 |
| |
| Kathmandu, April 11, 2012. |
|
;dfof]hgdf n8fs' ck'u
lji0f' l/hfn
sf7df8f}“ . ;dfof]hgsf nflu ^ xhf/ % ;o n8fs'sf] ;ª\Vof sd eof] eg]/ dfcf]jfbL g]tfx¿n] a]nfa]nfdf efif0f u/] klg ;dfof]hgdf hf“bf pQm ;ª\Vof gk'Ug] ePsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/ g]kfnL ;]gfsf] dfkb08cg';f/ ;dfof]hg ubf{ $ xhf/ dfcf]jfbL n8fs' dfq ;]gfdf egf{ x'g ;Sg] lgisif{ lgsflnPsf] 5 . clxn] dfcf]jfbLsf ( xhf/ ^ ;o n8fs'n] ;dfof]hgdf hfg] ljsNk /f]h]sf 5g\ . tLdWo] cfwfeGbf a9L n8fs' cfkm\gf !) xhf/ c¿ ;xsdL{em}“ * nfv;Ddsf] /fxt Kofs]h jf ( nfv;Ddsf] k'gM:yfkgf Kofs]h /f]h]/ 3/ kmls{g'kg]{5 .
ut sflQs !% ut] bnx¿sf aLrdf ;DkGg ;fta'“b] ;xdltcg';f/ g]kfnL ;]gfn] u/]sf] u[xsfo{af6 pQm s'/f kQf nfu]sf] xf] . pRr ;}lgs ;|f]tsf cg'';f/ b'O{ ;ftfcl3 k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] k|wfg;]gfklt 5qdfgl;+x u'?ªnfO{ pknAw u/fPsf] dfcf]jfbL n8fs'x¿sf] JolQmut ljj/0f cWoog ubf{ ;]gfn] pQm lgisif{ lgsfn]sf] xf] . ;|f]tn] eGof]– …o;;DaGwL hfgsf/L k|wfgdGqL, k|d'v bnsf g]tfx¿ / dfcf]jfbL n8fs'sf sdfG8/x¿nfO{ klg u/fO;lsPsf] 5 .Ú
dfcf]jfbL n8fs' ;dfof]hg ljz]if ;ldltdf tLgy/L n8fs'nfO{ g]kfnL ;]gfdf glng]df ;xdlt eO;s]sf] 5 . ljutdf ;]gfnufot ;'/Iff kmf}haf6 efu]sf, uDeL/ dfgjclwsf/ pNnª\3gsf] cf/f]k nfu]sf / zf/Ll/s ¿kdf czQmx¿ :jtM cof]Uo x'g]5g\ eg] lzIff, pd]/ / j}jflxs ;DaGwafx]ssf ljifodf g]kfnL ;]gfn] cfkm\gf] dfkb08cg';f/ g} ubf{ c¿ w]/} n8fs'x¿ g]kfnL ;]gfdf l5g{ ;Sg] 5}gg\ . ;|f]tn] eGof]– …of] s'/f ljz]if ;ldltsf ;b:ox¿ / /fhgLlts g]t[TjnfO{ yfxf ePsfn] g} ;dfof]hgdf hfg g;Sg] n8fs'nfO{ klg c¿;/x k'gM:yfkgf jf /fxt Kofs]h /f]Hg k'gM cj;/ lbg] lg0f{o ePsf] xf] .Ú ;fta'“b] ;xdlt ubf{ Pdfn]sf g]tf eLd /fjnn] ;dfof]hgsf] ;ª\Vof ^ xhf/ % ;osf] cufl8 …a9LdfÚ eGg] zAb lsg /fv]sf /x]5g\ eGg] dfcf]jfbL g]tfx¿n] aNn a'em]sf 5g\ .
…dfcf]jfbLn] 5ftL gfk]/ egf{ eO“b}g, ;d"xut ;dfof]hg x'G5Ú eg]/ ljutdf hlt xNnf dRrfP klg cGttM 5ftL, prfO“, tf}n, cf“vfsf] b[li6, cg'xf/df vt eP÷gePsf] h:tf s'/f x]/]/ dfq} ;]gfn] pgLx¿nfO{ egf{ ug]{5 . ToxL sf/0f g} o;cl3 bnx¿sf aLrdf ePsf] ;xdltcg';f/sf] ;ª\Vof klg gk'Ug] b]lvPsf] xf] . Ps ;}lgs clwsf/Lsf cg';f/ g]kfnL ;]gfsf] :yflkt dfkb08cg';f/ ;dfof]hg ug]{ eGg] s'/f ;fta'“b] ;xdltdf ePsf sf/0f g]kfnL ;]gfn] To;nfO{ cIf/zM kfngf ug'{kg]{ s'/f u/]sf] xf] / To;} cfwf/df n8fs' egf{ ul/g]5 .
ljz]if ;ldlt ;lrjfnosf ;+of]hs afnfgGb zdf{;“u dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn] cfkm\gf n8fs' /fv]/ o;af/]df hfgsf/L u/fO;s]sf 5g\ . ;|f]tsf cg';f/ cl3Nnf] ;ftf bfxfn / k|wfgdGqL e§/fO{sf] of]hgfdf zdf{;“u} dfcf]jfbL n8fs'sf sdfG8/ gGblszf]/ k'g, 8]k'6L sdfG8/ rGb|k|sfz vgfn / ;ft} l8lehgsf sdfG8/x¿nfO{ afn'jf6f/ af]nfP/ Psflaxfg} o;;DaGwL la|lkmª u/fO;lsPsf] 5 . Toxf“ bfxfnn] …xfd|f slt n8fs' ;dfof]hg x'g ;S5g\ <Ú eg]/ ;f]w]kl5 zdf{n] a9Ldf tLg xhf/ kf“r ;o n8fs'n] dfq g]kfnL ;]gfsf] dfkb08 kf/ ug{ ;Sg] hfgsf/L lbPsf lyP . kl5 Toxf“ df}gtf 5fPsf] lyof] . zdf{sf] egfO lyof]– …g]kfnL ;]gfdf egf{;DaGwL lgod, sfg'gdf d}n] w]/} u[xsfo{ u/]sf] 5' / d hg/n ePsf a]nf ;aeGbf a9L ;}lgs egf{ ePsf 5g\ . To; cfwf/df d eGg ;S5', xh'/x¿sf To;eGbf a9L n8fs' egf{ x'g ;Sb}gg\ .Ú To;f] eg]kl5 Toxf“ sf]xL klg gaf]n]sf] ;|f]tsf] egfO 5 . bfxfnn] cfkm"n] ;'g]sf] s'/f zdf{sf] d'vaf6 n8fs' sdfG8/nfO{ ;'gfpgsf nflu pQm tf/tDo ldnfOPsf] pgLx¿sf] a'emfO lyof] .
;]gfklt klg nfOgdf
cfkm\gf alxgL HjfO“ pk/yL bdgaxfb'/ 3n]nfO{ a9'jf u/]/ k|wfg;]gfklt agfpg ;lsG5 ls eg]/ dfcf]jfbL;“u cjfl~5t ;f“7uf“7df nfu]sf] cf/f]k nfu]sf k|wfg;]gfklt 5qdfgl;+x u'?ª klg g]kfnL ;]gfsf] cflwsfl/s nfOgd} kmls{Psf 5g\ . cfkm"n] a'emfPsf] k|ltj]bgsf] rf}tkmL{ cfnf]rgf ePkl5 ggk]k/ eg]/ kl5 x6\g afWo ;]gfklt u'?ª clxn] c¿eGbf s8f ¿kdf k|:t't x'g nfu]sf] Ps ;}lgs clwsf/Ln] atfP . n8fs' ;dfof]hg;DaGwL a}7sdf efu lnPsf tL clwsf/Ln] eg]– …clxn] t lrkm;fa ;fta'“b] ;xdltaf6 tn–dfly ug{ ldNb}g, g]kfnL ;]gfsf] dfkb08 eg]kl5 d]h/eGbf dflysf] bhf{ lbg ;ls“b}g, /fhgLlts txaf6 s0f]{n lbg] ;xdlt ePkl5 lbg ;ls“b}g eGg'x'G5 .Ú pgn] yk]– …clxn] c¿ hg]{neGbf lrkm;fa s8f ¿kdf k|:t't ePsf] xfdLn] dx;'; ul//x]sf 5f}“ .Ú
sfª\u|];df b'O{y/L dt
ptf, n8fs' ;dfof]hgsf ljifodf sfª\u|];sf g]tfx¿df b'O{y/L ljrf/ b]lvPsf 5g\ . blIf0faf6 l;w} rNg] eg]/ lrlgg] dxfdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf / /x:odo dfq cd/]zs'df/ l;+x g]kfnL ;]gfsf dfkb08 ldr]/} eP klg n8fs' ;dfof]hg ug'{k5{ eGg] kIfdf b]lvPsf 5g\ . pgLx¿n] ljz]if ;ldlt ;b:o ldg]Gb| l/hfnnfO{ klg k|efjdf kf/]sf sf/0f ljz]if ;ldltsf] a}7sdf pgsf] :j/ leGg} x'g] u/]sf] 5 . clxn] blIf0ftkm{ a9L lxdlrd ePsf sf/0f pgsf] e"ldsf klg l;6f}nf, cd/]zsf] h:t} x'g] u/]sf] l6Kk0fL sfª\u|];sf Ps g]tfn] u/] .
otf, ljz]if ;ldltsf csf{ ;b:o /fdz/0f dxt eg] Pdfn]n] h:t} ljutdf ePsf ;xdltx¿sf cfwf/df ;dfof]hg ug'{kg]{ / ;dfof]hgsf] d'Vo cfwf/ ;fta'“b] ;xdlt g} x'g'kg]{ wf/0ff /fV5g\ . ;efklt ;'zLn sf]O/fnfn] klg l;6f}nfx¿s} s'/f ;'Gg yfn]kl5 ljz]if ;ldltsf a}7s 5f]8]/ dxt ;'b"/klZrdsf sfo{qmddf uPsf] ;|f]tsf] egfO 5 .
s0f]{ndf s/s/
dfcf]jfbLn] hg]{n -;xfos/yL_ sf] dfu u/] klg p;sf] clGtd dfu s0f]{n -dxf;]gfgL_ /x]sf] 5 . To;sf nflu dfcf]jfbL g]t[Tjn] Pdfn] / sfª\u|];sf d'Vo g]tfx¿;“u s'/f /fv]sf] 5 . Pdfn] cWoIf emngfy vgfn, jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfn, sfª\u|]; ;efklt ;''zLn sf]O/fnf, jl/i7 g]tf z]/axfb'/ b]pjf;lxt pkl:yt /x]sf] a}7sdf dfcf]jfbL cWoIf bfxfnn] cfkm\gf] afWotf a'lemlbg cfu|x ub}{ s0f]{n lbP ;d:of ;dffwfg x'g] atfPsf lyP . …;w}“ x'Gg x'GgÚ eGg] g]tfx¿n] To; lbg nlrnf] s'/f u/]sf] / ToxL sf/0fn] ;d:of ;dfwfg x'gdf cj/f]w l;h{gf gx'g] wf/0ff /fv]sf] ;|f]tn] atfof] . pQm ;|f]tsf cg';f/ dfcf]jfbLn] To;}nfO{ s0f]{ndf ;xdlt ePsf] ¿kdf a'em]sf] 5 / bfxfnn] b'O{ jif{leq} cjsfz kfpg] ;t{df Ps hgf s0f]{n kfOg] la|lkmª cfkm\gf n8fs' sdfG8/x¿nfO{ u/]sf 5g\ .
t/, aLr–aLrdf cg]s vf]r] yfKg] ePsf sf/0f d'v vf]n]/ c¿ bnn] dfcf]jfbLnfO{ s0f]{n lbg] jrg lbO;s]sf 5}gg\ . ;|f]tn] eGof]– …t/ c¿ ;a} s'/f ldn]df s0f]{ns} sf/0f ;d:of aNemfpg] kIfdf c¿ bnx¿ klg 5}gg\ .Ú
s'6fs'6 a9]kl5 ;]gfnfO{ lhDdf
rf/ lg0f{o
) lzlj/sf n8fs', lzlj/ / xltof/ ;]gfsf] lhDdf .
) ;dfof]hg s]Gb|df n8fs' k7fOg] .
) lzlj/sf ;fdu|L ;'/Iff lhDdf ;]gfnfO{ .
