About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
 Publication


Fortnightly
 
 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
 

Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch

 
 
 
;dfrf/÷ljljw
 
o'jf / ;fy{slxg cGt/f{li6«o o'jf lbj; @)^(

­– o'j/fh clwsf/L, k'Nrf]s, nlntk'/

cGt/f{li6«o lbj;sf] ?kdf dgfpg] o'jf lbj; !@ cui6 ljZje/ dgfpg] ul/Psf] 5 . g]kfndf ;g\ @))$ b]lv o; lbj;sf] ;'?cft ul/Psf] xf] . o;k6s ;d[4 ljZj lgdf{0fdf o'jf;+usf] ;fem]bf/L eGb} !# cf}+ cGt/f{li6«o o'jf lbj; dgfOof] . ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] dxf;efn] ;g\ !((( df o'jf lbj; dgfpg] ljifo kfl/t u/]kl5 k|To]s jif{ !@ cui6nfO{ cGt/f{li6«o o'jf lbj;sf] ?kdf dgfOb}+ cfPsf] 5 .

b]zsf] cd"No uxgfsf] ?kdf /x]sf o'jfnfO{ g]kfnn] eg] lrGg ;s]sf] 5}g . ljZjsf] Oltxf;nfO{ x]g]{ xf] eg] klg x/]s kl/jt{gdf o'jfs} ;zQm e"ldsf /x]sf] 5 . o'jfx?sf] ;xsfo{ ;xefuL lagf s'g}klg d'n's ;d[4 aGg ;Sb}g . a]/f]huf/ / ul/aL s} sf/0f nfvf}+ g]kfnL o'jf ljb]z knfog ePsf] cj:yf 5 . a}b]zLs /f]huf/ ljefusf] ut jif{sf] tYof+s x]g]{ xf] eg] jflif{s nueu bz nfv o'jf ljZjsf ljleGg d'n'sdf /f]huf/Lsf nflu uPsf 5g . o'jf dGqfnosf] cf+s8f cg';f/ !$ b]lv $) jif{ pd]/ ;d'xsf o'jf s"n hg;+Vofsf] #*=*% k|ltzt o'jf 5g . tLg s/f]8 hg;+Vof dWo] Ps s/f]8 5}+;7L nfv a/fa/ o'jf 5g\ . ljb]zLg] o'jf k|foM ljb]zdf g} knfog eO{/x]sf] cj:yf 5 . oxL cj:yf /lx/xg] xf] eg] g]kfn Pslbg o'jfljxLg b]z gaGnf  eGg ;lsGg .

oL tYox? / oyfy{ x]bf{ p:t} 5 lsgsL, g]kfnsf u|fdL0fb]lv zx/L If]q;Dd 3/sf] ! hgf b]lv ;Dk"0f{ kl/jf/ g} ljb]z knfog ePsf] cj:yf 5 . o:tf] cj:yf b]Vbf b]Vb} ;/sf/n] ljz]if u/L o'jf s]lGb|t bL3{sfnLg sfo{s|d Nofpg g;Sg' cfkm}df lj8Dagf xf] . ljleGg gf/f / efif0f h]] u/]klg o'jfnfO{ b]zd} /f]huf/sf] cj:yf ;[hgf gug'{ lj8Dagf g} xf] . bIf, cw{bIf / cbIf h'g o'jf ljb]z uPklg b]zsf] cfly{s tyf /]ld6\ofG;df ;'wf/t xf]nf t/ of] :nf] kf]Ohg xf] . o;n] bL3{sfnLg c;/ k'Ug] lglZrt k|fo 5 .

g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg @)^# xf]; of ;/sf/n] ljleGg ;dodf NofPsf of]hgf jf /fli6«o o'jf gLlt @)^^ s'g}klg ;kmn ePsf 5}gg\ . o'jf /fi6«sf] d]?b08 ePklg ;jf{ËL0f ljsf; ePsf] 5}g . o'jfsf] Ifdtfsf] cjd"Nog ePsf] 5, To;}n] o'jfnfO{ ljsf;sf] d"nwf/df k|jfx ul/g' k5{ . o'jfx?sf] cfwf/e"t cfjZostfsf] kl/k"lt{, ;dfgtf tyf ;dtfd'ns ljt/0fsf] l;4fGt, ljZjJofkL dfgj clwsf/sf] l;4fGt, ;x cl:tTj / ;+/If0f h:tf d"NodfGotfsf] l;4fGt cg';f/ o'jf s]Gb|Lt sfo{s|d cjnDag gubf{;Dd lbj; dfq dgfP/ s'g} cy{ 5}g . h;sf] pbfx/0f cfh;Dd dgfOPsf] !# j6f lbj;sf] pknlAwxLg / c;kmntfnfO{ x]g{ ;lsG5 . To;}n] o:tf pknlAwlxg gf/fsf] s'g} t's / ;fy{stf b]lv+b}g .


/f]huf/L >[hgfdf ;d:of

sf7df8f}+ ÷ pk/fi6«klt k/dfgGb emfn] o'jfx?sf] ;lqmo / cy{k"0f{ ;xeflutf lagf s'g} klg b]zn] cfly{s, ;fdflhs / /fhgLlts ljsf; ug{ g;Sg] atfpg' ePsf] 5 . !#cf}+ cGt/f{li6«o o'jf lbj;sf] cj;/df o'jf tyf v]ns"b dGqfnoåf/f cfof]lht o'jf lbj; pb\3f6gsf qmddf pk/fi6«klt emfn] ;f] s'/f atfpg' ePsf] 5 .
cfly{s ljsf; / ;d[l4 lagf o'jfx?sf] dfunfO{ ;Daf]wg ug{ g;lsg] eGb} pk/fi6«klt emfn] /fhgLlts cl:y/tfsf sf/0f afXo / cfGtl/s nufgL ;d]t cfpg g;s]sfn] /f]huf/L l;h{gfdf ;d:of b]lvPsf] atfpg' eof] . g]kfnsf] /fli6«o o'jf gLlt @)^^ n] !^ jif{b]lv $) jif{ pd]/ ;d"xsf nflu o'jfsf ?kdf kl/eflift u/]sf] 5 h; cg';f/ o'jf ;d"xdf s"n hg;+Vofsf] ^* bzdnj *% k|ltzt o'jfx? /x]sf] tYof+sn] b]vfpFb5 .

k|ltjif{ em08} $ nfv o'jfx? >d ahf/sf nflu tof/ x'g] eP klg To; cg'?ksf] /f]huf/L l;h{gf gx'Fbf clwsf+z o'jfx? /f]huf/Lsf] vf]hLdf ljb]lzg' afWo 5g\ . @)%* sf] u0fgf cg';f/ g]kfndf &) bzdnj ! k|ltzt o'jf dfq ;fIf/ /x]sf 5g\ . o'jfx?df s'nt, a]/f]huf/L, clzIff, cfk/flws lqmofsnfkdf ;+nUgtf h:tf s'/fx? a9\b} uPsf 5g\ .


@@ xhf/eGbf a9L dlxnf ljb]lzP

sf7df8f}+ ÷ uPsf] jif{ j}b]lzs /f]huf/Ldf hfg] dlxnfx? @@ xhf/ ( ;o %* k'u]sf] 5 . of] ;+Vof cl3Nnf] jif{sf] eGbf bf]Aj/ /x]sf] xf] . s'j]t, o'gfO6]8 c/a Old/]6\; / dn]l;ofdf a9L dlxnf sfdbf/ hfg] u/]sf 5g\ . ;f] cjlwdf ;+:yfut eGbf a9L JolQmut k|of;df !^ xhf/ hgf j}b]lzs /f]huf/Ldf uPsf 5g\ .

o;/L JolQmut ?kdf vfl8sf d'n'sdf dlxnf sfdbf/ hfg] qmd a9]kl5 ;/sf/n] tL b]zdf hfg] dlxnfx?sf] pd]/ xb #) jif{ tf]ls lbPsf] 5 . cGo b]z hfg pd]/ xb gnfUg] / vfl8s} d'n'sd} eP klg pBf]u / Jofkfl/s k|lti7fgdf sfd ug{ hfg] dlxnf sfdbf/sf xsdf eg] pd]/ xb gnfUg] >d tyf /f]huf/ dGqfnon] hgfPsf] 5 .


/]Nj]df nfk/jfxL a9\of]

hgsk'/ . hgsk'/ /]nsf] OlGhg rfns lag} hogu/af6 u'8]/ hgsk'/ cfOk'u]sf] 36gfdf /]n Joj:yfkgsf] nfk/jfxL ePsf] cg'udgaf6 b]lvPsf] 5 . ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqfnon] u7g u/]sf] lj1 ;lxtsf] tL ;b:oLo 6f]nLn] :ynut cg'udgkl5 o:tf] tYo km]nf kf/]sf] xf] . dGqfnon] 36gfsf] ef]lnkN6} g]kfn /]Nj] tyf d]6«f] cfof]hgfsf k|d'v 6]s/fh af]x/fsf] g]t[Tjdf cg'udg ;ldlt u7g u/]sf] lyof] . ;ldltn] 36gfaf/] k|ltj]bg dGqfnodf a'emfPsf] 5 .

/]nsf rfns, ;xrfns, OlGhlgo/ nufot ;DalGwt sd{rf/Lsf] pkl:yltdf ;ldltn] /]nsf] OlGhg :6f6{ u/L cufl8 k5fl8 rnfP/ x]/]sf] lyof] . /]n :6f6{ ubf{ luo/d} /x]sf] b]lvPsf] lyof] . o; cl3 ;xrfns vTj]n] Go"6«n cj:yfd} /]n u'8]sf] bfjL ub}{ cfPsf  lyP . OlGhgdf s'g} v/faL gb]lvPkl5 tTsfn ;~rfngdf Nofpg sd{rf/LnfO{ lgb]{zg lbP . Pp6f bIf rfnsn] ug]{ sfd ;xrfnsnfO{ ;'Dk]/ Joj:yfkg kIfn] b]vfPsf] nfk/jfxLn] 36gf ePsf] xf] .

