 |
| |
jif{ $& cÍ $&, @)^( a}zfv @@ ut] z'qmaf/ |
|
b}jL k|sf]k kLl8tsf] !@ cj{ ufoj M df]/ªdf af9L kLl8tx? dsf{df
lj/f6gu/ ÷ df]/ªsf] jqmfxf vf]nf af9LkLl8tx¿ Ifltk"lt{ e/0f / k'g:yf{kgfsf nflu ;+ul7t cleofgdf h'6]sf 5g\ . ;jf]{Rr cbfntn] b}jLk|sf]k kLl8tsf] kIfdf km};mnf ;'gfPkl5 ;/sf/af6 Ifltk"lt{ / d'cfAhf e/0f u/fpg pgLx? ;Ël7t ePsf 5g\ .
b}jL k|sf]k p4f/ P]g / e";+/If0f P]g @)#( df k|rlnt b/efp cg';f/ Ifltk"lt{ / k'g:yf{kgf ug'{ kg]{ Joj:yf /x]sf] egL ;jf]{Rrsf] km};nf u/]kl5 df]/ªsf jqmfxf vf]nf kLl8tx? Ifltk"lt{ pknAw u/fpg dfu ub}{ ;+ul7t ePsf x'g\ . kLl8tsf tkm{af6 @)^% ;fndf clwjQmf sf]if/fh sfkm\n]n] ;jf]{Rrdf d'2f btf{ ug'{ ePsf] lyof] . b]ze/sf o:tf kLl8tsf] kIfdf sfg"gL pkrf/sf nflu n8\g' ePsf clwjQmf sf]if/fh sfkm\n]nfO{ jqmfxf vf]nf kLl8tx?n] sfg"gL ;Nnfxsf/ /fvL k'gMpTyfg g]kfn gfds ;+u7g lgdf{0f u/]sf 5g\ .
df]/ªdf @)$# ;fnb]lv ljleGg ;dodf aqmfxf vf]nfdf cfPsf] af9Ln] axfj kl/jt{g ubf{ lhNnfsf cf7 uflj;sf kfFr ;o 3/kl/jf/ kLl8t ag]sf 5g\ . lhNnfsf cf7 uflj; dWo] uf]ljGbk'/sf @!^, O6x/fsf !)^, a/8+ufsf &*, /fhaf6sf $*, x;Gbxsf $^, cd/bxsf @!, pnf{af/Lsf @! / dw'dNnfsf * 3/ kl/jf/x? aqmfxf vf]nfsf sf/0f lj:yflkt ePsf lyP eg] Ps xhf/ ljufx hldg Iflt k'u]sf 5g\ .
vf]nfn] axfj kl/jt{g u/]/ Iflt k'¥ofPsf ls;fgx?sf] lghL hldgdf afFw afFw]/ yk Iflt k'Ubf ;d]t d'cfAhf glbPkl5 kLl8t ag]sf pgLx¿sf nflu ;jf]{Rrsf] km};nfn] pT;fx yk]sf] atfpF5g\ . jqmfxf vf]nfnfO{ /f]Sg egL @)%% ;fndf axfj kl/jt{g u/L uPsf] If]qd} t6aGw afFlwPsf] lyof] . vf]nfnfO{ k'/fg} cj:yfdf kmsf{pg'sf ;§f axfj kl/jt{g u/L Iflt k'¥ofpFb} au]sf] :yfgd} t6aGw afFw]/ ls;fgx?nfO{ kL8fdfly kL8f ylkPsf] 5 . kLl8tx?n] sfg"gL pkrf/ vf]Hb} ghfg' / ;/sf/n] cfkTsfnLg /fxt l;jfo cGo Ifltk"lt{ glbg'n] nfdf] ;do;Dd Ifltk"lt{ kfpg g;Sg] sf/0f aGg] u/]sf] clwjQmf sfkm\n]sf] a'emfO{ 5 .
o; cl3 ;jf]{Rrn] sf]zL, u08s, dxfsfnL nufot /fli6«o lgs'~h dWojtL{ If]qsf kLl8tnfO{ Ifltk"lt{ tyf k'g:yf{kgf u/fpg egL km};nf ;'gfP klg ;/sf/n] sfof{Gjog gu/]sf] eGb} df]/ªdf eg] bjfj l;h{gf ug{ ;+ul7t cleofg z'? ul/Psf] 5 . pxfFn] x/]s jif{ bftfsf] ;xof]u ;lxt !@ cj{ ?lkofF a/fa/sf] ah]6 b}jL k|sf]k kLl8tnfO{ Ifltk"lt{ lbnfpg egL ljlgof]hg ul/P klg hgr]tgfd"ns sfo{qmd u/L /sd l;l4g] u/]sf] bfjL ug'{ ePsf] 5 .
;l/tf lu/L tLg k|b]zdf
aL/u~h ÷ g]kfn ;b\efjgf kf6L{sL cWoIf ;l/tf lu/Ln] g]kfnsf nflu tLg k|b]z dfq} pko'Qm x'g] atfPsL 5g\ . cWoIf lu/Ln] lxdfn, kxf8 / t/fO{ u/L tLg j6f dfq k|b]z agfpg' kg]{ atfOg\ . w]/} k|b]z d'n'sn] wfGg ;Sg] cj:yf g/x]sf] eGb} cWoIf lu/Ln] dfcf]jfbLn] cl3 ;f/]sf] !) k|b]zsf] k|:tfj cfkm\gf] kf6L{nfO{ cdfGo /x]sf] v'nfOg\ . sf+u|]; / Pdfn]sf] & k|b]zsf] k|:tfj klg d'n'ssf nflu pko'Qm g/x]sf] pxfFsf] l6Kk0fL 5 .
;+3Lotf ljgfsf] ;+ljwfg hf/L x'Fb}g
sf7df8f}+ ÷ h]7 !$ leq ljleGg sf/0fn] zflGt k|lqmofnfO{ 6'+uf]df k'¥ofP/ ;+ljwfg lgdf{0fsf] k|lqmof k"/f ug'{ kb{5 eGg] s'/fd ljjfb 5}g . Tof] ;dofjlw leq of] k|lqmofnfO{ 6'+uf]df k'¥ofpg'sf] ljsNk 5}g . h]7 !$ ;Ddsf] ;do ;LdfnfO{ cj;/sf] ?kdf ;b'kof]u ug'{ kb{5 eGb} ;+ljwfg;efsf cWoIf ;'jf; g]DjfË eGg' x'G5– ;Dk"0f{ ;DalGwt bnx?n] oxL ?kdf u|x0f u/]/ lg/Gt/ lqmofzLn /x]/ ;+ljwfg lgdf{0f ug'{ kb{5 .
dGqLx¿sf] nvgp n"6
sf7df8f}+ ÷ dGqLx¿n] lhNnf e|d0fdf hfFbf /fHosf]ifsf] ! s/f]8 #@ nfv ?k}of+ vr{ ePsf] 5 . k|wfgdGqL tyf dlGqkl/ifb\sf] sfof{non] rfn' cfly{s jif{ @)^*—)^( sf] kmfu'g d;fGt;Dd pQm /sd vr{ eO;s]sf] xf] . Pdfn] cWoIf emngfy vgfnsf] sfo{sfn / kl5Nnf] jt{dfg dfcf]jfbL pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{ g]t[Tjsf] ;/sf/sf cf7 dlxgfdf dGqLx¿sf] lhNnf e|d0fdf Ps s/f]8 #@ nfv ?k}of+ vr{ ePsf] 5 .
dlGqkl/ifb\sf] sfof{noåf/f ;fj{hlgs ul/Psf] k|ltj]bgdf emngfy vgfnsf] sfo{sfndf dlGqkl/ifb\sf ;b:on] @$ nfv &( xhf/ e|d0f vr{ lnPsf] pNn]v 5 eg] jt{dfg dlGqkl/ifb\df ;a}eGbf a9L lhNnf e|d0f vr{ :yfgLo ljsf; dGqL 6f]kaxfb'/ /fodfemLn] u/]sf] b]vfOPsf] 5 . pgn] @)^* kmfu'g %$ ut];Dd ^ nfv @ xhf/ % ;o *) e|d0f eQf jfkt a'em]sf 5g\ . lhNnf e|d0fdf hfFbf b}lgs e|d0f eQf, xf]6n jf; vr{ / e|d0f jr{ jfkt dGqL tyf /fHodGqLx¿n] vr{ lng] u5{g\ . dlGqkl/ifb\sf] sfof{non] dlGqkl/ifb\sf $^ dGqLn] o:tf] e|d0f eQf lnPsf] atfPsf] 5 .
pkk|wfgdGqL ljhos'df/ uR5bf/n] # nfv @* xhf/, k"j{dGqL hok|sfzk|;fb u'Ktfn] ! nfv, dGqL x[bo]z lqkf7Ln] () xhf/, dGqL kf]i6axfb'/ af]u6Ln] && xhf/, dGqL /fh]Gb| dxtf]n] # nfv ** xhf/ / dGqL jif{dfg k'gn] ! nfv && xhf/ /sd a'em]sf] dlGqkl/ifb\sf] sfof{non] hgfPsf] 5 .
To;}u/L lzIffdGqL bLgfgfy zdf{n] # nfv #^ xhf/, l;+rfO{ dGqL dx]Gb| k|;fb ofbjn] ! nfv %% xhf/, ko{6g dGqL nf]s]Gb| lji6du/n] @ nfv $@ xhf/, ;+:s[lt dGqL uf]kfn ls/fFtLn] $ nfv ^! xhf/, ;fdfGo k|zf;g dGqL dGqL /fd s'df/ ofbjn] ! nfv / clgn s'df/ emfn] % nfv ^$ xhf/ eQf jfkt vr{ u/]sf 5g\ .
