|
;'8fg sf08sf cleo'Qmdfly d'2f
pHhn kxf8L
sf7df8f}“ . ‘;'8fg sf08’sf ¿kdf s'Voft e|i6frf/ k|s/0fdf ;+nUg /x]sf] cleof]udf clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] lxhf] g]kfn k|x/Lsf tLg k"j{ dxflg/LIfs;lxt #$ hgf clwsf/L / b'O{ 7s]bf/lj?4 ljz]if cbfntdf d'2f bfo/ u/]sf] 5 . cGt/f{li6«o:t/d} g]kfnsf] 5lj wldnf] kfg]{ u/L ePsf] o; k|s/0fdf #! s/f]8eGbf a9L ?lkof“ e|i6frf/ ePsf] cleof]u clVtof/n] nufPsf] 5 . ;+o'Qm /fi6«;ª\3Lo ld;gcGtu{t zflGt :yfkgfy{ clk|msL /fi6« ;'8fgsf] 8fkm/df vl6g] k|x/Lsf] aGbf]a:tLsf] ;fdfg vl/b k|lqmofdf ;f] /sd 3f]6fnf u/]sf] cleof]u nufOPsf] 5 . $$ s/f]8 $# nfvsf] xftxltof/ / pks/0f vl/b ubf{ axfnjfnf / k"j{ u/L #$ hgf k|x/L clws[t / 7]s]bf/ sDkgLsf] ldn]dtf]df 3f]6fnf ePsf] eGb} pgLx¿lj?4 d'2f btf{ u/fPsf] xf] .
3f]6fnf k|s/0fdf clVtof/n] ljkIfL agfPsf tLg hgf k"j{dxflg/LIfs, b'O{ axfnjfnf PcfO{hL, tLg k"j{PcfO{hL, b'O{ axfnjfnf 8LcfO{hL, tLg k"j{8LcfO{hL, 5 axfnjfnf P;P;kL, Ps k"j{P;P;kL, ;ft axfnjfnf P;kL, tLg axfnjfnf 8LP;kL, Ps k"j{8LP;kL / tLg axfnjfnf OG:k]S6/ 5g\ . e|i6frf/ cleof]udf d'2f btf{ x'gf;fy axfnjfnf clwsf/L :jtM lgnlDat x'g] k|fjwfg 5 . ;f] k|fjwfgcg';f/ @$ hgf axfnjfnf clwsf/L lxh}sf ldltaf6 lgnlDat ePsf 5g\ .
cfof]un] ljkIfL agfP/ ljz]if d'2f rnfPsfx¿df k"j{k|x/L dxflg/LIfsqo cf]dljqmd /f0ff, x]daxfb'/ u'?ª / /d]zrGb 7s'/L 5g\ . 7s'/LnfO{ ut ;ftf dfq dxflg/LIfsaf6 x6fP/ k|wfgdGqLsf] ;'/Iff ;Nnfxsf/ agfOPsf] lyof] . To:t}, ljkIfL agfOPsf axfnjfnf PcfO{hL dbg v8\sf / ch'{gh+u zfxL 5g\ . v8\sf e|i6frf/sf dfldnfdf o;cl3 klg k6sk6s gfd hf]l8“b} cfPsf lyP . pgL k|x/L k|lti7fgdf sfo{/t 5g\ eg] zfxL pkTosf k|d'v x'g\ .
To:t}, d'2f bfo/ ePsf cGo cleo'Qmx¿df k"j{PcfO{hLx¿ bLksl;+x yfªb]g, bLk]Gb|axfb'/ lji6 / Zofdl;+x yfkf, axfnjfnf 8LcfO{hLåo /d]zljqmd zfx / 6k]Gb|Wjh xdfn, k"j{8LcfO{hLqo bLkss'df/ >]i7, lg/h k'g / ;'/]Gb|axfb'/ kfn, axfjnfnf P;P;kLx¿ /jLk|tfk /f0ff, Zofdaxfb'/ v8\sf, lzj nfld5fg], 8f= clhts'df/ u'?ª, ljhonfn sfo:y, /d]zs'df/ kf08] / g/]Gb|s'df/ vflnª, axfnjfnf P;kL dgf]h Gof}kfg], lg/haxfb'/ zfxL, u'Ktaxfb'/ >]i7, 8f= /fds[i0f /fhe08f/L, s[i0fs'df/ u'/fufO{+, ;~hol;+x a:g]t / kLtfDa/ clwsf/L, k"j{8LP;kL xl/x/ >]i7, axfnjfnf l8P;kL jBf/fh >]i7, k|sfz clwsf/L / lbg]z s];L, OG:k]S6/ nfnuf]ljGb >]i7, lu/Lwf/L zdf{ / ch'{gk|;fb ltldlN;gf /x]sf 5g\ . To;}u/L, ;f] k|s/0fsf] 7]sbf/ sDkgLsf zDe' ef/tL / dfOsn l/hf8{lj?4 klg d'2f bfo/ ul/Psf] 5 .
8fkm{/df vl6Psf k|x/Lsf] aGbf]a:tLsf ;fdfg vl/b ug]{ lg0f{o tTsfnLg dxflg/LIfs cf]dljqmd /f0ffsf] kfnfdf ePsf] lyof] . ;fdfg vl/bsf nflu tTsfnLg PcfO{hL bLksl;+x yfªb]gsf] ;+of]hsTjdf ul7t ;ft ;b:oLo ;ldltsf] )^$ ebf} % ut] a;]sf] a}7sn] k|x/L sNof0fsf]ifaf6 @( s/f]8 $^ nfv *( xhf/ $*, af]nkqaf6 @# s/f]8 @( nfv sf]6];gaf6 # s/f]8 ## nfv %) xhf/, k|x/L k|wfg sfof{nosf e08f/ zfvfaf6 k|fKt x'g] ! s/f]8 !! nfv ^% xhf/;lxt sl/a $$ s/f]8 vr{ ug{ kfpg] lg0f{o u/]sf] clVtof/n] pNn]v u/]sf] 5 .
! ;o %@ k]hsf] cleof]ukqdf ;f] lg0f{o ug{ tTsfnLg dxflg/LIfs /f0ffn] dGh'/L lbPsf] / kl5Nnf b'O{ dxflg/LIfs l;+x / 7s'/Ln] sd;n ;fdfg k'Ubf klg To;nfO{ /f]Sg s'g} k|lqmof cufl8 ga9fPsf] cleof]u nufPsf] 5 . ;fdfg vl/b k|s/0fdf Jofks 3f]6fnf ePsf] u'gf;f] cfP klg ut jif{ ;+;bLo ;ldltn] Pdfn] kf]ln6Ao'/f] ;b:o Pjd\ ;ef;b\ k|bLk 1jfnLsf] ;+of]hsTjdf 5fglag ;ldlt u7g u/]sf] lyof] . ;f] ;ldltn] 8fkm{/ k'u]/ ulx/f] cWoog u/L ;fdfg vl/b k|lqmofdf 3f]6fnf ePsf] eGb} ;+nUgx¿nfO{ sf/afxLsf] l;kmfl/;;lxtsf] k|ltj]bg a'emfPsf] lyof] .
k|ltj]bg kfPkl5 ;+;b\sf] /fHo Joj:yf ;ldltn] sf/afxL cufl8 a9fpg clVtof/n] k6sk6s lgb]{zg lbP klg rf}w dlxgf;Dd klg clVtof/n] rf;f] b]vfPsf] lyPg . ;+;bLo ;ldltn] a'emfPsf] k|ltj]bgdf tTsfnLg u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf / u[x;lrj pd]z d}gfnLtkm{ klg ;ª\s]t u/]sf] lyof] . t/, clVtof/n] pgLx¿lj?4 eg] cbfntdf d'2f btf{ u/fPsf] 5}g . lxhf] btf{ ePsf] d'2fdf cfof]un] ljkIfLx¿;“u hgxL @* s/f]8 *! nfv ^! xhf/ ^ ;o @( ?lkof“ lauf], ;f]adf]lhdsf] hl/jfgf / km};nf gx'“bf;Ddsf] Aofh dfu u/]sf] 5 . To:t}, cfof]un] ljutdf 8fkm{/d} klg ;fdfg vl/b ul/Psf] kfOPsf] eGb} ca pk|fGt cfjZos ;fdfg g]kfn ;/sf/s} ah]6af6 vr{ ug{÷u/fpg ;/sf/nfO{ ;'emfj;d]t lbPsf] 5 . o;f] ubf{ o:tf k|s[ltsf e|i6frf/ lgoGq0fdf cfpg] cfof]usf] ;'emfj 5 .
d'2f btf{ ePkl5 cbfntsf /lhi6«f/ rGbn] eg], …Ps÷b'O{ lbgleq}df cbfntdf pkl:yt x'g !% lbg] Dofb hf/L u5f}+{, ;f] cjlwdf pkl:yt geP km]l/ yk !% lbg yk]/ Dofb hf/L ul/G5, Tof] ;dodf klg xflh/ geP cbfntn] d'2f sf/afxLsf] k|lqmof cfkm\g} 9ª\un] cufl8 a9fp“5 .Ú
olb cbfntaf6 bf]ifL 7xl/Pdf e|i6frf/ lgjf/0f P]gsf] bkmf @$ cg';f/ c¿nfO{ eGbf ljlzi6 >]0fLsf JolQmnfO{ yk # jif{ a9L s}b ;hfo x'G5 . d'2f rnfOPsf g]kfn k|x/Lsf #$ hgfdWo] cfO{hLkLx¿ cf]dljqmd /f0ff, x]daxfb'/ u'?ª, /d]z rGb 7s'/L / 8LcfO{hLx¿ dbg v8\sf, ch'{gh+u zfxL, bLksl;+x yfªb]g, bLk]Gb|axfb'/ lji6, Zofdl;+x yfkf u/L cf7 hgf ljlzi6 >]0fLcGtu{t 5g\ .
ljz]if cbfntdf d'2f btf{ ug{ clVtof/sf ;ft sd{rf/L lxhf] lbp“;f] ;f9] tLg ah] cbfnt kl/;/ k'u]sf lyP . #^ hgf ljkIfLdfly nufOPsf] cleof]ukq cbfntsf /lh:6«f/ wL/axfb'/ rGbnfO{ ?h'sf nflu a'emfPkl5 $ ah] dfq btf{ ul/Psf] lyof] . e'O“tnfdf /x]sf] sf]7f g+= ^ sf] bfo/L zfvfdf btf{ u/fOPsf] d'2fsf] btf{ g+= (#–)^&–)))(# /x]sf] 5 .
sfkm\n] / kf}8]nsf] vf]hL ;f]daf/ g} d'2f btf{ x'g] lbp“;}b]lv cbfntsf sd{rf/L / kqsf/x¿ kv]{/ a;] klg d'2f btf{sf nflu NofOPsf] lyPg . lxhf] eg] cfof]usf sd{rf/Ln] lbp“;}af6 d'2f btf{ ul/g] hfgsf/L kqsf/nfO{ u/fPsf lyP . va/ kfP/ Ps ah]b]lv g} ;~rf/sdL{x¿ cbfnt kl/;/df 9's]/ a;] klg ;f9] tLg ah] dfq cfof]usf sd{rf/L d'2fsf kmfOn lnP/ cbfnt k'u]sf lyP . pgLx¿ k'Ugf;fy cfof]usf ;lrj eujtL sfkm\n] / k|jQmf O{Zj/L kf}8]nsf] vf]hL ePsf] lyof] . t/, b'j} hgf cbfnt uPsf lyPgg\ . pk;lrj x]d/fh e§/fO{sf] g]t[Tjdf sd{rf/L / ;fbf kf]zfssf k|x/L cbfnt k'u]sf lyP .
cleof]usf] 7]nL afs;df #^ hgfnfO{ nufOPsf] e|i6frf/sf] cleof]usf] 7]nL / cfof]un] xfn;Dd u/]sf cg';Gwfgsf] kmfOn Pp6f l6gsf] afs;df xfn]/ cbfnt k'¥ofOPsf] lyof] . af%r &!!( / af&r @@%& gDa/sf uf8Ldf cbfnt k'u]sf cfof]usf sd{rf/Ln] uf8Laf6 afs; lemSbf kmf]6f] kqsf/x¿aLr t5f8d5f8 ePsf] lyof] . ;f] afs;nfO{ cfof]us} b'O{ hgf sd{rf/Ln] d'l:snn] prfn]/ cbfntsf] e'O“tnf;Dd k'¥ofPsf lyP .
1jfnL / 9sfn v';L ;'8fgdf ePsf] r/d cfly{s 3f]6fnfsf] :ynut cWoog u/L sf/afxLsf] l;kmfl/; ug]{ ;+;bLo ;ldltsf ;+of]hs k|bLk 1jfnL / pQm k|ltj]bgnfO{ cg'df]bg u/L sfof{Gjogsf nflu lgb]{zg lbg] /fHo Joj:yf ;ldltsf ;efklt /fdgfy 9sfnn] clVtof/åf/f d'2f bfo/ ul/Psf]df v';L k|s6 u/]sf 5g\ .
