 |
| |
| Kathmandu, March 30, 2011. |
|
lsg lx“8] crfgs cy{;lrj <
sf7df8f}“ . emG8} 8]9 jif{ ;]jf cjlw af“sL /x]sf cy{;lrj /fd]Zj/ vgfnn] ‘d ca cfp“lbg“ eg]/ dª\unaf/ PSsfl; cy{ dGqfno 5f]8]kl5 cfly{s–k|zf;lgs If]qdf v}nfa}nf dlRrPsf] 5 . cfly{s cg'zf;gdf s8f, :jR5 / Odfgbf/ k|zf;ssf] 5lj agfPsf vgfnn] cfkm\gf] alxu{dgaf/] ;xsdL{nfO{ hfgsf/L lbP klg To;sf] sf/0f eg] v'nfPsf 5}gg\ . ;/sf/L uf8L;d]t dGqfnod} 5f]8]/ aflxl/Psf vgfnn] To;k"j{b]lv g} df]afOn ckm u/]sf 5g\ eg] 3/df klg ‘x'g'x'Gg eGg] va/ eGg nufPsf 5g\ . pgn] cfkm" s]xL ;dosf nflu 6]«lsªdf hfg] atfPsf] dGqfnosf Ps clwsf/Ln] atfP .
d'Vo;lrj dfwjk|;fb l3ld/];“u eg] vgfnn] cfkm" kfl/jfl/s sfddf kfNkf, u'NdLlt/ hfg nfu]sf] eGb} !% lbgsf] labf dfu]sf 5g\ . ;lrjx¿sf] labf :jLs[t ug]{ clwsf/ d'Vo;lrjnfO{ x'g] ePsf sf/0f pgn] d'Vo;lrjsf] cg'dlt lnP/ dfq} dGqfno 5f]8\g kfp“5g\ . lgj]bgdf pgn] kfl/jfl/s j}jflxs sfo{qmdx¿df hfg'kg]{ sf/0f pNn]v u/]sf 5g\ . cy{;lrj vgfnn] lsg o;f] eg] eGg]af/]df ;xsdL{x¿;d]t hfgsf/ 5}gg\ . …clxn];Dd dnfO{ ;xof]u ug'{ePsf]df wGojfb . ca d o; dGqfnodf kms]{/ cfp“lbg“Ú eGb} vgfnn] ;x;lrjx¿nfO{ cfkm\g} sfo{sIfdf af]nfP/ wGojfb lbPsf lyP .
;|f]tsf cg';f/, cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/L;“usf] c;Gt'li6sf sf/0fn] pgn] dGqfno 5f]8]sf x'g\ . cfly{s If]qdf ljleGg vfnsf 5'6 dfUg], /fh:j dfg]{ / ;x'lnot vf]Hg]x¿sf cf“vfsf] tf/f] aGb} cfPsf vgfnn] oxL ljifodf v6k6 k/]kl5 tLj| bafa em]ln/x]sf] Ps pRr clwsf/Ln] atfP . pgsf cg';f/, unt s'/fdf s;};“u ;Demf}tf gug]{ xSsL / lg8/ :jefjsf vgfndfly ut jif{b]lv 3/hUuf Joj;fosf gfddf lqmofzLn ;d"xx¿n] bafa lb“b} cfPsf lyP . 3/hUuf h:tf] cg'Tkfbs If]qdf caf}{+ vr{ x'g yfn]kl5 To;af6 pTkGg x'g] ;Defljt cfly{s ;ª\s6;“u kl/lrt vgfns} of]hgfdf tTsfnLg cy{dGqL ;'/]Gb| kf08]n] 3/hUuf Joj;fodfly s8fO ug]{ gLlt clVotf/ u/]sf] cf/f]k pgLx¿n] nufp“b} cfPsf lyP .
xfn} rrf{df cfPsf] gSsnL Eof6 lansf ljifodf klg ;lrj vgfnn] s8f c8fg /fVb} cfPsf lyP . Eof6 lansf gfddf gSsnL Eof6 lan v8f ug]{ 7"nf Jofkfl/s 3/fgfsf lj?4 sf/afxL ug{ vgfnn] dftxtsf lgsfox¿nfO{ lgb]{zg lbPsf lyP . /fhgLlts txaf6 cfpg] h'g;'s} bafa klg sfg'gsf cfwf/df em]Ng ;Sg] Ifdtf ePsf vgfnnfO{ of] bafa em]Ng eg] lgs} ufx|f] eO/x]sf] lyof] . Ps clwsf/Ln] eg]– …/fhgLlts kx'“r dflyNnf] tx;Dd ePsf] / cy{dGqL;“u ;d]t cToGt} 3lgi6 /x]sf] 3/fgf ePsf sf/0f gSsnL Eof6 lansf] sf/afxL cufl8 ga9fpg bafa cfO/x]sf] lyof] .Ú pgn] dGqfnosf pRr clwsf/Lx¿;“u cfkm"dfly cfPsf] bafasf af/]df 5nkmn;d]t u/]sf] atfP .
o'lg6L gfds 7uL ug]{ ;+:yfsf lj?4 cy{ dGqfnosf] cu|;/tfdf rnfOPsf] d'2f lkmtf{ lngsf nflu klg pgLdfly bafa kl//x]sf] lyof] . tTsfnLg k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfnsf kfnfdf ;'? ePsf] of] sf/afxL 6'ª\Uofpg s/f]8f}“ /sd af]s]/ Tolta]n}b]lv o'lg6Lsf Ph]G6x¿ ljleGg bnsf g]tf, k|zf;s / Joj;foLdfkm{t ;lqmo /x“b} cfPsf 5g\ . …cfkm}“ ;'? u/]sf] d'2f cfkm}“ lkmtf{ lnGg eg]/ pxf“n] c8fg lnO/xg'ePsf] lyof]Ú– ;|f]tn] eGof]– …o;df klg pxf“dfly tLj| bafa kl//x]sf] lyof] .Ú
k"/s ah]6sf af/]df klg cy{;lrj vgfn ;xdt lyPgg\ . cfly{s jif{ ;lsg ;f9] tLg dlxgfeGbf sd cjlw /x]sf] a]nf k"/s ah]6 Nofp“bf ;|f]t h'6fpg ufx|f] kg]{ ts{ pgn] ub}{ cfPsf lyP . …clxn] k"/s ah]6 Nofpg' ah]6sf] l;4fGt / Jojxf/ b'j} lx;fan] unt x'G5Ú– pgn] k6s–k6s cy{dGqL clwsf/L;“u eGb} cfPsf lyP . olta]nf cfpg] ah]6 b'?kof]u ug]{afx]s csf]{ s'g} p2]Zo g/xg] ePsf sf/0f bftfx¿;“u s'/f ug{;d]t cK7]/f] x'g] ts{ pgn] ub}{ cfPsf lyP .
…/fd]Zj/n] k"/s ah]6 Nofpg c;xof]u u/]Ú eGg] va/ dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn;dIf klg k'u]sf] / cfkm"nfO{ kmf]g u/]/ pgn] wDsL lbPsf] s'/f ;lrj vgfnn] u/]sf] ;|f]tn] atfof] . …d}n] JolQmut gfkmf–3f6fsf nflu u/]sf] xf]Og . o;af6 /fi6«s}} a]OHht x'G5 eGg] d]/f] ts{nfO{ unt ¿kdf nluof]Ú– pgn] ;xsdL{;“u eg]sf lyP . d+unaf/ laxfg k|wfgdGqLlgjf;df 5nkmn x'“bf cy{dGqL clwsf/Ln] …k"/s ah]6 Nofpgsf nflu cy{;lrjn] ;xof]u gu/]sf]Ú hfgsf/L k|wfgdGqL emngfy vgfn, dfcf]jfbL cWoIf bfxfnnufotnfO{ u/fPsf] ;|f]tsf] bfaL 5 . 5nkmndf cy{dGqL clwsf/Ln] /fh:j;lrj s[i0fxl/ af“:sf]6fnfO{ lnP/ uPsf lyP . Tof] va/ ;'Ggf;fy vgfn qm"4 ag]sf] Ps clwsf/Ln] atfP .
gof“ ah]6sf] tof/L tLj| ¿kdf al9/x]sf a]nf k"/s ah]6 Nofpg gx'g] cfkm\gf] ts{ dg gk/fPkl5 cy{dGqL clwsf/Ln] dGqfnoaflx/af6} ah]6 agfpg nfu]sf] hfgsf/L cfkm"n] kfPsf] klg pgsf] a'emfO lyof] . ;f]daf/ dfq} cy{dGqL clwsf/Lsf] lgjf;df cy{ dGqfnos} /fh:j;lrj af“:sf]6fnufot;“u a;L clwsf/Ln] k"/s ah]6sf af/]df 5nkmn u/]sf lyP, h;af6 ;lrj vgfn yk c;Gt'i6 ag]sf lyP .
vgfn cy{ dGqfnodf /x];Dd cfkm"n] eg] cg';f/ sfd gx'g] lgisif{ lgsfn]sf] Ps ;d"x pgsf] ;?jfsf nflu;d]t ;lqmo /x“b} cfPsf] lyof] . ;DejtM ;?jfsf] k"jf{efif kfPsf sf/0f klg vgfnn] crfgs dGqfno 5f]8]sf] x'g ;Sg] cg'dfg ul/Psf] 5 . cy{;lrj vgfnn] cy{dGqL;“u dte]bsf sf/0f dGqfno 5f]8]sf] eGg] ;dfrf/af/] k|ltlqmof lng af/Daf/ k|of; ubf{ cy{dGqL clwsf/L;“u ;Dks{ x'g ;s]g .
ls:6 / PgPdaLdfly lgu/fgL
sf7df8f}“ . Joj:yfksLo nfk/afxLsf sf/0f a}ª\sx¿ wdfwd 8'Ag yfn]kl5 g]kfn /fi6« a}ª\sn] lgu/fgL a9fPsf] 5 . ;j{;fwf/0fsf] s/f]8f}“ lgIf]k /sddfly v]njf8 ub}{ ;~rfnsx¿n] a}ª\s 8'afpg] qmd a9]kl5 /fi6« a}ª\s tft]sf] xf] . Joj:yfksLo sdhf]/Ls} sf/0f 8'a]sf] g]kfn aª\unfb]z a}ª\ssf] ;~rfng :jfldTj cfkm\g} xftdf lnP/ /fi6« a}ª\sn] pQm a}ª\snfO{ k'/fg} cj:yfdf kmsf{Psf] lyof] . t/, Tof] 36gf ;]nfp“b} ubf{ uf]/vf ljsf; a}ª\s klg w/fzfoL cj:yfdf k'u]sf] 5 . /fi6« a}ª\sn] uf]/vf ljsf; a}ª\snfO{ ;d:ofu|:t 3f]if0ff ub}{ r}t @* ut] gof“ g]t[Tjsf nflu ;fwf/0f;ef 8fs]sf] 5 . oBlk, a}ª\ssf] s'n shf{dWo] *# k|ltzt /fd|f] ePsf] eGb} /fi6« a}ª\sn] lgIf]kstf{nfO{ gcflQg klg cfu|x u/]sf] 5 .
ljsf; a}ª\s Pskl5 csf]{ ub}{ w/fzfoL aGb} uPkl5 /fi6« a}ª\sn] cGo a}ª\sdflysf] lgu/fgL a9fPsf] 5 . vf;u/L ;xsf/Laf6 …cku|]8Ú eP/ ;~rfngdf cfPsf a}ª\sdfly clxn] /fi6« a}ª\sn] ljz]if rf;f] b]vfPsf] a'lemPsf] 5 . …sÚ ju{sf] Ohfht kfP/ ;~rfngdf cfPsf ls:6 / PdPgaL a}ª\s ;xsf/Laf6 dfly p7]sf x'g\ . u|fdL0f If]qnfO{ a9L nlIft u/L ;~rfngdf cfPsf] ls:6 a}ª\sn] w]/} ;ª\Vofdf zfvf lj:tf/ u/]sfn] /fi6« a}ª\s p;k|lt a9L ;r]t ag]sf] a'lemPsf] 5 . a9L zfvf lj:tf/ ubf{ Jooef/ a9\g] / rf“8} w/fzfoL x'g] vt/f ePsfn] /fi6« a}ª\sn] zfvf lj:tf/ sfo{ /f]s]sf] dfq 5}g, zfvf lj:tf/df gof“ gLlt g}
agfPsf] 5 . /fi6« a}ª\ssf ;'k/Lj]Ifs nf]saxfb'/ v8\sfn] eGg'eof]– …klxn] zfvf vf]n]kl5 xfdLnfO{ hfgsf/L k7fOGYof] . t/, ca zfvf vf]Ng'k"j{ g} /fi6« a}ª\s;“u cg'dlt lng'kg]{ gLlt agfOPsf] 5 .Ú aflx/ ca 8'Ag] kfnf] ls:6sf] eGg] rrf{ rln/x]sf] eP klg v8\sfn] To:tf] gePsf] atfpg'eof] . …Joj:yfkg lalu|g s]xL a]/ nfUb}g . To:tf] eof] eg] cs}{ s'/f, t/ ljQLo cj:yf lau]|sf] 5}gÚ– pxf“n] eGg'eof] .