To:t}, sfg"g dGqL j[h]z s'df/ u'Ktfn] $ nfv %) xhf/, x]d/fh tft]8n] $& xhf/, v]ns"b dGqL sdnf /f]sfn] ! nfv %) xhf/, ljgf ljefuLo dGqL /fhnfn ofbjn] # nfv !& nfv, jgdGqL, d'xDdb jlsn d';ndfgn] ^& xhf/, bfgaxfb'/ rf}w/Ln] # nfv *& xhf/, lj1fg tyf k|ljlw sNkgf wdnfn] ! nfv %% xhf/ / zflGt tyf k'glgdf{0f dGqL ;To kxf8Ln] # nfv ** xhf/ xhf/ lnPsf 5g\ . To;}u/L k"j{dGqL gGbgs'df/ bQn] % nfv / ;l/tf lu/Ln] ^# xhf/ e|d0f vr{ lnPsf lyP .
lhNnf e|d0f eQfjfkt /sd a'em\g]x¿df /fHodGqLx? klg cu|k+lQmd} 5g . eQf lng] /fHodGqLx?df vf]ef/L /fo @ nfv %( xhf/, /fdjrg ofbjn] ! nfv &% xhf/, ;/f]hs'df/ ofbjn] &( xhf/, lbnLk dxh{gn] @ nfv *# xhf/ / lji0f' k|;fb rf}w/Ln] nfv !% xhf/ lnPsf 5g\ .
dlGqkl/ifb\ sfof{nosf cg';f/ /fHodGqLx¿ ;"o{dfg bf]ªn] #@ xhf/, nLnf e08f/Ln] # nfv !( xhf/, uf]kL c5fkLn] $ nfv, 3gZofd ofbjn] $ nfv !* xhf/, Hjfnfs'df/L ;fxn] *& xhf/, ;'ifdf zdf{n] $$ xhf/, xl//fh v]jfn] $ nfv $% xhf/, ;'lgtf s'df/L dxtf]n] *$ xhf/ tyf eLd/fh rf}w/L /fhj+zLn] @ nfv %@ xhf/ lhNnf e|d0f eQfjfkt lnPsf 5g\ .
To:t}, /fHodGqLx? nId0f dxtf]n] (& xhf/, b'uf{b]jL dxtf]n] *$ xhf/, sfzLb]jL emfn] ^^ xhf/, O[Zj/bofn ld>n] $ nfv &! xhf/, c/ljGb ;fxn] # nfv $& xhf/, /d0fL /fdn] @& xhf/, ;'l/tf s'df/L ;fxn] @ nfv #) xhf/ / cf]dk|sfz ofbjn] ! nfv $^ xhf/ lnPsf 5g\ . o;/L dGqLx?n] nvpg n"6 ubf{ klg clVtof/ r"k /x]/ a;]sf] b]Vbf ;j{q cfZro{ ul/Psf] 5 .
;xdlt lgs6 k'Ug] bnx?sf] av]8f÷klxrfg ;lxtsf] k|b]zsf nflu n8fO{
;+3Lo ;+/rgfsf] k|b]z agfpg >[+vnfj4 j}7s ÷ c8fg cf–cfkm\g}
sf7df8f}+ . hftLo klxrfgsf cfwf/df ;+3Lo k|b]z lgdf{0f ug{ bnx? ;xdlt glhs k'u]sf] ;dfrf/ aflx/ cfO/x]s} a]nf klxrfg / ;fdYo{sf cfwf/df k|b]z agfpFbf w]/} k|sf/sf ;d:of k}bf x'g] ts{ /fVb} csf]}{ yl/ g]tfx?n] av]8f v8f ug{ kl5 k/]gg\ . ;a} s'/f ldln;SYof] Pj+ ;+3Lo ;+/rgfsf] k|b]z agfpg >[+vnfa4 j}7s ub}{ cfPsf tLg 7"nf bn / dw]zL df]rf{ c? ;fgf bnnfO{ j]jf:tf u/]kl5 c;Gt'li6 a9\b} rsf{ s'/fx? lgl:sg yfn]sf] 5 .
j}7sdf k|b]zsf] gfdfs/0f hftLo cfwf/df ug]{ jf gug]{ eGg]df ljjfb t/ 5+b}5 s'/f ldNof] ca xfdL ;xdlt ug{ nfu]sf 5f}+ egL lrof vfg] g]tfx?n] lrof sksf] clGtd r':sL;Fu} o;df cln ldnfpg' afFsL /x]sf] ;d]t eGg kl5 k/]sf 5}gg\ .
lrqaxfb'/ s]=;L=sf] kf6L{n] g]kfndf ;+3Lotf nfu" ug{ x'Gg egL b]ze/ lj/f]w u/] eg] leq–leq pgnfO{ ;3fpg] Pdfn]–sf+u|];n] klg ;+3Lotfsf] kIfdf pe]/ sf+u|];n] & k|b]z / Pdfn]n] !@ k|b]zsf] k|:tfj u/]/ ef]lnsf ef]6 a}+s :yfkgfsf nflu elu/y k|of; ub}{5g\ . ca x'g] r'gfjdf sf+u|]; / Pdfn]sf] xfn 5]/k6] nfu]em}+ x'g] s'/f xfdLn] xf]Og :jo+ pgs} bn leqsf b]pjf v]dfn] v'n]/ eGg yfn]sf] b]Vbf /fhgLltdf w]/} ptf/ r9fj cfPsf] :ki6 5 .
dfcf]jfbL / dw]zL df]rf{ ldn]/ ljjfb ;N6fpgsf nflu dtbfg k|lqmof /f]Hg tof/ eP kl5 cGo bnx?n] tl;{g] cj:yf cfPsf] xf] . t/, klxrfg / ;fdy{sf] c8fg /fVg]x?n] h;/L eP klg cfkm\gf] s'/f cl3 cl3 c?sf s'/f kl5–kl5 kfg'{ k'/fgf] afgL /x]sf] ;a} ;fd' 5n{Ë g} 5 .
;xdlt h] eP klg av]8f oxL x'g] / kl5 ;fd;'d kf/]/ lgisif{df k'u] h:tf] ubf{ cfn6fn x'G5 g} eGg] ldlneut ug'{ gof+ kmd"{nf xf]Og . oBlk & k|b]zsf] vfsf sf]g]{ Pdfn]n] gfpF km/s /fv]tf klg sf+u|];;Fu glhs /x]sf] kfO{G5 . t}klg !@ k|b]zsf] aN5L km\ofFsg r's]sf] 5}g . :jo+ dfwj s'df/ g]kfn o;nfO{ Pdfn]sf] /fd|f] ljsNk bfjL ub}{ x'g' x'G5 .
ptf bnx?aLrsf] emu8fn] ;+ljwfg gaGg] s'/f ;+j}wflgs ;ldltsf ;efklt lgnfDa/ cfrfo{n] 7f]s'jf ug'{ ePsf] 5 . ;dodf ;+ljwfg gag] emu8f / snx a9\g] s'/f ca /fd|/L ;a}n] a'em]sf 5g\ .
& geP !@ k|b]z
Pdfn]sf] k|b]zsf] ;+Vof !@ agfP/ klg /fHo k'g;{+/rgfdf ;xdlt vf]Hg ;lsg] j}slNks k|:tfj cl3 ;f/]sf] 5 . gofF ;+ljwfgsf ljifodf ;xdlt vf]Hg ;+ljwfg;ef ejgdf a;]sf] rf/ bnLo j}7sdf Pdfn]sf tkm{af6 o:tf] k|:tfj u/]kl5 dfcf]jfbL, Pdfn] / dw]zL df]rf{ bfjL 5 . sf+u|]; eg] ;ft k|b]zeGbf a9L x'g gx'g] c8fg /fVb} cfGtl/s 5nkmndf h'6]sf] 5 . j}7sdf ;xefuL PsLs[t dfcf]jfbLsf d'Vo ;r]ts b]j u'?ªsf cg';f/ sf+u|];n] kf6L{leq 5nkmn u/L lgisif{df k'Ug' kg]{ eGb} ;do dfu]kl5 j}7s k'gM a:g] u/L :ylut ePsf] 5 . j}7sdf Pdfn] g]tfx?n] klg z'?df sf+u|];n] h:t} & k|b]zsf] k|:tfj u/] klg ljsNksf ?kdf nrstf;fy ;f]Rg !@ k|b]zsf] k|:tfj u/]sf x'g\ . eLd /fjnsf cg';f/ ;ftb]lv !@ k|b]zaLr s'g laGb'df ;xdlt ug{ ;lsG5 eg]/ 5nkmn ePsf] 5 pgn] eg], & b]lv !@ k|b]zaLr 5nkmn u/L slt k|b]z y]Ug ;S5 eg]/ 5nkmn ub}{5f}+ .
;kmn If]Kof:q k/LIf0fdf v'zL
sf7df8f}+ ÷ g]kfn kqsf/ ;+3sf ;efklt d~h' /Tg zfSon] ldq /fi6« kfls:tfgn] k/df0f' xltof/ af]Sg ;Sg] Ifdtf ePsf] dWob"/Lsf] If]Kof:q xTkm–$ -;flxg–jfg P_ sf] ;kmn k/LIf0f ePsf]df v'zL k|s6 ub}{ kfls:tfg ;/sf/ / kfls:tfgL hgtfnfO{ xflb{s awfO{ 1fkg ug'{ ePsf] 5 .
sl/j & ;o lsnf]ld6/ b'/L;Dd k|xf/ ug{ ;Sg] ;fOg–! gfdsf] pQm If]Kof:qaf6 ljZj zflGtsf nflu 7"nf] of]ubfg k'Ug] s'/fdf ;efklt zfso cfzfjfbL /x]sf] s'/f klg atfpg' ePsf] 5 .
