About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
 Publication


Fortnightly
 
 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
 

Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch

 
 
 
;dfrf/÷ljljw
 
dlb/fn] nl¶Psf /fHodGqLsf] emf]+s
;j{q /fhLgfdfsf] df+u

sf7df8f}+ ÷ c:ktfnx?df nfk/jfxL t 5Fb}5, To;df klg k'/fgf] c:ktfn aL/sf] xfn a]xfn g} 5 . 8fS6/n] lj/fdL;Fu ems]{ dfGg] ;f] c:ktfnsf] /f]u g} xf] eGg] /f]uL c:ktfndf gftfdf ;f;' kg]{ egf{ ePkl5 pkrf/df l9nfO{ x'Fbf :jf:Yo /fHodGqL ;/f]h ofbjn] r}t % ut] dlb/fn] nl¶P/ tf08j dRrfPsf] 36gf of] ;ftf rlr{t ag]sf] 5 .

36gf r}t % ut] /ftL ;f9] * ah]sf] xf] . :gfo' ;DaGwL /f]uaf6 kLl8t pkrf/ gePkl5 /fHodGqLsf] emf]+s rNof] / pgL c:ktfndf 8fS6/x?nfO{ af]nf egL xNnf ug{ yfn] . /fHodGqLn] d]/f] lj/fdLnfO{ lsg jf:tf ub}{gf}+ eGb} s/fPkl5 s]xL lrlsT;s / sd{rf/Ln] /fHodGqLsf] e08fkmf]/ ug{ kqsf/x?nfO{ vj/ u/]/ af]nfP a? h8\of dGqLnfO{ zfGt kfg{ lj/fdLsf] pkrf/ kfg]{ cfZjf;g lbPsf] eP of] 36gf rls{g] lyPg . t/ /fHodGqL l/;sf] emf]+sdf rls{+b} xNnf ug]{ / 8fS6/x¿ xNnf ug]{tkm{ pS;fx6 ubf{ ;fdfGo la/fdLx? klg k|efljt ag]sf lyP . 36gf:yndf kqsf/x? k'u]l5 l/;fPsf /fHodGqL emg qmf]lwt ePsf lyP . To;kl5 pgsf c+u /Ifsn] dGqLnfO{ l:ylt ljlu|g] b]v]/ ToxfFaf6 nu]sf lyP . o;df /fHo dGqL bf]ifL ePsf]n] lghsf] ;j{q /fhLgfdf df+u ul/+b} 5g\ .


6]:66\o'j a]aLsf] ;kmntf

lj/f6gu/l:yt lj/f6 g/l;+ª xf]dn] ljut !^ dlxgfblv 6]:66\o' a]aLsf] kl/of]hgf z'? u/]sf] 5 . ef/ts]f k'gfaf6 cfPsf jl/i7 :qL tyf k|;"lt /f]u ljz]if1 8f= /fx'n cj]{ o;sf nflu lqmofzLn 5g\ . xfn;Dd 6]:66\o'asf dfWodaf6 5 dlxgfnfO{ ;kmn uef{wfg u/fO;lsPsf] / pgLx?sf] zf/Ll/s cj:yf pQd /x]sf] 5 . lgM;Gtfg bDkQLn] 6]:66\o' k|ljlwaf6 ;Gtfg hGdfpg z'?sf tLg dlxgf lgoldt ?kdf lrlsT;ssf] ;Nnfx / ;Dks{df /xg' kg]{ 5 .

6]:66\o'a a]aL Pp6f xfpu'hLsf ?kdf k|rf/df cfPsf] 5 t/ lgM;Gtfg ;a} bDktLnfO{ 6]:66\o'j k|ljlwsf] cfjZostf 5}g . w]/h;f] dlxnfnfO{ cf]vtL lbP/ l8Da gnL vf]lnlbP/ tyf cfO{o"cfO{ k|ljlwsf] pkof]u u/]/ uef{wfg ;kmn u/fOG5 . t/ h;nfO{ oL ;a} k|ljlw ;kmn x'Fb}gg\ clg 6]:66\o'j a]aLsf] k|lqmof ckgfpg' k5{ .

6]:66\o' a]aLnfO{ cfo'lj{1fgsf efiffdf c+u|]hL cfO{eLPkm elgG5 . l8Dadf 6\o'd/ eof] eg], kf7]3/df lemNnL knfof] eg] jf kf7]3/df df;' knfof] eg] dfq cfO{eLPkm k|ljlwsf] pkof]u u/]/ uef{wfg u/fOG5 . kf7]3/df df;' knfPsf] /x]5 eg] Eof;]S6f]dL u/] To:tf] df;' lgsflnG5 / kf7]3/nfO{ uef{wfgsf nflu of]Uo agfOG5 . To:t} l8Dadf 6\o'd/ eof] eg] jf kf7]3/df lemNnL b]lvof] eg] klg cTofw'lgs / cToGt ;"Id k|sf/sf] zNolqmof u/]/ ltgnfO{ lgsfNg' k5{ clg dfq kf7]3/df uef{wfg ;kmn x'G5 . cfO{eLPkm ubf{ cN6«f;fp08 u/]/ ;'O{sf ;xfotfn] of]gLdfu{af6 dlxnfsf] ljsl;t l8Da lgsfn]/ OGSo'a]6/df /flvG5 clg k'?ifsf] z'qmsL6 lgsfn]/ ToxL OGSo'a]6/df ;dfud u/fOG5 . o;/L ;dfud u/fOPsf] l8Da / z'qmsL6nfO{ b'O{b]lv kfFr lbg;Dd lk|mhdf /flvG5 clg ;'O{s] dfWodaf6 kf7]3/df k7fOG5 .

cfO{eLPkm k|lqmofsf nflu l;S;L gfds ;"Idbz{s oGq -dfOqmf]:sf]k_ sf] k|of]u ul/G5 . cf]nDk; sDkgLn] k]6]G6 /fO6 lnPsf] of] dfOqmf]:sf]k c?n] agfpg kfpFb}gg\ . o;sf] d"No $% nfveGbf a9L k5{ . l;S;L dfOqmf]:sf]kaf6} z'qmsL6 / l8Dasf] ;dfud u/fOG5 . lgM;Gtfg dlxnfdWo] #) k|ltzt kf];Lcf]8Lsf] lj/fdL /x]sf] cj]{sf] tYof+s 5 . o'jf cj:yfdf klg tLg÷rf/ dlxgfdf dfq dfl;s wd{ x'g] / l8Da gaGg] ;d:ofnfO{ kL;Lcf]8L elgG5 . o:tf dlxnfnfO{ 8fOUgf]l:6s Nofk|f]:sf]kL u/]/ dfl;s wd{ lgoldt u/fpg'sf ;fy} l8Da lgdf{0f x'g] cf]vtL ;]jg u/fPkl5 uef{wfg x'G5 .

To:t} sltko dlxnfsf] l8Dadf kfgLsf] kmf]sf kfOof] eg] klg uef{wfg x'g ;St}g . o:tf dlxnfnfO{ Nofk|f]:sf]lks ck/];g u/]/ kfgLsf] kmf]sf x6fOG5 / l8DanfO{ uef{wfg of]Uo agfO{G5 . kf7]3/df x'g] Ifo/f]un] klg uef{wfg x'Fb}g . o:tfnfO{ Ifo/f]usf] 5 dlxgfsf] cf]vtL ;]jg u/fpg' k5{ / cf]vtL ;]jg u?Gh]n uef{wfg k|lqmof aGb ug'{ k5{ . sltko dlxnfsf] l8Da aflxgL gnL g} aGb ePsf] x'G5 . dlxnfsf] of}gfËdf l8Da aflxgL gnL b'O{ j6f x'G5g\ . To;dWo] Pp6f dfq v'nf /x]5 eg] klg uef{wfg x'g ;S5 . b'j} aGb /x]5g\ eg] zNolqmof u/]/ gnL vf]Ng' k5{ . klxnf] klxn] l8Da aflxgLsf] cj:yf x]g{ PrP;hL -Ps k|sf/sf] PS;/]_ ul/GYof] . of] k|ljlw dlxnfsf nflu Hofb} kL8fbfoL x'GYof] . ;fy} PrP;hL ubf{ k|of]u ul/g] cf]vtLn] gnL aGb x'g] ;d:of klg pTkGg x'g ;SYof] . t/ lxhf]cfh PrP;hL ul//xg' kb}{g . cN6f;fpG8af6} l8Da aflxgL gnLsf] cj:yf k/LIf0f ug{ ;lsG5 .

sltko dlxnfsf] kf73]/, l8DaaflxgL gnL / l8Da lgdf{0f 7Ls x'Fbfx'Fb} klg uef{wfg ;kmn x'g ;Qm}g . o:tf dlxnfnfO{ cfO{o"cfO{ ul/g' kg]{ cj]{sf] egfO{ 5 . cfO{o"cfO{ cGtu{t k'?ifsf] z'qmsL6 lgsfn]/ cN6«f;fpG8 / ;'O{sf dfWodn] dlxnfsf] kf7]3/df x'ls{/x]sf] l8Dadf ;dfud u/fOG5 . ljut !^ dlxgf oqf cfO{o"cfO{af6 &% dlxnfdf uef{wfg u/fOPsf] 5 . g]kfndf lgM;Gtfgsf] tYof+s ljZjsf] ;fdfGo k|j[lQeGbf km/s 5 . ljZjJofkL ?kdf lgM;Gtfg bDktL dWo] ^) k|ltzt dlxnf $) k|ltzt k'?ifdf ;d:of x'g] u5{ . t/ g]kfndf o;sf] cg'kft %)÷%) k|ltzt 5 . k'?ifdf x'g] afFemf]kgsf] d'Vo sf/0f c08zodf x'g] v/faL / ;+qmd0fn] z'qmsL6 sd x'g' g} /x]sf] cj]{sf] egfO{ 5 . a9L s]ldsn o'Qm vfgkfgsf] k|efj, dw'd]x, u'Kt/f]u, yfO/fO8 xfdf]{gdf pTkGg c;Gt'ngg} afFemf]kgsf d'Vo sf/0f x'g\ .


