL ;do ;]jf aGb u/fOlbPsf] eGb} ;/sf/;“u o"6LPnn] rf/ ca{ ?k}of“ Ifltk"lt{ dfu]sf] 5 .
o"6LPnsf] /0fgLlt
g]kfn b"/;~rf/ k|flws/0fn] /f]oN6L /sd ;dodf glt/]sf] eGb} o"6LPnnfO{ kf“r nfv ?k}of“ hl/jfgf u/]sf] 5 . o;lj?4 o"6LPn ;~rf/ dGqfnodf /x]sf] k'g/fj]bg ;ldltdf uPsf] 5 . k'g/fj]bgaf6 lg0f{o geP;Ddsf nflu ;/sf/n] sf/afxL u/]/ of] /sd c;'n ug{ ;Sb}g .
;f]daf/ d'Vo–;lrj dfwjk|;fb l3ld/]n] o"6LPnsf] /f]oN6Lsf ljifo ;d]tnfO{ /fv]/ g]kfn–ef/t Jofkf/, nufgL, zflGt ;'/Iff, ;Ldfh:tf ljifodf ljleGg dGqfnosf ;lrjx¿;“u 5nkmn u/]sf lyP . To; qmddf o"6LPnsf] /f]oN6L / clxn]sf] tfhf cj:yfsf af/]df 5nkmn ePsf] Ps ;xefuLn] a'waf/nfO{ atfP . b"/;~rf/ k|flws/0fsf tkm{af6 ldgfxf ug{] cj:yf gePsf] egfO /flvPsf] Ps clwsf/Ln] atfP .
(% s/f]8 ?lkof“ ltg'{kg]{ cj:yf cfPdf o"6LPnsf] ef/tLo kIfn] g]kfn 5f8\g] of]hgf agfPsf] ;|f]tsf] bfaL 5 . sDkgL g]kfnLnfO{ g} a]r]/ nufgL lkmtf{ n}hfg] leqL of]hgf;d]t alg/x]sf] yfxf ePsf] 5 . To:tf] cj:yf cfPdf pk]Gb| dxtf] tof/ /x]sf] atfOG5 .
k|wfgdGqL /fhLgfdf lbg tof/
dlGqkl/ifb\ k'gu{7g gx'g]
sf7df8f}“ . k|wfgdGqL emngfy vgfnn] /fli6«o ;xdltsf nflu /fhLgfdf lbg kf“ra'“b] ;Demf}tfdf x:tfIf/ u/]sf] b'O{ dlxgf k'Ug} nfUbf dfcf]jfbLn] dGqL abNg u/]sf] k|:tfj sfof{Gjog gx'g] ePsf] 5 . ;/sf/sf] g]t[Tj ul//x]sf] g]skf -Pdfn]_ n] cfklQ hgfPkl5 k|wfgdGqL emngfy vgfnn] clGtd a]nfdf dGqL abNg'eGbf /fhLgfdf lbg] dgl:ylt agfpg'ePsf] 5 .
dª\unaf/ k|wfgdGqL sfof{nodf a;]sf] Pdfn] / dfcf]jfbLsf g]tfx?sf] a}7sdf oxL ljifodf 5nkmn ePsf] lyof] . s'g} lgisif{ glgl:sPsf] pQm a}7sdf Pdfn]sf g]tfx?n] clxn] dlGqkl/ifb\df km]/abn ubf{ unt ;Gb]z hfg] / /fli6«o ;xdlt cf]em]ndf kg]{ eGb} dfcf]jfbLsf] k|:tfj c:jLsf/ u/]sf lyP . t/, dfcf]jfbL g]tfx?n] eg] dGqL abNb}df /fli6«o ;xdlt cj?4 gx'g] ts{ u/]sf lyP . …xfdLn] clxn] dlGqkl/ifb\ kl/jt{g ubf{ /fli6«o ;xdltsf] jftfj/0f emg\ layf]lnG5 eg]/ ;DemfPsf 5f}“Ú– Pdfn]sf al/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnn] eGg'eof]– …a? tTsfn ;xdltsf] ;/sf/ agfpgsf nflu kxn u/f}“ eGg] xfd|f] k|:tfj 5 .Ú
a}7sdf Pdfn]sf tkm{af6 k|wfgdGqL vgfn, al/i7 g]tf g]kfn, g]tf s]kL cf]nL, pkfWoIf jfdb]j uf}td, dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]n / ;lrj lji0f' kf}8]n ;xefuL x'g'x'GYof] eg] dfcf]jfbLaf6 cWoIf k'iksdn bfxfn, pkfWoIf df]xg a}B, dxf;lrj /fdaxfb'/ yfkf / ;lrjåo ;LkL uh'/]n / kf]i6axfb'/ af]u6L ;xefuL x'g'x'GYof] . a}7sdf dfcf]jfbLaf6 k|wfgdGqLdf k|:tfljt pkfWoIf afa'/fd e§/fO{ / pkk|wfgdGqL aGg tof/ ePsf csf{ pkfWoIf gf/fo0fsfhL >]i7 pkl:yt lyPgg\ .
dfcf]jfbLn] Pdfn]nfO{ dlGqkl/ifb\ k'gMu7gsf ;DaGwdf clGtd lg0f{o lbg cfh ljxfg cf7 ah];Ddsf] ;do lbPsf] 5 . dfcf]jfbL g]tfx? a}7saf6 lgl:sP nuQ} k|wfgdGqL sfof{nod} a;]sf Pdfn]sf zLif{ g]tfx?n] eg] cfkm\gf] kf6L{sf] ;f]xL c8fg bf]xf]¥ofpg] lgisif{ lgsfn]sf 5g\ . …xfdLn] cfkm\gf] c8fg dfcf]jfbLnfO{ atfO;s]sf 5f}“Ú– al/i7 g]tf g]kfnn] eGg'eof]– …ef]ln klg oxL s'/f pxf“x?nfO{ eGg] ;dembf/L xfdLx?aLr ePsf] 5 .Ú s'g} klg xfntdf clxn] ;/sf/ k'gu{7g gug]{ / To;f] ubf{ dfcf]jfbLsf s]xL g]tfx?n] eg]em}“ tTsfn k|wfgdGqLsf] /fhLgfdf dfu u/]df lbg] ;xdlt Pdfn]sf g]tfx?aLr ePsf] 5 . …dfcf]jfbLn] clxn] /fli6«o ;xdlt ljyf]Ng] u/L c8fg lnof] eg] a? /fhLgfdf lbg]5f}“Ú– pxf“n] eGg'eof] .
To;cl3 ljxfg a;]sf] Pdfn] :yfoL sld6L a}7sn] kf“ra'“b] ;xdltsf] k|lts"n x'g] u/L s'g} klg sfd gug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] . a}7sdf kf“ra'“b] ;xdltsf] sfof{Gjog / ;f]daf/ dfcf]jfbLåf/f jt{dfg dlGqd08ndf ;dfj]z ug]{ u/L k|:t't ul/Psf] lg0f{osf] af/]df 5nkmn ePsf] lyof] . Pdfn]n] zflGt, ;+ljwfg / gof“ ;/sf/ lgdf{0fnfO{ Pp6} Kofs]hdf ;dfwfg ug{ k|d'v bnx¿;“u kl/0ffdbfoL jftf{ ug{] lg0f{o klg u/]sf] 5 . To;sf nflu ljutdf Pdfn]n] k"j{k|wfgdGqL Pjd\ jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnsf] ;+of]hsTjdf ul7t 6f]nLnfO{ ;lqmo agfPsf] 5 . 6f]nLdf pkfWoIfåo jfdb]j uf}td / czf]s /fO{, dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]n tyf :yfoL sld6L ;b:o s]kL zdf{ cf]nL x'g'x'G5 .
a}7sdf clwsf+z ;b:on] k|wfgdGqL vgfnn] ;f]daf/ laxfg dfcf]jfbL cWoIf bfxfn;“u /fli6«o ;xdltlagf dfcf]jfbLsf gof“ dGqLnfO{ zky u|x0f gu/fpg] egL lng'ePsf] c8fg /fi6«lxt / kf6L{lxtdf /x]sf] wf/0ff /fv]sf lyP . a}7sdf k|wfgdGqL vgfn :jod\ klg Ps–b'O{ lbg /fli6«o ;xdltsf nflu kv{g] / To;otf klg ;xdlt h'6]g eg] /fhLgfdf lbg] …d'8Údf k|:t't x'g'ePsf] Ps g]tfn] atfP . a}7sn] /fli6«o ;xdlt lgdf{0f ug'{kg]{df To;sf] k|d'v c+zsf ¿kdf /x]sf] kf“ra'“b] ;xdltsf] sfof{Gjog layf]Ng] p2]Zon] NofPsf] dfcf]jfbL k|:tfjnfO{ c:jLsf/ ub}{ eg]sf] 5– …olta]nf d'n'ssf] zflGt k|lqmofnfO{ ;fy{s lgisif{df k'¥ofpg] / nf]stflGqs ;+ljwfg lgdf{0fsf nflu /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ u7g ug]{ p2]Zosf ;fy ut h]7 !$ ut] ePsf] kf“ra'“b] ;xdltsf] zL3| Pjd\ k|efjsf/L sfof{Gjogdf hf]8 lbg' cfjZos 5 .Ú cufl8 elgPsf] 5– …jt{dfg ;dodf s'g} klg lg0f{o ubf{ pQm kf“ra'“b] ;xdltsf] k|lts"n jf To;sf] sfof{Gjogdf afwf kg]{ u/L s'g} sfd ug'{ x'“b}g . To;sf nflu kf6L{sf] tkm{af6 ul7t jftf{ sld6Ln] ;+ljwfg;efdf sfo{/t k|d'v /fhgLlts kf6L{x¿;“u kl/0ffdd'vL 9ª\un] jftf{ k|lqmofnfO{ cl3 a9fpg] ljifodf hf]8 lbg' cfjZos 5 .Ú
a}7skl5 jl/i7 g]tf g]kfnn] dfcf]jfbLsf] k|:tfj sfof{Gjog x'g] s'g} ;Defjgf g/x]sf] :ki6 kfg'{eof] . pxf“n] eGg'eof]– …zflGt ;+ljwfg / gof“ ;/sf/ lgdf{0f;DaGwL kf“ra'“b] ;xdlt sfof{Gjog ug{sf nflu cfh}af6 ;+ljwfg;efdf k|ltlglwTj ug]{ bn;“u jftf{ ;'? ul/g]5 .Ú casf] jftf{ kl/0ffdbfoL x'g] pxf“n] atfpg'eof] . o:t}, dxf;lrj kf]v/]nn] dfcf]jfbLn] k|lts"n p2]Zon] NofPsf] lg0f{o sfof{Gjog gx'g] atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– …dfcf]jfbLsf] egfOdf nfUbf /fli6«o ;xdlt lgdf{0f x'“b}g . /fli6«o ;xdlt geO{ zflGt / ;+ljwfg ;fy{s aGb}g .Ú pxf“sf] egfO lyof]– …kf“ra'“b]df cfkm}“n] x:tfIf/ ul/;s]sf] k|wfgdGqL vgfnn] /fhLgfdf glbP klg …kf]lnl6sNnLÚ pxf“ /fhLgfdf lbPh:t} eO;Sg'ePsf] 5 . o:tf] a]nf gof“ dGqL yKg] / x]/km]/ ug]{ lg0f{o u/]df kf6L{n] :jLsfb}{g .Ú
!# hgf :yfoL sld6Ldf lxhf]sf] a}7sdf pkfWoIf czf]s /fO{ ljBfyL{sf] sfo{qmddf wgu9Ldf ePsfn] / ljBf e08f/L pkrf/sf qmddf lbNnLdf /x]sfn] cg'kl:yt x'g'x'GYof] eg] ;b:o e/tdf]xg clwsf/L c:j:y /x]sfn] ;xefuL x'g ;Sg'ePsf] lyPg .