;ef;b\ 1jfnLn] dª\unaf/ ;f“em ;jf kf“r ah] cfkm\gf] km];a's jfndf n]v]sf 5g\– …xfdL ;a}sf nflu v';Lsf] va/, hf] e|i6frf/sf] lj/f]w u5f}{+ . clVtof/n] cGttM ;'8fg sf08df d'2f btf{ u/]sf] 5, h;df emG8} #% s/f]8 ?lkof“ n'l6Psf] 5 . d}n] clnslt ;Gtf]ifsf] ;f; km]/]sf] 5', sDtLdf xfd|f] k|of; c;kmn ePg . clxn] xfdLn] ljz]if cbfntkm{ x]l//x]sf 5f}+, o; s'Voft sf08sf lj?4 o;n] slt;Dd ug{ ;S5 †Ú b'O{ 3g6fdf pgsf] egfOdf ;dy{g hgfp“b} / k"j{u[xdGqLx¿nfO{ klg sf/afxLsf] bfo/fdf Nofpg'kg]{ eGb} !# hgfn] l6Kk0fL u/]sf 5g\ eg] #) hgfn] dg k/fPsf 5g\ .
o;}u/L, ;efklt 9sfnn] ;jf 5 ah] cfkm\gf] km];a'sdf n]v]sf 5g\– …/fHo Joj:yf ;ldltsf] nfdf] ;dosf] kxn, cg';Gwfg / cg'udgkl5 clVtof/n] ;'8fg e|i6frf/sf ck/fwLx¿dfly d'2f bfo/ u/]sf] 5 . d'n'ssf /fhgLlts / k|zf;lgs g]t[Tjdf /x]sf] e|i6frf/sf lj?4 of] Ps kxn x'g]5 . Gofosf] lht x'g]5 .Ú
afa'/fdsf] af6f]df cfkm\g} tuf/f]
sf7df8f}“ . k|wfgdGqL emngfy vgfnn] :jod\ …/fhLgfdf lbg]Ú ;xdltdf x:tfIf/ ul/;s]sf] / cfkm\g} kf6L{sf] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7sdf ;d]t …/fhgLlts ¿kdf of] ;/sf/ sfdrnfpÚ eO;s]sf] cleJolQm lbPkl5 efjL k|wfgdGqL sf] xf]nf eGg] c8snafhLx¿ x'g yfn]sf 5g\ . ;Defljt k|wfgdGqLsf ¿kdf x]l/Psf dfcf]jfbL g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{sf kIfdf cg's"ntf ylk“b} uP klg cfkm\g}n] laufl/lbG5g\ ls eg]/ pgL lrlGtt aGg yfn]sf 5g\ .
g]skf -Pdfn]_ sf cWoIf tyf k|wfgdGqL emngfy vgfnn] cl3Nnf] ;ftf cfkm\gf] ;/sf/L lgjf; afn'jf6f/df af]nfP/ dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn;dIf …casf] ;/sf/sf] g]t[Tj dfcf]jfbLn] u/f];\Ú eGg] k|:tfj /fv]sf] ;dfrf/ ;fj{hlgs ePsf] 5 . oxL aLrdf cWoIf bfxfnlgs6 :yfoL ;ldlt ;b:o jif{dfg k'gn] Clif wdnfsf] Snadf k'u]/ …cWoIf k|wfgdGqL aGg'x'Gg, ca pxf“n] :6]6Dofgl;k b]vfpg'x'G5Ú eg]kl5 dfcf]jfbLleq kfls/x]sf] lvr8Lsf] uGw ;8sd} cfOk'u]sf] 5 . o;af6 bfxfn k|wfgdGqL aGg c;Dej /x]5 eGg] ;Gb]z aflx/ ;d]t k'u]kl5 ;Defljt k|wfgdGqLsf ¿kdf 8f= e§/fO{sf] ahf/ a9]sf] 5 .
g]kfnL sfª\u|];sf ;efklt ;'zLn sf]O/fnfnfO{ e]6\g dxf/fhuGh k'Ubf pgn] ;d]t …xfd|f] kf6L{nfO{ k|wfgdGqLsf] nf]e 5}g, tkfO{+x¿ g} g]t[Tj ug'{xf];\, t/ zflGt / ;+ljwfg x'g'kb{5Ú eg]kl5 /fhgLlts ahf/df k|wfgdGqLsf ;Defljt pDd]bjf/x¿sf] ;"rL 36\b} uPsf] 5 . sfª\u|];leq !^ k6s k|dsf] lgjf{rg n8]/ xf/]sf /fdrGb| kf}8]n / kbflwsf/L lgo'lQmsf a]nf cfkm}“åf/f k|d aGg] l:ylt cfPdf tkfO{+ g} xf] eg]/ cfZjf;g lbOPsf z]/axfb'/ b]pjfaLr b]vf k/]sf] 6s/fj k/ ws]Ng klg sf]O/fnfn] clxn] dfcf]jfbLnfO{ g} lhDd]jf/L lbg] dgl:ylt agfPsf] ;|f]tsf bfaL 5 .
8f= e§/fO{nfO{ eGbf a? c¿ kf6L{sf g]tfnfO{ k|wfgdGqL :jLsf/ ug{ tof/ bfxfnsf] dg s;/L PsfPs kl/jt{g eof] t < k|wfgdGqL aGgs} nflu ;ft k6s n}grf}/ b"tfjf; wfpg], nG8g, l;ª\ufk'/ / a}ª\ss rxfg]{ bfxfnnfO{ PsfPs …:6]6DofgÚ eGg] tTj1fg sxf“af6 k|fKt eof] < bfxfnn] dg kl/jt{g ug'{sf c¿ s'g} sf/0f geP/ kf6L{leq cfkm\gf] ks8 u'Db} hfg' k|d'v sf/0f /x]sf] :ki6 5 . kfn'ª\6f/df hDdf ePsf 5 xhf/eGbf a9L sfo{stf{sf cufl8 qmflGtsf/L b]lvgsf nflu df]xg j}Bsf] hgljb|f]xsf] nfOgdf plePsf bfxfn rf/ dlxgfd} ! ;o *) l8u|L kl/jt{g eP/ e§/fO{sf] zflGt / ;+ljwfgsf] nfOgdf cfPkl5 j}B ;d"x pgL;“u cfuf] ePsf] 5 . kf6L{leq hlt;'s} ljjfb x'“bf klg u'kr'k /fVg] dfcf]jfbLsf g]tfx¿ clxn] v'n]cfd ;~rf/ dfWodd} …of] ax'dtsf] lg0f{o xf], xfd|f] kf6L{sf] ax'dtn] o;f] u/]sf] 5, kf6L{ cWoIfn] PSn} u/]sf] lg0f{o dfGb}gf}“, of] pxf“sf] JolQmut lg0f{o xf]Ú eGg] h:tf cleJolQm lbg yfn]sf 5g\ . ;w}“el/ cfkm"nfO{ k|of]u u/]/ bfxfnn] g]tf x'g vf]h]kl5 j}Bn] o; k6s pgnfO{ b]vfOlbgsf nflu klg e§/fO{nfO{ k|wfgdGqLsf ¿kdf cl3 ;fg]{ /0fgLlt agfPkl5 bfxfn] xtf/–xtf/ cfkm\gf ljZjf;kfq k'gdfkm{t …k|wfgdGqL gaGg]Ú hfgsf/L ;fj{hlgs ug{ nufPsf] ;|f]tsf] egfO 5 .
o;aLrdf j}B / e§/fO{sf aLrdf cg]sf}“ r/0f jftf{x¿ eO/x]sf] ;|f]tn] atfof] . t/, ;se/ bfxfnnfO{ klg w]/} glr9fP/ k|wfgdGqL x'g kfP x'GYof] eGg] cleofgdf nfu] e§/fO{n] klg j}B kIfsf ;a} s'/f dfg]sf 5}gg\ . h:tf]– j}B kIfn] ;+;bLo bnsf] g]tfaf6 bfxfnnfO{ x6fP/ cfkm"nfO{ agfpg /fv]sf] k|:tfj e§/fO{n] c:jLsf/ u/]sf 5g\ . …Ps}k6s ;a} df]rf{df n8fO“ n8\g' x'GgÚ eGb} pgn] bfxfnnfO{ To;/L lr9\ofPdf jf/ ls kf/sf] l:ylt l;h{gf x'g] / pgn] ug{ ;Sg] xb};Ddsf] rnv]nsf sf/0f k|wfgdGqL aGg] ;Defjgf u'Dg] sf/0f b]vfp“b} …k|wfgdGqL aGgsf nflu bnsf] g]tf g} aGg'kb{5 eGg] 5}gÚ eGb} 6fl//x]sf 5g\ . t/, j}B kIf eg] o; k6s bfxfnnfO{ /fd|} :jfb rvfOlbg] dgl:yltdf k'u]sf] 5 . tLg kIfdf af“l8“bf tLg}sf kIfdf &)–*) sf] xf/fxf/Ldf ;ef;b\ /x]sf sf/0f j}B / e§/fO{ ldNbf bfxfnnfO{ ;lhn} tx nufpg] cj:yf eP klg e§/fO{n] g} gdfg]sf sf/0f clxn] x:tfIf/ ;ª\sng eO;s]/ klg pQm cleofg :ylut ePsf] 5 .
;fgf–ltgf ljifodf klg tLvf] k|ltlqmof lbOxfNg] 8f= e§/fO{ klg clxn] eb| tl/sfn] k|:t't eO/x]sf 5g\ . tTsfn} ;/sf/n] /fhLgfdf lbOxfn]sf] eP x'GYof] eGg] dgdf nfu]sf] / cfkm" lgs6sf e]nfx¿df 5nkmn x'g] u/]sf] eP klg aflx/ eg] pgn] …;xldt / /fhLgfdf ;“u;“u} x'G5Ú eg]/ Pdfn] g]t[TjnfO{ klg lr9fpg grfx]sf] b]lvG5 . ;xdlt gaGb}b]lv …;xdltsf nflu jt{dfg ;/sf/sf] ljsNk vf]Hg'k5{Ú eGg] dfGotf /fVg] e§/fO{n] o;/L df}gtf ;f“Wg'nfO{ pgsf] tof/L;“u hf]8]/ x]l/Psf] 5 . dfcf]jfbLleq bfxfnkl5 e§/fO{afx]s /fdaxfb'/ yfkf, gf/fo0fsfhLx¿sf] gfd lnOP klg To;nfO{ pgLx¿nfO{ s;}n] kTofpg] cj:yf g/x]sf sf/0f e§/fO{sf nflu ;xh ag]sf] 5 .
;w}“ ;Demf}tfdf x:tfIf/ ug]{ t/ sfof{Gjog gug]{ dfcf]jfbLn] o; k6s x:tfIf/ gu/]sf] eP klg bnx¿;“u …h]G6nDofg Plu|d]G6Ú u/] cg';f/ cfkm\gf] ;'/Iffdf vl6Psf n8fs' lkmtf{ k7fP/ ;sf/fTds yfngL u/]sf sf/0f clxn] c¿ bnx¿ klg dfcf]jfbLnfO{ g]t[Tj lbgdf ;sf/fTds b]lvPsf 5g\ . Pdfn]n] b'O{ k6s;Dd nuftf/ g]t[Tj ul/;s]sf] / sfª\u|];n] ;Qfsf] dxŒj a'em]sf sf/0f clxn]eGbf r'gfjL ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ rfx]sf sf/0f klg clxn] dfcf]jfbLsf nflu cg's"ntf ylkPsf] ljZn]if0f ul/“b}5 .
af}l4s g]tfsf ¿kdf lrlgg] / cy{dGqL x'“bf;d]t :jR5 ¿kdf lgl:sg ;kmn g]tfsf ¿kdf 8f= e§/fO{sf] 5lj hgdfg;df ;sf/fTds /x]sf sf/0f klg pgnfO{ efjL k|wfgdGqLsf ¿kdf x]g]{x¿sf] ;ª\Vof w]/} 5 . kf6L{leq zlQmsf ¿kdf tLgdWo] t];|f] :yfgdf /x]sf pgsf kIfdf cGt/f{li6«o ;dy{g;d]t /x]sf] dflgG5 . pgn] cfkm\gf] kIfdf ;dy{g h'6fpgsf nflu c¿ bnsf g]tfx¿;“usf] e]63f6nfO{ klg tLj| kf/]sf 5g\ . ;'?b]lv g} zflGt / ;+ljwfgsf kIfdf v'n]/} nfu]sf / dfcf]jfbLleq pbf/ g]tfsf ¿kdf lrlgg] e§/fO{sf] kIfdf sfª\u|];, dw];jfbLnuotsf bnx¿ klg ;sf/fTds b]lvPsf] atfOG5 .