@$ 306] clN6d]6d / rsf]{ lj/f]wkl5 bfxfn k'qn] @ s/f]8 glng] 3f]if0ff
b'O{ sbd cufl8 a9]sf] k|rf/ u/]sf] k|r08 tLg sbd k5fl8 kms]{

sf7df8f}+ ÷ rsf]{ lj/f]w, k'Tnf bxg / lj/f]wsf yk sfo{qmd ;fj{hlgs ePkl5 dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn k|r08sf k'q k|sfz bfxfnn] ;u/dfyf r9\g ;/sf/n] lbg] elgPsf] b'O{ s/f]8 ?k}of+ glng] 3f]if0ff u/]sf 5g\ .

;/sf/n] kf6L{ cWoIf k|sfznfO{ zfxLsfnsf] kf/; em} u/]sf] Jojxf/ lj?4 ljBfyL{x?n] @$ 306] clN6d]6d lbP/ la/f]w rsf{Pkl5 b'O{ sbd cufl8 a9]sf k|r08 tLg sbd k5fl8 x6\b} 5f]/fnfO{ lgb]{zg lbPkl5 kl/l:ylt cfkm" cg's"n agfpg / of] k|s/0f dTy/ kfg{ ;/sf/L /sd glng] 3f]if0ff u/]sf lyP .

o; cl3 b'O{ s/f]8 dfq kfPsf]df cem a9L kfpg' kg]{ cfz nufP/ a;]sf k|r08 k'qn] la/f]w kl5 km];a's ;d]t aGb ug{ k'u]sf lyP .

k|r08 k'qn] !! ;b:oLo 6f]nLnfO{ ;u/dfyf r9\g dlGq kl/ifbaf6 lg0f{o ePkl5 /sd glng] 3f]if0ff ug'{ eGg] sfo/em}+ kl5 kms]{sf] s'/f rrf{ eO/x]sf] 5 . k|r08sf k'qn] ad / aGb'saf6 g8/fpg] s8f l6Kk0fL af]nL / sf+u|];–Pdfn] ljBfyL{x?sf] ;8s k|bz{gaf6 8/fP/ /sd glng] 3f]if0ff ug'{ eg]sf] gfp cg';f/sf] sfd gePsf] rrf{ af}l4s If]qdf eO/x]sf] 5 .

lj/f]w eg]sf] k|hftGqdf ;fdfGo 36gf / :jfefljs rl/q xf] . k|hftGq / u0ftGqd}+ lj/f]w x'G5 . clwgfostGqdf lj/f]w ug]{nfO{ uf]nL;Dd xfGg] sfd x'G5 . ;fx;L JolQmTjsf ;fx;L 5f]/fn] ;u/dfyf r9\g] h:tf ;fx;L sfo{sf nflu ;/sf/n] lbPsf] /sd glng] 3f]if0ff ug'{ d'Vof{+O{ xf] . hjls lj/f]w ePkl5 ;/sf/n] /sd glbg] 3f]if0ff ug'{ kg]{df pN6} k|sfzn] /sd glng] 3f]if0ff u/]/ cfkm\gf] cl8utf / c8fg af/]df k'g{d';sf]ejM ePsf] b]lvG5 egL l6Kk0fL eO/x]sf] 5 .

o;}aLr g]kfn ljBfyL{ ;+3n] klg k|r08sf 5f]/f bfxfn ;lxtsf] 6f]nLnfO{ ;u/dfyf cf/f]x/0fsf nflu @ s/f]8 ?k}of+ /fHosf]ifaf6 pknAw u/fpg] lg0f{osf] rsf]{ lj/f]w u/]sf] lyof] . sf7df8f}+sf] lqrGb| SofDk; cufl8 e]nf ePsf g]kfn ljBfyL{ ;+3sf ljBfyL{x?n] cWoIf k|r08 / k|wfgdGqL 8fS6/ afa'/fd e§/fOsf]] k'Tnf bxg ;d]t u/]sf lyP .

lj/f]w k|bz{gsf sf/0f s]xLa]/ To; If]qdf oftfoft ;d]t cj?4 ePsf] lyof] . ;/sf/n] lg0f{o lkmtf{ glnP lj/f]wsf yk sfo{qmd ;+rfng ul/g] klg r]tfjgL g]lj;+3n] lbPsf] lyof] . o;}u/L g]skf Pdfn] lgs6 cg]/f:jljo' / o'jf ;+3n] klg k|sfz bfxfn ;lxtsf] cf/f]x0f 6f]nLnfO{ @ s/f]8 ?k}of+ pknAw u/fpg] ;/sf/sf] lg0f{o lkmtf{ ug{ @$ 306] clN6d]6d lbPsf] lyof] . tL b'j} ;+:yfsf g]tfx?n] kqsf/ ;Dd]ng u/L ;f] clNdd]6d lbPsf lyP . To; cj;/df jt{dfg ;/sf/ ;+:yfut e|i6frf/df ;+nUg ePsf] cf/f]k klg tL o'jf g]tfx?n] nufPsf lyP .

o:t}, PsLs[t dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn k|r08sf 5f]/f k|sfz bfxfnsf] n'lDagL ;u/dfyf zflGt kbofqf cf/f]x0f cleofgsf nflu @ s/f]8 ?k}of+ lbg] lg0f{on] ;u/dfyf cf/f]xL ddf{xt ePsf lyP . Pp6f kf6L{sf sfo{stf{sf] dgf]/~hgsf nflu /fHo sf]ifaf6 olt w]/} /sd lbg] sfo{ ;/sf/L 9's'6L l/Tofpg] v]n ePsf] atfPsf lyP . ;u/dfyf cf/f]xL ;+3sf cWoIf jfª5' z]kf{ Pp6f kf6L{sf sfo{stf{nfO{ @ s/f]8 ?k}of lbg] ;/sf/L lg0f{o ;Dk"0f{ cf/f]xLsf] efjgf ljk/Lt ePsf] atfP . s'g} klg bnsf sfo{stf{ Pj+ JolQmsf OR5f k"/f ug{ lbPsf] olt w]/} /sd /fHosf]if b'?kof]u ePsf] bfjL ub}{ pgn] ;/sf/L lg0f{o lj?4 ;Dk"0f{ cf/f]lxn] 3f]/ lj/f]w u/] .

ljZj ;fO{sn ofqf Pj+ k'iks/ zfxn] klg ;+;f/el/sf] em08f af]s]/ ;u/dfyf r9\bf ;/sf/n] cfkm"nfO{ ! af]tn kfgL vfg] k};f lbPg . t/ kf6L{sf] g]tfnfO{ @ s/f]8 < egL k|Zg ug'{ eof] .

dfcf]jfbL sfo{sTff{ s[i0f s];Lsf] ;+of]hsTjdf ljZjsf] ;jf]{Rr lzv/ ;u/dfyf r9\g] tof/Ldf h'6]sf k|sfz bfxfn;lxt dfcf]jfbL kf6L{ ;Da4 !! ;b:o /x]sf] cf/f]x0f cleofgnfO{ ;f] /sd h'6fpg ko{6g dGqfnodf ljut # dlxgfb]lv bjfj k/]sf] lyof] . ;f] cf/f]x0f cleofgn] o; cl3 ko{6g dGqfno;Fu ;u/dfyf r9\gsf nflu # s/f]8 ?k}of+ dfu u/]sf] lyof] . dGqfnon] dfu] hlt /sd pknAw ug{ g;lsg] eGb} yk /sd lgsf;f ug{ n'lDagL ;u/dfyf zflGt kbofqf cf/f]x0f cleofgsf] kmfOn cy{ dGqfnodf k7fPsf] lyof] . g]kfn 6«]lsª o'lgog -o'lg6\fe_ n] klg k|r08 k'qnfO{ ;f] /sd lbOPsfdf 3f]/ lj/f]w ub}{ ;u/dfyf If]qdf ef/L af]Sg] dhb'/sf] kl;gfaf6 ;+sng ePsf] ;f] /sd tTsfn lkmtf{ geP/ dhb'/x? cfGbf]ngdf pqg afWo x'g] pNn]v u/] .

cg]/f:jljo'sf dxf;lrj lszf]/ljqmd dNnn] ;/sf/n] /fHosf] 9's'6L df]hd:tLsf nflu k|r08 k'qnfO{ @ s/f]8 ?lkof+ lbg] egL u/]sf] lg0f{o /fi6«3f6L ePsf] cf/f]k nufpFb} ;/sf/sf] To:tf hg3ftL lg0f{onfO{ ;8saf6 k/f:t ug]{ r]tfjgL lbg' ePsf] lyof] . k|sfz bfxfnnfO{ @ s/f]8 lbg] lg0f{o @$ 306fleq lkmtf{ glnP ;zQm ;8s ;+3if{ u/]/ ;/sf/ 9fNg] r]tfjgL lbg' ePsf] lyof] .

kqsf/ ;Dd]ngdf o'jf ;+3 g]kfnsf pkfWoIf emk6 /fjnn] afa'/fd ;/sf/ xTof, cft+s / e|i6frf/sf] 7]s]bf/ ;fljt ePsf] cf/f]k nufpFb} k|r08k'q k|sfznfO{ @ s/f]8 lbg] lg0f{on] gof+ ;fdGt pmhfu/ ePsf] cf/f]k nufpg' x'Fb} clxn] gofF kf/;sf] pbo ePsf]df cfklQ hgfpFb} /fi6«3ftL To:tf gof+ kf/;nfO{ ;dfKt kf/]/} 5f8\g] bfjL ug'{ ePsf] lyof] .