Hofgdf/f w'nf] / WjfF;f]
sf7df8f}+ ÷ sf7df8f}+df WjfF;f] -ANofs sfa{g_ dfkg ug{ ;ft Rofgn ePsf] Py]nf]ld6/ d]lzgaf6 ul/Psf] dfkgaf6 oxfFsf] xfjfdf b}lgs cf};t !# dfOqmf]u|fd k/ld6/ So'j WjfF;f] /x]sf] tYof+s lgsflnPsf] 5 . h'g :jf:Yosf lx;fan] ;fdfGo dfGg ;lsGg . sf7df8f}+ h:tf] ;fgf] zx/df klg lbgx'F !# dfOqmf]u|fd k/ld6/ So'j WjfF;f] dfkg ePsf] 5, of] dfgj :jf:Yo / oxfFsf] jftfj/0fLo lx;fjn] vt/fhgs xf], WjfF;f] -Anofs sfj{g_ dfkg sfo{df ;+nug OlGhlgol/ª ;+:yfgsf ;xk|fWofks /fds'df/ zdf{n] o:t} cj:yf /Xof] eg] sf7df8f}+sf] jftfj/0fLo ;f}Gbo{ ;vfk x'G5 / oxfFsf dflg; Zjf;–k|Zjf; /f]usf lzsf/ x'g] s'/f atfpg' ePsf] 5 . pgsf cg';f/ olt w]/} kl/df0fdf xfjfdf /x]sf] WjfF;f] pkTosfsf] h'g;'s} 7fpFdf lnOg] xfjfdf km}lnPsf] x'g ;S5 . eQmk'/ l7dLsf s[ifsn] nufPsf] sfpnL, ;fukftdf WjfF;f] 6fFl;Psf] / kz'klt If]qsf ?v lj?jfdf WjfF;f] 6fFl;Psf] :ki6} b]lvg] pgn] atfP . o:tf Wjf+;f]sf sf/0f hlt;'s} kvfNbf klg hfGgg\ .
dfkgaf6 k|fKt sf7df8f}+sf] tYof+s ef/tsf] k'0f], a]+unf]/, lkmGNof08sf] x]lN;GsL, cd]l/sfsf] k|m]:xf]eGbf a9L xf] eg] rLgsf] lhofª zx/sf] eGbf ! bzdnj & n] dfq} sd xf] . tYof+s cg';f/ k'0f]df $ bzdnj !, a]+unf]/df $ bzdnj @, lkmGNof08sf] x]lN;GsLdf ! bzdnj #*, cd]l/sfsf] k|m]:xf];f ! bzddnj & / rLgsf] lhofªdf !$ bzdnj & dfOqmf]u|fd k/ld6/ So'a /x]sf] 5 . WjfF;f] –Anofs sfj{g_ sf cWoogstf{sf cg';f/ ljZjdf c? z/xsf] eGbf a9L WjfF;f] sf7df8f}+df pTkGg eO/xg'df snsf/vfgf / ;jf/L ;fwgdf k|of]u eO/x]sf] l8h]n÷k]6«f]n, 3/n' k|of]hgdf aflnPsf sf]Onf, sf7 bfp/f nufotsf OGwg k|d'v lhDd]jf/ 5g\ h;df %% k|ltzt oftfoft OGwg / $% k|ltzt 3/fo;L OGwgaf6 pT;h{g eO/x]sf] kfOPsf] 5 .
;g\ @)!@ df ul/Psf] WjfF;f] dfkg qmddf ;a}eGbf a9L @) km]a|'c/L @)!@ dxflzj/fqLsf lbg $# bzdnj % dfOqmf]u|fd k/ld6 So'a dfkg ePsf] lyof] . lzj/fqLdf sf7df8f}+df w]/} dfqfdf w'gL hufpg] / sf7 bfp/f afNg] x'Fbf o:tf] ;d:of ePsf] ;f]nf /]l8P;g P08 P/f];f]n Og lxdfn l/h -;f/_ n] hgfPsf] 5 .
tLg bnaLr ;xdlt geP h]7 !$ df ;+ljwfg aGb}g
sf7df8f}+ ÷ ;+j}wflgs ;ldltsf ;efklt lgnfDa/ cfrfo{n] k|d'v tLg 7"nf bn lhDd]jf/ geP h]7 !$ kl5 d'n's åGbdf hfg ;Qm5 eGg] r]tfjgL lbg' ePsf] 5 . pxfFsf cg';f/ d'n'snfO{ ;dfwfgdf nfg] ls ;+s6tkm{ eGg] s'/f k|d'v tLg bnsf] xftdf 5 . tLg bnn] afx]s s;}n] klg d'n'sdf zflGt / ;+ljwfg lgdf{0fsf] sfo{ ;DkGg ug{ ;Qm}g . tLg bnn] rfx] ;+ljwfg cfpF5, g rfx] cfpFb}g . bnx?aLr ;xdlt gePs} sf/0f ;+j}wflgs ;ldltsf] j}7s klg lg/y{s ePsf] 5 .
kf7]3/ SofG;/af6 hf]ufpg vf]k
lrtjg ÷ kf7]3/sf] SofG;/ lgoGq0fsf nflu lrtjg e/tk'/l:yt jLkL sf]O/fnf d]df]l/on SofG;/ c:ktfndf vf]k cleofg z'? ePsf] 5 . ut jif{ lhNnfsf @ xhf/ lszf]/LnfO{ kf7]3/ SofG;/ lj?4 u8f{l;n vf]k lbOPsf] lyof] . g]kfn ci6«]lnof ;le{sn -kf7]3/_ SofG;/ kmfpG8]zg -Pg;L;LPkm_ sf] ;+of]hgdf c:ktfnn] vf]k ;~rfng u/]sf] xf] . PgP;L;LPkmn] tLg jif{ cl3 g]kfndf vf]k cleofg z'? u/]sf] lyof] . xfn;Dd lrtjg, sfe|], sf7df8f}+, dsjfgk'/ / slknj:t'sf sl/j !$ xhf/ lszf]/Ln] of] vfk lnPsf 5g\ . ;a}eGbf lrtjgsf tLg xhf/ lszf]/LnfO{ vf]k lbg] of]hgf 5 . #) xhf/ ?k}of+ kg]{ pQm vf]k lgMz'Ns lbOg] 5 . c:ktfndf kf7]3/sf] d'vdf SofG;/ eP/ pkrf/ u/fpg cfpg] dlxnfsf] ;+Vof pRr 5 . c:ktfnsf cg';f/ ;g\ @)!) df kmf]S;f]sf] SofG;/ eP/ pkrf/ u/fpg cfpg] la/fdLsf] ;+Vof ;a}eGbf a9L lyof] eg] kf7]3/sf] SofG;/ x'g] bf];|f]df lyP .
klxnf] gDa/df /x]sf] kmf]S;f]sf SofG;/sf la/fdLsf] ;+Vof % ;o %# lyof] eg] kf7]3/sf] d'vsf] SofG;/ x'g]sf] ;+Vof % ;o % lyof] . kf7]3/sf] d'vsf] SofG;/af6 ;+qmldt x'g]x?sf] ;+Vof a9L b]lvPkl5 lgoGq0fsf nflu vf]k cleofg z'? ePsf] xf] . kf7]3/sf] d'vdf SofG;/ u/fpg] efO/; lj?4 ljZjdf ;g\ @))^ b]lv vf]k z'? ul/Psf] xf] . Xo'dg kflknf]df efO/; -PrkLeL_ sf] sf/0f dlxnfsf] kf7]3/sf] hLjsf]ifx? c:jefljs t/Lsfn] a9\g] lrlsT;sx? atfpF5g\ . u8f{l;n vf]kn] PrkLeLsf] ;+qmd0f /f]Sg] u5{ . of] vf]k !! jif{b]lv !# jif{;Ddsf lszf]/LnfO{ lbg] ul/Psf] 5 .
of] vf]k tLg k6s nufpg' k5{ . klxnf] vf]k nufPsf] b'O{ dlxgfkl5 bf];|f] vf]k nufpg' k5{ eg] bf];|f] vf]k nufPsf] rf/ dlxgfkl5 clGtd vf]k nufpg' k5{ . tLg k6s nufpg] vf]ksf] z'Ns #) xhf/ ?k}of+ kg]{ eP klg ci6«]lnog ;le{sn SofG;/ kmfpG8];g / cd]l/sfsf] u8f{l;n kx'Fr sfo{qmdaf6 lgMz'Ns k|fKt ePsfn] g]kfndf x'g] z'Ns lng] ul/+b}g .
kf7]3/sf] d'vsf] SofG;/ eP÷gePsf] kSsf ug{ #) jif{ k'u]kl5 ^) jif{sf] pd]/;Dd dlxnfn] a]nfa]nfdf k/LIf0f u/fpg' kg]{ x'G5 . /f]u rfF8f] kQf nfUof] / pkrf/ klg ;dod} z'? eof] eg] of] kf7]3/sf] SofG;/ k"0f{ lgsf] x'g] egfO{ 5 .
k"j{ hgd'lQm ;]gf ;+3 u7g
sf7df8f}+ ÷ PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_ n] cfkm\gf] k"j{ hgd'lQm ;]gfsf n8fs'x?nfO{ ;d]6]g/ 5'§} ;+u7g agfPsf] 5 . k"j{ n8fs'x?sf] e]nfn] n8fs'x?sf] k|d'v gGblszf]/ k'g kf;fªsf] ;+of]hsTjdf !%! ;b:oLo k"j{ hgd'lQm ;]gf ;+3sf] u7g u/]sf] xf] . ;+3df clxn] jfO{;LPndf sfd ul//x]sf k"j{ hgd'lQm ;]gfsf ;b:ox?, cgldgsf] k|df0fLs/0fdf kg{ g;s]sf alxu{ldt tyf ;dfof]hgsf] qmddf :j]lR5s cjsfz /f]h]sfx?sf] ;xeflutf /xg] 5 . ;+3sf] k|jQmfsf ?kdf hgd'lQm ;]gfsf 8]k'6L sdf08/ rGb|k|sfz vgfn anb]jnfO{ tf]lsPsf] 5 .