ptf, cfkm\gf kIfdf k}/jL u/]sfx¿n] g} kl/l:ylt lauf5{g\ ls eg]/ cflQPsf e§/fO{n] pgLx¿nfO{ …aflx/ hyfefjL gaf]NgÚ lgb]{zg lbPsf 5g\ . kf6L{leq ePsf ;a} s'/f clxn] aflx/ eGbf c¿ lrl9g] / To;}sf sf/0f yk ;d:of pTkGg x'g] ;Defjgf cf}“Nofp“b} pgn] b]j]Gb| kf}8]n, /fd sfsL{, bLggfy zdf{, gj/fh ;'j]bL, 6f]kaxfb'/ /fodfemL, k|e' ;fx, eLdk|;fb uf}td, lxl;nf odLnufotnfO{ s'g} cleJolQm glbg lgb]{zg lbPsf 5g\ . cl3Nnf] ;ftf b]j]Gb|n] e§/fO{ g} k|wfgdGqL x'g] 7f]s'jf u/]kl5 e§/fO{n] pgnfO{ ;fg]kfl:yt cfkm\gf] lgjf;d} af]nfP/ To:tf] cleJolQm glbg eg]sf lyP . To; cg';f/ b'O{–tLg lbg r'krfk a;] klg km]l/ pgn] lxhf] kqklqsfnfO{ ;f]xL lsl;dsf] cleJolQm lbPkl5 pgL yk lrlGtt ag]sf 5g\ . cem ;f]daf/ k|jQmf lbggfy zdf{n] ;d]t ;f]xL cleJolQm bf]xf]¥ofPkl5 e§/fO{n] pgnfO{ klg ;f]xL cg'/f]w u/]sf] atfOPsf] 5 . …e§/fO{ k|wfgdGqL aGg] lglZrt eof]Ú eg]/ k|rf/ ubf{ bfxfn tyf j}B b'j} kIfdf g]tfx¿ lrl9g] / xl/af]n uh'/]n, ;LkL uh'/]nh:tf ;fgf] lrQsf g]tfx¿n] t'?Gt} k|ltjfb ug]{ ePsf sf/0f To:tf] k|ltlqmof glbg pgn] cg'/f]w u/]sf] atfOG5 .
cWoIf bfxfnn] s'g a]nf s] lg0f{o u5{g\ / sf];“u ldNg k'U5g\ eGg] 7]ufg gePsf sf/0f klg e§/fO{ k|wfgdGqL aG5g\ g} eGg] cj:yf eg] b]lv“b}g . t/, cfkm\gf jl/kl/sfn] wf]sf lbPgg\ eg] 8f= e§/fO{ l;+xb/af/sf] lgs}glhs k'u]sf] hfgsf/x¿ atfp“5g\ . ;dfof]hgsf] vfsf cfO;s]sf sf/0f s]xL lbg o;}nfO{ cl3 a9fpg] / ;/sf/ agfpg xtf/ gug]{ dgl:yltdf bnx¿ k'u]sf 5g\ . o;af6 c¿ s]xL geP klg ah]6 lgdf{0f k|lqmofdf eg] c;/ k'Ug] ePsf] 5 . cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/Ln] hlt;'s} ah]6 k]; ug{ k|oTg u/] klg To;df ;d]t ;xdlt rflxg] ePsf sf/0f ;/sf/sf] eljio;“u} ah]6 klg cGof]ndf k/]sf] 5 .
vt/f Pp6fnfO{, ;'/Iff csf]{nfO{
sf7df8f}“ . PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_sf pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{nfO{ ut dlxgf cfkm\g} kf6L{sf Ps sfo{stf{n] v'n]cfd Hofgdfg]{ wDsL lbP . cfkm\g} sfo{stf{af6 g]tf c;'/lIft eGb} Tof] 36gfn] dfcf]jfbLleq} 7"n} v}nfa}nf dRrfof] . t/, ToxL kf6L{sf] l;kmfl/;df gful/ssf] ;'/Iffsf] lhDdf lnP/ u[xdGqL ag]sf s[i0faxfb'/ dx/fn] ;'/Iffsf] lx;fan] ;+j]bgzLn dflgPsf e§/fO{sf] ;'/Iff yk k|aGw t u/]gg\ g}, a? pN6} cWoIf k'iksdn bfxfnnfO{ ;'/Iffsf nflu emG8} &) hgfsf] kmf}h v6fPsf 5g\ .
bfxfnnfO{ ;/sf/L ;'/Iff lbg'sf] pgsf] x}l;ot k"j{k|wfgdGqL xf] . oBlk, pgL Pp6f bnsf cWoIf klg x'g\ . t/, u[xdGqL dx/fn] g t k"j{k|wfgdGqLnfO{ lbOg] ;'/Iff Joj:yfsf] lgodcg';f/ Toqf] kmf}h k7fPsf 5g\, g t kf6L{ cWoIfnfO{ lbOg] ;'/Iff Joj:yfadf]lhd g} . k"j{k|wfgdGqLs} x}l;otsf z]/axfb'/ b]pjfsf] ;'/Iffdf !* hgf ;'/IffsdL{ vl6Psf 5g\ eg] ;"o{axfb'/ yfkfsf] !@ / dfwjs'df/ g]kfnsf] ;'/Iffdf !^ hgf dfq vl6Psf 5g\ . k"j{k|wfgdGqL dl/rdfg l;+xnfO{ t cem} % hgf dfq} ;'/IffsdL{ lbOPsf] 5 . t/, bfxfnsf nflu u[xdGqL dx/fsf] 7f8f] cfb]zdf ;f]daf/ dfq} yk #% hgf ;'/IffsdL{ v6fOPsf] 5 . o;cl3 eLdaxfb'/ /fjn u[xdGqL x'“bf k"j{k|wfgdGqLsf x}l;otdf bfxfnsf] ;'/Iffsf nflu !$ hgf v6fpg] lg0f{o ePsf] lyof] . t/, To;a]nf klg lg0f{osf] wHhL p8fp“b} bfxfnn] cfkm\gf tLg bh{g n8fs'afx]s klg @% hgf ;/sf/L ;'/IffsdL{ /fv]sf lyP . ptf, bnsf] cWoIfs} x}l;otdf g]kfnL sfª\u]|;sf ;efklt ;'zLn sf]O/fnfsf] ;'/Iffdf cfwf bh{g ;'/IffsdL{ v6fOPsf] 5 .
dx/fsf] lgb]{zgadf]lhd ;f]daf/af6} bfxfnnfO{ ;z:q k|x/L lg/LIfs ;Gtf]if 7u'Ggfsf] g]t[Tjdf $% hgf / g]kfn k|x/Lsf lg/LIfs bfgaxfb'/ dNnsf] g]t[Tjdf @% hgfn] ;'/Iff lbO/x]sf 5g\ . axfnjfnf k|wfgdGqLs} xf/fxf/Ldf ;'/IffsdL{ /fv]/ bfxfnn] cfkm" c;'/lIft /x]sf] ;Gb]z lbg vf]h]sf] eGb} kf6L{ leq}af6 cfnf]rgf x'g] u/]sf] 5 . qmflGtsf/Lx¿ d[To'b]lv 8/fp“b}gg\ eGb} ;fj{hlgs sfo{qmddf efif0f 5f“6\g / efif0f ;lsPkl5 Toqf] ;ª\Vofsf] ;'/Iff 3]/fdf a;]/ lx“8\ g;'xfpg] dfcf]jfbLs} sfo{stf{sf] l6Kk0fL ;'lgg yfn]sf] 5 .
dfcf]jfbLleq bfxfneGbf e§/fO{ c;'/lIft /x]sf] :jod\ dfcf]jfbL sfo{stf{n] :jLsfg]{ u/]sf 5g\ . cfkm\g} sfo{stf{ hgs atf}{nfn] ut dlxgf e§/fO{nfO{ l;Wofpg] wDsL lbPkl5 t emg\ e§/fO{sf] ;'/Iff kf6L{leq} 7"n} ax;sf] ljifo ag]sf] lyof] . t/, c;'/lIft elgPsf e§/fO{nfO{ clxn] klg k|x/L gfoa lg/LIfs rqmkfl0f cof{n / k|x/L ;xfos lg/LIfs 6f]kaxfb'/ clwsf/L u/L b'O{ hgfn] dfq ;'/Iff lbO/x]sf 5g\ .
&) hgfsf] kmf}h cfkm\gf] ;'/Iffsf nflu vl6“bf klg bfxfnn] tL ;'/IffsdL{k|lt cljZjf; hgfPsf] a'lemPsf] 5 . st} ;'/IffsdL{af6} ;'/Iff vt/f x'g] xf] ls eGg] 8/n] bfxfnsf] dfucg';f/s} JolQmsf] g]t[Tjdf ;z:q k|x/Lsf] 6f]nL v6fOPsf] ;|f]tn] atfof] . ;z:qsf] 6f]nLsf] g]t[Tj ug]{ lg/LIfs 7u'Ggf dfcf]jfbLs} ;ef;b\ Pjd\ s]Gb|Lo ;b:o uLtf 7u'Ggfsf elthf x'g\ . g]kfnL k|x/Lsf dNn klg dfcf]jfbLsf Ps k|efjzfnL g]tfsf gft]bf/ ePsf] ;|f]tn] atfof] .
sfª\u]|;sf] cf“vf lgo'lQmdf
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;efsf] Dofb yknfO{ k|wfgdGqLsf] /fhLgfdf;“u ;f}bfafhL u/]sf] g]kfnL sfª\u]|;n] ;/sf/L lgo'lQmnfO{ kf“ra'“b] ;xdlt;“u hf]8\g yfn]sf] 5 . ;Qfdf /x]sf a]nf cfkm"n] dgf]dfgL lgo'lQm ug]{ sfª\u]|;n] x/]s lgo'lQmdf efuaG8f vf]Hgs} nflu s'g} klg ;/sf/L lgo'lQm gug{ ;/sf/nfO{ bafa lbPsf] 5 .
lxhf] dxfdGqL k|sfzdfg l;+xsf] g]t[Tjdf Ps 6f]nLn] k|wfgdGqL emngfy vgfn;“u e]6L s'g} klg lgo'lQm k|lqmof cl3 ga9fpg / eO;s]sf lgo'lQm klg ab/ ug{ dfu u/]sf] 5 . sfª\u]|;n] lgo'lQm k|lqmof cl3 a9fP tLg bnaLr ePsf] kf“ra'“b] ;xdlt eª\u x'g] r]tfjgL lbPsf] 5 . ;f]daf/ ;DkGg s]Gb|Lo sfo{;ldltsf] a}7ssf] lg0f{ofg';f/ g} sfª\u]|;n] ;?jf, a9'jf / lgo'lQm /f]Sg bafa lbPsf] xf] . kf“ra'“b] ;xdltdf k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbg] eGg] :ki6 ¿kdf pNn]v ul/;s]sf] / k|wfgdGqL vgfn :jod\n] ;/sf/ sfdrnfp eO;s]sf] eg]/ s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7sdf elg;s]sfn] ;/sf/sf] x}l;ot …sfdrnfpÚ eGb} sfª\u]|;n] sfdrnfp ;/sf/n] lgo'lQm ug{ gldNg] lhls/ u/]sf] 5 .
sfª\u]|;n] jt{dfg ;/sf/n] /fhgLlts lgo'lQmx¿nfO{ hf/L /fv] cfkm\gf] ;xdlt g/xg] pNn]v ub}{ To;sf] k|ltjfb ug]{ atfPsf] 5 . …cfkm\gf] ;'?cftsf] a]jf:tf u/] Joj:yflksf ;+;b\leq ;/sf/sf] sfdsf] k|ltjfb ul/g] sfª\u]|;n] hgfPsf] 5 . h]7 !% ut]otf ;/sf/n] k|x/L dxflg/LIfs lgo'lQm, k|d'v lhNnf clwsf/Lx¿sf] x]/km]/, ;x;lrjx¿sf] ;?jf, /fli6«o of]hgf cfof]usf] pkfWoIf rog, l6Da/ skf]{/];g / hl8a'6L ljsf; ;ldltdf kbflwsf/Lx¿sf] lgo'lQm u/]sf] 5 . o;}u/L, ljleGg ljZjljBfnox¿sf pks'nklt, /lh:6«f/ / /]S6/x¿sf lgo'lQmsf nflu klg lzIff dGqfnon] tof/L cl3 a9fPsf] 5 .
;+;bLo bnsf] 5'§} e]6 ptf, g]kfnL sfª\u]|;sf] ;+;bLo bnsf tkm{af6 k|wfgdGqL vgfn;“u 5'§} e]6 ul/Psf] 5 . lxhf] k|wfgdGqL tyf dlGqkl/ifb\sf] sfof{no l;+xb/af/df ePsf] e]6df sfª\u]|;sf rf/ g]tf ;xefuL lyP . ;+;bLo bnsf g]tf Pjd\ pk;efklt /fdrGb| kf}8]nsf] g]t[Tjdf cfPsf] ;f] 6f]nLdf k|d'v ;r]ts nId0f l3ld/] tyf g]tfx¿ /d]z n]vs / ch'{gg/l;+x s];L ;xefuL lyP . e]6df 6f]nLn] sfª\u]|; ;+;bLo bnsf] lg0f{o k|wfgdGqLnfO{ hfgsf/L u/fPsf] lyof] .
k|wfgdGqLn] sfª\u]|; g]tfx¿;“u kf6L{ lg0f{osf] hfgsf/L lng'sf ;fy ;xdltsf] jftfj/0f ldnfpg k|d'v k|ltkIfL bnsf] x}l;otn] lhDd]jf/ e"ldsf lgjf{x ug{ cfu|x ug'{ePsf] k|wfgdGqLsf k]|]; ;Nnfxsf/ ;"o{ yfkfn] atfP . e]6df k|wfgdGqLn] cfkm" kf“ra'“b] ;xdlt sfof{Gjog ug{ cft'/ /x]sf] eGb} tTsfn bnx¿aLr ;xdlt h'6fpg cfu|x ug'{ePsf] yfkfn] hfgsf/L lbP . sfª\u]|; g]tfx¿n] ;/sf/n] yfn]sf] /fhgLlts lgo'lQm tyf ;?jf–a9'jf tTsfn /f]Sg cfu|x u/]sf lyP . hjfkmdf k|wfgdGqL vgfnn] cfkm"n] ;/sf/ ;~rfng u/]b]lv g} ;xdltsf ;fy lgo'lQm k|lqmof cl3 a9fpg tTk/ /x]sf] atfp“b} cem} sfª\u]|; tof/ eP ;xdlt / ;xsfo{df lx“8\g s'g} cfklQ gx'g] atfpg'ePsf] lyof] .