;jf]{Rr cbfntsf] cfb]z

o;}u/L ;jf]{Rr cbfntn] PsLs[t g]skf dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08sf 5f]/f k|sfz bfxfnsf] g]t[Tjdf ;u/dfyf cf/f]x0f ug{ hfg] 6f]nLnfO{ @ s/f]8 ?k}of+ lbg] k|wfg GofofwLz lvn/fh /]UdLsf] Ohnf;n] ;/sf/sf] ;f] lg0f{osf] k|ltlnlk ;lxt # lbgleq cbfntnfO{ hfgsf/L u/fpg klg cfb]z lbPsf] 5 . k|sfz bfxfnsf] g]t[Tjdf ;u/dfyf cf/f]x0f ug{ hfg] 6f]nLnfO{ @ s/f]8 ?k}of+ pknAw u/fpg] ;/sf/L lg0f{osf] lj?4 e/t h+ud nufot # hgfn] ;jf]{Rrdf l/6 bfo/ u/]sf lyP .


kf7]3/af/] rrf{

dlxnfsf] kf7]3/ / of}gfËdf x'g] SofG;/sf] klxrfg / pkrf/ k2ltsf af/]df ljkL sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fg w/fgdf ePsf] b'O{ lbg] :qL SofG;/ ;Dd]ngdf 5nkmn ePsf] 5 . ;Dd]ngdf g]kfn, ef/t, ci6«]lnof / a]nfotsf u/L ! ;o @% hgf :qL SofG;/ ljz]if1x? ;xeflutf /x]sf] lyof] . dlxnfsf] kf7]3/df x'g] SofG;/sf] pkrf/sf nflu >f]t ;fwg, hgzlQm, zNolqmof ;]jf / /]l8of] y]/fkL k"jf{~rndf st} klg gePsfn] ;/sf/nfO{ bjfj lb+b} Wofgfsif{0f ug{sf nflu pkTosf aflx/ klxnf] k6s w/fgdf ;Dd]ng ul/Psf] lyof] .


sfof{no xftfdf ad

?s'd ÷ ;b/d'sfd vn+ufl:yt gfkL sfof{nosf] xftfdf Pp6f j]jfl/;] ad km]nf k/]kl5 jl/k/Lsf dflg;x?df ;Gqf; 5fPsf] lyof] . gfkL sfof{no;Fu} hf]l8Psf] lqe'jg pRr dfljsf ljBfyL{x?n] ad km]nf kf/L v]nfO/x]sf] lyP eg] cleefjsn] yfxf kfO ;'/IffsdL{nfO{ vj/ u/]kl5 lgl:qmo kl5 g]kfnL ;]gfsf]] dlxGb|f bn u'Ndsf k|fljlwsn] ad lgl:qmo kf/]sf lyP . ad åGbafndf Toxf+ /flvPsf] cfz+sf ul/Psf] 5 .


dfcf]jfbL ljb|f]xsf] dfgl;stfaf6 u|l;t

l;Gw'kfNrf]s ÷ g]skf Pdfn]sf jl/i7 g]tf dfwj s'df/ g]kfnn] ;]gf ;dfof]hgdf dflyNnf] txsf] lhDd]jf/L vf]Hg'n] ;]gfdf 3';k}7 u/L dfcf]jfbLn] ljb|f]x ug{ vf]h]sf] cf/f]k nufpg' ePsf] 5 . l;Gw'kfNrf]såf/f rf}tf/fdf cfof]lht sfo{qmddf g]tf g]kfnn] cfGtl/s snxsf] axfgfdf dfcf]jfbLn] zflGt / ;+ljwfg lgdf{0fdf afwf pTkGg u/]sf] klg atfpg' eof] . jxfFn] dfcf]jfbLn] ljb|f]x ug]{ wlDs lbg' plrt gePsf] klg atfpg' ePsf] 5 .


/fi6«a}+sn] sf/jfxL ug]{

lj/f6gu/ ÷ gf]6sf] lxkmfht gug]{ a}+s tyf ljQLo ;+:yfx?nfO{ g]kfn /fi6«a}+sn] sf/jfxL ug]{ ePsf] 5 . g]kfn /fi6«a}+s d'b|f Joj:yfkg ljefusf sfo{sf/L lgb]{zs clvn s'df/ 7fs'/n] ;f] s'/f atfpg' ePsf] 5 . pxfFn] ;kmf gf]6 gLlt hf/L eO;s]sf]n] ToxL cg';f/ sf/f]jf/ ug{ ;DalGwt clwsf/Lx?nfO{ cfu|x klg ug'{ eof] . hfnL gf]6sf] sf/f]jf/ /f]Sg], gf]6sf] l6sfpkg a9fpg] / Joj:yfkgdf ;'wf/ Nofpg] p2]Zon] lj/f6gu/df If]qLo uf]i7L ;+rfng ul/Psf] lyof] .


;'ud Uof; lj?4 d'2f bfo/

Og?jf ÷ 3/]n' tyf ;fgf pBf]u sfof{no ;'g;/Ln] ;'ud Uof; lj?4 lhNnf cbfnt ;'g;/Ldf d'2f bfo/ u/]sf] 5 . pkef]Qmf ;+/If0f P]g @_%$ sf] cfwf/df ;f] d'2f bfo/ ul/Psf] xf] . ;'ud Uof; sDkgLn] cGo sDkgLsf l;ln08/ sAhf u/L km'6l/ª km]/]/ ahf/df ljqmL u/]sf] cleof]udf !! dlxgfkl5 d'2f bfo/ ul/Psf] 5 . ;'g;/Lsf] vgf/df cg'udg 6f]nLn] lg/LIf0f ubf{ km'6l/ª km]/]sf @$ j6f sDkgLsf !% xhf/ l;ln08/ km]nf k/]sf lyP .

;'ud Uof;sf ;+rfnsx? lzjk|;fb l3ld/] / dx]Zj/ ofbjnfO{ !$ jif{ s}b / %–% nfv ?lkof+ hl/jfgf x'g'kg]{ dfu ;lxt d'2f k]z ul/Psf] 5 .


d}y'gåf/f k'?ifem}+ :qLsf] :vng x'G5 jf x'Fb}g <

:jvngsf] ljifodf ljåfgx¿df 7"nf] dte]b 5 . jfT:ofogsf] egfO{ cg';f/ k'?ifeGbf :qLdf cf7 u'0ff a9L …sfd zlQmÆ x'G5 . ltgsf] of]gLdf Ps k|sf/sf] lrnfpg] -v'hnL_ x'G5 . lzZgsf] 3if{0fn] ltgsf] lrnfpg] x/fpF5 / jf;gfsf] klg t[KtL x'G5 . csf{ ljåfgsf] egfO{ cg';f/ :qLx¿nfO{ d}y'lgs ;'v b'O{ lsl;dn] k|fKt x'G5 . s_ SnL6f]l/; 3f]l6P/ -v_ cfEoGtl/s of]gLdf lnËsf] 3if{0f . sltko :qLx¿ b'j}df of}6} lqmofn] klg k"0f{ d}y'lgs t[lKt k|fKt ug{ ;Sb5g\ . hftL afgL nfu]sf :qLx¿ oxL lqmofåf/f t[lKt nfe ub{5g\ . s;}sf] egfO{ cg';f/ :qLnfO{ k"0f{ pQ]lht kfg{sf nflu b'j} lqmofsf] cfjZos kb{5 . of] t eof] k"0f{ t[lKtsf] s'/f ca :qL klg k'?if em}+ :vlnt x'G5g\ jf x'Fb}gg\ eGg] s'/fdf cg]s dte]b 5 . k|foM :qLx¿ k'?ifsf] :vng ePsf] cg'ej / ;'v yfxf kfpF5g\ t/ cg]s :qLsf] egfO{ 5– jLo{ :vng eP/ of]gLdf pDng yfn]kl5 :qLsf] k"0f{ d}y'g cf/De x'G5, t/ of] s'/f lg/fwf/ h:tf] nfUb5 . sf/0f k|lqmofn] cgle1 jf d}y''lgs zlQm yf]/} x'g] k'?if rfF8} g} :vlnt x'G5g\, To;kl5 klg :qLsf] :vngsf] ljifosf lj1fg s'g} kSsf lg0f{odf k'Ug ;s]sf] 5}g . lsgls k|To]s gf/Lsf] :jefj Psgf;] x''Fb}g . Psdtn] k"0f{ t[lKt ePkl5 :qLsf] klg k'?ifem}+ cjZo s]xL :vng x'G5 . csf]{ dtn] :qLsf] z'qmls6 x'G5 / To;}n] :vng x'G5 eGg] klg 5 . km]l/ z'qmls6 geP ue{ wf/0f s;/L x'G5 < h;/L k'?ifsf] ;+;u{n] :qL ue{jtL x'G5g\, To;}u/L :qLs} ;+;u{n] klg :qLn] ue{ wf/0f ub{5g\ . t/ Tof] ue{ df+;lk08 dfq x'G5, To;df xf8 x'Fb}g . :qLsf] s]xL :vng eP klg k|hggdf To;sf] s]xL ;DaGw 5}g eGg] klg ljAbfgx?sf] egfO{ 5 . cg]s gf/L;Fu ;f]wk'5 ubf{ s]xL j:t' :vlnt x'G5 eGg] s'/f :jLsf/ ub{5g\, t/ sltko gf/Lx¿ ls6]/ eGg rfxGgg\ .