;+3 u7gsf] pb\3f6g sfo{qmddf k|wfgdGqL Pj+ dfcf]jfbL pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{, dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn k|r08 pkfWoIf Pj+ pkk|wfgdGqL gf/fo0fsfhL >]i7 k|sfz, dfcf]jfbL ;]gfsf O~hfr{ jif{dfg k'gnufot jl/i7 g]tfx? ;xefuL x'g' x'GYof] . e]nfsf] pb\3f6g ub}{ k|r08n] ;+3n] ;f+u7lgs ?kdf cleofgfTds sfo{qmdx? ;~rfng u/]/ pTkfbgd"ns sfo{x?df ;xefuL x'g'kg]{ atfpg' ePsf] 5 .
j}zfv @* / @( g]kfnaGb
gofF df]rf{sf] u7g
sf7df8f}+ ÷ v; If]qL, a|fXd0f, 7s'/L, bzgfdL, blnt nufotsf hftLo ;+u7gx?n] ef}uf]lns lgs6tf, k|zf;lgs cg's"ntf, ;|f]t ;fwgsf] pknAwtf / cfly{s ;DefJotfsf cfwf/df pQ/–blIf0f ;Ldf hf]l8g] u/L /fHosf] k'g;{+/rgf x'g'kg]{ dfu u/]sf 5g\ . cfkm"x?nfO{ cGoaf6 x6fO{ hftLo klxrfg, ;dfgtf / clwsf/ ;lxt cflbjf;Lsf ?kdf kl/eflift ug'{ kg]{ dfu pgLx¿sf] 5 . ;+o'Qm kqsf/ ;Dd]ng u/L If]qL ;dfh g]kfn, a|fDx0f ;dfh g]kfn, 7s'/L ;dfh dxf;+3 g]kfn, g]kfn bzgfdL ;dfh, lje]b d'lQm k|ultzLn ;dfh / blnt hghfu/0f ;]jf ;+3n] /fHosf] k'g;{{+/rgf hflt, efiff, wd{sf cfwf/df gu/L ef}uf]lns lgs6tf, k|zf;lgs cg's"ntf, ;|f]t / ;fwgsf] pknAwtf / cfly{s ;DefJotfsf cfwf/df pQ/–blIf0f ;Ldf hf]l8g] u/L x'g'kg]{ dfu u/] . tL ;+u7gx?n] /fli6«o cv08tf / hftLo ;b\efjsf nflu ;+o'Qm ;+3if{ ;ldlt ;d]t u7g u/]sf 5g\ . ;+3if{ ;ldltn] k|b]zsf] gfds/0f hftLo, wfld{s / eflifs cfwf/df gu/L ;femf k|fs[lts ;Dkbf lxdfn, kxf8, gbL / tfnsf cfwf/df ul/g' kg]{ dfu klg /fv]sf] 5 . hftLo /fHosf] lj/f]wdf ;+3if{ ;ldltn] j}zfv @* / @( ut] g]kfn aGbsf] sfo{qmd ;d]t 3f]if0ff u/]sf] 5 .
7s'/L ;dfh dxf;+3sf /Tgaxfb'/ l;+x, 7s'/L ;dfhsf ?kaxfb'/ zfxL, bzgfdL ;dfhsf cWoIf /ljGb| lu/L, ;+3if{ ;ldltsf ;b:o s'df/ v8\sf, blnt hghfu/0f ;+3sf cWoIf z]/axfb'/ ljs, lk58f ju{ dxf;+3sf cWoIf e/k|;fb dxtf]nufotn] PsLs[t dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn k|r08 lj?4 g} cfGbf]ng ug'{ kg]{ cj:yf cfpg] r]tfjgL ;d]t lbP .
sIff !@ sf] k/LIff
eQmk'/ ÷ sIff !@ sf] jflif{s k/LIff eO/x]sf] 5 . k/LIff j}zfv @( ut];Dd ;+rfng x'g] sfo{qmd 5 . k/LIff laxfg & b]lv !) ah];Dd ;+rfng x'Fb}5 . k/LIffdf sl/j $ nfv % xhf/ ljBfyL{ ;fd]n ePsf 5g\ . k/LIffsf nflu ( ;o @% j6f s]Gb| lgdf{0f ul/Psf] 5 . &% j6} lhNnfdf k/LIff s]Gb| kg]{ u/L sIff !@ sf] k/LIff ;+rfng ug{ nfluPsf] 5 .
cfunfuLaf6 @% nfvsf] Iflt
ef]qmfxf ÷ ;'g;/Lsf] g/l;+x ^ df ePsf] cfunfuLaf6 $ 3/ hn]/ gi6 ePsf 5g\ . crfgs cfunfuL x'Fbf rf/cf]6f 3/ / cGo wgdfn u/L sl/j @% nfv ?k}of+ d"No a/fa/sf] Iflt ePsf] 5 . :yfgLo afl;Gbf / k|x/Lsf] ;xof]udf O6x/L gu/kflnsfsf] jf?0foGqn] cfuf] lgoGq0fdf lnPsf] lyof] .
afn aflnsfsf] a'l4rfn k|ltof]lutf
sf7df8f}+ ÷ Gx" drfM k'rM led;]g:yfg sf=d=kf= @) sf] cfof]hgfdf @%%^ cf}+ a'4 holGt -:jfFof k'lGx_ sf] pknIodf !^ jif{ jif{ d'lgsf afn aflnsfx? aLr cGt/ @) j6f a'l4rfn k|ltof]lutf sf=d=kf= @) j8f sfof{no k|fu0fdf ;DkGg eof] .
olx j}zfv !& ut]b]lv @$ ut];Dd ;~rfng x'g] pQm sfo{qmd x'gdfg 9f]sf b/jf/ ;+/If0f sfo{qmd j;Gtk'/sf k|d'v xl/ s'df/ >]i7af6 r]; uf]lt rfn]/ pb\3f6g ug'{ ePsf] lyof] . pQm Gx" drf k'gMsf cWoIf ;'>L ;'lj sfoi7sf] ;efkltTjdf ;+rflnt pQm sfo{qmddf ;xsf]iffWoIf ;/f]h dxh{gn] :jfut dgtJo tyf sfo{qmd ;+rfng ;lrj ;'>L lbt' bz{gwf/Ln] ug'{ ePsf] lyof] .
pQm sfo{qmddf ;ef;b a'4 ;fo\ld, b] Ejo\ 5]Fsf cWoIf k'ik /Tg 8uf]n, Gx" k'rMsf cWoIf dg/Tg zfSo, @) j8f ;lrj /fh]z >]i7 tyf sfo{qmdsf ;xof]uL Pj+ Gx" k'rMsf sfo{sf/0fL ;b:o wd{ /Tg ah|frfo{ cltly /xg' eO{ cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm ug'{ ePsf] lyof] .
Unf]an a}+ssf] s[lif shf{
sf7df8f}+ ÷ Unf]an a}+s ln= tyf s]Pn b'u8 ;d"xaLrsf] ;xsfo{df s[lif pmhf{ of]hgf z'? ul/g] ePsf] 5 . o;sf nflu b'j} kIfaLr ;Demf}tfdf ePsf] 5 . o; gofF ;]jf cGtu{t s[ifsx?nfO{ lghL :t/df jf ;d"xut ?kdf /f]kfO{+sf] lgldQ cfjZos dn jLp pks/0f kz'kfng cflbdf nufgLsf ;fy} s[lif pTkfbgnfO{ e08f/0f ug{ ;d]t shf{ ;'ljwf pknAw u/fpg] k|fjwfg 5 .
o:tf ultljlwdf s]=Pn= b'u8 ;d"xn] C0fL s[ifssf] ;d"x klxrfgb]lv s[ifsx?sf] pTkfbgnfO{ OR5f cg';f/ e08f/0f nufotsf rfx]sf] avt a]rlavg ug{ ;Sg] ;'ljwf lbg]5 . o;/L e08f/0f ul/Psf] s[lif pkhsf] lgldQ a}+saf6 5'§} shf{ pknAw x'g] ;d]t Joj:yf ul/Psf] 5 . o:tf] s[lif shf{ %) xhf/b]lv Ps s/f]8 ?k}ofF;Ddsf] x'g] 5 .
cv08 ;'b"/klZrdsf] dfu
dx]Gb|gu/ ÷ cv08 ;'b"/klZrd /fHo sfod x'g'kg]{ dfu ub}{ clglZrtsfnLg s~rgk'/ aGb cfXjfg ul/Psf] 5 . dfcf]jfbLåf/f k|:tfj ul/Psf] !) k|b]z cjwf/0ffdf xfnsf] ;'b"/klZrdnfO{ ;]tL–dxfsfnL / yf?jfg–n'lDagL k|b]z agfpg] k|:tfj ;fj{hlgs ePkl5 lj/f]wdf cv08 ;'b"/klZrdsf] dfu ub}{ cfGbf]ng z'? ePsf] xf] . hftLo /fHo rflxFb}g, b]z efF8\g kfOFb}g gf/fsf ;fy ul7t ;j{bnLo ;j{kIfLo ;+3if{ ;ldltsf] cfXjfgdf dfu k"/f geP;Dd clglZrtsfnLg s~rgk'/ aGb cfXjfg ul/Psf] ;ldltsf ;x;+of]hs gful/s ;dfhsf pkfWoIf ej/fh /]UdLn] atfP .