cf–cfkm\gf] lhtsf] JofVof
sf7df8f}“ . ;'? ePsf] Ps dlxgfkl5 ;lsPsf] dfcf]jfbL s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7sn] tTsfnsf nflu kf6L{leqsf ;d:of k|fljlws ¿kdf ;f“3'/f] kf/] klg dgd'6fj eg] p:t} 5 . ut c;f/ !) ut] ;'? eO{ cfwf bh{g k6s :ylut u/]/ ;f]daf/ ;DkGg a}7s Ps dlxgfsf] cjlwdf hDdf rf/ lbg a;]sf] lyof] .
cWoIf k'iksdn bfxfnsf] k|ltj]bgnfO{ Psdtn] kfl/t ub}{ ;f]daf/ ;lsPsf] xf] . dfcf]jfbLn] of] a}7ssf] lg0f{onfO{ aflx/–aflx/ …;a}sf] lhtÚsf] ¿kdf k|rf/ u/] klg zLif{ g]tfn] cf–cfkm\gf] lhtsf ¿kdf a'em\g] / JofVof ug]{ u/]sf 5g\ . sfo{ljefhgsf] d'2f / To;df klg d'Vo u/L pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{nfO{ bnsf] g]tf agfpg'kg]{ c8fg /fVb} c;Gt'i6 kIfn] cWoIfnfO{ rf}tkmL{ 3]/fdf kf/]sf lyP . t/, bnsf] g]tf u'dfpg' gk/]sf]df o;nfO{ bfxfnn] cfkm\gf] ljhosf ¿kdf lnPsf] atfOG5 . Tolt dfq xf]Og, kl5Nnf] ;dodf cfkm"lj/f]wL lsQfdf k'u]sf cfkm\g} u'6sf pkfWoIf gf/fo0fsfhL >]i7nfO{ ;Gt'i6 kfg{ ;s]sf]df klg bfxfn dSv 5g\ . cWoIf bfxfnn] >]i7nfO{ pkk|wfgdGqL tyf u[xsf ¿kdf k7fpg] lg0f{o u/]/ km]l/ cfkm\gf] u'6df tfGg jftfj/0f agfPsf 5g\ . t/, of]
lg0f{onfO{ bfxfnsf] s"l6ntfsf] ¿kdf klg a'em\g] ul/Psf] 5 . dfcf]jfbL ;|f]tsf cg';f/, :jod\ bfxfnn] clxn] k|wfgdGqL emngfy vgfn;“u cfkm"n] kf6L{sf] ;ª\s6 6fg{ o:tf] lg0f{o u/]sf] eGb} zky v'jfpg hf]8 u/]sf 5}gg\ . bf]xf]/f] kmfObf bfxfnn] lnPsf 5g\ . Pp6f, >]i7nfO{ v';L kfg'{ xf] eg] csf]{ ;ª\s6sf a]nf c;xof]u u/]sf pgnfO{ zky gv'jfpg] leqL of]hgf agfP/ abnf lng' . Tolt dfq xf]Og, pgn] e§/fO{ kTgL lxl;nf odLb]lv lnP/ cfkm\g} v]dfsf jif{dfg k'gsL kTgL cf]g;/L 3tL{ / zlQmaxfb'/ a:g]tsL kTgL ;Tof kxf8LnfO{ klg gx'g] dGqLsf] ¿kdf lg0f{o u/fP/ v';L kf/]sf 5g\ . To;sf] abnfdf zflGt / ;+ljwfgsf] nfOg kfl/t ug{, lj/f]wLnfO{ ;Gt'i6 kfg{ / cfkm\gf] kb klg hf]ufpg ;kmn ePsfn] of] lg0f{onfO{ bfxfnsf] s"6gLlts lht dfGg]x¿sf] ;ª\Vof dfcf]jfbLleq w]/} 5 .
…pwf/f] k|wfgdGqL xf]Og, gubL bnsf] g]tf agfpmÚ eGg] e§/fO{ Tof] c8fgaf6 kl5 x6]sf 5g\ . ;+;bLo df]rf{sf] lhDd]jf/L;lxt efjL k|wfgdGqL aGg] lnlvt lg0f{o ePsfn] o;nfO{ e§/fO{n] cfkm\gf] lhts} ¿kdf lnPsf] atfOG5 . Tolt dfq xf]Og, zflGt / ;+ljwfgsf] pgs} nfOg kfl/t ePsfn] /fhgLlts ¿kdf ljho xfl;n u/]sf] a'emfO e§/fO{ kIfw/sf] 5 . csf{ pkfWoIf df]xg j}B …ls/0fÚ wf/n] eg] sfo{ljefhg x'g'nfO{ g} cfkm\gf] ljho 7fg]sf] 5 . ;ª\u7g ljefusf] OGrfh{ j}B, ;+;bLo bnsf] ;r]ts b]j u'?ª / afx\o df]rf{ k|d'v ;LkL uh'/]n x'g'nfO{ of] wf/n] dxŒjk"0f{ pknlAwsf ¿kdf lnPsf] 5 . ;/sf/df ## k|ltzt dlxnf ;xeflutf / ;ef;b\ dfq dGqL x'g'kg]{ dfu klg ;Daf]wg x'g'nfO{ of] wf/n] lhtsf] ¿kdf lnPsf] atfOG5 .
gof“ sfo{ljefhg / dlGqd08ndf gof“ l6d k7fpg] ;xdltkl5 s]Gb|Lo sld6Ln] cWoIfsf] k|ltj]bg kfl/t u/]sf] lyof] . a}7s ;lsgf;fy cf–cfkm\gf] a'emfOcg';f/sf] cfTds]lGb|t sbd rfNg g]tfx¿sf] bf}8 ;'? eO;s]sf] atfOG5 . ;|f]tsf cg';f/ cWoIf bfxfn a? oyfl:yltnfO{ g} nDAofP/ n}hfg] / e§/fO{nfO{ k|wfgdGqL x'g] cj;/ l;h{gf u/fpg] k|oTgdf /x]sf] atfOG5 . To:t}, e§/fO{ eg] l56f]eGbf l56f] of] ;/sf/ 9fn]/ k|wfgdGqL aGg] s;/tdf /x]sf] ;|f]tn] atfof] . t/, k|wfgdGqL x'g] / aGg glbg] of] n8fO“k|lt j}B wf/n] s'g} dtna g/fv]sf] atfOG5 . of] wf/sf] d'Vo Wofg n8fs'sf] ;dfof]hg ljlw, k|lqmof / txdf s]lGb|t /x]sf] a'lemPsf] 5 . cfkm\gf ;]gfsf] sdfG8 /xg] u/L 5'§} ;lrjfno u7g ug]{, ;]gfsf] dflyNnf] txdf ;dfof]hg ug]{ / !) xhf/eGbf a9L n8fs' ;dfof]hg u/fpg] of]hgf j}B kIfw/sf] /x]sf] atfOG5 . Tolt dfq xf]Og, Psflt/ e§/fO{nfO{ k|wfgdGqLsf ¿kdf cufl8 ;f/]/ / csf{lt/ ;/sf/df gof“ 6f]nL k7fpg] lg0f{o ug'{nfO{ g} lj/f]wfefifsf ¿kdf lnOG5 . kl/l:ylt nDAofpg bfxfnn] gof“ l6d k7fpg] lg0f{o u/]sf] atfOG5 . t/, e§/fO{lgs6 kf]ln6Ao'/f] ;b:o b]j]Gb| kf}8]nn] eg] o;nfO{ cNksfnLg / c:yfoL lg0f{osf ¿kdf JofVof u/] . a'waf/l;t pgn] eg]– …b'O{ dlxgfcl3 g} :yfoL ;ldltn] ;/sf/df ## k|ltzt dlxnf k7fpg] lg0f{o u/]sfn] kf“r lbgs} nflu eg] klg Tof] lg0f{o nfu" u/fcf}“ eg]/ o;f] ul/Psf] xf] .Ú o;}nfO{ km]l/ lgx'“ agfP/ e§/fO{sf] g]t[Tjdf /fli6«o ;/sf/ agfpg] s'/f ws]lng] s;}sf] leqL dgzfo eP Tof] kf6L{ lg0f{oljk/Lt x'g] kf}8]nn] atfP . j}Blgs6 kf]ln6Ao'/f] ;b:o xl/eQm s“8]nn] eg] ;/sf/sf] ljifo k|fyldstf gePsf] atfP . …/fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ cfjZos 5, Tof] u[xsfo{ geP;Ddsf nflu gof“ l6d k7fpg] lg0f{o lnPsf xf}“Ú– pgn] eg]– …d'Vo s'/f zflGt k|lqmof;“u hf]l8Psf] dfcf]jfbL n8fs'sf] ;Ddfghgs ;dfof]hgsf] xf] . xfdLn] s]xL dGqL kmsf{P/ ;dfj]zL agfpg'eGbf pxf“n] ;Sg'ePg . uNtL ;'wfg{ g;s]kl5 k"/} l6d kl/jt{g ug'{k/]sf] dfq xf] .Ú
;ft xhf/ ph'/L cnkq
sf7df8f}“ . PsLs[t dfcf]jfbLleq 5fglagsf nflu k/]sf ;f9] ;ft xhf/ ph'/L cnkq k/]sf 5g\ . cg'zf;g pNnª\3g ug]]{ ;"rLdf ;a}eGbf w]/} cWoIf k'iksdn bfxfnlgs6 g]tf–sfo{stf{ b]lvPkl5 5fglag k|lqmof g} :ylut ul/Psf] xf] .
dfcf]jfbLn] ;ª\u7gleq Hofblt a9\g yfn]kl5 5fglagsf nflu ;lrj kf]i6axfb'/ af]u6Lsf] ;+of]hsTjdf cfof]u agfPsf] lyof] . t/, k/]sf ph'/LdWo] s]xLnfO{ :ki6Ls/0f lng]afx]s cfof]un] sf/afxL k|lqmof cufl8 a9fpg g;s]sf] Ps ;b:on] atfP . cfof]udf :yfoL ;ldlt ;b:o lbgfgfy zdf{, kf]ln6Ao'/f] ;b:o lxt/fh kf08], s]Gb|Lo ;b:o hok'/L 3tL{ / x:taxfb'/ s];L ;b:o 5g\ .