) n8fs'sf nflu cfrf/;+lxtf hf/L ul/g] .
sf7df8f}“ . ;]gf ;dfof]hg ljz]if ;ldltn] dfcf]jfbL n8fs'sf] c:yfoL lzlj/sf] lhDdf g]kfnL ;]gfnfO{ lbPsf] 5 . n8fs' lzlj/x¿df ;'/Iff …y]|6Ú a9]kl5 dª\unaf/ a;]sf] a}7sn] c:yfoL lzlj/sf] xltof/ sG6]g/ / ef}lts ;fdu|Lx¿sf] ;'/Iff ug{] lhDdf ;]gfnfO{ lbPsf] xf] .
vf;u/L zflGt k|lqmof ;DkGg ug]{ r/0fdf d'n's k|j]z ul//x]sf a]nf dfcf]jfbLleq b]lvPsf] cGtå{Gån] c;xhtf km}nfp“b} uPkl5 ;]gfnfO{ lhDdf nufOPsf] xf] . dª\unaf/ laxfg o; ljifodf dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn / k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{aLr uDeL/ 5nkmn ePsf] lyof] . b'j}n] tTsfn g]kfnL ;]gfnfO{ lzlj/sf] ;'/Iffsf] lhDdf lbg'kg]{df ;xdlt hgfPsf lyP .
a}7sn] lzlj/ ;'/Iffsf] lhDdf ;]gfnfO{ ;'lDk“b} ;dfof]hgsf nflu lgwf{/0f ul/Psf s]Gb|df n8fs'x¿nfO{ k7fpg] lg0f{o u/]sf] 5 . To:t}, :j}lR5s cjsfz / ljsNk sfod} /fVg] lg0f{o klg a}7sn] u/]sf] 5 . ;f] lg0f{o dª\unaf/b]lv g} sfof{Gjogdf uPsf] 5 . a}7sn] g]kfn ;/sf/nfO{ ljz]if ;ldltsf ;b:osf] k/fdz{df n8fs'sf cfrf/;+lxtf hf/L ug{ lgb]{zg lbPsf] 5 . a'waf/ $ ah] km]l/ a}7s a:g] lg0f{o ePsf] ljz]if ;ldlt ;b:o eLd /fjnn] atfpg'eof] .
;f] lg0f{ocufj} o;af/]df k|wfgdGqL e§/fO{n] ;]gfklt 5qdfg u'?ª;“u} 5nkmn ug'{ePsf] lyof] . cfOtaf/ /flt dfcf]jfbL n8fs'sf] 5}6f}“ l8lehgcGtu{t n]vkm;f{l:yt 3f]/fxL ;tal/of la|u]8df n8fs'aLr em8k ePsf] lyof] . lzlj/sf n8fs' sdfG8/sf] ;fdfg aflx/ n}hfg] qmddf b'O{ kIfaLr em8k ePsf] lyof] . To:t}, cgldgsf] k|df0fLs/0fdf gk/]sf, alxu{dg ePsf / :j}lR5s cjsfz /f]h]sf n8fs'n] cfly{s clgoldttf;lxtsf ljifo p7fP/ zlQmvf]/ lzlj/ 3]/fp u/]sf lyP . oL ;a} 36gfqmdsf] ljZn]if0f ub}{ b'O{ lbgcufj} lzlj/, xltof/ / n8fs'sf] lhDdf ;]gfnfO{ nufOPsf] Ps g]tfn] atfP .
cNdNofpg] k|of; ljkmn
;+ljwfg;efsf ljjfb ;dfwfg ug{ eGb} bnsf zLif{ g]tfnfO{ sf7df8f}“aflx/ 3'dfpg n}hfg] / zflGt k|lqmofnfO{ cNdNofO/fVg] k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{sf] kl5Nnf] k|of; lg/y{s ag]sf] 5 . Ps xKtfcl3b]lv g} zLif{ g]tfnfO{ /fhwfgLeGbf lgs} 6f9fsf] 7fp“df nu]/ uf]Ko a}7s ug]{ cgf}krfl/s k|:tfj k|wfgdGqL e§/fO{n] /fv]sf lyP . t/, aflx/ hfg sfª\u]|;–Pdfn]sf g]tfn] clgR5f b]vfPkl5 lxhf] w'lnv]n n}hfg] k|aGw k|wfgdGqLn] ldnfPsf lyP . k|wfgdGqLn] ;f]daf/ ;f“em o;af/] cgf}krfl/s 9ª\un] g]tfx¿nfO{ va/ klg u/]sf lyP . t/, Pdfn]–sfª\u]|;sf g]tfn] klxn] zflGt k|lqmof 6'ª\Uofpg'kg]{ / To;kl5 dfq c¿ ljifodf 5nkmn x'g] eGb} aflx/ hfg c:jLsf/ u/]sf lyP . To;kl5 lxhf] ! ah] zflGt dGqfnod} a}7s a;]sf] lyof] .
tLg 7"nf /fhgLlts bn / dw];L df]rf{sf zLif{ g]tf ;xefuL ePsf] a}7s sl/a b'O{ 3G6f rn]sf] lyof] . a}7sn] Pdfn]–sfª\u]|;sf] c8fgadf]lhd of] dlxgfleq zflGt k|lqmofsf ;a} sfd 6'ª\Uofpg] / c¿ ljifodf 5nkmn ug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] . To;sf nflu ;]gf ;dfof]hg ljz]if ;ldlt a}7s lxh} ;f“em 8fSg] klg a}7sn] lg0f{o u/]sf] lyof] .
6]lnkmf]gdf @ ;o &) ldg]6
g]skf -Pdfn]_ sf cWoIf emngfy vgfnn] zflGt / ;+ljwfg lgdf{0f ;DaGwdf lhNnfsf /fhgLlts bnsf k|ltlglwx¿, gful/s ;dfhsf k|ltlglw, ;~rf/sdL{ tyf a'l4hLjLx¿;“u k|ToIf 6]lnkmf]g ;+jfbdfkm{t hgdt, ;'emfj / ljrf/x¿ cfbfg–k|bfg ug{ ljz]if ;+jfbsf] yfngL ug'{ePsf] 5 . lxhf];Dddf pxf“n] ^ lhNnfsf k|ltlglwx¿;“u x/]s lbg $% ldg]6sf b/n] @ ;o &) ldg]6 6]lnkmf]gdf s'/f ul/;Sg'ePsf] 5 .
cfkm\g} lgjf; 8Nn'af6 6]lnkmf]g u/L nDfh'ªaf6 ;'? ul/Psf] ljz]if 6]lnkmf]g ;+jfbdf lxhf];Dd ;f]n'v'Da',;nf{xL, d':tfª, 8f]6L / lrtjg f kf6L{ k|ltlglw, kqsf/ Pjd\ a'l¢hLjL;“u s'/f ul/;Sg'EfPsf] 5 . pxf“n] x/]s lbg laxfg ( b]lv ( M $% ah];Dd Ps lbgdf Ps lhNnfsf k|ltlglw;“u ;+jfb ug]{ ug{'ePsf] 5 . 6]lnkmf]g ;+jfbdfkm{t g} pxf“n] zflGt / ;+ljwfg k"/f geP;Dd /fhwfgL g5f]8\g] pb\3f]if ug{'ePsf] 5 eg] lhNnfsf k|ltlglwn] yl/yl/sf u'gf;f kf]Vg]b]lv ;'emfj lbg;Dd EofPsf 5g\ . cWoIf vgfnn] lxdfn, t/fO{ / kxf8sf lhNnf ldnfO{ kfn}kfnf] ;+jfb u/]sf] atfpg'eof] .
lxhf] ;f]n'v'Da'jf;L;“u s'/f ub}{ cWoIf emngfy vgfnn] s'g} ;+:yf jf JolQmn] lbPsf] /]l8d]8 ;+ljwfg g]kfnL hgtfnfO{ dfGo gx'g] atfpg'eof] .
pxf“n] c“Wof/f] sf]7/Lleq agfOPsf] ;+ljwfg g]kfnL hgtfn] l;w} c:jLsf/ ug]{ atfpg'eof] . pxf“n] ;fj{ef}d ;+ljwfg;efn] k|lqmof k"/f u/]/ NofPsf] ;+ljwfg g} g]kfnL hgtfsf] ;+ljwfg x'g] 7f]s'jf ug'{eof] .
ljz]if 6]lnkmf]g ;+jfbsf] 5}6f}“ lbg cfh pxf“n] ;f]n'vDa'sf Pdfn] lhNnf cWoIf cfªlgªdf nfdf, sfª\u|];sf lhNnf ;efklt cfªu]n' z]kf{, Pdfcf]jfbL ;f]n'v'Da'sf lhNnf OGrfh{ uf]Da' z]kf{, ;~rf/sdL{x¿ efg'eQm lg/f}nf / ljqmd >]i7 tyf dlxnf k|ltlglw lagf /fO{;“u ;'emfj lng'eof] .
Pdfn] ;f]n'vDa'sf cWoIf cfªlgªdf nfdfn] bnx¿nfO{ st}af6 /]l8d]8 ;+ljwfg k|fKt eO;s]sf] xf] < egL lh1f;f /fVg'ePsf] lyof] . PsLs[t dfcf]jfbLsf lhNnf OGrfh{ uf]Da' z]kf{n] tkfO+{n] k|of]u ub}{ cfpg'ePsf] r§fgL c8fg / ch'{gb[li6n] slxn] ;fy{stf kfp“5 < egL k|Zg ug'{eof] . pxf“n] hftLo klxrfg;lxtsf] k|b]z lgdf{0fdf Pdfn]sf] e"ldsf :ki6 kfg{ / klxrfgnfO{ k|fyldstf lbg ;'emfj lbg'eof] . o:t}, sfª\u|];sf lhNnf ;efklt cfªu]n' z]kf{n] ;f]n'vDa'sf] w]/} hgdt h]7 !$ df ;+ljwfg cfpg]df ;zª\lst ePsf] eGb} ;+ljwfg;efsf] cf}lrTo k'li6 u/]/ b]vfpg'kg]{ atfpg'eof] .
;f]daf/ ;+jfbdf lrtjgjf;L;“u s'/f ub}{ cWoIf vgfnn] r}t d;fGtleq zflGt k|lqmofsf] cfwf/e"t sfo{ ;lsPnuQ} bnx¿aLr ;+ljwfg lgdf{0fdf /x]sf ljjfbx¿df 5nkmnnfO{ tLj|tf lbP/ dtleGgtfnfO{ b"/ ul/g] atfpg'eof] . klxrfgsf kf“r / ;fdYo{sf rf/ cfwf/df /fHosf] k'gM;+/rgf ug'{kg]{df bnx¿aLr klxn] g} ;}4flGts ;xdlt eO;s]sf] atfp“b} pxf“n] ;fdYo{ / klxrfg;lxtsf] gof“ ;+ljwfg cfpg] atfpg'eof] .
;+jfbdf vgfnn] g]skf Pdfn] lrtjgsf cWoIf s[i0f vgfn, Pg]skf dfcf]jfbLsf lhNnf OGrfh{ clgn zdf{ lj/xL, g]kfnL sfª\u|];sf lhNnf ;efklt ljsf; sf]O/fnf, kqsf/ dxf;ª\3sf lhNnf cWoIf hgs cof{n, g]kfn af/ P;f]l;P;g lrtjgsf cWoIf uf]ljGb l;Ub]n, k|fWofks /fds'df/ ltjf/L / dlxnf k|ltlglw ;"o{aGbgf xdfn;“u ;'emfj lng'ePsf] lyof] .
cWoIf vgfnn] cfOtaf/ 6]lnkmf]g ;+jfbsf] rf}yf] lbg 8f]6Lsf /fhgLlts bnsf g]tf, gful/s ;dfhsf cu'jf, a'l4hLjL tyf dlxnf k|ltlglw;“u s'/f ub}{ zflGt / ;+ljwfg lgdf{0fn] k"0f{tf kfPkl5sf] klxnf] lgjf{rg :yfgLo lgsfosf] x'g] atfpg'eof] .
Pdfn] 8f]6Lsf cWoIf gf/b dnf;L, PsLs[t dfcf]jfbLsf ;]tL–dxfsfnL /fHo ;ldlt ;b:o rGb|b]j cf]emf, gful/s cu'jf u0f]z hf]zL, k"j{hgk|ltlglw k"0f{/fh hf]zL, kqsf/ zª\s/ yfkf / dlxnf k|ltlglw ;Ltf /fodfemLnfO{ kmf]g u/L ;'emfj lng'ePsf] lyof]] .