6]:6–6\o'a a]aL k|;"lt u[xdf klg
sf7df8f}+ ÷ oxfFl:yt k|;"lt u[x c:ktfndf 6]:6 6\o'j a]aL ;]jf z'? ePsf] 5 . ;]jfsf] klxnf] r/0fdf @@ dlxnfnfO{ tof/L ul/Psf]df ;ft dlxnfsf] l8Da lng] sfd k"/f ePsf] 5 . pgLx?df e"|0f k|Tof/f]k0f k"/f x'g] c:ktfnn] hgfPsf] 5 . of] k|lqmof k"/f ug{ Ps dlxgf nfu]sf] c:ktfnn] hgfPsf] 5 . 6]:6 6\o'adf e|"0f tof/ u/L dlxnfnfO{ ue{jtL agfpg] k|lqmofnfO{ 6]:6 6\o'a a]aL elgG5 . of] k|lqmofdf dlxnfsf] ;Dk"0f{ :jf:Yo k/LIf0fkl5 6]:6 6\o'j a]aLsf] nfos eP gePsf] lgwf] ul/G5 . To;kl5 dlxnfnfO{ ;'O{sf] dfWodaf6 l8Da tof/ x'g] xdf]{g lbOG5 . xdf]{g lbPkl5 dlxnfsf] l8Dasf]ifdf ag]sf] l8Da / k'?ifsf] jLo{ 6]:6 6\o'j -s[ltd kf7]3/df /flvG5_ To;kl5 $* 306fkl5 e"|0f aG5 . Tof] e"|0fnfO{ dlxnfsf] kf7]3/df /flvG5 . e"|0f /fv]sf] !% lbgkl5 ue{jtL hfFr ul/G5 . hfFrdf ;kmn eP dlxnf ue{jtL alG5g\ / aRrf hlGdg] k|lqmof x'G5 .
6]:6 6\o'j a]aL ;]jfsf] ut c;f]hd} pb\3f6g ul/Pkl5 ;ft dlxgf l9nf] ;]jf z'? ePsf] xf] . cfjZos pks/0f, ck|]zg lyP6/, bIf hgzlQm gePsfn] ;]jf z'? x'g l9nfO{ ePsf] xf] . ;]jf z'? ug{ c:ktfnn] ef/t Ujflno/sf] xf]k kml6{ln6L c:ktfnaf6 6]:6 6\o'a ;]jf ljz]if1 8f= cfz'gL lqvf / x}b/fjfbaf6 8f= /ljg l;Gw]nfO{ lemsfOPsf] lyof] . Ps dlxgfb]lv k6s k6s cfP/ pgLx?n] of] ;]jf z'? u/]sf x'g\ . o; cl3 g} c:ktfnaf6 rf/ lrlsT;s ;lxtsf] 6f]nL ef/tsf] xf]k kml6{ln6L c:ktfndf 6]:6 6\o'j a]jL k|lqmof cjnf]sg ug{ uPsf lyP . ef/t / g]kfndf u/]sf] cjnf]sg tflndsf] cg'ej tyf ljutb]lv lb+b} cfPsf] lgM;Gtfg ;]jfsf] cg'ejn] 6]:6 6\o'j ;]jf lbg tof/ ePsf] 5 .
pb\3f6g nuQ} ;]jf lng ;of}+ hgf c:ktfn cfO;s]sf 5g\ h;dWo] klxnf] r/0fdf @@ hgf 5gf}6 ePsf 5g\ . o; dWo] klg ;ft dlxnfsf] l8Da lgsfn]/ 6]:6 6\o'adf /flvPsf] 5 . of] ;]jf lng k"/f k|lqmofdf ! nfv ^) xhf/ ?k}of+ vr{ nfUg] hgfPsf] 5 . lghL If]qsf] t'ngfdf of] z'Ns w]/} sd ePsf] c:ktfnsf] bfjL 5 .
dlxnf ;+3 ;+:yfx?sf] r]tfjgL
sf7df8f}+ ÷ dlxnf cfGbf]ngsf] ljusf] nfdf] Oltxf;nfO{ ;+:yfut ub}{ /fli6«o dlxnf cfof]usf] ;+of]hsTjdf dlxnf clwsf/sf] If]qdf sfo{/t ljleGg ;+hfn, ;+3, ;+:yf tyf /fhgLlts bnsf elugL dlxnf ;+3, ;+u7gx? ;+o'Qm cleofgdf xf]ld+b} dlxnf clwsf/ :yflkt ug{, n+}lus d}qL ;+ljwfg ;'lglZrttfsf nflu g]kfn ;/sf/ Pj+ /fhg}lts bnx?;Fu lgDg lnlvt df+ux? /fv]sf 5g\ . pQm df+ux? ;Daf]wg gePdf r/0fj4 cfGbf]ngs sfo{qmdx? ug]{ ePsf] 5 .
dfux? o; k|sf/ 5g\ M
!=gful/stf
–n}+lus ;dfgtfdf cfwfl/t gful/stfsf] Joj:yf x'g'kg]{ .
–cfdf jf afa'sf] gfdaf6 gful/stf k|fKt ug{] k|i6 Joj:yf x'g' kg]{ .
@=ldl>t lgjf{rg k|0ffnL
–;dfg'kflts ;dfj]zL ;xefuLtf x'g' kg]{, dlxnfsf] hg;+Vofsf] %!=& k|ltztsf] cfwf/df ;dfg'kflts ;dfj]zL ;xefuLtf .
#=zf;sLo :j?ksf] xsdf
– xfn d:of}bfdf ePsf] Joj:yfnfO{ sfod /fVb} /fi6«fWoIfdf k'?if ePdf k|wfgdGqL dlxnf clgjfo{ x'g' kg]{ . cleofg ;+nUg ljleGg ;+hfn, ;+3, ;+:yf tyf /fhgLlts bnsf elugL dlxnf ;+3, ;+u7gx? lgDg adf]lhd /x]sf 5g\ M
!=/fli6«o dlxnf cfof]u
@=dlxnf dfgjclwsf/ /Ifs /fli6«o ;+hfn
#=zflGt dflnsf
$= dlxnf ;'/Iff bjfj ;d"x
%=;+sNk
^=/fli6«o dlxnf clwsf/ d~r
&=gLlt jsfntdf dlxnf ;+hfn
*=pTkLl8t ;d'bfo pTyfg s]Gb|
(=/fli6«o cflbjf;L hghflt dlxnf dxf;+3
!)=g]kfn /fli6«o pBf]u Jofkf/ ;+u7g
!!=/fli6«o dlxnf clwsf/ ;/f]sf/ d+r
!@=clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_
!#=gof+ ;+ljwfgdf gful/stfdf ;dfg
!$=clwsf/ ;DaGwL ;+hfn
uf}td a'4, n'lDagL / ko{6g–jif{
g]kfn ;fgf] b]lvg] d'n's eP/ klg ko{6sLo cfsif{0fsf nflu Pp6f df}lns / clåtLo d'n's xf] . oxfFsf] dgdf]xs lxd>[+vnf, k|fs[lts ;Dkbf, dgf]/d h}ljs ljljwtf, k|l;4 wfld{s, :yn ;f+:s[lts ljljwtf cflb g]kfnsf] klxrfg xf] . of] s'/f ko{6g gLlt @)^% n] klg eg]sf] 5 .
O{;fk"j{ @$% df ;d|f6 czf]s cfkm\gf u'? pku'Kt ;lxt n'lDagL cfPsf lyP . pgn] n'lDagL, lglUnxjf / uf]6Lxjfdf :tDe v8f u/]sf lyP . n'lDagLdf :yflkt czf]s :tDedf …oxfF a'l4 hGd]sf lyP .Ú ToxL :tDe pTvgg\ kl5 g} a'4sf] hGd:yn n'lDagL kQf nfu]sf] xf] . lrgLof+ ofqf kmfOofg -O{:jL $)#_ / Xj]g ;f9 -O{ZjL ^#^_ n'lDagLs} tLy{ofqfdf cfPsf lyP . To;}n] ;d|f6 czf]s, lrgLof+ ofqL kmfOgofg / Xj]n ;fªnfO{ g]kfnsf] k|frLg ljb]zL ko{6s dfGg ;lsG5 . g]kfnsf] e|d0f lsg ug]{ < g]kfnaf6 s]–s] kfpg ;lsG5 < eg]/ To;sf] ;zQm ljZjJofkL ?kdf ljleGg dfWodaf6 k|rf/ k|;f/ x'g' cfjZos 5 . lsgls, xfdL uf}td a'4 g]kfndf hlGdPsf lyP eGg] s'/fdf s'g} z+sf ub}{gf}+ / ug'{ klg x'Fb}g t/, uf}td a'4sf] af/]df ;xL tYok"0f{ ;"rgf ljZjdf gk'u]sf] / k'u] klg aLrdf e|dx? l;h{gf ul/Psf] cg'ej x'G5 .