;f9] ;ft xhf/ ph'/LdWo] sl/a kf“r xhf/ cWoIf bfxfnlgs6sf sfo{stf{sf lj?4 /x]sf] ;|f]tn] atfof] . a9L cg'zf;g pNnª\3g ug]{df cfkm\gf sfo{stf{ /x]sf sf/0f bfxfnn] e"tk"j{ ;DwL af]u6LnfO{ ;+of]hs tf]s]sf lyP . pgL bfxfnsf ljZjf;kfqsf ¿kdf lrlgG5g\ .
cfof]udf uDeL/ k|sf/sf ph'/Lx¿ k/] klg To;af/] cWoog ug]{ x]8Sjf6{/n] c;xof]u u/]kl5 rfª TolQs} /x]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . sf/afxL k|lqmof cufl8 a9fpg j}B kIfw/ g]tfx¿n] k6sk6s hf]8 lb“b} cfPsf 5g\ .
cfof]udf rf]/L, 7uL, anfTsf/, cg}lts ;DaGw, cfly{s clgoldttfnufotsf af/]df a9L ph'/L k/]sf] ;|f]tn] atfof] . j}B / e§/fO{ kIfLo cfof]u ;b:ox¿n]
Pp6f a}7sdf …cfkm"x¿ vfG5g\, xfdLnfO{ b'Mv lbG5g\Ú eGb} bfxfn kIfLo g]tfx¿k|lt Joª\Uo u/]sf lyP .
ph'/Ldfly lgikIf 5fglag x'“bf bfxfnsf cTolws sfo{stf{ bf]ifL b]lvg] lglZrt /x]sf] atfOG5 . ToxL eP/ bfxfnn] cfof]unfO{ ;lqmo agfpg grfx]sf] atfOG5 . t/, cfof]usf ;b:o;d]t /x]sf kf6L{ k|jQmf zdf{n] kl5 cGt;{ª\3if{n] ph'/Ldfly 5fglag x'g g;s]sf] atfP . …cfGtl/s cGt;{ª\3if{n] 5fglag k|lqmof cln l9nf] ePsf] xf]Ú– pgn] eg] . pgn] s]xLnfO{ ph'/Lsf cfwf/df :ki6Ls/0f lnOPsf] eGb} 5nkmn ug]{ ;dotflnsf agfpg nfluPsf] hfgsf/L lbP .
;|f]tsf cg'';f/, cWoIf bfxfnglhs dflgg] g]tf–sfo{stf{x¿lj?4 a9L ph'/L k/]sf 5g\ . jif{dfg k'g, hgfb{g zdf{, rGb|axfb'/ yfkf, clUg ;fksf]6f, x]dGtk|sfz cf]nLnufot lj?4 bh{geGbf a9L ph'/L k/]sf 5g\ . pgLx¿dfly cj}w sf/f]af/b]lv rl/q;“u hf]l8Psf s'/fx¿ ph'/Ldf pNn]v 5g\ . :yfoL ;ldlt ;b:o k'g, zdf{ / yfkflj?4 cj}w sf/f]af/df ;+nUg ePsf] cf/f]k 5 . pgLx¿ ofrf{u'Dafb]lv /QmrGbg;Ddsf] cj}w sf/f]af/df ;+nUg ePsf] bfaL ul/Psf] 5 . To:t}, cf]nLlj?4 cfkm\g} sfo{stf{;“u cj}w of}g;DaGw sfod /fv]sf] ph'/L k/]sf] 5 . pgn] s]xL ;docufl8 dfq} Ps dlxnfnfO{ ;DaGw ljR5]b ug{ pS;fP/ /fhwfgLsf] snª\sLdf 8]/f lnP/ a;fPsf lyP . To; 36gf;“u ;DalGwt !% eGbf a9L ph'/L cfof]udf k'u]sf 5g\ .
To:t}, pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{ kIfw/ g]tfx¿ 6f]kaxfb'/ /fodfemL / ev}/} bfxfnsf kIfdf nfu]sf lbgfgfy zdf{lj?4 klg ph'/L k/]sf 5g\ . /fodfemL n'lDagLdf hUuf Knl6ªdf ;xefuL ePsf] cf/f]k 5 eg] zdf{n] kf6L{df cfly{s ckrng u/L cfkm\gf HjfO“ z'ezª\s/ s“8]ndfkm{t nufgL u/]sf] cf/f]k 5 . /f]rs s'/f s] 5 eg] zdf{ :jod\ 5fglag ;ldltdf 5g\ .
s]Gb|b]lv lhNnf tx;Ddsf g]tf–sfo{stf{x¿sf] ph'/L k/]sf] cfof]usf] g]t[Tj ;DxfNg] lhDdf clxn] pkfWoIf df]xg j}Bn] kfPsf 5g\ . o;n] ph'/L 5fglag k|lqmof b"|t ultdf cufl8 a9\g] Ps g]tfn] atfP . bfxfn / pkfWoIf e§/fO{ kIfw/ w]/} g]tf–sfo{stf{ k/]sfn] klg j}Bn] 5fglag k|lqmofnfO{ tLj| ult lbg] atfOG5 . …cfGtl/s ;d:of xn ePsf] 5Ú– ;ldltdf /x]sf Ps g]tfn] eg]– …carflx“ 5fglag k|lqmof cufl8 a9fp“5f}“ .Ú
a9L ph'/L dhb'/lj?4
zflGt k|lqmofdf cfPb]lv ;a}eGbf a9L ph'/L lj3l6t dhb'/ ;ª\u7gsf g]tflj?4 k/]sf 5g\ . pgLdfly Sofl;gf]af6 rGbf:j¿k cfPsf] dfl;s #) nfv ?lkof“ clgoldttf u/]sf] cf/f]k 5 .
;ª\u7gleq rGbf:j¿k cfpg] /sdsf] s'g} lx;falstfa g/fv]sf] ph'/Ldf pNn]v 5 . …tLg ca{eGbf a9L /sd clgoldttf u/]sf] eg]/ bh{g ph'/L k/]sf 5g\Ú– ;|f]tn] eGof] . To:t}, zflns/fd hd/s§]nlj?4 g} cfO{Pncf]åf/f cfof]lht cGt/f{li6«o uf]i7Lx¿df cfkm\gf ;xsdL{dfly e]befjk"0f{ Jojxf/ u/]sf] ph'/Ldf pNn]v 5 . k'/fgf / o'4sfndf of]ubfg lbPsf sfo{stf{nfO{ kfvf nufp“b} hd/s§]nn] s]Gb|Lo ;b:o piff b]jsf]6fnfO{ dfq} sfvL Rofk]sf] ph'/Ldf pNn]v 5 . sl/a ;f9] # xhf/ ph'/L dhb'/ ;ª\u7g g]tf÷sfo{stf{sf dfq} k/]sf] ;|f]tn] atfof] . To:t}, u'G8fubL{, ck/fw, lkm/f}tLnufotsf sfd ug{ pS;fPsf] ph'/L klg hd/s§]nlj?4 k/]sf 5g\ .
dGqfno g} laqmL †
sf7df8f}“ . ;+;b\df ;f+;b lsga]r ePsf] va/ t a]nf–a]nfdf ;fj{hlgs x'g] ub{Yof] . t/, o; k6s eg] dGqfno g} laqmL ePsf] gof“ va/ km]nf k/]sf] 5 .
dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf af“sL g]tfx¿ Tolta]nf eml:sg k'u], hlta]nf cfkm\g} cWoIf pk]Gb| ofbjn] ;Dxfln/x]sf] jfl0fHo tyf cfk"lt{dGqLsf ¿kdf dfcf]jfbLn] n]v/fh e§sf] gfd ;fj{hlgs u¥of] . !! dGqfno kfPsf] dfcf]jfbLn] !@ dGqLsf] gfd ;fj{hlgs u/]kl5 crDddf k/]sf kmf]/dsf g]tfx¿ To;sf] sf/0f vf]Hb} hf“bf leqleq} dGqfno …laqmL eO;s]sf]Ú yfxf kfPkl5 cfqmf]lzt ag]sf 5g\ . k//fi6«dGqLsf ¿kdf cWoIf ofbj clxn] ?;sf] e|d0fdf 5g\ . …leqleq} s'/f ldnfO;lsPsf] /x]5Ú– kmf]/dsf Ps g]tfn] eg]– …cfkm\gf] kf6L{sf g]tfnfO{ dGqfno glbP/ cfkm}“ /fv]sf cWoIf ofbjn] k'iksdn bfxfn;“u ;Demf}tf u/L dGqfno lbO;s]sf /x]5g\ .Ú cfd dw];L g]tfx¿em}“ ofbj klg cfly{s k|nf]egdf k/]/ dGqfno laqmL u/]sf] cf/f]k pgn] nufP . pgn] eg]– …cfkm\gf] kf6L{sf g]tfnfO{ dGqL gagfP/ pxf“n] leqleq} dGqfno laqmL ug'{ePsf] 5 .Ú kmf]/d ;ef;b\ clez]ifk|tfk ;fxn] 3'dfp/f] ¿kdf eg]– …g]kfndf xfdLn] ;+;f/df gePsf cg]s s'/fx¿ b]Vb} cfPsf 5f}“ .Ú
kmf]/dsf dxf;lrj /fd;xfo ofbjn] klg cfkm\gf] efudf k/]sf] dGqfnodf PsfPs dfcf]jfbLn] dGqLsf] gfd lg0f{o u/]sf] b]Vbf cfkm" 5Ss k/]sf] atfP . pgn] eg]– …xfd|f] cWoIfhL clxn] :jb]zdf x'g'x'Gg . o:tf] a]nfdf PsfPs o:tf] lg0f{o ;'Gbf xfdL :tAw / b'Mlvt ePsf 5f}“ . Pp6f kf6L{n] ;Dxfln/x]sf] dGqfnodf csf]{ kf6L{n] s;/L dGqLsf] lg0f{o ug{ ;S5 <Ú
dxf;lrj ofbjn] ;f]daf/ /ftL k|wfgdGqL emngfy vgfnnfO{ kmf]g u/L lj/f]w hgfPsf lyP . …k|wfgdGqLn] pxf“x¿ -dfcf]jfbL_ n] dfq} lg0f{o u/]/ x'“b}g, d;“u s'g} s'/fsfgL ePsf] 5}g, clxn] dlGqd08n lj:tf/ klg x'“b}g eGg'ePsf] 5Ú– ofbjn] eg]– …k|wfgdGqL klg pxf“x¿sf] lg0f{oaf6 cfZro{rlst x'g'ePsf] /x]5 .Ú ofbjn] dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnnfO{ e]6\g vf]h] klg pgn] ;do lbPsf 5}gg\ . lbgfgfy zdf{ / b]j u'?ª;“u e]6]/ kmf]/dsf g]tfx¿n] cfklQ hgfPsf lyP . …vf]O xfdLn] klg lsg o:tf] ug{ nfUg'ePsf] xf] eg]/ cWoIfnfO{ ;f]w]sf lyof}“, pxf“n] s'/f ldN5 eg]sfn] lg0f{o ePsf] xf]Ú– g]tfåonfO{ p4[t ub}{ dxf;lrj ofbjn] a'waf/;“u eg] .
xflh/ ug}{ gkfO{ ;?jf
sf7df8f}“ . lgod, sfg'g / :yflkt k/Dk/fcg';f/ rn]sf] bfaL ug]{ g]kfnL ;]gfdf klg lghfdtLdf h:t} ;?jf u/]/ xflh/ x'g gkfp“b} km]l/ ;?jf ug{ yflnPsf] 5 . lghfdtLdf /fhgLlts x:tIf]k tLj| ag]h:t} o;n] ;]gfleq g]t[Tj txsf] dgk/L a9\b} uPsf] b]vfPsf] 5 .