/]n rfnssf] cg'kl:yltdf ;xrfnsn] cfjZos 1fgsf] cefjdf rnfPkl5 To:tf] 36gf x'g uPsf] cg'udg ;ldltsf ;b:o xl/lszf]/ rGb|j+zLn] atfP . 36gf ePsf] lbgb]lv h:tfsf] To:t} grnfP/ /flvPsf] OlGhg cg'udg 6f]nLn] :6f6{ u/]kl5 luo/ -6«fG;ld;g cg_ d} /x]sf] b]lvof] .

rfnssf] cg'kl:yltdf ;xrfns hubLz vTj]n] hgsk'/af6 /]n rnfP/ hugu/ k'u]kl5 d]lzg aGb u/] klg 6«fG;ld;g aGb ug]{ yfxf gkfP/ To;} 5f8]sf lyP . hogu/af6 kmls{g] a]nf ePkl5 k'gM luo/d} d]lzg cg u/]/ ;]lG8ª ug{ /fls/x]sf] cj:yfdf PSsfl;t u'8]sf] lyof] . u'8\\bf klg z'?df ;fdfGo cj:yfdf /x]sf] OlGhg rfns gx'Fbf sDk|]z/ a9\b} uPkl5 ult klg ;f]xL cg';f/ a9]sf] lyof] . ;fdfGotof k|lt306f !)–!@ lsnf]ld6/ u'8\g] / /]n ;f] lbg $)–%) lsnf]ld6/sf] ultdf u'8]sf] lyof] .


;+3Lotf rfxg] / grfxg] aLr b'/L a9\b} . gofF ;xdltsf] vf]hL
sf+u|]; / Pdfcf]jfbL Ps csf{sf zq' M Pdfn] k'R5/

sf7df8f}+ . ;xdlt / ;xsfo{ h:tf zAbsf] dGq /6\b} uf]nd]r j}7s cfof]hgf u/]sf dfcf]jfbL g]tf df]xg j}B ls/0fn] of] ;ftf 7"nf–;fgf ;a} bnsf g]tfx?nfO{ Ps} ynf]df hDdf u/L ;a}sf] ljrf/ a'em\g] k|of; ug'{ eof] . pxfFn] uf]nd]r ;Dd]ng g} clxn]sf] ;d:of ;dfwfgsf] af6f] x'g] eGb} cfP klg of] ;ftf nlntk'/df ;DkGg uf]nd]r j}7sn] kf6L{x?aLr åGb, emu8f, n8fOF / b'/L a9fpg] sfd u/]sf] :ki6 eof] . ;f] j}7sdf PsLs[t dfcf]jfbLn] sf+u|]; g]t[Tjdf r'gfjL ;/sf/ u7g ug{ c:jLsf/ dfq u/]gg\ Pdfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] :jtGq JolQmsf] g]t[Tjdf r'gfjL ;/sf/ u7g ug{ ;xdlt hgfPkl5 sf+u|];Lx? qm'4 ePsf 5g\ . k|r08n] kfFr a'Fb] ;xdltsf] cf}lrTo ;lsPsf] hgfpFb} lgjf{rgdf hfg] xf] eg] sf+u|];sf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg glbg] k|r08n] v'n]/ eg]sf 5g\ . hals o; cl3 k|r08n] sf+u|];nfO{ k|lqmof k'¥ofP/ ;Qf x:tfGt/0f ug]{ eg]sf x'g\ .

uf]nd]r a}7sdf Pdfn] cWoIf emngfy vgfn / sf+u|]; pk;efklt /fdrGb| kf}8]n ;xefuL ePs} a]nf sf+u|];sf] s6' cfnf]rgf ub]{ k|r08n] gofF ;xdltdf ;femf g]t[Tj, :jtGq JolQmsf] g]t[Tjdf r'gfj u/fpg ;/sf/ agfP dfq ljsNkx? :jLsf/ ug]{ atfP/ Pdfn]nfO{ sf+u|];sf] k'R5/ g} ;fljt ug]{ e/k'/ k|of; u/] .

k"j{ GofofwLz, a'l4hLjL, ;fgf kf6L{sf g]tf jf gful/s cfGbf]ngsf] cu'jfsf] g]t[Tjdf r'gfj u/fpg] ;/sf/ agfpg ;xdltdf k'Ug Pdfcf]jfbL c8fgnfO{ :jLsf/ gug]{nfO{ k|r08n] Ps k6s km]l/ cfGbf]ngdf uP/ ;a} s'/f l5gf]kmfgf] ug{ 3'sL{ klg lbPsf lyP . k|r08n] cfkm" klg tof/ x'g] sf+u|]; nufotsf bnx?nfO{ cfGbf]ngsf nflu tof/ /xg ;d]t eg]/ r'gf}tL g} lbPsf 5g\ . oltv]/ klxrfgsf] cfwf/df ;+3Lotf rfxg] / grfxg] aLrdf ljjfb a9\b} hfg' / sf+u|]; bfh' efO{ Ps cfk;df n8]/ k|wfgdGqLsf] bfjL ul//x]sf] cj:yfd} /fdrGb| kf}8]nn] !& k6s k|wfgdGqLsf] lgjf{rgdf k/flht ePkl5 klg km]l/ k|wfgdGqLsf] bfjL ;lxt k|r08 cufl8 lg/Lx eP/ km]l/ k|=d=sf] ofrgf ul//xg' ljrf/0fLo 5 . ;+3Lotf grfxg] sf+u|]; Pdfn] eg] k|r08n] ;+3Lotf rfxg]x?sf] df]rf{ agfP/ kl5 sf+u|]; Pdfn] / ;+3Lotf grfxg]x? 56k6fpg yfn]sf 5g\ . ;+3Lotf ;lxtsf] /fHosf] k'g;+{/rgf af/] df]xg j}B ls/0fn] k|:t't u/]sf] sfo{kq k|r08n] rnfvLk"j{s ;xdlt hgfPsf] 5 . j}Bn] p;sf] kf6L{sf] cl:tTj :jLsf/]df ;+ljwfg;ef k'g:yf{kgfdf ;xdlt hgfpg ;lsg] hgfp lbPsf] lyof] .

;+ljwfgsf ljjflbt ljifodf s'g cfwf/df s;/L ;xdlt ug]{ < af/]df 7f]; ljrf/ gcfPtf klg ljutdf ;xdlt ePsf ljifonfO{ ;+:yfut u/L cl3 a9\g' kg]{ hf]8 lbOPsf] lyof] . sf+u|];nfO{ g]t[Tj ug{ glbg] k|r08sf] egfO{k|lt olt a]nf sf+u|]; ;efklt ;'lzn sf]O/fnf qm'4 x'g' ePsf] 5 pxfFn] g]kfnL sf+u|];nfO{ r'gfjL ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ lbGgf}+ eGg] k|r08 sf] x'g\ < egL k|Zg ul//xg' ePsf] 5 . sf]O/fnf eGb5g\– k|r08sf] tfut xfdLnfO{ yfxf 5, xfdL;Fu k|r08 ;xsfo{ ug{ d]/f] 9f]sfd}+ cfpg] g} 5g\ egL bfjL ug'{ ePsf] 5 .

;+3Lo u7aGwgsf] 3f]if0ff /fhgLlts a]OdfgL xf] eGg] sf+u|];sf pk;efklt /fdrGb| kf}8]nn] eGg' / pgLx? cfkm} of] ;/sf/ 9fNg Pdfn];Fu u7aGwg ug'{ aLrsf] t's s:n] j0f{g ug]{ < cfkm"n] ubf{ 7Ls c?n] ubf{ a]l7s b]lvg] g]tfx? d]/f] uf]?sf] af¥x}6Ssf eg]/ bfjL ub}{ cfPkl5 g} ljjfb a9]sf] xf] . rf/ jif{;Dd ;+ljwfg;efaf6 lgsf; lbg g;Sg]n] km]l/ Dofb yk]/ ;+ljwfg;ef nDAofpg vf]Hg' / j}B kIfw/n] ;+;bLo lgjf{rg s'g} xfntdf :jLsf/ gug]{ eg]kl5 ljjfb t olxlg/ a9]sf] xf] . ;+qmd0fsfn 5f]6\ofpg]tkm{ s;}sf] egfO{df ;xdlt x'g g;s]kl5 of] ljjfbx? c? a9\g] / cGttf]uTj e}m emu8f a9]/ b]z åGbdf hfg] l:ylt gcfpnf eGg ;lsGg .


5f]/Ld}ofF dxh{gsf] ckx/0fdf kQf nufpg l9nf] lsg <

sf7df8f} . j]kQf agfOg' ePsf 5f]/Ld}+of dxh{gsf] vf]hL bjfj ;d"x / jxfFsf kl/jf/ vf]hL sfo{df ;3fpg g]jfM /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfnsf] s]Gb|Lo sfof{nodf cfP/ j]kQf ePb]lvsf] l:ylt hfgsf/L u/fPkl5 df]rf{sf] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] 5 . ;/sf/ / k'ln; k|zf;g 36gfsf] uDeL/ 9+un] 5fgljg u/]/ ;To tYo kQf nufpg'eGbf klg 5f]/Ld}+of dxh{gnfO{ ckx/0f / j]kQf ug]{ sfddf lhDd]jf/ /x]sf] cfz+lst JolQmx?af6} pN6} kl/rflnt eP/ 5fgljgnfO{ l9nf;':tL ug{], eP u/]sf ;a'tx?nfO{ d]6fpg] uDeL/ if8oGqdf nfu]sf] k|i6 b]lvG5 .

k|wfgdGqL afa'/fd / pgsf kTgL cfkm}n] kLl8t kl/jf/nfO{ e]6]/ vf]hL sfo{ l56\6} u/]/ ;To tYo aflx/ Nofpg] cfZjf;g lbPtf klg j]kQf ePsf] kfFr dlxgf lalt ;Sbf klg sfgdf t]n xfn]/ a:g' kg]{ jxfFx?nfO{ To:tf] afWofTds ;d:of s] cfOk¥of] < b]zsf] /fhwfgL sf7df8f}+sf] d'6' jfg]Zj/af6 j]kQf ePsf ;j{;fwf/0f dlxnfsf] vf]hLdf oqf] nfkjf{xL u/]/ ck/fwLnfO{ arfpg] if8oGqdf ;+nUg k'ln; k|zf;g / ;/sf/sf] xfdL 3f]/ eT;gf{ ub}{ Goflos 5fgljg cfof]u agfP/ j]kQfsf] vf]hL / ;To tYo kQf nufpg hf]8bf/ dfu u/]sf] 5 . ;fy} 5f]/Ld}+of vf]hL bjfj ;d"xaf6 cfof]lht ;+3if{ sfo{qmdsf] ;dy{g / ;xof]u /xg] s'/fsf] cjut u/fpFb} g]jfM /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfn klg vf]hL sfo{sf] nflu cfjZos bjfj lbg kxn ug]{ s'/f pQm df]rf{sf cWoIf kjgdfg >]i7n] atfpg' ePsf] 5 .


ljBfyL{x¿sf] bjfj

sf7df8f}+ ÷ ljb]zL gfd /fv]sf cfkm"v'zL z'Ns c;'Nb} cfPsf lghL pRr dflj lj?4 cfGbf]lnt ljBfyL{ ;+u7gx?n] Ps lbg b]ze/sf To:tf ljBfno aGb u/fPsf] lyof] . ( j6f ljkIfL bn ;Da4 ljBfyL{ ;+u7gx?n] ljb]zL gfd / nufgL /x]sf ljBfno lj?4 s]xL xKtf otf ljleGg ultljlwx? ub}{ cfPsf 5g\ .
e8\lsnf] lj1fg, dgk/L z'Ns c;'nL / lzIffsf] Jofkf/Ls/0f lj?4 ( ljBfyL{ ;+u7gx?n] cfGbf]ng hf/L /fVg] ljBfyL{x¿n] hgfPsf 5g\ .


k|wfg ;]gfklt4f/f sfo{ef/ x:tfGt/0f

sf7df8f}+ . k|wfg ;]gfklt lgoldt cjsfz k|fKt ug'{ Ps dlxgf cufj} labf a:g] g]kfnL ;]gfsf] k|rlnt k/Dk/f adf]lhd k|wfg ;]gfklt dxf/yL 5qdfg l;+x u'?Ën] @)^( >fj0f @% ut] h+uL c8\8fdf cfof]lht Ps ;df/f]xsf aLr k|wfg;]gfkltsf] sfo{ef/ sf=d'= k|wfg ;]gfklt uf}/a zDz]/ h=j=/f=nfO{ a'emfpg' eof] .