;'emfj lbg] qmddf Pdfn] lhNnf cWoIf gf/b dnf;Ln] zflGt / ;+ljwfg h]7 !$ leq} 6'ª\lug]df 8f]6Ljf;L cfZj:t x'g g;s]sf] atfpg'eof] . pxf“n] /fHo k'gM;+/rgf pRr:t/Lo ;'emfj cfof]un] ;'b"/klZrdnfO{ cGofo u/]sf] eGb} ;du| ;'b"/klZrdnfO{ vKt8 k|b]z agfpg'kg]{ dfu ug'{eof] . dnf;Ln] vKt8 k|b]zsf] /fhwfgL bLkfon x'g]df :yfgLo txdf k"0f{ ;xdlt ePsf] klg bfaL ug'{eof] . hftLo /fHo agfpg] xNnfn] cfkm"x¿nfO{ lrlGtt agfPsf] pxf“sf] egfO lyof] .
zlgaf/ d':tfªsf /fhgLlts bnsf g]tf, gful/s ;dfhsf cu'jf, a'l4hLjL / dlxnf k|ltlglwx¿;“u s'/f ub}{ cWoIf vgfnn] zflGt / ;+ljwfg k"/f geP;Dd /fhwfgL g5f]8\g] 3f]if0ff ug'{eof] .
;+jfbdf cWoIf vgfnn] k|d'v bnsf zLif{ g]tfx¿ hgbafasf] a]jf:tf u/L /fhwfgLaflx/sf sfo{qmdx¿df ;xefuL x'“bf zflGt / ;+ljwfg n]vgdf c;/ k/]sf] atfpg'eof] . lxdfnkfl/sf] lhNnf d':tfªsf Pdfn] cWoIf rGb|df]xg uf}rg, k"j{ lhlj; ;efklt;d]t /x]sf g]kfnL sfª\u|];sf lhNnf g]tf cfgGb z]/rg, gful/s ;dfhsf cu'jf /fdrGb| clwsf/L / dlxnf k|ltlglw hd'gf ysfnL;“u pxf“n] ;'emfj lng'eof] .
Pdfn] d':tfªsf cWoIf rGb|df]xg uf}rgn] zflGt / ;+ljwfg n]vgsf] cleofg rln/x]sf a]nf /fhwfgL g5f]8\g cWoIf vgfn;dIf cfu|x ug'{eof] . pxf“n] zflGt / ;+ljwfg lgdf{0fdf o'jf ;ef;b\x¿n] ;'? u/]sf] bafa cleofg ;sf/fTds ePsf] eGb} lgwf{l/t ;dod} ;+ljwfg n]Vg u/]sf] jfrf k"/f ug{ ;'emfj lbg'eof] . Pdfn]leqsf] Pstfn] sfo{stf{df gof“ pT;fx l;h{gf u/]sf] pxf“sf] egfO lyof] .
z'qmaf/ ;nf{xL lhNnfsf kf6L{sf g]tf, gful/s ;dfhsf cu'jf, a'l4hLjL tyf ;~rf/sdL{x¿;“u s'/f ub}{ cWoIf vgfnn] s]xL ;ª\sL0f{tfjfbLx¿n] Pdfn]nfO{ dw];lj/f]wLsf] cf/f]k nufPsf] atfpg'eof]] .
Pdfn] ;nf{xLsf cWoIf dgf]hs'df/ b]jsf]6f, a'l4hLjL s[i0fk|;fb e§/fO{, gful/s ;dfhsf cu'jf 8fS6/ l;of/fd s'zjfx / ;~rf/sdL{ r"8fdl0f jfUn]nfO{ 6]lnkmf]g u/L cWoIf vgfnn] kf6L{sf] ljsf; / lj:tf/df t/fO{jf;L hgtfsf] dxŒjk"0f{ of]ubfg /x]sf] atfpg'eof] . pxf“n] g]skf -Pdfn]_ t/fO{, kxf8 / lxdfnjf;L hgtfsf] Kof/f] kf6L{ ePsf] pNn]v ub}{ /fli6«otf, hghLljsf / dw];L hgtfsf ;jfnk|lt cfkm"x¿ ;+j]bgzLn /x]sf] atfpg'eof] .
;nf{xLjf;Lsf tkm{af6 Pdfn] lhNnf cWoIf dgf]hs'df/ b]jsf]6fn] kl5Nnf] ;do lhNnfdf zflGt ;'/Iff v:sg', ljsf; lgdf{0fdf lzlyntf cfpg'df zflGt / ;+ljwfg lgdf{0f k|lqmofn] c;/ u/]sf] atfpg'eof] . hgd'vL Pjd\ cu|dgsf/L ;+ljwfg agfpg Pdfn]n] d'Vo e"ldsf v]Ng'kg]{ pxf“sf] /fo lyof] .
o:t}, gful/s cu'jf 8f= l;of/fd s'zjfxn] Pdfn]nfO{ s]xL /fhgLlts bnsf g]tfx¿n] dw];lj/f]wLsf] c/f]k nufPsf] eGb} :ki6 kfg{ cfu|x ug'{ePsf] lyof] . al4hLjL s[i0fk|;fb e§/fO{n] Pdfn]n] hftLo cfwf/df k|b]z lgdf{0f ug]{tkm{ k|f]T;flxt ug{ gx'g] ;'emfj lbg'eof] . o:t}, ;~rf/sdL{ r"8fdl0f jfUn]n] cem} g]tfx¿sf] Wofg zflGt / ;+ljwfg lgdf{f0f ug{df s]lGb|t gePsf] u'gf;f] ub}{ casf] af“sL ;do /fhwfgL g5f]8\g cfu|x ug'{eof] .
;'emfj ;'lg;s]kl5 cWoIf vgfnn] r}t d;fGtleq ;]gf ;dfof]hgsf] sfd ;lsg] cjut u/fp“b} To;kl5 ;+ljwfgdf /x]sf ljjflbt ljifodf ;xdlt x'g] ljZjf; JoQm ug'{eof] . Pdfn] klxrfg / ;fdYo{sf cfwf/df /fHosf] k'gM;+/rgf ug'{kg]{df cl8u /x]sf] cWoIf vgfnsf] egfO lyof] . g]kfnsf] oyfy{ ;'xfp“bf] zf;sLo :j¿k to ug'{kg]{df pxf“sf] hf]8 lyof] .
;+jfbsf] ;'?sf] lbg laxLaf/ cWoIf vgfnn] g]skf Pdfn] nDfh'ªsf cWoIf hldGb|dfg 3n], gful/s ;dfhsf cu'jf afns[i0f a/fn / a'l4hLjL k|ltlglw /fh]Gb| af]xf]/f;“u ;'emfj lnO{ 6]lnkmf]g ;+jfbsf] ;'?cft ug{'ePsf] lyof] .
;'emfj lbg] qmddf Pdfn] nDfh'ªsf cWoIf 3n]n] h]7 !$ leq} zflGt / ;+ljwfg lgdf{0f u/L hgdtsf] sb/ ug{ cfu|x ug'{eof] . pxf“n] ;]gf ;dfof]hgdf b]lvPsf] ljjfb ;dfwfg ug{ ;ª\Vofdf s]xL nrstf ckgfp“bf vf;} km/s gkg]{ atfpg'eof] . ;+ljwfg lgdf{0fdf bnx¿aLr ljjflbt ljifodf cfkm\gf] wf/0ff ;'gfp“b} 3n]n] klxrfgsf kf“r / ;fdYo{sf rf/ cfwf/df /fHosf] k'gM;+/rgf ug'{kg]{, ldl>t lgjf{rg k|0ffnL / k|ToIf lgjf{lrt k|wfgdGqLdf kf6L{n] cufl8 ;f/]sf] wf/0ff ;xL ePsf] atfpg'ePsf] lyof] . o:t}, gful/s ;dfhsf cu'jf afns[i0f a/fnn] ;+ljwfg aGb}g ls eGg] hgtfn] u/]sf] lrGtfk|lt ;+j]bgzLn aGg ;'emfj lbg'eof] . vgfnn] cfh ?s'djf;L;“u 6]lnkmf]g ;+jfb ug]{ sfo{qmd 5 .
dx/f Jofkf/lt/
sf7df8f}“ . /fhgLlts kbf{af6 PsfPs x/fPsf dfcf]jfbLsf g]tf s[i0faxfb'/ dx/f Jofkf/df nfu]sf 5g\ . df]afOn lk|mSj]G;L ljt/0fdf u/]sf] e|i6frf/sf sf/0f /fhgLlts eljio g} w/fkdf k/]kl5 …e"ldutÚ h:t} ag]sf pgn] ljleGg 7fp“df Joj;fo ;~rfng ul//x]sf] a'lemPsf] 5 .
l;ª\uf] g]kfnL cfsfznfO{ a]r]/ gc3fPsf dx/fn] cfkm"nfO{ sdfp wGbfdf s]lGb|t u/]kl5 pgsf] /fhgLlts ;lqmotf 36]sf] atfOG5 . df]afOn sDkgLnfO{ hyfefjL lk|mSj]G;L ljt/0f u/]/ h]n hfg] kSsfkSsL eO;s]sf dx/fn] cfkm"nfO{ s;}n] arfpg g;Sg] ljZn]if0f ub}{ cfkm\gf glhssf dflg;x¿nfO{ k|of]u u/]/ Joj;fodf k"0f{¿kdf ;dlk{t u/]sf x'g\ .
dx/fn] /fhwfgLsf] afuahf/df h]7f 5f]/f lgd{n dx/fsf] gfddf …:6f/ dlN6kn ldl8ofÚ gfds lj1fkg sDkgL :yfkgf u/]sf 5g\ . h'g sDkgLdf dx/fsf] cfly{s sf/f]af/ ;DxfNb} cfPsf ljZjf;kfq r]tg s'“j/ / klZrdf~rn PkmPd kfNkfsf] hflu/ 5f]8]/ /fhwfgLdf a:b} cfPsf s[i0f ;'j]bLsf] klg ;xsfo{ ePsf] atfOPsf] 5 . sDkgLn] hgky / ;z:q k|x/Lsf lj1fkg bafasf] e/df lnO/x]sf] atfOG5 . o;cl3 u[xdGqL x'“bf cj}w 9ª\un] cfkm\g} sDkgLnfO{ lj1fkg lbnfPsf] u'gf;f] k|x/L ;ª\u7gdf rn]sf] lyof] . lk|mSj]G;L ljt/0fdf sl/a !) ca{ ?k}of“ 3f]6fnf u/]/ gc3fPsf dx/fn] sdfp wGbfdf o:tf ;fgf s'/fdf klg clgoldttf ug{] u/]sf] /x:o kQf nfu]sf] 5 .
;|f]tsf cg';f/ dx/fn] :jf:Yo dGqfnosf] lhDd]jf/L ;Dxfn]sf a]nf To;;“u ;DalGwt lj1fkg klg k|lt:kwf{lagf g} cfkm\g} sDkgLnfO{ lbnfPsf lyP . ;f] lj1fkg dfcf]jfbLsf] nufgLdf ;~rflnt PaL;L 6]lnlehgaf6 k|;fl/t ePsf] lyof] . To;af6 dfq} 8]9 nfv kmfObf ePsf]] eGb} dx/fk'qn] 7d]nsf] Ps /]:6'/]G6df dlb/f ;]jg u/]/ uj{af]w u/]sf lyP . dx/fsf] cho ;'dfuL{;“usf] bf]:tL Ps Jofkfl/s ;fem]bf/Ldf kl/0ft g} eO;s]sf] pgLlgs6 ;|f]tsf] bfaL 5 . x]nf] g]kfn df]afOn sDkgLdf ;d]t dx/fsf] nufgLn] klg To:fsf] k'li6 ul/;s]sf] 5 . kl5Nnf] ;dodf dx/fn] /fhwfgLdf k]6«f]n kDk / Uof; l8kf] ;~rfngdf NofPsf] s'/fn] dfcf]jfbL j[Qdf rrf{ 5fPsf] 5 .