/fli6«o ;'/Iff kl/ifb\df sfo{/t dxf;]gfgL k|sfz af]u6LnfO{ ut dlxgf x]8Sjf6{/l:yt /fli6«o lgs'~h ljefudf ;?jf ul/Psf] lyof] . kl/ifb\sf ;x;+of]hs pk/yL g]qaxfb'/ yfkfn] ;+of]hs /x]sf /Iff;lrj gjLg l3ld/]nfO{ ;d]t af]nfP/ d;] af]u6Lsf] labfO klg u/] . x]8Sjf6{/
cfpgf;fy xflh/ gx'“b} pgnfO{ klZrd k[tgf kf]v/fdf cfof]lht Pp6f tflnddf hfg elgof] . pgL b'O{ ;ftfkl5 Toxf“af6 kms]{/ /flg ljefudf xflh/ ug{ hf“b} lyP . t/, Tolta]nf;Dd pgsf] cGt} ;?jf eO;s]sf] /x]5 .
ePsf] s] /x]5 eg] af]u6Lsf] 7fp“df dx]Gb|gu/l:yt @% gDa/ aflxgLdf sfd' klt eP/ sfd ul//x]sf d;] uª\uf u'?ªnfO{ NofOP5 . kf]v/fsf k"j{c~rnfwLz nIoaxfb'/ u'?ªsf 5f]/f uª\ufnfO{ efjL k|wfg;]gfkltsf] nfOgdf /fVg eg]/ k|wfg;]gfklt 5qdfgl;+x u'?ªsf] ;d"xn] PsfPs x]8Sjf6{/df NofPsf] atfOPsf] 5 .
jiff}{+b]lv of]Uotf, Ifdtf / bIftfsf cfwf/df lhDd]jf/L kfp“b} cfPsf] g]kfnL ;]gfdf 5qdfg ;]gfklt ePkl5 eg] hfltsf cfwf/df e]befj x'g yfn]sf] u'gf;f] a9\b} uPsf] 5 . ;xfos/yLn] g]t[Tj ug]{ a'6jnl:yt @@ gDa/ aflxgLdf dxf;]gfgL c?0f 3n]nfO{ sfd' agfP/ k7fpg'nfO{ klg oxL sf/0f;“u hf]8]/ x]l/Psf] 5 .
dgf]dfgLsf] csf]{ pbfx/0fsf ¿kdf dxf;]gfgL /3' e08f/Lsf] ;?jfnfO{ klg lnOG5 . pgnfO{ 8LPdcfO{af6 s]xL lbg klxnf l;Gw'nLdf ;?jf ul/Psf] lyof] . t/, !) lbgleq} pgnfO{ Toxf“af6 ;?jf u/L o'4sfo{ lgb]{zgfnodf NofOPsf] 5 . anfWoIf uf}/jzdz]/ /f0ff;“u glhs ePsf] eGb} @@ gDa/ a'6jndf sfo{/t d;] afa's[i0f sfsL{nfO{ @% gDa/ dx]Gb|gu/ k'¥ofOPsf] 5 . hals, pgn] o;cl3 nfdf] ;do /fli6«o lgs'~h ljefudf sfd u/]sf lyP .
;}lgs clws[tx¿nfO{ /ftf/ft Ps 7fp“af6 csf]{ 7fp“df ;?jf ug]{ / sfd gyfNb} km]l/ ;?jf ug]{ sfo{n] pgLx¿df c;'/Iffsf] efjgf a9fPsf] clwsf/Lx¿ atfp“5g\ .
l;6f}nf af]n]kl5 kf}8]n r'k
sf7df8f}“ . kbflwsf/L dgf]gogsf a]nf ePsf] ;xdltsf ;fIfL s[i0fk|;fb l;6f}nfn] Tolta]nfsf] ;xdlt ;fj{hlgs u/]kl5 /fdrGb| kf}8]nsf] ;+;bLo bnsf] g]tf u'Dg] lglZrt ePsf] 5 .
kf}8]nnfO{ pk;efklt / l;6f}nfnfO{ dxfdGqL dgf]gog ubf{ sfª\u]|;sf ;efklt ;'zLn sf]O/fnf / jl/i7 g]tf z]/axfb'/ b]pjfaLr ePsf] elgPsf] ;xdltsf af/]df nfdf] ;dob]lv ljjfb 5 . t/, kl5Nnf] ;dodf ;f] ;xdlt x'“bfsf Ps ;fIfL l;6f}nfn] ;fj{hlgs sfo{qmdd} Tof] ;xdlt ePsf] s'/f as]kl5 kf}8]n sdhf]/ ag]sf 5g\ . b'O{ g]tfaLr ;xdlt x'“bf l;6f}nf, ljdn]Gb| lglw / k|sfzdfg l;+x klg pkl:yt lyP . sf]O/fnfsf lgs6
dflgg] l;6f}nfn] g} ;xdlt ePsf] :jLsf/]kl5 sfª\u]|;df bnsf g]tf kl/jt{g x'g] lglZrt ePsf] atfOG5 . cd]l/sf e|d0fdf hfg'cl3 ;efklt sf]O/fnfn] …To:tf] ;xdltÚ gePsf] atfPkl5 lrl9Psf b]pjfn] bnsf] g]tf aGg ;ef;b\x¿sf] x:tfIf/;d]t ;ª\sng u/]sf lyP . ! ;o !$ ;ef;b\ /x]sf] sfª\u]|;df bnsf] g]tf aGg %* hgfsf] ;dy{g rflxG5 . b]pjf kIfn] clxn] cfkm";“u ^) hgf ;ef;b\ k'lu;s]sf] bfaL u/]sf] 5 . …xfdLn] e/;s ;xdltaf6} o;nfO{ 6'ª\Uofpg rfx]sf 5f}“, cfjZos k/] ^) hgfsf] x:tfIf/ tof/ 5Ú– b]pjflgs6 Ps g]tfn] atfP .
lxhf] a;]sf] s]Gb|Lo sld6L a}7sd} bnsf] g]tf kl/jt{gsf] Ph]G8f k|:t't ug]{ tof/L b]pjf kIfsf] lyof] . t/, ;efklt sf]O/fnfn] cfkm\gf] :jf:Yo / ljb]z e|d0fsf] la|lkmª / kf}8]nn] kf“ra'“b] ;xdltsf af/]df JofVof u/]kl5 a}7s cfh a:g] u/L :ylut ul/Psf] 5 . cfh a:g] a}7sdf o;af/] 5nkmn x'g] atfOG5 . To;f] t clxn] of] ljjfbnfO{ ;xdltaf6} ;N6\ofpg] lgrf]8df ;efklt klg k'lu;s]sf] sfª\u]|; ;|f]tn] atfof] . o;aLrdf emG8} cfwf bh{g k6s sf]O/fnf / b]pjfaLr 5nkmn ePsf] / sf]O/fnf g]tf kl/jt{gdf ;sf/fTds ePsf] a'lemPsf] 5 . t/, kf}8]nn] o; s'/fdf lsrnf] lems]df k|lqmofut 9ª\un] ax'dtsf] x:tfIf/ a'emfpg] b]pjfkIfn] tof/L k"/f ul/;s]sf] 5 . kf}8]n eg] s]Gb|Lo sld6L a}7sdf kf“ra'“b] ;xdltnfO{ d'Vo ax;sf] ljifo agfP/ bnsf] g]tf km]g]{ ljifonfO{ 5fofdf kfg]{ ;'/df /x]sf] atfOG5 . cl3Nnf] k6s !& k6s;Dd k/flht eP/ sLlt{dfg /fv]sf kf}8]nn] km]l/ k|wfgdGqL x'g] ;kgf b]Vg 5f8]sf 5}gg\ .
pks'nklt gx'g] kSsf
sf7df8f}“ . rf/} ljZjljBfnodf pks'nklt lgo'Qm ug{ g;s]kl5 lzIffdGqL uª\ufnfn t'nfw/sf] cfnf]rgf ePsf] 5 . cfkm\g} kf6L{sf] g]t[Tjdf ;/sf/ x'“bf klg pxf“n] lg0f{o lng g;s]sf] eGb} cfnf]rgf ePsf] xf] .
/fhgLlts efuaG8f ldNg g;s]kl5 sl/a b'O{ dlxgfotf rf/ ljZjljBfno g]t[TjljxLg 5g\ . pks'nkltsf nflu ;Defljt gfd lzIffdGqL t'nfw/n] l;kmfl/; ug'{ePsf] 5}g . /fhgLlts Ifdtf k|bz{g ug{] cg's"ntf x'“bf klg lzIffdGqLn] kxnsbdL glnPsf] eGb} k|fWofksx¿ c;Gt'i6 ag]sf 5g\ .
lqe'jg ljZjljBfnosf] pks'nkltnfO{ sfª\u]|;n] hLjg–d/0fsf] ljifo agfPkl5 lgo'lQm k|lqmof /f]lsPsf] ;|f]tn] atfof] . sfª\u]|; pk;efklt /fdrGb| kf}8]nn] k|wfgdGqL emngfy vgfn / lzIffdGqL t'nfw/nfO{ e]6L lqljdf cfkm\gf] cg's"n pks'nklt x'g'kg]{
gq ah]6 g} kfl/t x'g glbg] r]tfjgL lbPsf lyP . o;cl3 k|f=8f= dfwj zdf{nfO{ lqlj pks'nkltdf lgo'Qm ubf{ rf/ jif{kl5 sfª\u]|;nfO{ lbg] ;xdlt eO;s]sf] pgsf] bfaL lyof] . lul/hfk|;fb sf]O/fnf s'nklt x'“bf lzIffdGqL k|bLk g]kfnn] le8]/ cfkm"cg's"nsf] lg0f{o u/fPsf lyP .