;df/f]xdf g]kfnL ;]gfsf lk=P;=cf]h= /yLa[Gb tyf clws[tx?sf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . k|wfg ;]gfklt dxf/yL u'?Ë @)^^ >fj0f @^ ut] b]lv labfdf a:g' ePsf] 5 .

;fy} k|wfg ;]gfklt dxf/yL u'?Ën] sfo{ef/ a'emfpg' eGbf cufl8 efb| @$ ut] vfnL x'g hfg] dxf/yL Pj+ k|wfg ;]gfklt kbdf  sf=d'= k|wfg ;]gfklt uf}/a zDz]/ h=a=/f=sf] gfd kbf]GgtL tyf lgo'QmLsf] nflu l;kmfl/z ;lxt /Iff dGqfnodf kq k7fpg' ePsf] 5 .


s:tf k'?if ;xjf;df ;kmn <

o'jtLx?sf] cfd /f]hfO 6n, Xof08;d cyf{t\ cUnf] sb / ;'Gb/ /Ësf] o'js x'g] ub{5 . t/ zf]wstf{x?sf] bfjL cg';f/ dWod sbsf k'?ifaf6 ;a}eGbf a9L aRrf x'g] ub{5 . cd]l/sL k'?ifx?df cg';Gwfg ul//x]sf j}1flgsx¿sf cg';f/ kfFr km'6 bz OGr sb ePsf k'?if k|hgg\df ;a}eGbf a9L ;kmn x'G5g\ .

ljz]ljo/n Osf]nhL P08 ;f]l;of]afof]nhL klqsfdf k|sflzt n]vdf zf]wstf{x¿n] eg]sf 5g\– dWod sb ePsf k'?ifsf] ;fdfGotof b'O{ jf a9L ;Gtfg x'g] ub{5 . oBlk zf]wstf{x?n] dWod sb ePsf k'?ifn] l56f] ljjfx u/]sf sf/0f klg o;f] ePsf] x'g ;Sg] cg'dfg u/]sf 5g\ . klxnf ul/Psf] zf]wdf dlxnf] klxnf] /f]hfO nfdf] sbsf k'?if x'g] u/]sf] tYo km]nf k/]sf] lyof] . g]b/Nof08;\sf u|f]lggh]n ljZjljBfnosf zf]wstf{ u6{:6Nksf cg';f/ klxnf klZrdL ;d'bfodf nfdf] sb ePsf k'?ifaf6 klg a9L ;Gtfg x'g] ljZjf; ub{y] . pgLx?n] sb / aRrfdf ;a}eGbf klxnf ul/Psf] zf]wsf] cWoog u/]sf lyP h;df !($& eGbf %) jif{ cl3;Ddsf] tYof+ssf] lhls/ 5 .

;a}eGbf a9L ;Gtfg zf]wsf cg';f/ ;a}eGbf a9L ;Gtfgsf] tYof+s @!%& To:tf k'?ifsf] 5, h;sf] prfO{ !&&!&( ;]lG6ld6/ 5 . o;af6 ^ ;]lG6ld6/ a9L jf sd sb ePsf k'?ifx?sf] ;Gtfgsf] tYof+s @! ;o %@ kfOPsf] 5 . u6{:6Nkn] eg]sf 5g\– k|rlnt cjwf/0ff ljk/Lt nfdf] sb ePsf k'?if ;xjf;df ;a}eGbf a9L ;kmn 5}gg\ . a?, dWod sb ePsf k'?ifx? ;xjf;sf] dfldnfdf ;a}eGbf a9L ;kmn 5g\ . oBlk zf]wstf{x¿sf cg';f/ ljjfxsf nflu j/ 5gf}6 ug]{ a]nf sbsf] dxTj vf;} x'Fb}g . zf]wstf{x? eG5g\– sbaf6 sl/j tLg u'gf a9L cfjZos ljGb' xf], cfly{s cfDbfgL / sl/j ;f9] rf/ u'gf a9L c;/ x'g] ub{5 k9fO{ n]vfOsf] .


5f]6f] n'uf k|ltaGw

k"jL{ ef/tsf] emf/v08 /fHosf] /fhwfgL /fFrLdf Ps c1ft ;d"xn] dlxnfnfO{ lhG; nufpgaf6 k|ltaGw ub}{ lz/nfO{ k5\of}/Ln] 9fs]/ lxF8\g] cfb]z hf/L u/]sf] 5 . o;sf] lj?4 hfg] dlxnf / pgLx?sf] kl/jf/dfly cfqmd0f ug]{ r]tfjgL lbOPsf] 5 . /fHo ;/sf/n] of] r]tfjgLnfO{ uDeL/tfsf ;fy ln+Fb} d'Vo zx/L If]qx?df ;z:q k|x/L annfO{ t}ygf ug'{ k/]sf] 5 .

ef/tdf clxn];Dd gf/Lsf] klx/gnfO{ lnP/ hf/L ePsf] of] ;aeGbf wDsLk"0f{ lgb]{zg xf] t/ of] k/Dk/fsf] z'?jft cufl8b]lv ePsf] xf] . :yfgLo lgsfo dflgg] u|fd k~rfotb]lv lhNnf lzIff sfof{no klg o; dfldnfdf ToxfF kl5 5}g . ef/tsf] tldngf8' /fHosf] lzIff ljefun] ut h'nfO{df ;Eo kf]zfs nufP/ cfpg' kg]{ kl/kq hf/L u¥of] . lzIfsn] afnaflnsfdf unt k|efj kfg]{ vfnsf] n'uf nufP/ gx'g] elgof] .

ut d]df ef/tsf] xl/of0ff dlxnf / afn ljefun] Ps sbd cufl8 a9\b} dlxnfsf] ;'/Iffsf nflu cfkm\gf sd{rf/LnfO{ eb| kf]zfs nufP/ sfof{no cfpg] cfb]z hf/L u¥of] . dlxnf sd{rf/Lsf] /f]hfOdf kg]{ l6–;6{, lhG; / 6knfO{ eb| kf]zfssf] ;"rLdf /fVg gldNg] eGb} ljefun] ;f8L, ;'t / s'tf{;'?jft nufpg' kg]{ :ki6 u¥of] . klZrdL kf]zfsn] ef/tnfO{ k|ltlglwTj gug]{ x'gfn] sfof{no cjlwsf] * 306f e/L nufpg gldNg] ljefusf] ts{ lyof] .

xfn} ef/tsf] pQ/ k|b]zsf] afukt lhNnfsf] c;f/ u|fd k~rfotn] aflx/ lg:sFbf dlxnfnfO{ lz/ 5f]Kg' kg]{ cfb]z lbof] . /f]6La]6Lsf] gftf ePsf] l5d]sL d'n's ef/tdf dfq geP/ rLg klg klx/g ljjfbdf d'l5g] u/]sf] 5 . rLgsf] ;+3fO{ zx/sf] e"ldut /]n ;]jfn] ut h'gsf] clGtd ;ftf pQ]hs klx/g nufP/ ofqf gug{ lj1fkg u¥of] . o;n] ljs[t dfgl;stf ePsfsf] Wofg tfGg] clwsf/Lx?sf] ts{ lyof] . dlxnfx?n] o;sf] lj/f]w u/]kl5 ;'/Iffsf nflu dfq ;"rgf hf/L u/]sf] eGb} /]n k|zf;gn] dfkmL dfUof] .


;L=kL= uh'/]nsf] ;+of]hsTjdf g]kfn ;+3Lo hgu0ftflGqs df]rf{ u7g

sf7df8f}+ . g]kfn sDo'lg:6 kf6L{–dfcf]jfbLn] g]kfn ;+3Lo hgu0ftflGqs df]rf{ 3f]if0ff u]/]sf] 5 . /fhgLlts lgsf;sf nflu ;j{kIfLo uf]nd]r ;ef cfof]hgf ug{ bafa lbg df]rf{ lgdf{0f u/]sf] 5 . qmflGtsf/L zlQmx?sf] g]t[Tjdf ;/sf/ aGg'kg]{ / /fhgLlts lgsf;sf nflu ;j{kIfLo uf]nd]r;ef d'Vo Ph]G8f agfpFb} cf7 j6f bn tyf ;+u7g;Fu ldn]/ g]skf–dfcf]jfbLn] df]rf{ u7g u/]sf] xf] .

g]skf–dfcf]jfbLsf pkfWoIf ;L=kL= uh'/]nsf] ;+of]hsTjdf g]skf -PsLs[t_, qmflGtsf/L sDo'lg:6 kf6L{ g]kfn, tfD;flnª g]kfn /fli6«o bn, g]kfn gful/s kf6L{, yf? d'lQm ;+u|fd nufotsf bn tyf ;+u7g cfa4 /x]sf 5g\ .

3f]if0ff;efnfO{ ;Daf]wg ug'{x'Fb} df]rf{sf ;+of]hs tyf g]skf–dfcf]jfbLsf pkfWoIf ;L=kL= uh'/]nn] cfkm"x?sf] 5'§} t];|f] wf/ lgdf{0f ePsf] bfaL ug'{eof] . pxfFn] 8f= afa'/fd e§/fO{sf] g]t[Tjsf] ;/sf/ sfod /fVg ;+3Lotfsf] gfddf afn'jf6f/] df]rf{, g]kfnL sf+u|];sf] g]t[Tjdf ;/sf/  agfpg bf];|f] df]rf{ b''j} cfkm"x?nfO{ c:jLsf/ ePsfn] /fli6«otf / :jfwLgtfsf] kIfdf t];|f] zlQmsf ?kdf of] df]rf{ hGdfpg afWo ePsf] atfpg' eof] .

b]zdf /x]sf] clxn];Ddsf] s'g} klg df]rf{n] d'n'snfO{ lgsf; lbg g;Sg] bfaL ub}{ eGg'eof], æd'n'ssf] jt{dfg /fhgLlts / ;+j}wflgs ;ª\s6 cGTosf nflu ;j{kIfLo uf]nd]r;efsf] cfof]hgf ug{ cfjZos 5 . pxfFn] sfdrnfpsf] x}l;otdf /x]sf] ;/sf/n] lgsf; lbg g;Sg] ePsfn] cfGbf]ngsf] anaf6 /fli6«o :jfwLgtf kIfw/x?sf] ;/sf/ lgdf{0f ug]{ bfaL ug'{eof] .

