hDaf] dlGqkl/ifb\sf] dfl;s vr{ Ps s/f]8
pHhn kxf8L
sf7df8f}“ . Oltxf;d} ;a}eGbf 7"nf] $( ;b:oLo dlGqd08n agfP/ sLlt{dfg sfod u/]sf ‘ldtJooL ’ k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{ g]t[Tjsf] ;/sf/df dGqLsf nflu dfq /fHosf] dfl;s (& nfv (( xhf/ %) ?lkof“ vr{ x'g] u/]sf] 5 . k|wfgdGqL;lxt $( hgf dGqLsf] tna eQf, 3/ ef8f / ltgsf] hDaf] :jsLo ;lrjfnosf sd{rf/Lsf] tnasf nflu dfq Tof] /sd vr{ x'g] u/]sf] 5 . To;df dGqLsf] b}lgs e|d0f eQf, xf]6n af; vr{, :jsLo ;lrjfnosf] b}lgs e|d0f eQf / af; vr{ klg hf]8\bf hgtfn] lt/]sf] s/af6 hDdf ePsf] /fh:jaf6 /fHon] dlxgfsf] ! s/f]8eGbf a9L ?lkof“ jt{dfg dlGqkl/ifb\sf nflu vr{ ul//x]sf] 5 .
e§/fO{ k|wfgdGqL ePsf] !* lbgkl5 ut ebf} @( ut] a;]sf] dlGqkl/ifb\sf] a}7sn] dGqLx¿n] kfpg] tna–;'ljwf j[l4 u/]sf] lyof], h; cg';f/ clxn] k|wfgdGqL e§/fO{n] k|ltdlxgf tna $& xhf/ ^ ;o @) ?lkof“ a'em\g] u5{g\ . k|wfgdGqLsf nflu dlxgfsf] # ;o ^ ln6/ k]6«f]n lbOG5 . clxn] k]6«f]nsf] d"No k|ltln6/ ! ;o % ?lkof“ 5, h;cg';f/ k|wfgdGqLn] k]6«f]nafkt dfl;s #@ xhf/ ! ;o #) ?lkof“ kfp“5g\ . To:t} pgn] jflif{s $) ln6/ df]lan kfp“5g\ . clxn] df]lansf] ahf/ d"No k|ltln6/ % ;o ?lkof“ k5{ . h'g jif{sf] @) xhf/ x'G5 . o;nfO{ dfl;s vr{df Nofp“bf k|wfgdGqLn] df]lan vr{afkt ! xhf/ ^ ;o ?lkof“ kfp“5g\ . To:t}, cltly ;Tsf/ tyf d;nGb vr{ dfl;s !) xhf/ / ;~rf/ tyf df]afOn ;'ljwfsf gfddf % xhf/ ?lkof“ /fHon] k|wfgdGqLnfO{ pknAw u/fPsf] 5 .
cfkm\gf] lghL ;lrjfnodf $% hgf sfo{stf{ etL{ u/]/ /]s8{ /fv]sf k|wfgdGqLsf] ;lrjfno vr{ emg} 7"nf] 5 . k|wfgdGqLsf Pshgf k|d'v :jsLo ;lrjn] tna ## xhf/ % ;o $) ?lkof“ / b'O{ hgf :jsLo ;lrjn] #! xhf/ ^ ;o *) sf b/n] ^# xhf/ # ;o ^) ?lkof“ tna kfp“5g\ . k|wfgdGqLsf] ;lrjfnodf & hgf ;x–:jsLo ;lrj 5g\ . Ps hgfsf] @$ xhf/ & ;o $) ?lkof“sf b/n] pgLx¿n] dfl;s ! nfv &# xhf/ ! ;o *) sf b/n] &# xhf/ @ ;o $) ?lkof“, ( hgf :jsLo clws[tnfO{ !* xhf/ & ;o () sf b/n] ! nfv ^( xhf/ ! ;o !) ?lkof“, Pshgf kmf]6f]u|fkm/nfO{ !* xhf/ & ;o () ?lkof“, Pshgf sDKo'6/ clws[tnfO{ !* xhf/ & ;o () ?lkof“, @ hgf sDKo'6/ ;xfosnfO{ k|ltJolQm !$ xhf/ $ ;o *) sf b/n] @* xhf/ ( ;o ^) ?lkof“, ( hgf k|zf;g ;xfosnfO{ k|ltJolQm !$ xhf/ $ ;o *) sf b/n] ! nfv #) xhf/ # ;o @) ?lkof“, Pshgf n]vf ;xfosnfO{ !$ xhf/ $ ;o *) ?lkof“, kf“rhgf ;jf/L rfnsnfO{ k|ltJolQm !! xhf/ @ ;o () sf b/n] %^ xhf/ $ ;o %) ?lkof“ / rf/hgf sfof{no ;xof]uLnfO{ !) xhf/sf b/n] $) xhf/ ?lkof“ dfl;s tnaafkt /fHon] pknAw u/fPsf] 5 . of] ljj/0fcg';f/ k|wfgdGqL / pgsf] ;lrjfnonfO{ dfq tnaafkt /fHon] hDdf ( nfv !^ xhf/ % ;o &) ?lkof“ vr{ u/]sf] 5 .
o;df k|wfgdGqL / pgsf] :jsLo ;lrjfnosf sd{rf/Lsf] b}lgs e|d0feQf / xf]6n af; vr{ hf]l8Psf] 5}g . k|wfgdGqLn] b}lgs e|d0feQf & ;o %) ?lkof“ kfp“5g\ eg] lan cg';f/ xf]6n af; vr{ /fHon] a]xf]5{ . To:t}, k|wfgdGqLsf] :jsLo ;lrjfnosf k|d'v :jsLo ;lrjnfO{ b}lgs e|d0feQf & ;o %) ?lkof“ / xf]6n af; vr{ ! xhf/ @ ;o, :jsLo ;lrjnfO{ b}lgs e|d0feQf % ;o / xf]6n af; vr{ ! xhf/ @ ;o, ;x–:jsLo ;lrj / clws[tnfO{ b}lgs e|d0feQf / xf]6n af; vr{ qmdzM $ ;o %) / * ;o, pk–:jsLo ;lrjnfO{ $ ;o / % ;o pknAw u/fp“5 . To;}u/L, oL b'O{ zLif{sdf sDKo'6/ ;xfos / k|zf;s ;xfos / n]vf ;xfosn] ;ft ;o tyf ;jf/L rfns / sfof{no ;xof]uLn] ^ ;o ?lkof“ kfp“5g\ .
To;}u/L, e§/fO{ ;/sf/sf b'O{hgf pkk|wfgdGqL / pgLx¿sf] :jsLo ;lrjfnosf] sd{rf/Lsf] tnadf dfq dfl;s $ nfv !* xhf/ ^ ;o @) ?lkof“ /fHosf]ifsf] /sd vr{ eO/x]sf] 5 . b'O{hgf pkk|wfgdGqLsf nflu dfl;s $) xhf/ ! ;o &) sf b/n] tnaafkt *) xhf/ # ;o $) ?lkof“ vr{ x'g] u/]sf] 5 . pkk|wfgdGqLn] dfl;s @ ;o #* ln6/ k]6«f]n kfp“5g\ . b'O{hgfsf nflu $ ;o &^ ln6/ k]6«f]n /fHon] lbG5, h;sf] d"No $( xhf/ *) ?lkof“ k5{ . b'j}hgfnfO{ u/L dfl;s @ xhf/ df]lan vr{ lbg] u5{ . ;~rf/, df]afOnafkt # xhf/sf b/n] ^ xhf/ ?lkof“ vr{ x'G5 eg] d;nGb tyf cltly ;Tsf/df dfl;s rf/ xhf/sf b/n] * xhf/ ?lkof“
kfp“5g\ . dfl;s tna zLif{sd} b'O{hgf pkk|wfgdGqLsf Ps–Pshgf ;x–:jsLo ;lrjsf nflu @$ xhf/ & ;o $) sf b/n] $( xhf/ $ ;o *) ?lkof“, Ps–Pshgf pk–:jsLo ;lrjnfO{ @! xhf/ *) sf b/n] $@ xhf/ ! ;o ^) ?lkof“ / Ps–Pshgf :jsLo clws[tnfO{ !* xhf/ & ;o () sf b/n] #& xhf/ % ;o *) ?lkof“ /fHon] vr{ u/]sf] 5 . Pshgf pkk|wfgdGqLn] @ hgf k|zf;g ;xfos, @ hgf ;jf/L rfns / @ hgf sfof{no ;xof]uL kfp“5g\ . b'O{hgf pkk|wfgdGqLsf k|zf;g ;xfossf nflu dfl;s !$ xhf/ $ ;o *) sf b/n] %& xhf/ ( ;o %) ?lkof“, ;jf/L rfnsnfO{ !! xhf/ @ ;o () sf b/n] $% xhf/ ! ;o ^) ?lkof“ / sfof{no ;xof]uLnfO{ !) xhf/sf b/n] $) xhf/ ?lkof“ dfl;s tnaafkt /fHon] vr{ ug]{ u/]sf] 5 .
o;df klg b}lgs e|d0feQf / xf]6n af; vr{ hf]l8Psf] 5}g . pkk|wfgdGqLn] klg k|wfgdGqL;/x e|d0feQf kfp“5g\ . pkk|wfgdGqLsf :jsLo ;lrjnfO{ klg k|wfgdGqLsf :jsLo ;lrjs} txcg';f/sf] b}lgs e|d0feQf / xf]6n af; vr{ pknAw u/fOG5 . @$ hgf dGqL / pgLx¿sf] :jsLo ;lrjfnosf] tnadf dfl;s #( nfv @* xhf/ $ ;o ?lkof“ vr{ x'g] u/]sf] 5 .
dGqLx¿n] dfl;s #& xhf/ % ;o ^) ?lkof“ tna kfp“5g\ . @$ hgf dGqLsf nflu dfl;s tna zLif{sdf dfq ( nfv ! xhf/ $ ;o $) ?lkof“ vr{ x'G5 . Pshgf dGqLn] dfl;s @)& ln6/ k]6«f]n kfp“5g\ . @$ hgf dGqLn] lng] $ xhf/ ( ;o ^* ln6/ k]6«f]nsf nflu % nfv @! xhf/ ^ ;o $) ?lkof“ k5{ . To:t}, @$ hgf dGqLnfO{ df]lanafkt dfl;s @$ xhf/ vr{ x'g] u/]sf] 5 . Pshgf dGqLn] ;~rf/–df]afOn ;'ljwf zLif{sdf # xhf/sf b/n] kfpg] /sd dfq @$ hgfsf nflu &@ xhf/ ?lkof“ x'g] u5{ .