;'?df lgo'lQmdf cfGtl/s ;d:of b]lvPsf] eP klg kl5Nnf] ;do k|fWofksx¿n] h;nfO{ u/] klg x'G5 eGb} …nlaªÚ ug{ 5f]8]sf lyP . lzIffdGqL s]xL lbgcufl8 dfq} …/fhgLlts bnn] ug{ lbPgg\Ú eGb} klG5g'ePsf] lyof] . To:t}, csf]{ lbg …rf/ lbg / ;ft lbgdf lgo'lQm k|lqmof cufl8 a9fp“5'Ú eGg'ePsf] lyof] . …t/ Tof] lbg slxNo} cfPgÚ– Ps k|fWofksn] eg] . ca lgo'lQm k|lqmof sl/a–sl/a cl3 ga9fpg] dgl:yltdf lzIffdGqL k'u]sf] yfxf ePsf] 5 . o; ;DaGwdf a'waf/n] k6sk6s s'/f ug{ vf]Hbf pgL pknAw ePgg\ .
dfnfdtLnfO{ k|:tfj
sf7df8f}“ . ljefhgkl5 clgns'df/ emfsf] ;ª\3Lo ;b\efjgf kf6L{df nfu]sf ;ef;b\nfO{ kmsf{pg ;b\efjgfsf cWoIf /fh]Gb| dxtf]n] df]ndf]nfO u/]sf] bfaL csf]{ kIfn] u/]sf] 5 . To;sf nflu ljZjf;kfq ;xcWoIf nId0fnfn s0f{nfO{ v6fOPsf] ;|f]tn] atfPsf] 5 .
bn Tofu P]gcg';f/ $) k|ltzt ;ef;b\ lnP/ emfn] gof“ bn agfPkl5 cfqmf]lzt ag]sf dxtf]n] lsg]/ eP klg kf6L{nfO{ Ps agfpg]
of]hgf agfPsf 5g\ . To;sf nflu pgn] rf/ s/f]8 /sd vlr{g] tof/L u/]sf] ;|f]tn] atfof] .
rf/ lbgcufl8 ;ef;b\ dfnfdtL /fgf yf¿nfO{ k};fsf] k|:tfj cfPsf] lyof] . dfnfdtLnfO{ Ps s/f]8 ?lkof“ lbg] k|:tfj s0f{n] u/]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . l;+xb/af/ kl/;/d} s0f{n] …c¿ klg ltdLnfO{ s] rflxG5 <Ú eGb} ;f]w]sf lyP . clGtddf pgn] ;b\efjgfdf gkmls{P dfndtLsf] ;ef;b\ kb vf/]h x'g] r]tfjgL klg lbPsf lyP .
dfnfdtLn] ;f] k|:tfjnfO{ 7f8} c:jLsf/ u/]sL lyOg\ . …d}n] s]xL uNtL u/] h:tf] nfUb}gÚ– dfnfdtLn] s0f{nfO{ hjfkm kmsf{p“b} eg]sL lyOg\– …;Sg] eP vf/]h ul/lbP e}xfNof] lg †Ú
dfnfdtLn] a'waf/l;t k};fsf] s'/f ug{ grfx] klg 3'dfp/f] 9ª\un] k|:tfj cfPsf] :jLsf/ ul/g\ . …d vl/blaqmL x'g] dfG5] xf]OgÚ– pgn] elgg\– …h] rflxG5 xfdL Tof] k"/f u5f}{+ eg]sf] xf] .Ú
kl5Nnf] ;do ;/sf/df ;xefuL x'g gkfPsf dxtf] kf6L{ ljefhgkl5 emg\ kL8fdf 5g\ . gf} ;ef;b\sf] ;ª\Vof ehfP/ dfnbf/ dGqfnosf] dGqL x'g kNs]sf dxtf] cfkm\gf] …afu]{lgªÚs} nflu klg km'6]/ uPsfx¿nfO{ lsg]/ eP klg kmsf{pg] of]hgfdf 5g\ .
6k]Gb|nfO{ 5'§L
sf7df8f}“ . ;'8fg k|s/0fsf cf/f]kL 8LcfO{hL 6k]Gb|Wjh xdfnnfO{ ljz]if cbfntn] ;fwf/0f tf/]vdf 5f]8]sf] 5 . d'2f v]lk/x]sf #$ k|x/LdWo] w/f}6Llagf ;fwf/0f tf/]vdf 5'6\g] pgL klxnf] x'g\ .
xdfn;“u b'O{ lbg aofg lnOPsf] lyof] . cbfntn] lxh} 8LcfO{hL bLkss'df/ >]i7;“u &% nfv / P;kL ;~hol;+x a:g]t;“u $) nfv
w/f}6L dfu]sf] 5 . clxn];Dd k"j{ cfOhL cf]dljqmd /f0ff;“u ;a}eGbf a9L !% s/f]8 w/f}6L dfluPsf] 5 .
dfgj clwsf/ If]qLo ;+oGqdf hf]8
sf7df8f}“ . blIf0f Pl;ofnL dfgj clwsf/sdL{x¿n] o; If]qdf dfgj clwsf/;DaGwL Ps If]qLo ;+oGqsf] cfjZostfdf hf]8 lbPsf 5g\ . cgf}krfl/s If]q ;]jf s]Gb| -OG;]s_ tyf a}ª\ssl:yt Pl;og kmf]/d km/ x\o'dg /fO6\; PG8 8]enkd]G6 -kmf]/d Pl;of_ åf/f ;+o'Qm ¿kdf ;f]daf/ cfof]lht blIf0f Pl;ofdf dfgj clwsf/ ;+oGq;DaGwL bf];|f] sfo{zfnf uf]i7Ldf pgLx¿n] pQm cfjZostf cf}“NofPsf x'g\ .
dfgj clwsf/ /Ifssf nflu ;+o'Qm /fi6«;ª\3Lo k"j{;dfwLIfs kfls:yfgsL lxgf lhnfgL, cfjf;sf] clwsf/;DaGWfL ;+o'Qm /fi6«;ª\3Lo k"j{;dfwLIfs ldn'g sf]7f/L, ;+o'Qm /fi6«;ª\3sf k"j{;xfos dxf;lrj s'nrGb| uf}tdnufotn] blIf0f Pl;ofnL If]qsf] dfgj clwsf/sf] cj:yfsf] ;Daf]wgsf nflu If]qLo ;xsfo{ cfjZos ePsf] / To;sf nflu blIf0f Pl;ofnL If]qLo dfgj clwsf/ ;+oGqsf] :yfkgfsf] cfjZstfdf hf]8 lbP .
;efd'v ;'jf; g]Djfªn] dfgj clwsf/ pNnª\3gnfO{ ;Daf]wg ug{] qmddf ;/sf/x¿sf sbd sdhf]/ ePsfn] g} b08xLgtfsf] l:ylt /x]sf] atfP . blIf0f Pl;ofdf w]/} g} ;d:ofx¿ /x]sf] atfp“b} pgn] ;xsfo{n] dfgj clwsf/sf] If]qdf w]/} ug{ ;lsg] ljrf/ JoQm u/] .
sfo{zfnfdf OGx'/]8 cWoIf 8f= uf]kfn l;jfsf]6L, aª\unfb]zsf /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]usf cWoIf 8f= ldhfg'/ /xdfg, /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]u g]kfnsf ;b:o uf}/L k|wfg, g];gn n :s'n, a}ª\unf]/ ef/tsf 8f= a]ª\s6f /fj / ef/tl:yt dfgj clwsf/sf nflu Pl;ofnL s]Gb|sf lgb{]zs ;'xf; rSdfn] blIf0f Pl;ofdf If]qLo dfgj clwsf/ ;+oGq :yfkgf / ;zQmLs/0fsf nflu /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]ux¿sf] e"ldsfsf ;DaGwdf cfkm\gf wf/0ff JoQm u/]sf lyP .
sfo{zfnfdf aª\unfb]z, e'6fg, ef/t, dflNbE;, g]kfn, kfls:tfg / >Lnª\sfsf /fli6«o tyf cGt/f{li6«o ¿kdf ;lqmo dfgj clwsf/ ;ª\u7gx¿, /fli6«o dfgj clwsf/ ;+:yfx¿, /fli6«o gLlt lgdf{0f lgsfo, ;/sf/L lgsfo, ;ª\3;+:yf tyf ;fs{ k|lqmofdf ;+nUg JolQmTjx¿, cf]Pr;LPrcf/ / gful/s ;dfhsf ;b:ox¿sf] ;xeflutf /x]sf] OG;]ssf cWoIf ;'jf]w Kofs'/]nn] atfP .
af]Ng k|lt:kwf{
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ vf]6fª–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rsf] cfof]hgfdf jQm[Tjsnf ;DkGg ePsf] 5 . s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ sld6Lsf ;b:o ;'/]z sfsL{n] o:tf sfo{qmdx¿n] kf6L{nfO{ cl3 a9fpg ;3fpg] ljZjf; JoQm u/] .
;Dks{ d~rsf cWoIf b]jfg /fO{sf] cWoIftfdf ;DkGg …Pdfn]sf] /fhgLlts Oltxf;df ;Dks{ d~rsf] e"ldsfÚ ljifos jQm[Tjsnfdf dbg l/hfn k|yd, g}gsnf /fO{ l4tLo, lzj l3ld/] t[tLo / kjg sf]O/fnfn] rf}yf] :yfg xfl;n u/]sf lyP . k'/:s[tx¿nfO{ cfufdL sfo{qmddf k'/:sf/ ljt/0f ul/g] d~r ;lrj nLnf /fO{n] atfOg\ . !# hgf k|lt:kwL{ ;xefuL sfo{qmddf ;ef;b\ piffsnf /fO{ / k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o /d]z /fO{n] klg af]n]sf lyP .
d]uf a}ª\s bf];|f] jif{df
sf7df8f}“ . t/ntf ;ª\s'rgn] ljQLo ;+:yfx¿ w/fzfoL eO/x]sf a]nf d]uf a}ª\sn] Ps jif{d} t/ntf cefjaf6 arfp“b} kf“r ca{ lgIf]k ;ª\sng u/]sf] 5 .
ut zlgaf/ klxnf] jflif{s pT;jdf cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf lbOPsf] hfgsf/Lcg';f/, a}ª\s #) xhf/ ;]jfu|fxLdfem k'Ug ;kmn ePsf] 5 . To:t}, $ ca{ *) s/f]8 shf{ k|jfx ub}{ a}ª\sn] t/ntf ;ª\s'rgaf6 hf]ufpg ;kmn ePsf] 5 . k|d'v sfo{sf/L clws[t clgn zfxn] d]uf l6dn] hgtfsf] ljZjf; lhTg ;kmn ePsf] atfP .