;j{kIfLo uf]nd]r;efsf] cfwf/ tof/ ug{ df]rf{n] e"ldsf lgjf{x ug]{ atfpFb} ;/sf/ x6fpgsf nflu ;fpg #) ut]b]lv ebf} !^ ut];Dddf b]ze/ ;ef, k|bz{g / cGt/lqmof ug]{ hgfPsf] 5 .


/Qmrfkaf/] hfgsf/L

sf7df8f}+ . s'g} dflg;sf] /Qmrfk pRr x'G5 cyf{t\ a9L x'G5, o;n] pQm JolQmsf z/L/sf lduf}{nf, dl:tis, d'6' / cGo c+udf /Qm k|jfx u/fpg] wdgLnfO{ Iflt k'¥ofpg yfN5 . To;sf ;fy} lduf}{nf, yfO/fO8 / cGo /f]u pRr /Qmrfks} sf/0f pTkGg x'g yfN5g\ . ltgsf nflu pko'QM pkrf/ cfjZos k5{ . w]/} dflg;n] ;f]r]eGbf 7Ls ljk/Lt z/L/df pRr /Qmrfk eO{sg klg s'g} nIf0f lagf jf s'g} vt/fsf] ;+s]t lagf g} o;n] /f]uLnfO{ c;/ kfl//x]sf] x'g ;S5 . To;}n] pRr /QmrfknfO{ …;fOn]G5 lsn/Ú cyf{t\ yfx} glbO{ dfG5] dfg]{ /f]u klg elgG5 . To;n] s] hgfpF5 eg] s;}n] cfkm\gf] /Qmrfk hfFRg] vf; ;do glgsfn], lghn] cfkm\gf] /Qmrfk a9]sf] 5 eGg] kQ} kfpg ;Sb}g . To:tf] cj:yfdf o:tf ;d:of ;w}+ b]vf k5{g\ .

rng rNtLdf /Qmrfk b'O{ lsl;dn] gflkG5 . l;:6f]lns / 8fo:6f]lns, cyf{t\ tn / dflysf] . To;nfO{ ! ;o #)÷&) PdPd ckm aLPrhL jf !^)÷!)) egL gfKg] ul/G5 . ;fwf/0ftof la/fdLn] dflysf] /Qmrfk slt < egL ;f]Wg] u5{g\ . l;:6f]lns cyf{t\ dflysf] /Qmrfk klxnf] gDa/ xf], h'g d'6' v'lDrFbf cTolws gDa/df gfKg] ul/G5 . ;fwf/0f jo:s JolQmsf nflu ;fdfGo tof () jf ! ;o @) eGbf sdsf] gfknfO{ 7Ls dfGg ;lsG5 . tnsf] slt < eGbf of] ;fwf/0f tof ^) eGbf dfly / *) eGbf tnsf] gfknfO{ 7Ls dfGg ;lsG5 . tnsf] gfk ;fdfGotf d'6'n] cf/fd ul//xFbf jf /ut kDk gubf{sf] cj:yfdf lnOG5 .

/Qmrfkaf/] k|rlnt unt wf/0ffx?

o; cj;/df xfd|f] ;dfhdf ljBdfg d'Vo b'O{ unt wf/0ff :ki6 kfg'{ kg]{ b]lvG5 . Pp6f To:tf] ljrf/ xfdLaLr ljBdfg 5, h:tf] ls ! ;o $) / () ;Ddsf] /Qmrfk 7Ls xf] cyf{t\ ;fdfGo xf] eGg] xfdL ;f]R5f}+ . Tof] unt xf] . dflysf] ! ;o @) / ! ;o #( sf] aLrdf / tnsf] /Qmrfk *) / *( sf] aLrdf 5 eg] 7Ls dfGg'k5{ . To; cj:yfdf xfdL pRr /Qmrfksf] d'vd} k'u]sf] dfGg'k5{ . pRr /Qmrfk ! ;o $)÷() sf] cj:yf;Dd gk'Ug hLjgz}nL ;'wf/]/ cfkm" :j:y /xg k|oTg ug'{ k5{ .

pd]/ a9\b} hfFbf /Qmrfk klg a9\b} hfg' ;fdfGo xf] . t;y{ ^) jif]{ j[4 dflg;sf] /Qmrfk ! ;o %)÷() jf ! ;o ^)÷! ;o x'Fbf ;fdfGo xf] egL ;f]Rg' cToGt} unt xf] . ca csf]{ k|Zglt/ nfuf}+ . s'g} JolQm pRr /Qmrfko'Qm xf] egL lgSof]{n ug{ /Qmrfksf] gfk slt k6s lng' k5{ t < ;fwf/0ftof s'g} JolQmnfO{ pRr /Qmrfk 5 egL ls6fg ug{ p;sf] /Qmrfksf] gfk Ps k6seGbf a9L lng' kg]{ x'G5 . of] lsg cfjZos 5 eg] s'g} klg JolQmsf] /Qmrfk tgfj jf lrGtfdf /xFbf Tolts} a9\g ;S5 . s'g} nIf0f lagf jf z/L/sf s'g} klg dxTjk"0f{ c+unfO{ Iflt gk'¥ofpFbf klg Ps k6ssf] /Qmrfksf] gfk -pbfx/0fsf nflu @!)÷!()_ cTolws w]/} kfOPdf la/fdLnfO{ t'?Gt} c:ktfnsf] cfsl:ds sIfdf lrlsT;ssf] lgu/fgLdf /fvL /Qmrfk 36fpg] cf}iflw ;d]t lbg'k5{ .

gfk ljlw pko'Qm ePsf] lglZrt u/f}+

/Qmrfk gfKg] d]l;g l:kUdf] dfg]ld6/sf] k|of]u / /Qmrfk lnOFbf o;sf] cj:yfdf x'g] km/sn] /Qmrfksf] gfd km/s x'g;S5 . 7Ls / pko'Qm /Qmrfk dfkgdf d]lzgsf] cj:yf / /Qmrfk lng] tl/sf dxTjk"0f{ x'G5 . ds{/L -kf/f]_df cfwfl/t d]l;gn] ;a}eGbf pko'Qm dfkg u5{ eGg] ljZjf; 5 . cfo pknAw d]lzgx?n] k|of]u ubf{ w]/} km/s gfk cfpg ;S5 .

/Qmrfk dfkgk"j{ sDtLdf b'O{ 306fb]lv la/fdLn] w"d|kfg gu/]sf] x'g'k5{ . lsgeg] ltgn] s]xL ;donfO{ /Qmrfk a9fpg ;S5 . To;/L g} /Qmrfk lnFbf la/fdL lglZrt cyf{t\ s'g} lsl;dsf] 8/ lrGtf/lxt cj:yfdf x'g'k5{ . /Qmrfk klxnf] k6s hfFRbf la/fdLsf] b'j} kfv'/fsf] lng'k5{ . b'O{ kfv'/fsf] /Qmrfkdf kf/f]sf] kfFr ldlnld6/;Ddsf] leGgtfnfO{ ;fdfGo dfGg / l:jsfg{ ;lsG5 . /Qmrfk lnFbf unt glthf cfpg ;Sg] s]xL ug'{, cg'ko'Qm d]l; k|of]u ug'{, /Qmrfk lnFbf kfv'/f d'6'sf] ;txeGbf dfly x'g', gfk lnFbf la/fdL cfPsf] cj:yfdf g/xg' / dfk eO/xFbf la/fdL s'/f ul//xg' cflb k|d'v x'g\ .

ljZje/ sl/a &) nfv dflg; pRr /Qmrfksf sf/0f d5{g\ . dflg;n] cfkm\gf] hLjgz}nL kl/jt{g u/]/ cyf{t\ tgfj sd u/]/, Wofg u/]/, w"d|kfg Tofu]/ / vfgfdf g"gsf] dfqf sd u/]]/ pRr /Qmrfk lgoGq0f /fVg] xf] eg] w]/} dflg;sf] Hofg hf]ufpg ;lsG5 . t;y{ xfdL g"gsf] dfqf sd ug]{ s'/fdf hf]8 lbG5f}|+ k|To]s !) hgf jois dWo] tLg jf rf/df a9L g"g ;]jgsf sf/0f /Qmrfk a9\g] /x:o v'Ng cfPsf] 5 . ljZjJofkL ?kdf x]g]{ xf] eg] k|ltJolQm b}lgs g"gsf] vkt !–!@ u|fd 5 .

ljZj :jf:Yo ;+u7gsf] l;kmfl/z cg';f/ dfqf kfFr u|fd g"g k|ltJolQm k|ltlbg pko'Qm x'G5 . xfdL] vkt ug]{ &% k|ltzteGbf a9L g"gsf] dfqf xfdLn] ahf/af6 lsGg] tof/L vfgfdf klxNo} x'G5 . emG8} *) uf]n hlt g"g xfdLn] /]i6'/fFdf vfFbf / a§fdf Kofs ePsf] vfgf vfFbf k|fKt eO;s]sf] x'G5 . xfd|f] vfgfdf g"gsf] dfqf cfwf 36fpg] xf] eg] ljZje/ a;]{gL dlits3ft jf x[bo3ftsf sf/0f dg]{ @% nfv dflg;sf] Hofg hf]ufpg ;lsG5 . To;}n] a9L g"g ePsf vfgf s6f}tL ug{' cfjZos 5 . To:tf vfgfdf lrh, lrK;, sf]6]8 lrs]g, rfprfp, :gfS;, clnE;, l;;Lsf crf/, k|fpg, tf/]sf] abfd, g"g /flvPsf] df5f, ;;]h, kf]n]sf] df5f, df;', ;f]of;;, l;;Lsf] df;', kfk8 cflb . oL ;a} vfgfdf g"gsf] dfqf a9L x'g] x'Fbf ltgnfO{ alxisf/ ug'{ /fd|f] x'G5 .


pRr dfljsf] cg'udg

la/f6gu/ . lzIff If]qdf b]lvPsf] ljs[lt / lj;+ult cGTo ug{ dfu ub}{ ljleGg ;+3 ;+u7gx¿n] lj/f]w k|bz{g ul//x]sf] a]nf pRr dfWolds lzIff kl/ifb\n] k"jf{~rnsf pRr dfljx?sf] cg'udg z'? u/]sf] 5 . pRrdfWolds lzIff kl/ifb\sf k|jQmf gf/fo0f k|;fb sf]O/fnfsf] cg'udg 6f]nLn] k"jf{~rnsf emfkf, df]/ª / ;'g;/Lsf !) j6f pRr dfWolds ljBfnox?sf] cg'udg u/]sf] 5 . cg'udgsf qmddf lghL dfq xf]Og ;/sf/L pRr dfljx? ;d]tn] kl/ifb\sf] lgb]{zg / cfrf/;+lxtfsf] pNn+3g u/]sf] kfOPsf] 5 . tL pRr dfWolds ljBfnox?n] ljBfyL{ tyf 7"nf g]tfx?sf] lj1fkg u/]/ k|rf/ k|;f/ u/]sf] / ljb]zL gfd /fv]sfn] tTsfn ;Rofpg lgb]{zg lbOPsf] k|jQmf gf/fo0f k|;fb sf]O/fnfn] hfgsf/L lbg' eof] .