To:t}, Pshgf dGqLn] dfl;s # xhf/ % ;osf b/n] kfpg] d;nGb tyf cltly ;Tsf/df /fHosf] hDdf *$ xhf/ vr{ x'G5 . k|To]s dGqLn] pk–:jsLo ;lrj, :jsLo clws[t / k|zf;g ;xfos Ps–Ps hgf kfp“5g\ . @$ hgf dGqLn] lng] pk–:jsLo ;lrjsf nflu dfl;s tnaafkt @! xhf/ *) sf b/n] % nfv % xhf/ ( ;o @) ?lkof“, :jsLo clws[tnfO{ !* xhf/ & ;o () sf b/n] $ nfv %) xhf/ ( ;o ^) ?lkof“ / k|zf;g ;xfosnfO{ !$ xhf/ $ ;o *) sf b/n] dfl;s tna zLif{sdf # nfv $& xhf/ % ;o @) ?lkof“ vr{{ x'g] u/]sf] 5 . Tolt dfq xf]Og, k|To]s dGqLn] b'O{–b'O{hgf ;jf/L rfns / sfof{no ;xof]uL kfp“5g\ . ;/sf/n] @$ dGqLsf sfof{no ;xof]uLsf] tnadf k|ltJolQm !! xhf/ @ ;o () sf b/n] % nfv $! xhf/ ( ;o @) / sfof{no ;xof]uLnfO{ k|ltJolQm dfl;s !) xhf/sf b/n] $ nfv *) xhf/ vr{ u/]sf] 5 . @$ hgf dGqLx¿sf] of] vr{df klg b}lgs e|d0feQf / xf]6n af; vr{ hf]l8Psf] 5}g .
k|wfgdGqL e§/fO{sf @@ hgf /fHodGqL / pgLx¿sf] :jsLo ;lrjfnosf] tnadf dfl;s #$ nfv *% xhf/ $ ;o ^) vr{ x'G5 . Pshgf /fHodGqLn] dfl;s ! ;o *) ln6/ k]6«f]n kfp“5g\ . ;a} /fHodGqLsf nflu lbOg] # xhf/ ( ;o ^) ln6/ k]6«f]n zLif{sdf ;/sf/n] $ nfv !% xhf/ * ;o vr{ u5{ . /fHodGqLsf nflu df]landf @@ xhf/, ;~rf/df Pshgf /fHodGqLsf] # xhf/sf b/n] ^^ xhf/ / d;nGb tyf cltly ;Tsf/df klg # xhf/sf b/n] ^^ xhf/ ?lkof“ vr{ x'g]u5{ . k|To]s /fHodGqLn] Ps–Ps hgf pk–:jsLo ;lrj, :jsLo ;lrj / k|zf;g ;xfos kfp“5g\ . @@ /fHodGqLsf @@ hgf pk–:jsLo ;lrjnfO{ tna zLif{sdf dfl;s $ nfv ^# xhf/ & ;o ^) ?lkof“, @@ :jsLo clws[tnfO{ !* xhf/ & ;o () sf b/n] $ nfv !# xhf/ # ;o *) ?lkof“ / @@ k|zf;g ;xfosnfO{ !$ xhf/ $ ;o *) sf b/n] dfl;s # nfv !* xhf/ % ;o ^) ?lkof“ /fHosf]ifsf] /sd vr{ x'G5 . To:t}, k|To]s /fHodGqLn] b'O{–b'O{hgf ;jf/L rfns / sfof{no ;xof]uL kfp“5g\ . @@ /fHodGqLsf $* hgf ;jf/L rfnsnfO{ dfl;s ntaafkt !! xhf/ @ ;o () sf b/n] $ nfv (^ xhf/ & ;o ^) / $* sfof{no ;xof]uLnfO{ !) xhf/sf b/n] $ nfv $) xhf/ tnadf vr{ x'g] u/]sf] 5 .
;/sf/n] k|To]s dGqLnfO{ 3/ef8fafkt dfl;s #% xhf/ ?lkof“ lbg] u5{ . xfn ;/sf/;“u k'Nrf]sdf hDdf !( j6f ;/sf/L dGqL lgjf; 5g\, h;dWo] Pp6fdf pk;efd'v k"0f{s'df/L ;'j]bL al:5g\ . af“sL !* j6f lgjf;df @ hgf pkk|wfgdGqL / !^ hgf dGqL a:g] u/]sf 5g\ . * hgf dGqL / @@ hgf /fHodGqLn] ;/sf/L lgjf; kfPsf 5}gg\ . #) hgf dGqLnfO{ dfl;s #% xhf/n] lbg] 3/ef8fafkt dfq !) nfv %) xhf/ vr{ x'G5 . To;afx]s ;a} dGqLnfO{ ;'?d} lgjf; dd{t ;Def/sf nflu Psd'i6 @ nfv ?lkof“ lbg] ul/Psf] 5 . ;/sf/L lgjf; gkfpg]n] ;'/Iff kf]:6 lgdf{0fdf ToxL /sd vr{ ug]{ u5{g\ . of] zLif{sdf klg ;/sf/n] $( dGqLnfO{ zky lngf;fy @ nfvsf b/n] (* nfv ?lkof“ lbO;s]sf] 5 . cl3Nnf] ;/sf/sf kfnf;Dd dGqLx¿nfO{ 3/ef8f zLif{sdf dfl;s @^ xhf/ lbg] ul/Psf] lyof] .
j}wflgs ?kn] kfpg] uf8Lnufotsf ;'ljwfafx]s klg dGqL–/fHodGqLx?n] cf–cfkm\gf] dGqfnoaf6 yk uf8L, t]n h:tf ;'ljwf lng] ub{5g\ . kLPnfO{ uf8L lbg] s'/f st} pNn]v geP klg k|To]s dGqL–/fHodGqLsf kLPn] uf8L r9\g] ub{5g\ . cem sltko dGqLn] cfkm\gf] 3/kl/jf/sf nflu klg cnUu} uf8Lsf] Joj:yf u/]sf x'G5g\ . hlt w]/} dGqL–/fHodGqL eP, Tolt w]/} o:tf] b'?kof]u a9\g] lglZrt x'G5 . o;af6 klg k|wfgdGqL 8f= e§/fO{ d'n'snfO{ cltl/Qm Jooef/ kfg]{ g]kfnsf] gDa/ Ps k|wfgdGqL g} ag]sf 5g\ .
Pdfn]nfO{ kG5fpg ;xdlt †
sf7df8f}“ . ;fta'“b] ;xdlt lgdf{0f ug{ ;lqmo tLg bnaLr ;xdlt x'g'k"j{ g} dfcf]jfbL / sfª\u|];aLr ;Qf ;fem]bf/Lsf ljifodf ;xdlt eO;s]sf] k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . pgn] zflGt / ;+ljwfg lgdf{0f ubf{;Dd cfkm\gf] g]t[Tjdf / To;kl5 lgjf{rgsf a]nf sfª\u|];sf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg ;xdlt ePsf] v'nf;f u/]kl5 t];|f] 7"nf] bn Pdfn] eml:sPsf] 5 .
…clxn] d]/} g]t[Tjdf /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ aG5 . To;kl5 lgjf{rgsf a]nf sfª\u|];sf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg'kb{5 eg]/ d}n] g} k|:tfj u/]sf] 5'Ú– k|wfgdGqL e§/fO{sf] syg 5 . sfª\u|]; / dfcf]jfbL ldNg'kb{5 eGb} klxnb]lv g} Pdfn]nfO{ kfvf nufpg'kb{5 eGg] dfGotf /fVg] e§/fO{sf] o; wf/0ffdf sfª\u|];sf g]tfx¿ klg ;xdt ePsf] yfxf ePsf] 5 . jftf{df ;xefuL Pdfn]sf Ps g]tfn] kl5Nnf lbgdf ;xdlt aGg'df klg oxL sf/s /x]sf] x'g ;Sg] cf}“NofP . pgn] eg]– …klxnf dfcf]jfbLn] h] eGof], To;sf ljkIfdf pleg] sfª\u|]; / sfª\u|];n] h] eGof], To;sf lj?4 pleg] dfcf]jfbLaLr kl5Nnf lbgdf PsfPs s'/f ldNg'df s]xL /x:o 5 ls eGg] xfdLnfO{ nflu/x]sf] lyof]Ú– pgn] eg]– …clxn] kbf{ v'Nb} uPsf 5g\ .Ú
p;f] t hlxn] klg ;/sf/df hfg nfnflot x'g] Pdfn]sf] afgLsf sf/0f klg k|lt:kwL{ bnx¿n] x]k]sf] x'g ;Sg] b]lvPsf] 5 . sfª\u|];;“u ;xsfo{ ul//x]sf] a]nf dfcf]jfbLsf] ;dy{g lnP/ ;/sf/ agfpg] / clg dfcf]jfbL;“u ;xsfo{ u/]/ p;s} dtsf cfwf/df ;/sf/sf] g]t[Tj ul//x]sf] a]nf sfª\u|];sf] pDd]bjf/nfO{ dt xfNg] Pdfn]sf] /a}ofn] klg b'j} kIf Pdfn];“u lrl9Psf] b]lvPsf] 5 . ToxL sf/0fn] Pdfn]nfO{ kfvf nufpg] leqL ¿kdf b'O{ kIfaLr ;xdlt ePsf] x'g ;Sg] cg'dfg ul/Psf] 5 .
g]kfnsf] /fhgLltdf ;a}eGbf ;Gt'lnt dfGotf /fVg] Pdfn]nfO{ kG5fpgsf nflu ljb]zL zlQm s]Gb|n] klg k|of; ul//x]sf] ljZn]if0f x'g yfn]sf] 5 . Pdfn]n] ;w}“ /fli6«o lxtsf kIfdf c8fg lng] / d'2fsf cfwf/df cfkm\gf] wf/0ff agfpg] u/]sfn] klg pgLx¿ c¿ kf6L{em}“ Pdfn] cfkm\gf] OR5fcg's"n glx“8]]sf]df ;Gt'i6 g/x]sf] atfOG5 . Pdfn]sf tkm{af6 b'O{–b'O{ hgf k|wfgdGqL x'“bf klg g]kfnsf] lxteGbf k/ uP/ s'g} klg d'n'ssf] lxtdf ;lGw–;Demf}tf gul/Psf] emf]sdf klg pgLx¿n] Pdfn]nfO{ kG5fpgsf nflu sfª\u|]; / dfcf]jfbLnfO{ psfl;/x]sf] atfOG5 . ;|f]tsf] egfO 5– …ljutdf ljk/Lt w|'jdf kmls{Psf dfcf]jfbL / sfª\u|];nfO{ ldnfpg h'g zlQmn] e"ldsf v]Nof], ToxL zlQmn] hfgLa'emL Pdfn]nfO{ kfvf nufpgsf nflu of]hgf agfPsf] xf] .Ú
dfcf]jfbLleq}af6 ef/tk/:t eg]/ cfnf]lrt eO/x]sf afa'/fd e§/fO{ k|wfgdGqL eO;s]kl5 pgn] ljutb]lv p7fp“b} cfPsf] Pdfn]nfO{ PSNofpg] dfGotfn] d"t{¿k lng nfu]sf] b]lvPsf] 5 . Pdfn]nfO{ …t];|f] lnª\uLÚ sf] pkdf lbg] e§/fO{ / ef/tLo ;+:yfkglgs6 s]xL n]vs tyf a'l4hLjLx¿n] klg v'nf ¿kd} dfcf]jfbL / sfª\u|]; ldNg'kg]{ / Pdfn]nfO{ PSNofpg'kg]{ wf/0ff JoQm ug{ yfn]sf 5g\ . ef/tLo ljleGg Ph]G;Lsf nflu sfd ug]{ k|zfGt emf k|j[lQsf s]xL JolQmx¿af6 ;fj{hlgs ¿kd} o:tf] of]hgfsf] v'nf;f eO;s]sf] 5 .
g]kfndf pu|jfkGyL ljrf/sf] g]t[Tj ug]{ dfcf]jfbL / blIf0fkGyL ljrf/sf] k|ltlglwTj ug]{ sfª\u|];aLr o;cl3 klg Pdfn]nfO{ …;fOhdf NofpgÚ o:tf cg]s 3f]lift–c3f]lift ;dembf/Lx¿ x'g] u/]sf lyP . dfcf]jfbLnfO{ clgjf{lrt ¿kdf PsfPs cGtl/d ;+;b\df Nofp“bf tTsfnLg k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] Pdfn]s} xf/fxf/Ldf *# l;6 lbPsf lyP eg] lgjf{rgsf qmddf klg Pdfn]nfO{ v'ONofpgsf nflu oL b'O{ kf6L{aLr ljleGg vfnsf ;f“7uf“7x¿ ePsf lyP . To;}sf] lg/Gt/tf:j¿k clxn] Pdfn]nfO{ e"ldsfljxLg agfpgsf nflu of]hgf ag]sf] yfxf ePsf] 5 .
p;f] t sfª\u|];sf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg'kb{5 eGg] s'/fsf] Pdfn]sf s'g} klg g]tfn] sxL“ st} lj/f]w u/]sf 5}gg\ . ;xdltsf cfwf/df ;/sf/ aGbf sfª\u|];n] g]t[Tj ug'{kb{5 eGg]df klg ljjfb 5}g . t/, ;Qf ;fem]bf/Lsf] s'/f x'“bf b'O{ kf6L{aLr dfq efuaG8f x'g] / c¿nfO{ km8\s] lsgf/fsf ;fIfL agfpg] s'/fnfO{ klg s'g} xfntdf :jLsf/ ug{ ;lsGg . xf], Pdfn]n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgkl5 b'O{ k6s ;/sf/sf] g]t[Tj u/]sf] 5 . t/, :d/0f /xf];\, tL b'j} ;/sf/ ;xdltsf cfwf/df geO{ ax'dtLo cfwf/df ag] / tTsfnLg ljkIfLx¿sf sf/0f s'g} sfd ug{ g;Sg] cj:yfdf k'¥ofOP . t/, clxn] ;xdltsf cfwf/df ;/sf/ u7g x'g] s'/f eO/x“bf Pdfn]n] To;df lsg e"ldsf gkfpg] < k|Zg :jfefljs ¿kdf p7\5 . ;xdltsf cfwf/df ;/sf/ agfp“bf dfcf]jfbL, sfª\u|]; / Pdfn]n] a/fa/L e"ldsf kfpg'kb{5 eGg] s'/fnfO{ cGoyf dfGg ;ls“b}g . t/, s'g} b'O{ bnaLr uf]Ko ;xdlt x'g] clg t];|f] bn d"sbz{s eP/ ;dy{gdf /xg] s'/f x'g ;Sb}g .