5f]/f / cGo cfkmGtsf] gfddf dx/fn] bfªdf Uof; l8kf]sf] :yfkgf u/]sf] atfOG5 . aflx/ ;f] Joj;fo dfcf]jfbL bfªsf OGrfh{ lgd{n zdf{sf efO lji0f'/fh cfrfo{n] ;~rfngdf NofPsf] eGg] ul/P klg leqL ¿kdf dx/fsf] nufgLdf ;f] l8kf] lgdf{0f eO/x]sf] atfOPsf] 5 . k"jL{ bfªsf] efn'jfª / sfnfsf6]sf] aLrdf kg]{ hn's] eGg] 7fp“df ;f] l8kf] lgdf{0f k|lqmof hf/L /x]sf] atfOG5 .
…klxn] hgtfsf] efjgf a'em\g cfpg] dx/f clxn] Jofj;flos sfd lnP/ bfª cfpg'x'G5Ú– dfcf]jfbLsf Ps bfxfn kIfw/ kqsf/n] eg] –…pxf“sf] ju{ g} kl/jt{g eO;Sof] .Ú o;cl3 dfcf]jfbL ;lrj kf]i6axfb'/ af]u6Lsf] ;+of]hsTjdf ul7t cg'zf;g cfof]u lqmofzLn x'“bf klg dx/f Joj;fodf nxl;Psf] eGb} b'O{ bh{g ph'/L k/]sf lyP . To;a]nf tL ph'/L kf6L{ cWoIf k'iksdn bfxfnlgs6sf s]xL JolQmsf] ;lqmotfdf k/]sf] lyof] . plta]nf pgL dx/f pkfWoIf df]xg j}B kIfw/ lyP . t/, lrlgof“ Jofkf/L h:tf nfUg] Ps Joj;foL / pgL aLrsf] 6]lnkmf]g ;+jfb ;fj{hlgs ePkl5 pgL cWoIf bfxfnsf nflu ;'dfuL{eGbf klg ljZjfl;nf Joj;foLsf] klxrfg agfpg ;kmn ePsf 5g\ .
clVtof/ g} e|i6sf] ;+/If0fdf
sf7df8f“} . e|i6frf/sf] cGTosf nflu jflif{s caf}+{ ?lkof“ nufgL u/L :yflkt clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]u :jod\ g} e|i6frf/L k|dfl0ft ePsf ;/sf/L sd{rf/LnfO{ arfpg nfu]sf] v'nf;f ePsf] 5 . k|;ª\u jg dGqfnocGtu{tsf] /fli6«o lgs'~h tyf jGohGt' ;+/If0f ljefusf] xf] . ljefudftxtsf] alb{of /fli6«o lgs'~h sfof{nodf k|d'v ;+/If0f clws[tsf ¿kdf sfo{/t /x“bf kml0fGb|/fh v/]nn] u/]sf e|i6frf/sf ljj/0f lgs'~h sfof{no :jod\n] g} n]v]/ cfof]udf k7fp“bf klg pgLdfly xfn;Dd sf/afxL ul/Psf] 5}g .
;/sf/L sf]ifaf6 nfvf}“ ?lkof“ lxgfldgf u/]sf], ;/sf/L ;'ljwfsf] u}/sfg'gL k|of]u u/L sfhdf >LdtL / ;GtfgnfO{ lnP/ ef/t e|d0fdf uPsf], Ps} jif{df uf8L dd{tsf gfddf gSsnL lan agfP/ nfvf}“ ?lkof“ vfPsf], jflif{s nfvf+“ p7\b} cfPsf] /fh:j z"Godf emf/]sf], sfhsf gfddf jif{df ^ dlxgfeGbf a9L sf7df8f“}lt/} a/flnPsf] tyf lgs'~hsf] ;+/If0f gu/]sf] k|df0f;lxt cfof]udf ph'/L k/]sf] dlxgf}“ eO;s]sf] 5 . gfkL, dfnkf]t, oftfoft, >dnufot sdfp sfof{nosf sfof{no ;xof]uL, vl/bf/ jf ;'Aafsf] af/]df a]gfdL ph'/L kbf{ klg :ki6Ls/0fsf] kq k7fpg] clVtof/sf cg';Gwfg clws[tx¿ ;DalGwt sfof{no :jod\n] g} clgoldttfsf] k|df0f ;/sf/L sfof{nosf] n]6/Kof8df n]v]/ k7fp“bf klg v/]nsf dfdnfdf df}g /xg' /x:osf]] ljifo ag]sf] 5 .
sf7df8f“}sf] afg]Zj/df 3/ ePsf v/]n )^$ ;fndf ! ;o %) lbgeGbf a9L sfhdf lx“8]sf lyP . oL lbgdf pgL Ps} dlxgfdf b'O{ k6s klg sf7df8f“} cfPsf / kmls{P/ uPkl5 xf]6ndf a;]sf] lan k]; u/]sf lyP . x/]s dlxgf sfhdf cfpg] u/]sf pgL j}zfvdf !$ lbg, h]7df !(, c;f/df (, ;fpgdf @&, ebf}df !#, c;f]hdf b;}“ labf k/]sfn] labf glnPsf, sflQsdf $, d+l;/df !), k';df @%, df3df !# kmfu'gdf # / r}tdf !# lbg sfhdf a/flnPsf lyP . sfof{nosf] sfd gu/L sfhdf aflx/ a/fln“bf pgn] 6LP8LP, xf]6n vr{, 6\ofS;L tyf xhfOhxfhsf] vr{;d]t k]; u/L dfl;s #) xhf/sf] xf/fxf/Ldf cltl/Qm /sd sfof{noaf6 c;'Ng] u/]sf] klg clVtof/df k]; ul/Psf] ljj/0fdf pNn]v ul/Psf] 5 . )^% ;fndf klg pgL o;/L g} sfhdf lx“8]sf lyP .
pgn] )^$ ;fndf af!em &@@! gDa/sf] uf8L dd{tsf gfddf dfq ^ k6s u/L hDdf ! nfv &# xhf/ ?lkof“ sfof{noaf6 c;'n]sf lyP . v/]nn] Go' zzL c6f] jS;{, cf/8L 6«]8;{, u0f]z df]6/ js{;k, P;8LP df]6/ jS;{nufotsf gfddf lan k]; u/]sf lyP . ;|f]tsf cg';f/ pgn] Ps}k6s uf8L dd{tsf gfddf cfˆg} sfof{noaf6 tyf ljb]zL ;xof]udf ;~rflnt cfof]hgfaf6 ;d]t /sd c;'Ng] u/]sf lyP . o;}u/L, v/]nn] lgs'~hsf] dWojtL{ If]qdf /x]sf vf]nfgfnfaf6 :yfgLo pkef]QmfnfO{ 9'ª\uf, lu6L, afn'jf lgsf;L u/L jflif{s nfvf}“ p7\b} cfPsf] /fh:j z"Godf emf/]/ klg e|i6frf/ u/]sf] ljj/0f lgs'~hs} n]6/Kof8df cfof]udf k'u]sf] 5 . pgn] pkef]Qmf ;ldlt;“usf] ldnf]dtf]df /fh:j z"Go agfP/ lxgfldgf u/]sf klg pNn]v ul/Psf] 5 . )^# ;fndf nfvf}“ p7]sf] /fh:j )^$ df @@ xhf/, )^% df z"Go p7]sf] b]vfOPsf] 5 eg] v/]n Toxf“af6 ;?jf x'gf;fy )^^ ;fndf # nfvhlt /fh:j ;/sf/L p7]sf] 5 . )^& ;fndf t /fh:j /sd ( nfveGbf a9L p7]sf] 5 . pgL xf]p~h]n Ps k};f klg /fh:j hDdf gePsf] / pgLeGbf cl3 / kl5 klg nfvf}“ /fh:j p7]sf] ljj/0f clVtof/df k'Ubf klg cfof]u eg] df}g /x]sf] 5 . o;/L /fh:jdf g} wfjf af]Ng] sd{rf/LnfO{ sf/afxLsf] ;§f ;+/If0f ug'{kg]{ afWotf z'enfeafx]s s]xL x'g g;Sg] bfaL jg dGqfno ;|f]tsf] /x]sf] 5 .
o;}u/L, v/]nn] )^$ ;fnsf] b;}“tfsf cg}lts tl/sfn] ;/sf/L sfh lnP/, eQf / uf8L tyf OGwg;d]t b'?kof]u u/L ;kl/jf/ ef/t e|d0f u/]sf lyP . pgn] sfof{nodf ef/tsf /f/fhL g];gn kfs{ e|d0f ug]{ sfuhft k]; u/L >LdtL / 5f]/f5f]/LnfO{ ;d]t lnP/ ljleGg wfld{s:yndf 3'd]/ kmls{Psf lyP . ;ftlbg] sfh lnP/ * lbg;Dd ;/sf/L vr{df pgL xl/4f/, uf}/Ls'08, s]bf/gfy, ab/Lgfy, b]jk|ofunufotsf :yfgdf /dfPsf lyP . pgn] JolQmut sfddf klg k]:sL lnP/ uf8L ;le{l;ª ug]{ egL ;/sf/L uf8L lnP/ sf7df8f}“ hfg] u/]sf] ph'/L klg cfof]udf sfof{nosf] 5fk;lxt k/]sf] 5 . dGqfnosf Ps pRr clwsf/Ln] o;/L e|i6frf/sf] k|df0f;lxt clVtof/df ph'/L kbf{ klg v/]ndfly s'g} sf/afxL gx'g'n] cfof]usf s]xL dflg;nfO{ k|efljt kf/]sf] / o;n] e|i6x¿ k|f]T;flxt ePsf] pNn]v u/] .
u}/sfg'gL d]gkfj/nfO{ ljefuaf6} k|f]T;fxg
sf7df8f}“ . j}b]lzs /f]huf/ ljefuaf6 zfvf ;~rfngsf] cg'dlt glnOsg zfvf vf]n]/ sf/f]af/ ul//x]sf d]gkfj/ sDkgLx¿ cem} sf/afxLsf] bfo/fdf cfpg ;s]sf 5}gg\ .
ljefus} sd{rf/Ln] To:tf sDkgL;“u 3"; lnP/ u}/sfg'gL sf/f]af/ cl3 a9fpg k|f]T;fxg u/]sfn] sf/afxLsf] bfo/fdf cfpg g;s]sf] atfOG5 .
cem To:tf sDkgLx¿n] zfvf ;~rfngsf] cg'dlt glnOsg} kqklqsfdf zfvf sfof{nodf ;Dks{ ug{ ;"rgf hf/L ug]{ u/]sf] kfOG5 . :jLs[lt glnO{ zfvfsf] ;Dks{ lbg' sfg'gtM unt xf] . ;Lldt s]xL sDkgLn] zfvfsf] cg'dlt lnP klg clwsf+zn] lagfcg'dlt g} zfvf rnfO/x]sf 5g\ . o:tf lqmofsnfkn] ;/sf/nfO{ cfpg] /fh:j 5nL;“u} unt wGbfsf] cg'udg / lgodg x'g kfPsf] b]lv“b}g . kl5Nnf] Joj:yfcg'¿k Pp6f sDkgLn] s'g} 7fp“df zfvf vf]Ng @ nfv ?lkof“ w/f}6L /fvL ljefuaf6 zfvf ;~rfngsf] cg'dlt lng'kg]{ k|fjwfg 5 . k"0f{rGb| e§/fO{ dxflgb]{zs eO{ ljefudf cfPb]lv t 7uL al9/x]sf] / k|efjsf/L lgodg gePsf] eGb} tTsfnsf nflu gof“ sDkgL vf]Ng / zfvf ;~rfngsf] cg'dlt lbg klg /f]s nufOPsf] 5 . t/, clwsf+z sDkgLn] ;/sf/L :jLs[lt glnO{ ;f] u}/sfg'gL lqmofsnfk ul//x]sf 5g\ eg] ljefuaf6 s]xL e|i6 sd{rf/Ln] To;nfO{ cfwf/ agfP/ …sdfpg] d]nf]Ú ul//x]sf 5g\ .
r}tsf] klxnf] ;ftf cj}w zfvf ;~rfngsf] cg'udg ug{ k"j{lt/ nfu]sf] ljefusf] 6f]nL g} To:tf cj}w zfvfnfO{ rf]Vofpg nfluk/]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . cg';Gwfg clws[t k'?iff]Qd vltj8f @$ -3_ cg'¿k s]xL dlxgfcl3 dfq} clws[tdf a9'jf ePsf uf]kfn bfxfn, gfoa ;'Aaf xl/ e§/fO{ / sDKo'6/ ck/]6/ k|bLk 9sfnn] cj}w d]gkfj/df 5fkf dfl/Psf] eg]/ k"j{lt/sf :yfgLo ldl8ofx¿df v'a} xNnf lk6fPsf lyP . t/, pgLx¿n] g} sf7df8f}“ cfpg gkfp“b} Joj;foLnfO{ kmf]g u/]/ …xfdLnfO{ ldnfpg] ls sf/afxL cl3 a9fp“ <Ú eg]/ ysf{pg yfn]sf] atfOG5 . cfkm" cg'udgdf guP klg cg';Gwfg clws[t xl/l;+x wfdLn] ;f] sfo{sf] cu'jfO ul//x]sf] >d ;|f]tsf] bfaL 5 .
j}b]lzs /f]huf/ ljefusf] kl5Nnf] tYofª\scg';f/ ljleGg @& sDkgLn] dfq $@ :yfgsf nflu zfvf ;~rfngsf] w/f}6L a'emfO{ :jLs[lt lnPsf] b]lvG5 . ( ;o sDkgLdWo] @& j6fn] dfq cg'dlt lng'n] klg d]gkfj/n] s;/L :jLs[lt glnO{ sf/f]af/ cl3 a9fO/x]sf /x]5g\ eGg] :jtM :ki6 ePsf] 5 .