;/sf/n] b'O{ pRr dfljx? % ;o ld6/sf] b'/Ldf /xg' kg]{ lgod agfP klg lj/f6gu/df uNnL pRr dflj v'n]sf 5g\ . o;/L c:j:y k|lt:kwf{ ug]{, lj1fkgdf ljBfyL{x?nfO{ k|of]u ug]{ / kl/ifb\sf] lgb]{zg cj1f ug]{ lj/f6gu/sf lzIfflbk / cls{8 sn]hnfO{ cg'udg 6f]nLn] sf/jfxL cl3 a9fPsf] 5 .


u'6aGbLn] k"jf{~rn ljZjljBfno c:ktfn nyflnË

;'g;/L ÷ k"jf{~rn ljZjljBfnosf jt{dfg pks'nklt / k"j{ pks'nkltsf] 6s/fjsf sf/0f k"jf{~rn ljZjljBfnodf /x]sf] tLg ;o j]8sf] d]l8sn sn]h ;~rfngsf] tof/Ldf /x] klg ;~rfngdf cfpg g;Sg] cj:yfdf k'u]sf] 5 .

nfdf] ;dob]lv e|i6frf/, a]lylt, ljs[ltsf] s]Gb| aGb} cfPsf] k"jf{~rn ljZjljBfnodf d]l8sn sn]h tyf To;sf nflu cfjZos c:ktfn ;~rfngdf nflu eGb} @)^! b]lv )^# ;fn;Dd pks'nklt eO;s]sf hut s];L ;+of]hs / 8f= ljb"/ j:tL tyf dxfgGb ld> ;b:o /xg] u/L ljZjljBfno;efsf] !*cf}+ j}7sn] tLg ;b:oLo ljz]if 6f:s kmf];{ u7g u/]sf] lyof] .

;f] 6f:s kmf];{nfO{ k"jf{~rn ljZjljBfnosf] cfGtl/s Joj:yfkg r':t b'?:t kfg]{, c:ktfnnfO{ gd"gf agfO{ ;~rfng ug]{, ljZjljBfnosf] :jfldTjdf /x]sf] * ;o % ljufxf hUufsf] ;+/If0f ug]{ nufotsf clwsf/x? lnlvt ?kd} k|Tofof]hg ul/Psf] lyof] .

z}lIfs, k|zf;lgs, k|fljlws / gl;{Ë k|fljlws / gl;{Ë hgzlQm k"jf{~rn ljZjljBfnosf] lgod cg';f/ @ jif{;Dd s/f/df /fVg kfpg], pks/0fx?sf] vl/b ug{ ;Sg], sfo{;Dkfbg ug]{ qmddf :jb]zL / ljb]zL lgsfo;Fu ;Dks{, ;dGjo u/L ;xof]u u|x0f ug{ ;Sg] nufotsf clwsf/ s];L g]t[Tjsf] ;ldltn] k|fKt u/]sf] lyof] .

tLg ;o j]8sf] c:ktfn k"0f{ ?kdf ;~rfngsf] tof/Ldf /x]sf] t/ ljleGg j]lyltsf sf/0fn] nfdf] ;dob]lv j]8 ;hfP/ /flvP klg c:ktfn ;~rfngdf Nofpg g;s]sf] / d]l8sn sIff ;d]t ;~rfng ug]{lt/ ljZjljBfno kbflwsf/Lx? tof/ g/x]sf]n] ToxfF ;hfP/ /flvPsf] j]8x? ljlu|P/ hfg] b]lvG5 .


kq–klqsfsf] x'nfs z'Ns lkmtf{ ul/g]

sf7df8f}+ ÷ kqklqsfsf nflu a[l4 ul/Psf] x'nfs dx;"n lkmtf{ ug]{ tof/L ePsf] 5 . x'nfs dx;"n a[l4sf] ;j{q lj/f]w ePkl5 ;/sf/n] lkmtf{sf] tof/L u/]sf] xf] . ;fpg ! ut]b]lv nfu" x'g] u/L ;/sf/n] dx;"n lkmtf{ ug]{ ePsf] xf] . x'nfs ;]jfsf] jf;nft ;w}+ C0ffTds ePkl5 ;/sf/n] ;fpg ! ut]b]lv nfu" x'g] u/L kqklqsf k7fpFbf ;d]t l6s6 6fF:g'kg]{ Joj:yf nfu" u/]sf] xf] . ;j{;fwf/0fnfO{ ;"rgf kfpg] clwsf/af6 al~rt u/fpFb} ;/sf/n] clgjfo{ @ ?k}}ofFsf] l6s6 6fF:g' kg]{ afWosf/L Joj:yf NofPsf] xf] .

lagf l6s6 kqklqsfx? x'nfsdfkm{t lhNnf tyf lhNnf aflx/ k7fpFb} cfPsf s]Gb| tyf :yfgLo klqsfx? ;/sf/sf] l6s6 clgjfo{ 6fF:g' kg]{ Joj:yfkl5 7Kk h:t} ePsf 5g\ . dlGqkl/ifb\n] g} u/]sf] lg0f{o xf], x'nfs ;]jf ljefusf dxflgb]{zs nf]sk|;fb cfrfo{n] eg], z'Ns ;dfof]hgsf nflu k'gM ljrf/ ug]{ s'/f ePsf] 5, clxn] xfdLn] z'Ns k'glj{rf/sf nflu dGqfnodf kmfOn k]z u/]sf 5f}+ .

;/sf/n] ;fpg ! ut]b]lv @ ;o %) u|fd;DdnfO{ b'O{ ?k}ofF dx;"n sfod u/]sf] 5 . o; cl3 ;a} kqklqsf lgMz'Ns k7fpg] Joj:yf lyof] . tTsfnLg /fhf 1fg]Gb|sf] zf;gsfndf !) k};fsf] x'nfs dx;"n a9fP/ () k};f k'¥ofPkl5 ;~rf/dfWodx? cfGbf]ngdf plqPsf lyP h;sf sf/0f @)^@÷)^# sf] hgcfGbf]ng kZrft\ ag]sf] ;/sf/n] kqklqsfsf nflu x'nfs dx;"n lgMz'Ns ug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] . k'gM ;fpg ! b]lv ;/sf/n] u/]sf] of] lg0f{odf kqklqsf ;~rfnsx¿ df/df k/]sf 5g\ .

;"rgf tyf ;~rf/ dGqfnosf ;x;lrj nId0f kf]v/]nn] z'Ns k'glj{rf/sf nflu k|lqmof cufl8 al9;s]sf] atfpg' eof] .


cg]/f:jljo'sf] ;Dd]ng ebf} ( df

sf7df8f}+ ÷ cg]/f:jljo'sf] k|yd ljwfg ;Dd]ng ebf} ( ut]b]lv !! ut];Dd x'g] ePsf] 5 . cg]/f:jljo'sf cWoIf dfwj 9'+u]nsf cg';f/ ;+u7gsf] @!cf}+ /fli6«o ;Dd]ng c;f]hsf] @% ut]b]lv @( ut];Dd ul/g] ePsf] 5 . ;Dd]ngsf] :yfg eg] ljwfg ;Dd]ngn] to ug]{ 5 .

 pxfFn] /fli6«o ;Dd]ngsf ;Dk"0f{ ultljlw g]t[Tj rogdf s]lGb|t x'g] ePsfn] ;+u7gsf] cfGtl/s hLjg;Fu ;DalGwt ljwfg rflxF cf]em]ndf kb}{ cfPsfn] ljwfgdf Joj:yf eP cg';f/ ljwfg ;Dd]ng ug{ nfluPsf] hfgsf/L lbg' eof] .

 cWoIf 9'+u]nsf cg';f/ ljwfg ;Dd]ngdf lhNnf sld6Lsf cWoIf, !% l;6 ;+Vof ePsf :jtGq ljBfyL{ o'lgogsf ;efklt / k|f/lDes sld6Lsf cWoIf, s]Gb|Lo ljefusf ;lrjx?, c~rn sld6L jf ;f] :t/sf sld6Lx¿af6 cWoIf pkfWoIf, dlxnf ljefusf k|d'v / s]Gb|Lo sld6Lsf ;b:ox? u/L s/Lj 5 ;o hgf ;xefuL x'g]5g\ . ljwfg ;Dd]ngsf] pb\3f6g ebf} ( ut] sLlt{k'/df x'g]5 . To:t}, aGb;q /fli6«o ;efu[xdf ebf}sf] !) / !! df x'g]5 .


adsf] cft+s

3f]/fxL . bfªsf] 3f]/fxL gu/kflnsf !! sf] xf]6n lu|gEofnL cufl8 lu|g]6 ad e]l6Psf] 5 . ad e]l6P kl5 :yflgox? cft+lst ePsf lyP . xf]6]nsf] cuf8L kfls{ª\u ul/ /fv]sf] j]:6g 8]enkd]G6 a}+ssf] 6f6f;'df] lhkdf tf/n] afFw]/ la:kmf]6sf nflu t}of/L cj:yfdf ;f] ad e]l6Psf] xf] . ad s;n] /fv]sf] xf] eGg] s'/f cg';Gwfg e}/x]sf] k|d'v lhNnf clwsf/L dw';bg a'nf{sf]6Ln] atfpg' ePsf] 5 . o;}u/L bfª\usf] ;tjl/of ufpF ljsf; ;ldltsf] jf8{ g+ ! sf] ;fd'bflos agdf @ j6f lu|g]6 ad km]nf k/]sf] lyof] . adaf6 ;j{;fwf/0f hgtf cft+lst ePsf 5g\ .