oL a}ª\sx¿nfO{ /fi6« a}ª\sn] zfvf lj:tf/df klg clxn] /f]s nufOlbPsf] 5 . /fi6« a}ª\sn] dftxtsf a}ª\sx¿sf] x/]s tLg–tLg dlxgfdf ;'Id 9ª\un] cg'udg ug]{ u/]sf] 5 . oL a}ª\sx¿sf] 3/hUuf shf{ s]xL a9L ePsfn] To;nfO{ ;Ldfdf Nofpg klg /fi6« a}ª\sn] af/Daf/ ;r]t u/fPsf] 5 .
zflGt–;'/Iff vl:s“b} ubf{ cfO{hL x6fpg] v]n
sf7df8f}“ . zflGt–;'/Iff v:s“b} uPsf] a]nf k|x/L dxflg/LIfs /d]zrGb 7s'/LnfO{ x6fpg] v]n ;'? ePsf] 5 . sl/a b'O{ dlxgfb]lv /fhgLlts g]t[TjljxLg k|x/L k|zf;gsf] dgf]an psf:g'sf] ;§f c¿n] g} u/]sf] ;'8fg sf08df hah{:tL gfd 3';fP/ pgnfO{ lgnDag ug]{ if8\oGq eO/x]sf] k|x/L clwsf/Ln] atfPsf 5g\ . tTsfnLg u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf, lagfljefuLo dGqL ;'hftf sf]Of/fnf, u[x;lrj pd]z d}gfnL / dxflg/LIfs cf]dljqmd /f0ffn] u/]sf] uNtLsf] ;hfo jt{dfg dxf/LIfs -cfO{hL_ 7s'/LnfO{ lbnfpg k|x/Lleqs} lu/f]x ;lqmo ePsf] atfOG5 .
;'8fg 3f]6fnfsf ¿kdf s'Voft sf08df cfO{hL rGbnfO{ km;fpg kfP cfkm\gf] kfnf] cfp“Yof] eGb} s]xL pRrkb:y k|x/Lx¿ h;/L klg sf/afxL ul/lbg clVtof/;Da4 clwsf/Lsf 3/df wfpg yfn]sf] va/ k|fKt ePsf] 5 . rf/ s/f]8sf] PkL;L vl/bdf #) s/f]8eGbf a9L 3f]6fnf ePsf] eGb} ;+;b\sf] /fHo Joj:yf ;ldltn] u/]sf] 7x/adf]lhd clxn] clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] 5fglag ul//x]sf] 5 . ;f+;b k|bLk 1jfnLsf] ;+of]hsTjdf ul7t pk;ldltsf] k|ltj]bgsf] cg';"rLdf ;d]t dxflg/LIfs rGbsf] gfd pNn]v 5}g . t/, d'2f rnfp“bf pgsf] gfd klg kfg{ ;s]df pgL lgnDagdf kg]{ / cfkm\gf] kfnf] cfpg] eGb} PcfOhLx¿ g} pgsf lj?4 nfu]sf] atfOG5 .
5fglag ;ldltsf ;+of]hs 1jfnLn] a'waf/;“u eGg'eof]– …xfdLn] PkL;L vl/bsf] of]hgf agfpg]b]lv clGtd e'QmfgL lbg];Dddfly 5fglag ug{ l;kmfl/; u/]sf 5f}“ . xfdLn] k|fKt u/]sf sfuhftsf cfwf/df u/]sf] cWoog cg';f/ klxnf g} h;/L klg 7]s]bf/n] /sd e'QmfgL kfcf];\ eGg] p2]Zo cg'¿k ;Demf}tf ul/Psf] b]lvG5 .Ú kmf];{ nf]g ePsf sf/0f k|x/Lsf] jt{dfg g]t[Tjdfly sfg'gL ¿kdf k|Zg p7fpg gldNg] b]lvPsf sf/0f cfkm\gf] pk;ldltn] dxflg/LIfs rGbsf] gfd sf/afxLsf nflu cg';"rLdf l;kmfl/; gu/]sf] pxf“n] atfpg'eof] . …a}ª\snfO{ kf“r ls:tfdf cfkm\gf] vftfdf /sd geP klg e'QmfgL lbg' eg]/ h;/L kq n]lvPsf] 5, ;f]xL cfwf/df e'QmfgL lbPsf] b]lvG5 . To;n] ubf{ ;Demf}tf ubf{sf avt g} abdf;L ePsf] b]lvG5 .Ú t/, clGtd e'QmfgL /f]s]/ yk sf/afxLsf nflu sbd rfNg ;lsg] ;Defjgfaf/] k|x/L g]t[Tjn] Wofg k'¥ofpg ;s]sf] eP Iflt /f]lsg ;Sg] ;Defjgf klg /x]sf] cfkm"x¿n] cf}“NofPsf] pxf“n] atfpg'eof] .
cfO{hL rGbdfly kf“r ls:tfdWo] pgsf] kfnfdf 7]s]bf/nfO{ b'O{ ls:tf e'QmfgL lbPsf] cleof]u nufOPsf] 5 . hals, cf]dljqmd /f0ff cfO{hL x'“bf Pn;L vf]lnPsf] lxdfnog a}ª\snfO{ @)^% h]7 #) ut] k|x/L k|wfg sfof{nosf tkm{af6 tTsfnLg 8LcfO{hL bLks >]i7 / P;kL /ljk|tfk /f0ffsf] x:tfIf/df n]lvPsf] kqdf csf]{ lgb]{zg gkv]{/} kf“r ls:tfdf e'QmfgL lbgsf nflu elgPsf] 5 . a}ª\lsª If]qdf kmf];{ a's nf]g elgg] o:tf] C0fdf ;DalGwt vftfdf k};f geP klg a}ª\sn] g} k};f ltl/lbg] ub{5 . kqdf elgPsf] 5– …olb xfd|f] vftfdf kof{Kt /sd geP klg xfdL tkfO{+nfO{ a's kmf];{ nf]gsf nflu klg clwsf/ lbG5f}“ / xfd|f] lgb]{zglagf tf]lsPsf] ldltdf dfly plNnlvt ldltdf /sd e'QmfgL lbg" .Ú -x]g'{;\ aS;_ Ps clws/Ln] eg]– …oL ;a} k|s/0fdf cfO{hL rGbsf] st} klg ;xeflutf b]lv“b}g . clxn] cfP/ pxf“dfly cf/f]k nufpg'sf] cs}{ p2]Zo b]lvG5 .Ú
;|f]tsf cg';f/, ld;g Pl/ofdf PkL;L cfOk'u]kl5 /fi6«;ª\3Lo 6f]nLn] …slG6h]G6 jG8 OlSjkd]G6Ú lg/LIf0f u/]kl5 To;sf cfwf/df dfq} e'QmfgL lbg'kg]{ s'/f ;'?sf] ;Demf}tfdf pNn]v lyof] . t/, 7]s]bf/ P:o'8{ l/:s lnld6]8 o's]nfO{ ;lhnf] x'g]u/L / abdf;L ug]{ lgotn] PkL;L r]s u0ftGqaf6 ;'8fgsf] ;Ldf cfOk'Ug]lalQs} e'QmfgL lbg'kg]{u/L kl5 To;nfO{ ;+zf]wg ul/Psf] lyof] . o;;DaGwL hfgsf/ Ps clwsf/Ln] eg]– …d'Vo abdf;L ug]{ lgot g} oxL“g]/ n's]sf] 5 .Ú a'waf/nfO{ k|fKt ljj/0f cg';f/, k6s–k6s 7]s]bf/nfO{ cg's"n x'g]u/L ;Demf}tf ;+zf]wg ul/Psf] 5 . :yfgLo Ph]G6 zDe' ef/tLn] tTsfnLg clwsf/Lx¿nfO{ 3"; v'jfP/ oL ;a} sfd u/]sf] atfOG5 .
/fi6«sf] k|lti7f / 5ljdfly g} cf“r cfpg]u/L u/fOPsf] ;'8fg sf08sf ck/fwLx¿nfO{ xb};Ddsf] sf/afxL ug{sf nflu tTsfnLg k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfnsf] g]t[Tjsf] ;/sf/n] clVtof/nfO{ /fHo Joj:yf ;ldltsf] k|ltj]bg k7fpg] lg0f{o u/]sf] lyof] . /fhgLlts g]t[Tj ug]{ lx;fan] tTsfnLg u[xdGqL l;6f}nf, k|zf;lgs g]t[Tj ug]{ lx;fan] tTsfnLg ;lrj d}gfnL / k|x/L k|d'vsf ¿kdf tTsfnLg cfO{hL /f0ffsf lj?4 sf/afxL ug'{kg]{ k|ltj]bgdf pNn]v 5 . t/, oL ;a} k|s/0fsf] k[i7e"lddf a;]/ cfly{s nfe xfl;n u/] klg tTsfnLg k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfsL 5f]/L ;'hftfnfO{ eg] sfg'gL bfo/fdf Nofpg ufx|f] ePsf] cWoogdf ;+nUgx¿n] atfPsf 5g\ . Psflt/ d'n'sdf lbglbg} h:t} lj:kmf]6, cfqmd0f h:tf ck/fwx¿ a9\g' clg csf{lt/ ^) xhf/ k|x/Lsf] g]t[Tj ug]{ cu'jfs} 6fpsf]df t/af/ em'G8\ofpg'n] zflGt–;'/Iffsf] l:ylt s:tf] xf]nf ;xh} cg'dfg ug{ ;lsG5 .
dª\unaf/ laxfg k|wfgdGqL emngfy vgfn / dfcf]jfbL g]tfx¿aLr klg d'n'ssf] zflGt–;'/Iffsf] lau|“bf] cj:yfsf af/]df 5nkmn ePsf] lyof] . t/fO{df Pskl5 csf]{ ub}{ z[ª\vnfa4 lj:kmf]6 / ck/fwx¿ al9/x]sf a]nf To;nfO{ s;/L lgoGq0f ug]{ eGg]af/]df pxf“x¿sf aLrdf s'/fsfgL eP klg s'g} 7f]; lgisif{ glg:s]sf] atfOG5 . afn'jf6f/ ;|f]tsf cg';f/, o:tf 36gf x'g'sf k5fl8 cfk/flws / cGo sf/0fx¿sf af/]df pxf“x¿sf af/]df 5nkmn ePsf] lyof] .
Psflt/ lbgk|ltlbg ck/fw a9\b} hfg' / csf{lt/ k|x/Lsf] dgf]an vQd ug]{u/L g]t[Tjdfly k|xf/ x'g'af6 klg d'n'ssf] ;'/Iff cj:yf yk lalu|g] cfzª\sf a9]sf] 5 . cfO{hL rGbkl5df jl/i7 PcfO{hL /ljGb|k|tfk zfx dfq xf]Og, cGwfnfO{ nfO;]G; lbP/ lulgh a'sd} gfd n]vfpg] of]Uotf b]vfO;s]sf dbgaxfb'/ v8\sfh:tf k|x/L clwsf/Lx¿ klg clxn] rGbdfly sf/afxL ePdf cfkm\g} kfnf] cfp“5 eGb} bf}8w'kdf nfUg'n] k|x/L lsg ;Ifd x'g ;ls/x]sf] 5}g eGg] Pp6f pbfx/0f k|:t't ub{5 .
tLg} u'6 lj36g
sf7df8f}“ . dfcf]jfbLn] tLgj6} u'6sf dhb'/ ;+u7gx? lj36g u/]sf] 5 . d+unaf/ a;]sf] :yfoL ;ldltsf] a}7sn] ;f] lg0f{o ub}{ l5§} ;Dd]ng cfof]hs sld6L u7g ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . o;cl3 dfcf]jfbLn] zflns/fd hd/s§]n g]t[Tjsf] s]Gb|Lo ;ldlt lj36g u/L pgs} ;+of]hsTjdf cfof]hs ;ldlt agfP klg ljb|f]xL kIfn] gdfg]sf sf/0f ljjfb ;dfwfg x'g'sf] ;f6f] a9\b} cfPsf] lyof] . s;sf] g]t[Tjdf cfof]hs sld6L agfpg] eGg]df s'/f gldn]kl5 dfcf]jfbLn] dhb'/x?nfO{ g]t[TjljxLg /fv]sf] 5 . zlQm a:g]tnfO{ dGqL agfpg g;s]df cWoIf k'iksdn bfxfnn] pgs} g]t[Tjdf cfof]hs sld6L agfpg] of]hgf agfPsf] a'lemPsf] 5 . olb pgL dGqL eP eg] s]Gb|Lo ;b:o s'df/ kf}8]n, s'df/ bfxfn jf ljZjeQm b'nfn -cfx'lt_dWo] Pssf] g]t[Tjdf cfof]hs sld6L agfpg] rrf{ 5 . kf}8]n j}B lgs6, bfxfn afa'/fd lgs6 / cfx'lt gf/fo0fsfhL lgs6 x'g\ .