Go"hjLssf ;Dkfbs kmfl/ª hfsl/of / kl/lrt n]vs / /fhgLlts ljZn]ifs klg x'g\ . …b kf]:6 cd]l/sg jN8{Ú sf] pkzLif{s b lxGb" jN8{ Eo'h cGtu{t hfsl/of n]Vb5g\ . a'4 ef/tLo lyP . hfsl/of ef/tLo d"nsf cd]l/sL gful/s x'g\ . pgsf] ljåtf / af}l4stf x]bf{ pgnfO{ a'4sf] hGdynf] xfnsf] g]kfn e"ldleq k5{ eGg] s'/f yfxf lyPg jf 5}g eGg ;ls+b}g . hfgLhfgL g} e|d l;h{gf ul/Psf] 5 . u'un Dofkn] uf}td a'4 ef/tsf] pQ/ k|b]z Ol08ofdf hlGdPsf] xf] eg]/ b]vfPsf] lj?4df km];a'sdf ljleGg ljrf/ k9\g kfOG5 / To;sf] lj?4df ;a} g]kfnL klg Ps ePsf] e]l6G5 .
ef/tåf/f gSsnL slknj:t' lgdf{0f zLif{sdf uf]/vfkqdf -!( ebf}, @)^^_ a;Gt lu/L n]Vb5g\– …ef/t ;/sf/n] g]kfn;Fusf] ;Ldf glhs pQ/ k|b]z /fHosf] l;4fy{ gu/ lhNnfsf] lkk/xjf eGg] :yfgdf gSsnL slknj:t' agfP/ a'4sf lktf z'4f]bgsf] b/jf/ g]kfndf geO{ ef/tdf ePsf] bfjL u/]/ ;'vL{, r'Gff, OF6fsf] w"nf] / rfSnf] OF6faf6 b/jf/ agfO/x]5 . o; If]qnfO{ slknj:t' gfd /fv]/ cGt/f{li6«o ljdfg:yn agfpF5g\ . hjls k'/ftTjljb\x?sf cg';f/ lrgLof+ ljZjofqL kmfOofg / Xjg ;fªb]lv hfkfgL ljZj k|l;4 k'/ftTjljb\ k|f= h'/fOof] gfsfd'/f / k"0f{rGb]| d'vhL{n] ;d]t g]kfnsf] ltnf}/fsf]6 b/jf/ g} k|frLg slknj:t' ePsf] k'li6 u/]sf 5g\, t/ uf}td a'4sf] cd"No ;do lat]sf] o; b/jf/sf] g s'g} u'?of]hgf g t ;+/If0f g} 5 . ljZj zflGtsf cu|b"t l;4fy{ uf}tdsf] u[x /fHo slknj:t' lhNnf g]kfns} P]ltxfl;s, ;f+:s[lts tyf k'/ftflTjs If]q slknj:t' lhNnfleq /x]sf ljleGg ;|f]tx?sf] bfjL / cfFs8f 5 . To;}n] slknj:t' lhNnfnfO{ v'Nnf ;ªu|xfno klg eGg] ul/G5 . lhNnfsf] dxTjk"0f{ :yfg ltnf}/fsf]6, s'bfg, uf]6Lxjf, lglUnxjf, ;u|xjf, c/f}/fsf]6, hubLzk'/ tfn, >[ËL, cf>d / slknd'lgsf] cf>d cflb 5g\ .
yf? ;ef;båf/f y?x6 k|b]zsf] dfu
sf7df8f}+ ÷ yf? ;ef;bx?n] gof+ aGg] ;+ljwfgdf y?x6 /fHo geP/ ;+3if{df pqg] r]tfjgL lbPsf 5g\ . /fli6«o /fhgLltdf yf? ;Dd]ngsf] ;dfkg ub}{ pgLx?n] dfu k"/f geP h:tf];'s} cfGbf]ngdf pqg afWo x'g] atfPsf 5g\ . t/fO{–dw]znfO{ ;d]6]/ cv08 y?x6 k|b]z lgdf{0f ug'{ kg]{ pgLx?sf] dfu 5 . ;Dd]ngn] y?x6 k|b]zsf nflu eGb} ;'/]Gb| rf}w/Lsf]] ;+of]hsjTjdf ;+3if{ ;ldlt ;d]t u7g u/]sf] 5 .
emfkfb]lv klZrd s~rgk'/;Dd r'/] kj{t / blIf0fL efu ;d]6]/, cv08 y?x6 /fHo lgdf{0f ug{ pgLx?n] dfu u/]sf 5g\ . rf}w/Ln] dw]zL df]rf{;Fu ;du| y?x6 k|b]zsf] ljifodf ;xdlt eO;s]sfn] dw]zdf y?x6 k|b]z / dw]z b'O{ k|b]z x'g] atfP . To:t} yf?x?sf] xs lxtsf nflu ;+;b\df btf{ ePsf] b'O{ j6f ljw]osdWo] u}/;/sf/L ljw]ossf kIfdf yf? ;ef;bx? /x]sf 5g\ .
ldlynf /fHosf] klg dfu
o:t}, ldlynf /fHosf] dfu ub}{ hgsk'/df r/0fj4 cfGbf]ng z'? ul/Psf] 5 . ldlynf /fHo ;+3if{ ;ldltsf] cu'jfOdf :yfgLo ldlynf gf6\osnf kl/ifb\ / /fdfgGb o'jf Snjsf] ;+o'Qm cfof]hgfdf hgsk'/sf] ;fdfgGb rf]sdf rSsfhfd ug'{sf ;fy} PsLs[t g]skf dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn k|r08 / pkk|wfgdGqL tyf u[xdGqL ljhos'df/ uR5]bf/sf] k'Tnf ;d]t bxg ul/Psf] 5 . /fHo lgdf{0fsf] P]ltxfl;s, ;f+:s[lts, ;fdflhs, eflifs, cfly{s tyf ef}uf]lnsh:tf cfwf/ ldlynf /fHodf /x]sfn] o;df s'g} k|sf/sf] ;Demf}tfnfO{ gdfGg] eGb} lj/f]wsf] sfo{qmd ul/Psf] xf] .
ldlynfjf;Lsf] efjgf, klxrfg tyf ljleGg ;+3÷;+:yfåf/f rnfpFb} cfPsf] cfGbf]ngnfO{ a]jf:tf ub}{ dfcf]jfbL cWoIf k|r08 / ;+o'Qm nf]stflGqs dw]zL df]rf{;Da4 dw]zL hgclwsf/ kmf]/d u0ftflGqssf cWoIf uR5]bf/n] ldlynf /fHosf] :yfkgf / gfdfs/0f gug]{ if8\oGq ul//x]sf] yfxf kfPkl5 cfGbf]lnt ePsf] xf] .
ca s[lqd /ut
cfkm"nfO{ rflxg] ;d"xsf] /utsf] vf]hLdf x'g' x'G5 t/ kfO/xg' ePsf] 5}g . /ut s} cefjn] tkfO{sf] cfkmGt c:ktfnsf] zo\ofdf 56k6fO/xg' ePsf] 5 . To;f] eP cjb]lv slt klg lrGtf glng'xf];\ . k|ljlwsf] ljsf;;Fu} rdTsfl/s sfd ub}{ cfPsf dflg;n] ca s[lqd /ut g} agfpg] ePsf 5g\ s'/f ;'Gbf cgf}7f] nfu] klg lj|6]gsf j}1flgsx? ;fngfnsf] :6]d sf]ifsf] ;xfotfaf6 /ftf] /Qmsf]if agfpg] cleofgdf h'6]sf 5g\ . o;nfO{ s[lqd /ut agfpg] af6f]df 7"nf] pknlAw dflgPsf] 5 . Ps k6s s[lqd /ut agfpg] sfddf ;kmntf ldNof] eg] /utsf] sdL / / /Qmbfgsf] ;dodf x'g] ;ª\qmd0fsf] vt/faf6 ;bfsf nflu d'lQm kfpg ;lsG5 . olt dfq xf]Og /utsf] cefjdf lbgx'F xhf/f}+sf] ;+Vofdf x'g] d[To'nfO{ sfd ug{ klg of] ;xof]uL ;fljt x'g] lglZrt 5 . j}1flgsx?n] z'?df …cf]Ú kf]h]l6e /ut agfpg] tof/L ul//x]sf 5g\ h;sf] k|of]u d]l8sn 6«fG;km\o'hgdf ;lhn} ug{ ;lsG5 . csf]{tkm{ …cf]Ú kf]h]l6e o'lge;{n 8f]g/ ePsfn] klg of] ljgf s'g} 8/ s'g} klg /f]uLnfO{ lbg ;lsG5 .
n08gaf6 k|sflzt x'g] …b OG8Lk]G8]G6Ú klqsfsf cg';f/ tLg cj{ kfp08sf] o; k|f]h]S6sf nflu j}1flgsx?n] 6]:6 6\o'j k|ljlwaf6 ag]sf afx]s cGo ;fngfnaf6 :6]d sf]if lgsfn]sf lyP h;af6 /ftf] /Qmsf]ifsf] ljsf; ul/of] . Ps kml6{ln6L lSnlgsaf6 Ps ;o ;fngfn lnOPsf] lyof] . :sl6; g]zgn aN8 6«fG;km\o'hg ;lj{;sf lgb]{zs k|f]km];/ dfs{ 6g{/n] ;fngfnaf6 kfOPsf] :6]d sf];af6 /ftf]/ut ljsf; ug{ ;lsg] s'/f l;4fGttM ;fljt ePsf] atfPsf 5g\ . pgn] cfufdL tLg jif{;Dd PGa|folgs :6]k sf]ifaf6 Ps o'lg6 /]8 ;]N; pTkfbg ug{ ;lsg] klg bfjL u/] . olb of]hgf cg';f/ ;a} s'/f cl3 a9] cfufdL kfFr jif{df :6]d ;]naf6 k|fKt s[lqd /utsf] lSnlgsn k/LIf0f z'? ug]{ hgfPsf] 5 . j}1flgsx?n] Ps jif{df aL; nfv o'lg6 s[lqd /ut pTkfbg ug]{ nIo /fv]sf 5g\ . o;df O08li6«on afof] l/PS6/x?sf] klg k|of]u ul/G5 .