:jLs[lt lnPsfx¿n] klg ! jf b'O{ 7fp“sf] dfq :jLs[lt lnPsf] t/ sf/f]af/ eg] y'k|} 7fp“af6 ul//x]sf] kfOG5 . k"jf{~rn, O6x/L, kf]v/f, a'6jnsf clwsf+z :yfgdf zfvf ePsf] t/ s'g} Ps 7fp“af6 :jLs[lt glnPsf sDkgLx¿df d'g8«K; cf]e/l;h, lzv/ OG6/g];gn, u|fG8 lzv/ OG6/g];gn, b l/e/ cf]e/l;h, :jl:ts cf]e/l;h, km\nf]l/8f x\o'dg l/;f];]{h, uNkm cf]e/l;h, c/fpG8 b jN8{ ;le{;]h, An' :sfO{ OG6/g];gnnufot 5g\ .
r's'n nufP/ afu]{lgª
otf, clGtd :jLs[lt zfvfsL clws[t t'n;f ;]9fO{+ ;f]daf/ r's'n nufP/ afu]{lgª ul//x]sf] cj:yfdf /ª\u]xft kqmfp k/]sL 5g\ . x/]s sf]7fdf ;L;L l6eL Sofd]/f h8fg ul/Psfn] dxflgb]{zs k"0f{rGb| e§/fO{n] cfkm\gf] l:qmgdf b]v]kl5 …tkfO{+sf] lgot g} v/faÚ eGb} cfkm}“ 9f]sf 9S9Sofpg k'u]sf lyP . …l6lkmg cfj/Ú kl5 sl/a # ah]lt/ ;'g;fg dfxf]ndf Ps Joj;foL;“u e]l6PsL pgn] o;cl3 klg ljefudf …;fk6L cftª\sÚ dRrfO/x]sL lyOg\ . pgn] tf]/0f gfdsf dfOn:6f]g d]gkfj/sf sd{rf/L;+u df]ntf]n u/]sf] k|ToIfbzL{n] atfP . lbp“;f] cfPsf kmfOnsf cfwf/df kmf]g gDa/ x]/]/ Joj;foL;“u /sd dfUg] sfd u/]sf] eGb} Joj;foLx¿n] u'gf;f] ub}{ cfPsf lyP .
aflx/ sf6fsf6 leq dfof ;f6f;f6
sf7df8f}“ . ;fj{hlgs sfo{qmdx¿df Ps csf{sf] gfd} tf]s]/ ljifjdg ub}{ cfPsf dfcf]jfbL g]tfx¿ leqL ¿kdf eg] lg/Gt/ e]63f6 / dfof ;f6f;f6df Jo:t /x]sf] a'lemPsf] 5 .
dfcf]jfbLsf ;+:yfkg kIf / df]xg j}B kIfaLr ljjfb al9/x]sf a]nf ;lrj ;LkL uh'/]n / :yfoL ;ldlt ;b:o b]j u'?ªx¿nfO{ prfn]/ ToxL kIfsf dxf;lrj /fdaxfb'/ yfkf afbn eg] cWoIf k'iksdn bfxfnsxf“ uf]Ko e]63f6df wfpg] qmd a9]sf] atfOG5 . k|r08nfO{ …/cÚsf] Ph]G6;d]t eGg kl5 gk/]sf afbn clxn] cfkm\gf] SofDk; k9\bfsf] k'/fgf] bf}“t/L pg} k|r08;“u cfTdLotf ;f6\b} vfglkgdf Jo:t /xg] u/]sf] nflhDkf6 ;|f]tsf] bfaL 5 .
…j}B kIfsf tkm{af6 xf]6n ¥ofl8;gdf cfof]hgf ul/Psf] kqsf/ ;Dd]ngdf uh'/]nnfO{ k7fP/ afbn eg] nflhDkf6l:yt k|r08 lgjf;d} al;/x]sf lyPÚ– ;|f]tn] eGof] . Tof] lbg @) ldg]6eGbf a9L pgLx¿aLr s'/fsfgL ePsf] lyof] . …To;otf klg nflhDkf6l:yt lgjf;d} b'O{k6s ;LPd sd/]8 / hLP; sd/]8sf] jftf{ eO;s]sf] 5Ú– nflhDkf6 ;|f]tsf] bfaL 5 . dfcf]jfbL kf6L{ emG8f Pp6} eP klg r'nf] 5'l§;s]sf] cj:yfdf /x]sf] 5 . kf6L{ aflx/sf ju{nfO{ xf]Og, clwsf+z ;do cfkm\g} kf6L{sf ljkIfL g]tfnfO{ ufnL u/]/ pgLx¿ ;do vr{ u5{g\ . rt'/ t/ sd af]Ng] :jefjsf afbn eg] k|r08sf] cfZjf;gkl5 ;Gt'lnt b]lvg vf]h]sf] atfOG5 . …j}Bn] g;Sg], afa'/fdn] kfnf] k'¥ofO;s]sfn] cfkm"kl5sf] pQ/flwsf/L tkfO{+ g} eGb} k|r08n] yfdy'd kf/]kl5 afbn ulh{g 5f8]/ k|r08lt/ nxl;g yfn]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . /, afbnn] klg …ljKnj / b]j u'?ªx¿sf] axsfpdf nfu]/ cfkm" km;]sf] eGb} k|r08;“u v'n]/ lj/f]wdf pqg 5f8]sf] atfOG5 .
s]xL ;docl3 j}B / afbnn] ;dfof]hgdf ghfg clkn u/]kl5 pgLkIfLo ;]gfn] :j}lR5s cjsfz /f]h]sf lyP . ;+:yfkg kIf / ;/sf/lj?4 j}B kIf ;8sdf cf]n{+bf klg g ;+:yfkgn] pgLx¿nfO{ sf/afxL u/]sf] 5, g pgLx¿ km'6]sf] 3f]if0ff u/]sf 5g\ . t/ klg, gLlt tyf ljrf/ / ;ª\u7g eg] cnu–cnu 5g\ .
kl5Nnf] ;dodf cfP/ $) k|ltzt k'¥ofP/ kf6L{ km'6fOxfNg'k5{ eGg] efjgf af]Sg] uh'/]n / u'?ª cNkdtdf k/]sf 5g\ . :jod\ df]xg j}B kf6L{ km'6]df /fhgLltaf6 ;GGof; lng] dgl:yltdf k'u]sf] atfOG5 . leq} a;]/ cGt/;ª\3if{ hf/L /fVg] t/ cfkm}“n] b'Mv u/]/ x'sf{Psf] kf6L{ gkm'6fpg] pgsf] rfxgf /x]sf] ;|f]tn] atfof] .
j}BkIfLo dxf;lrj afbn klg k|r08lt/ glhlsPsf], g]jf /fHo OGrfh{ lxtdfg zfSo klg cfkm\gf] OGrfh{ kb ;'/lIft ePdf kf6L{ km'6fpg gx'g] ljrf/df /x]sf] / j}BkIfLo kf]ln6Ao'/f] ;b:o wd]{Gb| af:tf]nf, wd{rGb| nfjtL / s[i0f zdf{ klg ;+:yfkg kIflt/ hfg v'§f prfn]sfn] j}B kIf sdhf]/ aGb} uPsf] atfOG5 .
g]jf k|b]z OGrfh{ j}BkIfLo zfSo eP klg k|r08n] hgfb{g zdf{nfO{ OGrfh{sf] lhDdf lbP/ lgoldt sfd u/fO/x]sfn] klg zfSo ;zª\lst ePsf] atfOG5 . klxn] pu| ¿kdf k|:t't eP klg jftf{sf] lhDd]jf/L kfPkl5 zflng ¿kdf k|:t't x'“b} cfPsL kDkmf e';fn;d]t kf6L{ Pstfsf kIfdf plePkl5 km'6sf] jsfnt ug]{x¿ ltlNdnfPsf] atfOG5 . lbnLk k|hfklt / pdf e'h]n klg afbnsf] O;f/fdf df}g a;]kl5 j}B kIfleq klg …dfcf]jfbLdf Ps k|0ffnL dfq xf]Og, b'O{sf] bf];|f]leq t];|f] wf/ b]vfk/]sf] ljZn]if0f ug{ yflnPsf] 5 . ;'dfuL{n] 6qmØfPsf] ljb]zL dlb/f / d[usf] df;'df n6\7 x'g] cWoIf / dxf;lrj b'j}sf] k'/fgf] afgLn] klg pgLx¿nfO{ glhSofpg yfn]sf] atfOG5 . otf, j}B kIfn] eg] cfkm"leq km'6 kfg{ vf]Hg] ;+:yfkg kIfsf] uf]oaN; k|rf/ z}nL egL l6Kk0fL u/]sf] 5 .
;z:qdf jGt
;z:q k|x/L ansf] k|d'vdf sf]if/fh jGt lgo'Qm ePsf 5g\ . jl/i7tfdf klxnf] gDa/df eP klg pgLnfO{ dxflg/LIfs x'g glbg tLj| rnv]n ePsf] lyof] .
rf}tkmL{ abgfd ePsf] jt{dfg ;/sf/leq}af6 jGtnfO{ dxflg/LIfs x'g glbg cg]s vfnsf k|of; ePsf lyP . vf;u/L u[xdGqL ljhos'df/ uR5bf/, u[x;lrj ;'zLnzdz]/ /f0ff / ;z:qsf lgjt{dfg k|d'v z}n]Gb| >]i7n] g} To;sf] cu'jfO u/]sf lyP . t/, ;/sf/af6 aflxl/g] a]nfdf km]l/ csf]{ abgfdLsf] ku/L u'Yg gk/f];\ eg]/ dfq} jGtnfO{ dxflg/LIfssf] lhDd]jf/L lbg afWo ePsf] atfOG5 .
OlGhlgo/ k[i7e"ldsf PcfO{hL jGtnfO{ k|fljlws eGb} ;z:qleqaf6 klg k|d'v x'g glbg rnv]n u/]sf lyP . vf;u/L pgnfO{ o:t} cf/f]k nufP/ bf];|f] gDa/sf PcfO{hL 7fs'/df]xg >]i7n] cfkm" cfO{hLkL aGgnfO{ bf}8w'k rnfPsf lyP . t/, k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{n] …hfg] a]nfdf s] b'lgof“ x“;fpg' <Ú eGb} jGtnfO{ g} k|d'vsf] lhDd]jf/L lbOPsf] ;|f]tsf] bfaL 5 . ;f]daf/ dlGqkl/ifb\sf] a}7sn] cfufdL rf/ jif{sf nflu pgnfO{ lgo'Qm u/]sf] xf] .
;/sf/leq / aflx/ jGtnfO{ k|d'v x'g glbg nfhdbf]{ cleofg rnfOPsf] lyof] . cjsfz kfpg'cl3 Ps dlxgf labfdf a:g'kg]{ Joj:yf eP klg pgL jGtnfO{ /f]Sg Ps xKtf cufl8 dfq} z]n]Gb| labfdf a;]sf lyP . pgL labfdf ga:g'sf] d'Vo sf/0f sfod–d'sfod k|d'v;“u hf]l8Psf] lyof] . t/, ;/sf/n] jGtnfO{ g} sfd' lbPsf] lyof] .
k|x/L ansf] k|d'v lgo'lQmnfO{ lnP/ aflx/ ;~rf/dfWod;Dddf kIf÷ljkIfdf cleofg g} rnfOPsf] lyof] . To:tf] cleofgdf 7fs'/df]xg g} cu|:yfgdf b]lvGy] . jGtsf sdhf]/ kIfnfO{ lnP/ s]xL vNtLsf JolQmx¿nfO{ ;dfrf/ ;Dk]|if0f ug{ nufp“y] . kf“rtf/] xf]6]ndf ef]hg u/fP/ cfkm\gf] kIfdf n]Vg s]xL kqsf/nfO{ pS;fpg] u/]sf] s'/f ;z:qsf] d'Vofno xnrf]sdf rn]sf] lyof] .
yfONofG8sf] PcfO{6Laf6 P;Pn;L u/]sf jGtn] k|fljlwssf ¿kdf g]kfn k|x/Laf6 ;]jf ;'? u/]sf jGtn] ;z:q an u7gsf] Ps jif{kl5 k|zf;gdf ;]jf :yfgfGt/0f u/]sf lyP . pgL 7fs'/df]xgeGbf kf/bzL{ / sd ljjflbt dflgG5g\ .
v]ns'b dxf;ª\3sf] dxf;Dd]ng
sf7df8f}“ . g]kfn v]ns'b dxf;ª\3 k|yd dxf;Dd]ngdf s]lGb|t ePsf] 5 . cfufdL j}zfv (, !) / !! ut] /fhwfgLdf dxf;ª\3sf] dxf;Dd]ng x'g nfu]sf] xf] .
g]skf -Pdfn]_sf cWoIf emngfy vgfnn] j}zfv ( ut] ;Dd]ngsf] pb\3f6g ug'{x'g]5 . ;Dd]ngsf] cfGtl/s tof/L k"/f ePsf] / af“sL ;do k|rf/–k|;f/df pkof]u ul/g] dxf;ª\3sf s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ k|rf/ ljefu k|d'v eLd;]g /fhafxsn] hfgsf/L lbg'eof] . ;Dd]ngdf dxf;ª\3sf] ljwfg ;+zf]wg, gof“ g]t[Tj 5gf]6 / /fHosf v]ns'b gLltx¿sf af/]df uDeL/ ;dLIff x'g] pxf“n] atfpg'eof] .
clwj]zgsf] pb\3f6g sfo{qmd /fli6«o v]ns'b kl/ifb\sf] se8{xndf / aGb ;q /fli6«o ;efu[xdf x'g] atfOPsf] 5 . dxf;Dd]ngdf ^) lhNnfsf % ;oeGbf a9L k|ltlglw / ko{j]Ifs ;xefuL x'g]5g\ . dxf;ª\3dftxt clxn] ^) lhNnfdf lhNnf ;ª\3 tyf !% j6f ljifout v]ns'b ;ª\3 cfa4 5g\ .
d]ufsf] zfvf/lxt ;]jf lj:tf/
sf7df8f}“ . l;Gw'kfNrf]s / ¿kGb]xLsf] ;kmn k/LIf0fkl5 d]uf a}ª\sn] b]zsf !% j6f u|fdL0f If]qdf zfvf/lxt cTofw'lgs a}ª\lsª ;]jf lj:tf/ ug{ nfu]sf] 5 .
df]/ªsf] /ª\u]nL, ;nf{xLsf] nfnaGbL / sd}{of, k;f{sf] 5tlkk/f / sn}of, sf:sLsf] enfd, c3f{vf“rLsf] g/kfgL / c3f{tf]if, af“s]sf] zdz]/uGh, b}n]vsf] r'k|fahf/, /;'jfsf] w'Gr] / lrlnd], wflbªsf] gnfª / ;'gf}nfahf/ tyf l;Gw'kfNrf]ssf] 7"nf]l;?af/Ldf zfvf/lxt a}ª\lsª ;]jf lj:tf/ ug{ nfu]sf] d]uf a}ª\sn] hgfPsf] 5 . of] ;“u} d]uf a}ª\ssf] zfvf/lxt a}ª\lsª ;]jf !& :yfgdf lj:tf/ x'g]5 . a}ª\sn] o;cl3 l;Gw'kfNrf]ssf] ;f“ufrf]s / ¿kGb]xLsf] s/}of uflj;l:yt ;]d/fdf gd'gf kl/of]hgfsf] ¿kdf of] ;]jf lj:tf/ u/]sf] lyof] .
a}ª\lsª ;'ljwfaf6 jl~rt u|fdL0f e]usf afl;GbfnfO{ ;]jf lbg] p2]Zon] d]uf a}ª\sn] b'O{ dlxgf cl3af6 zfvf/lxt cTofw'lgs a}ª\lsª ;]jf ;'? u/]sf] xf] . zfvf/lxt a}ª\lsªcGtu{t cfkm\g} 3/cf“ugdf a;]/} u|fxsn] ;'/lIft ¿kdf /sd lemSg / hDdf ug{ ;Sg]5g\ . o;}u/L, a}ª\ssf sd{rf/Lx¿ kl/rfng u/L pQm :yfgx¿af6 ;fgf tyf 3/]n' pBf]u / s[lif Joj;fo ug{ rfxg]n] ;xh} n3' shf{ lng kfpg] Joj:yf ldnfOPsf] 5 .
j}b]lzsdf anaxfb'/
sf7df8f}“ . j}b]lzs /f]huf/ Joj;foL ;ª\3sf] cWoIfdf o'jf Joj;foL anaxfb'/ tfdfª lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 . zlgaf/ ;DkGg @)cf}“ ;fwf/0f ;efaf6 k|lt:kwL{nfO{ Psdtn] k/flht ub}{ tfdfª b'O{ jif{sf nflu cWoIf rog x'g'ePsf] xf] .
tLg k|lt:kwL{nfO{ kl5 kfb}{ k|ultzLn ;d"xsf tfdfªn] ! ;o *& ef]6 k|fKt ug'{ePsf] lyof] . cGo kbdf tLj| k|lt:kwf{sf ;fy ldl>t kl/0ffd cfPsf] 5 . k|ultzLn ;d"xsf ;lrj;lxt kf“r ;b:o lgjf{lrt ePsf 5g\ . ;f] ;d"xaf6 ;lrjdf ;'j0ff{ >]i7 / ;b:ox¿df cfzf nfdf, xl/axfb'/ kf08], zGts'df/ nfdf, /fh]Gb| e08f/L / d'lQmgfy clwsf/L lgjf{lrt ePsf 5g\ . ;ª\3sf] k|yd pkfWoIfdf 1fgk|;fb u}/], l4tLo pkfWoIfdf s'd'b vgfn, t[tLo pkfWoIfdf e'jgl;+x u'?ª, dxf;lrjdf sdn tfdfª / sf]iffWoIfdf zf/bf Gof}kfg] lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 . To:t}, ;b:ox¿df >Ldl0f kf}8]n, b'uf{axfb'/ lnDa', o'd'G8f lu/L / dfw'/L kf}8]n lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 . pxf“x¿ nf]stflGqs ;d"xsf x'g'x'G5 . To:t}, dfcf]jfbLlgs6sf Ps dfq /fdrGb| lu/L ;b:odf lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 .
cWoIf rog ePkl5 a'waf/;“u s'/f ub}{ tfdfªn] j}b]lzs /f]huf/ Joj;fonfO{ dof{lbt / ;dfofg's"n kl/jt{g ug{ nfUg] atfpg'eof] . …v'nf l;dfgfsf sf/0f cj}w ¿kdf l5d]saf6 /f]huf/Ldf hfg] u5{g\, t/ bf]if xfdLnfO{ cfO/x]sf] 5Ú– tfdfªn] eGg'eof]– …d]/f] sfo{sfndf k|To]s lhNnfdf j}b]lzs /f]huf/;DaGwL cled'vLs/0f sfo{qmd ;~rfng ug{] of]hgf agfPsf] 5' .Ú pxf“n] a9LeGbf a9L Joj;fonfO{ lhDd]jf/ agfpg nflukg]{ atfpg'eof] .
hLjgnfO{ Pdfn]sf] ;Ddfg
sf7df8f}“ . k|ultzLn tyf hgjfbL uLt÷;ª\uLtsf ;fws hLjg zdf{ ;Ddflgt x'g'ePsf] 5 . g]skf -Pdfn]_ afun'ª–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rn] zlgaf/ cfof]hgf u/]sf] sfo{qmdsf aLr Pdfn] kf]ln6Ao'/f] ;b:o k|bLk 1jfnLn] pxf“nfO{ ;Ddfg ug'{ePsf] xf] .
d~råf/f cfof]lht jgef]h sfo{qmddf afun'ªsf cGo cfwf bh{g snfsdL{nfO{ ;Ddfg ul/Psf] lyof] . sfo{qmdnfO{ k|d'v cltly 1jfnL, ljz]if cltly Pjd\ wf}nflu/L ;+of]hs >Ldfof ysfnL, ;ef;b\ /fdhLk|;fb zdf{, s]Gb|Lo Ho]i7 sDo'lg:6 d~rsf ;b:o j;Gt uf}rg / d~rsf cWoIf nLnf z]/rgnufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
‘hftLo ;ª\u7g vf]n]/ uNtL eof]’
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo n]vfk/LIf0f cfof]u ;b:o lj/f]w vltj8fn] hftLo ;ª\u7g vfn]/ g]skf -Pdfn]_ n] uNtL u/]sf] atfpg'ePsf] 5 .
g]skf -Pdfn]_ dsjfgk'/–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rn] /fhwfgLdf u/]sf] sfo{stf{ k|lzIf0fdf af]Nb} g]tf vltj8fn] hftLo ;ª\u7g vf]n]/ dfcf]jfbLsf] kl5 nfUbf uNtL ePsf] atfpg'eof] .
…hftLo /fHo lbG5f}“ eg]/ pgLx¿n] pQ]hgfTds 9ª\un] ;ª\u7g u/], xfdL klg kl5 nfUof}“, clxn] k5'tfPsf 5f}“Ú– pxf“n] eGg'eof]– …uf]ljGb/fd r]kfªn] cfwf nfv klg hg;ª\Vof gePsf r]kfªsf] gfd 5'§} /fHo dfu]/ tLgrf]6L /fhdfu{ aGb u/] . ca sltnfO{ /fHo lbg] <Ú
g]tf vltj8fn] dfcf]jfbL km'6]/ xf]Og, Pstfa4 ePs} cj:yfdf Pdfn] Ps gDa/sf] kf6L{ aGg] 7f]s'jf ug'{eof] . …csf{sf] kf6L{ km'6]/ xf]Og, Pstfa4 ePs} cj:yfdf Pdfn] Ps gDa/ kf6L{ aGg ;S5, t/ To;sf nflu g]tfx¿ ldn]/ lbPsf] Pstfsf] ;Gb]z sfod} /fVg'k5{Ú– pxf“sf] egfO lyof] . pxf“n] dfcf]jfbLnfO{ wgL afpsf] lau|]sf] 5f]/fsf] ;+1f lb“b} p;nfO{ 808f nufP/ jf ;'D;'DofP/ s;/L ;fOhdf Nofpg] eGg] ljifo ljutdf kf6L{leq ljjfb eP klg ca Tof] ljjfb 6'ª\luPsf] bfaL ug'{eof] .
k|lzIf0fdf ;Dks{ ljz]if ;dGjo sld6L, s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ kl/ifb\sf ;efklt ;fw'/fd sfsL{, ;ef;b\ uf]ljGb/fd r]kfª, /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o /fdxl/ l;njfn / ;Dks{ d~rsf ;Nnfxsf/ afa'/fd bfxfnn] cfufdL h]7 !$ leq} ;+ljwfg hf/L x'g'kg]{ dfu ug'{eof] .
sfo{qmddf d~rsf k"j{;lrj tyf k]|; rf}tf/L sf7df8f}“ lhNnf ;ldltsf cWoIf zGt/fd la8f/L, OlGhlgo/ cfdf]b clwsf/L, gf/fo0fL c~rn ;Dks{ sld6Lsf cfly{s ljefu k|d'v czf]s 7s'/Lnufotn] gof“ jif{sf] z'esfdgf lbg'ePsf] lyof] .
k|d'v cltly vltj8fn] @)^* k'; ( ut] d~rsf] cfx\jfgdf /Qmbfg ug]{x¿nfO{ k|df0fkq k|bfg ug'{ePsf] lyof] . d~rsf cWoIf w'|j rf}nfufO{+sf] ;efkltTjdf ePsf] sfo{qmdsf] ;~rfng ;lrj hut lyªn] ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf pkfWoIf nId0f ltjf/Ln] :jfut efif0f / ;b:o ;Gtf]if b]jsf]6fn] wGojfb 1fkg ug'{ePsf] lyof] .
cf]nLsf] klZrd bf}8fxf
;'v]{t . cl3Nnf] lbg OlhK6af6 cfP/ ef]lnkN6 ;'g;/Lsf] O6x/Ldf cfof]lht ;efnfO{ ;Daf]wg ug'{ePsf Pdfn] g]tf s]kL cf]nLn] To;nuQ} klZrdsf rf/j6f sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg ug'{ePsf] 5 .
cfOtaf/ laxfg a'4 Pc/af6 g]kfnuGh k'Ug'ePsf cf]nL x]lnsf]K6/af6 lbp“;f] sfnLsf]6 k'Ug'ePsf] lyof] . ;b/d'sfd dfGddf cfof]lht ;efnfO{ ;Daf]wg u/]/ cf]nL ;f“em b}n]vsf] b'Nn' k'Ug'ePsf] lyof] . ef]lnkN6 Toxf“ cfof]lht hg;efnfO{ ;Daf]wg u/]/ pxf“ ;f“em a:g ;'v]{t cfOk'Ug'ePsf] lyof] . cf]nLn] dª\unaf/ laxfg ;b/d'sfd jL/]Gb|gu/df cfof]lht cu'jf sfo{stf{ e]nfnfO{ ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . dª\u/af/ lbp“;f] pxf“n] af“s]sf] algof“ef/ uflj;df cfof]lht ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ 7"nf] ;d"xnfO{ Pdfn]df k|j]z u/fpg'ePsf] lyof] . ;f“em /fhwfgL kmls{g'cl3 cf]nLn] kqsf/x¿;“u klg s'/fsfgL ug'{ePsf] lyof] .
d'u'df o'jf–ljBfyL{ ;“u}
d'u' . b'u{d s0ff{nL c~rnsf] d'u'df o'jf / ljBfyL{x¿n] zflGt / ;+ljwfgsf] kIfdf zlQm k|bz{g u/]sf 5g\ . ut laxLaf/ lhNnfsf] b'u{d ufp“ ;Tof6sf] /ftfkfgLdf ;+o'Qm ¿kdf 5}6f}“ lhNnf ;Dd]ng u/L o'jf ;ª\3 / cg]/f:jljo'n] zflGt / ;+ljwfgsf nflu bafa lbPsf 5g\ .
;+o'Qm ;Dd]ngsf] pb\3f6g g]skf -Pdfn]_sf s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ o'jf ;ª\3sf OGrfh{ of]u]z e§/fO{n] ug'{ePsf] lyof] . ;f] cj;/df dfcf]jfbLsf lhNnf ;b:o;lxt @ ;o %) hgf dfcf]jfbL / sfª\u]|;sf ;lqmo sfo{stf{ Pdfn]df k|j]z u/]sf lyP . gjk|j]zLnfO{ e§/fO{n] dfnf nufP/ :jfut ug'{ePsf] lyof] .
% xhf/eGbf a9L ;xefuL ePsf] ;Dd]ngnfO{ cg]/f:jljo'sf pkfWoIf nId0f nD;fn, o'jf ;ª\3sf dxf;lrj lg/h cfrfo{, Pdfn] lhNnf cWoIf uf]kfn ad, ;ef;b\ 5]h'ª nfdf, o'jf ;ª\3sf s]Gb|Lo ;b:o ;'zLnf adnufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . ;Dd]ngn] kf/; dNnsf] cWoIftfdf @% ;b:oLo g]t[Tj rog u/]sf] 5 .
o;}aLr, o'jf ;ª\3 l;Gw'nLsf] z'qmaf/ ;DkGg 5}6f}“ lhNnf ;Dd]ngn] s0f{ l3l;ªsf] cWoIftfdf ## ;b:oLo gof“ g]t[Tj rog u/]sf] 5 . ;Dd]ngn] pkfWoIfdf zª\s/ sfsL{, ;lrjdf k|ldnf sfkm\n], ;x;lrjdf lgds'df/ >]i7 / sf]iffWoIfdf ;"o{dfg tfdfªnfO{ rog u/]sf] 5 . l;Gw'nLdf8Ldf cfof]lht ;Dd]ngnfO{ s]Gb|Lo j}slNks ;b:o Pjd\ ;ef;b\ ljifdnfn clwsf/L bg'jf/, o'jf lhNnf cWoIf sdnhª\u /fO{, k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o u0f]z kxf8L, ;lrjfno ;b:o /~hgf ;/sf/ / hgsk'/ ;+of]hs k|sfz yfkfnufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
af}l4s ckfª\usf cfkm\g} u'gf;f
sf7df8f}“ . af}l4s ckfª\u cleefjsn] ckfª\utf ePsf JolQmx¿nfO{ ;r]t agfpg /fHon] kof{Kt Wofg glbPsf] u'gf;f] u/]sf 5g\ . ckfª\utf ePsf JolQmx¿sf] clwsf/;DaGwL dxf;lGw ;Lcf/kL8L ljifodf /fhwfgLdf cfof]lht cGtlqm{of sfo{qmddf af]Nb} pgLx¿n] ;+o'Qm /fi6«;ª\3n] ;g\ !(&! åf/f k|bfg u/]sf clwsf/ sfof{Gjogdf hf]8 lbPsf 5g\ .
sfo{qmddf af]Nb} ckfª\utfsf] kIfdf nfdf] ;dob]lv jsfnt ub}{ cfPsf jL/]Gb|/fh kf]v/]nn] g]kfn ;/sf/n] ljwflosf ;+;b\af6 cg'df]bg ul/;s]sf] ;Lcf/kL8LnfO{ sfof{Gjog ug'{kg]{ atfpg'eof] . ;Lcf/kL8LnfO{ ;a}n] cf–cfkm\gf] txaf6 a'em\g h?/L 5Ú– pxf“n] eGg'eof]– …af}l4s ckfª\utf ePsf JolQmx¿sf] clwsf/ ;'lglZrt ug{sf lglDt cleefjsx¿ g} ;r]t x'g'k5{ .Ú sfo{qmddf af}l4s ckfª\u cleefjs dxf;ª\3sf cWoIf ;'j0f{s]z/L lrqsf/ / ;lrj lznf yfkfnufotn] af]Ng'ePsf] lyof] . sfo{qmddf ;xefuL jQmfx¿n] af}l4s ckfª\utf ePsf JolQmx¿nfO{ ;dfhdf kl/jt{g ug{sf lglDt ;r]tgfd"ns sfo{qmdx¿ ;~rfng ug'{kg]{df hf]8 lbPsf lyP . j}1flgs kf7\oqmd, ;xfos ;fdu|L, ;]jf ;'ljwfx¿sf] Joj:yf x'g'kg]{df ;xefuLx¿sf] hf]8 lyof] . sfo{qmddf ckfª\utfsf] kIfdf nfdf] ;dob]lv lqmofzLn @* ;ª\3–;+:yfsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .
tf]lsPsf] ;doleq} ;+ljwfg M Pdfn] g]tfx¿
O6x/L . g]skf -Pdfn]_ åf/f ;'g;/Lsf] O6x/Ldf cfOtaf/ cfof]lht a[xt\ ;efsf clwsf+z jQmfn] tf]lsPsf] ;doleq} ;+ljwfg hf/L x'g] ljZjf; JoQm ug'{ePsf] 5 .
;jf]{Rr cbfntn] ;d]t h]7 !$ eGbf k/ hfg g;lsg] :ki6 lgb]{zg hf/L ul/;s]sf] ;Gbe{df s;}n] s'g} axfgf jf av]8f v8f u/]/ zflGt k|lqmof ef8\g vf]h] To;nfO{ g]skf -Pdfn]_n] hg:t/af6} hjfkm lbg] pb\3f]if;d]t g]tfx¿n] ug'{eof] . hg;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ k"j{k|wfgdGqL Pjd\ jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnn] d'n'ssf] ;+ljwfg agfpg] / zflGt k|lqmofnfO{ 6'ª\uf]df k'¥ofpg] sfddf Pdfcf]jfbLsf] e"ldsfn] afwf k'¥ofp“b} cfPsf] atfpg'eof] .
Pdfcf]jfbLn] a]nfa]nfdf hgljb|f]xdf hfg] wDsL lbP/ ;+ljwfg lgdf{0f / /fHonfO{ ;d[4 agfpg] cleofgdf cj/f]w t]:of{O/x]sf] pxf“sf] cf/f]k lyof] .
zflGt layf]lng'sf sf/0f gvf]hL lbuf] zflGt k|fKt gx'g] eGb} pxf“n] g]kfnL ljz]iftf, ljlzi6tfsf cfwf/df g]kfnL cg'xf/ ePsf] ;ª\3Lotf cfjZos /x]sf] atfpg'eof] .
lbuf] zflGt, klxrfg;lxtsf] ;ª\3Lotf / ;ª\3Lotf;lxtsf] ;+ljwfg Pdfn]sf] wf/0ff /x]sf] pxf“n] :ki6 kfg'{eof] .
csf{ k|efjzfnL g]tf s]kL zdf{ cf]nLn] Pdfcf]jfbLsf] å}w rl/qs} sf/0f b]zn] zflGt / ;+ljwfg kfpg g;Sg] cj:yf cfPsf] atfp“b} sfd s'/f 5f8]/ ;8s a9fg{ yfn]sf] Pdfcf]jfbLn] cfkm"nfO{ ;'wf/ gu/] hgtfaf6} a9fl/g] kl/l:ylt cfpg] atfpg'eof] .
pxf“n] /fhgLlts lgo'lQm h:tf] ;]gfdf hg]{n, s0f]{n lgo'lQm ug{ gldNg] eGb} yKg'eof]– …;]gf /fhgLlts lgo'lQm u/]/ rNg], rnfpg] ;+:yf xf]Og, /fhgLlt txaf6 ;xdlt u/L ;]gfsf] kb af“8\g' x'“b}g .Ú kf6L{ pkfWoÔ czf]s /fO{n] jt{dfg ;/sf/n] g]kfnL hgtfnfO{ dx“uL, e|i6frf/, b08xLgtf, lx+;f / cJoj:yfafx]s s]xL lbg g;s]sf] cf/f]k nufpg'eof] .
pxf“n] r}t @$ ut] dfcf]jfbLsf b'O{ kIf 8f= afa'/fd e§/fO{ / df]xg j}Bn] b'O{ 7fp“df hgcfGbf]ng lbj; dgfPsf] / cWoIf k|r08 kvfnf nfu]/ s'g} sfo{qmddf guPsf] k|;ª\u pNn]v ub}{ eGg'eof]–…kvfnf nfu]sf k|r08hL j}B / 8fS6/ b'j}sxf“ ghf“bf la/fdL lgsf] x'“b}g, /f]uL dfcf]jfbLsf] pkrf/ Pdfn]af6 dfq ;Dej 5 .Ú
hg;efdf kf6L{ dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nn] o'4sfndf /fHo jf dfcf]jfbLaf6 ul/Psf xTof, a]kQf tyf cftª\sdf k/]sf dflg;sf]] vf]hL ug{ tyf pgLx¿af/] ;TotYo aflx/ Nofpg ;To lg¿k0f tyf d]nldnfk cfof]u aGg}kg]{ wf/0ff JoQm ug'{eof] .
pxf“n] ;]gfleq gof“ ;]gf agfpg vf]Hg] dfcf]jfbLsf] rfxgf k"/f gx'g] bfaL ug'{eof] . g]kfnL ;]gfsf] dfkb08 k"/f gu/L ;]gf ;dfof]hg x'g g;Sg] c8fg /fVb} dxf;lrj kf]v/]nn] k9fO, n]vfO, j}jflxs l:ylt / pd]/df ;fdfGo 5'6 lbP klg 5ftL ggfkL / :jf:Yo l:ylt ghf“rL Vofp6] / /f]uLnfO{ klg ;]gf agfpg g;lsg] :ki6 kfg'{eof] .
hg;efdf :yfoL sld6Lsf ;b:o e/tdf]xg clwsf/Ln] k|wfgdGqLn] /fhLgfdf u/L ;xdltsf cfwf/df gof“ ;/sf/ agfpg'kg]{ atfpg'eof] . …/fi6«sf] dfu Pdfn] cleofg, h]7 !$ leq zflGt / ;+ljwfgÚ gf/fsf ;fy kf6L{ pkfWoÔ ljBfb]jL e08f/Lsf] cWoÔtfdf ePsf] hg;efdf g]tfx¿ g/]z v/]n, wd{gfy ;fxnufotn] af]Ng'ePsf] lyof] .