7"nf tLg g]tfn] sfvL Rofk]sf 5'§f5'§} dhb'/ ;ª\u7gaLr b}lgs df/lk6 rNb} cfPsf] 5 . zflns/fd hd/s§]nsf] bfbflu/L c;}x\o ePkl5 ljb|f]x u/]sf dhb'/ g]tfx¿nfO{ Gofo lbg'sf] ;§f cWoIf k'iksdn bfxfns} ;+/If0fdf v]b\g yflnPkl5 dfcf]jfbL dhb'/aLr hxf“ e]6\of] ToxL s'6fs'6 rNg yfn]sf] xf] . kf6L{df cWoIf bfxfn / pkfWoIf j}BaLr s]xL lgs6tf eP klg dhb'/ ;ª\u7gdf eg] j}B kIfsf ab|L ahufO{+ / afa'/fd kIfsf nfnWjh tfdfªaLr lgs6tf a9]sf] lyof] .
ahufO{+ / nfnWjh kIf ldn]/ k|lt/f]w ubf{ klg hd/s§]n kIfsf] bfbflu/L g/f]lsPl5 pgLx¿nfO{ cfkm\gf] sfo{stf{sf] Hofg arfpg;d]t xDd]xDd] kl//x]sf] 5 . ;f]daf/ eQmk'/df dfg]{ lgotn] ahufO{+ kIfsf dhb'/ g]tfdfly xdnf ePsf] cf/f]k kLl8tn] nufPsf 5g\ . ;"o{ljgfosdf /x]sf] dhb'/ ;]N6/df cfqmd0f ubf{ /fhs'df/ ltldlN;gf, ;'Gb/ >]i7 / b]j/fh u'?ª 3fOt] ePsf 5g\ . cfOtaf/ df]6/;fOsnaf/] ljjfb ePkl5 ePsf] em8kdf kf6L{ OGrfh{ efis/ k|wfgfª\usf] hTyfn] a~r/f] / v's'/L xfg]sf] dhb'/x¿n] atfPsf 5g\ . lhNnf g]t[Tj ljjfb ldnfpg nfUg'kg]{df aNemfpg nfu]sf] eGb} kf6L{ s]Gb|n] s]xLnfO{ lgnDag u/]sf] 5 . ptf, hd/s§]n kIfn] pBf]uL;“u ;Demf}tf u/L dhb'/dfly u2f/L u/]sf] cf/f]k nufp“b} pgsf ljkIfdf dhb'/x¿n] k|bz{g yfn]sf 5g\ . dfl;s Go"gtd !) xhf/ Hofnfj[l4sf] dxŒjfsfª\IfL cfZjf;g af“8]sf] dfcf]jfbLn] ;f] cfZjf;g k"/f ug{ g;s]kl5 …wf]sf ePsf]Ú eGg]x¿nfO{ an k'u]sf] 5 .
Pdfn] / sfª\u]|; ;dy{s 6]«8 o'lgog;d]tn] ;xdlt u/]sf] ljifodf ahufO{+ / nfnWjh kIfn] lj/f]w hf/L /fv]sf 5g\ . oxL qmddf ;f]daf/ afnfh' cf}Bf]lus If]qdf tgfj ePsf] lyof] . t/, k|bz{gsf/Lx¿n] ;+odtf ckgfPsfn] dfgjLo Iflt x'g kfPg . k|bz{gsf/Lx¿n] cf}Bf]lus If]qsf] d"n9f]sf aflx/} k|bz{g u/]sf lyP . k|x/Ln] leq k:g lbPsf] eP 7"n} em8k x'g] cj:yf lyof] . ahufO{+ kIfw/n] d"n9f]sfdf Hofnfj[l4 x'g'kg]{ gf/f nufp“b} sf]0f;ef u/]sf lyP . sl/a 5 ;osf] ;ª\Vofdf Toxf“ k'u]sf dhb'/x¿n] cf}Bf]lus If]qleq a;]sf hd/s§]nsf sfo{stf{;“u le8Gt ug]{ dgl:ylt agfPsf] eP klg ahufO{+ :jod\n] /f]s]sf lyP . kf“r bh{gsf] ;ª\Vofdf /ftf] 6«Øfs;'6 nufP/ a;]sf hd/s§]nsf sfo{stf{x¿ a~r/f], nf7L, efnf, v's'/L;lxt le8Gt ug{ tof/ lyP . aflx/ k|bz{g eO/x“bf pgLx¿n] leqaf6 9'ª\uf k|xf/ u/]sf lyP .
dhb'/x¿sf] Goflos dfunfO{ hd/s§]n kIfn] ef8fsf u'G8f nufP/ bafpg vf]h]sf] afa'/fd kIfLo dhb'/ ;d"xsf cWoIf nfnWjh tfdfªsf] cf/f]k 5 . ;ª\u7g ;'b[9Ls/0fs} qmddf af/f k'u]sf pgn] 6]lnkmf]gdf a'waf/;“u r}t !) ut] tLg o'lgog / Joj;foLaLr ePsf] !! a'“b] ;dembf/L s'g} xfntdf :jLsf/ ug{ g;lsg] atfP . ;f] ;ldltn] ;ft jif{df %) ?lkof“ dfq Go"gtd tna a9]sf] / 6]«8 o'lgog clwsf/ s6f}tL ePsf] pgsf] cf/f]k 5 . tfdfªn] eg]– …dhb'/ :jt:km"t{ ¿kdf p7]sf a]nf ef8fsf u'G8f NofP/ sf/vfgf aGb u/fpg hd/s§]n ;d"x nfu]sf] 5 . xfdL s'g} xfntdf :jLsfb}{gf}“ .Ú ljjfb a9\b} uPkl5 df]/ª, ;'g;/L, af/f / k;f{sf ljleGg :yfgdf klg em8kx¿ ePsf] ;dfrf/ 5 .
ptf, dfcf]jfbL dhb'/sf] ljjfbsf sf/0f /fli6«o cy{tGqdf eg] gsf/fTds c;/ kg{ yfn]sf] 5 . dhb'/ / 6]«8 o'lgogx¿sf] ;Demf}tfljk/Lt dfcf]jfbLsf ljb|f]xL ;ª\u7gn] cem} df]/ª, ;'g;/L sl/8f]/ aGb u/]sf 5g\ . aGbsf sf/0f Ps xhf/ snsf/vfgf aGb ePsf 5g\ eg] pBf]ukltx¿n] lhNnf k|zf;g sfof{nodfkm{t ;/sf/nfO{ sf/vfgfsf] ;f“rf] a'emfpg yfn]sf 5g\ .
bfxfn ‘d'8ckm
sf7df8f}“ . kf6L{leq sf h:tf;'s} cGt/lj/f]wsf] ;lhn} Joj:yfkg ug{ l;kfn' dflgg] PsLs[t dfcf]jfbLsf cWoIf k'iksdn bfxfn olta]nf ;a}eGbf lrlGtt cj:yfdf /x]sf] pgLlgs6 ;|f]tn] atfPsf] 5 . bfxfnlgs6 ;|f]tsf cg';f/, pgL olta]nf nueu …s]xL hf]/ rn]gÚ eGg] lgisif{df k'u]sf 5g\ . j}rfl/s ;'ema'emeGbf lts8d k|of]u ug{ l;kfn' pgL kl5Nnf]k6s cfkm\gf ;f/f lts8d klg lgik|efjL ag]sf] lgisif{df k'u]sf] atfOG5 . kl5Nnf] k6s bfxfn olt tgfjk"0f{ cj:yfdf k'u]sf 5g\ ls a}7s …km];Ú ug{ ;Sg] cj:yfaf6 klg 6f9f /xg yfn]sf 5g\ . ;/sf/ u7g ePsf] Ps dlxgfkl5 aNntNn kf6L{sf tkm{af6 kf“r hgf dGqLsf] 6'ª\uf] nufP klg af“sL 5 hgfsf] gfd 6'ª\Uofpg g;s]sf bfxfn olta]nf dhb'/ ;ª\u7gleqsf] df/sf6sf sf/0f yfldg;Sg' lrGtfsf] cj:yfdf k'u]sf] atfOG5 .
pkfWoIf df]xg j}Bsf] ;fy kfP/ afa'/fd e§/fO{nfO{ nv]l6/x]sf bfxfnsf nflu Tof] u7aGwg klg rf]l6nf] ag]sf] atfOG5 . dhb'/ ;ª\u7gleq j}B / e§/fO{ ;d"xaLrsf] lgs6tfn] bfxfnsf] /fhgLlts eljionfO{ g} hf]lvddf kf/]sf] :jod\ dfcf]jfbLx¿sf] a'emfO 5 . kl5Nnf]k6s ut cfOtaf/ e§/fO{dfly kf6L{ km'6fpg nfu]sf] cf/f]k nufpg' clxn] bfxfnsf nflu af]lemnf] ag]sf] 5 . k6sk6s afa'/fddfly ljleGg sf]0faf6 cf/f]k nufp“b} l5s]{gL
xfGb} cfPsf bfxfnsf] k|j[lQdfly e§/fO{ ;d"xn] v'n]cfd cf}“nf 78\ofpg yfn]kl5 bfxfn e§/fO{sf] cl3lNt/ d'v;d]t b]vfpg g;Sg] l:yltdf k'u]sf] atfOG5, h;sf sf/0f cfGtl/s ljifodf 5nkmn ug{ ;f]daf/ cfkm\g} lgjf; gof“ahf/df ePsf] a}7sdf klg pgn] e§/fO{nfO{ 8fs]gg\ . Tolt dfq xf]Og, lxhf] laxfg ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr ePsf] a}7sdf klg bfxfnn] e§/fO{nfO{ lnPgg\ . ;/sf/sf tkm{af6 k|wfgdGqL emngfy vgfn / pkk|wfgdGqLåo e/tdf]xg clwsf/L / s[i0faxfb'/ dx/f ;xefuL a}7sdf dfcf]jfbLaf6 bfxfn / j}Bafx]s dxf;lrj /fdaxfb'/ yfkf …afbnÚ, b]j u'?ª / lnnfdl0f kf]v/]n ;xefuL lyP .
dGqLx¿sf] gfd 6'ª\uf] nufpg / dhb'/ ;ª\u7gnufotsf ljjflbt ljifodf 5nkmn ug{ lxhf] ;f“em tLg ah] :yfoL ;ldltsf] a}7s 8flsPsf] lyof] . a}7sdf efu lng ;b:ox¿ k]l/; 8f“8f k'u] klg bfxfnn] sfo{Jo:ttfsf] sf/0f b]vfp“b} a}7s g} :ylut ug]{ lgs6:yx?nfO{ atfPsf lyP . t/, To;f] ubf{ unt ;Gb]z hfg] eGb} pgLx?n] ;'emfj lbPkl5 tLg elgPsf] a}7s ;f9] rf/ ah]af6 ;'? ePsf] lyof] . lxhf] laxfg ;f9] gf} ah]b]lv !@ ah];Dd afn'jf6f/df /x]sf bfxfn To;kl5sf] ;do km';{bd} /x]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 .