rf}yf] cGt/f{li6«o nf]sjftf{ ;Dd]ng x'g]

sf7df8f}+ . g]kfnL nf]sjftf{ tyf ;+:s[lt ;dfhn] oxL ebf} !–# ut] tbg';f/ cu:t !&–!( tfl/vdf sf7df8f}+df rf}yf] cGt/f{li6«o nf]sjftf{ tyf ;+:s[lt sf+u|];sf] cfof]hgf ub}{ 5 . g]kfn ko{6g af]8{n] k|jw{g ug]{ o; sf+u|];sf] k|fof]hg ;+:s[lt, ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqfno, g]kfn k|1f–k|lti7fg, o'g]:sf] clkm; sf7df8f}+ / jL=kL= sf]O/fnf ef/t–g]kfn kmfpG8]zgn] ub}{5g\ . …nf]sjftf{ tyf nf]shLjg cWoog M cef}lts ;f+:s[lts ;Dkbfsf] s]Gb|LotfdfÚ (Folklore and Folk Life Studies : Special Focus on Intangible Cultural Heritage) d"n ljifo /x]sf] of] sf+u|]; nf]sjftf{, ;+:s[lt, nf]s ;flxTo, ;dfhzf:q, dfgjzf:q, ;+uLtzf:q, efifflj1fg, ko{6g, Oltxf;, e"uf]n, sDKo'6/ lj1fg . OlGhlgol/ª h:tf ljleGg ljwf;Gu ;DalGwt lzIfs, ljBfyL{, cg';Gwftf tyf cd"t{ ;f+:s[lts ;Dkbfsf k|of]ustf{ tyf ;+jfxsx?sf] cfkm\gf cg';Gwfg, k|of]u / j}lzi6\ox?af/] dGyg ug]{ ;femf d~r x'g] 5 . o;df Plzof, o'/f]k, cd]l/sf / ci6«]lnofsf ljleGg !% ljleGg !% eGbf a9L b]zsf !!% sfo{kq k|:t't ul/g] 5g\ eg] !@% eGbf a9L ;xefuLx? /xg] 5g . g]kfnL nf]sjftf{ tyf ;+:s[lt ;dfhsf cWoIf k|f= t'n;L lbj;sf cg';f/ o'uslj l;l4r/0f >]i7sf] ztjflif{sLsf] ;Gbe{df o; sf+u|];df pgsf] ;Ddfgdf cGt/f{li6«o slj uf]i7Lsf] Ps ljz]if ;q klg /xg] 5 .


lxGb" ;+:sf/df s'zsf] dxTj

– ljZjgfy v/]n

k|To]s b]jsfo{, lkt[sfo{ / ;+:sf/ cflb sfo{ ;';DkGg ul/+bf s'zsf] cfjZostf kb{5 . lkt[ cfdfjf:of cyjf uf]s0f]{ cf}+;Lsf] lbgnfO{ s'z] cf+};L klg eGg] rng 5 . o;/L o;} lbg a|fDx0f k'/f]lxtsf xftaf6 gofF s'z u|x0f u/L To;}n] jif{lbg e/sf] b]j–lkt[ sfo{x? ;DkGg ul/G5 . To;; lbgafx]s a|fDx0fx?n] c? lbg s'z sf6\b}gg\ . s'z eg]sf] Ps k|sf/sf] wfld{s b[li6af6 kljq emf/ xf] . s'z pTklQsf] af/]df ljleGg wfld{s zf:qx?df cf–cfkm\gf] lsl;dsf] dte]b kfOG5 . ctM >Ldb\efujt\ dxfk'/f0fsf cg';f/ nf]s/Ifs eujfg\ lji0f'n] k[YjLsf] p4f/sfo{ ug{sf nflu ha j/fx cjtf/ lng' eof] Toltv]/ xl/0ofIfnfO{ aw u/L k[YjLsf] /Iff ul/;s]kl5 cfkm"nfO{ ysfOsf] cg'ej xF'bf ;d'b| lsgf/df lj>fd ug'{ eof] . To;/L lj>fd ubf{ afn'jfdf em/]sf eujfgsf /f}+af6 s'z pTkGg ePsf] xf] eGg] s'/f pNn]v 5 . o;/L s'zsf] ljz]if ;DaGw lkt[sfo{;Fu /x]sf] kfOG5 . k|To]s jif{ cfpg] efb| dlxgf s[i0fkIfsf] of] cf}+;L ltlynfO{ s'z] cf}+;L elgG5 . xfd|f] wd{, ;+:s[lt, k/Dk/f cg';f/ ;Dk"0f{ z'e sfo{x?, z'e ;+:sf/x?df rflxg] kljq jg:klt tTj s'znfO{ a|fDx0fx?åf/f lxGb" dfqsf 3/–3/df ljt/0f ul/G5 .

xfd|f] wd{, ;+:s[ltc'g;f/ ;fdflhs dof{bf / ;fdflhs ;+:sf/sf nflu x/]s kj{df cf–cfkm\gf] lsl;dsf] dxTj /x]sf] 5 h'g kj{x?n] xfdLnfO{ Ps csf{df ulx/f] ;DaGw agfO{ cfTdLotf a9fpF5 . o:t} rf8kj{ dWo]sf] xfd|f] g]kfnL k/Dk/fdf lktf, dftf, u'?x?sf] ;Ddfg ug]{ ljlwx? /x]sf 5g\ . o:t} u/L ebf} s'z] cf}+;Lsf] lbg xfdL afa'sf] d'v x]/]/ hGd lbg] afa'k|lt >4f / ;Ddfg k|s6 u5f}+ . o; lbg cfkm\gf] uR5] cg';f/ j:q, ld7fO{, kmnkm"n cflb lbO{ cfkm\gf] afa'k|lt >4f k|s6 ug]{ u5{g\ . afa' gx'g]x?n] k/Dk/f cg';f/ uf]s0f{ cflb tLy{df uO{ cfkm\gf d/]sf afa'afh]sf gfddf tk{0f >4f lk08bfg ug]{ rng ePsf]n] of] lbgnfO{ uf]s0f]{ cf}+;L klg eGg] rng 5 . ;fFRr} eGg] xf] eg] cfhsf] lbg xfdL g]kfnLx? 6f9f 6f9fb]lv cfO{ cfkm\gf hLljt afa' eP >4f;Fu 9f]ue]6 u/L ld7fO{ kmnkm"n v'jfpF5f}+ . afa' gx'g]x?n] tLy{df u} >f4 ub{5f}+ . ;f] klg cg's"n gePdf lkt[sf gfddf l;bf / vfB j:t' ld7fO{ cflb >4f;fy a|fDx0fnfO{ ck{0f ub{5f}+ .

Ps ls+jbGtL cg';f/ k|frLg sfndf efb| s[i0f cf}+;Ls} lbgdf Ps hgf >4fn' eQm ToxL kfjg uf]s0f]{Zj/ :yndf cfO{ >f4 ubf{ pgsf lkt[x? :jod\ cfO{ k|ToIf ?kdf lk08 u|x0f u/]sf] lyP eGg] klg ;'Gg kfOG5 . jfUdtL, rGb|dtL / ;"o{dtLsf] lqj]0fL k/]sf] uf]s0f]{Zj/ dlGb/sf] :yfgdf uP/ h;n] cfkm\gf lkt[nfO{ b]jnf]s k|bfg ub{5g\ eGg] zf:qLo k|df0fx? klg kfOPsf 5g\ . To:tL afUdtLdf :gfg u/]/ uf]s0f]{Zj/ dxfb]j bz{g u/L lkt[eQm k'qx?n] lk08bfglb >f4sfo{ ub{5g\ / cfkm"nfO{ s[ts[To ;DemG5g\ .

xfd|f] b]zdf wfld{s Pjd\ ;f+:s[lts ljljwtf /x]sf] 5 . oxfF leGg leGg hfthflt / wd{sf dflg; a:b} cfPsf 5g\ . ljleGg wd{ dfGg] dflg;x? ljleGg rf8kj{ dgfpF5g\ . To; dWo] s'z] cf}+;L tyf afa'sf] d'v x]g]{ kj{ klg Ps xf] . s'z] cf}+;Lsf lbg lxGb" wdf{jnDaLx? jif{e/ b]jsfo{ tyf lkt[sfo{df k|of]u ul/g] s'z 3/ 3/df leq\ofpF5g\ . zf:qf]Qm ljlw c'g;f/ a|fDx0fx?åf/f k"hf u/L 5]bg u/]/ hhdfgx? sxfF k'¥ofOPsf s'z 3/df /fVgfn] kl/jf/sf] sNof0f x'g] wfld{s ljZjf; 5 . lxGb"x? s'z, t'n;L, kLkn / zflnu|fdnfO{ eujfg\ lji0f'sf] k|tLs dfG5g\ .

oxfF lxGb'x?sf] afx'No /x]sf] /fi6« g]kfndf k|To]s lbg Ps g Ps kj{ k/]s} x'G5 . ;du|df eGg] xf] eg] xfdL wd{ / ;+:s[ltdf w]/} wgL 5f}+ . b]zdf ljBdfg /x]sf] wd{ / ;+:s[ltsf] ;+/If0f tyf hu]gf{ ug]{ sfd xfd|f] sfFwdf cfOk/]sf] s'/f ;a}nfO{ yfxf g} xf]nf . xfd|f] wd{ bfloTj x'G5 tL x'g\–b]jtf, lkt[ Clif . oL tLg C0fk|lt s[t1 x'g'kb{5 . k|To]s dg'iosf] nflu cfdf, afa', u'? b]jtft'No x'g\, tLy{ :j?k x'g\ . logLx?nfO{ x]nf u/]/ b]jtf dfGg' tLy{ hfg'sf] s'g} dxTj /xFb}g . h;n] cfkm\gf afa' u'?nfO{ cfb/;fy ;+:sf/ ub{5, To;n] b]jtf k'h]sf] / tLy{ 3'd]sf] ;Dk"0f{ kmn k|fKt ub{5 . o; lbg k|To]s 5f]/f5f]/L cfkm\gf afa'k|lt dL7fdL7f vf]gs'/fx?, j:q cflb afa'nfO{ dgkg]{ ;fdfgx? ck{0f ub}{ cfb/ / >4f k|s6 ub{5g\ . ;w}+ ;fydf /xg] 5f]/f5f]/Lsf cltl/Qm ljz]if u/]/ ljjfx kZrft\ hGd3/ 5f8]/ sd{3/df uPsf r]nLx?sf nflu of] cf}+;L afa'sf] d'v x]g]{ kj{sf] ?kdf a9L pNn]Vo aGg k'u]sf] kfOG5 .


u7aGwg ePsf] uh'/]nsf] cf/f]k

sf7df8f}+ ÷ g]skf–dfcf]jfbLsf pkfWoIf ;LkL uh'/]nn] cfkm\gf] kb hf]ufpg k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] ;+3Lotf kIfw/sf gfddf u7aGwg agfpg nfu]sf] cf/f]k nufPsf 5g\ . g]kfn ;+3Lo hgu0ftflGqs df]rf{sf] sfo{qmddf pkfWoIf uh'/]nn] k|wfgdGqL e§/fO{n] cfkm\gf] kb hf]ufpg ;+3Lotf kIfw/ u7aGwg agfpg] tof/L u/]sf] eGb} ;f] e|ddf gkg{ klg cfu|x u/] .