b}jL Iflt Go"gLs/0f ug]{ sfo{qmd

hn]Zj/ ÷ jiff{ofddf x'g] u/]sf] IfltnfO{ Go"gLs/0f ug]{ p2]Zon] g]kfn /]8qm; ;f];fO{6L dxf]Q/L zfvf / o'PgPkmlkPsf] ;xof]udf hn]Zj/df k|ltsfo{ k"j{ tof/L sfo{qmd ;DkGg u/]sf] 5 .
lhNnfb]lv ufpF;Ddsf k|efljt If]qnfO{ b[li6ut u/L k|ltsfo{ ;+oGqnfO{ alnof] kfb{} ;Ifd agfpg lhNnf ljkt k"j{ tof/Lsf nflu 6f]nL u7g ug]{ nufotsf ljifodf sfo{qmdtkm{ ul/Psf] 5 . o; jif{ cfktsfnLg k"j{ tof/L cGtu{t k|efljt lkuf}gf / ;fF9fdf ljz]if of]hgf ;~rfng ug]{ hgfOPsf] 5 .


5f/] /f]u c:ktfnaf6 lgMz'Ns ;]jf

eQmk'/ ÷ dWok'/lydL gu/kflnsfl:yt l;l4sfnLdf ;~rflnt sf]l/of g]kfn d}qL c:ktfn ca g]kfns} klxnf] 5f/] /f]usf] ljz]if1 c:ktfn aGg] ePsf] 5 . xfn hg/n, k|;"lt, xf8hf]gL{ g;f, gfs, sfg, 3fF6L, bfFt nufto ljleGg /f]usf] cf]kL8Lb]lv zNolqmof;Ddsf] ;]jf ;~rfng ub}{ cfPsf] ;f] c:ktfn ca g]kfns} klxnf] 5f/] /f]u c:ktfn aGg] ePsf] 5 .

;f] c:ktfnn] xfn ;ftfsf] Pslbg x/]s a'wjf/ 5f/] /f]usf] cf]kL8L ;]jf ;~rfng z'? ul/;s]sf] / o;sf nflu sf]l/ofsf Ps / g]kfnsf tLg ;lxt rf/ hgf :jf:YosdL{sf] 6f]nLn] ;]jf k'¥ofO/x]sf] 5 . 5f/] /f]u pkrf/ ;]jf ;~rfng u/] nuQ} c:ktfnn] xfn 5f/] /f]usf] k/LIf0f, Nofj 6]:6 tyf OOhL ;]jf ;~rfng ug{'sf ;fy} o:tf lj/fdLnfO{ lgMz'Ns ?kdf cf}iflw ljt/0f ub}{ cfPsf] 5 . c:ktfndf sf]l/ofaf6  5f/] /f]u kQf nufpg] OOhL d]lzg NofP/ k/LIf0f ug{ yflnPsf] / xfn;Dd !^) hgf 5f/] /f]usf lj/fdLn] lgoldt ?kdf cf}iflw ;]jg u/L pkrf/ u/fO/x]sf] 5 . xfn %) zo\ofdf ;~rfng eO/x]sf] of] c:ktfnnfO{ 5f/] /f]usf] ljz]if1 c:ktfn agfpgsf nflu jf8{ lgdf{0f eO/x]sf] 5 . 

zo\of ;~rfngdf cfP nuQ} 5f/] /f]usf lj/fdLnfO{ c:ktfndf egf{ u/]/} pkrf/ ug{ ;lsg] 5 . dWok'/lydL gu/kflnsfsf] jflif{s ?= !^ nfvsf] cfly{s ;xof]udf ;~rfng eO/x]sf] of] c:ktfnnfO{ /fHon] jflif{s ?= tLg s/f]8 ;xof]u u/fP 5f/] /f]usf ;fy} c:ktfnn] lb+b} cfPsf] ;a} ;]jf lgMz'Ns ug{ ;lsg] 5 .

c:ktfn Joj:yfkg ;ldltsf cWoIf /fdk|;fb kf7sn] o; c:ktfnnfO{ 5f/] /f]u ljz]if1 c:ktfn agfpgsf nflu ;/sf/n] ;xof]u u/] d'n'se/s} 5f/] /f]usf lj/fdLnfO{ ;xh pkrf/ lbg ;lsg] atfpg' eof] .


oflGqs k'n lgdf{0f ul/g]

kj{t ÷ kj{t lhNnfsf] ;b/d'sfd s'Zdf ahf/b]lv afUn'Ë lhNnfsf] blIf0fL e]udf kg]{ an]jfnfO{ hf]8\g oflGqs k'nsf] cjwf/0ff NofOPsf] 5 . ;b/d'sfd s'Zdf / an]jfnfO{ hf]8\gsf nflu s'Zdf an]jf oflGqs ;DefJotf cWoog u/L ;lsPsf] /f]kj] s]jnsf/ k|flnsf] ;j]{If0fdf cfPsf] 6f]nLn] hgfPsf] 5 .

oflGqs k'n lgdf{0fkl5 s'Zdf an]jf # ldg]6df k'Ug ;lsg] 5 . o; If]qdf u|'k u08f]nf gfds oflGqs k'nsf] a9L ;Defjgf /x]sf] /f]kj] s]jnsf/ k|f=ln=n] hgfPsf] 5 . oflGqs k'n lgdf{0fsf nflu lghL If]q, pBf]uL, Joj;foL / :yfgLojf;Lsf] ;+o'Qm nufgLdf lgdf{0f sfo{ yflng] ePsf] 5 .


;'wf/sf] vfFrf]

sf7df8f}+ ÷ gful/s nufgL sf]ifsf] k'/fgf] tl/sfaf6 ug]{ nufgLnfO{ ;'wf/ ug{ lj1x?n] ;'emfj lbPsf 5g\ . nufgLdf k'/fg} gLlt cjnDag ul/+bf k|ltkmn pNn]Vo x'g g;s]sf] pxfFx?sf] egfO{ lyof] . k"FhL ahf/df sf]ifsf] pkl:ylt ckl/xfo{ eP klg bf];|f] ahf/df sf]ifn] x:tIf]k ug{ g;s]sf] lj1x?n] :jLsfg'{ eof] . ;+rostf{x?sf] nufgLnfO{ a}+sdf /fv]/ Aofh dfq vfg] sf]ifsf] k/Dk/fdf tTsfn ;'wf/ Nofpg pxfFx?n] ;'emfj lbg' eof] .

gful/s nufgL sf]ifsf] @@ cf}+ jflif{sf]T;j ;df/f]xdf ;xefuL jQmfx?n] z]o/ ahf/ oltv]/ cf]/fnf] nfUg] ;do gePsf] eGb} nufgLstf{x?sf] dgf]an v:s]sf sf/0f dfq g]K;] 36]sf] atfpg' eof] . sf]ifn] xfn;Dd r'Stf k"FhL !^ s/f]8 agfPsf] / cfufdL jif{df @* s/f]8 ?k}of+ k'¥ofpg] nIo /fv]sf] 5 .  gful/s nufgL sf]ifn] of] jif{ s"n !@ s/f]8 ?k}of+ z'? d'gfkmf u/]sf] tYof+s 5 . xfn sf]ifn] sd{rf/L artdf * k|ltzt Jofh lb+b} cfPsf] 5 eg] cfjf; shf{df !! k|ltzt Aofh artstf{af6 c;'Ng] ub{5 . sf]ifn] cfkm\g} ejg afg]Zj/af6 clxn] ;a} sf/f]jf/ ub}{ cfPsf] 5 .


t]lGhË / lxnf/Lsf] ;flns lgdf{0f z'?

sf7df8f}+ ÷ ;jf]{Rr lzv/ ;u/dfyf cf/f]xL t]lGhË gf]af]{ z]kf{ / P8d08 lxnf/Lsf] ;flns ;lxtsf] k|j]zåf/ ;f]n'v'Da'sf] y'Dsfdf lgdf{0f sfo{ z'? ePsf] 5 .

lhNnf ljsf; ;ldlt ;f]n'v'Da'sf] cg'bfg tyf ljleGg lgsfosf] ;xof]udf lgdf{0f sfo{ z'? ePsf] pQm k|j]zåf/df k|yd k6s ;u/dfyf  cf/f]x0f u/]/ g]kfnsf] ljZjdf lrgfpg] t]lGhË / lxnf/Lsf] sb/ ub}{ ;flns /flvg nfu]sf] xf] .


cNnf]af6 dgUo

bfË ÷ cNnf]sf] af]qmf]af6 wfuf] pTkfbg u/L bfªsf dflg;x?n] /fd|f] cfocfh{g u/]sf 5g\ . afh'/f, 8f]6L / ?s'd nufotsf lhNnfaf6 cNnf]sf] af]qmf bfªdf NofO{ kfgLdf 8'afP/ wfuf] lgsfNg] ul/Psf] 5 .  !) 306f kfgLdf 8'afPsf] cNnf]sf] af]qmfnfO{ ! 306f kfgLdf ksfPkl5 wfuf] lgSng] ub{5 . cNnf]sf] wfuf] sfuh, sk8f / un}+rf lgdf{0fdf k|of]u x'G5 . Ps 6g cNnf]sf] wfuf]sf] !% nfv ?k}of+;Dd d"No kg]{ ;DalGwt JolQmx? atfpF5g\ . csf]{ lhNnfaf6 NofPsf] cNnf]af6 wfuf] pTkfbg u/L a]Rbf pBf]u ;+rfnsn] ! k|ltzt /sd /fhZj ltg'{ kg]{ Joj:yf 5 .


pbok'/df ljh'nL pTkfbg

pbok'/ ÷ pbok'/sf] xb]{gL ufpFsf afl;Gbfn] cfkm\g} k|of;n] lah'nL pTkfbg u/L cfkm\gf] a:tLnfO{ pHofnf] kf/]sf 5g\ . gfubx n3' hnljB't\ cfof]hgfaf6 pTkflbt !& lsnfjf6 ljB't\  ! ;o ^) 3/w'/LnfO{ ljt/0f ul/Pkl5 ufpF pHofnf] ePsf] 5 .