6f]k / k|e'sf] cf8df pkef]Qmf 7luP
/fds'df/ Png
x]6f}“8f . dsjfgk'/df /x]sf qm;/ pBf]ux¿n] k;f{ jGohGt' cf/If / dWojtL{ pkef]Qmf ;d"xnfO{ s/ glt/L s/f]8f}“ ?lkof“ /fh:j 5n]sf 5g\ . k;f{ jGohGt' cf/IfcGtu{t dWojtL{ pkef]Qmf ;d"xsf] If]qaf6 qm;/ pBf]ux¿n] 9'ª\uf, lu6L / afn'jf pTvgg\ u/]/ ef/t lgsf;L u/] klg zlQm k|bz{g ub{} :yfgLo pkef]Qmfx¿nfO{ g6]/]sf] pgLx¿n] atfPsf 5g\ .
pgLx¿n] :yfgLo ljsf;dGqL 6f]kaxfb'/ /fodfemL / lgjt{dfg dGqL k|e' ;fxsf] cf8df o:tf] sfo{ ul//x]sf 5g\ . k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{lgs6 oL b'O{sf] ldn]dtf]df :yfgLo afl;GbfnfO{ 3f6f x'g] u/L sd eO/x]sf] pgLx¿n] atfPsf 5g\ . klZrd dsjfgk'/sf] dgx/Ldf /x]sf qm;/ pBf]ux? lqd'lt{ Plu|u]6, dgsfdgf qm;/ pBf]u / sfdgf qm;/ tyf /f]8f pBf]u dgx/Laf6 x6fpg k;f{ jGohGt' cf/Ifn] @)^* ebf} !! ut] g} kqfrf/ ul/;s]sf] 5 . t/, /fhgLlts zlQmsf cf8df dsjfgk'/ k|zf;gsf] pQm kqnfO{ c6]/ u/L dgx/L / dWojtL{ If]qdf eO/x]sf] k|fs[lts ;|f]tdfly n'6 dRrfpg 5'6 lbO/x]sf] 5 .
o:t}, cf/Ifn] r'l/ofdfO{ uflj;df /x]sf] dsjfgk'/ Plu|u]6 / ho u0f]z qm;/ pBf]unfO{ klg Toxf“af6 x6\gsf nflu kqfrf/ ul/;s]sf] 5 . t/, qm;/ Joj;foLn] eg] pQm lgb]{zg kfngf ug'{sf] ;f6f] /fhgLlts zlQm s]Gb| wfpg] / df]6f] /sd rGbf lbg] u/]/ sfg'gL zf;gsf] lvNnL p8fO/x]sf] kfOPsf] 5 .
dsjfgk'/sf] /fktL / dgx/L vf]nf If]q dWojtL{ pkef]Qmf ;ldltsf] If]q kb{5g\ . To; If]qdf ePsf pTvggfafkt k;f{ jGohGt' cf/IfnfO{ /fh:j ltg'{kg]{ / Tof] /fh:jsf] %) k|ltzt dWojtL{ pkef]Qmf ;ldltdf hfg] lgod 5 . t/, clxn];Dd qm;/ pBf]ux¿n] lhNnf ljsf; ;ldlt dsjfgk'/nfO{ lgsf;L s/ a'emfPsf] e/df caf}{+ ?lkof“sf] qm;/hGo pTkfbg ef/t lgsf;L ul//x]sf 5g\ . dWojtL{ pkef]Qmf ;d"xsf cWoIf /fhf/fd :ofª\tfgn] emG8} kf}g] tLg s/f]8 ?lkof“ a/fa/sf] /fh:j qm;/ pBf]ux¿n] cf/IfnfO{ ga'emfp“bf k;f{ jGohGt' cf/IfcGtu{t af/f, k;f{ / dsjfgk'/sf !! ufp“ ljsf; ;ldltsf !# pkef]Qmf ;ldltx¿ cfGbf]lnt x'g] tof/Ldf /x]sf] atfpg'eof] . t/, zlQms]Gb| wfP/ /fHosf] ;|f]tdfly n'6 dRrfO/x]sf qm;/ Joj;foLx¿ eg] cf/IfnfO{ s/ ltg'{sf] ;f6f] ;jf]{Rr cbfntdf d'2f bfo/ u/]/ Ps 7fp“df s/ lt/]kl5 cGt lsg ltg]{ eGb} h'g If]qaf6 sdfO ul//x]sf 5g, ToxL If]qsf xhf/f}“ pkef]Qmfsf] k|fs[lts ;|f]t gfz u/]/ tTsfnsf] /fh:j / kl5Nnf] k':tfsf] eljio aaf{b kfl//x]sf 5g\ .
qm;/ pBf]ux¿n] ltg'{kg]{ /fh:j gltbf{ dWojtL{ pkef]Qmf ;d"xsf pkef]Qmx¿sf] vftfdf cfpg] s/f]8f}“ ?lkof“ hDdf ePsf] 5}g eg] ljsf; lgdf{0f k|efljt x'g'sf ;fy} r'/] If]qsf dWojtL{ pkef]Qmf j:tL g} ;ª\s6df k/]sf 5g\ . qm;/ pBf]usf ljifonfO{ lnP/ k;f{ jGohGt' cf/If, lhNnf jg sfof{no dsjfgk'/, lhNnf ljsf; ;ldlt dsjfgk'/ / lhNnf k|zf;g sfof{no dsjfgk'/df k6sk6s a}7s x'g] u/]sf 5g\ . t/, /fhdfu{ If]pd} cj}w 9ª\un] rn]sf qm;/ pBf]u x6fpg dsjfgk'/ k|zf;g klg ;lqmo ePsf] 5}g, a? cf}krfl/s sfo{qmdx¿df dsjfgk'/sf k|d'v lhNnf clwsf/L lbg]z e§/fO{ gLltlgodsf kf7 k9fO/xG5g\ .
bafakl5 bLk]Gb| labf
sf7df8f}“ . z[ª\v+nfa4 ¿kdf abgfd x'“b} cfPsf] 8f= afa'/fd e§/fO{ g]t[Tjsf] ;/sf/n] km]l/ csf]{ abgfdL sdfPsf] 5 . klxnf]k6s v'nf k|lt:kwf{dfkm{t g]kfn ljB't\ k|flws/0fsf] sfo{sf/L lgb]{zs lgo'Qm bLk]Gb|gfy zdf{nfO{ dfcf]jfbLsf dGqL / sfo{stf{n] bafa lbP/ /fhLgfdf ug{ afWo kf/]sf 5g\ .
aflx/ x]bf{ zflng nfUg] t/ k|r08sf] of]hgfcg'';f/ rNg] ePsfn] cg'lrt sfd ug{ kl5 gkg]{ pmhf{dGqL kf]i6axfb'/ af]u6Lsf] bafasf sf/0f pgn] sfo{sf/L lgb]{zs kb Tofu]sf] atfOPsf] 5 . uf]s0f{ lji6 pmhf{dGqL x'“bf pgn] ut ;fpg !# ut] k|flws/0fsf] g]t[Tj ;Dxfn]sf lyP .
/fhgLlts x:tIf]ksf sf/0f hL0f{ ePsf] k|flws/0fnfO{ x:tIf]kd'QM /fVg tTsfnLg ;/sf/n] cfj]bg dfu]/ sfo{sf/L lgo'Qm u/]sf] lyof] . t/, Oltxf;s} abgfdL sdfPsf] jt{dfg ;/sf/n] sd{rf/LnfO{ sfo{;Dkfbgdf g} x:tIf]k u/]kl5 zdf{n] …cg'lrt bafa / :jfledfg u'dfP/Ú ga:g] eGb} cl3Nnf] a'waf/ /fhLgfdf lbPsf lyP . cfkm\gf] cg's"nsf] sfd ug{nfO{ zdf{ cj/f]w ag]kl5 af]u6Ln] pQm sfd u/]sf] atfOPsf] 5 .
cflwsfl/s 6]«8 o'lgogsf] lgjf{rgsf] ljifonfO{ lnP/ bafa y]Ug g;sL /fhLgfdf lbPsf] atfOP klg sf/0f Tolt dfq} lyPg . kl5Nnf] ;do tfdfsf];Lsf nflu C0f k|jfx ug{ ;~rosf]if;“u ePsf] ;Demf}tfnfO{ cufl8 a9fpg af]u6L tof/ b]lvPsf lyPgg\ . af]8{sf] a}7sdf o;af/]df ;sf/fTds e"ldsf gv]n]kl5 zdf{n] ;xof]u gkfPsf] u'gf;f] ul//x]sf lyP . o;cl3 ;~rosf]if;“u tfdfsf];Ldf !) ca{ nufgL ug]{ ;xdlt ePsf] lyof] . cfof]hgfdf rfOgfsf] l;gf] xfO8«f]kfj/ sDkgLn] sfd ;'? ul/;s]sf] 5 . cfof]hgf sDkgLn] clu|d k};f dflu/x]sf] lyof] . …pxf“nfO{ sDkgLn] y|]6 lbO/x]sf] lyof], o'lgPgsf Ps g]tfn] eg]– …t/ k|lqmof cufl8 a9fpg af]8{n] cg'dlt lbO/x]sf] lyPg . o;n] klg pxf“ tgfjdf x'g'x'GYof] .Ú ;~rosf]ifaf6 C0f k|jfx ug{ af]8{n] k|lqmof cl3 ga9fPkl5 zdf{n] ;xof]u kfOg elg/x]sf lyP .
k|flws/0fsf x/]s sfdx¿df dGqLåf/f dfcf]jfbL o'lgogdfkm{t ug{ yfn]sf lyP . dGqL / sd{rf/Lsf] x]kfOaf6 lj/lQmP/ pgL pmhf{ ;lrj afnfgGb zdf{;“u u'gf;f] ug{ k'u]sf lyP . kl5Nnf] ;do sd{rf/L o'lgogsf] r'gfj gug]{ eGb} dGqL af]u6Ln] nuftf/ bafa lb“b} cfPsf lyP . sfª\u]|; / Pdfn]lgs6 sd{rf/L r'gfjsf] kIfdf lyP . dfcf]jfbL /f]Sg'kg]{ dfu ub}{ dGqLnfO{ bafa lbg nufPsf] lyof] . d+l;/ @^ ut] r'gfjsf] ldlt to eO;Sbf ;d]t dGqL af]u6Ln] sd{rf/L ;?jf ug]{ lgb]{zg lbPsf lyP . k|flws/0f ljlgodcg';f/ lgjf{rg ldlt 3f]if0ff ePkl5 s'g} klg k|sf/sf] ;?jf ug{ ldNb}g .