 ;+3Lotf kIfw/sf] gfddf afa'/fdn] agfpg nfu]sf] u7aGwg cfkm\gf] k|wfgdGqLsf] s';L{ ;'/lIft ug]{ gLlt cg';f/ cfPsf] 5, uh'/]nn] eg], xfdLn] hlt afa'/fdnfO{ c?n] lrg]sf 5}gg\, pgnfO{ glrGg]nfO{ t afa'/fdn] /fd|} ug{ nfu]sf] efg knf{, t/ Tof] k|wfgdGqLn] s';L{ hf]ufpg] afx]s c? p2]Zoaf6 cfPsf] 5}g . pgsf cg';f/ lgjf{rg;Dd ;f] u7aGwg hf/L /fVg] eGg'sf] tfTko{ cfkm\gf] kb hf]ufpg] p2]Zo k|i6 x'G5 .

ef/tsf] lxt ljk/Lt sfd ulb{gF eg]/ a'emfPsf] kq ;fj{hlgs gu/L kf6L{ lg0f{o cg';f/ n]lvPsf] kq ;fj{hlgs u/]/ k|wfgdGqLn] k|f]kf]u08f u/]sf] klg pxfFn] cf/f]k nufpg' eof] .


vcWofb]zdfkm{t NofOPsf] cfof]u clwsf/sdL{x?n] gdfGg]

sf7df8f}+ . ;/sf/n] cWofb]zdfkm{t Nofpg] tof/L u/]sf] ;To lg?k0f tyf d]nldnfk / a]kQf vf]hlag ;DaGwL cfof]unfO{ clwsf/sdL{x?n] c:jLsf/ ug]{ ePsf 5g\ . dfgjclwsf/jfbL ;+:yf P8\ef]s];L kmf]/dsf cWoIf dlGb/f zdf{n] cWofb]zdfkm{t NofOPsf] cfof]u s'g} klg xfntdf :jLsfo{ gx'g] atfpg' eof] . ;/sf/n] dfgjclwsf/ pRrfo'Qmsf] sfof{nonfO{ g]kfnaf6 labf u/] nuQ} /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]unfO{ klg sdhf]/ kfg]{ u/L gofF sfg"g agfof], o:tf] cj:yfdf cWofb]zdfkm{t ;To lg?k0f tyf d]nldnfk / a]kQf vf]hlag ;DaGwL cfof]u Nofpg' lgof]lht sbd ePsf] 7DofO{ ePsf] 5 . cWoIf zdf{n] cWofb]zdfkm{t NofOPsf] sfg"g clwsf/sdL{sf ;fy} kLl8tx?n] ;d]t c:jLsf/ ug]{ 3f]if0ff ul/;s]sf] pxfFn] atfpg' eof] .

cWofb]zdfkm{t cfof]u Nofpg'sf k5fl8 @, # j6f sf/0f x'g ;S5g, klxnf] t cWofb]zdfkm{t NofpFbf dfgjclwsf/sdL{n] lj/f]w ug]{ / To;sf] bf]if clwsf/sdL{nfO{ lbg] lgot b]lvG5, bf];|f] ljifo j:t'af/] klg k|z:t 5nkmn x'g gkfpg] x'Fbf of] cfof]u ck"/f] x'G5, t];|f] cfkm"n] eg]sf] h:tf] eP 7Ls gq aLrd} cfof]unfO{ t'xfpg] ;Defjgf klg b]lvG5 .

tLg–tLg aif{;Dd ;+;bdf 5nkmn x'Fbf cfof]u gNofpg], t/ ;+;b lj36g eP nuQ} cfof]u Nofpg vf]h]/ ;/sf/n] kLl8tsf dfuk|lt ;+j]bgzLn ePsf] e|d l;h{gf ug{ vf]h]sf] 5, cWoIf zdf{ eGg' x'G5 .

sfo{qmddf Pl;og x\o'dg /fO6\fO; sldzgsf lgb]{zs al;n kmgf{G8f]n] >Ln+sfdf ljutdf b]lvPsf] em}+ ;+s6 g]kfndf klg b]lvg yfn]sf]df lrGtf JoQm ug'{ eof] . ;g !(&! ;Dd >Ln+sf cToGt} ;d[4 /x] klg efiff, ;+:s[lt / e"uf]nsf] cfwf/df hgtfnfO{ pS;fpFbf >Ln+sfn] nfdf] ;do;Dd u[xo'4 v]Kg' k/]sf] pxfFn] :d/0f ug'{ eof] . Pl;og x\o'dg /fO6\O; sldzgn] g]kfndf dfgjclwsf/sf] /Iffsf nflu cfjfh p7fPsf] :d/0f ub}{ pxfFn] u0ftflGqs g]kfndf ;d]t h3Go ck/fwdf ;+nUgnfO{ cfddfkmL lbg] sfo{n] g]kfndf dfgjclwsf/ / ljlwsf] zf;g gfh's b]lvPsf] pxfFn] atfpg' eof] .


k]:tf]n ;lxt ;xgL lu/km\tf/

hn]Zj/ . xltof/ ;lxt k|x/Ln] dxf]Q/Lsf] uf}zfnfaf6 Ps hgfnfO{ kqmfp u/]sf] 5 . kqmfp kg]{df uf}zfnf–$ sf #% jifL{o nId0f ;xgL /x]sf 5g\ . k|x/Ln] ;xgLsf] ;fyaf6 gns6'jf k]:tf]n @ yfg / ;f]df k|of]u x'g] tLg /fp08 uf]nL a/fdb u/]sf] Onfsf k|x/L sfof{no uf}zfnfsf k|x/L lg/LIfs hogf/fo0f ofbjn] atfpg' eof] . Onfsf k|x/L sfof{no uf}zfnfaf6 vl6 uPsf] u:tL 6f]nLn] ;'/fsLsf] cfwf/df ;xgLsf] 3/df 5fkfdf/L ubf{ xltof/ ;lxt ;xgL kqmfp k/]sf] xf] . ;xgL ljleGg n'6kf6 / rf]/Lsf 36gfx?df ;+nUg /x]sf] k|x/Lsf] cf/f]k 5 .


kljq s'08sf] ;kmfO{

e}/xjf ÷ a'4hGd:yn n'lDagLdf /x]sf] kljq s'08sf] hn lgd{nLs/0f ul/Psf] 5 . dfofb]jL dlGb/sf] blIf0flt/ /x]sf] s'08sf] hn lxnf]df6f]sf sf/0f k|b"lift aGg yfn]kl5 lgd{nLs/0f ug{ yflnPsf] 5 . yfONof08sf] Ps ;+:yfsf] cfly{s ;xof]udf hn lgd{nLs/0f ul/Psf] n'lDagL ljsf; sf]ifsf ;b:o ;lrj /fh]Gb| axfb'/ yfkf du/n] hfgsf/L lbP . hn k|b"lift aGbf s'08df /x]sf df5f, s5'jf nufotsf hnr/ wdfwd db}}{ hfg yfn]kl5 yfONof08sf] yfO{ k'+u yfO{ gfds ;+:yf;Fu ldn]/ lgd{nLs/0f ul/Psf] pgn] atfP .
k|frLg sfndf k'isl/0fL s'08 gfd /x]sf] ;f] s'08df O;fk"j{ ^ ;o @# l;4fy{ uf}td hGdg' cl3 dfofb]jLn] o;} s'08df :gfg u?L a'4nfO{ hGd lbPsf] / l;4fy{ uf}tdsf] hGdkl5 klxnf] :gfg o;} s'08df u/fOPsfn] of] s'08nfO{ kljq s'08 eGg yflnPsf] af}4 wd{u|Gydf pNn]v 5 . sl/j !% lkm6 ulx/f] / @% ld6/ nDafOPsf] s'08sf] ;txdf b'O{ j6f 5g\ .


v8\sfn] e|i6frf/ u/]sf] ;jf]{Rrsf] 7x/

sf7df8f}+ ÷ ;jf]{Rr cbfntn] k"j{dGqL tyf g]kfnL sf+u|];sf g]tf v'd axfb'/ v8\sfn] e|i6frf/ u/]sf] km};nf u/]sf] 5 . ;fj{hlgs kbdf a;L s'n ($ nfv &$ xhf/ !@@ ?lkofF e|i6frf/ u/]sf] 7x/ ub}{ ;jf]{Rr cbfntn] v8\sfnfO{ ;f] /sd a/fa/df] ;DklQ hkmt, ;f]xL /sd a/fa/sf] hl/jfgf / 8]9 jif{ s}b ;hfFo tf]s]sf] 5 . ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz sNof0f >]i7 / j}Bgfy pkfWofosf] Ohnf;n] ;f] km};nf u/]sf] xf] . GofofwLz sNof0f >]i7n] km};nf ;'gfpg' ePsf] lyof] . s'n *$ k[i7 nfdf] km};nfsf] k"0f{ kf7 gul/P klg ;+If]kdf v'd axfb'/ v8\sfsf] e|i6frf/ lhsL/ / clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]usf] bfjL klg afrg ul/Psf] lyof] .

k"j{ dGqL v8\sfn] klxnf] k6s @)$* ;fn c;f/ !% ut] dGqL kb ;DxfNg' ePsf] lyof] . pxfFn] ljleGg k6s u[x, ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f, >d tyf oftfoft nufotsf dGqLsf ?kdf sfd ug'{ ePsf] lyof] . @)$* ;fnb]lv @)%( ;fn c;f]h !* ut];Dd ;fj{hlgs kbdf a;L cs't ;DklQ sdfPsf] eGb} clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] v8\sf lj?4 ljz]if cbfntdf d'2f bfo/ u/]sf] lyof] . ljz]if cbfntn] ;f] d'2fdf pxfFnfO{ ;kmfO{ lbPsf] lyof] .