&) nfv ?k}of+ vr{ ePsf] ;f] cfof]hgf k"/f ug{ Pp6f kl/jf/n] cf};t #) xhf/ ?k}of+ vr{ ug'{ k/]sf] 5 . v]/f uPsf] kfgLaf6 ufpFd} lah'nL lgsfNg ;lsPsf]df ufpFn]x?n] v'zL k|s6 u/]sf 5g\ .


clgoldttf lj?4 :sfp6df cg;g

sf7df8f}+ ÷ g]kfn :sfp6df cfly{s clgoldttf ePsf] eGb} b]ze/sf :sfp6 df:6/x?n] l/n] cg;g z'? u/]sf 5g\ . g]kfn :sfp6df P]g lgod ljkl/t sd{rf/L egf{ ul/Psf] cf/f]k klg :sfp6 dfi6/x?n] nufPsf 5g\ . :sfp6sf k|d'v cfo'Qmsf] 5gf}6 lgjf{rg k|lqmofaf6 ug'{ kg]{ dfu klg cg;gsf/Lx¿n] u/]sf 5g\  .

Pp6} JolQmn] !^ jif{;Dd cfo'Qmdf a:g kfpg] kl/kf6L ljZjdf cGoq st} gePsf] eGb} lj/f]w ul/Psf] 5 . :sfp6sf] kf7\oqmd / P]gdf ;do cg';f/ kl/dfh{g ug'{kg]{, k]zfut / :jo+;]jL :sfp6nfO{ 5'6\ofpg' kg]{, n]vfk/LIf0fsf] l/kf]6{ ;fj{hlgs ug'{ kg]{ dfu{ klg cg;gsf/Lx¿n] u/]sf 5g\ . g]kfndf xfn ^$ lhNnfdf :sfp6 u7g ul/Psf] / s"n %( xhf/ ;b:o /x]sf] atfOPsf] 5 .


pkTosf leq} j8{km\n"
s'v'/f vfg]x?df ;+qf;

kmlk{Ë ÷ Hofgdf/f /f]u j8{km\n" ca sf7df8f}+ pkTosfleq ;lhn} kx'Fr agfPsf] 5 . nlntk'/, eQmk'/ / sf7df8f}+sf s'v'/f kmd{x?df /f]u af/]df hfFr x'g glbP klg /fhwfgLs} 5]pdf kmlk{Ësf] z]ifgf/fo0f uflj;sf] Pp6f s'v'/f kmd{df j8{km\n" /f]usf] lhjf0f' km]nf k/]s]f  5 . 8Nn' n]o;{ kmd{n] hlt n'sfO{otf klg cflv/ j8{km\n"af/] ;"rgf r'lxP kl5 k|of]uzfnfn] ;f] /f]usf] k'li6 u/]sf] 5 .

j8{km\n"n] s'v'/fsf] df;' vfg] vf;u/L ;+qmldt s'v'/fsf] df;'af6 Ps 3/ b'O{ 3/ x'Fb} pkTosfe/ ;+qmd0f km}lng ;Sg] tkm{ ;/sf/ / ;Da4 ;/f]sf/jfnfn] Wofg glb+bf ;Gqf; a9]sf] 5 . s]xL ;do otf ;+qmldt s'v'/fsf] df;' ljqmL ug]{x?n] /f]uaf/] oyfy{ ljj/0f cfpg glbg nflu k/]sf]df lrGtf JoQm ul/+b}5 .


s5'jf ultdf vfg]kfgL

kfNkf ÷ cfof]hgf ;DkGg ePsf] Ps jif{ ljlt;Sbf klg kfNkf v:of}nLsf pkef]Qmfn] vfg]kfgL kfPsf 5}gg\ . v:of}nLsf] a/8fF8fdf ut jif{ ;f}/u}/f lnkm\6 vfg]kfgL cfof]hgf ;DkGg eP klg vfg]kfgL tyf ;/;kmfO{ l8lehg sfof{no kfNkfn] ug'{ kg]{ sfd l9nfO{ x'Fbf ;f] cfof]hgf x:tfGt/0f ug]{ sfd l9nfO{ ePkl5 pkef]Qmfx? vfg]kfgLaf6 al~rt ePsf 5g\ . ^* nfv ?lkof+sf] nfutdf lgdf{0f ePsf] ;f] of]hgfaf6 ! ;o @) 3/w'/L nfeflGjt x'g] hgfOsf] 5 .


ld; ls/fFt k|ltof]lutf

sf7df8f}+ ÷ ls/fFt ;d'bfosf] dxfg\ kj{ p3f}nL, pef}nLsf] cj;/df ld; ls/fFt k|ltof]lutf x'g] ePsf] 5 . ld; ls/fFt k|ltof]lutfnfO{ ;f+:s[lts dxf]T;jsf ?kdf dgfpg] cof]hs ;+:yfsf cWoIf l/gfzf /fO{n] hfgsf/L lbg' ePsf] 5 . g[To lgb]{zs /fO{n] ;d'bfosf] snf, e]ife"iff, ;+:sf/sf] k|a4{gdf of]ubfg k'¥ofpg] d"n p2]Zon] cfof]lht ld; ls/fFtdf g]kfn nufot d'n's aflx/ /x]sf ls/fFt hfltsf o'jtLn] ;xeflutf hgfpg ;Sg] atfpg' eof] .

k|ltof]lutfdf ;xefuL x'gsf nflu kfFr lkm6 prfO, !^ b]lv @^ jif{ pd]/ / z}lIfs of]Uotf P;Pn;L pQL0f{ x'g'kg]{ 5 . o; k|ltof]lutfdf k|yd, låtLo, t[tLo nufot kfFrf}+ :yfg k|fKt ug]{ k|ltof]lutfx?nfO{ tfh, gub tyf ljleGg pkxf/x? k|bfg ul/g] 5 .


w'nf] / w'jfFaf6 /fhwfgLdf PnhL{ /f]uLsf] ;+Vofdf a[l4

c:ktfnsf] gfs, sfg, 3fF6L ljefusf k|d'v 8f= o1 axfb'/ e08f/Lsf cg';f/ kmfu'g–r}tsf] df};ddf Pnlh{s /fOgfl6;sf] ;d:of lnP/ cfpg]sf] ;+Vof lgs} a9L x'G5 . clwsf+z kLl8t df]6/;fOsn rfns x'g] pgn] atfP . kl5Nnf] ;dodf jftfj/0fLo k|b"if0f a9\bf] 5, 8f= e08f/Ln] eg], cem pkTosfdf kl5Nnf] ;dodf ;8s km/flsnf] kfg{ eTsfOPsf af6f]af6 p8\g] w'nf]n] /f]uLsf] ;+Vofdf a[l4 u/fO/x]sf] 5 . pgsf cg';f/ k|b"lift xfjf dflg;sf] gfsaf6 Zjf;–k|Zjf;sf] ;dodf z/L/leq k|j]z x'Fbf x'g] PnhL{nfO{ /fOgfl6; elgG5 . of] ;d:ofdf nuftf/ !) b]lv @) k6s;Dd xflR5pF cfO/xg], gfs aGb x'g], gfsaf6 kfgL alu/xg] / gfssf] leqkl§ lrnfpg] ub{5 . ;fy} cfFvf /ftf] x'g], cfF;' alu/xg] / lrnfpg] x'G5 . tfn' / 3fF6L lrnfpg] klg x'G5 . s;} s;}nfO{ t Zjf;gnLdf ;+s'lrt eP/ ;f; km]g{ ;d]t uf¥xf] x'g] u5{ .

lrlsT;sx?sf cg';f/ z/L/nfO{ s'g} lrh gkmfKg' g} PnhL{ xf] . s;}nfO{ w'nf]n] t s;}nfO{ vfg]s'/f jf kfgLn] PnhL{ x'G5 . s;}nfO{ eg] l;6fdf]n, a'lkmg jf cGo s'g} cf}iflwn] PnhL{ u/fpF5 . sltkonfO{ n'ufaf6 klg PnhL{ eO{lbG5 . s;}nfO{ emf/kft of af]6 lj?jfsf] PnhL{ x'G5 eg] sltnfO{ t nfdv'§], e';'gf cflb sL/f k6+u/sf] 6f]sfOn] PnhL{ x'g] u/]sf] kfOG5 . o;sf ;fy} s;}nfO{ s]/f, df;sf] bfn, c08fn] klg PnhL{ u/fpg] 8f= e08f/Ln] atfP . kl5Nnf] ;dodf rflxF k|b"if0fn] /fOgfl6;sf lj/fdL a9fPsf] 5 .