…xnf]b]lv xfO8«f];DdÚ nIo k5\ofPsf] a}ª\sn] o; cfly{s jif{leq} !% j6f yk zfvf vf]Ng] of]hgf agfPsf] 5 . …d]ufn] cfkm\gf] hu dha'b ug{ ;kmn ePsf] 5Ú zfxn] eg] .
‘;fOa/ ;flxTo’ df 5nkmn
sf7df8f}“ . ;flxTo ;GWofsf] #)%cf}“ lgoldt dfl;s sfo{qmd df …gof“ k':tf, k|ljlw / ;fOa/ ;flxToÚ ljifodf 5nkmn ePsf] 5 .
g]kfnL ;flxTodf ;fOa/ ;flxTosf] s:tf] k|efj 5 < o'jf k':tfn] o;sf] ;b'kof]u jf b'?kof]u s] u/]sf 5g\ < o;sf kmfObf–a]kmfObf s] s:tf 5g\ eGg] ljifodf ;~rf/sdL{ ljqmd ltldlN;gfn] sfo{qk k|:t't u/]sf lyP . pQm sfo{kqdfly l6Kk0fL ub}{ csf{ ;~rf/sdL{ 6ª\s pk|]tLn] ;fOa/ ;flxTo geP/ dfWod ePsf] / o;sf] kx'“r ;x/ s]lGb|t /x]sfn] b"/b/fh / ul/asf] kx'“r;Dd gk'u]sf] cf}“Nofpg'eof] .
Uff]i7Ldf ufoqL lji6, lgle{s /fO{, l8NnL/fh cof{n, k"0f{lj/fd, /d]z kf]v/]n, huGgfy cfrfo{, /d]z uf}td …kfNkfnLÚ, /d]zhª yfkf, zLtn lu/L, d'lQmgfy zdf{ Gof}kfg], s0ffb dxlif{, k|lbk/Tg zfSo, uf]ljGbk|;fb cfrfo{, 8Da/ kxf8L, ;fg' kxf8L, y/]Gb| a/fn, nId0f ufDgfu], /fdaxfb'/ kxf8L, b]jL g]kfn, kLtfDa/ e08f/L, uf]kfn g]kfn, a|Dxlk|o k|]d :j¿k, ldldGbf, xL/fwg /fO{, sflnk|;fb ;'j]bL, k|zfGt v/]n, ljBf s];L, Zofdaxfb'/ efj's, O{Zj/ yf]s/, eujtL kf}8]n, ljZjgfy ;~h]n, s[i0fb]j l/dfn, k|]d l;njfn, cfTdf/fd zdf{, pdf ld>, gf/fo0f lg/fzL / lgzfg e§/fO{n] sljtf, uLt, uhn tyf xfOs' jfrg u/]sf lyP .
;GWofsf cWoIf /fd ljgon] cfkm\gf sfo{qmdx¿af6 ;flxTo hgtfsf nflu n]lvg'kb{5 eGg] ;Gb]z lbg vf]lhPsf] atfP .
sd/]8, xfdL o;}sf nflu n8]sf lyof}“ <
sd/]8 k|r08, ls/0f, afa'/fd / afbn †
tkfO{+x¿ rf/} hgfnfO{ ;'b"/klZrdsf] of] ;~rf/sdL{sf] clejfbg † Ps ;fdfGo gful/ssf] o:tf] kq k9\g tkfO{+x¿ h:tf] ljzfn kf6L{sf g]tfx¿nfO{ km';{b
xf]nf÷gxf]nf < lsgeg], lxhf]cfh hgtfsf cfjfh ;'Gg tkfO{+x¿n] 5f]8\b} hfg'ePsf] 5 .
cfh lhNnf:t/sf g]tf–sfo{stf{sf] cj:yf s:tf] 5 < ljleGg ;dodf hgo'4 n8]sf hgd'lQm ;]gfsf hjfgx¿ af6f] la/fPsf ofq' ag]sf 5g\ . s'g} ;dodf dfcf], :6flng, r] Uj]e]/f / cGt/f{li6«o sDo'lg:6 cfGbf]ngsf k':tsx¿ k9\g] tkfO+{ / tkfO+{sf sfo{stf{x¿ cfh ;'/f / ;'Gb/Lsf cw{gUg tl:a/ ePsf k':tsx¿ lsGg em'lDdg yfn]sf 5g\ . sd/]8, ;'lg“b}5– lxhf]cfh sf7df8f}“df tkfO{+x¿sf lghL lgjf;x¿ aGb}5g\ . xfdL b]Vb}5f}“– tkfO{+x¿sf] hLjgz}nL kl/jt{g x'“b} uPsf] 5 . s'g} lbg hgtfsf aLrdf pleP/ tkfO{+x¿ eGg'x'GYof]– …ha;Dd k|To]s g]kfnL gful/ssf] 3/ aGb}g, ta;Dd xfdLx¿ klg 3/ agfpg] 5}gf}“ .Ú t/ sd/]8, s] of] egfO / tkfO{+x¿sf] clxn]sf] Jojxf/sf aLrdf tfnd]n 5 t < o:tf] n]lv/x“bf d]/f] dg ;fx|} b'v]sf] 5, d'6' eSsflgPsf] 5, cf“vf /;fPsf 5g\ / d'6' r'“l8Psf] 5 . lsgeg], ;j{xf/f ju{lj/f]wL b'Zdglj?4 rNg] d]/f] snd cfh tkfO{+x¿;“u k|Zg ;f]Wg afWo 5 .
/f]Nkf, s0ff{nL, ;'b"/klZrd jf c¿ pk]lIft a:tLsf hgtfn] tkfO{+x¿af6 7"nf] cfzf u/]sf lyP . tkfO{+x¿n] …d/Ú eGg]lalQs} cfkm\gf] Hofg lbg] sfo{stf{ lyP . s'g} ;do ltg} sfo{stf{x¿ ;“u;“u} n8]/ ?vf];'vf] vf“b} qmflGtsf s'/f ug]{ tkfO{+x¿n] lxhf]cfh cfkm\g} sfo{stf{x¿nfO{ lrGg 5f]8\g'ePsf] 5 . d]/f] b]z / kf6L{eGbf klg d]/f] s] gftf k5{ eGg]af6 tkfO{+x¿n] d"Nofª\sg ;'? ug{ yfNg'ePsf] 5 . sd/]8, cfh tkfO{+x¿n] 5f]8]/ uPsf] ufp“ p:t} 5 . xf], tkfO{+x¿n] u0ftGq t Nofpg'eof] t/ To;sf] :jfb hgtfn] rfVg kfPsf 5}gg\ . ;Qf / eQmfsf nflu tkfO{+x¿ lalu|Ps} xf] t < xf]Og eg] lsg lal;{g'eof] ;lxb kl/jf/nfO{ < lsg lal;{g'eof], ef]sef]s} tkfO+{x¿;“u n8]sf ;xof]4fnfO{ < lsg lal;{g'eof], tkfO+{x¿sf nflu hLjg lbg] hgtfnfO{ < hgtf hLjghn gkfP/ dl//x]sf 5g\ . d'lQmo'4sf] ;kgf af]s]sf tkfO{+sf sfo{stf{nfO{ lxhf] tkfO{+x¿n] …ef/tLo lj:tf/jfbÚ sf] lj/f]w ug{ l;sfpg'ePsf] lyof] . cfh ltg} sfo{stf{ ToxL ef/tdf uP/ s'NnL / sfl/Gbf ag]sf 5g\ .
sd/]8, d}n] b]v]sf] 5' cfkm\g} cf“vfn]– tkfO+{x¿sf] ;fwf/0f hLjgz}nL cfh s;/L ;d[4 ag]sf] 5 † xf], Pdfn]–sfª\u|];sf] t'ngfdf tkfO+{x¿ sd lalu|Psf] ;To xf] t/ Pdfn]–sfª\u|];n] klg sfd gnfUg] eg]/ kmfn]sf dfG5]x¿ cfh tkfO+{x¿sf] kf6L{df 5g\ . xf]Og / < lxhf] tkfO+{x¿s} lj?4 ;'/fsL u/]/ tkfO+{x¿sf] nf; 9Nbf ef]h ug]{x¿ cfh tkfO{+s} kf6L{df 5g\ xf]Og t <
Psrf]6L kmls{P/ x]g'{;\ sd/]8 tkfO+{n] 5f]8]/ uPsf] /f]Nkf p:t} 5, ;]gfn] s'6Ls'6L df/]sf kl/jf/hgsf] kL8f p:t} 5 . sd/]8, cfh dg b'vfP/ eGg'k/]sf] 5, h;sf lj?4 tkfO{+x¿n] o'4 ug'{eof], ltgLx¿ lxhf] tkfO{+x¿sf] gfd ;'Ggf;fy cftª\lst x'Gy] . lxhf] t:s/x¿ dfcf]jfbLsf] gfd ;'Gg]lalQs} ;'O“s'Rrf 7f]Sy] . cfh ltg} 6\ofk]–d'Gb|]x¿ tkfO{+s} sfof{nodf cfP/ tkfO+{sf sfo{stf{x¿nfO{ s'6]/ hfG5g\ . tkfO{+x¿ olt sdhf]/ lsg x'g'eof] < tkfO{+x¿n] xfdLx¿;“u b'lgof“ abNg] ;fx; 5, nfvf}“ hgtfsf] ;dy{g 5 eg] klg ca xfdLn] s;/L kTofpg] <
– s]zj/fh hf]zL
cWoIf, qmflGtsf/L kqsf/ ;ª\3
sf]iffWoIf, g]kfn kqsf/ dxf;ª\3, s~rgk'/ .
g]kfndf ;a}sf] Pp6} :j/
– ofª xfnfg –
g]kfn / rLgsf aLrdf cfbfg–k|bfgsf] nfdf] Oltxf; 5, k':tf}“ k':tfb]lv xfd|f hgtf glhssf ldq 5g\ / xfd|f] ;DaGw …lxdfno jf/kf/sf] ldqtfÚ sf ¿kdf lrlgG5 . ! cu:t !(%% otf b'O{ d'n'sn] pgLx¿sf] s"6gLlts ;DaGw :yfkgf u/]sf] %^ jif{ lat]sf] 5 . /fli6«o tyf cGt/f{li6«o cj:yfsf] abnfjsf afah'b To;otf låkIfLo ;DaGwsf] ljsf; ;w}“ :j:y, l:y/ / rf}tkmL{ 5 . ;g\ @))( df b'j} b]zn] ;bfaxf/ ;DaGwdf Wofgdf /fVb} ;xof]usf] lj:t[t ;fem]bf/L :yfkgf u/]kl5 w]/} If]qsf] cfbfg–k|bfg / ;xof]u cem ulx/f] ag]sf] 5 / låkIfLo ;DaGw gof“ prfO“df k'u]sf] 5 .