;|f]tsf cg';f/, bfxfnn] dGqLsf] gfdb]lv lnP/ dhb'/ ;ª\u7gsf] ljjfbdf ;xdlt h'6fP/ a}7s a;fpg vf]]h]sf lyP . t/, bfxfnsf] ;xdltsf] k|:tfjnfO{ j}Bn] klg c:jLsf/ u/]sf] / e§/fO{;“u ;+jfbxLgtfsf] cj:yf /x]sfn] Tof] ;kmn x'g g;s]sf] atfOG5 . ;f]daf/ eQmk'/df dhb'/aLr ePsf] s'6lk6sf] 36gfkl5 t emg\ bfxfn lj/Qm cj:yfdf k'u]sf] ;|f]tn] atfof] .
ef/tnfO{ l/emfpg /f]Os/fO{
sf7df8f}“ . :jfefljs k|lqmof cg';f/ g]skf -Pdfn]_ sf cWoIf emngfy vgfnsf] g]t[Tjdf ;/sf/ aGbf …ef/tsf] k/fhoÚ eGb} pQ]hs cleJolQm lbg] dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnn] ef/t;“u cfkm\gf] ;DaGw ;'wf/ ug{sf nflu k|of; tLj| kf/]sf 5g\ . cfOtaf/ k]l/;8f“8fl:yt cfkm\g} sfof{nodf e]6\g cfPsf ef/tLo o'jf ;f+;bx¿nfO{ ;fIfL /fv]/ /fhb"t /fs]z ;'b;dIf bfxfnn] cfkm" ef/tlj/f]wL gePsf] ljnf}gf kf]v]sf 5g\ . g]kfnsf ;+;bLo k|0ffnL, zflGt k|lqmof, ;+ljwfg n]vgh:tf ljifodf 5nkmn ug{ cfPsf o'jf ;f+;bx¿;dIf k|;ª\ulagf g} bfxfnn] km/s ljifodf s'/fsfgL u/]sf lyP . Ps ;xefuLn] eg]– …xfdL ef/tlj/f]wL xf]Ogf}“ eGg] k6s–k6ssf] pxf“sf] hf]8 x]bf{ s'/fsfgLsf] ljifo cs}{ xf] eGg] b]lvGYof] .Ú ;f“em ef/tLo b"tfjf;df cfof]lht /flqef]hdf Ps ef/tLo ;f+;bn] dfcf]jfbLs}
Ps jl/i7 g]tf;dIf …bfxfnn] o:tf] lsg u/]sf] <Ú egL lh1f;f /fv]sf lyP . z]/axfb'/ b]pjf, uug yfkf, afa'/fd e§/fO{nufotsf g]tfx¿ ;xefuL To; ef]hdf pgsf] k|Zg lyof]– …k6s–k6s pxf“n] cfkm" ef/tlj/f]wL gePsf] xfdLnfO{ hfgsf/L lbg'eof] . pxf“nfO{ s;n] ef/tlj/f]wL elg/x]sf] 5 / <Ú 76\of}nf :jefjsf b]pjfn] …pgL To:t} x'g\, pgsf s'/f kTofpg' x'“b}gÚ eGb} ljifofGt/ u/]sf lyP .
ef/tsf sf/0f cfkm" k|wfgdGqL aGg gkfPsf] eGb} cfPsf bfxfnn] kl5Nnf lbgdf ef/t;“u ;DaGw ;'wf/sf nflu cf}krfl/s÷cgf}krfl/s ;a} Rofgnx¿ k|of]u ub}{ cfPsf 5g\ . klxnf ef/tLo u'Ktr/ ;+:yfsf dflg;x¿nfO{ cfkm\g} la5\of}gfdf e]6\g] bfxfnn] k'gM ToxL qmd ;'? u/]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 .
o;cl3 ef/tLo zª\sf:kb k|fWofks P;8L d'lg;“u e]6\bf klg bfxfnn] cfkm" ef/tlj/f]wL gePsf] :ki6Ls/0f lb“b} 5lj ;'wf/ ul/lbgsf nflu cg'go–ljgo u/]sf lyP . cfkm"nfO{ cg's"n gkbf{ cfkm\g} kf6L{sf jl/i7 g]tf afa'/fd e§/fO{nfO{ ;d]t ef/tk/:tsf] cf/f]k nufpg kl5 gkg]{ bfxfnn] l;ª\ufk'/df k'u]/;d]t pg} d'lgnufotsf zª\sf:kb JolQmx¿nfO{ e]6\b} cfPsf 5g\ . aflx/–aflx/ …/fi6«jfbLÚ sf ¿kdf k|:t't x'g] bfxfnsf] o; xs{taf6 pgsf] jf:tljs lgot s] xf] eGg] :ki6 x'“b} uPsf] 5 .
g]lj;ª\3 lj36g x'g]
sf7df8f}“ . cfkm"nfO{ nf]stGqsf] lxdfotL 7fGg] g]kfnL sfª\u]|;n] g]lj;ª\3sf] lgjf{lrt sld6LnfO{ eª\u ug]{ k|:tfj NofPkl5 ljjfb a9]sf] 5 . ;f]xL sf/0f dª\unaf/ a:g] s]Gb|Lo sfo{;ldltsf] a}7s :ylut ePsf] 5 . ;fj{ef}d sld6LnfO{ lj36g u/L tby{ ;ldlt agfpg'kg]{ k|:tfj a}7sdf NofPkl5 ljjfb alNemPsf] 5 . e|ft[;ª\3sf] ljjfb ;'Nemfpg ul7t sfo{bnsf ;+of]hs dxfdGqL k|sfzdfg l;+xn] ;efklt ;'zLn sf]O/fnfnfO{ pQm k|:tfj;lxtsf] k|ltj]bg s]xL lbgcl3 a'emfPsf lyP .
k|ltj]bgdf ;do;Ldfleq /fli6«o ;Dd]ng ug{ g;s]sf] / ;fª\u7flgs ;+/rgf nyflnª\u ePsf] eGb} jt{dfg sfo{;ldlt eª\u ul/g'kg]{ ;'emfj sfo{bnn] kf6L{ s]Gb|Lo ;ldltnfO{ lbPsf] lyof] . t/, ;f] k|:tfjnfO{ …9f]sf x'“bfx'“b} em\ofnaf6 l5g]{Ú k|j[lQ eGb} cfnf]rgf al;{Pkl5 ;efklt sf]O/fnfn] cs:dft a}7s :ylut u/]sf lyP .
dxfdGqLsf] ;f] k|ltj]bgsf] ljBfyL{ k[i7e"ldaf6 cfPsf g]tfx¿n] rsf]{ cfnf]rgf u/]sf lyP . k"j{cWoIf PgkL ;fpb, k"j{dxfdGqL uug yfkfnufotsf g]tfx¿n] ;f] k|:tfjsf] ;zQm k|ltsf/ u/]sf] atfOG5 . of] k|:tfj;“u g]lj;ª\3sf xfnsf sfo{;ldltdf /x]sf sf]xL klg kbflwsf/L / ;b:ox¿ ;Gt'i6 g/x]sf] atfOG5 .
kf6L{ Pstfkl5 ! ;o !! ;b:oLo sfo{;ldlt /x]sf] g]lj;ª\3df :jljo' lgjf{rgtfsf b'j}tkm{af6 !! ;b:o ylkPsf] lyof] . t/, To;}sf sf/0f ljjfbsf] ljhf/f]k0f ePsf] lyof] . kf6L{ ;+:yfkg kIfLo cWoIf k|bLk kf}8]n / jl/i7 g]tf z]/axfb'/ b]pjf kIfw/ pkfWoIf g}gl;+x dx/faLr /:;fs:;L rNb} cfPsf] 5 .
kf6L{ ;efklt / dxfdGqLn] g} lj36gsf] k|:tfj NofPkl5 cWoIf kf}8]n emg\ cK7]/f]df k/]sf 5g\ . …dlxgf“} nufP/ k/fdz{ u/]/ ;a}sf] ;'emfjsf cfwf/df d}n] k|ltj]bg tof/ u/]sf] x'“Ú– dxfdGqL l;+xn] eg]– …t/, ;efkltn] o;af/]df k/fdz{ ug]{ OR5f hfx]/ u/]sfn] cfhsf] a}7s :ylut ug'{k/]sf] xf] .Ú
ptf, ;+:yfkg kIfaf6 efjL cWoIfsf] rrf{df /x]sf dxfdGqL dgf]hdl0f cfrfo{n] kf6L{n] NofPsf] k|:tfj nf]stflGqs ljlw / k4ltlj?4 /x]sf] atfP . To:t}, b]pjf kIfaf6 efjL cWoIfsf nflu rrf{df /x]sf pkfWoIf g}gl;+x dx/n] ;ª\u7gsf] lxtsf nflu /fli6«o ;Dd]ng h?/L /x]sf] atfP . …cfkm"nfO{ k|hftGqjfbL eGg] t/ k|hftGqlj?4 sfd ug'{x'GgÚ– pgn] eg] .
)^$ h]7 !) ut] lrtjgdf ;DkGg ;Dd]ngn] k|bLk kf}8]nsf] cWoIftfdf gof“ g]t[Tj rog u/]sf] lyof] . k|To]s b'O{ jif{df x'g'kg]{ ;Dd]ng rf/ jif{ gf£g} nfUbf;d]t s'g} ;ª\s]t b]lvPsf] 5}g . t/, kf6L{n] lj36gsf] k|:tfj lnPkl5 tTsfn} g]lj;ª\3n] cfufdL c;f/ *, ( / !) ut] ;Dd]ng ug]{ hfgsf/L kf6L{nfO{ u/fO;s]sf] atfOG5 .
kmf]/ddf u'Ktfsf] qf;
sf7df8f}“ . ;/sf/df hfg ;xdltkqdf x:tfIf/ ul/;s]kl5 klg dw];L hgclwsf/ kmf]/ddf cfGtl/s lsrnf] a9]sf sf/0f dGqLsf] 5gf]6 x'g ;s]sf] 5}g . cWoIf pk]Gb| ofbjn] cfkm\g} g]t[Tjdf ;/sf/df hfg] lg0f{o u/fP klg afFsLsf xsdf lg0f{o x'g ;s]sf] 5}g .
kmf]/dsf Ps g]tfsf cg';f/, ;xcWoIf hok|sfz u'Ktf ;/sf/df ghfg] ePsf sf/0f cWoIf ofbjnfO{ klg ;/sf/df ghfg pxf“s} kIfw/x¿n] ;'emfj lbPsf lyP . ofbjnfO{ ;f]daf/ e]6]/ lbOPsf] ;'emfj p4[t ub}{ Ps g]tfn] a'waf/;“u eg]– …)$* ;fnb]lv nuftf/ kbdf a:b} cfPsf hok|sfz u'Ktf ;/sf/df ghfg'sf] sf/0f tkfO{+n] a'em'g'k5{ / ;/sf/df cfkm}“ hfg' x'“b}g .Ú cfkm\gf] cWoIfnfO{ ;f]emf] / /fhgLlts bfpk]r ga'em\g] eGb} pgLx¿n] ;/sf/aflx/} a;]/ u'Ktfn] kf6L{ sAhf ug{ vf]]h]sf] hfgsf/L lbPsf lyP . …clxn] t u'Ktfn] a:g–l6Sg lbPsf 5}gg\ eg] tkfO{+ ;Qfdf hfg'eof] / pgL kf6L{df a;] eg] ;+;bLo bn / s]Gb|Lo ;ldlt b'j}df tkfO{+nfO{ pgn] cNkdtdf kfg]{5g\ / s'g} klg a]nf sf/afxL ug]{5g\Ú– pgLx¿sf] ;'emfj lyof]– …To;}n] u'Ktfsf] bfpk]rnfO{ /f]Sgsf nflu klg tkfO{+ ;/sf/df hfg' x'Gg .Ú
ljsNkdf o'jf g]tfx¿n] cWoIf ofbjnfO{ vf;} cK7]/f] gkg]{ k|:tfj cl3 ;f/]sf lyP . pgL;“u cToGt lgs6 /x]sL /]0f' ofbjsf] g]t[Tjdf o'jf ;f+;bx¿sf] 6f]nL k7fpg pgLx¿n] ;'emfj lbPsf lyP . pk]Gb| o;} klg /]0f'nfO{ dGqL gagfO{ g5f]8\g] of]hgfdf /x]sf] a'em]sf pgLx¿n] To;f] eGbf kmsfpg ;lhnf] x'g] lgisif{ lgsfn]sf lyP . klZrdaf6 af“s]sf Ol:tofs /fO{, dWo t/fO{af6 af/fsf /fhnfn ofbj / klZrd t/fO{af6 slknj:t'sf clez]sk|tfk ;fxnfO{ ;/sf/df k7fpg /fd|f] x'g] pgLx¿sf] ;'emfj lyof] .
cfkm\g} ;d"xsf o'jf ;f+;bx¿sf] ;f] ;'emfj ;'g]kl5 cWoIf ofbj yk cK7]/f]df k/]sf 5g\ . dflx/ v]nf8L dflgg] u'Ktfn] ;f“Rr} ;f+;bx¿n] eg]em}“ u5{g\ ls eg]/ pgL em:s]sf 5g\ . t/, cl3Nnf] k6s lg0f{o eP/ klg dfcf]jfbLsf cfGtl/s sf/0fn] pkk|wfgdGqL x'g gkfPsf ofbj s'g} klg xfntdf o; k6s Tof] cj;/ u'dfpg rfx“b}gg\ . ToxL eP/ pgn] d+unaf/ cfkm\g} g]t[Tjdf ;/sf/df hfg] lg0f{o u/fPsf] ;|f]tn] atfPsf] 5 .
ptf, dGqfnosf ljifodf cWoIf ofbjn] ;f+;bx¿nfO{ unt l/kf]l6{ª u/]sf 5g\ . cfOtaf/ ;DkGg ;+;bLo bnsf] a}7sdf pgn] rf/ dGqfno kfpg nfu]sf] hfgsf/L lbP klg k|wfgdGqL emngfy vgfnn] b'O{eGbf a9L dGqfno lbg g;lsg] atfpg'ePsf] 5 . v'a} lbPdf Pp6f ;fgf];lxt tLgeGbf a9L dGqfno kmf]/dn] kfpg] ;Defjgf gePsf] ;|f]tsf] bfaL 5 . k//fi6« / s[lif tyf ;xsf/L dGqfno kmf]/dnfO{ lbg]df ;xdlt eO;s] klg kmf]/dn] :yfgLo ljsf;, :jf:Yo, pmhf{ / ef}lts of]hgfdWo] yk Ps dGqfno dfu u/]sf] 5 . t/, ;|f]tsf cg';f/ lbg}k/]df klg oLdWo] s'g} klg glbP/ k|wfgdGqL vgfnn] pBf]u jf jfl0fHo tyf cfk"lt{dWo] Ps dGqfno lbg] ;f]r agfpg'ePsf] 5 .