;fwf/0f efiffdf eGg] xf] eg] PnhL{ /fOgfOl6; eg]sf] gfsdf x'g] PnhL{ xf], 8f= e08f/Ln] eg], o; cj:yfdf z/L/df afXo j:t' k|j]z u/]kl5 To; lj?4 z/L/df ePsf] k|lt/IffTds zlQmn] gsf/fTds k|ltqmof b]vfpF5 . pgsf cg';f/ w'nf], w'jfF, 9';L, 3/kfn'jf hgfj/sf] /f}|+ cflb j:t'sf sf/0fn] /fOgfl6;sf] ;d:of pTkGg x'G5 . o:tf j:t'af6 lg:sg] s0f Zjf; km]bf{ xfjf;Fu} gfsleq k|j]z u/]kl5 /utdf /x]sf] k|f]l6g Oldgf]Unf]a'lngdf c;/ u5{ / kmn:j?k z/L/df ljleGg /;fogsf] pTkfbg u/fO{ ;d:of pTkGg u/fpF5 .

w'nf], w'jfF ePsf] If]qdf a:g] aRrfb]lv a"9f ;a}df of] ;d:of cfpg ;S5 . w'nf] p7\g] ;dodf dfq xf]Og s]xL JolQmnfO{ t o:tf] ;d:ofn] af¥x} dlxgf ;tfpg ;S5, 8f= e08f/Ln] eg], jif}{el/ o:tf] ;d:of a]xf]g]{x?nfO{ ?3f nflu /xg], gfs aGb /xg], uGw yfxf gx'g], sfg sd ;'Gg], 3fF6L v;v; eO/xg] / hL0f{ vf]sL x'g] x'G5 eg] sf]xLnfO{ /f]u w]/} k'/fgf] ePsf :j/ s]xL ?vf] x'g] x'G5 . pgsf cg';f/ of] /f]uaf6 afFRg] ;a}eGbf /fd|f] pkfo eg]sf] s] sf/0fn] PnhL{ ePsf] xf] To;af6 hf]lug' k5{ . w'nf], w'jfF kLl8tnfO{ lkgf;, bd x'g], gfsdf df;' knfpg], sfgdf ;+qmd0f x'g] tyf kfSg], d'vdf ljleGg ;d:of cfpg], bfFtdf ;d:of cfpg] ;Defjgf a9L x'g] ePsfn] ;dod} pkrf/ ug{ 8f= e08f/Lsf] ;'emfj 5 .


l;/xfdf xTof ckx/0f a9\bf]

l;/xf ÷ c1ft xltof/wf/Lx¿sf] Ps ;d"xn] l;/xf aNsjf @ sf @% jifL{o ljho ;fxnfO{ ckx/0f u/]sf] 5 . ckxl/t ;fx uf]nahf/df sk8fsf] /]l8d]8 k;n ;+rfng ub}{ cfPsf 5g\ . df]6/;fOsndf r9L ;fx 3/tkm{ hfFb} ubf{ %–& hgfsf] xltof/wf/L ;d"xn] aLraf6f]af6} df]6/;fOsn ;lxt ;fxnfO{ ckx/0f u/]sf] lyof] . xfn;Dd ckx/0fsf] lhDdf s;}n] lnPsf] 5}g . ckxl/t ;fx / ckx/0fsf/Lx?sf] vf]hL sfo{ eO/x]sf] Onfsf k|x/L sfof{no uf]nahf/n] hgfPsf] 5 . ckxl/t ;fxsf] ;s'zn l/xfOsf] kxn ul/ lbg' x'g dfgjclwsf/jfbL, kqsf/ / ;dfh;]jLnfO{ ;fxsf cfkmGtn] cg'/f]w u/]sf] 5 . s]xL ;do otf l;/xfdf xTof / ckx/0fsf] 36gf a9\b} uPsf] 5 .


dfOqmf]of]nf]lhsn ;f];fO6Lsf] gof+ sfo{;ldlt u7g

sf7df8f}+ ÷ g]kfn dfOqmf]of]nf]lhsn ;f];fO6Lsf] 5}7f}+ ;fwf/0f;efn] ;efkltdf sfOqmf]afof]lh:6 /hgL dNn;lxt !# ;b:oLo gof+ sfo{;ldlt u7g u/]sf] 5 . pk;efkltdf dfOqmf]afof]nf]lh:6åf/f zf]ef >]i7 / gj/fh clwsf/L lglj{/f]w lgjf{lrt x'g' ePsf] 5 eg] dxf;lrj, ;lrj / sf]iffWoIfdf qmdzM s'n/fh /fO{, wL/h cfrfo{ / ntf l3ld/] lgjf{lrt x'g ePsf] 5 .

o;}u/L ;b:ox?df lqe'jg ljZjljBfnosf k"j{ :jljo' ;efklt eLd >Lif, /lj leqsf]6L, gf/fo0f 1jfnL, Plzof kf}8]n, dfwj clwsf/L, ;~ho 1jfnL nufot lgjf{lrt x'g' ePsf] 5 . ;g\ !((% b]lv  g]kfn dfOqmf]afof]nf]lh:6x?sf] 5ftf ;+u7gsf] ?kdf :yfkgf ePsf] pQm ;f];fO6Ln] dfOqmf]afof]nf]lhsn cWoog ug]{x?sf] If]qdf sfd ub}{ cfPsf] 5 .


d':tfªsf P]ltxfl;s ;Dkbf ;+s6df

d':tfª ÷  k'/fgf u'Daf / b/af/ dd{t;Def/sf] cefjdf hL0f{ aGb} uPsf] eGb} ;+/If0fdf kof{Kt ah]6 ljlgof]hg ug{ pkNnf] d':tfªjf;Ln] dfu u/]sf 5g\ . ljZjs} k'/fgf] egL bfjL ul/Psf P]ltxfl;s ;Dkbfsf nflu plrt ah]6 lgsf;f gePsf]n] cl:tTj g} ;+s6df k/]sf] 5 . pkNnf] e]udf cfpg] ko{6ssf] k|d'v cfsif{0f g} b/jf/ / u'Daf x'g\ . pkNnf] e]udf aif]{lg xhf/f}+ ko{6s lelqP afkt lnOg] ko{6g z'Nssf nflu k6s–k6s cfGbf]ng ul//x]sf pkNnf] d':tfªjf;Ln] /fi6«s} ;Dkbf eP klg j]jf:tf ul/Psfn] lhNnfb]lv s]Gb|;Dd bjfjd"ns sfo{qmd n}hfg] r]tfjgL;Dd lbPsf 5g\ .

pkNnf] d':tfªsf] r/fª–! l:yt d/fª ufpFdf ltAjtsf /fhf l9S;'ª yS]rgn] cf7f}+ ztfAbLdf agfPsf] ljZjs} k'/fgf] bfjL ul/Psf] nf] £ofs/ u'Daf, r/fª b/jf/,nf]dfGyfªdf uflj;df ;g\ !#*& df tTsfnLg k|l;4 /fhf PGu'Og :ofª\af]sf] zf;gsfndf lgdf{0f ul/Psf] emfDkf u'Daf, !%cf}+ ztfAbLsf] z'?lt/ d':tfªsf t];|f /fhf tfl;uf]gsf lji6sf] kfnfdf lgld{t 6'kr]g u'Daf, rf]ofª / 9fs/ u'DafnfO{ Ps} 7fpFdf ldnfP/ agfOPsf] csf]{ rfof]8] u'Daf, 5f]b] u'Daf, 5f]/f]/, 5f]Gx'k, ;'vf{ª, 3dL uflj;df /x]sf s]xL k'/fgf u'Daf eUgfjz]ifdf kl/0ft eO;s]sf 5g\ .

pkNnf] d':tfªdf ko{6g, s[lif nufot hghLljsf;Fu ;DalGwt eO{ sfd ul//x]sf] PSofkn] k'/fgf ;Dkbfsf] ;+/If0f nflu kxn ul//x]sf] 5 . o:tf ;Dkbfsf] ;+/If0f g} ko{6g leq Nofpg] d'Vo cfwf/ xf] . o:t} d':tfªsf @%cf}+ k"j{/fhf lemUd] knj/ lji6n] pkNnf] d':tfªdf dxTjk"0f{ ;Dkbfsf ?kdf /x]sf b/jf/ / u'Dafsf] hL0ff]{åf/ ug{ cfkm"n] ;lqmotf b]vfpg] atfPsf 5g\ . pgn] ljZjs} ;Dkbf aGg ;kmn nf]dfGyfª b/jf/ ;d]t hL0f{ ePsf] cj:yfdf o;sf nflu e|d0fdf cfpg] ko{6s tyf ;+3–;+:yfnfO{ ;xof]usf] cfu|x ug]{ u/]sf] ;d]t atfP .