g]kfndf cfPsf] Ps dlxgfsf] cjlwdf d}n] ;/sf/L clwsf/L, /fhgLlts g]tf / ljljw If]qsf dflgx¿;“u e]6]sf] 5'= . cfkm" ;+nUg ePsf ljleGg dGqfno / kf6L{af6 cfPsf / ljljw If]qdf Jo:t ePsf eP klg pxf“x¿ ;a}n] dnfO{ Pp6} k|d'v ;Gb]z k7fpg'ePsf] 5 ls g]kfnL hgtf xfd|f] k/Dk/fut ldqtfnfO{ gof“ agfpg / l;hd km"nh:tf pRreGbf pRr agfpg rfxG5g\ . gof“ lrlgof“ /fhb"tsf ¿kdf oL ck]Iffx¿sf] ;fdgf ul//x“bf d}n] xfd|f] k/Dk/fut ldqtf Joj:yfkg / k|j4{g ug{sf nflu ux'|ª\uf] lhDd]jf/L dx;'; ul//x]sf] 5' . g]kfnL ldqx¿ ;“u;“u} /fhgLlt, cy{tGq / ;+:s[lth:tf tdfd If]qx¿df cfbfg–k|bfg / ;xof]u lg/Gt/ cl3 a9fpg d}n] clwstd k|oTg ug]{5' . d kSsf ljZjf; ub{5' ls xfd|f b'O{ b]zsf hgtfaLrsf] ulx/f] ldqtf, h'g lxdfno, ljZjsf] ;jf]{Rr lzv/åf/f ;+/lIft 5, efjL k':tfsf nflu k|jl4{t x'g]5 .
of] jif{ ltAat zflGtk"0f{ ¿kdf d'Qm ePsf] ^)cf}“ jif{ xf] . @# d], !(%! df ltAatsf] zflGtk"0f{ d'lQmnfO{ ;'lglZrt ub}{ s]Gb|Lo hg;/sf/ / ltAat :yfgLo ;/sf/aLr a]Olhªdf ;Demf}tfdf x:tfIf/ ePsf] lyof] . o;n] zf]if0f / ;fd|fHojfbL zlQmx¿sf /fhgLlts–cfly{s cj/f]wx¿ cGTo u¥of], rLgsf] /fli6«o ;fj{ef}d;Qf, Pstf / ef}uf]lns PstfnfO{ ;'lglZrt u¥of] / ;a} hfthfltx¿sf aLrdf Pstf k|fKt u¥of] . To;otf ltAatsf] Oltxf;n] gof“ cWofo v'nf u/]sf] 5 . ^) jif{df s]Gb|Lo ;/sf/sf] g]t[Tj / b]zel/sf] ;xof]udf ltAatsf ;a} hghflt ;d"xx¿ cfkm\gf dflns ePsf 5g\ / ;dfh / cy{tGq b'j}df …Eofu'tf]–pk|mfOÚ ljsf; k|fKt ePsf] 5 . wd{sf cfwf/df ;~rflnt v]tLtGqL ul/a / sdhf]/ ltAat ;w}“sf nflu kl/jt{g ePsf] 5 . oxf“ d eGg rfxG5', g]kfn ;/sf/ k|:6 ¿kdf ltAatnfO{ rLgsf] cnu ug}{ g;lsg] If]qsf ¿kdf dfGb} Ps rLg gLltsf] cg'z/0f ub{5 . of] /fli6«o ;xdlt ag]sf] 5 ls g]kfn ;/sf/n] slxNo} klg cfkm\gf] e"ldsf s'g} klg zlQmnfO{ rLglj/f]wL ultljlw ug{ lb“b}g, h;n] lrlgof“ hgtf / ;/sf/af6 ;Ddfg / k|z+;f k|fKt ub{5 .
u08sLdf sfd af“8kmf“6
kf]v/f . g]skf -Pdfn]_ u08sL c~rn ;dGjo sld6Lsf] !$cf}“ a}7sn] ;lrjfnosf] u7g ug'{sf ;fy} tNnf sld6Ldf ylkPsf ;b:ox¿sf] gfd cg'df]bg u/]sf] 5 . Pdfn]sf ;lrj zª\s/ kf]v/]n klZrdf~rn ;+of]hs ePkl5 klxnf] k6s ut laxLaf/ a;]sf] a}7sn] pQm lg0f{o u/]sf] c~rn ;+of]hs vu/fh clwsf/Ln] atfP .
sfof{no ;lrj eLd sfsL{n] kmfu'gb]lv c;f/;Dd # nfv !) xhf/ # ;o ## ?lkof“ vr{ ePsf] hfgsf/L a}7snfO{ lbPsf lyP . a}7sn] sf:sL lhNnf sld6Ln] lhNnf sld6Ldf yKg l;kmfl/; u/]sf lzlz/ vgfn, sflnbf; ;'j]bL, uf]s0f{ ltjf/L, k'ikHof]lt 9'ª\ufgf, uhs'df/L u'?ª, dfof s];L, dLgf u'?ª, hd'gf clwsf/L, dbgsfhL >]i7, /fdgfy cf]emf, ljhof ;'j]bL, pdf sf]O/fnf, ldqnfn a/fn, bfdaxfb'/ ljs, e'jg]Zj/ ;'j]bL, odnfn b]jsf]6f, k|sfz l;Ub]n / a'l4;fu/ ;fksf]6fsf] gfd cg'df]bg u/]sf] lyof] . To;}u/L, :ofª\hfsf r'gk|;fb zdf{, gfu]Gb| k'/L, lzzf/fd kf7s, o1 kf}8]n, Vofdgf/fo0f b]jsf]6f, Vofdgf/fo0f clwsf/L, gfl;/ vf“, lji0f'k|;fb e§/fO{ / k'ik a/fn tyf ndh'ªsf ;f]d/fh l3ld/], /fhs'df/ lji6, s'naxfb'/ u'?ª, l;+xaxfb'/ yfkf, z]/axfb'/ af]u6L, /fdrGb| e§, Clifs]z l3ld/], k|]daxfb'/ b'/f, cd[tf kf]v/]n, s[i0fs'df/L l/dfn, OlGb/f nD;fn, d'gL u'?ª, 6]saxfb'/ l/dfn, ckmhn ldof, nIdL ;f]tL, /fdb]jL vlgof“ / wgl;+x tfdfªsf] gfd klg cg'df]bg u/]sf] lyof] .
a}s7n] c~rn ;lrjfnodf /ljGb| clwsf/L, dfofgfy clwsf/L, Psaxfb'/ /fgf, >Lgfy a/fn, dfgaxfb'/ lh;L / kb\df cof{nnfO{ yk]sf] 5 .
clvndf wdfwd If]qLo e]nf
sf7df8f}“ . s]Gb|df cfGtl/s ;d:of ;dfwfg u/]kl5 cg]/f:jljo' z}lIfs tyf ;fª\u7lgs ;'b[9Ls/0fdf h'6]sf] 5 . clvnn] cfGtl/s ;d:of ;dfwfg u/]sf] ;Gb]z af]s]/ If]qLo e]nfx¿ cfof]hgf ul//x]sf] 5 .
clvnn] tLg If]qdf e]nf ;DkGg ul/;s]sf] 5 eg] af“sL klg l5§} ug]{ tof/L u/]sf] 5 . kf]v/fdf a'waf/ ;DkGg klZrdf~rn e]nfnfO{ klZrdf~rn k|d'v;d]t /x]sf g]skf -Pdfn]_ sf ;lrj zª\s/ kf]v/]nn] pb\3f6g u/] . ;f] cj;/df af]Nb} g]tf kf]v/]nn] dfcf]jfbL g]t[Tj pkfo]lutfjfbsf] e2f gd'gf ePsf] l6Kk0fL u/] . e]nfdf Pdfn] u08sL ;+of]hs vu/fh clwsf/L, clvnsf k"j{cWoIf t'naxfb'/ u'?ª / ;ef;b\ /jLGb| clwsf/Ln] z'esfdgf lbg'ePsf] lyof] . e]nfdf u08sL, wjnflul/ / n'lDagLsf ! ;o %) cu'jf sfo{stf{x¿sf] pkl:ylt lyof] . e]nfdf ljBfyL{ kmf“6 k|d'v efg'eQm 9sfnn] …kf6L{ tyf hg;ª\u7gaLrsf] cGt/;DaGw / xfd|f] e"ldsfÚ ljifodf k|lzIf0f lbPsf lyP . To:t}, clvn cWoIf dfwj 9'ª\u]nn] …clvnsf] z}lIfs b[li6sf]0f / k|:tfljt a[xt\ /fli6«o z}lIfs ;Dd]ngÚ tyf dxf;lrj lszf]/ljqmd dNnn] …bf];|f] s]Gb|Lo sld6Lsf] lg0f{o / s]Gb|Lo sld6Ln] kfl/t u/]sf sfo{of]hgfÚ af/] sfo{stf{nfO{ k|lzlIft u/]sf lyP . klZrdf~rn k|d'v lbnLk Gof}kfg]sf cWoIftfdf ;DkGg e]nfnfO{ pkfWoIfåo nId0f nD;fn, eLd /fO{, s]Gb|Lo ;b:o chGtf kf}8]n, lx/fnfn ljZjsdf{nufotn] ;Daf]wg u/]sf lyP .
af/fsf] sn}ofdf ;DkGg dWodf~rn:t/Lo e]nfsf] kf]ln6Ao'/f] ;b:o tyf :yfgLo ljsf;dGqL pld{nf cof{nn] pb\3f6g ul/g\ . e]nfnfO{ j}slNks s]Gb|Lo ;b:o cRo't d}gfnLnufotsf g]tfx¿n] ;Daf]wg u/]sf lyP . ;f] e]nfdf ! ;o #% sfo{stf{x¿sf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . sfo{qmddf ljBfyL{ OGrfh{ efg'eQm 9sfnn] ljBfyL{sf] clxn]sf] e"ldsfsf af/]df k|lzIf0f lbPsf lyP . e]nfdf clvnsf cWoIf dfwj 9'ª\u]n, pkfWoIfx¿ ;'wL/ ;fx, nId0f nD;fn, gljgf nfdf, gj/fh kf}8]n / eLd /fO{, dxf;lrj lszf]/ljqmd dNn, ;lrj jrg l;+x, sf]iffWoIf bLks uf}tdnufotn] af]n]sf lyP .
To:t}, dª\unaf/ wgu9Ldf ;'b"/klZrdf~rn e]nfsf] pb\3f6g ub}{ Pdfn]sf pkfWoIf tyf ;'b"/klZrdf~rn ;+of]hs czf]s /fO{n] ;xdltsf cfwf/df /fhgLlts lgsf; vf]lhg'kg]{df hf]8 lbP . e]nfdf ljBfyL{ OGrfh{ 9sfn, clvnsf pkfWoIf ;'wL/ ;fx, dxf;lrj lszf]/ljqmd dNn, ;lrj jrg l;+xnufotn] af]n]sf lyP .