o;cl3 zflGt tyf k'gMlgdf{0f dGqfnodf k|fljlwstkm{ ;x;lrjsf] ¿kdf sfo{/t zdf{n] /fd|f];“u rf/ dlxgf klg sfd ug{ gkfpg'df s]xL pgsf sdhf]/L klg b]lvPsf 5g\ . k|flws/0fsf] g]t[Tjdf cfPkl5 ;a} s'/fsf] Joj:yfkg ug{ pgL c;kmn /x]sf] :jtMl;4 x'G5 . lsgeg], pgn] eg] h:tf] sd{rf/Lsf] r'gfjsf] h:tf] s'/fnfO{ ;xdlt gagfO{ ldlt 3f]if0ff ug{ x'“b}gYof] . ljifoj:t'df bIf eP klg ;du| Joj:yfkg ug]{ s'/fdf zdf{ r's]s} x'g\ eGg] olt 5f]6f] cjlwdf /fhLgfdf lbg'n] klg k|dfl0ft u5{ .
caf}{+ /sdsf] cfof]hgf ;~rfng ug]{ k|flws/0f cfly{s clgoldttf ug]{ klg lgs} ;lhnf] lgsfo xf] . To;n] klg sfo{sf/L lgb]{zs x6fpgnfO{ dfcf]jfbLn] rnv]n u/]sf lyP .
cfkm"nfO{ lgs} :jR5 / kf/bzL{ atfp“b} cfPsf] e§/fO{ ;/sf/n] k|lt:kwf{dfkm{t r'lgPsf] Pp6f sd{rf/Ln] lsg /fhLgfdf lbof] eg]/ ;f]wvf]h g} ug{ cfjZos 7fg]g . a? dGqLsf–sfnf st'{t n'sfp“b} /fhLgfdfnfO{ :jLs[t u/]sf] 5 . o;n] klg e§/fO{ ;/sf/ gfd'b e|i6x¿sf] h~hfndf 5 eGg ;lsG5 .
k|flws/0fsf km]l/ sfsL{ †
lj1fg tyf k|ljlw dGqfnoaf6 xfn} pmhf{ dGqfnosf] cfsif{s dflgg] gLlt tyf j}b]lzs dxfzfvfdf cfPsf ;x;lrj ch'{g sfsL{ g} km]l/ k|flws/0fdf cfpg] rrf{ rn]sf] 5 . o;cl3 k|flws/0fsf] sfo{sf/L cWoIf /lx;s]sf sfsL{nfO{ dflyNnf] tfdfsf];L cfof]hgfsf] k|d'v agfp“bf sfª\u]|;n] c;xof]u u/]sf sf/0f klg pgLk|lt dfcf]jfbLsf] ;xfg'e"lt a9]sf] ;|f]tn] atfof] . t'ngfTds ¿kdf ;Ifd / k|efjsf/L dflgg] sfsL{nfO{ k|d'v agfpg bf]nvf–l;Gw'kfNrf]slt/sf dfcf]jfbL g]tf–sfo{stf{ klg nflu/x]sf] atfOG5 .
bfxfnnfO{ Joª\Uo
sf7df8f}“ . Oltxf;s} ;aeGbf 7"nf] dlGqkl/ifb\ dfq xf]Og, Oltxf;s} 7"nf] :jsLo ;lrjfno agfPsf k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] cfkm\g} kf6L{sf cWoIf k'iksdn bfxfndfly Joª\Uo u/]sf 5g\ . 7"nf] ;lrjfno agfpg'sf] sf/0faf/] dª\unaf/ laxfg kqsf/x¿n] ;f]Wbf pgn] eg]– …d}n] gftfsf dflg; /fv]sf] 5}g, d]/L 5f]/LnfO{ ks]6 vr{sf] ;d:of 5 .Ú
:d/0f /xf];\, k|wfgdGqL ePsf a]nf bfxfnn] cfkm\gf 5f]/f k|sfz / elthf ;dL/nfO{ :jsLo ;x;lrj / 5f]/L uª\ufnfO{ :jsLo clws[tdf lgo'Qm u/L tna v'jfPsf lyP . g]kfnsf] Oltxf;df bfxfnafx]s c¿ s'g} klg k|wfgdGqLn] :jsLo ;lrjfnodf 5f]/f5f]/L lgo'Qm u/]/ tna v'jfPsf 5}gg\ .
otf, k|wfgdGqL x'gf;fy ;fj{hlgs u/]sf] ;DklQ ljj/0fdf 5f]/L dfg'ifLsf gfddf !) nfv ?lkof“ /x]sf] pNn]v u/]sf k|wfgdGqL e§/fO{n] clxn] cfkm\gL 5f]/L;“u ks]6 vr{ klg gePsf] atfpg'n] yk k|Zg hGdfPsf] 5 . o;af6 of k|wfgdGqL e§/fO{n] em"6f] af]n] of t tLg dlxgf gk'Ub} pgsL 5f]/Ln] !) nfv ?lkof“ s;/L vr{ ul/g\ eGg] k|Zg pAh]sf] 5 .
;dfof]hgdf ghfg j}Bsf] cfu|x
sf7df8f}“ . ax'dt ;b:o :jb]z kmls{gf;fy dfcf]jfbL n8fs'sf] /]vb]v, ;dfof]hg / k'gM:yfkgf;DaGwL ljz]if ;ldltn] ;dfof]hgsf] sfd cl3 a9fPsf] 5 . ;f]daf/ ;f“em tLg 3G6f;Dd rn]sf] ljz]if ;ldltsf] a}7sn] ;lrjfnoåf/f k|:t't sfo{of]hgf ;fdfGo kl/dfh{g;lxt kfl/t u/]kl5 ljlwjt\ ¿kdf ;dfof]hg k|lqmof cl3 a9]sf] xf] .
ljz]if ;ldltsf] lg0f{ocg';f/ n8fs' k'gMjuL{s/0fsf nflu cfh}af6 ;j]{If0f 6f]nL lzlj/tkm{ nfu]sf 5g\ . cfh lx“8]sf] 6f]nL d+l;/ ! ut] lzlj/tkm{ k'Ug], @ ut] cfjZos tof/L ug]{ / # ut]af6 k'gMjuL{s/0f ;'? x'g] atfOPsf] 5 . sflQs !% ut] k|d'v /fhgLlts bnx¿aLr ePsf] ;fta'“b] ;xdltn] n8fs' ;dfof]hgsf] ;ª\Vof, dfkb08, bhf{ lgwf{/0f, k'gM:yfkgf Kofs]hnufotsf ljifosf gLltut ;xdlt sfod u/]sf] 5 . ;fta'“b] ;xdltdf sflQs @^ ;Dddf k|fljlws 6f]nL lzlj/df k7fO;Sg] / d+l;/ & ut]leq juL{s/0f ul/;Sg] pNn]v ul/Psf] lyof] . t/, k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{ tyf ljz]if ;ldltsf ax'dt ;b:ox¿ b]zaflx/ /x]sfn] ;f] sfo{tflnsf k|efljt ePsf] lyof] . klxn] elgPsf] eGbf b'O{ lbg l9nf] u/L a;]sf] ;ldltsf] a}7sn] d+l;/ & elgPsfdf d+l;/ !@ leq k'gMjuL{s/0f ul/;Sg]u/L sfo{tflnsf cg'df]bg u/]sf] Pdfn]sf tkm{af6 ljz]if ;ldlt ;b:o eLd /fjnn] atfpg'eof] . dfcf]jfbLx¿n] ;lrjfnosf tkm{af6 k|:t't sfo{of]hgfsf s]xL a'“bfdf kl/dfh{gsf] k|:tfj /fv] klg Tof] k|:tfj k"j{;xdltljk/Lt eGb} ;ldltaf6 7f8} c:jLs[t ePsf] 5 . dfcf]jfbLn] kl5Nnf] z}lIfs of]Uotfcg';f/sf] bhf{ lgwf{/0f k|:tfj /fv]sf]df sfª\u]|; / Pdfn]n] c:jLsf/ u/]sf lyP .
;fta'“b] ;xdltdf n8fs'sf] egf{ x'“bfsf] z}lIfs of]Uotfdf Ps tx nlrnf] x'g] ;xdlt ul/;s]kl5 x]/km]/ ug{ gldNg]df hf]8 lbOPsf] lyof] . cgldgdf btf{ ubf{sf] ;dodf plNnlvt n8fs'sf] z}lIfs of]Uotf / bhf{ g} cfwf/ dfg]/ ;]gfsf] :yflkt dfkb08cg';f/ g} ;dfof]hg ug]{ t/ xfnsf] pgLx¿sf] of]Uotf / bhf{ eg] s}lkmotdf hgfOlbg] ;xdlt ePsf] 5 . t/, ;]gf uO;s]kl5 cfGtl/s k|lt:kwf{sf nflu of]Uotfsf] dxŒj x'g] eP klg s}lkmotdf n]Vb}df ;dfof]hgdf eg] s]xL cy{ g/fVg] Pdfn] g]tf /fjn atfp“5g\ . …;fta'“b]s} l:kl/6cg';f/ sfd ;'? eof], To;}n] ca ;dfof]hg cl3 a9\5Ú pgn] eg] .
;f]daf/sf] a}7sn] :j]lR5s cjsfzdf hfg]dWo] clwstd\ @# hgf n8fs'nfO{ * nfv, ! ;o %) hgfnfO{ & nfv, @ xhf/ hgfnfO{ ^ nfv / af“sLnfO{ kf“r nfv lbg] lg0f{o u/]sf] xf] . ;fta'“b] ;xdltdf n8fs'nfO{ rf/ txdf ljefhg u/L /sd lbOg] pNn]v 5 .
k|wfgdGqL;lxt ljz]if ;ldltsf ;b:ox¿ tTsfn ljleGg lzlj/df :ynut cWoogsf nflu hfg] klg ;xdlt ePsf] 5 . …o;n] a}7s ;f}xfb|k"0f{ 9ª\un] ;kmn ePsf] hgfp“5, ;fta'“b] l:kl/6cg';f/ sfo{of]hgf kfl/t ePsfn] ca km6fkm6 sfd cl3 a9\5Ú– csf{ ljz]if ;ldlt ;b:o lht]Gb| b]jn] eg] . zflGt k|lqmof cfzfnfUbf] r/0fdf uO/x]sf a]nf ldl8of klg ;sf/fTds eOlbg'kg]{ pgsf] cfu|x 5 .