dflg;df k|of]u ug'{ k"j{ /ftf] /Qm sf]if kof{Kt dfqfdf agfpg' k5{ . ;fy} o;sf] pTkfbgdf k"0f{ ;fjwfgL / ;'/Iff ckgfpg] tkm{ klg ;hu x'g' kg]{ j}1flgsx?n] atfPsf 5g\ . To;f] t :6]k sf]ifaf6 af+sL c+unfO{ s;/L ljsf; ug]{ eGg] ljifosf] cem} lgSof]{n ePsf] 5}g . s[lqd /ut agfpg] cleofgn] ;kmntf kfP eljiodf o;/L g} sn]hf] h:tf] c+U agfpg ;lsg] ljZjf; j}1flgsx?n] lnPsf 5g\ .
O6x/Ldf of}g Joj;foL a9\bf]
O6x/L ÷ O6x/Lsf Ps bh{geGbf a9L xf]6n tyf /]i6'/]G6df 5fkfdf/L Ps bh{g hlt o'jfo'jtLnfO{ cfklQhgs cj:yfdf kqmfp u/]sf] 5 . o;/L kqmfp kg]{df !^ jif{dflysf o'jtL tyf %) jif{;Ddsf nf]Ug] dflg; km]nf k/]sf] 5 . slxNo} 5fkf gdf/]sf] O6x/L–% klZrdnfOgsf clwsf+z xf]6ndf k|x/Ln] 5fkf df/]sf] 5 . ;f] qmddf sflGtk'/ /]i6'/]G6 P08 jf/, l;4sfdgf xf]6n, xf]6n dsfn', xf]6n nfnLu'/fF; nufotaf6 of}g lqmofsnfkdf ;+nUg dlxnf k'?if hf]8Lx? kqmfp k/]sf] 5 . k|x/L k'Ugf;fy xf]6naf6 o'jfo'jtL efu]sf lyP . klZrd nfOgs} Ps xf]6naf6 b'O{ hgf Jofkf/Lx? ;d]tnfO{ kqmfp ul/Psf] 5 .
kqmfp k/]sf pgLx?nfO{ klxnf] r/0fdf xf]6n Joj;foL ;+3sf] /f]xj/df 5fl8g], t/ k'gM e]l6P ;fj{hlgs d'2f nufpg] u/]sf] 5 . O6x/Ldf of}ghGo ljs[lt km:6fpFb} uPsf] / To;n] ;dfhnfO{ g} ljst agfPsf] u'gf;f] ;j{;fwf/0fsf] 5 . dlxnfx? /fv]/ of}g hGo ultljlw u/fpg]nfO{ sf/jfxL ug]{ k|x/L / xf]6n Joj;foLn] r]tfjgL lbP klg of}ghGo ultljlwdf sdL cfpg ;s]sf] 5}g . O6x/Ldf # ;oeGbf a9L xf]6n tyf /]:6'/]G6df @ ;oeGBf a9L of}g Joj;foL dlxnf /x]sf] tYof+s ;fdflhs ;+3÷;+:yfx?n] ;fj{hlgs u/]sf 5g\ h;dWo] @) k|ltzt !^ jif{ d'lgsf afnsflnsf 5g\ .
b]zdf a]/f]huf/Lsf] l:ylt ljs/fn
sf7df8f}+ ÷ b]zleq a]/f]huf/Lsf] l:ylt ljs/fn aGb} uPsf] 5 . b]z leq /f]huf/L l;h{gf ug{ ;/sf/n] s'g} k|of; gu/]sfn] /f]huf/Lsf] vf]hLdf o'jf zlQm ljb]lzg afWo ePsf 5g\ . j}b]lzs /f]huf/ Joj;foL ;+3n] k|sflzt u/]sf] tYof+s cg';f/ b]zaf6 k|ltlbg ;/b/ !% ;o g]kfnL gful/s ljb]zlt/ hfG5g\ . stf/, ;pbL c/]ljof / dn]lzofdf nfvf}+ g]kfnL uPsf 5g\ .
zflGtk"0f{ k|bz{g
sf7df8f}+ . em08} b'O{ dlxgfb]lv kl/jf/sf] ;Dks{df g/x]sL sf7df8f}+ h}lzb]jnsL %! jifL{o 5f]/Ld}of dxh{gsf] cj:yfsf] ;TotYo aflx/ Nofpg ;/sf/;Fu dfu ub}{ 5f]/Ld}ofF bjfj ;d"xn] /fhwfgLdf zflGtk"0f{ k|bz{g u/]sf] 5 . k|x/L nufotsf ;'/Iff lgsfodf vf]hLsf nflu cg'/f]w ubf{ ;d]t pgsf] ljifodf s'g} ;'g'jfO{ gePsf] eGb} ;d"xn] k|bz{g u/]sf] lyof] .
j;Gtk'/af6 z'? ePsf] h'n'; dxfgu/Lo k|x/L kl/;/ sf7df8f}+df s]xLa]/ wgf{ lbO{ d?6f]n, Kofkmn, c;g, afË]d'9f, OGb|rf]s nufotsf /fhwfgLsf leqL efu x'Fb} k'gM j;Gtk'/df cfO{ 6'lËPsf] lyof] .
of] s:tf] Gofo <
lj/f6gu/ ÷ cbfnt / kqsf/ cfqmd0fsf] cleof]u nfu]kl5 !! dlxgfb]lv km/f/ /x]sf o'y kmf];{ df]/ªsf OGrfh{ kz'{/fd -s[i0f_ a:g]t lhNnf cbfnt, df]/ªdf cfTd;dk{0f u/]sf] lbg} ;fwf/0f tf/]vdf 5'6]sf 5g\ . cbfnt pkl:yt ePkl5 GofofwLz r08L/fh 9sfnnsf] Ohnf;df y'g5]s ax; x'Fbf a:g]tn] crfgs cbfntdf cfTd;dk{0f u/]sfn] pgL lj?4 d'2f x]l//x]sf sfg"gL Joj;foLx?n] tof/L gk'u]sf] eGb} ax; u/]gg\ .
pgnfO{ gful/ssdL{ lvnfgfy 9sfnn] d'2fdf ;fwf/0f tf/]vdf / cbfnt cfqmd0fdf b'O{ nfv ?k}of+ w/f}6L lnP/ l/xf ul/Psf] xf] . h]7 !* ut] aGbL cleif]s lu/LnfO{ lhNnf cbfntd} ;f+3flts cfqmd0f u/]sf] a:g]t ;d"xn] To;sf] ;dfrf/ n]v]sf gful/ssdL{ 9sfnnfO{ @@ h]7df ;f+3flts xdnf u/]sf] lyof] .
cbfnt cfqmd0fdf lu/L kTgL clgzfn] a:g]t;lxt !& hgfdfly Hofg d'2f btf{ u/]sL lyOg\ . 9sfn s'6lk6df kqsf/ dxf;+3, df]/ªn] a:g]t ;lxt /f]lxt sf]O/fnf / dgf]hl;+x /fO{dfly Hofg d'2f bfo/ u/]sf] lyof] .
a:g]t tkm{af6 cfwf bh{g sfg"g Joj;foLn] ax; u/] eg] kqsf/ 9sfn / lu/L tkm{af6 ;/sf/L jlsn sf]ifxl/ lg/f}nfn] dfq} ax; u/] . ljqmd lg/f}nfn] xfn]sf] ckx/0f tyf Hofg d'2fdf xfn;Ddsf] k|df0faf6 a:g]tsf] ;+nUgtf 5 eGg] k'li6 gePsfn] kl5 ;+slnt k|df0faf6 7x/ adf]lhd x'g] u/L k'k{Ifsf nflu tf/]vdf /fVg cfb]z ul/G5, cbfntn] cfb]zdf elgPsf] 5 .
kfl/hft k'/:sf/ ljleGg >i6fnfO{
sf7df8f}+ ÷ g]kfnL ;flxTodf slj kfl/hftn] k'¥ofpg' ePsf] of]ubfgsf] /fhwfgLdf cfof]lht kfl/hft :d[lt;efdf :d/0f ul/of] .
kfl/hft :d[lt s]Gb|åf/f cfof]lht ;df/f]xdf kfl/hft l;h{gzLn ;Ddfg @)^* slj ljdn lge, kfl/hft ;+3if{zLn gf/L ;Ddfg @)^* lji0f'b]jL >]i7 kfl/hft snf ;Ddfg @)^* OGb|]0fL ;f+:s[lts ;dfh sLlt{k'/ / kfl/hft afn;flxTo kf08'lnkL ;Ddfg @)^* dfjw ;okqLnfO{ k|bfg ul/Psf] 5 .