;+3Lotf lagfsf] ;+ljwfg dw]zL df]rf{n] :jLsf/ gug]{

sf7df8f+} ÷ ;+3Lotf ljgfsf] ;+ljwfg hf/L ug]{ if8\oGq eO/x]sf] atfpFb} ;+o'Qm nf]stflGqs dw]zL df]rf{n] To:tf] ;+ljwfg hf/L eP df]rf{nfO{ c:jLsfo{ x'g] :ki6 kf/]sf] 5 . g]kfnL sf+u|];, g]skf Pdfn] / PsLs[t dfcf]jfbLsf] Pp6f ;d"xaf6 ;+3Lotf ljgfsf] ;+ljwfg hf/L ug]{ if8\oGq eO/x]sf] atfpFb} df]rf{n] b]ze/Lsf ;Dk"0f{ ;+3Lotf kIfw/ /fhgLlts zlQmx?nfO{ Pstfj4 x'g cfXjfg u/]sf] 5 .

;+ljwfg;efaf6 lgwf{l/t ;doleq} ;+3Lotf, klxrfg / ;dfj]zL /fHo ;+/rgf ;lxtsf] ;+ljwfgsf nflu cleofg cufl8 a9fpg dw]zL df]rf{n] cfufdL r}q !* ut] sf7df8f}+df cfd;efsf] cfof]hgf ug]{ lg0f{o klg u/]sf] 5 . df]rf{sf] a;]sf a}7sn] ;]gf ;dfof]hgdf b]lvPsf ult/f]wnfO{ cGTo ug{ ;Da4 kIfx?;Fu jftf{ u/L ;xdltsf] laGb' klxNofpg kxn ug]{ lg0f{o klg u/]sf] 5 .


jt{dfg ;/sf/ e|i6frf/Lsf] cv8f

s~rgk'/ ÷ /fli6«o k|hftGq kf6L{sf cWoIf kz'klt zDz]/ /f0ffn] jt{dfg dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/sf] cf}lrTo ;dfKt eO;s]sfn] g]kfnL sf+u|];nfO{ ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ cfu|x ug'{ ePsf] 5 . /fli6«o k|hftGq kf6L{ / /fli6«o hgzlQm kf6L{sf] PsLs/0fkl5sf] /fli6«o zlQm k|hftGq kf6L{sf] klxnf] lhNnf clwj]zgnfO{ s~rgk'/sf] dx]Gb|gu/df pb\3f6g ub}}{ cWoIf /f0ffn] jt{dfg ;/sf/ u7g x'Fbf u/]sf] cfzf pN6f] ePsfn] / jt{dfg ;/sf/ g]kfnsf] Oltxf;s} ;a}eGbf a9L e|i6frf/Lx?sf] cv8f aGg k'u]sf] atfpg' eof] .

;f] ;df/f]xdf af]Nb} /fli6«o hgzlQm kf6L{sf cWoIf tyf k"j{ k|wfgdGqL ;"o{ axfb'/ yfkfn] dfcf]jfbLdf ljWj+;sf/L cfrf/0f clxn] ;Qfdf k'lu;Sbf klg kl/jt{g gx'Fbf Oltxf;sf d"No / dfGotf;Fu ;d]t ;+s6df k/]sf] atfpg' eof] .

sfo{qmddf /fk|kfsf jl/i7 g]tf nf]s]Gb| axfb'/ rGb / /fli6«o hgzlQm kf6L{sf k|sfzrGb| nf]xgLn] b]zsf] jt{dfg cj:yfdf lgjf{x ug'{ kg]{ bfloTjsf af/]df k|sfz kfg'{ eof] .


7uLdf k/]sf Dofgkfj/ sDkgLx? vf/]hLdf

sf7df8f}+ ÷ Ohfhtkq gjLs/0f gu/]sf tyf cTolws 7uLdf ;+nUg #% j6f Dofgkfj/ sDkgL vf/]h u/]sf] 5 . j}b]lzs /f]huf/ P]g @)^$ sf] bkmf !@ cg';f/ ;dod} Ohfht kq gjLs/0f gu/]sf Dofgkfj/ Joj;foLnfO{ ;f]xL P]gsf] bkmf !# adf]lhd vf/]hLsf] tof/L ul/Psf] xf] .

Dofgkfj/ Joj;foLn] k|To]s cf=j=sf] c;f/ d;fGtdf !) xhf/ ?k}of+ z'Ns lt/L Ohfhtkq gjLs/0f u/fpg' kg]{ k|fjwfg 5 . sf/0fjz of] cjlwleq gjLs/0f ug{ 5'6]sf Joj;foLn] c;f]h d;fGtleq hl/jfgf /sd;lxt ;Dk"0f{ /sd ltg'{ k5{ . ;dodf gjLs/0f gu/]sf Joj;foLn] k|To]s dlxgf !) xhf/ ?k}of+ yk hl/jfgf ul/g' k5{ .

vf/]hLsf] ;"rLdf k/]sf sDkgLdf cNkmf/f]df OG6/g]zgn, cfS;dfS; g]kfn, ejfgL OG6/g];gn cf]e/l;h, g]kfn uNkm Dofgkfj/ ;le{;, dxfnIdL sG;N6]G6\;, PgkL OG6/g]zgn ;'lk|d cf]e/l;h, Pk]S;, cf]e/l;+x kz'klt Dofgkfj/, wf}nflu/L OG6/g]zgn, ld;g cf]e/l;h, O;fg l/qm'6d]G6, /fKtL Dofgkfj/ sG;g{ ;d[l4 ODKnf]od]G6,  ;le{;, kmf]/ :6f/ cf]e/l;h ODKnf]od]G6 ;le{;, j]e cf]e/l;h ;le{;, g]kfn l/qm'6d]G6 Ao"/f], l/nfoan Prcf/ ;f]n';g -lu|g cfzLif cf]e/l;h_, PaL;L Kn];d]G6, kmf/j]i6 OG6/g]zgn, sg]S;g cf]e/l;h / s]jLPn OG6/g]zgn cf]e/l;h x'g\ .

To:t}, ;fpykf]n cf]e/l;h, cUn]zf Dofgkfj/, ;'gf}nf] k|sfz Dofgkfj/ ;Knfo;{ -l8ns; l/qm'6d]G6_, gy{kf]n cf]e/l;h, s0ff{nL OG6/g]zgn, cfSsf/ OG6/g]zgn, l/nfoan OG6/g];gn, k|f]r{ l/qm'6d]G6 sG;N6]G;, :6\of088{ cf]e/l;h, ;]k|mg OG6/g]zgn, OG6/g];gn sDkm6{  ODKnf]od]G6 / s?0ff :6flkm9 ;f]n';g klg vf/]h x'g] ePsf 5g\ .


ef/tLoåf/f ;Ldf cltqmd0f

;Kt/L ÷ g]kfn–ef/tsf] ;lbof}+b]lvsf] ;'dw'/ ;DaGw lrl;g] u/L b;uhf If]qdf ef/tLo kIfåf/f cltqmd0f ul/Psf] 5 . kl5Nnf]k6s ;Kt/Lsf] ltnf7L If]qdf kg]{ b;uhfsf] ;Ldfdf ufl8Psf] b'O{ ;o @# -@@#÷!#_ gDa/sf] lkn/ pv]n]/ pvfn]/ cltqmd0fsf] k|of; ul/Psf] :yfgLo afl;Gbfx?n] atfPsf 5g\ . g]kfnL e"ld ldRg] of]hgfsf ;fy ef/tLo ;'/IffsdL{n] pQm lkn/ pv]n]/ km\ofn]sf] 5 .

o; cl3 ef/tLo kIfn] Pstkm{ ?kdf gbLsf] axfj /f]Sg afFw lgdf{0f u/]kl5 ;Kt/Lsf] clwsf+z ufpF hndUg x'g] ePkl5 ql;t ag]sf :yfgLojf;LnfO{ ef/tLo kIfåf/f ug{ nluPsf] cltqmd0f k|of;n] yk ql;t agfPsf] 5 . g]kfn–ef/taLr ePsf] ;xdlt tyf cGt/f{li6«o dfGotf ljk/Lt ef/tLo kIfåf/f eO/x]sf] sfd cljnDa /f]Sg' kg]{ :yfgLojf;Ln] dfu u/]sf 5g\ .

g]kfnL e"ld cltqmd0f tyf g]kfnL gful/s dfly kg]{ bL3{sfnLg uDeL/ c;/af/] :yfgLo k|zf;gn] vf;} rf;f] gb]vfPkl5 ef/tLo kIfn] Pskl5 csf]]{ ub}{ cfkm\gf] cg's"n / cfkm"nfO{ dfq kmfObf k'Ug] u/L sfd ul//x]sf] :yfgLo a'l4hLjLsf] egfO{ 5 . ef/tLo kIfn] ;Ldf If]qdf /x]sf lkn/x? wdfwd x6fP/ g]kfnL e"lddf v]tLkftL u/L pAhgL ;d]t leq\ofpg] u/]sf] ltnf7L % sf b]jgf/fo0f ofbjn] atfpg' eof] . ;DalGwt lgsfon] Wofg k'¥ofpg g;Sbf clxn] ;Kt/Lsf] ;Ldf If]qdf /x]sf clwsf+z lkn/x? hL0f{;d]t ePsf 5g\ . clwsf+z lkn/sf gDa/x? d]l6Psf 5g\ eg] sltko lkn/x? 9'Ëfn] lxsf{P/ km'6fPsf] cj:yfdf b]lvPsf] 5 .


l8km]G; cfdL{sf] rGbf cft+s

sf7df8f}+ ÷ 7"nf lghL :s"ndf rGbf glbP lj:kmf]6 u/fO{ lbg] wDsL cfpg yfn]sf] :s"n ;~rfnsx¿n] atfPsf 5g\ . Ps ;ftf cl3 afnfh'l:yt k|ult ;bg pRr dfljdf Ps s/f]8 ?k}of+ rGbf glbPsf] eGb} ad lj:kmf]6 u/]sf] ;d"xnfO{ k|x/Ln] klxrfg gub}{ lghL :s"n ;~rfnsx¿nfO{ To:tf] wDsL cfPsf] xf] . lghL ljBfnox¿sf] ;+u7g Pg KofA;gsL cWoIf uLtf /f0ffn] cfkm\gf ;b:o ljBfnosf lk|lG;knx¿nfO{ g]kfn l8km]G; cfdL{sf] gfdaf6 wDsL cfpg yfn]sf]n] To;tkm{ ;hu /xg cfu|x u/]sL lyOg\ .

l8km]G; cfdL{sf] gfddf rGbf dfluPsf] / rGbf glbP k|ult pRr dfljs} xfnt agfO{ lbg wDsL cfPsf] pgn] atfPsL lyOg\ . To; nuQ} /fhwfgLsf lghL ljBfnox?df c;'/Iff ePsf] eGb} s]xL lk|lG;knn] ;/sf/nfO{ hfgsf/L u/fpg' kg]{ atfPsf lyP . Uofn]S;L :s"nsL ;~rflnsf /f0ffn] ljBfnod} eg] cf}krfl/s ?kdf To:tf wDsL gcfPsf] atfOg\ . d}n] klg ;+:yfut ?kdf wDsL cfPsf] 5 eGg] ;'g]sL dfq} x'F, pgn] elgg\ .

afnfh'l:yt k|ult pRr dfljdf c1ft ;d"xn] lj:kmf]6 u/fPsf] lyof] . k|x/Ln] ;f] 36gfsf] af/]df 5fgljg ul//x]sf] hgfPsf] 5 .


P;Pn;L k/LIffdf b'O{ ;'Ts]/L

?s'd ÷ P;Pn;L lbO/x]sf ?s'dsf b'O{ 5fqf k/LIff xnd} ;'Ts]/L ePsf 5g\ . k"jL{ ?s'dsf] dx]Gb| pRr dflj ts;]/f s]Gb|af6 k/LIff lbO/x]sL /]vf 3tL{ / lxdfn pRr dflj gfouf8 Kjf+u s]Gb|af6 k/LIff lbO/x]sL sljtf ljs xnleq} ;'Ts]/L ePsL 5g\ . /]vfn] 5f]/f / sljtfn] 5f]/L hGdfPsf 5g\ . klxnf] lbg cu|]hLsf] k/LIff lbg xndf k|j]z u/]sL /]vfnfO{ n]Vg yfn]sf] cfwf 3G6fd} ;'Ts]/L Aoyf nfu]sf] lyof] eg] csL{ k/LIffyL{ sljtfn] k/LIff z'? ePsf] Ps 306fkl5 5f]/L hGdfPsL lyOg\ .


/fhZj dfg]{ 7"nf s/ bftfsf] gfd ;fj{hlgs ug{ df+u

sf7df8f}+  cfGtl/s /fhZj ljefun] ^ j6f 7"nf s/ bftfsf] cg';Gwfg eO/x]sf] hgfPsf] 5 . t/ tL s/bftfx?sf] sf]–s] x'g\ To; af/]df hfgsf/L lbPsf] 5}g . tL 7"nf s/ bftfx¿sf] gfd ;lxtsf] ;Dk"0f{ ljj/0f hg;dIf gNofPsf]df ljefusf] cfnf]rgf eO/x]sf] 5 . gSsnL Eof6 lan k|s/0fdf Jofkf/L / Joj;foLx¿n] e/k'/ n'6\g] u/]sf 5g\ . s/ 5nL k|s/0fdf ;/sf/L clwsf/LnfO{ ldnfP/ /fhZj dfg]{x¿nfO{ ;/sf/n] klg sf/jfxL ug{ ;s]sf] 5}g . o;df ;/sf/, ljefu / ;Da4 sd{rf/Lx¿s} ldnf]dtf]df 7"nf–7"nf Jofkf/Lx¿n] n'6\g / b]z r':g cj;/ kfPsf 5g\ . ha ls slt Jofkf/Ln] OdfGbf/Lk"j{s /fhZj ltb}{ cfPsf 5g\ .

ax'rlr{t gSsnL Eof6 lan k|s/0fsf] 5fgljgnfO{ cfGtl/s /fhZj ljefun] 6'+UofPsf] 5 . !$ dlxgf nfdf] cg';Gwfgkl5 ljefun] ^ cf]6f kmd{nfO{ 5f]8]/ afFsLsf] cg';Gwfg ;s]sf] atfpF5g\ . /fhZj 5Ng] % ;o !* dWo] % ;o !@ sDkgLaf6 ^ cj{ @ s/f]8 yk s/ c;'Ng] lg0f{o ljefun] u/]sf] 5 . afFFsL ^ kmd{sf] eg] k|lqmofj4 cg';Gwfg hf/L /xg] u/L cg';Gwfg ;s]sf] s'/f ;dfrf/ 5 .

xfn;Dds} ;a}eGbf 7"nf] s/ 5nL ;DaGwL cg';Gwfgdf ljefun] % ;o !@ sDkgLnfO{ bf]ifL 7x/ u/]sf] 5 . b]zsf k|ltli7t cf}Bf]lus / Jofj;flos 3/fgf ;d]t d'l5Psf] of] k|s/0f ;DejtM g]kfnL cfly{s If]qsf] ;a}eGbf rlr{t / ljjfbf:kb xf] . ljefun] cg';Gwfgaf6 @ cj{ (* s/f]8 ?k}of+ d"No clej[l4 s/ -Eof6_ 5nL ePsf] lgisif{ lgsfn]sf] 5 . To:t}, @ cj{ *& s/f]8 cfos/ / !& s/f]8 cGtMz'Ns 5lnPsf] ljefusf] cg';Gwfgn] b]vfPsf] 5 .

Eof6 lan k|s/0fdf cg';Gwfg ul/Psf dWo] ^ cf]6f 7"nf s/bftf sfof{no cGtu{tsf kmd{sf] cg';Gwfg eg] cem} ;lsPsf] 5}g . To;dWo] Pp6f pBf]u aGb eO;s]sf] 5 . Ps ;/sf/L ;+:yf klg Eof6 5Ng]df 5, t/ To;n] ljj/0f lbg gdfg]sfn] To;sf] cg';Gwfg klg af+sL 5 . gSsnL lan aLhs agfpg] sf/vfgfg} rnfpg] Ps kmd{sf ;~rfns km/f/ ePsfn] pgL lj?4 kqmfp k"hL{ hf/L ul/;lsPsf] 5 . cg';Gwfg af+sL /x]sf] rf}yf}+ kmd{dfly /fhZj cg';Gwfg ljefun] 5fgljg ul//x]sfn] o;sf] klg k|lqmof 6'+luPsf] 5}g . hgsk'/sf] HjfOG6e]~r/ 7]s]bf/ sDkgL klg km/f/ /x]sfn] o;sf] klg clGTd 6'+uf] nfu]sf] 5}g . 5}6f}+ eg] ljb]zL 7]s]bf/ sDkgL xf], h;sf] s/ 5'6 ;DaGwLsf] k|lqmof rln/x]sf]n] clGtd yk s/ lgwf{/0f gePsf] ljefun] atfPsf] 5 .

ljefun] ^ cj{ s/ lgwf{/0f u/] klg xfn;Dd /fhZjdf (* s/f]8 !# nfv dfq s/ bflvnf ePsf] 5  . o;df klg bf]ifL 7xl/Psfx?n] !) s/f]8 ^& nfv dfq s/ 5n]sf] :jLsfb}{ ljefudf s/ a'emfPsf 5g\ . af+sL *& s/f]8 $^ nfv d'2fsf] qmddf /x]sfx?af6 p7]sf] w/f}6L dfq xf] . ljefun] cg';Gwfg ;s]sf dWo] ! ;o #! kmd{ yk s/ lgwf{/0fdf lrQ ga'emfP/ k|zf;sLo k'g/jnf]sgdf uPsf 5g\, h;dWo] clwsf+z 7"nf s/bftf 5g\ . k|zf;sLo k'g/fjnf]sgdf uPsf dWo] ljefun] &^ cf]6fsf] ljefun] km};nf klg ul/;s]sf] 5 .

d'2fsf] lsgf/f nfUg sDtLdf klg @ jif{ nfUg] ePkl5 clwsf+z kmd{n] tTsfn yk s/ gltg]{ 3'dfp/f] af6f] /f]h]sf x'g\ . /fhZj Gofoflws/0fn] s/;Fu ;DalGwt cg';Gwfgdf e6fe6 s/bftfsf] kIfdf km};nf ug{ yfn]kl5 of] k|lqmof g} t'lxg] cfz+sf a9\g yfn]sf] atfO{G5 .

ljefun] yk s/ lgwf{/0f eP/ klg s/ gltg]{ kmd{dfly sf/jfxL z'? ug]{ tof/L klg u/]sf] 5 . s/ lgwf{/0fsf] @ dlxgf;Dd k'g/fjnf]sgdf hfg kfOg] lgod ePsfn] ;f] cjlw gf3]sf t/ k'g/fjnf]sgdf guPsfaf6 yk s/ c;'Ng sf/jfxL ul/g nfluPsf] 5 . s/n] nut s;]/ gltg]{sf] /fxbfgL hkmt ug]{b]lv sfnf];"rLdf /fv]/ sf/jfxL ug]{;Ddsf k|lqmof z'? u/]sf] 5 .

 2013© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use