;dfof]hgdf ghfg clkn
o;}aLr JolQmut ¿kdf 5ftL gfk]/ ;]gfdf hfg] s'/fn] …hgd'lQm ;]gfsf] ckdfg ePsf]Ú eGb} To;nfO{ cfTd;dk{0fsf] ;+1f lb“b} cfPsf] dfcf]jfbLsf] j}B kIfn] ;dfof]hgdf efu glng n8fs'nfO{ clkn u/]sf] 5 . pkfWoIf df]xg j}B / dxf;lrj /fdaxfb'/ yfkfn] dª\unaf/ lj1lKt k|sflzt ub}{ cf}krfl/s ¿kd} pQm cfu|x u/]sf 5g\ . pgLx¿n] /fxt Kofs]h lnP/ aflx/ lgl:sg cfkm"kIfLo n8fs'nfO{ o;cl3 g} ;s'{n/ ul/;s]sf 5g\ .
a'“bf yKbfyKb} j}B ylst
sf7df8f}“ . …dfG5] g} dg gk/]kl5 p;sf] ;f;Ú klg uGxfp“5 eg] pvfg PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_ leq c;Gt'i6 pkfWoIf df]xg j}B ;d"xsf] xsdf nfu" x'g yfn]sf] 5 . dGqLsf] …afu]{lgªÚaf6 ;+:yfkg kIf;“u lrl9“b} uPsf] j}B ;d"xn] clxn] cfkm\g} kf6L{sf pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{ g]t[Tjsf] ;/sf/sf ;a} ultljlw / lg0f{onfO{ …/fi6«3ftL / kf6L{ lxtljk/LtÚ dfq b]Vg yfn]sf] 5 .
dGqL x'g] n8fO“af6 ;'? ePsf] ljjfbn] *) lbg k"/f gub}{ j}B ;d"xn] ;+:yfkg kIflj?4 !# j6f c;xdltsf a'“bf s]Gb|Lo ;ldlt a}7sdf a'emfPsf] 5 . ;f]daf/af6 ;'? eO{ dª\unaf/ b'O{ lbgsf nflu :ylut ePsf] s]Gb|Lo ;ldlt a}7sdf j}B kIfn] sflQs !^ ut] kf6L{ sfof{nodf a'emfPsf] !) a'“bfdf c¿ # a'“bf yk]/ cfkm\gf] c;xdlt bh{ u/]sf] xf] . c;xdltsf] of] z[ª\vnfdf …lj/f]wsf nflu lj/f]wÚ dfq ;Ddsf a'“bf klg ;d]6\b} uPkl5 kf6L{leq j}B ;d"x lj:tf/}
ylst x'“b} uPsf] / lgx'“sf] vf]hLdf /x]sf] b]lvPsf] 5 . slt;Dd eg] cfkm\g} sfo{stf{nfO{ cfddfkmL lbg] lg0f{osf] ;d]t pQm ;d"xn] k|ltkIfLn] eGbf rsf]{ lj/f]w u/]sf] 5 . lj/f]wsf] of] z[ª\vnfn] j}B ;d"xnfO{ lj:tf/} zflGt / ;+ljwfglj/f]wL lsQflt/ ws]Nb} uPsf] 5, h;nfO{ dfcf]jfbLleq ToxL ;d"xsf sfo{stf{n] klg ?rfPsf 5}gg\ . h'g ljifoj:t'df d'Vo c;Gt'li6 xf], To;nfO{ n'sfP/ ;/sf/ kf6L{ cWoIf / k|wfgdGqLsf ;a} ultljlwk|lt cfqmf]z kf]Vg b]vfOPsf] ?lrn] klg j}B ;d"xnfo{ yk ;ª\s6df kf/]sf] xf] .
s] xf] d'Vo c;Gt'li6 <
j}B ;d"xsf] kf6L{ ;+:yfkg;“usf] d'Vo c;xdlt eg]sf] dGqL efuaG8fdf g} xf] . dw];L df]rf{;“u ePsf] rf/a'“b] ;xdltsf] ebf} !! ut] tfnL ahfP/ :jfut u/]sf j}B ;d"xsf g]tf To;sf] Ps xKtfkl5;Dd dGqL efuaG8fdf Jo:t lyP . of] ;d"xsf] dfu lyof]– ;LkL uh'/]nnfO{ pkk|wfgdGqL / k//fi6«dGqL tyf b]j u'?ªnfO{ cy{dGqL agfpg'kg]{ . of] dfunfO{ cWoIf k'iksdn bfxfnn] :jLsf/ u/]gg\ . Tolt dfq xf]Og, ljrf/sf dfldnfdf e§/fO{;“u} lgs6 /x]sf cWoIf bfxfnn] wf]aL3f6 u7aGwg 6'6fP/ cfkm"nfO{ alnof] kfg]{ / j}BnfO{ sdhf]/ agfpg] c:q k|of]usf] pko'Qm df}sf To;}nfO{ agfP . dfcf]jfbL ;|f]t eG5– …wf]aL3f6df j}B lsQfdf k'u]sf pkfWoIf gf/fo0fsfhL >]i7nfO{ cfkm\gf] lsQfdf kmsf{pgs} nflu pgn] pkk|wfgdGqLdf >]i7sf] ljsNk g:jLsf/]sf x'g\ .Ú
dfu]sf] dGqfno gkfPkl5 ;/sf/d} ;xefuL gx'g] lg0f{o lnPsf] j}B ;d"xn] To;nuQ} dw];L df]rf{;“usf] ;xdltnfO{ …/fi6«3ftLÚ eGb} ;8s h'n';;Dd k|bz{g u/]sf] lyof] . Tolt dfq xf]Og, cWoIf bfxfnsf] ef/t e|d0fnfO{ ef/tLo u'Ktr/ ;+:yf …/cÚ;“usf] ;DaGw;“u hf]8]/ klxnf]k6s cf7a'“b] c;xdltsf a'“bf kf6L{ sfof{nodf btf{ u/fPsf] lyof] . c;f]hsf] bf];|f] ;ftf p;n] s]Gb|Lo ;ldlt a}7ssf] dfu ub}{ a'emfPsf] cf7a'“b] c;xdltdf dw];L df]rf{sf] u7aGwgb]lv cWoIf bfxfnn] ef/t e|d0f;Ddsf ljifo pNn]v lyof] . To;kl5 sflQs !^ ut] tL cf7 a'“bfdf c¿ b'O{j6f a'“bf yk]/ kf6L{ sfof{nodf !) a'“b] c;xdltkq a'emfPsf] lyof] . sflQs !% ut] /fhgLlts bnx¿aLr ;fta'“b] ;xdltsf] lj/f]w ub}{ tL a'“bf ylkPsf lyP . Toxf“b]lv ;f]daf/;Dd cfOk'Ubf km]l/ tLg a'“bf yk]/ s]Gb|Lo sld6L a}7sdf c;xdltkq k|:t't ul/Psf] 5 . h;df hDaf] dlGqkl/ifb\ lj:tf/, k|wfgdGqLn] ef/t e|d0fdf u/]sf] laKkf ;Demf}tf / afns[i0f 9'ª\u]nnfO{ cfddfkmL lbg] ljifok|lt c;Gt'li6 hgfOPsf] 5 .
j}B ;d"x h]df klg lj/f]w b]Vg] lbzfdf k'u]sfn] ;+:yfkgn] p;sf] lj/f]wnfO{ klg w]/} dxTj glbPsf] dfcf]jfbL ;|f]tn] atfof] . t/, o;nfO{ :jLsfg{ j}B ;d"x tof/ 5}g . j}B lgs6 kf]ln6Ao'/f] ;b:o xl/eQm s“8]nn] a'waf/l;t eg]– …xfdLnfO{ zflGt / ;+ljwfglj/f]wL b]vfpg dfq ;+:yfkg kIfn] o:tf] xTs08f ckgfPsf] xf] .Ú ;f]daf/sf] a}7skl5 k|jQmf bLgfgfy zdf{n] ;~rf/sdL{;“u …j}Bn] ;+ljwfg;efsf] sfd 5}gÚ eGg'eof] eGb} lbPsf] hfgsf/Lk|lt klg s“8]nn] s6fIf u/] . pgn] eg]– …of] k|jQmfsf] sfd g} 5}g, pgL /fhgLlts s'/f g} a'em\b}gg\ .Ú afa'/fd cfkm\gf] ljrf/sf] nfOgdf k|:6 eP klg cWoIfn] cfkm"x¿nfO{ dGbljif v'jfPsf] eGb} s“8]nn] eg]– …e§/fO{nfO{ klg k|wfgdGqL ePkl5 kf6L{ rflxPsf] 5}g, pgLnfO{ xfdLn] lrg]sf 5f}“, kLPr8Lsf] laNnf le/]/ ljåfg xf]O“b}g, clxn] k|r08sf] el/of ag]sf 5g\ .Ú
j}B ;d"xd} lr/f
lj/f]wsf] z[ª\vnfn] kf6L{leq hf]l8g klg g;Sg] / 6'6\g] Nofst klg g/fVg] cj:yfdf k'u]sf] j}B ;d"xleq klg b/f/ b]lvg yfn]sf] atfOG5 . e§/fO{ k|wfgdGqL aGgf;fy bfxfn lgjf;df a;]sf] n8fs' sdfG8/sf] a}7sdf cfkm"nfO{ gaf]nfPsf] l/;df ;+:yfkg kIflj?4 cfqmfds 9ª\un] b]vfk/]sf dxf;lrj Pjd\ ;}Go OGrfh{ /fdaxfb'/ yfkf …afbnÚ / g]qljqmd rGb ljefhg ug'{kg]{ kIfdf pleP klg ;lrj ;LkL uh'/]n, b]j u'?ªnufotsf g]tf kf6L{ ljefhg ug'{ gx'g] kIfdf /x]sf] atfOG5 . ebf}sf] clGtd ;ftf gof“ afg]Zj/sf] Ps kf6L{ Kofn];df ePsf] j}B kIfLo e]nfdf dxf;lrj afbnsf] g]t[Tjdf gof“ kf6L{ lgdf{0f ug'{kg]{ s'/f p7]kl5 ;lrj uh'/]n lalRsPsf] atfOG5 . ;|f]tn] eGof]– …uh'/]n cfkm" cWoIf x'g] ;t{df dfq kf6L{ ljefhgsf] kIfdf pleG5g\, To;}n] clxn] pgL j}B;“U Tolt ;Gt'i6 5}gg\ .Ú
Pdfn]sf] a}7s g;g]{ †
sf7df8f}“ . cf7f}“ dxflwj]zgotf k|foM slxNo} klg lgwf{l/t ldltdf a}7s gx'g] Pdfn]df b'O{ kN6 ;/]/ d+l;/ & ut]sf nflu to ePsf] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s o;kN6 eg] g;g]{ atfOPsf] 5 . t/, Ps s]Gb|Lo ;b:on] eg]– …clxn];Dd a}7s ;/]sf] ;"rgf cfPsf] 5}g . t/, cfpg cem} Ps ;ftf 5, clxNo} eGg ;lsGg .Ú
o;cl3 c;f/ !^ a;]sf] a}7sn] b;}“nuQ} c;f]h @^ ut]sf nflu csf]{ a}7s to u/]sf] lyof] . clxn];Dd kf6L{df b]vf k/]sf] ljjfb, sfdsf] ;dLIff, gof“ sfo{of]hgf, sfo{ljefhg h:tf dxŒjk"0f{ ljifodf s]lGb|t x'g] elgPsf] a}7s vf; s'g} sf/0flagf g} ;fl/Psf] lyof] . ljutdf g]tfx¿af6 ePsf q'l6sdhf]/Lx¿sf] ;dLIff ug]{ / gof“ cfwf/df cl3 a9\g] ljZjf;sf ;fy a}7s
to x'g] t/ clGtd a]nfdf cfP/ …tof/L gk'u]sf]Ú eGb} a}7s ;fl/g] qmd dfcf]jfbLdf h:t} Pdfn]df klg kl5Nnf lbgdf tLj| ag]sf] 5 . :yfoL ;ldlt / kf]ln6\Ao'/f]sf a}7sx¿ klg Pdfn]df sd dfqfdf dfq a:g] u/]sf 5g\ .
s]Gb|Lo sld6L 7"nf] ePsf], a}7s cfof]hgf u/]kl5 ;fgf] s'/fdf klg lgisif{df k'Ug lgs} dfyfklRr;L ug'{kg]{, a}7sdf af]Ng] / d'2f p7fpg] j}1flgs sfo{ljlw klg gePsf], a}7s cfof]hgf eP k|d'v g]tfx¿ a}7sdf lgoldt ga:g], ljb]z e|d0f / PghLcf]sf sfo{qmdn] ;d]t a}7s k|efljt x'g] ePsf sf/0f a}7s a:g} l9nfO x'g] u/]sf] cg'ej Ps kf]ln6Ao'/f] ;b:on] atfP .
o;}aLr Pdfn] :yfoL ;ldltsf] a}7s cfh ck/fGx tLg ah] kf6L{ sfof{no aNv'df a:g] ePsf] 5 . a}7sn] s]Gb|Lo ;ldltsf] cf;Gg a}7ssf Ph]G8f to ug]{ a'lemPsf] 5 .
u[xsf] ;?jfdf z'enfe
sf7df8f}“ . u[x dGqfno ;Dxfn]b]lv g} df]ndf]nfOsf] v]ndf nfu]sf dGqL ljhos'df/ uR5bf/n] gfª\uf] gfr g} b]vfpg yfn]sf 5g\ . k|x/L k|zf;gdf clgoldt 9ª\un] df]ntf]ns} cfwf/df ;?jf / a9'jf ug]{ sfo{nfO{ lg/Gt/tf lbPsf 5g\ .