;f]xL ;efdf g]kfns} ;a}eGbf cUnf /fhg clwsf/L;lxt ;Kt/L / l;/xf lhNnfsf ljleGg kf6L{ kl/Tofu u/L g]skf -Pdfn]_ k|j]z ug]{x¿nfO{ jl/i7 g]tf g]kfnn] cla/ dfnf nufP/ :jfut ug'{ePsf] lyof] .
– dgf]x/ kf]v/]n
jgdf k|ultzLns} lht
sf7df8f}“ . g]kfnsf ;Dk"0f{ jg k|fljlwsx¿sf] k|ltlglwd"ns k];fut ;+:yf g]kfn jg k|fljlws ;ª\3sf] lgjf{rgdf k|ultzLn ;d"xn] ;fgbf/ ljho xfl;n u/]sf] 5 . zlgaf/ ;DkGg ;ª\3sf] !*cf}“ ;fwf/0f ;efdf g]skf -Pdfn]_ lgs6sf] …¿kfGt/0fsf nflu jg k];fsdL{ ;ª\3 g]kfnÚ sf] k"/} Kofgnn] ljho xfl;n u/]sf] xf] .
lgjf{rgn] k|f=8f= ceos'df/ bf;nfO{ tLg jif{sf nflu cWoIfdf rog u/]sf] 5 . To:t}, pkfWoIfdf s'd'b >]i7, dxf;lrjdf ;'efifrGb| b]jsf]6f, ;x;lrjdf ab|Ls'df/ sfsL{, sf]iffWoIfdf zf]ef ;'j]bL / ;x–sf]if“WoIfdf OGb|dl0f e08f/LnfO{ lgjf{lrt u/]sf] 5 . To:t}, ;b:ox¿df ufoqL sfsL{, ;/:jtL ;fksf]6f, lnnf k'/L, lbjfs/ kf}8]n, nfnaxfb'/k|;fb s'dL{, /fhs'df/ lu/L, cd/l;+x wfdL lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 . lgjf{rgdf dfcf]jfbL, sfª\u|]; / dw];Llgs6sf Kofgn c3f]lift Pstf u/]/ k|lt:kwf{ u/]sf lyP .
;Dd]ngsf nflu dlxnf ;lqmo
kf]v/f . kf]v/fdf x'g] clvn g]kfn dlxnf ;ª\3sf] 5}6f}“ /fli6«o ;Dd]ngnfO{ ;kmn agfpg sf:sLsf dlxnfx¿ ;lqmo ePsf 5g\ . cg]d;ª\3 sf:sLn] zlgaf/ cfof]hgf u/]sf] lhNnf:t/Lo e]nfdf dlxnfx¿n] 3/b}nf] cleofg, kf]:6l/ª, k|eftkm]/L / ;ª\u7g kl/rfng u/]/ j}zfv * ut]sf] pb\3f6g ;df/f]xdf Jofks dlxnfsf ;xeflutf hgfpg] k|lta4tf hgfPsf 5g\ . j}zfv ! ut] gu/sf k|To]s j8fdf k|eftkm]/L ug]{, 3/b}nf] cleofg;lxt cfly{s ;ª\sng ug]{ / Aofg/;lxt kl/ro hgfpg] pb\3f]if pgLx¿n] u/]sf 5g\ .
e]nfnfO{ ;Daf]wg ub}{ cg]d;ª\3 /fli6«o ;Dd]ng ;xof]u ;ldlt Pdfn]sf cWoIf Pjd\ kf]ln6Ao'/f] ;b:o vu/fh clwsf/Ln] @)#& ;fndf kf]v/fdf k'gu{7g ePsf] cg]d;ª\3sf] ;Dd]ng P]ltxfl;s x'g] rrf{ ub}{ dlxnfx¿n] cfkm\gf] clwsf/sf nflu pkl:ylt hgfpg'kg]{ a]nf cfPsf] atfpg'eof] . pxf“n] h]7 !$ leq zflGt / ;+ljwfg hf/L ug'{kg]{ afWotf ePsf] x'“bf ca s'g} axfgfdf kG5fpg g;lsg] atfpg'eof] . pxf“n] jt{dfg ;/sf/sf] cf}lrTo ;lsPsf] x'“bf ;+ljwfg hf/L ug{ /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/sf] cfjZostf cf}“Nofpg'eof] . cg]d;ª\3 /fli6«o ;Dd]ng Joj:yfkg ;ldltsf ;+of]hs uf]df b]jsf]6fn] ;Dk"0f{ dlxnfx¿ ;8sdf cfP/ cfkm\gf] clwsf/sf nflu ;r]t x'g] df}sf cfPsf] atfpg'eof] . pxf“n] dlxnfx¿ clwsf/sf nflu bafa lbg ;8sdf cfpg] df}sf ;Dd]ng ePsf] pNn]v ug'{eof] . ;Dd]ng k|rf/ ;xof]u ;ldltsf ;+of]hs u0f]z ltldlN;gfn] j}zfv * ut] dlxnfnfO{ ¥ofnLdf k7fP/ k'?ifx¿n] ;xof]u ug'{kg]{ atfpg'eof] . cg]d;ª\3 sf:sLsf cWoIf ldqs'df/L u'?ª ;'j]bLsf] cWoIftfdf ePsf] sfo{qmddf cg]d;ª\3 s]Gb|Lo ;b:o ;Ltf lu/L, l;h{gf zdf{ Pdfn] /fli6«o kl/ifb\ ;b:o >Lgfy a/fn Pdfn] sf:sL ;lrj s[i0f yfkf cg]d;ª\3sf zf/bf k/fh'nL / nf]rgf clwsf/Ln] ;Dd]ng / dlxnf clwsf/sf af/]df rrf{ ug'{ePsf] lyof] . ;Dd]ngdf :ofª\hf, ndh'ª / kj{taf6 kbofqf ul/g] ePsf] 5 . j}zfv % ut] kf]v/fdf dlxnfx¿sf] df]6/;fOsn ¥ofnL ul/g] ePsf] 5 .
uf}/fsf] s[lt ;fj{hlgs
sf7df8f}“ . zAb ;+of]hg ;flxlTos dfl;ssf] cfof]hgfdf r}t @$ ut] z'qmaf/ a}ª\s;{ Sna yfkfynLdf /fhgLlt1, dlxnf clwsf/sdL{ Pjd\ ;flxTosf/ uf}/f k|;fO{+sf] …d]/f hLjgsf kfgfÚ cfTd ;+:d/0ffTds s[ltsf] ;efd'v ;'jf; g]Djfªn] nf]sfk{0f ug'{eof] .
;efd'v g]Djfªsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg ePsf] ;f] sfo{qmdsf] cWoIftf zAb ;+of]hg ;flxlTos dfl;ssf k|wfg;Dkfbs jf;'b]j clwsf/Ln] ug{'ePsf] lyof] eg] cltlysf ¿kdf ;+ljwfg;efsL pk;efd'v k"0f{s'df/L ;'j]bL, ;ef;b\ ;'k|ef l3ld/], g]skf Pdfn] :yfoL ;ldlt ;b:o cd[ts'df/ af]x/f, Pdfn] kf]ln6Ao'/f] ;b:o ;'/]Gb| kf08], g]kfn /fi6« a}ª\ssf 8]k'6L ueg{/ dxfk|;fb clwsf/L, g]kfn k|1f–k|lti7fgsf pks'nklt uª\ufk|;fb pk|]tL, k|f1 ;'nf]rgf dfgGw/, ;femf k|sfzgsL cWoIf ddtf emf, nf]sslj cln ldof k|lti7fgsf cWoIf xlgkm ldof“, ;flxTo ;GWofsf cWoIf /fd ljgo, x]d/fh kxf/L k|lti7fgsL cWoIf /Ltf kxf/L, n]vs uf}/f k|;fO{+ / l6Kk0fLsf/qo k|f=hut\ k|]lIft, zf/bf zdf{ / cd/ lu/L pkl:yt x'g'x'GYof] . sfo{qmdsf] ;~rfng 8d? kf}8]nn] ug{'ePsf] lyof] . k':tssf af/]df k|fWofks Pjd\ g]kfn ;+:s[t ljZjljBfnosf /lh:6«f/ hut\ k|]lIft, zf/bf zdf{, ;dfnf]rs cd/ lu/Lnufotn] l6Kk0fL ug'{ePsf] lyof] .
kbdkf]v/Ldf k|lzIf0f
dsjfgk'/ . cfufdL h]7 !$ ut]leq zflGt / ;+ljwfgnfO{ k"0f{tfdf k'¥ofpg g]skf -Pdfn]_n] ;'? u/]sf] hgcleofgcGtu{t dsjfgk'/df sfo{stf{ k|lzIf0f ;DkGg ePsf] 5 .
zlgaf/ kbdkf]v/L uflj;df ePsf] ufp“:t/Lo cu'jf sfo{stf{ k|lzIf0f e]nfdf lhNnf:t/sf g]tfx¿n] cfufdL h]7 !$ leq} zflGt / ;+ljwfgnfO{ k"0f{tfdf k'¥ofpg sfo{stf{x¿n] ufp“–ufp“af6 bafa l;h{gf ug'{kg]{ atfP . sfo{qmddf lhNnf sld6Lsf pkfWoIf d''g' l;Ub]n, ;lrjfno ;b:o Pjd\ tLg gDa/ If]qLo OGrfh{ /3'gfy v'nfn, If]qLo sld6L cWoIf ltns clwsf/Lnufotn] k|lzIf0f lbPsf lyP .
sfo{qmddf gf/fo0fL c~rn ;Dks{ sld6L ;b:o /fdrGb| an, If]qLo sld6L ;b:o s[i0f gu/sf]6L, af;' vltj8f, dgdfof clwsf/Lnufotn] ufp“ txdf ;ª\u7g ;'b[9 kf/]/ km]l/ g]skf -Pdfn]_nfO{ klxnf] kf6L{sf ¿kdf :yflkt u/fpg'kg]{df hf]8 lbg'ePsf] lyof] . k|lzIf0fdf lhNnf pkfWoIf l;Ub]nn] /fli6«o ;Gbe{ / lhNnf kf6L{sf] cj:yf, ;lrjfno ;b:o Pjd\ OGrfh{ v'nfnn] ;d;fdlos l:ylt / /fHo k'gM;+/rgf tyf If]qLo sld6L cWoIf clwsf/Ln] kf6L{ ;b:ox¿sf] bfloTjsf af/]df k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] .
u08sLsf dlxnf– ljBfyL{ uf]naGb
sf:sL . cg]/f:jljo' u08sL c~rn:t/Lo dlxnf sfo{stf{ e]nf zlgaf/ kf]v/fdf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfsf] g]skf -Pdfn]_sf s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ u08sL ;x;+of]hs 6'sf xdfnn] pb\3f6g ug'{eof] .
e]nfn] ;Demgf l3ld/]sf] cWoIf / zs'Gtnf cfrfo{ ;lrj /x]sf] #% ;b:oLo dlxnf ljefu u7g u/]sf] 5 . k[YjLgf/fo0f SofDk;df cfof]lht e]nfnfO{ clvn ;lrj /rgf v8\sf, ;ª\u7g ljefu k|d'v /ZdL cfrfo{, dlxnf ljefu k|d'v bLkf zdf{, s]Gb|Lo ;b:ox¿ kmfQ'df vft'g, ;'idf k/fh'nL, hd'gf 9sfn, ;l/tf k'/L, oz' nfdfn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . clvnsf u08sL cWoIf lx/fnfn ljZjsdf{sf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmdsf] ;~rfng ;"o{ e08f/L / ;xefuLnfO{ gf/fo0f e§/fO{n] :jfut ug'{ePsf] lyof] .
|