gq cfGbf]ng † PstkmL{ lgo'lQm g/f]lsP cfGbf]ng ug]{ sfª\u]|;n] atfPsf] 5 . lxhf] laxfg k|wfgdGqL vgfn;“u e]6 u/]/ kmls{Psf dxfdGqL l;+xn] sfª\u]|;sf] ;'emfj a]jf:tf u/] cfGbf]ng ug]{ atfP . …k|d'v k|ltkIfL / cGo bnx¿nfO{ ljZjf;df lnP/ of] ;/sf/ cl3 a9\g'k5{ .Ú pgsf] egfO 5– …gq /fli6«o ;xdltsf] u'0fufg ufP/ gyfSg] k|wfgdGqLsf] egfO / u/fO{ 7\ofSs} pN6f] x'“b}g / <Ú ah]6 k|:t't ug]{ a]nf eO;s]sf] cj:yfdf ;xdlt h'6fP/ cl3 a9\g'kg]{df ;xdlt ef“l8P ;bgleq} cfGbf]ng yflng] dxfdGqL l;+xn] atfP . ;f] cfGbf]ng ;/sf/sf nflu dx“uf] kg{ ;Sg] pgsf] ts{ 5 .
pk]Gb| / /]0f' dfq} /xg]†
sf7df8f}“ . dw]; cfGbf]ngaf6 /fhgLltdf pbfPsf pk]Gb| ofbj PlSng] qmd a9\b} uPsf] 5 . ;Qf :jfy{sf] ef]un] kf6L{ 6'lq“mb} uPkl5 ;bgdf dfq} geO{ ofbj sfo{stf{sf] aLrdf klg sdhf]/ ag]sf 5g\ . clxn] ofbj ar]v'r]sf s]xL sfo{stf{x¿nfO{ e]6\g lhNnf bf}8fxfdf nfu]sf 5g\ . pgL t/fO{sf @% lhNnfdf …kf6L{ u7g Pjd\ k'gMu7gsf] ofqfdfÚ h'l6/x]sf 5g\ . cfkm\gf ljZjfl;nf ;xofqL /]0f' ofbjnfO{ lnP/ pgL ;/sf/L vr{df t/fO{sf lhNnfx¿df e]63f6df lqmofzLn 5g\ .
s'g} /fhgLlts cfbz{ / l;4fGteGbf Pp6f eL8sf] hudf pleP/ ag]sf] dw];L hgclwsf/ kmf]/d / To;sf cWoIf ofbj olt l5§} o;/L /IffTds cj:yfdf cfOk'Unfg\ eGg] s;}n] ;f]r]sf] klg lyPg . t/, kf“r jif{ klg /fli6«o /fhgLltdf l6Sg g;s]sf] ;kmn pbfx/0f ag]sf 5g\ ofbj . l;4fGtxLgtf / le8tGqaf6 lgb]{lzt /fhgLlt s;/L ;dfKt x'G5 eGg] sfkmL pbfx/0f ag]sf] 5 kmf]/d . s'g}a]nf rf}yf] zlQm cyf{t\ %@ ;ef;b\ /x]sf] kmf]/d;“u} clxn] !@ hgf dfq} ;fydf 5g\ .
rf/ k6ssf] kf6L{ ljefhg;“u} ofbj cfkm\gf] u[xlhNnf ;'g;/Ldf klg /IffTds cj:yfdf 5g\ . clxn] pgnfO{ cfkm\gf gft]bf/, z'e]R5's, ;xof]uLx¿ ;a}n] 5f]8]sf 5g\ . sfo{stf{x¿n] t pgnfO{ o;cl3 g} 5f]l8;s]sf lyP . ljhos'df/ uR5bf/ g]t[Tjsf] kmf]/d nf]stflGqs / kl5Nnf] ;do h]kL u'Ktfsf] g]t[Tjsf] kmf]/d u0ftflGqs;Ddsf] ljefhgn] pgsf] hgdt l;WofOlbPsf] 5 . …pk]Gb|hL /fhgLltdf ;~hf]u k'?if aGg'ePsf] 5Ú– t/fO{ dfldnf;DaGwL hfgsf/ kqsf/ rGb|lszf]/ eG5g\– …;ª\3if{sf sf/0f geO{ ;~hf]ujz pxf“sf] pbo ePsf] lyof] .Ú
u}/;/sf/L ;+:yfsf ¿kaf6 pbo ePsf] dw]; cfGbf]ngn] /fhgLlts bnsf] cfsf/ lnPsf] lyof] . jL/u~h, ;nf{xL, df]/ª, ;'g;/L, slknj:t', gjnk/f;Lnufotsf lhNnfx¿df /x]sf]df clxn] sfo{stf{ e]6fpg ofbjnfO{ d'l:sn k/]sf] 5 . sfo{stf{ ;+/If0f gug]{, cfkm\gf] cfwf/e"ldsf ;d:ofx¿nfO{ rf;f] glbg] pgsf] :jefj g} clxn] clezfk ag]sf] atfOG5 . ;Qf aflx/ x'“bf rsf{] s'/f ug]{ t/ ;/sf/df hf“bf cfkm\gf k"j{jt\ dfux¿nfO{ nfQL dfg]{ k|j[lQn] dw];jfbL bnx¿ hgdt u'dfp“b} uPsf] ljZn]ifs rGb|lszf]/sf] a'emfO 5 . …t/fO{sf bnx¿ cfkm\g} cfwf/ If]qdf sdhf]/ x'“b} uO/x]sf 5g\Ú– pgn] eg]– …dw];n] s]Gb|;“usf] ;ª\3if{df Psn zlQmnfO{ ;dy{g u/]sf] gb]lvg'sf] sf/0f o:tf] ePsf] xf] .Ú
r/d ;QflnK;f / blIf0flt/sf] 3lgi6tfn] uR5bf/ / u'KtfnfO{ cln a9L k|efljt kf/]kl5 pgL PlSnPsf] dx;'; u/]sf 5g\ . sf];Lsf] axfj ;/L pln{P/ cfPsf] pgsf] hgdt cGttM av]]{ emf/h:t} ag]sf] 5 . h'g lzIff c¿ /fhgLlts kf6L{sf nflu klg ;fy{s aGg] b]lvG5 . 6'lqmPsfx¿ ldNg] kmf]/daf6 rf/ k6s ljeflht eP/ 5'§} bn u7g u/]sf g]tfx¿n] kf6L{ PsLs/0fsf] k|of;nfO{ tLj| kf/]sf 5g\ . ;+o'Qm dw];L df]rf{sf] ¿kdf Pp6} …ld;gÚdf ;lqmo oL bnx¿n] kf6L{nfO{ Ps agfpg kl5Nnf] ;do s;/t ul//x]sf] atfOG5 .
kl5Nnf] k6s kf6L{ PsLs/0fsf nflu kmf]/daf6 ljeflht ePsf efUogfy u'Ktfsf] g]t[Tjdf kmf]/d dw];, cd/ ofbj g]t[Tjsf] t/fO{–dw]; kmf]/d, uR5bf/ g]t[Tjsf] kmf]/d nf]stflGqs / u'Ktf g]t[Tjsf] kmf]/d u0ftflGqsaLr /fhwfgLsf] Pe/]:6 xf]6]ndf 5nkmn ePsf] 5 . ut z'qmaf/ ePsf] ;f] 5nkmnsf] ;Dk"0f{ Joj:yfkg u'Ktfn] u/]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . h;sf] Ozf/fdf kmf]/d km'6\b} cfPsf] elgG5, To;s} Ozf/fdf Pstfsf] k|of; ePsf] atfOG5 .
k"j{k|d :jb]z lkmtf{
sf7df8f}“ . aª\unfb]zsf] /fhwfgL 9fsfdf cfof]lht Pl;of Kofl;slkms If]q:t/Lo …zflGt, ;'/Iff, :yfloTj tyf k|ultdf ;xsfo{Ú ;DaGwL sfo{zfnfdf efu lnP/ k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfn dª\unaf/ :jb]z kmls{g'ePsf] 5 .
9fsf a;fOsf qmddf k"j{k|wfgdGqL g]kfnn] aª\unfb]zsf k|wfgdGqL z]v xl;gf jfh]b, ef/tLo sDo'lg:6 kf6L{ -dfS;{jfbL_ sf g]tf ;Ltf/fd or'/Lnufot;“u e]6jftf{ ug'{ePsf] lyof] . k|wfgdGqL jfh]b;“usf] e]6sf qmddf b'j} g]tfn] o;cl3 ;/sf/ k|d'vsf ¿kdf cfkm"x¿n] b'O{ b]zsf] ;DaGw lj:tf/sf ljifodf u/]sf e]6jftf{x¿sf] :d/0f ub}{ cfufdL lbgdf g]kfn / aª\unfb]zsf aLrdf ;DaGw dta't x'g] ljZjf; JoQm ug'{ePsf] lyof] . g]kfn / aª\unfb]zsf aLrdf Jofkf/ clej[l4 ug]{ / aª\unfb]zn] g]kfnsf] hnljB't\df nufgL u/L ljB't\ pt} lgof{t ug]{af/]df klg s'/fsfgL ePsf] lyof] .
aª\unfb]z lk; sfplG;nåf/f cfof]lht pQm sfo{qmddnfO{ k"j{k|wfgdGqL g]kfnn] ljz]if jQmfsf ¿kdf ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . ;Daf]wgsf qmddf pxf“n] Pl;of Kofl;lkms If]qsf] ljsf;sf nflu d'n's tyf ;/sf/x¿aLr ;xsfo{df hf]8 lbg'ePsf] lyof] .
;f] sfo{zfnfsf] pb\3f6g zlgjf/ aª\unfb]zsf k|wfgdGqL z]v xl;gf jfh]bn] ug'{ePsf] lyof] eg] ;dfkg cfOtaf/ /fi6«klt lhn'/ /xdfgn] ug'{ePsf] lyof] .9fsfdf cfof]lht …lk|mlhª x6a]8\; ckm slGkm\S6 PG8 ldln6/fOh];gÚ ljifos 5'§} ;]ldgf/nfO{ k"j{k|wfgdGqL g]kfnn] k|d'v cltlysf ¿kdf ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To; cj;/df pxf“n] g]kfnsf] rfn" zflGt k|lqmof, o;sf r'gf}tL / eO/x]sf k|of;x¿sf af/]df rrf{ ug'{ePsf] lyof] .
g]skf -Pdfn]_ sf jl/i7 g]tf;d]t /xg'ePsf g]kfnn] cfOtaf/ sDo'lg:6 kf6L{ ckm aª\unfb]zsf dxf;lrj / aª\unfb]z js{;{ kf6L{sf cWoIf /l;b vfg, qmflGtsf/L dhb'/ kf6L{sf dxf;lrj, ljZj lk; sfplG;nsf cWoIf ;f]sf]/f] uf]D;nufot;“u 5'§f5'§} e]6jftf{ ug'{ePsf] lyof] .
sfo{zfnfdf g]kfnaf6 sfª\u|]; g]t[ ;'hftf sf]O/fnf, dfcf]jfbL g]t[ lxl;nf odL, g]skf Pdfn]sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o kz'klt rf}nfufO{+, jN8{ lk; sfplG;n, g]kfn RofK6/sf cWoIf /jLGb| clwsf/Lnufotsf] ;xeflutf lyof] . sfo{zfnfdf g]kfn, aª\unfb]z, ef/t, kfls:tfg, e'6fg, >Lnª\sf, a|flhn, c:6«]lnofnufotsf d'n'sx¿sf] ;xeflutf lyof] .
/sdfGt/ u/] klg vr{ gx'g]
sf7df8f}“ . cfly{s jif{sf] clGtddf k'“hLut vr{sf] zLif{saf6 /sdfGt/ ug]{ k|rngnfO{ o; k6s klg tLj| kfl/Psf] 5 . vf;u/L dfcf]jfbLn] g]t[Tj u/]sf] dGqfnodf o:tf] k|j[lQ a9]sf] clwsf/Lx¿n] atfPsf 5g\ .
xfn} dfq ef}lts of]hgf tyf dGqL 6f]kaxfb'/ /fodfemLn] @! s/f]8 ?lkof“eGbf a9L /sd /sdfGt/ u/L sfo{stf{nfO{ sdfO x'g] u/L /sd af“8]sf 5g\ . rfn" cfly{s jif{sf] !! dlxgf;Dd klg ljsf; ah]6sf] vr{sf] cj:yfdf ;'wf/ gePkl5 clGtd dlxgfdf vr{ u/]/} eP klg k'“hLut vr{ j[l4 u/]/ …kf}/vÚ b]vfpg ;/sf/ ;lqmo ePsf] 5 . cy{ dGqfnosf ;Nnfxsf/ s]zj cfrfo{ klg dGqfnosf] ;f]rfO ;s];Dd /sdfGt/ gug]{ eGg] g} /x]sf] atfp“5g\ . t/, ah]6 l9nf cfPsf sf/0f k'“hLut vr{nfO{ l:y/ /xgaf6 arfpg s]xL xb;Dd /sdfGt/ ug'{k/]sf] ;Nnfxsf/ cfrfo{sf] wf/0ff 5 . x'g t rfn" ah]6 hDdf kf“r dlxgfsf nflu cfPsf] xf] . kmfu'g $ ut] ;ft dlxgf l9nf] ;/sf/n] ah]6 NofPsf] lyof] .
ah]6 ;fj{hlgskl5 7]Ssfk§f / 6]G8/ u/]/ ;a} cfof]hgf ;DkGg ug{ ;/sf/nfO{ xDd]xDd] lyof] . ptf, clwsf+z a}ª\s tyf ljQLo ;+:yfx¿n] k'“hLut vr{ x'g g;s]sfn] ljQ ahf/df t/ntfsf] cefj ePsf] eGb} vr{ a9fpg dfu ub}{ cfPsf 5g\ . cy{tGq rnfodfg kfg{ klg k'“hLut vr{sf] pkof]u a9fpg'kg]{ lj1x¿ atfp“5g\ . t/, clGtd ;dodf cfP/ /sdfGt/ ubf{ ah]6 ;b'kof]u geO{ sfo{stf{sf] uf]hLdf hfg] u/]sf] Jofks cfnf]rgf ePsf] kfOG5 .
rfn" cfly{s jif{sf] !! dlxgf;Dddf klg ljsf; ah]6sf] k'“hLut vr{ %) k|ltztsf] xf/fxf/Ldf dfq vr{ ePsf] tYofª\s 5 . c;f/ cyf{t\ ah]6sf] clGtd dlxgfdf @) k|ltzteGbf a9L /sd vr{ ug{ kfO“b}g . x'g t nf]stGq :yfkgfkl5 klxnf] cfly{s jif{df ;ft ca{, bf];|f]df klg ;ft ca{, t];|f]df @) ca{ / rf}yf] jif{df @* ca{sf] /sd lk|mh ePsf] lyof] . rfn" cfly{s jif{sf] s'n ah]6sf] ! va{ @( ca{ k'“hLut vr{dWo] &! ca{ ?lkof“ dfq clxn];Dd lgsf;f ePsf] 5 .
k'“hLut vr{ /sdfGt/ ul/Psf]af/] Joj:yflksf ;+;b\sf] ;fj{hlgs n]vf ;ldltn] klg Wofgfsif{0f u/fPsf] 5 . ;ldltn] cfOtaf/ ;f]xL ljifodf cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/L / cy{;lrj s[i0fxl/ af:sf]6f;“u hfgsf/L klg lnPsf] 5 . n]vf ;ldltdf pxf“x¿n] clGtd dlxgfdf @) k|ltzteGbf a9L vr{ ug{ gkfpg] k|fjwfgsf sf/0f o; jif{ ah]6 sfof{Gjogsf] cj:yf bogLo ag]sf] hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] . ;f] k|fjwfg x6fP/ eP klg k'“hLut vr{ ug'{kg]{ dGqL clwsf/Lsf] wf/0ff 5 . pxf“n] ;f] k|fjwfg x6fpg lgb]{zg;d]t lbO;s]sf] atfpg'eof] . of] Joj:yf kfngf ug]{ xf] eg] ;/sf/n] c;f/ dlxgfdf ^& ca{eGbf w]/} /sd vr{ ug{ kfpg] b]lv“b}g . ah]6 vr{ ug]{ k|0ffnLnfO{ Jojl:yt ug{ j}zfvb]lv c;f/;Dd s'n ah]6sf] $) k|ltzt /sd vr{ ug{ kfpg] Joj:yf ldnfOPsf] 5 .
;dfof]hg ;xdlttkm{
sf7df8f}“ . zflGt k|lqmofnfO{ cufl8 a9fpg r'gf}tLk"0f{ 7flgPsf s]xL ljifodf bnx¿aLr a9\b} uPsf] ;xdlt / ljZjf;sf] jftfj/0fn] dfcf]jfbLk|ltsf] cfzª\sfsf] bfo/f ;f“3'l/“b} uPsf] 5 . kl5Nnf] ;do bnx¿aLr alg/x]sf ;xdlt / ltgsf] pT;fxk|b 9ª\usf] sfof{Gjogn] s]xL xb;Dd ;sf/fTds ;ª\s]t b]lvPsf] 5 .
dfcf]jfbL g]tfx¿sf ;dfgfGt/ ;'/Iff x6fpg], n8fs' Joj:yfkgsf] sfo{tflnsf ;fj{hlgs ug]{;Ddsf d'2fdf ;]gf ;dfof]hg ljz]if ;ldltdf h'6\b} uPsf ;xdltn] zflGt k|lqmofsf] sfd kl/0ffdd'vL x'g] ;ª\s]t u/]sf] 5 .
;]fdaf/ bnx¿aLr …zflGt k|lqmofnfO{ 6'ª\uf]df k'¥ofpg] k|of;:j¿k sfo{tflnsf ;fj{hlgs ub}{ cfufdL c;f/ % ut];Dd n8fs' Joj:yfkgsf nflu dxŒjk"0f{ lg0f{o ug{] ;xdlt ePsf] lyof] . dfcf]jfbL n8fs'sf] /]vb]v, ;dfof]hg / k'gM:yfkgf;DaGwL ljz]if ;ldltn] dWo c;f/;Dd k'gM juL{s/0fsf] sfd ;'? ug]{ lg0f{o ub}{ c;f/ % leq} ;dfof]hgsf] df]8fln6L, ;ª\Vof, kb, dfkb08 tyf :j]lR5s cjsfz / k'gM:yfkgfsf] Kofs]h 6'ª\uf] nufpg] lg0f{o u/]sf] 5 .
;f] tflnsf ;fj{hlgs u/]s} ef]lnkN6 dª\unaf/ ljz]if ;ldltn] ebf} !) ut];Ddsf nflu csf]{ ;do tflnsf to u/]sf] 5 . lzlj/sf] ;j]{If0f, dfkb08 lgwf{/0f, k'gMjuL{s/0f / xltof/nfO{ Ps 7fp“df Nofpg] tyf ;/sf/nfO{ x:tfGt/0f ug]{ af/]df ;xdlt h'6]sf] 5 . ;ldlt ;b:o 8f= /fdz/0f dxtsf cg';f/ ;f] sfo{ ug{nfO{ ;do tflnsf lgdf{0f ul/Psf] 5 . …l/–u'|lkª u/]kl5 xltof/ ;/sf/nfO{ a'emfpg] ;xdlt ePsf] 5Ú– ;ldlt ;b:o 8f= dxtn] eg] .
;ldltdf ;f]daf/ df]8fln6L Kofs]h 6'ª\uf] nufP/ c;f/ !# ut]af6 ;dfof]hg, k'gM:yfkgf / Kofs]h 6'ª\uf] nufpg] / ;dfof]hg Pjd\ :j]lR5s cjsfzdf hfg] n8fs'sf] juL{s/0f yfNg] / c;f/ !) ut];Dd To;sf nflu ! ;o @) ;b:oLo ;j]{If0f 6f]nL tof/ ug]{ lg0f{o ePsf] lyof] . ;j]{If0f 6f]nLnfO{ #)÷#) hgfsf b/n] rf/ ;d"xdf ljefhg u/L kl/rfng ug]{ lg0f{o eO;s]sf] 5 . !$ h]7 ;+ljwfg;efsf] Dofb yKg'k"j{ ePsf] kf“ra'“b] ;xdltsf] sfof{Gjogs} qmddf dfcf]jfbLn] cfkm\gf g]tfx¿sf] bf]xf]/f] ;'/Iff cfOtaf/af6 x6fO;s]sf] 5 .
cfO{Pncf]df lhkmG6 lgjf{lrt
sf7df8f}“ . cGt/f{li6«o >d ;ª\u7g -cfO{Pncf]_ sf] uelg{ª a8Lsf] 8]k'6L ;b:odf g]kfn 6]«8 o'lgog dxf;ª\3 -lhkmG6_ lgjf{lrt ePsf] 5 . h]g]efdf hf/L ;~rfns ;ldltsf] ;f]daf/ ;DkGg r'gfjdf lhkmG6 s]Gb|Lo of]hgf cfof]usf ;b:o laGbf kf08] cTolws dtn] lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 .
kf08]n] s'n ! ;o @* dWo] ($ dt k|fKt ug'{eof] . cfO{Pncf]sf] 8]k'6L ;b:odf ljZjel/sf ;/sf/sf] tkm{af6 ## hgf >ldssf tkm{af6 !( hgf / /f]huf/bftfsf tkm{af6 !( hgf lgjf{lrt x'g] Joj:yf 5 .
>ldssf] tkm{af6 lgjf{lrt ;b:odf Pl;of k|zfGt If]qaf6 g]kfn, ax/fOg, kfls:tfg / OG8f]g]l;of /x]sf 5g\ . To:t}, j}slNks ;b:o klg ;f]xL cg'kftdf lgjf{lrt x'g] Joj:yf 5 . h;cg';f/ Pl;of k|zfGt If]qaf6 lkmhL, l;ª\ufk'/, aª\unfb]z, blIf0f sf]l/of / lkmlnlkG; lgjf{lrt ePsf 5g\ . g]kfnaf6 lgjf{lrt kf08]n] cfO{Pncf] uelg{ª a8Ldf ;+o'Qm 6]«8 o'lgog ;dGjo s]Gb|nufot ;a} 6]«8 o'lgogx¿ / g]kfnL >lds ju{sf] k|ltlglwTj ug]{ atfOPsf] 5 . uelg{ª a8Lsf] sfo{sfn tLg jif{ x'G5 .
lhkmG6n] g]kfnsf] tkm{af6 cfkm\gf pDd]bjf/nfO{ ljho u/fpg e"ldsf v]Ng] cfkm\gf cWoIf lji0f' l/dfn, Pg6Lo';LcfO{sf cWoIf nId0f a:g]t, clvn g]kfn 6]«8 o'lgog dxf;ª\3sf cWoIf zflns/fd hd/s§]n, k];fut dxf;ª\3sf s]bf/ ;~h]n, cfkm\gf ljb]z ljefu ;lrj /d]z a8fnnufot ;Dd]ngdf ;xefuL g]kfnL 6]«8 o'lgog k|ltlglwx¿nfO{ wGojfb k|s6 u/]sf] 5 .
dxf;lrj pd]z pkfWofoåf/f hf/L lj1lKtdf …cGt/f{li6«o 6]«8 o'lgog dxf;ª\3 / 8Lo"Pkmn] b]vfPsf] ;b\efjgfsf nflu cfef/ JoQm ub{5f}“Ú elgPsf] 5 . cfO{Pncf]sf] uelg{ª a8Ldf @M!M! sf] cg'kftdf ;/sf/x¿sf tkm{af6 @* hgf, >lds ;ª\u7gx¿sf tkm{af6 !$ hgf / /f]huf/bftf ;ª\u7gx¿sf tkm{af6 !$ hgf k"0f{ ;b:odf lgjf{lrt ePsf 5g\ . >ldssf] tkm{af6 k"0f{ ;b:odf Pl;of k|zfGt If]qaf6 ef/t, rLg, hfkfg / Go'lhNofG8 lgjf{lrt ePsf 5g\ .
df8L b'v]sf] b'Vo} 5
lrtjg . df8Ln] dfcf]jfbL ;z:q åGåsfndf ;a}eGbf a9L rrf{ kfof], sf/0f lyof] af“b/d'9] 36gf . ToxL af“b/d'9] 36gf cem} cfnf] 3fp ag]sf] 5 kLl8tx¿sf nflu .
@)^@ ;fn h]7 @# ;f]daf/sf] lbg . tTsfnLg dfcf]jfbLn] ;fj{hlgs a;df lbp“;} ad lj:kmf]6 u/fPsf] lyof] . ;f] lj:kmf]6df k/L #* hgfn] Hofg u'dfPsf lyP eg] &# hgf 3fOt] ePsf lyP . To;afx]s klg b'MvnfUbf] s'/f s] 5 eg] 36gfdf 3fOt] ePsfdWo] pkrf/ gkfO{ Ps hgfsf] d[To' ePsf] lyof] eg] csf{ Ps hgfn] gbLdf xfdkmfn]/ cfTdxTof u/]sf lyP . 36gfdf d/]/ hfg] t uP, t/ 3fOt] eP/ af“r]sfx¿ klg clxn] af“r]sf]df kZrtfk ul//x]sf 5g\ . pgLx¿ eG5g\, …cefjdf af“Rg'eGbf t dg{ g} a]; .Ú
jff“b/d'9] vf]nfdf ;fj{hlgs ofq'a;df lj:kmf]6 u/fp“bf k|ToIf ¿kdf kLl8t ePsfx¿n] /fxtsf] gfd ;'g]sf] ^ jif{ lat] klg s]xL gkfPsf] u'gf;f] u/]sf 5g\ . 36gfdf k/L cfkmGt u'dfPsf / ckfª\u ePsfx¿ cem} klg /fxtsf] cfzfdf al;/x]sf 5g\ .
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgaf6 PsLs[t g]skf dfcf]jfbLn] @ ;o @) l;6 lht]/ g]kfnL /fhgLltdf ;j}eGbf 7"nf] aGg] ;f}efUo kfPsf] 5 . gf} dlxgf ;/sf/ klg ;~rfng u¥of], t/ cfz} cfzdf a;]sf af“b/d'9] 36gf kLl8tx¿n] eg] s]xL kfPgg\ .