ef/tLo k|x/Låf/f ;fd"lxs anfTsf/
tfKn]h'ª ÷ kfFry/, k|fªa'ª uflj;sL Ps o'jtLnfO{ ef/tLo ;Ldf ;'/Iff an -P;P;aL_ sf hjfgn] ;fd"lxs anfTsf/ u/]sf 5g\ . tfKn]h'ªsf] sfnLvf]nf / kfFry/sf] kmn}+rf uflj;af6 glhs kg]{ kmfn]h'ªsf P;P;aLn] anfTsf/ u/]sf] 5 . k|fªa'ª–# af6 ;LdfjtL{ If]q uPsL @) jifL{o s~rg tfdfª -gfd kl/jt{g_ nfO{ l;dfjtL{ rf//ft] eGg] :yfgaf6 kqmfp u/L cfwf 306f;Dd lgoGq0fdf lnP/ lgMj:q kf/L anfTsf/ u/]sf lyP .
pgL ^ hgf efOalxgLnfO{ lnP/ l;dfjtL{ If]qsf] e|d0fdf uPsL lyOg\ . pgL;Fu} e|d0f uPsf k|ToIfbzL{ ldng tfdfªsf cg';f/ 6f]nLn] rf//ft]df kmf]6f] lvr]/ vfhf vfFb} ubf{ glhs}sf] ef/tLo ;Ldf ;'/Iff ansf] kmfn]n'ª cGtu{tsf] yf]s'd kf]i6af6 cfPsf b'O{ hgf P;P;aLn] tL o'jtLnfO{ kqmfp u/]sf lyP . 6f]nLsf] 7"nL lbbLnfO{{ P;P;aLn] ;dft]kl5 cfkm"x? efu]sf] pgsf] egfO{ 5 . P;P;aLn] sAhfdf lnPsf] xNnf rn]kl5 ufpFn] ;d"x agfP/ To;tkm{ uPkl5 o'jtL P;P;aLsf] sAhfaf6 k'mTs]/ lgMj:q cfPsL lyOg\ . kLl8tn] rf}sLdf P;P;aLn] anfTsf/ u/]sf] hfgsf/L lbPsf 5g\ .
5f]/L anfTsf/L kqmfp
x]6f}+8f ÷ cfkm\g} ( jifL{of 5f]/LnfO{ anfTsf/ ug]{ afa'nfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . x]6f}+8f gfu/kflnsf a:g] eLd axfb'/ 5f]/L anfTsf/ u/]sf] cf/f]kdf kqmfp k/]sf x'g\ . dfbs kbfy{ ;]jg u/]/ pgn] anfTsf/ u/]sf lyP . cfkm\gL cfdfsf] d[To' eO;s]sf] / ;fgLcfdf dfOt uPsf a]nf 5f]/LnfO{ afa'n] anfTsf/ u/]sf x'g\ . anfTs[t 5f]/Ln] 36gf ;'gfPkl5 l5d]sLn] k|x/LnfO{ va/ ul/lbPsf lyP . ptf a;fdf8LsL !$ jifL{of lszf]/LnfO{ kbdkf]v/Lsf #% jifL{of cfOt] jfOafn] anfTsf/ u/]sf 5g\ . rf/ lbg;Dd x]6f}+8fl:yt a;kfs{sf] xf]6nsf] sf]7fdf /fv]/ anfTsf/ u/]sf lyP .
o;}u/L hfgsL gu/–( vfuf}nLsf gGb axfb'/ ljsn] dlb/f ;]jg u/]/ cfkm\g} 5f]/LnfO{ anfTsf/ u/]sf 5g\ . anfTsf/kl5 km/f/ ljsnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . $& jifL{o ljsn] dlb/f ;]jg u/]/ !$ jifL{of 5f]/LnfO{ anfTsf/ u/]sf x'g\ . kLl8t aflnsfn] 36gfaf/] atfPkl5 ljss} 5f]/f a'xf/Ln] anfTsf/sf] 36gf k|x/LnfO{ vj/ u/]kl5 / ljsnfO{ kqmfp ul/Psf] Onfsf k|x/L sfof{no 6Lsfk'/n] atfP . k|x/L lx/f;tdf /x]sf ljsn] dlb/fsf] gzfdf 5f]/LnfO{ anfTsf/ u/]sf] :jLsf/ u/]sf 5g\ .
slxn];Dd eLv dfUg] <
sf7df8f}+ ÷ hf];Fu klg eLv dfUg] k'/fg} z}nL oltv]/ klg h:tfsf] To:t} b]Vbf g]kfnLx? b'MvL 5g\ . hfkfgsf ljb]zdGqL sf]Olr/f] 8]Djfsf] e|d0fsf] a]nf g]kfnsf] tkm{af6 km]l/ ;xof]usf] ofrgf ul/Psf] 5 .
g]kfnn] sf7df8f}+df d]6«f] /]nsf] ;DefJotf cWoog, @)) d]3fjf6sf] dflyNnf] ;]tL ljB't\ kl/of]hgf / dWo kxf8L /fhdfu{sf] Ps v08 lgdf{0fsf nflu k//fi6« dGqL gf/fo0f sfhL >]i7n] hfkfgL ljb]z dGqL;Fu cfu|x u/]sf x'g\ .
hfkfgn] ljleGg sfo{sf nflu g]kfnnfO{ @% s/f]8 () nfv cfly{s ;xof]u k|bfg ug]{ ;xdlt klg hgfO;s]sf] 5 . o:tf] kl/l:yltd} km]l/ yk ;xof]usf nflu cfu|x jf bjfj lbg' /fd|f] xf]Og . o;sf cltl/Qm ;xof]uaf/]df uf]Ko ofrgf klg ul/Psf] 5 . ;+w} g]kfnnfO{ ab\gfd ug]{ g]tfx¿af6} x'Fb} cfPsf] x'Fbf ;f]sf] rsf]{ lj/f]w e}/x]sf] 5 .
;~rfl/sf ;d"xdf gof+ g]t[Tj
sf7df8f}+ ÷ ;~rfl/sf ;d"xsf] cWoIfdf lgd{nf zdf{ lglj{/f]w lgjf{lrt x'g' ePsf] 5 . ;d"xsf] !^cf}+ jflif{sf]T;j tyf %cf}+ clwj]zgsf qmddf ;d"xsf kbflwsf/Lsf] lgjf{rg ePsf] xf] . o:t} ;~rfl/sf ;d"xsf] pkfWoIfdf ;'lrqf >]i7 klg lglj{/f]w lgjf{lrt x'g' ePsf] 5 . o:t}, ;~rfl/sf ;d"xsf] dxf;lrjdf lgt' kl08t, ;lrjdf sdnf kGyL / sf]iffWoIfdf ljdnf t'ªv]jf lgjf{lrt x'g' ePsf] 5 . o;}u/L ;d"xsf] ;b:df c?0f /fodfemL, uLtf d}gfnL, gL/f /fgfef6, ozf]bf clwsf/L, aljtf vgfn / gLtf ;fksf]6f lgjf{lrt x'g' ePsf] 5 .
jflif{sf]T;js} cj;/df To; cl3 cfof]lht sfo{qmddf ;~rfl/sf ;dfgtf k'/:sf/ bLks ;fksf]6fnfO{ k|bfg ul/of] . To;}u/L pdf l;+x kqsfl/tf k'/:sf/ k|]d s'df/L 3n]nfO{ k|bfg ul/Psf] 5 . ;~rfl/sf ;d"xn] b]jsL lji6 / ?jL /f}lgof/nfO{ ;~rfl/sf k|f]T;fxg k'/:sf/ k|bfg u/]sf] 5 . To; cj;/df ljleGg aQmfx?n] dlxnf kqsf/sf ;d:of / r'gf}tLsf af/]df rrf{ ug'{ ePsf] lyof] . n}+lËs ;dfgtf / dlxnf xslxtsf nflu @)%@ ;fndf ;~rfl/sf ;d"xsf] :yfkgf ePsf] lyof] .
a'4 hoGtL eJotfsf ;fy dgfOg]
sf7df8f}+ ÷ zflGtsf nflu cu|b"t a'4sf] hGd, ;Daf]wL -1fg k|fKt ePsf] lbg_ / dxfkl/lgjf{0f ePsf] tLg ;+of]u k/]sf] j}zfv k"l0f{dfsf] lbg -j}zfv @$ ut]_ a'4hoGtL eJotfsf ;fy dgfOg] ePsf] 5 . a'4hoGtLnfO{ ;ef, ;df/f]x, hfqf kj{sf] ?kdf dfq ;Lldt g/fvL a'4sf] hLjgkof]uL ;Gb]znfO{ hgdfg;df k'¥ofpg] p2]Zon] /]l8of], 6]lnlehgdfkm{t wfld{s k|jrg sfo{qmd ;~rfng eO/x]sf] 5 . a'4hoGtLsf] cj;/df a'4sf] cl:ywft'sf] zf]ef ofqf u/fOg], rf/ jif{sf] km/sdf cl:ywft'sf] zf]efofqf u/fOFb} cfPsf] 5, . a'4hoGtLsf] lbg laxfg :joDe"df lv/ ef]hg u/fOg], /Qmbfg sfo{qmd / a'4 t:jL/, em08f / Snfn]08/ lgMz'Ns ljt/0f ug]{ ePsf] 5 .
a'4hoGtLsf lbg laxfg a'4sf] cl:ywft'sf] zf]efofqf j;Gtk'/, gofF;8s, OGb|rf]s dvg, sfi7d08k, h};Lb]jn, nug, a|Xd6f]n, Xo'dt, led;]g:yfg, d?, g/b]jL, c;g, afË]d'9f, If]qkf6L x'Fb} 7lx6L >L3M gM3n k'u]/ ;dfkg x'g]5 .
|