Joj;foL bf}8w'kdf
sf7df8f}“ . g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;ª\3sf] r'gfj cfpg !@ lbg af“sL /x“bf pBdL–Joj;foLx¿ pDd]bjf/sf] kIf–ljkIfdf plqg ;'? u/]sf 5g\ . lxh} dfq %) lhNnfsf pBf]u jfl0fHo dxf;ª\3n] cWoIfsf k|Tof;L ;'/h j}BnfO{ ;3fpg] lg0f{o u/]sf 5g\ .
b'O{ ltxfO lhNnfsf] ;dy{g j}BnfO{ k|fKt ePkl5 csf{ k|Tof;L cfhfb >]i7 sdhf]/ ag]sf 5g\ . cfkm}“ lg0f{o ug{ ;Sg] Ifdtf gePsf, vf; s'g} Joj;foljxLg / c¿n] k|of]u ug{ ;Sg] pDd]bjf/ eGb} pBdL–Joj;foLaLr >]i7 cfnf]lrt x'“b} cfPsf 5g\ . r'gfjL tof/Lsf qmddf ;a} lhNnfsf] e|d0f l;WofPsf cWoIfsf b'j} pDd]bjf/n] cf–cfkm\gf] lhtsf] bfaL ub}{ cfPsf 5g\ . lhNnf e|d0fsf] clGtd r/0fdf cfOtaf/ O6x/L k'u]sf >]i7n] cfkm" lhNnf e|d0faf6 pT;flxt ePsf] atfPsf] b'O{ lbg glaTb} b'O{ ltxfO lhNnfn] j}BnfO{ ;3fpg] lg0f{o u/]sf x'g\ .
dxf;ª\3df nfdf] ;do;Dd ljleGg kbLo x}l;otdf /x]/ sfd u/]sf cg'ejL / g]t[Tj xf“Sg ;Sg] Ifdtf ePsf sf/0f klg j}B alnof] pDd]bjf/sf ¿kdf lrlgPsf 5g\ . dxf;ª\3sf] lgjf{rgdf ;a}eGbf lg0ff{os e"ldsf v]Ng] dt eg]s} lhNnf / P;f]l;P6tkm{sf] dflgG5 . lhNnfsf] dt j}Bsf kIfdf kNnfef/L x'g] lglZrt ePsf] 5 eg] P;f]l;P6tkm{sf] clwsf+z dt klg j}BnfO{ g} hfg] atfOG5 . P;f]l;P6 ;ª\3x¿sf] 5ftf ;ª\u7g g]kfn pBf]u kl/;ª\3 xf] . o;sf cWoIf ljgf]b rf}w/L xfn;Dd k|:6 gv'n] klg pgn] cGttM j}BnfO{ g} ;3fpg] a'lemPsf] 5 .
dxf;ª\3sf k"j{cWoIfx¿ / 7"nf Jofkfl/s 3/fgf eg] clxn];Dd v'n]/ k|:t't ePsf 5}gg\ . k"j{cWoIfdWo] dx]znfn k|wfgn] >]i7sf] kIfdf nlaª u/]sf 5g\ eg] r08L/fh 9sfnn] j}Bsf kIfdf . k|wfgsf] nlaªsf sf/0f klg >]i7 ;d"x sdhf]/ /x]sf] rrf{ klg Joj;foLx¿dfem rn]sf] 5 . /fhfjfbLsf ¿kdf lrlgg] k|wfgsf] ;xof]u >]i7sf nflu yk dx“uf] x'g] atfOG5 .
j}Bsf] pDd]bjf/LnfO{ c¿ ljljw kIfn] klg alnof] agfPsf] atfOG5 . j}Bn] clxn];Dds} ;dfj]zL l6d agfPsf 5g\ . dxf;ª\3 :yfkgfsf] $% jif{sf] Oltxf;df klxnf]k6s pgn] dlxnfnfO{ kbflwsf/L pDd]bjf/sf ¿kdf cufl8 ;f/]sf 5g\ . of] ;d"xn] pkfWoIfdf ejfgL /f0ffnfO{ pDd]bjf/ agfPsf] 5 . To:t}, /fHosf] rf}yf] cª\usf] ;d]t k|ltlglwTj x'g]u/L ;~rf/If]qdf cfa4 efis//fh /fhsl0f{sf/nfO{ jl/i7 pkfWoIfsf] pDd]bjf/ agfOPsf] 5 . csf]{ ;an kIf eg]sf] 7"nf] ;ª\Vofdf /x]sf] df/jf8L ;d'bfosf] dtsf nflu kz'klt d'/f/sfnfO{ pkfWoIfsf] pDd]bjf/ agfpg' /x]sf] atfOG5 . csf{ pkfWoIf ls/0f ;fvM klg k|ltli7t / nfdf] Jofj;flos cg'ej a6'n]sf JolQmsf ¿kdf lrlgG5g\ .
Jofkfl/s 3/fgftkm{ clxn] sf]xL gv'n] klg rf}w/L, uf]N5f / v]tfg u'|kn] j}B ;d"xnfO{ g} ;3fpg] a'lemPsf] 5 . dxf;ª\3df jl/i7 pkfWoIf g} csf]{ k6s cWoIf aGg] k/Dk/f /x]sf sf/0f klg j}BnfO{ cg's"ntf ldn]sf] 5 . pgL clxn] jl/i7 pkfWoIf 5g\ . dxf;ª\3df nfdf] ;dob]lv of] k/Dk/f sfod /x“b} cfPsf] Joj;foLx¿ atfp“5g\ .
csf{ ;ef;b\dfly 5fglag
sf7df8f}“ . ;ef;b\ ls/0fb]jL ofbjn] cfkm\gf] gfddf 5f]/LnfO{ P;Pn;L k/LIffdf ;fd]n u/fPsf] egL k|sflzt ;dfrf/k|lt g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo cg'zf;g cfof]un] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] hgfPsf] 5 .
cfof]un] ;~rf/dfWodx¿df k|sflzt÷k|;fl/t ;dfrf/sf] ;Totfaf/] ;DalGwt JolQmnfO{ a'emL oyfy{ hfgsf/L k7fpg ;+;bLo bnnfO{ kqfrf/ u/]sf] 5 . P;Pn;Lsf] ut cfOtaf/sf] k/LIffdf pgn] cfkm\gf];§f 5f]/LnfO{ k7fPsf] ;dfrf/ aflx/ cfPsf] lyof] . cfof]uåf/f hf/L lj1lKtdf pNn]]v 5– …;ef;b\h:tf] dof{lbt kbdf /x]sf] JolQmaf/] k|sflzt ;dfrf/x¿sf] ;Totf s] xf] < olb o:tf] ;fdflhs cfr/0f / dof{bfljk/Ltsf] sfo{ ePsf] xf] eg] of] cToGt uDeL/ / b08gLo sfo{ xf] .Ú oyfzL3| oyfy{ hfgsf/L k7fpg cWoIf cd[ts'df/ af]x/fsf] tkm{af6 kf6L{sf] ;+ljwfg;ef ;+;bLo bnsf k|d'v ;r]tssf gfddf kqfrf/ ul/Psf] ;lrj xl/ ;fksf]6fåf/f hf/L lj1lKtdf pNn]v 5 . cfof]u cWoIf af]x/fn] ;f+;b\nfO{ cfkm\gf] e"ldsf / lhDd]jf/Laf]wk|lt ;hu u/fpg kqfrf/ ul/Psf] atfpg'eof] .
;ef;b\sf] xsdf cfof]un] ;+;bLo bnnfO{ kq sf6]sf] of] bf];|f]k6s xf] . o;cl3 kf6L{sf] …x\jLkÚ pNnª\3g u/]sf] eGb} cfof]un] ;ef;b\ lznf sltnfaf/] klg oyfzL3| oyfy{ hfgsf/L u/fpg kqfrf/ u/]sf] lyof] . sltnfaf/] ;+;bLo bnn] cfof]u;dIf hfgsf/L k7fO;s]sf] af]x/fn] atfpg'eof] . …xfdLn] ;+;bLo bnaf6 kqsf] hjfkm kfO;s]sf 5f}“, 5fglag u/]/ sf/afxL k|lqmof cl3 a9fp“5f}“Ú– af]x/fn] …a'waf/Ú;“u eGg'eof]– …;+;bLo bnn] g} cfkm\gf ;b:ox¿nfO{ /fhgLlts / j}rfl/s ¿kdf ;hu kfg'{k5{ eGg] xfd|f] cfu|x xf] .Ú
o;cl3 Ps nfv ?lkof“ 3'; lnPsf]df clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]uåf/f /ª\u]xft kqmfp ul/Psf ;ef;b\ 8LaL sfsL{nfO{ klg cfof]un] lgnDag u/]sf] lyof] . sfsL{nfO{ ljz]if cbfntn] ^ dlxgf s}b;lxtsf] ;hfo u/]sf] 5 . pgL clxn] ;+;b\ ;b:oaf6 lgnlDat 5g\ .
rf}tf/Lsf] e]nf ;f}/fxfdf
sf7df8f}“ . k]|; rf}tf/L g]kfnsf] /fli6«o e]nf cfufdL z'qmaf/ / zlgaf/ lrtjgsf] ;f}/fxfdf x'“b}5 . k|wfgdGqL emngfy vgfnn] e]nfsf] pb\3f6g ug]{ sfo{qmd 5 . kqsf/ dxf;ª\3sf] dxflwj]zg glhls“b} ubf{ k]|; rf}tf/Ln] ;f]xL e]nfdfkm{t cfkm\gf tkm{af6 cWoIfsf] pDd]bjf/ 3f]if0ff ug]{ atfOPsf] 5 . dxf;ª\3df efjL g]t[Tjsf nflu jfdkGyLx¿sf] ;femf pDd]bjf/sf] vf]hL b]zel/sf k|ltlglwx¿dfkm{t ug]{ sfo{qmd rf}tf/Ln] to u/]sf] 5 .
dxf;ª\3sf] 5 bzs nfdf] Oltxf;nfO{ tf]8\b} jfdkGyL kqsf/x¿n] gof“ sLlt{dfg sfod /fVg Psdgf Pstfsf ;fy e]nfaf6 kmls{g] rf}tf/Ln] atfPsf] 5 . e]nfdf b]zel/sf tLg ;oeGbf a9L k|ltlglwx¿sf] ;xefuL /xg]5g\ . e]nfdf rf}tf/Lsf s]Gb|Lo g]t[Tj, rf}tf/Ldf cfa4 kqsf/ dxf;ª\3 lhNnf zfvfdf lgjf{lrt ;efklt tyf cfdlGqt jl/i7 kqsf/x¿sf] ;xeflutf /xg]5 . rf}tf/Ln] e]nfcl3 cfkm\gf] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s klg lrtjgd} cfof]hgf u/]sf] 5 .