;f]daf/ dfq} lghfdtL ;]jf P]gljk/Lt u[xsf !^ ;x;lrjsf] ;?jf ul/Psf] 5 . @ jif{ gk'uL ;x;lrjsf] sfhdf ;?jf ul/Psf] 5 . uR5bf/n] u[x dGqfnodf cfkm\gf] dgk/L ug]{ 7fp“ agfpg cfkm"cg's"nsf ljutsf abgfdL sdfPx¿nfO{ NofPsf 5g\ .
;x;lrjsf] ;?jfdf df]6} /sdsf] rnv]n ePsf] ;|f]tn] atfof] . o;cl3 dfcf]jfbLsf ljZjf;kfq ag]sf u[xsf zflGt ;'/Iff dxfzfvfsf ;x;lrj ;'wL/s'df/ zfxnfO{ dfnbf/ 7flgg] cWofudg ljefudf nluPsf] 5 . pgL hf] zlQmdf cfPkl5 ;lhn} l/emfpg ;Sg]
v'aL ePsf sd{rf/L x'g\ . zfxsf] 7fp“df zª\s/k|;fb sf]O/fnfnfO{ lnOPsf] 5 . ut cfly{s jif{df !# k6s ljb]z e|d0f u/]sf pgsf] uR5bf/;“usf] k'/fg} ;DaGw xf] . olb ;?jf ug{ k/] klg ;fdfGo k|zf;gsf] ;xdlt lnP/ ug'{k5{ . t/, uR5bf/n] eg] cfkm"v';L ;?jf u/]sf x'g\ .
^ dlxgfcl3 dfq} dGqfnosf] k|zf;g dxfzfvfdf NofOPsf df]xgs[i0f ;fksf]6fnfO{ sf/fuf/ Joj:yf ljefusf] dxflgb]{zs agfOPsf] 5 . ;fksf]6f;“u} cWofudg ljefudf nluPsf hGdho /]UdL / sf7df8f}“sf k|lhc nIdLk|;fb 9sfnnfO{ dGqfnodf tflgPsf] 5 . sf7df8f}“df /fd|/L sfg g;'Gg] nlntk'/sf k|d'v lhNnf clwsf/L /Tg/fh kf08]nfO{ NofOPsf] 5 . kf08] klg Ps dlxnfnfO{ of}gb'Jo{jxf/ u/]sf] eg]/ cf/f]kdf d'l5Psf JolQm x'g\ .
cfkm\gf] cg's"n dGqfno rnfpgnfO{ uR5bf/n] ;?jf u/]sf x'g\ . ;''?df :jR5 / kf/bzL{ rl/qsf ;lrj nLnfdl0f kf}8]nnfO{ ;?jf u/]/ pgn] dGqfnonfO{ cg's"n agfpg] k|of; u/]sf lyP . tLg jif{ cjlw k'Ubf;d]t zfvf clws[tx¿sf] eg] ;?jf ul/Psf] 5}g .
s]xL lbgcufl8 clgoldt 9ª\un] jl/i7tf ldr]/ cltl/Qm dxflg/LIfs -PcfO{hL_sf] a9'jf u/]sf lyP . u[x dGqfnosf] l;kmfl/;df dlGqkl/ifb\n] ut sflQs !& df ;z:qaf6 tLg / k|x/Laf6 b'O{ 8LcfO{hLnfO{ a9'jf ul/Psf] lyof] . t/, b'j} lgsfodf 8LcfO{hLsf] j/Lotfdf Ps gDa/df /x]sfnfO{ eg] a9'jf ul/Psf] lyPg .
gf/fo0fsfhLnfO{ lgoldt dfln;
sf7df8f}“ . aflx/af6 x]bf{ x§fs§f / tGb'?:t b]lvP klg k//fi6«dGqL gf/f0fsfhL >]i7 lgodlt dfln; ug'{kg]{ u/L la/fdL /x]sf] b]lvPsf] 5 . ToxL eP/ ;+o'Qm /fi6«sf] dxf;efdf hf“bf;d]t cfkm\gL ;xof]uL ;'>L ;'zg df:s]nfO{ ;fyd} lnP/ uPsf cljjflxt dGqL >]i7n] ;fs{ a}7sdf efu lng dflNbE; hf“bf klg pgnfO{ 5f]8\g g;s]kl5 k//fi6« dGqfno / dfcf]jfbL j[Qdf pgsf] …/f]uÚ sf af/]df cg]s rrf{–kl/rrf{ eO/x]sf 5g\ .
k~rfotsfndf sDo'lg:6 sfo{stf{ gVv' h]ndf y'lg“bf pgLx¿nfO{ ;8]sf] /fzg cfk"lt{ ug]{ 7]s]bf/L ug]{ g]skfsf ;+:yfks g/axfb'/ sdf{rfo{sL elthL ;'zg csf{ cljjflxt g]tf lul//fhdl0f kf]v/]n :jf:YodGqL x'“bf pgsL ;xof]uL lyOg\ . klxnfb]lv g} gf/fo0fsfhL;“u lgs6 ;DaGw /x“b} cfPsL pgnfO{ clxn] pgn] cfkm\gf] :jsLo ;lrjdf lgo'Qm u/]sf 5g\ .
lgoldt dfln; ug'{kg]{ pgsf] s:tf] vfnsf] /f]u xf] eGg] v'nfOPsf] 5}g . t/, dfcf]jfbL j[Qdf clxn] pgsf] dfln; lgs} rlr{t 5 . k|wfgdGqL e§/fO{n] ljb]z hfg] k|ltlglwd08n ;fgf] agfpg'kg]{ ePsfn] s'g} ;xof]uL glng u/]sf] cg'/f]wsf] hjfkmdf gf/fo0fsfhLn] cfkm"nfO{ lgoldt dfln; ug'{kg]{ ePsfn] ;xof]uL n}hfg}kg]{ ts{ u/]sf lyP, h;nfO{ k|wfgdGqLsf ;xof]uLx¿n] aflx/ NofPsf lyP .
sfplG;ndf kIfkft
sf7df8f}“ . b]zel/sf kqklqsf juL{s/0f ug]{ lhDd]jf/L kfPsf] k|]; sfplG;ndf cf:yfsf cfwf/df e]befj ePsf] kqsf/x¿n] atfPsf 5g\ . cfjZos dfkb08 gk'u]kl5 dfcf]jfbLlgs6 klqsfx¿nfO{ dflyNnf] >]0fLdf psflnPsf] / To;eGbf /fd|f klqsfnfO{ a]jf:tf ul/Psf] pgLx¿n] atfPsf 5g\ .
p;f] t k|]; sfplG;nsf ;b:o /x]sf JolQmn] unt ljj/0f e/L cfkm\gf] klqsfnfO{ …sÚ >]0fLdf kf/]sf] ph'/L clVtof/;Dd k'u]/ clVtof/af6 sfplG;nnfO{ lnlvt lgb]{zg cfP klg To;;DaGwL s'g} sf/afxL cl3 a9fOPsf] 5}g . sfplG;n ;|f]tsf cg';f/, hLjgsf] pQ/f4{df klg kb hfG5 ls eg]/ hlta]nf klg lrlGtt eO/xg] cWoIf gf/fo0fk|;fb zdf{s} sf/0f clVtof/sf] lgb]{zg;d]t cnkq k/]kl5 pgsf lj?4;d]t clVtof/df csf]{ ph'/L ug]{ tof/L eO/x]sf] 5 . dfl;s tnaeQf / ;'ljwfn] gk'u]/ ljleGg axfgfdf b}lgs eQf;d]t a'em\b} cfPsf cWoIf zdf{n] clVtof/af6 cfPsf] lgb]{zg sfof{Gjog ug'{kg]{df cf/f]lkt ;b:o;“u} r's'n nufP/ 3G6f}“ s'/f ug]{ u/]sf] Ps sd{rf/Ln] atfP .
sfplG;nn] cf:yfsf cfwf/df juL{s/0fdf e]befj eO/x]sf] eGb} ;b:ox¿ uf]kfn a'9fyf]sL / lszf]/ >]i7sf ;fy} k|]; rf}tf/Lsf cWoIf uug lji6nfO{ ;d]t nuftf/ kmf]g ul//x]sf 5g\ . …k"j{b]lv klZrd;Ddsf ;fyLx¿af6 o:tf u'gf;fx¿ cfO/x]sf 5g\Ú– rf}tf/Lsf Ps kbflwsf/Ln] eg]– …o;af/]df xfdL uDeL/ ePsf 5f}“ .Ú
lj/f]w dTy/ kfg{ 3/b}nf]
sf7df8f}“ . k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] ;ef;b\ afns[i0f 9'ª\u]nsf] ;hfo dfkmL ug{ /fi6«kltnfO{ ul/Psf] l;kmfl/;sf] lj/f]w gug{ ljkIfL g]tfx¿;“u cfu|x u/]sf 5g\ . To;sf nflu g]skf -Pdfn]_ sf jl/i7 g]tf tyf k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfn / g]kfnL sfª\u|];sf ;efklt ;'zLn sf]O/fnf;“u pgLx¿sf] 3/d} uO{ pgn] cfOtaf/ cg'/f]w u/]sf x'g\ .
k"j{k|wfgdGqL g]kfn;“u cfOtaf/ pgs} lgjf; sf]6]Zj/df e]6jftf{ ub}{ k|wfgdGqL e§/fO{n] l5§} ;xdltsf] gof“ ;/sf/ u7gsf nflu l56f] kxn cl3 a9fpg'kg]{ k|:tfj;d]t u/]sf lyP . Oltxf;s} hDaf] dlGqkl/ifb\ u7g / ;ef;b\ afns[i0f 9'ª\u]nnfO{ dfkmL lbg] ljjfbf:kb lg0f{osf aLrdf pgn] pQm e]6 u/]sf x'g\ . e]6df pRr:t/Lo /fhgLlts ;+oGq u7gsf nflu ;d]t k|:tfj u/]sf k|wfgdGqLn] cfkm\g} g]t[Tj of c¿ s'g bnsf] g]t[Tjdf ;xdltsf] gof“ ;/sf/ u7g ug{ ;lsG5 eGg] ljifodf eg] :ki6 gkf/]sf] ;|f]tn] hgfPsf] 5 . kf}g] 3G6fsf] e]6jftf{df ;fta'“b] ;xdlt sfof{Gjogdf s'g} klg k|sf/sf] cj/f]w pTkGg eP To;nfO{ ;dfwfg ub}{ cl3 a9\g'kg]{ ljifodf 5nkmn ePsf] lyof] .
e]6df k"j{k|wfgdGqL g]kfnn] hDaf] dlGqkl/ifb\ lj:tf/ / 9'ª\u]nnfO{ dfkmL lbg] lg0f{o u/]/ ;/sf/n] ljZj;gLotf u'dfPsf] eGb} cfnf]rgf u/]sf lyP eg] k|wfgdGqLn] k|To]s JolQm–JolQmsf d'2f Ao"“tfp“bf cK7\of/f] kl/l:ylt lglDtg ;Sg] / cljZjf; emg\ a9\g] eGb} l;kmfl/; sfof{Gjogsf nflu ;xof]u ug{ cfu|x u/]sf lyP . …tkfO{+ ;}4flGts cfwf/df pleg'kYof]{, t/ To;df cl8g ;Sg'ePg, o;af6 tkfO{+s} k|lti7fdf cf“r k'u]sf] 5Ú– dlGqkl/ifb\ lj:tf/k|lt cfnf]rgf ub}{ g]kfnn] eg]sf lyP . e§/fO{n] eg] kf6L{leq / ;xofqL bnx¿sf] bafa y]Ug g;s]sfn] pgLx¿sf] lrQ a'emfpgs} nflu eP klg dlGqd08n lj:tf/ ug}{kg]{ afWotfdf cfkm" k'u]sf] ljjztf bzf{Psf lyP .
g]kfnn] e]6df cfkm"n] JolQmxTof h:tf] uDeL/ dfgjclwsf/ pNnª\3gsf] cfk/flws 36gfdf d'l5Psf JolQmsf] kIfdf c8fg ln“bf b'O{ zlQm /fi6«k|d'v / ;/sf/aLr 6Ss/ lglDtg ;Sg]k|lt ;r]t u/fp“b} a? l5§} ;To lg?k0f cfof]u u7g u/]/ 6'ª\uf]df k'Ug cfu|x u/]sf] hfgsf/L klg lbP .
k|r08sf] em"6f] cleJolQmk|lt cfklQ
e]6df g]kfnn] cfkm\gf] kfnfd} 9'ª\u]nnfO{ dfkmL lbg] ;xdlt;lxt k|:tfj cl3 a9fPsf] eGg] PsLs[t g]skf dfcf]jfbLsf cWoIf k'iksdn bfxfnsf] egfO tyf ;+;b\df ;ef;b\nfO{ hyfefjL af]Ng nufPsf]df uDeL/ cfklQ hgfPsf lyP . …bfxfnn] gePsf em"6f s'/f af]n]sf 5g\Ú– cfkm"n] e§/fO{nfO{ cfklQ hgfPsf] hfgsf/L lb“b} g]kfnn] eg]– …Tolta]nf ;xdlt ub}{ dfkmL lbg] k|:tfj ul/Ps} lyPg, o;/L pgn] x'“b} gePsf] s'/f af]Ng] xf] <Ú
hjfkmdf e§/fO{n] emngfy vgfn g]t[Tjsf] kfnfdf eGg vf]h]sf] eGb} k|r08sf] egfOaf/] :ki6Ls/0f lbPsf lyP . pgn] ;bgdf ;ef;b\ b]jL v8\sfn] af]Ng} gx'g] unt cleJolQm lbPsf] eGb} Ifdfofrgf klg u/]sf lyP .