Kofs]hdf /fxt lbg] s'/f ug{] g]tfx¿n] /fxt t k/} hfcf];\ cfZjf;g klg lbg 5f8]sf] kLl8tx¿sf] u'gf;f] 5 . h'g cfuf]n] kf]Nof], pxL cfuf]n] ;]Snf lg eGg] cfzf u/]sf pgLx¿sf] cfzf ca lg/fzfdf kl/0ft ePsf] 5 . dfcf]jfbLn] Oltxf;df ;a}eGbf 7"nf] e"n eGb} pQm g/;+xf/k|lt dfkmL t dfUof], t/ dfcf]jfbL g]tfx¿ df8L;Dd klg k'u]sf 5}gg\ .
d[tssf] ;Demgfdf 36gf:yn af“b/d'9] vf]nfdf :yfgLo k|zf;g, g]kfnL ;]gf / :yfgLo afl;Gbfaf6 p7fPsf] ;xof]u /sdaf6 :df/s lgdf{0f ul/Psf] 5 . ToxL :df/sglhs /x]sf] af“b/d'9] vf]nfdf ad lj:kmf]6 ePsf] lyof] . ad lj:kmf]6 u/fpgsf nflu dfcf]jfbL sfo{stf{x¿n] sf“;3f/L x“'b} tLg ;o ld6/eGbf a9L tf/ la5\ofPsf lyP . j;Gtk'/ ahf/af6 e/tk'/tkm{ lx“8]sf] ofq'afxs a; vf]nfglhs k'Ubf ad lj:kmf]6df k/]sf] lyof] .
pQm lj:kmf]6df /fdrGb| ;'a]bL, lji0f'k|;fb l3ld/], dLgs'df/L e08f/L, l8ndfof ;fksf]6f, lgZrn ;fksf]6f, 8Da/ s'df/L ltjf/L, hfg'sf ltjf/L, /lj ltjf/L, l8naxfb'/ ;'g'jf/, cfTd/fd ;'a]bL, cGhnL ;'j]bL, lji0f' dfof b'/f, ;fg'dfof a'6, ;Ltfb]jL cfrfo{, dLg' u'?8, /d]z lji6, /ljGb| dxtf], dLgf k|hf, ;'gaxfb'/ k|hf, dLgdfof af]6], rfd'gf/fo0f >]i7, /]0f' a/fOnL, lbk]z a/fOnL, lbg]z nD;fn, uª\ufb]jL nD;fn, bLlksf nD;fn, bLIff nD;fn, rGb|axfb'/ lji6, ;'dg ;]g 7s'/L, xl/lk|of e08f/L, oIf/fh kf}8]n, >Ls'df/L yf?ª, v'ds'df/L kf}8]n, ld7' dfof sfsL{, ;':df sfsL{, 6ª\saxfb'/ du/, wgaxfb'/ cfn]du/, kbdaxfb'/ wtL{du/, uª\ufaxfb'/ u'?8 / O{Zj/L kf}8]nsf] pkrf/ g} gkfP/ d[To' ePsf] lyof] .
dfcf]afbLsf] cfZjfg dfq z/L/el/ rf]6 af]s]/ af“r]sf 3fOt]x¿ dfcf]jfbLk|lt lgs} ?i6 ag]sf 5g\ . dfcf]jfbL eGg]lalQs} ;a}nfO{ xTof/f b]Vg] 3fOt]x¿ cem} dfcf]jfbL g]t[Tj;“u cfqmf]lzt ag]sf 5g\ . 36gfkl5 dfcf]jfbLsf] Ps hgf klg zLif{ g]tfx¿ df8L k'u]sf 5}gg\ . lj;+ @)^# ;fnsf] sflt{s dlxgfdf km"naf/L uflj;sf] Ps l/;f]6{df dfcf]jfbL cWoIf k|r08, pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{, /fdaxfb'/ yfkf afbnnufotsf g]tfx¿n] af“b/d'9] 36gfsf kLl8tx¿ e]6 u/]sf lyP . e]6df rdTsf/L /fxtsf] Kofs]h Nofpg] pgLx¿n] atfP klg s'g} /fxtsf] kf]sf] df8Ljf;Ln] kfPgg\ .
/fxtsf] ljifodf kf6L{sf] pkNnf] :t/df 5nkmn eO/x]sf] dfcf]jfbL lhNnf :t/sf g]tfx¿n] atfPsf 5g\ . t/, Tof] 5nkmn / tof/Ldf /x]sf] /fxtsf] Kofs]h slxn] kLl8tx¿sf] 3/ b}nf]df cfOk'Ug] xf], Tof] x]g{ af“sL 5 . kLl8t s[i0f clwsf/Ln] eg], …k|r08 lxSdt 5 eg] df8L cfP/ af]n]sf] s'/f k"/f u/, /fxt b]pm . af]n]sf] s'/f k"/f ug{ g;Sg] ltdL s:sf g]tf <Ú
Dff8L 36gfsf bf]ifL v'nf ¿kdf lx“l8/x]sf 5g . cfkm\gf cufl8 g]tf ag]/ lx“8]sf] b[Zo b]Vg'kbf{ kL8f x'g] u/]sf] csf{ kLl8tn] atfP . …lsg sf/afxL x'“b}g < lsg ;+/If0f x'G5 < xfdL cRrDddf 5f}“,Ú tL kLl8tn] eg] .
– /fw]Zofd vltj8f
ko{6s a9] klg nIo e]6\g d'l:sn
sf7df8f}“ . ko{6g jif{ ;g\ @)!! sf] ;'?sf kf“r dlxgfdf cl3Nnf] jif{sf] t'ngfdf g]kfndf cfpg] ko{6ssf] ;ª\Vofdf pNn]Vo j[l4 eP klg nIo e]6\g eg] d'l:sn b]lvPsf] 5 . ;g\ @)!! df !) nfv ko{6s leœofpg] nIo lnOPsf]df ;'?sf kf“r dlxgfdf @ nfv * xhf/ ! ;o #& ko{6s lelqPsf 5g\ .
ut jif{sf] t'ngfdf ko{6g jif{ 3f]lift rfn" jif{df g]kfn lelqg] ko{6ssf] ;ª\Vof eg] ;Gtf]ifhgs b]lvG5 . cl3Nnf] jif{ oxL cjlwdf cyf{t\ ;'?sf kf“r dlxgfdf ! nfv &) xhf/ ko{6s cfPsf lyP . clxn] To;df @# k|ltztn] j[l4 ePsf] ko{6g af]8{n] hgfPsf] 5 .
af]8{sf cg';f/, kf“r dlxgfsf] cjlwdf ef/taf6 %$ xhf/ ^ ;o &^, aª\unfb]zaf6 & xhf/ # ;o &$, kfls:tfgaf6 ! xhf/ ( ;o %^ / >Lnª\sfaf6 ^ ;o ^^ hgf ko{6s lelqPsf 5g\ . ;fs{ /fi6«dWo] e'6fg, dflNbE; / ckmuflg:tfgaf6 of] cjlwdf Ps hgf ko{6s klg cfPsf 5}gg\ . ;fs{ /fi6«af6 g]kfn cfpg] ko{6ssf] of] ;ª\Vof ut jif{sf] oxL cjlwsf] t'ngfdf #( k|ltztn] a9L xf] . ut jif{ oxL cjlwdf $^ xhf/ $ ;o *# ko{6s ;fs{ /fi6«af6 cfPsf]df o; k6s Tof] ;ª\Vof a9]/ ^$ xhf/ ^ ;o &@ k'u]sf] 5 .
Pl;ofsf cGo /fi6«af6 cfpg] ko{6s eg] cl3Nnf] jif{sf ;'?sf kf“r dlxgfsf] t'ngfdf o; jif{ @! k|ltztn] a9]sf 5g\ . Pl;ofsf cGo /fi6«af6 o; k6s $@ xhf/ # ;o ( hgf ko{6s cfPsf 5g\ . rLg, hfkfg, dn]l;of, l;ª\ufk'/, blIf0f sf]l/of / yfONofG8af6 tL ko{6s cfPsf 5g\ . To:t}, o'/f]k]nL /fi6«af6 cfpg] ko{6sdf klg !! bzdnj $ k|ltztn] j[l4 ePsf] 5 . Toxf“af6 ut jif{sf] oxL cjlwdf %) xhf/ # ;o @! hgf ko{6s cfPsf]df o; k6s Tof] ;ª\Vof %^ xhf/ $( k'u]sf] 5 . cl:6«of, a]lNhod, r]s u0ftGq, 8]gdfs{, k|mfG;, hd{gL, Oh/fon, O6nL, g]b/NofG8;, gj]{, kf]NofG8, /l;of, :jLh/NofG8, :k]g, :jL8]g / o"s]af6 tL ko{6s cfPsf x'g\ .
c:6]«lnof / Go'lhNofG8af6 dfq & xhf/ % ;o ^$ ko{6s cfPsf 5g\ . of] cl3Nnf] jif{sf] t'ngfdf @@ bzdnj ( k|ltztn] a9L xf] . Sofg8f / cd]l/sfaf6 !( xhf/ ! ;o &) ko{6s cfPsf 5g\ . ut jif{ oL b'O{ b]zaf6 of] cjlwdf !^ bzdnj ( k|ltzt sd cyf{t\ !^ xhf/ $ ;o ko{6s cfPsf lyP . tLafx]s ljZjsf cGo b]zaf6 kf“r dlxgfdf !* xhf/ # ;o &# ko{6sn] e|d0f u/]sf 5g\ . ut jif{ oxL cjlwdf cGo b]zaf6 !% xhf/ * hgfn] dfq e|d0f u/]sf lyP .
– kljqf uf}td÷ k|lzIffyL{
b'O{ jif{kl5 c~rn sld6L cg'df]bg
sf7df8f}“ . dxflwj]zg ;DkGg ePsf] b'O{ jif{kl5 g]skf -Pdfn]_ sf kf“r c~rn sld6Lx¿ cg'df]lbt ePsf 5g\ . tL c~rn sld6Lx¿df e]/L, sf];L, afUdtL, ;]tL / ef/t k|jf; c~rn ;dGjo sld6L /x]sf 5g\ .
ut a'waf/ ;DkGg Pdfn] s]Gb|Lo sld6Lsf] gjf}“ a}7sn] c~rn ;dGjo sld6Laf6 l;kmfl/; eO{ cfPsf gfdx¿sf] cg'df]bg u/]sf] 5 . cg'df]lbt gfdx¿df e]/Laf6 gGbf zdf{, zflGt 9sfn, /fwf dxt, dLgf /vfn, r"8fdl0f zdf{, /Tgk|;fb zdf{ Gof}kfg], bfdf]b/ cof{n, v8\uaxfb'/ v8\sf, gGb ljZjsdf{, /fdbf; yf¿, df]xDdb xf?g / k|]d e';fn 5g\ .
To:t}, sf];Ldf kf]i6s'df/ g]kfn / of]uLnfn ofbjnfO{ ylkPsf] 5 . afUdtLaf6 dfof sfsL{, b'uf{ yfkf, eujtL g]kfn, t'nk|;fn s“8]n, cfgGbk|;fb kf]v/]n, nfns'df/ s];L, z]/axfb'/ tfdfª, wd{s[i0f >]i7, ;'Aafl;+x nfdf, /fdk|;fb clwsf/L, /fh]Gb|k|sfz nf]xgL, uf]ljGb g]kfnL / v]dk|;fb nf]xgL /xg'ePsf] 5 .
wjnflu/Ldf df]xgnfn zdf{, lx/f s];L, b'uf{ /]UdL, uf]ljGb g]kfnL, e'k]Gb| yfkf, 8Da/s'df/L u'?ª / ;f]dk|;fb t'nfrg /xg'ePsf] 5 . To:t}, ;]tLaf6 dx]Zj/ kf7s, s]bf/ cfrfo{, l8NnL/fh e§, o1/fh hf]zL, lxSdtaxfb'/ zfxL, s[i0fk|;fb h};L, e}/] sfdL / lbnaxfb'/ e08f/L /xg'ePsf] 5 .
To;}u/L, ef/t k|jf;af6 nf]sgfy e08f/L, wgk|;fb ltjf/L, nIdLk|;fb sfn], ;Ltf clwsf/L, dLgf a'9fdu/, lbn' zfxL s];L, /fdaxfb'/ 8L;L, lagdxfb]j e§/fO{, /fdk|;fb k/fh'nL, afn'sf a]njf;], afns[i0f 9sfn, lji0f' lu/L / s'naxfb'/ u'?ª /xg'ePsf] 5 .
kl/ifb\ ebf}df Pdfn]n] cfufdL ebf} #), #! / c;f]h ! ut] /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf] a}7s sf7df8f“}df af]nfPsf] 5 . cf7f“} dxflwj]zgn] Joj:yf u/]adf]lhd Pdfn]n] ;f] kf6L{ ;+/rgf lgdf{0f u/]sf] lyof] .
of] kf6L{ ;+/rgfdf dxflwj]zgkl5 ;a}eGbf zlQmzfnL lgsfo dflgG5 . ljwfgtM of] ^ dlxgfdf a:g'kg]{ x'G5 . t/, Pdfn]sf] cf7f}“ dxflwj]zg ;DkGg ePsf] b'O{ jif{ lalt;Sbf aNn of] a}7ssf] cfof]hgf ul/Psf] 5 . o;n] ;du| dxflwj]zgotfsf] kf6L{ hLjgsf] ;dLIff ug]{ a'lemPsf] 5 .
clwj]zg ug{ lgb]{zg s]Gb|Lo sld6L a}7sn] clwj]zg gu/]sf lhNnfx¿nfO{ clgjfo{ ¿kdf c;f/ d;fGtleq} clwj]zg ;DkGg ug{ lgb]{zg hf/L u/]sf] 5 . /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf ;b:ox¿sf] lgjf{rg gePsf If]qx¿sf] klg ;f]xL ;doleq lgjf{rg ;DkGg ug{ Pdfn]n] lgb]{zg u/]sf] 5 . olb tf]lsPsf] ;do;Ldfdf kl/ifb\sf ;b:ox¿ rog ug{ g;s] Pdfn]n] ebf}df ;DkGg x'g] kl/ifb\ a}7sdf ;dfj]z gug]{ atfPsf] 5 .
;dLIff c;f/df Pdfn]n] ;du| kl/l:yltsf] d"Nofª\sg ug{ cf;f/ !^, !& / !* ut] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s af]nfPsf] 5 . ;f] a}7snfO{ Pdfn]n] ;dLIffTds a}7s eg]sf] 5 . a}7sdf cfkm\g} g]t[Tjdf /x]sf] ;/sf/ / ;+;b\sf] ;dLIff x'g] sfo{qmd /x]sf] 5 . To:t}, g]tfx¿sf cg';f/ ;f] a}7sdf :yfoL sld6L ;b:o s]kL zdf{ cf]nLåf/f s]Gb|Lo sld6Ldf btf{ u/fPsf] gf}a'“b] /fhgLlts k|:tfjsf af/]df 5nkmn x'g] sfo{qmd /x]sf] 5 .
If]qLo clwj]zg
sf7df8f“} . g]skf -Pdfn]_ u'NdL–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rsf] zlgaf/ /fhwfgLdf !,@ / # gDa/ If]qLo ;Dd]ng ;DkGg u/L gof“ g]t[Tj 5gf]6 ePsf] 5 . k|rf/ ljefu k|d'v k|bLk 1jfnLsf] k|d'v cfltYo / pmhf{dGqL uf]s0f{ lji6sf] pkl:yltdf ;f] sfo{qmd b/af/dfu{l:yt ;L8An" /]:6'/]G6df ;DkGg ePsf] xf] .
d~rsf] u'NdL ! df s[i0f e08f/Lsf] cWoIftfdf !@ ;b:oLo sfo{;ldlt ;j{;Ddt rog u/]sf] 5 . ;ldltsf] pkfWoIf gf/fo0f 1jfnL, ;lrj s]zj Gof}kfg], ;x;lrj lji0f'dfof /fgf tyf sf]iffWoIfdf a}s'07 e08f/L /xg'ePsf] 5 . To;}u/L, ;b:odf k]|dk|sfz 9sfn, df]tLnfn 1jfnL, zfGtf kxf8L, k|sfz kf08], ozf]bf 1jfnL, ljxfgL yfkfdu/ / uf]ljGb s'“j/ x'g'x'G5 .
u'NdL–@ df /fdk|;fb kf}8]nsf] cWoIftfdf gof“ sfo{;ldlt 5gf]6 ePsf] 5 . ;f] ;ldltsf] pkfWoIfdf 3gZofd kf08], ;lrj /fh zfx, pk;lrj l;h{gf cfrfo{ / sf]iffWoIf sdnk|;fb 1jfnL x'g'x'G5 . To;}u/L, ;b:odf /fh' kf}8]n, dw' kf]v]|n, ;'hg 1jfnL / /fh' e08f/L /xg'ePsf] 5 .
clwj]zg u'NdL–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rsf cWoIf 6Lsf/fd ;fksf]6fsf] ;efkltTj tyf ;lrj /]dnfn kGyLsf] ;~rfngdf ;DkGg ePsf] lyof] .
ls/f“tLsf sf/0f emG8} sf08
ufO{3f6 . sfo{stf{nfO{ /fhgLlts–j}rfl/s k|lzIf0f lbg pbok'/sf] ufO{3f6 k'u]sf PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o Pjd\ k"j{ ;+:s[ltdGqL uf]kfn ls/f“tL u'G8fubL{df plqP klg sfo{stf{sf] ;+odtfn] ;Defljt b"3{6gf 6/]sf] 5 .
;|f]tsf cg';f/, ls/f“tL ut ;ftf sfo{stf{nfO{ k|lzIf0f lbg ufO{3f6 k'u]sf lyP . k|lzIf0f sfo{qmdsf] cfof]hgf ls/f“t /fHo ;ldltn] u/]sf] lyof] . k|lzIf0f sfo{qmd ;'? gx'“b} pkfWoIf df]xg j}B …ls/0fÚ kIfsf sfo{stf{n] cfkm"dfly ;+:yfkg kIfaf6 ePsf] cGofolj?4 s'/f p7fp“b} ls/f“tL;“u …GofoÚ dfu]sf lyP . t/, sfo{stf{sf] s'/f ;'Gg'sf] ;§f pN6} cfj]udf cfP/ ls/f“tLn] …;+:yfkg kIfsf lj?4 af]Ng] t“ sf] xf];\ <Ú eg]/ xft p7fP/ emlD6Psf lyP . …To;f] t ls/0f kIfw/n] To; lbg ls/f“tL;“u /fd|};“u d'sflanf ug]{ tof/L klg cufl8af6} u/]sf] lyof]Ú ;|f]tn] eGof]– …b'O{ kIfaLr emD6femD6L eP klg s]xL sfo{stf{n] 5'§ØfPsf sf/0f s'g} clk|o 36gf eg] x'g kfPg .Ú
emu8fsf] sf/0f eg] ls/0f kIfLo sfo{stf{ OGb| /fptdflysf] sf/afxL lyof] . ls/f“t /fHo ;ldltn] k|sfzg ug]{ d'vkq …sf]zLÚ dfl;ssf ;Dkfbs lyP /fpt . pQm klqsfdf /fptn] ;+:yfkg kIfsf lj?4 n]v]sf] lgx'“df s]xL lbgcl3 dfq pg} ls/f“tLn] sf/afxLsf] 3f]if0ff u/]sf lyP . k|lzIf0f lbg ufO{3f6 k'u]sf] df}sf 5f]Kb} /fptn] cfkm"dflysf] sf/afxLsf] k|i6Ls/0f dfUbf ls/f“tLn] /fptnfO{ sfo{qmd:ynd} lk6\g nfu]sf lyP . ;'?df ls/f“tL cfkm}“n] xft p7fPkl5 l:ylt s]xLa]/ c;dfGo ag]sf] ;|f]tn] atfof] .
pks/0f a]r]/ tna†
sf7df8f}“ . …g];gnÚ 6]lnlehgdf sfd u/]sf kqsf/nfO{ ca 6]lnlehgsf pks/0f a]r]/ tna lbg'kg]{ ePsf] 5 . sDkgLsf ;~rfns a]kQf ePkl5 o:tf] cj:yf cfPsf] xf] .
sDkgLsf b'O{ ;~rfnsdWo] o'g'; cG;f/L h]ndf 5g\ eg] csf{ ;~rfns ;'d]Zj/ s'zjfx a]kQf 5g\ . /fhwfgLdf sfo{/t kqsf/x¿n] w]/yf]/ kfl/>lds kfP klg lhNnf Ao'/f]df sfo{/tx¿n] xfn;Dd Ps k};f klg kfPsf 5}gg\ . To;}n] clxn] pgLx¿n] ;+:yfdf tfnfaGbL u/L cfGbf]ng ul//x]sf 5g\ .
;~rfns;“u ;Dks{ u/L cfGbf]ng/t sd{rf/Lsf] ;d:of ;dfwfg ug{ g]kfn kqsf/ dxf;ª\3n] kxn yfn] klg clxn];Dd ;~rfnsx¿ ;Dks{df cfpg rfx]sf 5}gg\ . dxf;ª\3n] s]Gb|Lo ;b:o dft[sf kf}8]nnfO{ g];gn 6]lnlehgsf] ljjfb ;N6fpg] lhDd]jf/L lbPsf] lyof] . kmfu'g !@ ut]b]lv 6]lnlehg k|;f/0f aGb ePsf] lyof] . csf{ ;~rfns ;'d]Zj/ s'zjfxn] sf7df8f}“sf kqsf/nfO{ cfwf tna lbP klg lhNnfsf kqsf/x¿n] :yfkgf sfnb]lv kfl/>lds kfPsf 5}gg\ .
o;}aLr lxhf] kLl8t kqsf/x¿n] ;/f]sf/jfnfnfO{ ;xefuL u/fP/ cGt/lqmof u/]sf 5g\ . ;"rgf ljefusf] xndf ePsf] cGt/lqmofdf ;Da4 ;a}n] kqsf/x¿sf] kfl/>ldssf nflu dxf;ª\3n] bafasf/L e"ldsf v]Ng'kg]{ wf/0ff /fv]sf lyP .
ndh'ª]nfO{ k|lzIf0f
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ ndh'ª–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rn] jt{dfg ;Gbe{df hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] ;fGble{stfsf ljifodf sfo{stf{nfO{ ut zlgaf/ k|lzIf0f lbPsf] 5 .
kf]ln6\Ao'/f] ;b:o k|bLk 1jfnLsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg sfo{qmddf lhNnfcGtu{tsf ljleGg ufp“ ;Dks{ d~rx¿ klg u7g ul/Psf 5g\ . d~rsf cWoIf g/]Gb| dNnsf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmddf If]q g+= ! sf rf/ j6f / If]q g+= @ cGtu{tsf !@# j6f ufp“ ;Dks{ d~r u7g ePsf x'g\ . 8]9 ;osf] ;xeflutf /x]sf] sfo{qmddf ;Dks{ ljz]if ;dGjo sld6Lsf ;lrj 8f= eLid clwsf/L, u08sL c~rn ;Dks{ sld6Lsf cWoIf lvd yfkf, pkfWoIf sNkgf yfkf, pk;lrj ch'{g kf08], ;b:ox¿ tdz/0f clwsf/L, g/]Gb| dNn, sf:sL–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rsf cWoIf /fh]Gb| cfrfo{nufotsf] ;xeflutf lyof] .
– cflzif clwsf/L÷ k|lzIffyL{
If]qLo clwj]zg
sf7df8f“} . g]skf -Pdfn]_ u'NdL–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rsf] zlgaf/ /fhwfgLdf !,@ / # gDa/ If]qLo ;Dd]ng ;DkGg u/L gof“ g]t[Tj 5gf]6 ePsf] 5 . k|rf/ ljefu k|d'v k|bLk 1jfnLsf] k|d'v cfltYo / pmhf{dGqL uf]s0f{ lji6sf] pkl:yltdf ;f] sfo{qmd b/af/dfu{l:yt ;L8An" /]:6'/]G6df ;DkGg ePsf] xf] .
d~rsf] u'NdL ! df s[i0f e08f/Lsf] cWoIftfdf !@ ;b:oLo sfo{;ldlt ;j{;Ddt rog u/]sf] 5 . ;ldltsf] pkfWoIf gf/fo0f 1jfnL, ;lrj s]zj Gof}kfg], ;x;lrj lji0f'dfof /fgf tyf sf]iffWoIfdf a}s'07 e08f/L /xg'ePsf] 5 . To;}u/L, ;b:odf k]|dk|sfz 9sfn, df]tLnfn 1jfnL, zfGtf kxf8L, k|sfz kf08], ozf]bf 1jfnL, ljxfgL yfkfdu/ / uf]ljGb s'“j/ x'g'x'G5 .
u'NdL–@ df /fdk|;fb kf}8]nsf] cWoIftfdf gof“ sfo{;ldlt 5gf]6 ePsf] 5 . ;f] ;ldltsf] pkfWoIfdf 3gZofd kf08], ;lrj /fh zfx, pk;lrj l;h{gf cfrfo{ / sf]iffWoIf sdnk|;fb 1jfnL x'g'x'G5 . To;}u/L, ;b:odf /fh' kf}8]n, dw' kf]v]|n, ;'hg 1jfnL / /fh' e08f/L /xg'ePsf] 5 .
clwj]zg u'NdL–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rsf cWoIf 6Lsf/fd ;fksf]6fsf] ;efkltTj tyf ;lrj /]dnfn kGyLsf] ;~rfngdf ;DkGg ePsf] lyof] .
ls/f“tLsf sf/0f emG8} sf08
ufO{3f6 . sfo{stf{nfO{ /fhgLlts–j}rfl/s k|lzIf0f lbg pbok'/sf] ufO{3f6 k'u]sf PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o Pjd\ k"j{ ;+:s[ltdGqL uf]kfn ls/f“tL u'G8fubL{df plqP klg sfo{stf{sf] ;+odtfn] ;Defljt b"3{6gf 6/]sf] 5 .
;|f]tsf cg';f/, ls/f“tL ut ;ftf sfo{stf{nfO{ k|lzIf0f lbg ufO{3f6 k'u]sf lyP . k|lzIf0f sfo{qmdsf] cfof]hgf ls/f“t /fHo ;ldltn] u/]sf] lyof] . k|lzIf0f sfo{qmd ;'? gx'“b} pkfWoIf df]xg j}B …ls/0fÚ kIfsf sfo{stf{n] cfkm"dfly ;+:yfkg kIfaf6 ePsf] cGofolj?4 s'/f p7fp“b} ls/f“tL;“u …GofoÚ dfu]sf lyP . t/, sfo{stf{sf] s'/f ;'Gg'sf] ;§f pN6} cfj]udf cfP/ ls/f“tLn] …;+:yfkg kIfsf lj?4 af]Ng] t“ sf] xf];\ <Ú eg]/ xft p7fP/ emlD6Psf lyP . …To;f] t ls/0f kIfw/n] To; lbg ls/f“tL;“u /fd|};“u d'sflanf ug]{ tof/L klg cufl8af6} u/]sf] lyof]Ú ;|f]tn] eGof]– …b'O{ kIfaLr emD6femD6L eP klg s]xL sfo{stf{n] 5'§ØfPsf sf/0f s'g} clk|o 36gf eg] x'g kfPg .Ú
emu8fsf] sf/0f eg] ls/0f kIfLo sfo{stf{ OGb| /fptdflysf] sf/afxL lyof] . ls/f“t /fHo ;ldltn] k|sfzg ug]{ d'vkq …sf]zLÚ dfl;ssf ;Dkfbs lyP /fpt . pQm klqsfdf /fptn] ;+:yfkg kIfsf lj?4 n]v]sf] lgx'“df s]xL lbgcl3 dfq pg} ls/f“tLn] sf/afxLsf] 3f]if0ff u/]sf lyP . k|lzIf0f lbg ufO{3f6 k'u]sf] df}sf 5f]Kb} /fptn] cfkm"dflysf] sf/afxLsf] k|i6Ls/0f dfUbf ls/f“tLn] /fptnfO{ sfo{qmd:ynd} lk6\g nfu]sf lyP . ;'?df ls/f“tL cfkm}“n] xft p7fPkl5 l:ylt s]xLa]/ c;dfGo ag]sf] ;|f]tn] atfof] .
pks/0f a]r]/ tna†
sf7df8f}“ . …g];gnÚ 6]lnlehgdf sfd u/]sf kqsf/nfO{ ca 6]lnlehgsf pks/0f a]r]/ tna lbg'kg]{ ePsf] 5 . sDkgLsf ;~rfns a]kQf ePkl5 o:tf] cj:yf cfPsf] xf] .
sDkgLsf b'O{ ;~rfnsdWo] o'g'; cG;f/L h]ndf 5g\ eg] csf{ ;~rfns ;'d]Zj/ s'zjfx a]kQf 5g\ . /fhwfgLdf sfo{/t kqsf/x¿n] w]/yf]/ kfl/>lds kfP klg lhNnf Ao'/f]df sfo{/tx¿n] xfn;Dd Ps k};f klg kfPsf 5}gg\ . To;}n] clxn] pgLx¿n] ;+:yfdf tfnfaGbL u/L cfGbf]ng ul//x]sf 5g\ .
;~rfns;“u ;Dks{ u/L cfGbf]ng/t sd{rf/Lsf] ;d:of ;dfwfg ug{ g]kfn kqsf/ dxf;ª\3n] kxn yfn] klg clxn];Dd ;~rfnsx¿ ;Dks{df cfpg rfx]sf 5}gg\ . dxf;ª\3n] s]Gb|Lo ;b:o dft[sf kf}8]nnfO{ g];gn 6]lnlehgsf] ljjfb ;N6fpg] lhDd]jf/L lbPsf] lyof] . kmfu'g !@ ut]b]lv 6]lnlehg k|;f/0f aGb ePsf] lyof] . csf{ ;~rfns ;'d]Zj/ s'zjfxn] sf7df8f}“sf kqsf/nfO{ cfwf tna lbP klg lhNnfsf kqsf/x¿n] :yfkgf sfnb]lv kfl/>lds kfPsf 5}gg\ .
o;}aLr lxhf] kLl8t kqsf/x¿n] ;/f]sf/jfnfnfO{ ;xefuL u/fP/ cGt/lqmof u/]sf 5g\ . ;"rgf ljefusf] xndf ePsf] cGt/lqmofdf ;Da4 ;a}n] kqsf/x¿sf] kfl/>ldssf nflu dxf;ª\3n] bafasf/L e"ldsf v]Ng'kg]{ wf/0ff /fv]sf lyP .
r'gLv]ndf dª\unbf;
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ r'gLv]n ufp“ sld6Lsf] 5}6f}“ clwj]zg zlgaf/ ;DkGg ePsf] 5 . clwj]zgsf] s]Gb|Lo ;b:o s[i0fuf]kfn >]i7n] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] .
clwj]zgn] dª\unbf; >]i7sf] cWoIftfdf gof“ sld6L rog u/]sf] 5 . sld6Lsf] pkfWoIfdf Zofd >]i7, ;lrj wd{ >]i7 / pk;lrj ljho >]i7 5g\ eg] ;b:ox¿df /df ljs, s[i0fb]jL >]i7, ;'lu|j >]i7, l6s]z >]i7, /d]z >]i7, ;fhg >]i7, ljsf; >]i7, /fhg >]i7, ljgo >]i7, >Ls[i0f >]i7, cho >]i7 / clgn >]i7 5g\ .
Pdfn] sf7df8f}“ lhNnf sld6Lsf cWoIf lgd{n s'O“s]n, ;b:ox¿ t]hk|;fb 9sfn, lzj e§/fO{, ;ª\ud uxt/fh, cGh' >]i7, If]qLo sld6L cWoIf s'z'ds'df/ sfsL{ tyf lgjt{dfg If]qLo ;+of]hs p4j v/]nnufotn] af]n]sf] sfo{qmddf lji0f'sfhL >]i7n] :jfut / clgn >]i7n] ;~rfng ug'{ePsf] lyof] .
o;}u/L, ;f]xL lbg a;]sf] sld6Lsf] klxnf] a}7sn] lji0f' >]i7nfO{ ;b:o tyf lgjt{dfg uflj; cWoIf h'h'gefO{ >]i7nfO{ ;Nnfxsf/df rog u/]sf] 5 . ptf, If]q g+= $ cGtu{t * gDa/ j8f sld6Ln] j8fleqsf k|To]s ;fdflhs ;ª\3;+:yf;“u ;dGjo u/]/ kf6L{ sfo{stf{sf] lxtdf ;fdflhs sfd ug]{ of]hgf cl3 ;f/]sf] 5 . z'qmaf/ j8f OGrfh{ t]hk|;fb 9sfnsf] pkl:yltdf a;]sf] j8f sld6Lsf] a}7sn] tL ;fdflhs ;ª\3;+:yfdf /x]sf] kf6L{ ;dy{s z'e]R5'sx¿sf] gfdfjnL ptf/ u/L s]xL lbgleq k|f/lDes of]hgf agfpg] lg0f{o u/]sf] 5 .
kf6L{sf cleefjssf] lgwg
?s'd . ca /x]gg\ pgL . cflv/ d[To';“u k/flht eO5f8] . nfdf] ptf/–r9fjk"0f{ sDo'lg:6 cfGbf]ngdf h;sf] cf:yf slxNo} wd{/fPg . cyf{t\ g]skf -Pdfn]_ ?s'dsf h]i7 sDo'lg:6 d~rsf ;b:o Pjd\ kf6L{sf cleefjs kbdaxfb'/ vqLsf] zlgaf/ lgwg ePsf] 5 .
&! jifL{o vqLsf] kf]v/fsf] ;fx'8]/f 6f]ndf lgwg ePsf] xf] . s]xL ;dootf Ifo/f]uaf6 kLl8t vqLnfO{ pkrf/fy{ lhNnf c:ktfndf egf{ ul/Psf] lyof] . t/, To;df ;'wf/ gcfPkl5 pxf“nfO{ 3/d} kmsf{OPsf] lyof] .
pxf“sf] ;Ddfg:j¿k Pdfn] ufp“ sld6L kf]v/fn] kfly{j z/L/dfly kf6L{sf] emG8f cf]9fpg'sf ;fy} !# lbg;Dd s'g} klg k|sf/sf ;fª\u7lgs ultljlw gug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . To:t}, zf]s:j¿k Ps lbg kf]v/f ahf/ / ljBfno aGb ePsf] 5 . pxf“sf] zlgaf/ g} ;fgf]e]/L gbLsf] au/df cGTo]li6 ul/Psf] 5 .
pxf“sf] :d[ltdf Pdfn]n] !#cf“} lbg kf/]/ c;f/ @ ut] kf]v/fdf >4f~hnL ;efsf] cfof]hgf ug]{ lg0f{o u/]sf] /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf ;b:o v]ddfg v8\sfn] atfpg'eof] .
kqsf/;“u ;/;kmfOsf] lrGtf
sf7df8f}“ . …:jR5, ;kmf ufp“ ;x/, ko{6g ljsf;sf] cfwf/Ú eGg] gf/fsf ;fy afx|f}“ /fli6«o ;/;kmfO ;Ktfx ;'? ePsf] 5 . ljZj jftfj/0f lbj;sf] cj;/df h]7 @@ af6 ;'? ePsf] ;/;kmfO ;Ktfx h]7 @* ut];Dd rNg]5 .
;g\ @)!& ;Dd ztk|ltzt hgtfsf] ;/;kmfO ;'ljwfdf kx'“r ;'lglZrt ug]{ /fli6«o nIo 5 . oxL nIonfO{ k"/f ug{ ;/sf/L tyf /fli6«o Pjd\ cGt/f{li6«o u}/;/sf/L ;ª\3;+:yfx¿ h'l6/x]sf 5g\ . v'nf lb;fd'Qm cj:yf;“u} emf8fkvfnfhGo /f]uJofwLdf sdL cfpg] / :yfgLo ko{6g k|j4{gdf of]ubfg k'Ug] atfOPsf] 5 . o;}nfO{ ;kmn kfg{ kqsf/x¿sf] e"ldsf dxŒjk"0f{ x'g] eGb} kqsf/ cGt/lqmof ul/Psf] 5 .
z'qmaf/ ePsf] cGt/lqmofdf 6]lnlehg, 5fkf / >Jo dfWodsf ;~rf/sdL{x¿sf] pkl:ylt lyof] . /fli6«o ;/;kmfO sfo{ ;~rfng ;ldltsf] cfof]hgfdf ePsf] sfo{qmddf vfg]kfgL tyf 9n lgsf; ljefusf k|d'v 7fs'/k|;fb kl08tn] g]kfnsf] ljut / jt{dfg tyf o'lg;]kmsf ;/;kmfO ljz]if1 gd:t]nfn >]i7n] blIf0f Pl;ofnL ;/;kmfO ;Dd]ngaf/] sfo{kq k|:t't ug'{ePsf] lyof] . vfg]kfgL tyf 9n lgsf; ljefusf pkdxflgb]{zs ljZjdl0f 1jfnLsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmddf g]kfn kqsf/ dxf;ª\3sf cWoIf lzj ufp“n], vfg]kfgL tyf ;/;kmfO pkef]Qmf dxf;ª\3sf cWoIf /fh]Gb| cof{n, g]jfsf cWoIf lxdfno kGyLnufotn] klg cf–cfkm\gf] wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] .
cem} Ps s/f]8 ^) nfv hgtfn] v'nf 7fp“df lb;f ug{] u/]sf] tYofª\s 5 .
l;lSsdsf slj u'?s'ndf cfpg]
To} km"n
km]l/ km'N5 km'Nb}g
To} xf“ufdf
To} xf“uf
km]l/ /xG5 /x“b}g
To} af]6df===
o:t}o:t} sljtf ;'gfpg] 5g\, cf/f]x0f u'?s'nn] dfl;s ¿kdf ;~rfng ub}{cfPsf] Psn sljtf jfrg sfo{qmd …sljtf–ofqfÚ cGtu{t h]7 dlxgfsf] @* ut] zlgaf/ u'?s'ndf x'g] z[ª\vnfdf l;lSsdsf slj jL/eb| sfsL{9f]nLn] . ;g\ !(^$ clk|n % df pQ/ l;lSsddf hlGdPsf jL/eb| sfsL{9f]nL lxdfnL sljsf] pkdfn] ;d]t ;Daf]lwt 5g\ .
cfw'lgs g]kfnL sljtf hut\sf Ps rlr{t l;lSsd]nL slj jL/eb|sf …lgdf{0f of] df]8;Ddsf]Ú, …cfef;Ú, …sljtf klv{P/ cfwf/ft;DdÚ, …Ps d'7L sljtfÚ, …zAb / dgÚ, …cIf/x¿sf] ofqfdfÚ, …;dflw cIf/x¿Ú, …Wjlg–cGtWj{gLÚ, …zAbdf dgsf cfj]ux¿Ú, …;do / /fux¿Ú, …;lDemP/ pgLx¿nfO{Ú, …t'dg] hLjg lbof,Ú …zAbf]+sf sf]x/fÚnufotsf !% s[lt g]kfnL, lxGbL, c;ldof / cª\u]|hL efiffdf k|sflzt 5g\ .
sljtfsf cnfjf syf / ;+:d/0f ljwfdf ;d]t snd rnfpg] pgL …k|lqmofÚ gfds ;flxlTos klqsfsf ;Dkfbs;d]t x'g\ . ef/t]nL g]kfnL sljtf kmf“6df ljlzi6 z}nLsf sljtf n]vgaf6 cfkm\gf] k[ys\ klxrfg agfPsf oL sljn] u'?s'ndf sl/a b'O{ bh{g sljtf ;'gfpg] sfo{qmd /x]sf] …sljtf–ofqfsfÚ ;+of]hs 7fs'/ a]naf;]n] hfgsf/L lbP .
|