;+:yfksnfO{ >4f~hnL
sf7df8f}“ . g]kfn sDo'lg:6 kf6L{sf ;+:yfks dxf;lrj k'iknfnsf] ##cf}“ :d[lt lbj;df pxf“sf] ;Demgf ul/Psf] 5 . k'iknfn :d[lt k|lti7fgn] k'iknfn :d[lt kfs{ rDkfb]jLdf u/]sf] sfo{qmddf ##cf}“ :d[lt lbj;sf] cj;/df ## j6f ¿v;d]t /f]lkPsf] lyof] .
sfo{qmddf ;xefuLn] k"0f{ sbsf] k'iknfnsf] zflnsdf dfNof{k0f u/]sf lyP . zlgaf/ ePsf] sfo{qmddf g]skf -Pdfn]_sf cWoIf;d]t /xg'ePsf k|wfgdGqL emngfy vgfnn] k'iknfnsf] of]ubfgsf] rrf{ ug'{eof] eg] k"j{k|wfgdGqL tyf k|lti7fgsf cWoIf dfwjs'df/ g]kfnn] k'iknfn ;a}eGbf a9L cWoogzLn g]tf ePsf] atfpg'eof] . sfo{qmddf g]skf -dfn]_sf dxf;lrj ;LkL d}gfnL, g]skf -;+o'Qm_ sf dxf;lrj rGb|b]j hf]zL / g]skf -dfS;{jfbL_sf cWoIf dfwj 1jfnLn] k'iknfnsf] cfbz{n] g} g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ng ;kmn x'g] wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] .
sfo{qmdsf k|wfgdGqL vgfnn] xflh/Lhjfkm k|ltof]lutfsf ljh]tfx¿nfO{ k'/:sf/ k|bfg ug'{ePsf] lyof] . k|lti7fgn] o;k6s k'iknfnsf] :d[ltdf xflh/hjfkmsf ;fy} lgaGw k|ltof]lutf u/]sf] lyof] .
dfcf]jfbL sfo{stf{åf/f hUuf sAhf
g]kfnuGh . /fhwfgLdf dfcf]jfbL g]tfx¿n] ljutdf sAhf u/]sf] 3/hUuf lkmtf{ ug]{ ;Demf}tfdf k6s–k6s ;xL u/] klg lhNnfdf eg] dfcf]jfbL sfo{stf{n] 3/hUuf sAhf ug{ 5f]8]sf 5}gg\ .
clvn g]kfn ;'s'Daf;L ;ª\3sf gfddf af“s]sf] sf]xnk'/df eG8} $ la3f ;/sf/L hUufdf emG8f uf8L sAhf ul/Psf] 5 . ;ª\3sf sfo{stf{x¿n] sf]xnk'/sf] uf]N5f cu{gfOh];g;“u} /x]sf] pQm hUuf sAhf u/] klg ;/sf/L lgsfo df}g 5g\ . o;cl3 klg ;f] hUuf @)^^ d+l;/df sAhf ul/Psf]df k|x/Ln] x6fPsf] lyof] . sAhfkl5 cfof]lht sf]0f;efdf ;ª\3sf yf?jfg ;+of]hs cd/ kl/of/n] sAhf ul/Psf] P]nfgL hUufdf l5§} a:tL a;flng] atfP . pgn] klxnf klg pQm hUuf sAhf ul/P klg ljleGg sf/0f clxn];Dd e"ldxLgnfO{ ljt/0f ug{ g;lsPsf] atfp“b} ca l5§} a:tL a;flng] atfP . …s;}n] eg] klg ca kl5 x6\b}gf}“Ú– ;'gf/n] eg]– …sAhf hUufdf ;'s'Daf;Lsf 3/ aG5g\ .Ú
lhNnf k|Zff;g sfof{no af“s]n] lgod / sfg'gljk/Ltsf ultljlw gug{ cfu|x ub}{ ;/sf/df ;fd]n /fhgLlts bnsf sfo{stf{n] hUuf sAhf ug'{ b'Mvb ePsf] hgfPsf] 5 .
af“s]sf k|d'v lhNnf clwsf/L s[i0frGb| l3ld/]sf cg';f/ dfcf]jfbL sfo{stf{n] uf8]sf] emG8f ;'/IffsdL{n] x6fPsf 5g\ . …hUuf sAhfsf] 3f]if0ff ug'{ sfg'gljk/Lt xf]Ú– k|lhc l3ld/]n] eg]– …s;}nfO{ klg sfg'gljk/Ltsf ultljlw ug{ k|zf;gn] 5'6 lbg]5}g .Ú t/, k|zf;gn] clxn];Dd c¿ s'g} sf/afxL cl3 a9fPsf] 5}g .
– uf]ljGb zdf{
sd/]8 a]kQf
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ l;Gw'nL–sf7df8f}“ ;Dks{ d~r If]q gDa/–@ sf cWoIf xl/s[i0f cfrfo{ Ps dlxgfb]lv /x:odo tl/sfn] a]kQf ePsf 5g\ .
l;Gw'nLsf] /tgr'/f 3/ eO{ sf7df8f}“sf] sflndf6Ldf a;f]af; ub}{ cfPsf cfrfo{ ut c;f/ !! ut]b]lv a]kQf 5g\ . clkm; Aofu af]s]/ lx“8]sf cfrfo{ To; lbgb]lv kms]{/ gcfPsf] 3/a]6Ln] hgfPsf 5g\ . pgsf] df]afOn eg] sf]7fd} /x]sf] atfOG5 . nfdf] ;do;Dd kv{+bf klg ;Dks{df gcfPkl5 d~r / pxf“sf] kl/jf/n] vf]htnf;sf nflu dxfgu/Lo k|x/L k|efu sflndf6Ldf lgj]bg lbPsf] d~rsf cWoIf tf/flglw kf]v/]nn] atfP .
;Dks{ d~rn] klg Ps ;"rgf k|sflzt u/L cfrfo{sf] vf]htnf;sf nflu d2t ul/lbg ;a} kIf;“u cfu|x u/]sf] 5 .
dflysfsf] n8fO“df tn r'gfj
hgsk'/ . Pdfn]sf lhNnf clwj]zgx¿dWo] ;DejtM ;a}eGbf a9L /:;fs:;L / nfdf] cjlw nfu]sf] wg'iffdf /fdl;+x ofbjnfO{ k/flht ub}{ kf“rf}“ clwj]zgaf6 xl/gf/fo0f dxtf] cWoIf r'lgPsf 5g\ . cl3Nnf] dª\unaf/ ;DkGg clwj]zgsf] pb\3f6g dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nn] rf/ lbgcl3 ug'{ePsf] lyof] .
hgsk'/sf g]tfåo /fdrGb| emf / /3'jL/ dxf;]7sf] n8fO“sf ¿kdf k|rf/ ul/Psf] pQm clwj]zgdf dxf;]7 kIfw/x¿n] lht]sf 5g\ . krf{, kDKn]6 / Aofg/;lxt b'j} kIfsf pDd]bjf/x¿ v'n]/ d}bfgdf plqPsf lyP . o;af6 c;Gt'i6 j}slNks s]Gb|Lo ;b:o >Lk|;fb ;fxn] a'waf/;“u eg]– …xfdLn] o:tf] clwj]zg clxn];Dd b]v]sf lyPgf}“ . dxflwj]zgs} emNsf] lbg] u/L olt w]/} s;/t x'“bf b'Mv nfu]sf] 5 .Ú hgsk'/d} sd{If]q agfP/ e"ldut hLjg latfPsf dxf;lrj kf]v/]nn] /fte/ a;]/ ljjfb ldnfpg / ;xdlt lgdf{0f ug{ k|of; u/] klg b'j}hgfn] gdfg]sf sf/0f r'gfj ePsf] lyof] .
clwj]zgaf6 pkfWoIfdf /fdrGb| kl08t, ;lrjdf /fhlszf]/ ofbj, pk;lrjdf ;xb]j d'lvof lgjf{lrt ePsf 5g\ . ;b:ox¿df hok|sfz ;'g/}t, lzjs'df/ sf}zn, xl/zrGb| sfdt, pd]zk|;fb ;fx, /fdfb]jL ;fx, z]if x;g, ljgf]b kf;jfg, nLnf dfgGw/, ;Ltfb]jL u'Ktf, pdfzª\s/ ;fx, ;Ltfb]jL bf;, /fdjtL b]jL dx/f, a|x\db]j ;fx, ;Ltfz/0f ofbj, ljgf]bs'df/ dxtf], ;'hf{ klhof/, d~h'b]jL dxtf], Zofd k"j]{, /fhs'df/ u'Ktf, cjw]z kf]v/]n lgjf{lrt ePsf 5g\ .
To;}u/L, u'?b]j ofbj, xl/gf/fo0f ofbj, /f}bL d'lvof, kN6Lb]jL ofbj, /fdkl/b]jL d'lvof, nIdLgf/fo0f ofbj, ;'zLns'df/ ;fx, k'?iff]Qd nfdf, /fh'k|;fb u'Ktf, s]bf/s'df/ clwsf/L, /fd;fu/ dxtf] / /fd;'Gb/ ofbj, k'?iff]Qd nfdf, /fh'k|;fb u'Ktf, Zofd k'j]{, cjw]z kf]v/]n, lkª\sLs'df/L ;fx, nLnfb]jL zdf{, s]bf/s'df/ clwsf/L, /fd;fu/ dxtf], /fd;'Gb/ ofbj ;b:odf rog ePsf 5g\ . To;}u/L, /fdnvg dxtf], lszf]/L ;fx, hubLz ;fx, ;f]let dxtf], ljZjgfy ofbj, cof]wL d'lvof, b'uf{ /fo, jrgb]j klhof/, ;+of]lutf ;fx, tf/fs'df/L nfdf, a:g]t, kN6Lb]jL dx/f, ;Ltfb]jL u'Ktf, wgaxfb'/ yf? du/, nLnf dfgGw/, km]sg kf;jfg, lzjf kf;jfg, bof/fd bf;, ljgf]b kf;jfg, xlkmh cG;f/L ;b:odf lgjf{lrt ePsf 5g\ .
Pdfn]df k|j]z
w'lnv]n . g]skf -Pdfn]_ ;ª\u7g ljefun] cfof]hgf u/]sf] e]nfdf g]skf -dfn]_ / g]kfnL sfª\u|];sf b'O{ hgf cu'jf sfo{stf{ Pdfn]df k|j]z u/]sf 5g\ .
ut ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf dfn]sf tkm{af6 l;Gw'nL If]q g+= # sf] pDd]bjf/ ag]sf s[i0fk|;fb bfxfn / g]kfnL sfª\u]|;sf] e|ft[;ª\u7g t?0f bnsf w'lnv]n gu/ sld6Lsf ;lrj lg/f]h g]kfn Pdfn] k|j]z u/]sf x'g\ . gjk|j]zLåonfO{ k|wfgdGqL Pjd\ cWoIf emngfy vgfnn] dfnf / dxf;lrj O{Zj/ kf]/v]nn] cla/ nufP/ :jfut ug'{ePsf] lyof] .