\j[4j[4fnfO{ ;Ddfg
sf7df8f}“ . g]kfn ;Djt\ !!#@ sf] cj;/df zlgaf/ g]kfn nf]stflGqs g]jfM ;+3 sfdkf !# gDa/ j8f sld6Ln] lrofkfg tyf j[4j[4fx?nfO{ ;Ddfg u/]sf] 5 .
g]skf -Pdfn]_sf cWoIf emngfy vgfnsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg sfo{qmddf j8f leqsf &% jif{ gf3]sf ! ;o $) hgf j[4j[4fx?nfO{ ;Ddfg ul/Psf] lyof] .
sfo{qmddf ;dfh;]jL lbnzf]ef >]i7nfO{ bf];Nnf cf]9fO{ ljz]if ;Ddfg ul/Psf] lyof] . sfo{qmddf Pdfn] s]Gb|Lo cg'zf;g cfof]usf cWoIf cd[ts'df/ af]x/f, kf]ln6Ao'/f] ;b:o ci6nIdL zfSo, j}slNks s]Gb|Lo ;b:o hLjg/fd >]i7, * g+=sf If]qLo cWoIf /fh]z zfSo, !# gDa/ j8fsf k"j{ cWoIf w'|jgf/fo0f dfgGw/nufotsf] pkl:ylt lyof] .
– cfzfsfhL dxh{g
e/tk'/df o'jf ;Dd]ng
lrtjg . o'jf ;ª\3 g]kfn e/tk'/sf] !!cf}“ gu/ ;Dd]ngn] dgf]h l3ld/]nfO{ cWoIfdf rog u/]sf] 5 . zlgaf/ ;Dd]ngsf] pb\3f6g ;ª\3sf dxf;lrj lg/h cfrfo{n] ug'{eof] .
pb\3f6g sfo{qmdnfO{ g]skf -Pdfn]_sf s]Gb|Lo ;b:o b]jL 1jfnL, lhNnf cWoIf s[i0f vgfn, ;ª\3sf s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o kfj{tL l;njfn, s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ o'jf kl/rfng ljefusf k|d'v /fh' u'?ª, s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ lrtjg OGrfh{ k|sfz/fh u'?ª, s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ lrtjg OGrfh{ k|sfz 9'ª\ufgf, ;ª\3sf lhNnf cWoIf k|Nxfb k|wfg, uf]vf{ cWoIf j;Gt u'?ªnufotn] ;Daf]wg ug'{eof] .
;Dd]ngn] @% ;b:oLo sld6L ;j{;Ddt rog u/]sf] 5 . gu/ cWoIf s[i0f ;fksf]6fsf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmdsf] ;~rfng ;'bLk jfUn] / s]zj kf]v]|nn] ;~rfng ug'{ePsf] lyof] .
/fKtLsf blntnfO{ k|lzIf0f
bfª . g]kfn pTkLl8t hftLo d'lQm ;dfhsf] /fKtL c~rn:t/Lo k|lzIf0f ;DkGg ePsf] 5 .
e]nfdf ?s'd, /f]Nkf, Ko'7fg, ;Nofg / bfª lhNnfsf k|ltlglwx¿ ;xefuL lyP . sfo{qmddf g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo sld6Lsf ;b:o tyf d'lQm ;dfhdf cWoIf lht' uf}tdn] bf]ifL 7x/ ePsf xTof/fsf] d'2f lkmtf{ lng] k|wfgdGqL 8f= e§/fO{n] /fhLgfdf lbg'kg]{ atfpg'eof] . sfo{qmddf ;dfhsf pkfWoIf tyf g]skf -Pdfn]_sf j}slNks s]Gb|Lo ;b:o efujt ljZjf;Ln] 5'jf5't cGTosf nflu g]kfnsf 7"nf /fhgLlts bn uDeL/ gePsf] cf/f]k nufpg'eof] . sfo{qmddf g]skf -Pdfn]_ bfª lhNnf sld6Lsf cWoIf nId0f cfrfo{, lhNnf pk;lrj tyf d'lQm ;dfh g]kfnsf /fKtL c~rn OGrfh{ zf/bf :j0f{sf/, s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o gGb ljs / s]Gb|Lo ;b:o b]j/fhnufotn] k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] . sfo{qmd ;dfhsf /fKtL c~rn cWoIf s[i0f kl/of/sf] cWoIftfdf ePsf] lyof] .
uf]/vk'/df rLgsf] lj/f]w
a'6jn . Gf]kfndf …a9\bf] lrlgof“ pkl:ylt / rf;f]ÚnfO{ lnP/ ef/tsf] uf]/vk'/df ef/tLo kqsf/x¿n] 5nkmn u/]sf 5g\ . ljZj lxGb" dxf;ª\3 ef/t / …OlG8og jls{ª hgf{ln:6 P;f]l;P;gÚ åf/f cfof]lht pQm sfo{qmddf sl/a @ ;o kqsf/sf] ;xeflutf lyof] .
…g]kfn / ef/tLo ldl8ofÚ ljifos pQm sfo{qmddf g]kfndf eO/x]sf d'Vo ultljlwaf/] ef/tLo ldl8ofx¿n] oyfy{ s'/f a'em\g g;s]sf] eGb} lxGb"jfbL g]tfx¿n] g]kfndf lrlgof“ rf;f] a9\b} uO/x]sf] / To;n] ef/t;d]t c;'/lIft ePsf] rrf{ ub}{ To;sf] sf/ssf ¿kdf dfcf]jfbLnfO{ cf}“NofPsf lyP . pgLx¿sf] cf/f]k lyof]– …dfcf]jfbLx¿n] ljleGg kl/of]hgfsf] gfddf g]kfndf rLgnfO{ xfjL agfO/x]sf 5g\ .Ú
pQm sfo{qmddf ljZj lxGb" dxf;ª\3sf cWoIf x]daxfb'/ k'g, k"j{cWoIf e/ts]z/ l;+x, dw];L hgclwsf/ kmf]/d g]kfnsf g]tf Pjd\ ;ef;b\ cleif]sk|tfk zfxnufotsf] ;xeflutf lyof] . sfo{qmdsf] k|d'v cltly /x]sf ef/tLo hgtf kf6L{sf ;ef;b\ of]uL cflbTogfyn] g]kfn / ef/taLrsf] ldNbf] ;+:s[lt, /xg;xgsf sf/0f b'O{ b]zaLr P]ltxfl;s ;DaGw sfod /x]sf] pNn]v ub}{ g]kfn lxGb" /fHo x'g'kg]{ atfP . pgn] eg]– …/fhf k[YjLgf/fo0f zfxn] uf]/vgfy afafsf] cfzL{jfbaf6 g]kfn PsLs/0fdf ;kmntf kfPsf x'g\ . g]kfn / ef/taLr k'/fgf] ;DaGw 5 . t/, cfh hgtfsf] rfxgfa]u/ g]kfnnfO{ wd{lg/k]If /fi6« agfOPsf] 5 . o;n] g]kfndf cl:y/tf NofPsf] 5 .Ú pgn] dfcf]jfbL / g]kfnsf s]xL g]tfx¿ rLgsf] pS;fx6df nfu]/ sfd u/]sf] cf/f]k klg nufP . pgn] eg]– …nf]stGqsf] gfddf g]kfndf eO/x]sf ultljlwx¿ ;Gtf]ifhgs 5}gg\ . xfd|f] nf]stGqk|lt ljZjf; 5}g\, eGg] dfcf]jfbL cWoIf k|r08 cfh gfos ag]sf 5g\ . o;n] ubf{ c;Gtf]if a9\b} uO/x]sf] 5 . cfh pQ/L If]qaf6 g]kfn c;'/lIft x'“b} 5 . g]kfnnfO{ pQ/L If]qaf6 ;'/lIft agfpgsf nflu xfdL ljkmn eof}“ . o;df ef/tLo ldl8ofx¿sf] klg bf]if 5 .Ú
OG6/kf]nn] cftª\ssf/L 7x/fPsf dfcf]jfbLx¿nfO{ ef/tdf /ftf] sfk]{6 cf]5\ofP/ :jfut ug]{ s]Gb| ;/sf/sf] sbd unt ePsf] eGb} pgn] To;df ldl8of r's]sf] / jf:tljs s'/fnfO{ ef/tLo ldl8ofn] Wofg lbg g;s]sf] eGb} /f]if k|s6 u/] . cfkm\gf] cfwf 3G6fsf] dGtJo efif0fdf g]kfns} af/] af]n]sf pgn] !& k6s;Dd k|wfgdGqL r'lgg g;Sg' / tf]lsPsf] ;dodf ;+ljwfg gaGg' clg c/fhstf a9\g'sf] d'Vo bf]if /fhgLlts bn / /fhf gx'g'sf] kl/0ffd xf] eg] . g]kfnL ;]gfdf dfcf]jfbL n8fs'sf] ;dfof]hg / cGo ljleGg kIfaf6 eO/x]sf ;d"xut k|j]z g]kfnsf] /fli6«o ;'/Iff vt/fdf /x]sf] cf}“NofP .
pgLkl5 af]n]sf ef/tLo kqsf/ of]u]z ld>n] dfcf]jfbLx¿ rLgk/:t ePsf] / pgLx¿nfO{ rLgn] ;xof]u ul//x]sf] eGb} g]kfnaf6 ljleGg ;d"xn] cfkm\gf] ultljlw ul//x]sf eGb} kfls:tfgsf] sfGbfxf/ / sf7df8f}“ cftª\sjfbLx¿sf] ?6 ePsf] cf/f]k nufP . sfo{qmddf af]Ng] cGo jQmfx¿n] klg rLgsf] g]kfndf rLgsf] ;lqmotf a9]sf] eGb} ef/t rgfvf] /xg'kg]{ atfPsf lyP .
sfnf]sf]6wf/Lsf] g]kfnuGhdf e]nf
g]kfnuGh . k|ultzLn tyf k];fut sfg'g Joj;foL ;ª\u7gsf] dWoklZrd:t/Lo If]qLo e]nf z'qmaf/ g]kfnuGhdf ;DkGg ePsf] 5 . g]skf
-Pdfn]_sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o Pjd\ sfg'g ljefu k|d'v /3' kGtsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg e]nfdf !) lhNnfsf sfg'g Joj;foLx¿sf] ;xeflutf lyof] .
e]nfnfO{ ;Daf]wg ub}{ g]tf kGtn] zflGt / ;+ljwfg k"/f ug]{ a]nf dfcf]jfbL cfGtl/s lsrnf]df clNemPsf] atfpg'eof] . …of] zflGt / ;+ljwfg k"/f ug]{ ;do xf],Ú g]tf kGtn] eGg'eof], …dfcf]jfbLsf] cfGtl/s lsrnf]n] g} o;df afwf kl//x]sf] 5 .Ú pxf“n] zflGt / ;+ljwfg k"/f ePkl5 x'g] lgjf{rgsf nflu kf6L{nfO{ alnof] agfpg k|To]s kf6L{ ;b:ox¿ h'6\g'kg]{ atfpg'eof] .
e]nfnfO{ Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ e]/L OGrfh{ b]j/fh ef/, s]Gb|Lo ;b:o uf}/f k|;fO{+, s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ uf]ljGb sf]O/fnf, af“s] cWoIf gGbnfn /f]sfo, ;ª\u7gsf cWoIf /fdk|;fb >]i7, pkfWoIf ?b| g]kfn, dxf;lrj xl/ km'ofnnufotn] ;Daf]wg ug'{eof] . To:t}, clwjQmf xl/s[i0f sfsL{, xl/ pk]|tL, uf]ljGb aGbL, jfdb]j zdf{, 6Lsf/fd e§/fO{, afa'/fd bfxfn, /0faxfb'/ l;+x, e'if0f dfgGw/n] e]nfsf] ;kmntfsf nflu z'esfdgf lbg'eof] .