cfk;d} uf]nL xfgfxfg
l;Gw'nL . dfcf]jfbL dhb'/ ;ª\u7gleq ;+:yfkg kIfn] csf]{ kIfnfO{ …hxf“ e]6\of] ToxL“ l;Wofpg]Ú uf]Ko lgb]{zg lbg gkfp“b} To;sf] c;/ csf]{ e|ft[;ª\u7g jfO{;LPndf b]lvPsf] 5 . cWoIf k'iksdn bfxfnlgs6 lhNnf g]tfs} lgb]{zgdf pkfWoIf afa'/fd e§/fO{lgs6 jfO{;LPnsf Ps sfo{stf{dfly cfkm\g} ;fyLn] uf]nL k|xf/ u/]sf 5g\ . uf]nL k|xf/af6 3fOt] tL sfo{stf{sf] aNntNn Hofg hf]luPsf] 5 .
dfcf]jfbLleq} klg vngfossf ¿kdf rlr{t lhNnf ;xOGrfh{ /fhg bfxfnsf] 7f8f] lgb]{zgdf e§/fO{lgs6 sfo{stf{ Zofd uhf{du/dfly uf]nL k|xf/ ul/Psf] xf] . 36gf ut a'waf/sf] xf] . lgdf{0ffwLg aLkL /fhdfu{sf] rf}yf] v08 cGtu{tsf] d"nsf]6df a'waf/ o'4sfnsf] ememNsf] lbg]u/L Pp6} kf6L{sf sfo{stf{aLr uf]nL xfgfxfg ePsf] lyof] . e§/fO{lgs6 :yfgLo sfo{stf{nfO{ s;/L tx nufpg] eg]/ ljut b'O{ tLg dlxgfb]lv g} of]hgf agfp“b} cfPsf cWoIf bfxfnlgs6 /fhgn] 7]Ssfsf] emu8fnfO{ lgx'“ agfP/ cfqmd0f u/]sf] cf/f]k e§/fO{lgs6x¿sf] 5 .
;|f]tsf cg';f/, lgdf{0ffwLg ;8snfO{ sAhfdf lnP/ sdfpwGbfdf nfu]sf sfo{stf{aLr g} bfxfnlgs6 / e§/fO{lgs6 eGb} egfeg x'“b} cfPsf] lyof] . bfbflu/L b]vfp“b} cfPsf bfxfnn] e§/fO{lgs6 sfo{stf{nfO{ 7]Ssfaf6 x6fP/ Psnf}6L vfg vf]h]sfn] g} /Qmkft lglDtPsf] atfOG5 . emu8fsf] d"n sf/0f /fhg / ljgf]b bfxfnaLrsf] 6Ss/ xf] . bfxfn ;+:yfkg v]dfsf x'g\ eg] ljgf]b e§/fO{ v]dfsf . b'j}sf] uflj; Pp6} xf] . 3/ klg Pp6} j8fdf k5{ . ufp“sf] g]t[Tj s;n] ug]{ eGg] ljifodf oL b'O{aLr rn]sf] 6Ss/n] uf]nL xfgfxfg;Ddsf] cj:yf lglDtPsf] a'lemPsf] 5 . :yfgLo JolQmnfO{ unxTofP/ /fhgn] aflx/L lhNnfaf6 cfkm"lgs6 s'08n]nfO{ af6f]sf] sfd lbPkl5 emu8fn] pu| ¿k ln“b} cfPsf] lyof] .
lhNnfsf ;a} k|d'v kf6L{sf k|ltlglw ;8s lgdf{0f sDkgL >]i7 sG:6«S;g, 7]s]bf/ sDkgL P;L;L / lhNnf k|x/L sfof{nosf k|ltlglwaLr lgdf{0ffwLg ;8sdf #) hgf :yfgLo JolQmnfO{ /f]huf/L lbg] lnlvt ;xdlt ePsf] lyof] . t/, cfkm\g} kf6L{ k|ltlglw;lxtsf] /f]xa/df ePsf] ;xdlt nft xfGb} /fhgn] aflx/L lhNnfaf6 dfG5] leœofPsf] atfOG5 . ;8s lgdf{0fsf] !) s/f]8sf] 7]Ssf /fd]5fksf k"j{sfª\u]|;L ljdn 9'ª\u]nn] kfPsf lyP . åGåsfndf pg} bfxfnn] dfg]{ ;"rLdf /fv]sf sf/0f lj:yflkt ePsf 9'ª\u]n kl5 dfcf]jfbLdf k|j]z u/L bfxfnsf] bflxg] xft ePsf lyP .
:yfgLonfO{ /f]huf/ glbPsf] / 7]Ssf klg k"j{sfª\u]|;LnfO{ lbPsf] ljifodf b'O{kIfaLr ljjfb r'ln“b} cfPsf] lyof] . e§/fO{ lgs6:yx¿sf] sAhfdf /x]sf] ufp“df cfkm\gf] k|efj b]vfpg bfxfnn] SofDk g} v8f u/]/ #)–$) hgf jfO{;LPn /fVb} cfPsf lyP . lbg la/fP/ v;L / /f“uf sf6\b} df;' / /S;L vfP/ d:tL ug]{ tL sfo{stf{ 36gf ePsf] lbg klg /f“uf sf6]/ /S;L;lxtsf] ef]hdf d:t lyP . /S;L vfP/ :yfgLo o'jtLnfO{ lh:Sofpg yfn]kl5 dfcf]jfbLs} :yfgLo sfo{stf{ qm"4 ag]sf lyP . bfxfnsf cf;]kf;]sf] o:tf] ljt08fsf] lj/f]w u/]kl5 jfO{;LPnsf lhNnf ;b:o;d]t /x]sf ;f]xL ufp“df Zofd uhf{du/dfly uf]nL k|xf/ ul/Psf] a'lemPsf] 5 .
uf]nL k|xf/ ug]{ ;'jf; /fO{ x'g\ . pgL cof]Uo n8fs'sf ?kdf lzlj/af6 ut jif{ aflxl/Psf x'g\ . ;ª\v'jf;ef 3/ ePsf /fO{nfO{ bfxfnn] g} Toxf“ cf>o lbPsf] a'lemPsf] 5 . uf]nL k|xf/af6 ;Vt 3fOt] /fO{sf] aLPG8aL c:ktfndf pkrf/ ul/Psf] lyof] . Toxf“sf] pkrf/ dx“uf] eGb} clxn] nlntk'/sf] o'gfO6]8 c:ktfndf ;fl/Psf] 5 . 36gfaf/] a'em\bf dfcf]jfbLsf k"j{lhNnf OGrfh{ Pjd\ s]Gb|Lo ;b:o uª\uf >]i7n] uf]nL xfGg] / 3fOt] b'j} cfkm\g} ;fyL x'g\ eGg] ;'g]sf] / c¿ lj:t[t s'/f a'em\g} af“sL /x]sf] atfP .
sd/]8x¿sf] hnofqf
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_sf] ko{6g Onfsf sld6Ln] ;fxl;s hnofqf ;DkGg u/]sf] 5 . hnofqfdf kf“r ;oeGbf a9L g]tf–sfo{stf{sf] ;xeflutf lyof] . zlgaf/ k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfnn] lqz'nLdf ;f] hfnofqfsf] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] . Pdfn] cWoIf emngfy vgfnn] hnofqfdf ;xefuL 6f]nLnfO{ sf7df8f}“af6 labfO ug'{ePsf] lyof] .
lqz'nLdf cfof]lht hnofqfdf Pdfn] :yfoL ;ldlt ;b:o s]kL zdf{ cf]nLsf ;fy} lzIffdGqL u+ufnfn t'nfw/, g]tfx? d's'Gb Gof}kfg], kz'klt rf}nfufO{+, uf]s0f{ lji6, ;f+;bx?;lxtsf] ;xeflutf lyof] . cfGtl/s ko{6g k|j4{g ug{ eGb} sld6Ln] hnofqf u/]sf] hgfPsf] 5 . hnofqfdf g]tfx?n] !* lsnf]ld6/sf] ofqf u/]sf lyP .
;'v]{t a;fOsf] l;h{gf
sf7df8f}“ . slj df]xg rfkfufO+{sf] gof“ sljtf;ª\u|x …Ps c~h'nL ;doÚ dfly cGtlqm{of sfo{qmd ;DkGg ePsf] 5 . sfo{qmddf sljj/ t'n;L lbj;n] df]xgsf sljtfdf :yfgLo hLjgsf cg'e"ltx¿ kfOg] atfpg'eof] . cfkm\gf sljtfdf ;dosf] k|ltlaDanfO{ ;xh ¿kdf df]xgn] k|:t't u/]sf] lbj;sf] egfO lyof] . sfo{qmddf ;dfnf]rs 8f= s'df/ sf]O/fnfn] ;/n zAb / k|:t'ltsf sf/0f df]xgsf sljtf cfdkf7ssf nflu lk|o x'g] bfaL ug'{eof] . Ps c~h'nL ;do s8f / sl7g laDax¿ gePsf] ;xh sljtfx¿sf] ;ª\u|x ePsf] pxf“n] atfpg'eof] . sfo{qmdsf ;efklt lgaGwsf/ >Lcf]d >]i7 /f]bgn] df]xgsf sljtfn] jt{dfg ;donfO{ ;Daf]wg u/]sf] atfpg'eof] .
sfo{qmddf slj df]xg rfkfufO+{n] Ps c~h'nL ;do ;'v]{t a;fOsf qmddf n]lvPsf sljtfx¿sf] ;ª\u|x ePsf] atfpg'eof] . pxf“n] s]xL sljtfx¿ jfrg klg ug'{ePsf] lyof] . ;j{bf jfª\do k|lti7fgn] cfof]hgf u/]sf] sfo{qmddf sljx¿ 7fs'/ a]Njf;] / dl0f nf]xgLn] klg df]xgsf sljtfsd{sf af/]df cf–cfkm\gf] wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] . o;cl3 kf“r j6f s[lt k|sflzt slj rfkfufO+{sf] sljtfsf] eg] of] klxnf] s[lt xf] . pxf“sf Joª\Uo lgaGw / ofqf lgaGwsf s[ltx¿ k|sflzt 5g\ . df]xg rfkfufO+{sf] …g]kfnsf] cfly{s k|zf;g M cjwf/0f / cg'e"ltÚ gfdsf] k|zf;lgs s[lt klg k|sflzt 5 .
;GWofdf s[lt ljdf]rg
sf7df8f}“ . ;flxTo ;GWofsf] # ;o ! cf}“ dfl;s sfo{qmdcGtu{t zlgaf/ b'O{ s[lt ljdf]rg ul/Psf] 5 . ;flxTosf/ /d]z uf}td …kfNkfnLÚåf/f lnlvt dxfsfJo …;GtfgÚ / slknj:t'sf ;flxTosf/ k'gf/fd lu/Låf/f lnlvt sljtf ;ª\u|x …cfdfsf] cf“z'Ú ;f] cj;/df ;fj{hlgs ul/of] .
sfo{qmdsf jl/i7 ;flxTosf/ df]bgfy k|l>t / k|f= r"8fdl0f aGw'n] ;+o'Qm ¿kdf s[ltx¿sf] 3'D6f] vf]Ng'eof] . s[ltdfly ;dfnf]rs b]jL g]kfnn] l6Kk0fL ug'{ePsf] lyof] . clgGb| bfxfn, snfw/ sfkm\n], /d]z kf]v/]n, ufoqL lji6, j}/fuL h]7f, k'gf/fd lu/L, pk]Gb| v8\sf, nId0f clwsf/L, nlnt a:g]t …ledfnLÚ, cf/Pd 8ª\uf]n, /fh]Gb| zfls0fL, 6ª\s pk]|tL, c;Ld ;fu/, sf]O/fnf ;"o{ls/0f, ho uf}8]n / k"0f{lj/fdn] /rgf jfrg ug'{ePsf] lyof] . ;GWofsf cWoIf /fd ljgosf] cWoIftfdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .
;xL pQ/ vf]Hg cfu|x
lrtjg . o'jf ;ª\3 g]kfn dWodf~rn ;dGjo sld6Lsf] cfof]hgfdf dWodf~rn:t/Lo cu'jf sfo{stf{ e]nf tyf lj:tfl/t a}7s oxL r}t !!–!@ ut] ;DkGg ePsf] 5 . e]nfsf] pb\3f6g ug'{x'“b} g]skf -Pdfn]_ sf pkfWoIf jfdb]j uf}tdn] …g]kfn Pp6f o'uLg kl/jt{gsf] ;ª\3f/df ePsfn] of] kl/jt{gdf afwf ug]{ sf] x'g\, ltgsf] pQ/ vf]Hg / ;xL pQ/ af]s]/ lx“8\g] lhDd]jf/L o'jfx¿sf] xf]Ú eGg'eof] . ;+ljwfg lgdf{0f / zflGt k|lqmofnfO{ tf]lsPsf] ;Ldf cjlwleq k"/f ug{ gl;sP /fli6«o cv08tf / ;fj{ef}ldstfdfly klg vt/f pTkGg x'g] ePsfn] gof“ o'jfx¿n] ;hutfsf ;fy of] cleef/f k"/f ug{'kg]{ atfpg'eof] . b'O{ xhf/ jif{sf] /fhtGq;“u} @ ;o $) jif{sf] PsfTds / s]Gb|Ls[t zf;g k|0ffnLsf] cGTo ug{ ;kmn ePsf ;a} /fhgLlts bnx¿nfO{ gof“ ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ P]ltxfl;s lhDd]jf/L k"/f ug{ Ps eP/ nfUg cfx\jfg ug'{eof] .Ú
e]nfdf ;ª\3sf dxf;lrj lg/h cfrfo{n] d'n's olta]nf ;ª\qmd0fsfnLg cj:yfdf /x]sfn] o;nfO{ lg/fs/0ftkm{ cufl8 a9fpg] cfdo'jfx¿sf] bfloTj ePsfn] ;a}nfO{ Psh'6 x'g cfx\jfg ug'{eof] . gof“ ;+ljwfg lgdf{0f ug'{, zflGt k|lqmofnfO{ 6'ª\uf]df k'¥ofpg' clxn]sf] dxŒjk"0f{ cleef/f ePsfn] olta]nf ;a} /fhgLlts bnx¿sf] Ps dfq ch'{gb[li6 To;tkm{ nlIft u/L ;/sf/ / zlQmsf nflu dfq xf]8afhL gug{ Pjd\ lemgf dl;gf ljifodf clNemg gx'g] atfpg'eof] .
e]nfdf ;ª\3sf ;lrj afa'/fd yfkf, g]skf -Pdfn]_ lrtjg lhNnfsf pkfWoIf s[i0feQm kf]v/]n tyf /fli6«o kl/ifb\ ;b:o s[i0f kf}8]nnufotn] z'esfdgf dGtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] . o'jf ;ª\3 g]kfnsf pkfWoIf Pjd\ dWodf~rn ;dGjo sld6Lsf k|d'v ;Togf/fo0f ofbjsf] cWoIftfdf ePsf] e]nfdf Joj:yfkg ug]{ o'jf ;ª\3 g]kfn lrtjg lhNnfsf cWoIf k|Nxfb k|wfgn] :jfut dGtJo JoQm ug'{eof] eg] ;~rfng ;ª\3sf s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ dWodf~rn ;dGjo sld6Lsf ;b:o k|sfz 9'ª\ufgfn] ug'{ePsf] lyof] .
e]nfkZrftsf] ;dGjo sld6Lsf] lj:tfl/t a}7sdf cfdlGqt ;ª\3sf s]Gb|Lo kbflwsf/L tyf ;lrjfno ;b:ox¿nfO{ cfof]hs lhNnfsf tkm{af6 lrtjg lhNnf sld6Ln] vfbf cf]9fP/ ;Ddfg u/]sf] lyof] . a}7sn] ;a} lhNnfsf tkm{af6 ;ª\u7gsf ljifodf dxŒjk"0f{ l/kf]l6{ª eO{ ;ª\u7g ;'b[9Ls/0f÷kl/rfngsf nflu ljleGg of]hgf lgdf{0f u/]sf] 5 . a}7sn] lnlaofdf ePsf] nf]stflGqs cfGbf]ngk|lt k|lta4tf JoQm ub}{ s]xL klZrdL d'n'saf6 ePsf] cGwfw'Gw cf0fljs cfqmd0fsf] 3f]/ lgGbf u/]sf] lyof] . To:t} hfkfgdf ePsf] dxfe"sDk / ;'gfdLsf sf/0f ePsf] Ifltk|lt ;dj]bgf JoQm ub}{ /fxt sfo{df ;xof]u k'¥ofpg;d]t clkn u/]sf] 5 .
k|wfgdGqL Onfd k'Ubf ===
Onfd . k|wfgdGqL lgjf{lrt ePkl5 g]skf -Pdfn]_ sf cWoIf emngfy vgfn Ps dlxgf afO; lbg laTbf aNn cfkm\gf] /fhgLlts sd{e"ld / u[x lhNnf Onfd k'Ug'eof] . pxf“ cfOtaf/ laxfg !) ah] Onfd 6'“l8v]ndf cjt/0f ePb]lv ck/fx\g #M#) ah] sf7df8f}“sf nflu k|:yfg gxf]p~h]n;Dd pxf“nfO{ :jfut clegGbg ug{]x¿ kª\lQma4 lyP . k"j{lgwf{l/t s}of}“ sfo{qmdx¿ 5f]6\ofP/ sf7df8f}“tkm{ nfUg'ePsf k|wfgdGqLnfO{ Onfd]nLx¿n] ahf/df kª\lQma4 eP/ km"ndfnf, 6Lsf / vfbfn] Gofgf] :jfut u/]sf lyP . d'n'ssf] k|wfgdGqLnfO{ cfkm\g} dfemdf kfp“bf Onfd]nLx¿sf] v';Lsf] ;Ldf lyPg .
g]skf -Pdfn]_ Onfd lhNnf sld6Ln] nf“s'/L rf}tf/fdf pxf“sf] ;fj{hlgs clegGbgsf] cfof]hgf u¥of], hxf“ pxf“;lxt ;efd'v ;'jf; g]Djfª;d]tn] k9\g'ePsf] cfgGb gd'gf pRr dfWolds ljBfnon] klg cfkm\gf k"j{ljBfyL{sf] clegGbg u¥of] . ;f] clegGbkqdf elgPsf] 5 – …o; lzIf0f ;+:yfsf] lgoldt ljBfyL{sf x}l;otn] cWoog u/L tkfO+{ cfh o; d'n'ssf jt{dfg lzv/ k'?ifx¿sf] clu|d kª\lQmdf k'Ug'ePsf] b]Vg kfp“bf of] ljBfno cToGt uf}/jzfnL aGg k'u]sf] 5 . Onfdsf hgtfåf/f jt{dfg ;DdfggLo k|wfgdGqLsf] ¿kdf :jfut tyf clegGbg ug{ kfPsf]df ljBfno kl/jf/ xif{ljef]/ ePsf] 5 .Ú
g]skf -Pdfn]_ Onfd lhNnf sld6Lsf cWoIf dl0fs'df/ lnDa"n] jfrg u/L x:tfGt/0f ul/Psf] clegGbgkqdf pNn]v ul/Psf] 5 – …tkfO{sf] hLjgofqf ;w}“ sl7g / ;ª\3if{k"0f{ /x\of] kf6L{sf] emG8fnfO{ slxNo} lj;fpg' ePg . = = = slxNo} s'g} kbdf /xg' / g/xg';“u klg tkfO{+sf] rf;f] /x]g . cfh tkfO{+ d'n'ssf] k|wfgdGqL kbdf cf;Lg x'g'ePsf] ;'vb cj;/df ca d'n'sn] gof“ ;+ljwfg kfpg]5 / b]zdf zflGt sfod x'g]5 eGg] cgGt rfxgf JoQm ub{} ;Dk"0f{ Onfd]nL hgtfsf] tkm{af6 lhNnf kf6L{ xflb{s clegGbg ub{5 .Ú
Onfdsf] ;fv]h'ª–$ kl08t ufp“df hlGdg'ePsf k|wfgdGqL emngfy vgfn d]rL c~rnaf6} d'n'ssf] k|wfgdGqL x'g] klxnf] JolQmTj x'gfn] Onfd dfq xf]Og, emfkf, kf“ry/ / tfKn]h'ª;Ddsf g]tf, sfo{stf{ / z'e]R5'sx¿n] Onfd ahf/df pkl:yt eO{ :jfut clejfbg ul//x]sf lyP . sl/a !) xhf/ hg;d'bfo pkl:yt :jfut clejfbg sfo{qmd lhNnfsf o;cl3sf s'g} klg hd36x¿eGbf eJo / P]ltxfl;s lyof] . x/]s kf6L{sf g]tf–sfo{stf{x¿ k|wfgdGqLsf] :jfutdf ;lqmo b]lvGy] . olt;Ddls k|d'v k|ltkIf g]kfnL sfª\u]|;sf :yfgLo g]tf;d]t pxf“sf] :jfut / ;'lsn'Daf ljdfg:yn lznfGof; sfo{qmddf jQmf /x]sf] b]Vg ;lsGYof] .
k|wfgdGqLn] ;Daf]wgsf qmddf ;lxb /Tgs'df/ jfGtjfnufotsf of]4fx¿sf] jL/tfk"0f{ ;ª\3if{sf sf/0f Onfdn] b]zsf] kl/jt{g / ¿kfGt/0fdf dxŒjk"0f{ of]ubfg u/]sf] atfpg'eof] . pxf“n] Onfd k'Ug]lalQs} 6'“l8v]nglhs} /x]sf] cfkm\gf ;xof]4f ;lxb /Tgs'df/ jfGtjfsf] ;flnsdf dfNofk{0f ug{'ePsf] lyof] . cfkm\gf] clegGbg ;df/f]xdf k|wfgdGqLn] eGg'eof]– …clxn] b]zsf kf“r k|d'v ;DdfggLo g]tfx¿dWo] Onfdn] b'O{ hgf kfPsf] 5 . of] cgf}7f] / uf}/jk"0f{ ;+of]u xf] ls d k|wfgdGqLsf ¿kdf oxf“x¿;dIf pkl:yt 5' eg] 5 sIffb]lv cfO{P:;L;Dd d;“u} k9\g'ePsf ;xkf7L ;'jf; g]Djfª ;+ljwfg;ef÷ Joj:yflksf ;+;b\sf] ;efd'v x'g'x'G5 .Ú k|wfgdGqLn] cfkm" b]zsf] k|d'v sfo{sf/L eP/ lhDd]jf/L ;Dxfln/x“bf lhNnfjf;Ldfem cfkm\gf] ljut ;lDe“+b} eGg'eof] – …d oxf“x¿;“u} x's{] a9]sf], kj{t kv]/fdf lx“88'n u/]sf] JolQm x'“ .
d]/f] hLjg cg]sf}“ b'Mvsi6n] el/k"0f{ 5 . t/, Onfdn] u/]sf] k|ultsf] k|efj d]/f] JolQmTj / k|ultdf klg cleGg ¿kdf uf“l;Psf] 5 . d tkfO{+x¿sf dfem ljZjf; lbnfpg rfxG5' – k|wfgdGqLsf] x}l;otdf lhNnf / l;ª\uf] b]zsf] lz/ 7f8f] kfg{]u/L d}n] Odfgbf/Lk"j{s sfd ug{]5' . xfdL h'g ;ª\qmd0fsfnaf6 u'lh|/x]sf 5f}“, o; l:yltdf b]znfO{ cl3 a9fpg tkfO+{ xfdL ;a} / l;ª\uf] /fi6«n] Pstfa4 ¿kdf of]ubfg ug{'kg{] vf“rf] 5 . xfdLn] b]znfO{ lbuf] zflGt / gof“ ;+ljwfg lbof}“ eg] To;eGbf 7"nf] s'g} of]ubfg x'g]5}g . d To;sf lglDt b[9 k|lt1 /x]sf] 5' .Ú pxf“n] g]kfn wtL{df em/]sf] :ju{h:t} ;'Gb/ e"ld /x]sf] egL ljb]zLx¿n] ;d]t rrf{ ug{] u/]sf] pNn]v ub{} hf]8 lbg'eof] – …of] b]z ul/a xf]Og, ul/a agfOPsf] xf] .
oxf“ pknAw ;|f]t–;fwgx¿sf] 7Ls 9ª\un] pkof]u ug{ ;Sof}“ eg] xfdLn] o;nfO{ ;+;f/s} ;d[4 d'n's agfpg ;Sg]5f}“ . d'n'ssf] ;f}Gbo{ / k|ult;“u} Onfdsf] ;f}Gbo{, k|ult / ;d[l4 cleGg ¿kdf uf“l;Psf] 5 . o;sf] ljsf;sf lglDt of]hgfa4 ¿kdf k|of;x¿ cl3 a9fpg d tkfO{x¿s} ;fydf /xg] ljZjf; lbnfpg rfxG5' .Ú k|wfgdGqLn] Onfdsf] ljsf;;“u ;DalGwt ljleGg ljifox¿sf] af/]df klg hg;d'bfodfem lj:t[t rrf{ ug{'eof] . pxf“n] ;lxb /Tg:d[lt kf]ln6]lSgs, s[lif sn]h / ljZjljBfno :yfkgf;Ddsf sbdx¿dfkm{t OnfdnfO{ d'n'ss} z}lIfs s]Gb|sf ¿kdf ljsf; ug{] cfkm\gf] ;kgf klg ;'gfpg'eof] .
k|wfgdGqLn] Onfdsf] ;'lsn'Daf ljdfg:ynsf] klg lznfGof; ug{'eof] . Onfd gu/kflnsfdf cjl:yt o; ljdfg:ynsf] lgdf{0fn] lhNnfsf] ko{6sLo ljsf; vf;u/L Onfdb]lv lkmSsn cGt'8f“8f x'“b} ldl/s, Onfd bfgfaf/L x'“b} ljtf{df]8, dfO{kf]v/L ;Gbsk'/ x'“b} s~rghª\3f, Onfd kz'kltgu/ x'“b} bflh{lnª, Onfd dfO{kf]v/L ;Gbsk'/ x'“b} l;lSsd, Onfd lj/f6gu/ x'“b} snsQf ;'Gb/ jg, ;Gbsk'/sf] kf}jf e~Hofª /f“s], /lj, kfª\t'jf, dfª\dfn'ª, sGof6f/, n]sufp“, 5 gDa/ a'waf/], /fhf/fgL x'“b} e]8]6f/;Ddsf] ko{6sLo ?6 ljsf; ug{ ;lsg] ck]Iff ul/Psf] 5 . @^^ /f]kgL If]qkmndf km}lnPsf] o; ljdfg:ynsf] lgdf{0fsf lglDt ! s/f]8 *$ nfv ?lkof“df hUuf clwu|x0fsf] sfd eO;s]sf] 5 . pxf“n] ljdfg:yn lgdf{0f sfo{sf] k|j]zåf/ tyf ;8ssf] klg pb\3f6g ug{'ePsf] lyof] .
uf]/vfkqdf rf}tf/L
sf7df8f}“ . k|]; rf}tf/L g]kfnsf] uf]/vfkq ;+:yfg zfvf ;f]daf/ u7g ePsf] 5 . rf}tf/Lsf s]Gb|Lo cWoIf uug lji6sf] k|d'v cfltYo tyf jl/i7 pkfWoIf >Lw/ cfrfo{sf] ;efkltTjdf ePsf] e]nfn] gf} ;b:oLo zfvf u7g u/]sf] xf] .
zfvfsf cWoIfdf cho zdf{ rog x'g'ePsf] 5 . o;}u/L pkfWoIf, ;lrj, ;x;lrj / sf]iffWoIfdf qmdzM ejfgL sfsL{, eprk|;fb ofbj, ;'dg cfrfo{ / gfu]Gb| ;fksf]6f rog x'g'ePsf] 5 . ;b:odf bLks >]i7, k|s[lt clwsf/L, gdg zfxL / ck{0ff clwsf/L /xg'ePsf] 5 .
e]nfsf] pb\3f6g ;qdf af]Nb} cWoIf lji6n] kqsf/x¿sf] Jofj;flos dof{bf / k];fut xslxtsf nflu rf}tf/Ln] :yfkgfsfnb]lv ;ª\3if{ ub}{ cfPsf] / ;+ljwfgdf k"0f{ k|]; :jtGqtfsf] Joj:yf geP;Dd lg/Gt/ ;ª\3if{ ul//xg] k|lta4tf hgfpg'eof] . ;dfrf/ n]v]s} sf/0f / cGo axfgfdf g]kfnL k|]; hut\ ;d:ofdf kb}{ cfO/x]sf] rrf{ ub}{ pxf“n] nf]stGq :yfkgf x'“bf klg cfdg]kfnLsf] ;'/Iffsf] ;'lglZrttf /fHon] ug{ g;s]sf] cf/f]k nufpg'eof] .
uf]/vfkq ;+:yfgsf lgldQ gfoa dxfk|aGws slkn l3ld/]n] ;+:yfgdf sfo{/t kqsf/x¿sf] xs, lxt / ;d:ofk|lt ;+:yfg uDeL/ ePsf] pNn]v ug'{eof] . ;+:yfgsf] lxtnfO{ dWogh/ u/L ;a} ;ª\3–;ª\u7gx¿n] sfd ug'{kg]{ eGb} pxf“n] ;+:yfg /x] dfq ;ª\u7gsf] cl:tTj /xg] atfpg'eof] .
k|]; rf}tf/L g]kfnsf s]Gb|Lo ;lrj nSsL rf}w/Ln] ;~rfng u/]sf] sfo{qmddf rf}tf/Lsf s]Gb|Lo ;b:o u0f]z kf08], dx]Gb| lji6, /fh]Gb| lji6, ;+:yfgsf cRo't clwsf/L, k/d]Zj/ b]jsf]6f, s]kL uf}td, >Lcf]d >]i7, k|]d ltjf/L, wft[ ;'j]bLnufotsf] pkl:ylt lyof] .
k|s[lt clwsf/Låf/f :jfut ul/Psf] sfo{qmddf gjlgjf{lrt cWoIf cho zdf{n] ;ª\u7gsf] ljlw ljwfg cg';f/ ;ª\u7g ;'b[9Ls/0fsf nflu lg/Gt/ nfUg] k|lta4tf JoQm ug'{eof] . sfo{qmd rf}tf/L g]kfnk|lt cf:yf /fVg] sl/a $) hgf kqsf/sf] pkl:ylt lyof] .
kf08j/fh l3ld/] :d[lt u|Gy ljdf]rg
sf7df8f}“ . g]kfnsf] nf]stflGqs tyf dfgjclwsf/ cfGbf]ngsf cu|h of]4f kf08j/fh l3ld/]sf] :d[ltdf …kf08j/fh l3ld/] :d[lt u|GyÚ k|sflzt ePsf] 5 . :d[lt u|Gysf] z'qmaf/ /fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbjn] ljdf]rg ug'{eof] . /fi6«klt ejg zLtnlgjf;df cfof]lht Ps sfo{qmdsf aLr u|Gy ljdf]rg ub}{ /fi6«kltn] ul/ax¿sf] d'lQmsf nflu u/]sf] ;ª\3if{sf] v'n]/ k|z+;f ug'{eof] . ljdf]rg ;df/f]xnfO{ g]skf -Pdfn]_sf jl/i7 g]tf Pjd\ k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfn, PsLs[t dfcf]jfbLsf ;lrj ;LkL uh'/]n, g]kfnL sfª\u]|;sf g]tf ljdn]Gb| lglwnufotn] ls;fg cfGbf]ngdf l3ld/]sf] of]ubfgsf] rrf{ ug'{eof] .
sfo{qmddf Pdfn] dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]n, sfª\u]|; s]Gb|Lo ;b:o cfgGbk|;fb 9'ª\ufgf, ;ef;b\ zq'3g dxtf]sf] pkl:ylt lyof] . :d[lt u|Gy k|sfzg ;ldltsf ;+of]hs ;To]Gb|Kof/f >]i7sf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmdsf] ;~rfng ;lrj s'n/fh l3ld/]n] ug'{ePsf] lyof] . t/fO{df j]7 a]uf/Llj?4sf] cfGbf]ng, esf/L kmf]8 cfGbf]ng tyf df]lxofgL xssf] kIfdf ;ª\3if{sf] zª\v3f]if ug'{ePsf l3ld/]sf] @)%) ;fn df3 @# ut] lgwg ePsf] lyof] .
k|lzIf0f sfo{qmd ;DkGg
sf7df8f}“ . dxflwj]zg kl5sf] klxnf] ;a}eGbf 7"nf] / cfjf;Lo e]nfdfkm{t g]skf -Pdfn]_sf] ;Dks{ ljz]if ;dGjo sld6Ln] eJo k|lzIf0f sfo{qmd ;DkGg u/]sf] 5 . ljz]if sld6L dftxtsf c~rn / lhNnf ;Dks{ d~rsf u/L @^( hgf ;xefuL ;f] k|lzIf0fsf] g]skf -Pdfn]_sf cWoIf;d]t /xg'ePsf k|wfgdGqL emngfy vgfnn] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] . r}t !! / !@ ut] eQmk'/sf] vl/kf6Ll:yt ljB't\ k|flws/0fsf] xndf sfo{qmd ePsf] lyof] . k|lzIffyL{x¿nfO{ ljleGg ljifodf 5 hgfn] k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] . k|lzIfssf ¿kdf ;dGjo sld6Lsf k|d'v ci6nIdL zfSo, :s'n ljefu k|d'v a]b'/fd e';fn, kf]ln6Ao'/f] ;b:o ;'/]Gb| kf08], k[YjL;'Aaf u'?ª, dx]Gb| kf08] / l5ªNxfd" z]kf{ /xg'ePsf] lyof] .
k|lzIf0fdf Pdfn] :yfoL ;ldlt ;b:o e/tdf]xg clwsf/Ln] cy{tGqsf af/]df ;fd"lxs k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] eg] kf6L{sf k"j{ :yfoL ;ldlt ;b:o df]bgfy k|l>tn] cfxf/, ljxf/ / of]usf af/]df k|of]ufTds sIff ;~rfng ug'{ePsf] lyof] . ;xefuLx¿nfO{ rf/ j6f sIffdf ljeflht ul/Psf] lyof] . wgs'df/L ;'gf/, lvd yfkf, vu]Gb| clwsf/L / nId0f s];Ln] 6f]nLsf] cg'udg / g]t[Tj ug'{ePsf] lyof] .
k|wfgdGqL vgfnn] pb\3f6g ug'{ePsf] pb\3f6g ;qsf] ;efklt ci6nIdL zfSo x'g'x'GYof] eg] sfo{qmdsf] ;~rfng ljefusf ;lrj eLid clwsf/Ln] ug'{ePsf] lyof] . o:t} ;xefuLx¿nfO{ ljho u'?ªn] :jfut ug'{ePsf] lyof] eg] ljifoj:t'dfly s]Gb|Lo ;b:o efg'eQm 9sfnn] k|sfz kfg'{ePsf] lyof] . &) hgf dlxnfsf] ;xeflutf /x]sf] sfo{qmddf tLg nfv vr{ ePsf] lyof] . c~rn sld6LnfO{ b'O{ xhf/ / k|To]s sld6LnfO{ kf“r ;o ?lkof“ Jooef/ nufOPsf] lyof] eg] ck'u /sd ;DalGwt sld6Ln] Joxf]/]sf] lyof] . sfo{qmdsf] ;dfkg ;df/f]xdf dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .
ah|af/fxL dxf]T;j x'g]
sf7df8f}“ . dsjfgk'/sf] pQ/L If]ql:yt ah|af/fxL uflj;df x/]s tLGf jif{df tLg lbg x'g] ah|af/fxL dfO{sf] d]nfnfO{ dxf]T;jsf ¿kdf dgfpg] tof/L ePsf] 5 . g]kfn ko{6g af]8{df ;DkGg e]nfn] ;f] d]nf ;~rfng / ljleGg sfo{qmd cfof]hgf ug{sf nflu ;ldltx¿ u7g u/]sf] 5 .
dx]Zj/ dxh{gsf] ;+of]hsTjdf !) ;b:oLo cfly{s ;ldlt, s]z/dfg anfdLsf] ;+of]hsTjdf rf/ ;b:oLo oftfoft ;ldlt / lbg]z atf{}nfsf] ;+of]hsTjdf kf“r ;b:oLo ;f+:s[lts ;ldlt u7g u/]sf] 5 . To:t}, k|rf/–k|;f/ ;ldlt cGtu{t rGb|axfb'/ uf]kfnL, /fdhL anfdL, b]j]Gb| g]kfn, /fdgf/fo0f lj8f/L / 8f= r'Gbf ah|frfo{ x'g'x'G5 . ;f]xL cj;/df :yfgLo snf–;+:s[ltsf] k|rf/–k|;f/ tyf g]jf/ hfltsf] e]ife"iff / :yfgLo pTkfbgsf] ;d]t k|bz{g ug{sf nflu d]nfsf] cfof]hgf ug{ nfluPsf] g]jfk'rM sf cWoIf ljgf]b dxh{gn] atfpg'eof] . d]nf cfufdL h]7 &, * / ( ut] ;~rfng x'g]5 .
– /fdhL anfdL
|