clVtof/n] k"j{dGqL v8\sf / pxfFsf >LdtL 5f]/L lznf / k'gd v8\sf lj?4 d'2f bfo/ u/]sf] lyof] . dGqL kbdf a;L ;s]kl5 v8\sfn] sf7df8f}+df (^ nfv ?lkofF eGbf df]n kg]{ 3/ vl/b u/]sf], 3/df ;hfj6 ul/Psf kmlg{r/ dfq} !$ nfv ?lkofFeGbf a9L d"No kg]{ /fv]sf], 5f]/LnfO{ ljb]zdf k9fPsf], >LdtL / 5f]/Lsf gfpFdf a}+s vftfdf /sd hDdf u/]sf], bfªdf !% nfv ?lkofF eGbf a9L kg]{ 3/ lgdf{0f u/]sf], k|z:t ;'g, rfFbL u/xgf hf]8]sf] t/ To;sf] ;|f]t eg] v'nfpg g;s]sf]n] k"j{dGqL tyf g]kfnL sf+u|]; g]tf v8\sfnfO{ e|i6frf/L 7x/ u/]sf] s'/f ;jf]{Rr cbfntdf ;'gfOPsf] km};nfdf pNn]v 5 .

v8\sfn] klxnf] k6s dGqL aGbf cfkm\gf] ;DklQ ljj/0fdf b'O{ nfv ?lkofF gub / bfªdf !) lj3f hdLg /x]sf] pNn]v ug'{ ePsf] lyof] . ;jf]{Rrsf] km};nfdf elgPsf] 5– dGqL kbdf a:bf b'O{ nfv ?lkofF / !) lj3f hdLg ePsf v8\sfsf] ;fj{hlgs kbdf a;]kl5sf] ;DklQdf b]lvPsf] ck|Toflzt kl/jt{g nufot s'/f c:jfefljs b]lvG5 .

v8\sfsf] km};nf ;'gfO;s]kl5 ;jf]{Rr cbfnt kl/;/df g]kfnL sf+u|];sf sfo{stf{x?n] v8\sfnfO{ if8\oGqk"j{s km;fOPsf] gf/fafhL u/]sf] lyP . o;}aLr, cbfntsf] km};nf ;'Gg] ljlQs} v8\sfsf ;dy{sx¿n] lbpF;f] ;jf]{Rr cbfnt aflx/sf] ;8s If]qdf lj/f]w k|bz{g u/] . 5'§f5'§} ;d"x agfP/ lj/f]wdf pq]sf sfo{stf{x?n] k|x/L / ;fj{hlgs u/L kfFr j6f ;jf/L ;fwg tf]8kmf]8 u/]sf] dxfgu/Lo 6«flkms k|x/L sfof{non] atfPsf] 5 . pQm 36gfdf ;+nUg /x]sf] cleof]udf @@ hgfnfO{ lgoGq0fdf lnPsf] k|x/L kl/;/ sf7df8f}+sf k|jQmf wL/h k|tfk l;+xn] atfpg' eof] . lj/f]wsf qmddf k|x/L k|efu uf}zfnf / sf7df8f}+ kl/;/sf] Eofgdf Iflt k'u]sf] 5 . dfOtL3/df 6\ofS;L / lqrGb| SofDk; cufl8 nlntk'/ oftfoftsf] a;df tf]8kmf]8 ePsf] xf] . lbpF;f] # ah]kl5 l;+xb/jf/, k'tnL;8s, dfOtL3/ / nufotsf If]qsf] oftfoft k|efljt ePsf] lyof] . k|x/Ln] afSnf] pkl:ylt;Fu} To; If]qsf] ;'/Iff Joj:yf s8f kfl/Psf] lyof] .


^ yfg e?jf aGb's ;lxt kqmfp

tf}lnxjf . O{nfsf k|x/L sfof{no rGb|f}6fnn] 5 yfg e?jf aGb's ;lxt Ps JolQmnfO{ kqmfp u/]sf] 5 . slknj:t'sf] lzjk'/ ^ afnfk'/df]8af6 xltof/ ;lxt ?s'd lhNnf sf]n uflj; % sf]n :yfO{ 3/ eO{ xfn lzjk'/ % df a:b} cfPsf jif{ $@ sf 6]s axfb'/ k'g kqmfp k/]sf x'g\ . pgn] e?jf aGb'ssf] kf6{k"hf{x? s'Gbf, Aof/]n -gfn_, 3f]8f / uh ;lxt cGo kf6k'hf{ ;d]t 5'6\ofO u'Gb|L / l;/ssf] af]/fleq /flv n}hfFb} u/]sf] cj:yfdf k|x/Ln] pgnfO{ kqmfp k/]sf] lyof] . xltof/ ;lxt kqmfp k/]sf 6]s axfb'/n] 5 xhf/ ?k}ofFsf b/n] 5 j6f e?jf aGb's vl/b u/L n}hfFb} ubf{ k|x/Ln] ljz]if ;'/fsLsf cfwf/df pgnfO{ kqmfp u/]sf] xf] .

xltof/ rGb|f}6faf6 a'6jn, kfNkf / u'NdLsf] zflGtk'/, afUn'ªsf] a'lt{afË x'Fb} ?s''d k'¥ofpg] pgsf] of]hgf /x]sf] k|x/Lsf] k|f/lDes cg';Gwfgdf v'Ng cfPsf] 5 .


cfdfåf/f b'O{ ;Gtfgsf] xTof

c5fd .  c5fdsf] k'Notf]nf ufpF ljsf; ;ldlt ( sL Ps o'jtLn] cfkm\gf @ ;Gtfgsf] xTof u/]sL 5g\ . @$ jifL{of wg;/L /fjnn] @ jifL{o 5f]/f / # dlxgfsL 5f]/Lsf] 3/fo;L ljjfb a9]kl5 xTof u/]sf] pgsf klt dx]z /fjnn] atfPsf 5g\ . yk cg';Gwfgsf nflu k|x/Ln] wg;/L /fjnnfO{ k|x/L lgoGq0f lnPsf] 5 .


efnf /f]k]/ xTof

lj/f6gu/ ÷ df]/ª xflQd'9f j8f g+= ! sf 5]kf wgf{ dfemLn] 3/fo;L ljjfbdf cfkm\g} efO{sf] efnf /f]k]/ xTof u/]sf 5g\ . dlb/f ;]jg u/]sf 5]kfn] ljjfbsf qmddf jif{ #$ sf ;Gtf]if dfemLnfO{ efnf /f]k]sf lyP . ;Gtf]ifsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . 5]kf eg] km/f/ ePsf 5g\ .


/]i6'/]G6df j]Zofj[lQ M k|x/L df}g–:yfgLo dsf{df

;Kt/L ÷ l;/xfsf] nxfg ahf/df /x]sf ljleGg /]i6'/]G6df lbg bfxf8} j]Zofj[lQ u/fpg] u/]sf] kfOPsf] 5 . k"j{–klZrd nf]sdfu{ 5]p5fp nxfgdf v'n]sf ljleGg /]i6'/]G6x? !@–!# jif{sf s]6LnfO{ /fv]/ ;~rfnsx?n] v'n]cfd of}gwGbf ;~rfng u/fO/x]sf] / To;afkt u|fxs;Fu 7"nf] /sd c;'n ug]{ u/]sf] u'gf;f] u/]sf 5g\ . nxfgsf] ;KtClif gl;{ªxf]db]lv klZrd /fhdfu{sf] 5]p5fpdf vf]lnPsf] To:tf /]i6'/]G6x?df 7"nf] :j/, 5f8f uLt ahfOFbf 3/–l5d]sL Wjlg k|b"if0faf6 cfhLt eO{ k6s–k6s k|x/LnfO{ va/ ubf{ klg s]xL pkfo glg:s]sf] u'gf;f] :yfgLox?sf] /x]sf] 5 . /fhdfu{ 5]p5fp v'n]sf sl/j Ps bh{geGbf a9L /]i6'/]G6x?n] of}gwGbf ;~rfng ul//x]sf] / u|fsx?;Fu Ps xhf/ b'O{ ;ob]lv Ps xhf/ kfFr ;o;Dddf o'jtL tyf sf]7f pknAw u/fO/x]sf] ;|f]tn] hgfPsf] 5 . of}gwGbfdf nfu]sL o'jtLnfO{ k|lt u|fxs jfkt kfFr ;o ?k}ofF /]i6'/]G6 ;~rfnsn] lbP/ afFsL /sd cfkm" /fVg] u/]sf] / To;af6 :yfgLo k|x/LnfO{ 7"nf] sldzg lbg] u/]sf] hfgsf/L Ps /]i6'/]G6sf ;~rfnsn] lbPsf 5g\ . k|x/Lsf] ck|ToIf ?kdf ;xdlt /x]sf] of}gwGbf ;~rfnsx¿n] u|fxsx¿;Fu lao/, dlb/f, h'; cflbsf] ljqmLdf ;d]t dgf]dfgL /sd lng] u/]sf] Ps u|fxsn] atfP .

ljut nfdf] ;dob]lv nxfgsf] ljleGg xf]6]n tyf /]i6'/]G6df v'n]cfd of}gwGbf x'g] u/]sf] / To;nfO{ lgoGq0f ug]{ gfddf k|x/Ln] jif{df Ps b'O{ k6s b]vfj6L ?kdf 5fkfdf/L ug]{ u/]sf] :yfgLosf] egfO{ 5 . k|x/Ln] xf]6]n tyf /]i6'/]G6af6 ;dodf sldzg gkfpFbf cfqmf]lzt eP/ 5fkfdf/L ug]{ / sldzg lg/Gt/ kfO/xFbf cfFvf lrDn]/ a:g] u/]sf] 5 . gu/If]qdf /x]sf] bh{gf}+ xf]6]n / /]i6'/]G6df of}gwGbf v'n]cfd ;~rfng x'Fbf klg j8f k|x/L df}g a:g'nfO{ sldzgs} v]nsf] ?kdf lnPsf 5g\ . j8f k|x/L sfof{no nxfgsf] Ps lsnf]ld6/ If]qleq /x]sf ljleGg /]i6'/]G6 tyf xf]6]ndf ljxfgb]lv ca]/ /flt;Dd s] x'g] u/]sf] 5 k|x/Ln] yfkf kfpFbf klg sfgdf t]n xfn]/ a:b} cfPsf 5g\ .

cj}w 9+un] of}gwGbf ;~rfng u/L ;dfhdf ljs[lt km}nfpg] tyf u|fxs;Fu df]6f] /sd n'l6/x]sf To:tf /]i6'/]G6df 5fkf df/L o'jtL tyf ;~rfnsnf{O kqmfp u/L sfg"gL sf/jfxL ug'{ kg]{ dfu pkef]Qmf d~r dxf;+3sf] 5 . u|fxsnfO{ 7uL ug]{ /]i6'/]G6 ;~rfnsnfO{ Pg] cg';f/ sf/jfxL u/L ;dfhdf km}ln/x]sf] lj;+ult–ljs[lt /f]Sg' kg]{ atfP . o; ;DaGwdf j8f k|x/L sfof{no nxfgsf k|d'v;Fu k|ltlqmof dfUbf cfkm"nfO{ s]xL eGg' 5}g eGb} klG5Psf] 5 .

 2013© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use