;ª\u7gsf If]qLo ;+of]hs /d]z /fhe08f/Lsf] cWoIftfdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .
e]nfdf ;xefuL k|ltlglwx¿n] cf–cfkm\gf] lhNnfdf sfg'g Joj;foLx¿sf] l:yltaf/] hfgsf/L u/fPsf lyP . 7fs'/ l8;L -bfª_, 8Dd/ cf]nL -;Nofg_, e'jg]Zj/ zdf{ -?s'd_, /Tglglw zdf{ -hfh/sf]6_, /fdafa' aL;L -;'v]{t_, dft[sf vgfn -b}n]v_, Clif/fd sfkm\n] -alb{of_, ljsf; cfrfo{ -af“s]_ / lji0f' ltldlN;gf -s0ff{nL_n] l/kf]{l6ª u/]sf lyP . e]nfdf &% hgf k|ltlglwx¿sf] ;xeflutf lyof] .
k]|; rf}tf/Lsf] cGtlqm{of
sf7df8f}“ . k]|; rf}tf/L g]kfn sf7df8f}“ lhNnf ;ldltn] ;d;fdlos /fhgLlts ljifodf cGtlqm{of u/]sf] 5 . laxLaf/ ;DkGg cGtlqm{ofdf
g]skf -Pdfn]_sf :yfoL ;ldlt ;b:o s]kL zdf{ cf]nL k|d'v cltly /xg'ePsf] lyof] .
sfo{qmddf g]tf cf]nLn] ;fta'“b] ;xdlt sfof{Gjogdf ;a} kIf uDeL/ eP/ nfUg'sf] ljsNk g/x]sf]df hf]8 lbg'ePsf] lyof] . sfo{qmddf rf}tf/Lsf cWoIf uug lji6, k"j{ cWoIf Pjd\ ;Nnfxsf/ zDe' >]i7, dWodf~rn pkfWoIf /fh]Gb| cof{n, dxf;lrj lji0f' l/hfn, ozf]bf ltlD;gfnufotsf] ;xeflutf lyof] . lhNnf cWoIf lji0f' a]Naf;]sf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmdsf] ;~rfng ;lrj zGt/fd la8f/Ln] ug'{ePsf] lyof] .
k|lzIfs agfpg k|lzIf0f
g]kfnuGh . b'3{6gf Go"gLs/0f, 6«]8 o'lgogsf] cfwf/e"t 1fg, ;ª\u7gsf] Oltxf;, o'lgog Joj:yfkg, ;ª\u7gsf] gLlt tyf sfo{qmd, nIo, p2]Zo, cfwf/e"t l;4fGtsf] ljifodf g]kfn oftfoft :jtGq dhb'/ ;ª\u7gn] k|lzIf0f lbPsf] 5 .
laxLaf/b]lv ;'? If]qLo :t/sf] k|lzIfs k|lzIf0f sfo{qmd z'qmaf/ ;dfkg ePsf] 5 . k|lzIf0fdf dxfsfnL, ;]tL, e]/L / /fKtLsf @* ;ª\u7gsf cu'jf g]tfx¿ ;xefuL lyP . k|lzlIft c~rnsf sfo{stf{x¿ k|lzIf0f kl5 ;DalGwt c~rn sld6LcGtu{tsf lhNnf tyf PsfO sld6Lx¿df k|lzIf0fsf] of]hgf;d]t lgdf{0f u/L kl/rfngsf] lhDdf ;d]t lbOPsf] 5 .
;ª\u7gsf nflu bIf hgzlQm pTkfbg ug]{ p2]Zon] k|lzIf0f ;~rfng ul/Psf] dxf;lrj ?b|axfb'/ vqLn] atfP . a9\bf] b'3{6gfn] ;a}nfO{ cfqmfGt kfl//x]sf] cj:yf / o;sf af/]df dhb'/x¿nfO{ ;d]t ;r]t u/fpg'kg]{ ePsfn] k|lzIf0f kmnbfoL x'g] ;lrj tyf lzIff ljefu k|d'v eLd /fO{ Hjfnfn] atfP . vqL / /fO{n] ;xefuLx¿nfO{ k|lzIf0f k|bfg u/]sf lyP . laxLaf/ sfo{qmdsf] pb\3f6g pkfWoIf efuL/y e§/fO{n] u/]sf lyP . b]zJofkL g]t[Tj ljsf; cleofgcg';f/ sflQs @& / @* ut] n'lDagL, gf/fo0fL, afUdtL / wf}nflul/ c~rnsf] a'6jndf, d+l;/ % / ^ ut] d]rL, sf];L, ;u/dfyf / hgsk'/ c~rnsf] ljtf{df]8df k|lzIf0f ul/g] klg lzIff ljefu k|d'v /fO{n] hfgsf/L lbP .
cbfntsf km};nf sfof{Gjogdf hf]8
af“s] . cbfntn] u/]sf km};nfx¿ Jofjxfl/s ¿kdf sfof{Gjog x'g'kg]{df k'g/fj]bg cbfnt g]kfnuGhsf d'Vo GofofwLz s]zjk|;fb d}gfnLn] hf]8 lbPsf 5g\ . cgf}krfl/s If]q ;]jf s]Gb| -OG;]s_, cfO{;Lh] / k'g/fj]bg af/ P;f]l;P;g g]kfnuGhsf] ;+o'Qm cfof]hgfdf ;f]daf/ ljlwsf] zf;gsf] ;'b[9Ls/0f / b08xLgtf lj¿åsf] ;ª\3if{ M Ps ;ª\qmd0fsfnLg Goflos b[li6sf]0f ljifos pb\3f6g sfo{qmddf GofofwLz d}gfnLn] pQm s'/f atfPsf x'g\ .
cbfntn] u/]sf km};nfx¿ sfof{Gjog gePdf km};nfsf] s'g} cy{ gx'g] atfp“b} GofofwLz d}gfnLn] gful/ssf] xs clwsf/ ;+/If0f ug{ ;a} jfb 5f]8]/ Gofok4ltnfO{ ;'b[9 agfpg nfUg'kg]{ ;'emfj lbP . …Gofofno h:tf] dxŒjk"0f{ cª\udf Goflos k|x/Lsf] Joj:yf x'g g;Sg' b'Mvb\ kIf xf]Ú– pgn] eg]– …Psn] csf{nfO{ ;Ddfg ug]{ k4ltsf] ljsf; x'g'k5{ . xfdL ;a} sfg'gsf] af6f]df lx8\of}“ eg] dfq hgtfn] plrt Gofo / /fxt kfpg ;S5g\ .Ú
af“s], alb{of, ;'v]{t / bfª lhNnfsf #) sfg'g Joj;foL ;xefuL /x]sf] sfo{qmdsf] pb\3f6g ;qdf cfO{;Lh]sf jl/i7 sfg'gL ;Nnfxsf/ clwjQmf uf]ljGb aGbLn] ;ª\qmd0fsfnLg Gofosf af/]df ax; sf7df8f“}df dfq s]lGb|t x“'b} cfPsfn] If]q tyf lhNnf txdf klg o; ljifodf ax; rnfpg] / 5nkmnaf6 cfPsf lgisif{n] gLlt lgdf{0f txdf ;xof]u k'¥ofpg] sfo{qmdsf] p2]Zo /x]sf] atfP . OG;]s If]qLo sfof{no g]kfnuGhsf If]qLo ;+of]hs ef]nf dxtåf/f ;~rflnt pb\3f6g sfo{qmdsf] ;efkltTj g]kfnuGh k'g/fj]bg af/ P;f]l;P;gsf cWoIf ;'lgn >]i7n] u/]sf lyP eg] :jfut dGtJo g]kfnuGh k'g/fj]bg af/ P;ff]l;Pgsf ;lrj anaxfb'/ rGbn] u/]sf lyP .
– gf/fo0f ;'j]bL
clvndf ly/nfn
:ofª\hf . cg]/f:jljo' :ofª\hfsf] cWoIfdf ly/nfn Gof}kfg] rog ePsf 5g\ . zlgaf/ ;DkGg clvnsf] @@cf}“ ;Dd]ngn] #( ;b:oLo gof“ g]t[Tj rog u/]sf] 5 .
k'tnLahf/df cfof]lht v'nf;efsf aLr clvnsf dxf;lrj lszf]/ljqmd dNnn] ;Dd]ngsf] pb\3f6g u/]sf lyP . ;Dd]ngdf g]skf -Pdfn]_ sf lhNnf sld6L cWoIf rqm k/fh'nL, clvn ;lrjfno ;b:o dx]z a8\tf}nf, uf}td /fO{, klZrdf~rn k|d'v lbnLk Gof}kfg]nufotn] ;Daf]wg u/]sf lyP . ;Dd]ngn] pkfWoIfdf /lj s];L, ;lrjdf ljZjgfy cof{n, ;x;lrjdf k|sfz clwsf/L / sf]iffWoIfdf nlnt yfkfnfO{ rog u/]sf] 5 .
n'lDagLdf lzIfs e]nf
a'6jn . sDo'lg:6 cfGbf]ngsf nflu sfo{stf{ pTkfbg ug]{ d'xfg h:t} /x]sf] n'lDagLdf lzIfsx¿sf] e]nf ;DkGg ePsf] 5 . n'lDagLdf k~rfotL Joj:yfsf lj?4 lzIfs cfGbf]ngdfkm{t bh{gf}“ of]4fx¿ dfS;{jfbL hfu/0fsf] cleofgdf ;+nUg 5g\ .
xfn} k'iknfn :d[lt ejg a'6jndf cfof]lht e]nfdf …lzIfsx¿sf ;d:of, kf6L{ / lzIfsx¿aLrsf] cGt/;DaGwÚ ljifodf 5nkmn ePsf] 5 . e]nfdf ^ j6} lhNnfsf g]kfn /fli6«o lzIfs ;ª\u7g;Da4 Ps ;oeGbf a9Lsf] ;xeflutf lyof] .
g]skf -Pdfn]_ kf]ln6Ao'/f] ;b:o dx]Gb|axfb'/ kf08]sf] k|d'v cfltYodf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] . sfo{qmddf Pdfn] s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ b]j]Gb| l3ld/], g]kfn /fli6«o lzIfs ;ª\u7gsf cWoIf afa'/fd clwsf/L, s]Gb|Lo n]vf cfof]usf ;b:o lji0f' kGyL, c~rn ;lrj Pjd\ o'jf g]tf lvdnfn e§/fO{nufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .