ljjfb a9fp“b} b'O{ k|ltj]bg x:tfGt/0f
sf7df8f}“ . /fHo k'gM;+/rgf cfof]un] sfd ;'? u/]sf] ^& lbgdf ;/sf/nfO{ lxhf] k|ltj]bg a'emfPsf] 5 . cfof]u u7g x'“bf 5flgPsf cg'xf/ x]/]/ cfddflg;n] u/]sf] cg'dfgh:t} cfof]usf] sfo{;DKffbg ljjfbd'Qm x'g ;s]g . gfdfª\sg, ;Ldfª\sg / ;ª\Vofh:tf dxŒjk"0f{ ljifodf cfof]usf ;b:ox¿aLr dt aflemPkl5 lxhf] b'O{6f k|ltj]bg k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{nfO{ a'emfOPsf] 5 .
ax'dt ;b:on] tof/ kf/]sf] hftLo gfdsf cfwf/df !! j6f k|b]z u7g ug'{kg]{ k|ltj]bg;“u} cNkdtn] tof/ kf/]sf] k|ltj]bgnfO{ klg d"n k|ltj]bgleq c;xdltsf a'“bfsf ¿kdf k|wfgdGqLnfO{ a'emfOPsf] 5 eg] cNkdt kIfn] cfkm\gf] 5'§} k|ltj]bg klg a'emfPsf] 5 .
;+ljwfg;efaf6 /fHo k'gM;+/rgfsf] ljifo 6'ª\uf] nfUg g;s]kl5 ut dª\l;/ ^ ut] cfof]u u7g ul/Psf] lyof] . lj1eGbf klg /fhgLlts ljrf/ af]s]sf ljsf;] cg'xf/nfO{ cfof]udf NofPsf] eGb} u7gtfsf g} tLj| c;Gt'li6 k|s6 ePsf] lyof] . cfof]un] ;a}nfO{ dfGo x'g] lsl;dsf] k|ltj]bg tof/ kf5{ eGg]df To;a]nf g} cfz—ª\sf JofKt lyof] . clxn] tLj| ljjfbsf aLr km/s–km/s k|ltj]bg / d"n k|ltj]bgdf klg c;xdltsf a'“bf /fv]/ a'emfOPsf] k|ltj]bgn] k'gM;+/rgfsf ljifodf ;+ljwfg;efdf b]lvPsf hl6ntfnfO{ ;"Nemffpg'sf] ;§f emg\ aNemfPsf] 5 .
cfof]usf cWoIf dbg kl/of/;lxt dfcf]jfbL sf]6faf6 ;b:o ePsf dNn s]= ;'Gb/, :6]nf tfdfª, dw];L df]rf{sf] sf]6fsf s[i0f xf5]y' / ;'/]Gb| dxtf] / Pdfn] sf]6fsf ef]u]Gb| emf u/L 5 hgfn] ax'dtsf cfwf/df hftLo k|b]zsf] l;kmfl/; u/]sf x'g\ . Pdfn]s} sf]6faf6 ;b:o ePsf ;j{/fh v8\sf / sfª\u]|; sf]6fsf /d]z 9'ª\u]n / ;fljqf u'?ªn] ax'dtn] tof/ kf/]sf] k|ltj]bgk|lt c;xdlt hgfp“b} km/s dt tof/ kf/]sf lyP .
ax'dtsf cf8df dfcf]jfbL Ph]G8fnfO{ hah{:tL :yflkt ug{ vf]lhPkl5 tLg ;b:on] cfof]usf kl5Nnf a}7s;d]t alxisf/ ub}{ cfPsf lyP . ;f]daf/ ax'dt / cNkdt kIf 5'§f5'§} a;L k|ltj]bg tof/ kf/] klg lxhf] k|ltj]bg k|wfgdGqLnfO{ a'emfpg'cl3 cfof]usf] k"0f{ a}7s a;]sf] lyof] . ToxL a}7sn] ax'dtn] tof/ kf/]sf] d"n k|ltj]bgdf cNkdtsf c;xdltsf a'“bf klg pNn]v ug]{ ;xdlt agfPsf] lyof] .
lxhf] a'emfOPsf] d"n k|ltj]bg sl/a @ ;o k[i7sf] 5 eg] km/s dtsf] k|ltj]bg To;sf] cfwf 5 . cfof]usf ;b:o ;j{/fh v8\sfsf cg';f/ km/s dtn] a'emfPsf] k|ltj]bgdf k|b]zsf] gfd hftLotfsf cfwf/df geO{ efiff, ;+:s[lt, hg;ª\Vof, ;fdYo{ / kx'“rsf cfwf/df x'g'kg]{ pNn]v 5 . pgLx¿n] k|b]zsf] gfd eg] pNn]v u/]sf 5}gg\ .
cNkdt kIfn] ax'dtn] eg]h:tf] ljz]if If]q, ;+/lIft If]q / :jfoQ If]q geO{ lhNnf;lxtsf] :yfgLo lgsfonfO{ clwsf/ ;DkGg u/fpg'kg]{, k|b]zsf] gfds/0f hftLo cfwf/df geO{ k|b]z ;efsf] b'O{ ltxfOn] l;kmfl/; u/]cg'¿k x'g'kg]{, k|b]zsf] x}l;ot cfly{s ¿kdf k|zf;lgs vr{ wfGg ;Sg] x'g'kg]{nufotsf c;xdlt /fv]sf] 5 . ax'dtn] agfPsf] k|ltj]bgdf !) k|b]zsf cnfjf blntsf nflu u}/ef}uf]lns k|b]z klg l;kmfl/; 5 . k|b]z w]/} agfp“bf cfly{s ¿kn] wfGg ufx|f] kg]{ km/s dt klg d"n k|ltj]bgdf ;dfj]z 5 .
cfTdlg0f{osf] clwsf/ g/xg]
cfof]un] ;+ljwfg;efcGtu{tsf] /fHo k'gM;+/rgf ;ldltn] u/]sf] eGbf k[ys\ / ;sf/fTds Pp6f dxŒjk"0f{ l;kmfl/; cfTdlg0f{osf] clwsf/sf ;Gbe{df u/]sf] 5 . ;ldltn] k|To]s k|b]znfO{ cfTdlg0f{osf] clwsf/ / cu|flwsf/ lbg'kg]{ l;kmfl/; u/]sf] lyof], t/ cfof]un] of] l;kmfl/;nfO{ eg] cg'z/0f u/]sf] 5}g . k|b]znfO{ 5'§} cfTdlg0f{osf] clwsf/ / cu|flwsf/ lbg gx'g] cfof]un] l;kmfl/; u/]sf] 5 . o;cl3 k|b]znfO{ cu|flwsf/ lbg'kg]{ ljifodf cfof]udf hf]8tf]8sf ;fy 5nkmn ePsf] lyof] . o;f] ubf{ s]Gb|sf clwsf/;d]t /fHo txd} ;Lldt x'g] eGb} lj/f]w ePkl5 To;nfO{ ;d]t x6fOPsf] xf] .
;d:of emg\ alNemof]
;d:of ;'Nemfpg ul7t cfof]un] ;d:ofnfO{ k'/fg} 7fp“df k'¥ofPsf] dfq 5}g, To;eGbf aNemfpg] sfd u/]sf] 5 . ;+ljwfg;efcGtu{t ul7t /fHosf] k'gM;+/rgf Pjd\ zf;sLo :j¿k lgwf{/0f ;ldltn] )^^ df3df ax'dtsf cfwf/df !$ j6f hftLo k|b]zsf] l;kmfl/; u/]sf] lyof] . ;ldltdf /x]sf $# ;b:odWo] dfcf]jfbL;lxtsf @# ;ef;b\sf] ax'dtsf cfwf/df pQm l;kmfl/; ul/Psf] lyof] . Tof] ;ldltn] l;kmfl/; u/]sf k|b]zdf ;'gsf];L, lnDa'jfg, ls/f“t, tfD;flnª, g]jfM, td'jfg, du/ft, z]kf{, h8fg, gf/fo0fL, vKt8, s0ff{nL, ef]hk'/f / yf?jfg lyP . clxn] cfof]un] klg dfcf]jfbLsf] ToxL dtnfO{ ;b/ ub}{ ;'gsf];L, z]kf{ / h8fg tLgj6f /fHo 36fpg]afx]s s]xL gof“ sfd u/]sf] 5}g .
3'ldlkm/L ?Dhf6f/
/fHo k'gM;+/rgfsf] ljifo ca km]l/ 3'ldlkm/L ?Dhf6f/ eg]em}“ ;+ljwfg;efleq} k'Ug] ePsf] 5 . ;+ljwfg;efn] 6'ª\uf] nufpg g;s]kl5 cfof]u u7g ul/P klg cfof]un] Pp6} k|ltj]bg tof/ ug{ g;s]kl5 km]l/ k'/fg} cj:yfdf ;+ljwfg;efdf l5g]{ ePsf] 5 . o;n] cfof]un] Ps OGr klg cfkm\gf] cf}lrTo k'li6 kfg{ g;s]sf] b]lvPsf] 5 .
l;+xb/af/df cj/f]w
5'§f5'§} k|ltj]bg af]s]/ k|wfgdGqLnfO{ a'emfpg l;+xb/af/ k'u]sf cfof]usf ;b:onfO{ z]kf{ ;d'bfosf ;ef;b\n] k"jL{ k|j]zåf/d} 5]s]sf lyP . …emG8} !) ldg]6 xfdLnfO{ l5g{ g} lbPgg\Ú– ;b:o v8\sfn] eg] . ;+ljwfg;efdf /x]sf z]kf{ ;d'bfosf ;b:on] ljutdf ;ldltn] l;kmfl/; u/]sf z]kf{ / h8fg k|b]znfO{ cfof]un] x6fPsf] eGb} lj/f]w hgfPsf lyP . To;kl5 pgLx¿ csf]{ af6f] x'“b} l;+xb/af/leq k;]sf lyP .
nx8 :yflkt ub}{ dfcf]jfbL
;z:q o'4df hg;xeflutf a9fpgsf nflu ljutdf dfcf]jfbLn] nx8sf e/df hftLotfsf cfwf/df /fHo af“8\g] cfZjf;g af“8]sf] lyof] . ToxL nx8nfO{ :yflkt ug]{qmddf ;fdflhs åGå a9fpg dfcf]jfbL cu|;/ ePsf] 5 . zflGt k|lqmofdf cfO;s]kl5 klg dfcf]jfbLn] ;8saf6 hftLotfsf cfwf/df /fHo 3f]if0ff u/]sf] lyof] . To;kl5, vf;u/L k"jL{ If]qdf hft, hflt / ;d'bfosf aLr lx+;fTds 36gf klg ePsf lyP .
sf] x'g\ ef]u]Gb| emf <
g]skf -Pdfn]_sf sf]6faf6 cfof]u ;b:o eP/ klg dfcf]jfbL Ph]G8fdf dt JoQm ug]{ ef]u]Gb| emf Pdfn]df cfa4 g} gePsf] a'lemPsf] 5 . wg'iffsf] t'n;Lxl/ 3/ ePsf emf /fd;fu/ /fd:j¿k -/f/f_ SofDk;sf cy{zf:q ljifosf pkk|fWofks x'g\ . emG8}
!% jif{cl3 ePsf] Pdfn]lgs6 g]kfn k|ultzLn k|fWofks ;ª\u7gsf] lgjf{rgdf p[gn] pDd]bjf/L;d]t lbPsf lyP . t/, To;otf ;ª\u7gsf] ;b:otf klg gjLs/0f gu/]sf] atfOG5 . pgn] cfkm"nfO{ /fhgLlts ¿kdf :jtGq JolQm eGg] u/]sf] atfOG5 .
s;/L k/] sf]6fdf <
cfof]udf Pdfn]sf] sf]6fdf k/]sf b'O{dWo] Ps dw];L ;d'bfonfO{ l;kmfl/; ug]{ :yfoL ;ldltsf ;b:ox¿aLrsf] 5nkmnn] to u/]sf] lyof] . To;kl5 pkfWoIf jfdb]j uf}tdn] hgsk'/ OGrfh{ /fdrGb| emf;“u gfd dfu]sf lyP . emfn] ef]u]Gb| / zLnt emfdWo] Pp6fnfO{ agfpg'kg]{ k|:tfj u/]sf lyP . ;|f]tsf cg';f/, uf}tdn] g} wg'iffsf csf{ g]tf /3'jL/ dxf;]7nfO{ kmf]g u/]sf lyP . dxf;]7n] zLtnsf] gfddf c;xdlt k|s6 ub}{ ef]u]Gb|sf gfddf ;dy{g hgfPkl5 pgL cfof]udf k/]sf lyP . ut dlxgf a;]sf] s]Gb|Lo sld6Lsf] P3f/f}“ a}7sdf pgsf gfddf ;d]t nfdf] 5nkmn rn]sf] / pgnfO{ cfof]u ;b:oaf6 lkmtf{ ug'{kg]{;Ddsf] dfu s]xL s]Gb|Lo ;b:on] u/]sf] a'lemPsf] 5 .
ax'dtaf6 k|:tfljt !! /fHo
lnDa'jfg
ls/f“t
tfD;flnª
g]jfM
td'jfg
du/ft
gf/fo0fL
s0ff{nL–vKt8
ef]hk"/f–ldlynf
cjw–yf?jfg
blnt -u}/ ef}uf]lns_
afa'/fdsf] a/flnPsf] af6f]
dx]Gb| lji6
kf“r dlxgfcl3 8f= afa'/fd e§/fO{ k|wfgdGqL x'“bf hgtfdf ce"tk"j{ cfzf hfu[t ePsf] lyof] . lj/f]wL /fhgLlts bnn] ;d]t hgtfsf] vKsL vfg'knf{ eg]/ pgsf] lj/f]w ug]{ zfx; ul//x]sf lyPgg\ . k|];n] t pgsf] …sl/ZdfÚsf] avfg u/]/ km';{b g} kfO/x]sf] lyPg . g]kfnL dfq xf]Og, ljb]zL k|]; klg ToxL af6f]df lyof] . pgs} kf6L{sf s]xL g]tfafx]s afa'/fddfly cf}“nf p7fpg] sf]xL lyPgg\ eg] klg x'G5 . hf] lyP, ltgsf] :j/ klg lgs} dlng lyof] . pgLx¿ /IffTds lyP . eGy]– ;fj{hlgs 7fp“df a;]/ afa'/fddfly cf}“nf 78\ofpg' cfkm\gf] ;'/Iffdfly cfkm“} hf]lvd lgDTofpg' xf] .
clxn] ;don] sf]N6] km]/]sf] 5 . Pp6f ;Defjgfo'Qm g]tf a]n'gsf] xfjf km'l:sP;/x ePsf] 5 . cfzf ;a} lg/fzfdf ablnPsf 5g\ . ;dy{g lj/f]wdf kl/0ft ePsf 5g\ . km"nsf] dfnf af]Sg] xftx¿ sfnf] emG8f lnP/ plePsf 5g\ . :jfut h'n'; ug]{x¿ lj/f]w k|bz{gdf plqPsf 5g\ . k|z+;f ug]{x¿ ;Qf];/fk ug{ yfn]sf 5g\ . logn] s]xL u5{g\ eg]/ pgsf] bL3{;Qfsf] k|fy{gf ug]{x¿ l56f] d'lQmsf] ofrgf ul//x]sf 5g\ . To;/L lj/f]wdf plqg] w]/}n] eG5g\— afa'/fdn] wf]sf lbP .
t/, of] d"Nofª\sg ;xL x}g . afa'/fdn] wf]sf lbPsf x}gg\ . pgL h] lyP, Tof] Jojxf/df b]lvPsf] dfq xf] . olb s;}n] afa'/fdsf b'O{ ¿k b]v]sf] 7fg]sf] 5 eg] of] ¿k rflx“ jf:tljs xf] . cl3Nnf] gSsnL, of] ;SsnL . kf“rdlxg] of] cjlwsf] ljZn]if0f ubf{ Tof] ;a} 5n{ª\u x'G5 .
afa'/fd Oltxf;s} ;a}eGbf a9L pmhf{zLn g]tf lyPgg\, pgL ;a}eGbf a9L s'07fu|:t lyP . pgL ;a}eGbf a9L TofuL lyPgg\, ;a}eGbf a9L ;Qfnf]n'k / ;Demf}tfk/:t lyP . dfcf]jfbLleq pgL zflGt / ;+ljwfgsf ljDa lyPgg\, g :jR5 5ljsf k|tLs g} . hgtfk|lt ;a}eGbf u}/lhDd]jf/ / ul/asf b'Zdg clg e|i6 / bnfnx¿sf ;+/Ifs lyP . /fli6«otfsf dfldnfdf t pgL Oltxf;d} ;a}eGbf sdhf]/ lyP . oL ;a cf/f]k xf]Ogg\, pgn] kf“r dlxgfdf k|dfl0ft u/]sf oyfy{ x'g\ .
pgn] ef/t e|d0fsf a]nf laKkf ;Demf}tf u/] / eg]— d}n] h'jf v]n]“ . s"6gLlts dof{bf ldr]/ lrlgof“ k|wfgdGqLsf] uf]Ko g]kfn e|d0f u/fP / pgL kmls{PnuQ} eg]– …g]kfn ef/t jf rLgdf dh{ jf ;adh{ x'G5 .Ú ;'zf;gsf] of]hgf sfo{of]hgf ;a} NofP, t/ Oltxf;d} ;a}eGbf 7"nf] dlGqkl/ifb agfP . sd{rf/L ;?jf / kl/of]hgfsf] ah]6 lgsf;fdf ;d]t 7f8} k};f vfg] dGqL, ;/sf/L uf8Ldf yl/yl/sf gDa/ Kn]6 xfn]/ cg]s wGbf ug]{ dGqL, cbfntdf e|i6frf/sf] tf/]v wfpg] dGqL, Hofgdf/f d'2fdf k'hL{ af]s]/ lx“8\g] dGqL, emG8f kmx/fp“b} 7d]nsf uNnLdf gfª\uf] gfr b]vfpg] dGqL, t:s/Lsf] nfOg v'nfpg] dGqL, sld;g vfP/ /fhgLlts lgo'lQm lbg] dGqL, lk|k]8df kmfOn ;b/ ug]{ dGqL, ;/sf/L ;DklQsf] r/d b'¿kof]u ug]{{ dGqL, oL ;a afa'/fd ;/sf/sf] klxrfg aGof] .
pgn] s'/f /fxtsf] u/], t/ Jojxf/df b|'t d"Noj[l4sf] sLlt{dfg /fv] . d"Noj[l4kl5 klg cefj v8f u/] . s'/f nf]stGqsf] u/], t/ hg;Qfsf] e"t p7fP/ nf]stGq eGg]nfO{ t;f{P . b08xLgtfsf] s'/f u/], t/ xTof cleof]udf ;jf]{Rraf6 hGds}b ePsfnfO{ dfkmL lbnfpg /fi6«kltsxf“ kmfOn af]s]/ k'u] . ;+ljwfg n]V5' eg], t/ ;+ljwfg;efdf s'g} k|ult gb]vfP/ Dofb yKg kfpg] af6f] vf]Hg lgj]bg af]s]/ k6s–k6s ;jf]{Rr wfpg yfn] . zflGt k|lqmof k"/f u5'{ eg]/ ;xL u/], t/ ePsf] ;Demf}tf nfu" gu/fO{ sdfG8/;“u a}7s u/]/ pg}nfO{ e8\sfpglt/ nfu] . kmntM k6s–k6ssf cg]s ;xdltkl5 sflQsdf ePsf] ;fta'“b] ;xdlt klg nTofP . ev{/} ePsf] ;]gf ;dfof]hgsf] k|lqmof cj?4 kf/] . :j}lR5s cjsfzdf hfg]nfO{ rflx“ labf u5'{ eg]sf] Tof] klg a]OdfgL eof] .
x'“bf–x'“bf ca lj/f]w x'g yfNof] eg]/ k|]; lgoGq0f ug]{ ldl8of gLltsf] d:of}bf kmfn]/ k|];nfO{ t;f{pg yfn] . ldl8of gLlt k|lqmofsf lx;fan] unt lyof] . ljifoj:t'sf] b[li6n] emg\ unt b]lvof] . lsgeg], Tof] ldl8ofnfO{ k|j4{geGbf lgoGq0f ug]{ vfnsf] lyof] . To;sf] rf}tkmL{ lj/f]w eO/x]s} 5 . Toltn] klg gk'u]/ ca t hgtf af7f eP eg]/ ;"rgf n'sfpg] wGbfdf kf] nfu], ;"rgf juL{s/0fsf gfddf uf]Ko ;"rgfsf] nfdf] ;"rL agfP/ . @)^% k'; & ut]sf] juL{s/0fnfO{ vf/]h u/]/ @)^* df3 ! ut]b]lv nfu" x'g]u/L hf/L ul/Psf] of] juL{s/0fdf hgtfsf] ;"rgfsf] xsnfO{ k"/} cj?4 ug{ vf]lhPsf] 5 . of] g ;"rgfsf] xs;DaGwL k|rlnt gLlt, l;4fGt / sfg'gcg';f/ 5, g nf]stflGqs dfGotfdf sxL“ st}af6 d]n vfg]vfnsf] . lsgeg], ;"rgfsf] clwsf/ eg]s} clwstd ;fj{hlgsLs/0fsf] l;4fGtdf cfwfl/t x'G5 . ;fj{hlgs lgsfodf ePsf ;"rgfx¿ ;a}df hgtfsf] clwsf/ x'G5 eGg] dflgG5 . ;+o'Qm /fi6«;ª\3åf/f ;g\ !($* df hf/L dfgjclwsf/sf] ljZjJofkL 3f]if0ffn] o;sf] :ki6 JofVof ul/;s]sf] xf] . g]kfndf klg ;+ljwfg / sfg'gdf ToxL dfu{bz{gnfO{ k5\ofOPsf] 5 . t/, clxn] juL{s/0fdf dlGqkl/ifb\n] ;fj{hlgs gug]{ egL tf]s]sf ljifox¿ tL; jif{ ggf£g] u/L tf]lsPsf] cjlw;Dd uf]Ko /xg] h:tf ljifo;d]t ;d]l6g' sd nHhf:kb 5}g . To:t}, cGt/f{li6«o ;lGw ;Demf}tf, sfg'g agfpg] k|lqmof jf /fo ;'emfjsf ;Gbe{, ;+;b\ jf ;/sf/n] lg0f{o u/L /fi6«klt;dIf k7fPsf ljifo, cfof]u, ;ldlt jf sfo{bnsf k|ltj]bgnufot !$) k|sf/sf ;"rgf uf]Ko /xg] of] ;"rLn] ;"rgfsf] clwsf/nfO{ ;/sf/sf] lgufxsf] ljifo agfOPsf] 5 .
k|hftGqsf gfddf k|];nfO{ of] 5fk / of] g5fk eg]/ ;"rL lgsfNbf z]/axfb'/ b]pjf labf ePy] . ;]gfsf SofK6]g / d]h/nfO{ ;Dkfbg sIfdf k7fP/ ;]G;/ u/fp“b} k|];nfO{ lhDd]jf/ agfpg vf]Hbf /fhf 1fg]Gb| labf ePy] . ca ;"rgf n'sfP/ hgtf / k|];nfO{ zf;gaf6 cnUofpg vf]Hbf afa'/fd e§/fO{ s] x'g] x'g\, clxn]nfO{ pgLaf6 cfzf ug'{eGbf o;sf] kl/0ffd klv{g' g} a]; xf]nf .
x]/f}+– clwgfosjfbtkm{sf] of] ofqfn] s;nfO{ sxf“ k'¥ofp“5 †
kbsf nflu dfcf]jfbLsf] z/0fdf
sf7df8f}“ . ;z:q o'4sf a]nf /fHonfO{ k|d'v b'Zdg ls6fg ub}{ dfcf]jfbLn] rf}sL cfqmd0f ub}{ xhf/f}“ k|x/Lsf] xTof u/]sf] lyof] . dfcf]jfbLsf] …cftª\ssf/L ultljlwÚ /f]Sg vl6Psf xhf/f}“ ;]gf / k|x/L dfcf]jfbL cfqmd0fsf] l;sf/ ag] . t/, cfkm\g} sdfG8sf kmf}hx¿nfO{ dfcf]jfbLn] dfl//x“bf ;]gf / k|x/Lsf dflyNnf] cf]xbfsf xflsdx¿ eg] leqleq} dfcf]jfbLnfO{ ;xof]u ug{ tlNng /x]5g\ eGg] /x:o clxn] v'Nb} hfg yfn]sf] 5 .
dfcf]jfbL o'4sf a]nf ;]gf / k|x/Lsf] lhDd]jf/ cf]xbfdf a;]sf sltko tL clwsf/Lx¿n] clxn] cjsfz kfO;s]sf 5g\ . lxhf] o'4sf a]nf u/]sf] ;xof]us} sf/0f clxn] pgLx¿ dfcf]jfbL ;Qfdf /x]sf] df}sfsf] kmfObf lng sDd/ s;]/ nfu]sf 5g\ . pgLx¿n] clxn] cf}krfl/s–cgf}krfl/s ¿kdf dfcf]jfbLnfO{ ;'/Iff ;Nnfx lbg]b]lv n8fs' ;dfof]hgsf ljifodf ;d]t x:tIf]ksf/L e"ldsf v]Ng] u/]sf] a'lemPsf] 5 .
/fHosf] ;'/Iff cª\usf] dxŒjk"0f{ sdfG8 ;Dxfn]/ klg /fHon] …cftª\ssf/L ;"rLÚdf /fv]sf] dfcf]jfbLnfO{ clxn] v'n]/ ;3fpg]sf] ;ª\Vof ;]gfdf eGbf k|x/Lsf] dflyNnf] txdf a/fa/Lh:t} /x]sf] atfOG5 .
g]kfn k|x/Lsf] gfoa dxflg/LIfsaf6 cjsfz kfPsf 1fg]Gb|ljqmd dxt dfcf]jfbLsf] ;xof]uLdWo] cu|kª\lQmdf k5{g\ . ;|f]tsf cg';f/, pgL clxn] x/]s lbg laxfg dfcf]jfbLsf cWoIf k'iksdn bfxfnsf] lgjf;d} k'u]/ pgnfO{ of]uf l;sfp“5g\ .
gfoa dxflg/LIfsaf6} cjsfz kfPsf czf]s >]i7 klg dfcf]jfbLsf] lelqof ;xof]uLleq} k5{g\ . dfcf]jfbL g]tfsf 3/–3/df k'u]/ cfkm"n] o'4sf a]nf ;xof]u u/]sfn] cfkm"nfO{ kf6L{ ;/sf/df ePsf a]nf df}sf lbg'kg]{ ts{ pgn] u/]sf] atfOG5 . ;|f]tsf cg';f/ >]i7n] clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]usf] ;b:o agfpg dfcf]jfbL g]tfx¿;“u xQ] u/]sf 5g\ . >]i7sf] cfu|xk|lt dfcf]jfbL g]t[Tj klg ;sf/fTds ePsf] atfOG5 . nfdf] ;do b/af/df a;]/ kl5 8LcfO{hLaf6 cjsfz kfPsf >]i7n] cfkm"nfO{ sfª\u]|; ;/sf/sf] kfnfdf Dofb gyk]/ cjsfz lbOPsf] eGb} u'gf;f] ug]{ u/]sf 5g\ .
;z:q k|x/Lsf] gfoa dxflg/LIfsaf6 cjsfz kfPsf uf]kfndfg >]i7 t v'n]/} dfcf]jfbLsf] ;xof]uL ag]sf 5g\ . 6«flkms lgod pNnª\3g u/]sf sf/0f s]xL jif{cl3 hfkfgL 6«flkms :jod\;]jsn] gof“ afg]Zj/ rf]sdf ;dft]kl5 ;a}n] lrGg] u/L rrf{df cfPsf pgnfO{ s[i0faxfb'/ dx/fn] u[xdGqL x'“bf ;'/Iff ;Nnfxsf/df lgo'Qm u/]sf lyP . /fli6«o cg';Gwfgsf] cltl/Qm dxflg/LIfsaf6 cjsfz kfPsf >Lk'?if 9sfn klg clVtof/sf] cfo'Qm x'g dfcf]jfbL g]tfsf b}nf] rxfg{df Jo:t /x]sf] atfOG5 .
ljutdf leqleq} dfcf]jfbLnfO{ ;3fP klg clxn] v'n]/ dfcf]jfbLsf] ;dy{g ug]{ ;]gfsf pRr clwsf/Lsf] cu|kª\lQmdf s'naxfb'/ v8\sf, bLks u'?ª, /fh]Gb| yfkf, s'df/ km'b'ª, af]waxfb'/ clwsf/L, lzj/fd k|wfgnufot k5{g\ . /fli6«o ;]gfnfO{ ;d]t kf6L{n] sAhf ug]{ /0fgLltcg'¿k dfcf]jfbLaf6 sfd' k|wfg;]gfklt agfPsf v8\sf cfd¿kdf dfcf]jfbLsf] …n]anÚ nfu]sf JolQm x'g\ . t/, ;}lgs ;|f]tsf cg';f/ pgL clxn] v'nf ¿kdf cfkm"nfO{ dfcf]jfbLsf] …n]anÚ nufOxfNg tof/ 5}gg\ . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] jt{dfg ;/sf/n] v8\sfnfO{ /fhb"t aGg cgf}krfl/s k|:tfj u/] klg kf6L{sf] …n]anÚ nfUg] x'gfn] pgn] c:jLsf/ u/]sf] bfaL ;|f]tsf] 5 . ;xfos /yLaf6 cjsfz kfPsf bLks u'?ª dfcf]jfbL g]tf b]j u'?ªsf ;a}eGbf a9L lgs6 /x]sf] atfOG5 . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] klxnf] ;/sf/df /fdaxfb'/ yfkf afbn /IffdGqL x'“bf u'?ª /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\df lyP . ToxLa]nf kbfjlw ;lsPsf u'?ªsf] kbfjlw yKg tTsfnLg /IffdGqL yfkf OR5's geP klg b]j u'?ªs} k|:tfjdf ldlt ;RofP/ pgsf] Ps kbfjlw ylkPsf] lyof] . ;]gfdf sfo{/t /x“b}b]lv dfcf]jfbLsf ;xof]uL eg]/ ;}lgs ;ª\u7gleq lrlgPsf /fh]Gb| yfkf eg] pk/yLaf6 cjsfz ePsf x'g\ . clxn] klg ljleGg kqklqsfdf n]v n]v]/ pgn] dfcf]jfbLnfO{ l/emfpg] u/]sf 5g\ .
pk/yLaf6} cjsfz kfPsf s'df/ km'b'ªnfO{ t dfcf]jfbLn] )^@÷)^# sf] hgcfGbf]ngkl5 ul7t cGtl/d ;+;b\df ;f+;b g} agfPsf] lyof] . /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\sf] ;lrjfnodf /x“bf pk/yLaf6 cjsfz kfPsf lzj/fd k|wfg klg dfcf]jfbLsf k'/fg} lelqof ;xof]uL /x]sf] atfOG5 . d]h/af6 cjsfz kfPsf af]waxfb'/ clwsf/Ln] t clxn] dfcf]jfbLlgs6 e"tk"j{ ;}lgs ;ª\u7gsf] sdfG8 ;Dxfn]sf 5g\ . dfcf]jfbL zflGt k|lqmofdf cfPkl5 o;/L dfcf]jfbL g]tfsf] km]/ ;dfpg k'u]sf pgLx¿ o'4tfsf ;ª\u7gleqsf ;"rgf dfcf]jfbL;dIf k'¥ofpg] ;'/fsLsf sfddf ;+nUg /x]sf] /x:osf] kbf{ p3|“b} uPsf] rrf{ clxn] ;'/Iff cª\usf ;ª\u7gleq} rNg] u/]sf] 5 .
>ddf pN6} kLl8tnfO{ ;s;
sf7df8f}“ . j}b]lzs /f]huf/LnfO{ Jojl:yt ug'{kg]{ lhDd]jf/L kfPsf] j}b]lzs /f]huf/ ljefuleq} cJoj:yf / e|i6frf/ df}nfPkl5 Gofosf nflu lgj]bg lbg]x¿n] pN6} x}/fgL a]xf]g'{k/]sf] 5 .
k};f geO{ ;j{;fwf/0fsf] sfd gx'g] eg]/ lrlgPsf dfnkf]t, gfkL, eG;f/, >dnufotsf ;/sf/L sfof{noaf6 ;'zf;gsf] ;'uf /6fO ug]{ ;/sf/sf] kfnfdf emg} a9L 7lug' k/]sf] u'gf;f] ;j{;fwf/0fn] u/]sf 5g\ . dfcf]jfbLlgs6 /fli6«o sd{rf/L ;ª\u7g / k|wfgdGqLkTgL lxl;nf odLsf] xjfnf lbP/ ljefusf] ph'/L zfvfdf To;/L lbgx'“ sd{rf/Ln] d]gkfj/af6 kLl8t eO{ 7uLdf k/]sfx¿sf] ph'/Lsf cfwf/df d]gkfj/ sDkgL;“u …afu]{lgªÚ ug]{ t/ Gofo dfUg cfpg]x¿nfO{ To;} xsf/]/ k7fpg] u/]sf 5g\ . ph'/L zfvfsf cg';Gwfg clws[t xl/l;+x wfdL, k'?iff]Qd vltj8fnufotn] k|df0f;lxt k]; u/]sf] kLl8tsf] ph'/Llj?4 d]gkfj/ sDkgLsf] s'/f ;'Gg] u/]/ dxflgb]{zs k"0f{rGb| e§/fO{sf] ljefu ;'wfg]{ rfxgfdf v'nf r'gf}tL lbPsf 5g\ .
;'/]Gb| lnDa"nufot tLg hgf o'jf Pk]S; cf]e/l;haf6 7luPsf] 5 dlxgf eof] . /f]huf/Lsf nflu b'axL hfg k|ltJolQm %) xhf/ ?lkof“ a'emfPsf pgLx¿n] /sd lkmtf{ gkfP/ clxn];Dd ljefu wfO/xg'k/]sf] 5 . ph'/L km/kmf/s ug{sf nflu w]/} l9nf] u/L lr7L sf6]/ kL8s kIfnfO{ af]nfP klg lnDa"nufotn] sDkgLaf6 k};f lkmtf{ kfPsf 5}gg\ . $% lbgleq k};f lkmtf{ ug]{ sfuh ul/Psf] t/ Dofb gf3]sf] w]/} eO;Sbf klg lkmtf{sf nflu ph'/L zfvfn] tfs]tf gu/]sf] lnDa"sf] u'gf;f] 5 . pgn] a'waf/;“u eg]– …la/fdL dfG5] ;w}“ ljefu wfO/xg'k/]sf] 5, t}klg sld;g lbg] k|lta4tf eP dfq k};f p7fOlbg] u/L 3'dfp/f] 9ª\un] s'/f ul//x]sf 5g\ .Ú
o; ;DaGwdf cg';Gwfg clws[t wfdL;“u k|ltlqmof lng pgsf] df]afOndf ;Dks{ ug{ vf]Hbf cfkm" …wfdLÚ gePsf] bfaL ub}{ tTsfn kmf]g /flvlbP . dxflgb]{zs e§/fO{n] eg] ;DalGwt zfvfn] l9nf;':tL u/]sf] u'gf;f] cfkm"sxf“ klg cfPsf] eGb} tTsfn kLl8tnfO{ Gofo lbg kxn ug]{ atfP . …d}n] ;'wfg{ sf]l;; u/]sf] x'“, of] s'/f d}n] eGg] xf]Og, d"Nofª\sg tkfO{+x¿n] ug]{ xf], ;d:of tkfO{+sf] d'vaf6} ;'g]kl5 ca kLl8tnfO{ Gofo lbg] / l9nf;':tL ug]{nfO{ sf/afxL ug]{5'Ú– pgn] eg] .
ljefusf] of] t k|ltlglw 36gf dfq xf] . To:t}, dfgl5/L z]kf{ / hutk|;fb ljZjsdf{n] ha 6«Øfs l/qm'l6ª k|flnlj?4 ph'/L lbPsf] klg w]/} ;do eof] . ljb]z hfg eg]/ Ps–Ps nfv ?lkof“ lbPsf] t/ sld;g lbg] saf]n gu/]sfn] ph'/L ;'g'jfOdf s'g} Wofg glbPsf] pgLx¿n] atfP . d]gkfj/;“u ldn]/ lxhf] dfq Ps nfv lbPsf]df &) xhf/ ?lkof“ dfq lkmtf{ kfpg]u/L l6Kk0fL p7fOlbPkl5 kLl8tx¿ qmf]lzt ePsf 5g\ . kLl8t;“u s'/f ldnfOlbPafkt eGb} d]gkfj/ sDkgL;“u sld;g vfgsf nflu To:tf] u/]sf] z]kf{n] atfP . …ph'/L a'em]/ /fv]kl5 sDkgLnfO{ klxnf] …km]hÚdf lr7L sf6\g dfq klg k};f dfu], lbg} afWo eOof]Ú– z]kf{n] eg]– …ph'/L zfvfdf gfoa ;'Aaf xl/ e§/fO{n] o;df larf}nLofsf] sfd u/] .Ú dxflgb]{zs e§/fO{n] rflx“ kLl8tnfO{ k"/} k};f lkmtf{ U/fpg] k|lta4tf hgfPsf 5g\ . …sDkgL …sf]NofK;Ú eP/ w/f}6L /fv]sf] k};fn] gk'u]sf] cj:yfdf afx]s cGo cj:yfdf sd k};f lbg ldNb}g, s] /x]5, d a'em\5' . kL8sn] k"/} Ps}rf]6L lbg ;s]g eg] klg ls:tfaGbLdf lkmtf{ u/fp“5Ú– pgn] a'waf/;“u eg] .
ptf, kxn x\o'dg l/;f];{ k|flnn] stf/df sfdbf/ larNnLdf kf/]sf] eGb} Toxf“l:yt >d ;xrf/L w'|j sf]O/fnfn] ;f] sDkgLlj?4 ljefunfO{ lr7L k7fPsf 5g\ . sf]O/fnfsf] kqdf ;f] sDkgLn] k7fPsf] sfdbf/ larNnLdf k/]sf] / eg]adf]lhd tna gkfPsf] eGb} ;f] sDkgLdfkm{t >d :jLs[t lbg] sfd /f]Sg eg]sf 5g\ . ;f] sDkgLlj?4 klg w]/} g} ph'/L k/]sf] atfOG5 . …t/ ph'/L zfvfdf sd{rf/Lx¿n] ;f] sDkgLsf] sfd sf/afxL /f]Sg'sf] ;§f yk k|f]T;fxg ul//x]sf 5g\Ú– ljefu ;|f]tn] eGof] . t/, stf/sf] ;/sf/n] sfnf];"rLdf /fv]sf] cj:yfafx]s ;f] sDkgLnfO{ sf/afxL ug'{ eg]/ kq eg] b"tfjf;n] n]Vg gldNg] dxflgb]{zs e§/fO{n] atfP . pgn] eg]– …kq cfPsf] ;f“rf] xf], k"0f{ cWoog u/]kl5 dfq cfjZos sbd rflng]5 .Ú
cg';Gwfg clws[tsf ¿kdf s]xL dlxgfcl3b]lv ljefudf xfnLd'xfnL hdfO/x]sf dWo] wfdL lghfdtL sd{rf/L ;ª\u7g 5f]8]/ ev{/} /fs;df nfu]sf x'g\ . pgn] n]v/fh e§sf kfnfb]lv dgf]dfgL u/]sf x'g\ eg] vltj8f cfkm" lxl;nfs} kLP ePsf] dfG5] ePsfn] s;}n] s]xL ug{ g;Sg] bfaL u5{g\ .
w]/}kl5 dx]Gb|gu/df ;ef
dx]Gb|gu/ . 7"nf ;efx¿ gePsf] w]/} ;dokl5 ;'b"/klZrdsf] k|d'v ;x/ dx]Gb|gu/df g]skf -Pdfn]_ n] dª\unaf/ ;ef u/]sf] 5 . s~rgk'/ / j/k/sf lhNnfsf u/L b;f}“ xhf/sf] ;xeflutf /x]sf] pQm ;efdf Pdfn] g]tfx¿n] Ps :j/df zflGt k|lqmof / ;+ljwfg n]vgdf dfcf]jfbL d'Vo cj/f]wsf ¿kdf v8f ePsf] atfP .
Pdfn]sf] dxfsfnL c~rn ;dGjo sld6Ln] Ps dlxgf nufP/ sfo{qmdsf] tof/L u/]sf] lyof] . c~rn ;+of]hs pjf{bQ kGtsf cg';f/, kf6L{ s]Gb|af6 3f]lift hgcleofgnfO{ ;kmn kfg{sf nflu kf6L{ ;ª\u7g kl/rfng ug{sf nflu pQm ;efsf] cfof]hgf ul/Psf] xf] . lgjf{rg glhlsPkl5 dfq} 7"N7"nf ;efx¿ cfof]hgf ug]{ k|rngnfO{ tf]8\b} Pdfn]n] pQm ;ef cfof]hgf u/]sf] kGtn] atfpg'eof] .
;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ Pdfn] cWoIf emngfy vgfnn] dfcf]jfbLsf pu|jfdkGyL ;f]rx¿sf sf/0f zflGt k|lqmof / ;+ljwfg n]vg k|efljt ePsf] pNn]v ub}{ cfsf/sf ¿kdf ;fgf] eP klg b[li6sf]0fsf lx;fan] cfkm\gf] kf6L{ g} d'n'ssf] Ps gDa/ kf6L{ /x]sf] bfaL ug'{eof] .
…olta]nf g bflxg] e8\sfjn] d'n'snfO{ lgsf; lbg ;S5, g t b]a]| e8\sfjn] lgsf; lbg ;S5Ú– cWoIf vgfnn] eGg'eof]– …d'n'snfO{ lgsf; lbgsf nflu ;a}n] Pdfn]n] cª\uLsf/ u/]sf] af6f]df gcfO{ ;'v} 5}g .Ú
;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ al/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnn] dfcf]jfbLsf sf/0f clxn] d'n's 7Kk ePsf] atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– …;+ljwfg lgdf{0fdf vf;} ljjfb geP klg zflGt k|lqmof cl3 ga9]sf sf/0f clxn] ;d:of b]vf k/]sf] 5 . dfcf]jfbLn] cfkm\gf n8fs'x?nfO{ ljbfO{ ug]{ h:tf] ;fdfGo sfddf klg tbf?stf b]vfPsf] 5}g . Psflt/ 3/hUufsf cj}w lg0f{o pN6\ofpg] clg csf{lt/ ;]gfdf bhf{sf] av]8f l;h{gf ug]{ sfdn] ;d:of l;h{gf u/]sf] 5 .Ú
:yfoL ;ldlt ;b:o s]kL cf]nLn] dfcf]jfbLdf /x]sf pu|jfdkGyL ;f]rsf sf/0f d'n's aGws ag]sf] atfpg'eof] . cf]nLsf] syg lyof]– …dfcf]jfbLs} sf/0f cfh d'n's clg0f{osf] aGbL ag]sf] 5, k6s–k6s ;+ljwfg;efsf] Dofb ylk“bf klg ;+ljwfg aGg ;s]sf] 5}g / dfcf]jfbLn] cfkm"nfO{ g;Rofpg] xf] eg] km]l/ klg clxn]s} cj:yfdf ;+ljwfg aGg ;Dej 5}g .Ú pxf“n] aGb'ssf] 5fof“df nf]stflGqs ;+ljwfg aGg g;Sg]df cfkm\gf] kf6L{ :ki6 /x]sf] klg atfpg'eof] .
c~rn ;+of]hs kGtsf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmddf pkfWoIfåo jfdb]j uf}td / ljBfb]jL e08f/L, dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]n / ;b"/klZrdsf hfHjNodfg g]tf eLd /fjnn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf ;xefuL hg;d'bfonfO{ s~rgk'/sf cWoIf O{Zj/L v/]nn] :jfut ug'{ePsf] lyof] eg] ;~rfng c~rn ;b:o ho/fh kf08]n] ug'{ePsf] lyof] .
hgcleofgsf qmddf Pdfn] c~rn:t/Lo k|lzIf0f u/] klg ;ef g} ePsf] eg] klxnf] xf] . ;efdf dfcf]jfbL, sf+u|];nufotsf kf6L{ kl/Tofu u/L 7"nf] ;+Vofdf sfo{stf{ Pdfn]df k|j]z u/]sf lyP . v'Nnfd~rdf ;ef x'g'cl3 Pdfn]sf] sfof{noaf6 afhfufhf / emf“sLx?;lxt lgl:sPsf] h'n'zn] dx]Gb|gu/ ahf/ kl/qmdf u/]sf] lyof] .
cfh ;'? x'g] c~rn:t/Lo sfo{stf{ e]nfnfO{ ;Daf]wg u/]/ g]tfx? /fhwfgL kmls{g] sfo{qmd 5 .
xflsd bflxgf x'“bf ===
sf7df8f}“ . kx'“rjfnf clwsf/L bflxgf eP h:tf];'s} uNtL ug]{n] klg sf/afxL ef]Ug' kb}{g eGg] pbfx/0f g]kfn k|x/Ldf
b]lvPsf] 5 .
h'jf cv8fdf 5fkf df/]/ xTs8L nufP/ NofOPsf dfG5]nfO{ xfsfxfsL k};f vfP/ d'Qm ug]{ k|x/L lg/LIfs lg/~hg yfkf / pgnfO{ ;f] sfd ug{ :jLs[lt lbg] 8LP;kL s[i0faxfb'/ kNnLdu/dfly s'g} sf/afxL gx'g'n] k|x/Lleqsf] b08xLgtf phfu/ u/]sf] 5 . tTsfn …lgnlDatÚ elgPsf lg/LIfs yfkfnfO{ s'g} sf/afxL ePsf] 5}g . …h'jfvfnaf6 kqmfp u/]kl5 $) xhf/ ?lkof“ gub lnP/ tL h'jf8]nfO{ 5f]8]kl5 …lgnlDatÚ ePsf lg/LIfs yfkfn] s'g} sf/afxL ef]Ug' gkgf{sf] sf/0f dflyNnf] txsf k|x/L clwsf/L;“usf] lgs6tf /x]sf] 5 . k|x/L ;|f]tn] eGof]– …a? pgnfO{
/fd|f 7fp“df sfh ;?jf ul/of] .Ú To;nuQ} dxfgu/Lo k|x/L cfo'Qmsf] sfof{no /fgLkf]v/Ln] kqsf/ ;Dd]ng u/L …h'jf vfnaf6 k};f vfP/ ltgnfO{ pGd'lQm lbg] k|x/L cfr/0fljk/Lt sfo{ u/]sfn] afnfh' j[Qdf sfo{/t k|x/L lg/LIfs yfkfnfO{ 5fglagsf cfwf/df cleof]u k|dfl0ft ePsfn] lgnlDat / :jLs[lt lbg] 8LP;kL kNnLdu/nfO{ :ki6Ls/0f lnOPsf] 3f]if0ff u/]sf] lyof] . k|jQmf /lj/fh >]i7n] To;f] eg]kl5 lg/LIfs yfkf eg] k|x/L lg/LIfss} x}l;otdf skgl:yt k|x/L bª\uf lgoGq0f u0fdf ;?jf eO{ sfo{/t /x] . …afnfh'af6 skg ;?jf ePsf pgnfO{ cfkm"n] kqm]/ NofPsfx¿n] g} sf/afxL gu/fpg] ;lqmo e"ldsf v]n]sf x'g\Ú– ;|f]tn] eGof]– …cfO{hL;fÚksf] efGhf pHjn 7s'/Ln] To;sf nflu 7"n} u[xsfo{ u/]kl5 yfkfn] d'lQm kfPsf x'g\ .Ú c;f]htfsf df5fkf]v/Ll:yt pg} 7s'/Lsf] 3/df e08f/L y/sf axfnjfnf s0f]{n, yfkf y/sf k"j{s0f]{n, af]x/f y/sf uflj; cWoIfn] h'jf vfn rnfO/x]sf a]nf klg yfkfn] /ª\u]xft xTs8L nufP/ ltgLx¿nfO{ NofPsf lyP .
kx'“rjfnf JolQm ePsfn] Tof] a]nf ;Lldtsf] gfd dfq k|x/Ln] ;fj{hlgs u¥of] . $) xhf/ vfP/ ltgnfO{ tTsfn 5f]8]kl5 k|x/Lsf] dflyNnf] lgsfodf ph'/L k¥of] . ph'/L 5fglag ub}{ dxfgu/Lo cfo'Qm sfof{nosf] cg';Gwfg 6f]nL;“u yfkfn] uf8L dd{tsf nflu cfkm"n] 8LP;kLsf] :jLs[ltdf k};f lnPsf] hjfkm lbP . …To;kl5 xfdLn] tTsfn lgnDag ug{ x]8Sjf6{/df n]vL k7fPsf lyof}“, x]8Sjf6{/n] s] u¥of], To;otf yfxf ePgÚ– k|jQmf >]i7n] eg] . …k|x/L k|wfg sfof{nosf] sfg'g zfvfn] eg] cf/f]kLnfO{ cfjZos k|df0f gk'u]sf] eGb} lg0f{odf k'g/fjnf]sg ug{ km]l/ d]6«f]nfO{ n]vL k7fPsf] /x]5Ú– k|x/L k|jQmf ljgf]b l;+xn] eg]– …t/ ;f];{kmf];{df sfd ePsf] xf]Og, d klg kl5 cfPsfn] ;a} yfxf ePg .Ú
;LkLåf/f HjfO“nfO{ lgif]w
sf7df8f}“ . cfkm}“n] 5f]/L lhDdf nufPsf] HjfO“nfO{ ;;'/fnLdf olQs} l5g{ lgif]w ul/Psf] 5 eGg] ;'Gbf cfZro{ nfUnf . pb]snfUbf s}of}“ 36gfx¿ eO/xg] xfd|f] ;dfhdf o:tf] 36gf la/n} g;'lgg] jf gb]lvg] klg xf]Og . t/, b]zs} 7"nf] /fhgLlts kf6L{sf] dflyNnf] txs} g]tfaf6 HjfO“nfO{ ;;'/fnLdf hfg lgif]w ul/Psf] of] 36gf eg] cfZro{nfUbf] g} 5 .
k|;ª\u xf], dfcf]jfbL ;lrj ;LkL uh'/]nsf] . To;f] t bfOhf] gNofPs} lgx'“df a'xf/LnfO{ 3/ lgsfnf u/]sf uh'/]n kl/jf/sf] ;fdflhs a]OHhtLsf] kf6f] s;};fd' l5k]sf] 5}g . ToxL uh'/]n kl/jf/n] cfkm\gf h]7f HjfO“ afns[i0f kl08tnfO{ ;'/fsLsf] cf/f]k nufp“b} ;;'/fnL cfpg aGb]h nufPsf] 5 .
uh'/]nn] emG8}
* jif{cl3 g} h]7L 5f]/L zf]efsf] ljjfx kl08t;“u u/fPsf lyP . ;|f]tsf cg';f/ ;'?df 5f]/L– HjfO“;“usf] ;DaGw klg /fd|} lyof] . t/, kl5Nnf] ;dodf /fhgLlts ¿kdf kf6L{ cWoIf k'iksdn bfxfn / uh'/]n b'O{ lsQfdf ljeflht ePkl5 ;;'/f–HjfO“aLrsf] ;DaGw klg lalu|Psf] xf] . lrtjgsf kl08t / bfxfnsf elthf ;dL/ Psbd} ldNg] ;fyL klg x'g\ . ;|f]tsf cg';f/, kl08t / bfxfn ldn]/ cem} klg hUufsf] sf/f]af/ u5{g\ . ;dL/;“usf] lgs6tfsf sf/0f klg kl08t /fhgLlts ¿kn] cWoIf bfxfnsf kIfw/ ePsf x'g\ . bfxfn lsQflt/ nfu]s} sf/0f HjfO“;“usf] ;DaGw kftnf] agfp“b} nu]sf uh'/]nsf] 3/df
clxn] kl08tsf nflu k"0f{¿kn] k|j]z lgif]w ul/Psf] atfOG5 .
;;'/fnLs} sf/0f clxn] kl08tsf] kTgL zf]ef;“usf] ;DaGw klg /fd|f] gePsf] atfOG5 . zf]ef k|mfG;df a;f]af; ul5{g\ . uh'/]n g/]kmf“6df lsg]sf] 3/df ;g'{cl3;Dd sf]6]Zj/df ef8fdf a:y] . HjfO“ kl08t klg ;;'/fnLs} 8]/fglhs} km'naf/L dfu{df a:g] uy]{ . t/ klg, cfjt–hfjt / af]nrfn;d]t x'“b}gYof] . rf8kj{sf a]nf sfG5L 5f]/L k|ef / HjfO“nfO{ ;;'/fnLdf 8fSg], ;d"xdf a;]/ vfg] / /dfOnf] ug]{ u/] klg h]7f]
HjfO“ kl08tnfO{ gaf]nfpg] u/]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 .
kl5Nnf] ;dodf uh'/]nsf st'{tsf af/]df lg/Gt/h:tf] ;~rf/dfWoddf ;dfrf/ cfpg yfn]kl5 To;sf] bf]if uh'/]nn] HjfO“dfly g} nufpg] u/]sf] a'lemPsf] 5 . …ToxL ;'/fsL HjfO“n] 3/leqsf s'/f ;~rf/dfWoddf k'¥ofPsf] xf]Ú eGb} uh'/]n kl/jf/n] HjfO“dfly cf/f]k nufpg] u/]sf] a'lemPsf] 5 .
cª\s'zlj?4 kqsf/ ;8sdf
sf7df8f}“ . Pskl5 csf]{ ub}{ abgfdLsf] sLlt{dfg sfod /fv]sf] afa'/fd e§/fO{ g]t[Tjsf] ;/sf/n] csf]{ To:t} lg0f{o u/]kl5 kqsf/x¿ cfGbf]lnt ePsf 5g\ . :jtGq k]|;nfO{ s'l07t kfg]{ dg;fosf ;fy ! ;o $) k|sf/sf ;"rgfnfO{ uf]Ko /fv]/ k]|;dfly cª\s'z nufPkl5 pgLx¿ ;8sd} cfOk'u]sf sf/0f ;/sf/ kl5 x6\g afWo ePsf] 5 .
ptf, ;jf]{Rrdf k/]sf] l/6df ;'g'jfO{ ub}{ cbfntn] tTsfn sfof{Gjog gug{;d]t cfb]z lbPsf] 5 .
g]kfn kqsf/ dxf;ª\3sf] cu'jfOdf ePsf] cfGbf]ngdf ljleGg ;~rf/;Da4 ;ª\3÷;ª\u7gx¿n] P]Soa4tf hgfPsf 5g\ . k]|; rf}tf/L, k]|; o'lgog, qmflGtsf/L kqsf/ ;ª\3, ;fd'bflos /]l8of] k|zf/s ;ª\3, a|f]8sfl:6ª P;f]l;P;g ckm g]kfn tyf g]kfn af/ P;f]l;P;gn] ;/sf/sf] cnf]stflGqs Jojxf/sf] lgGbf Pjd\ eT;{gf u/]sf 5g\ .
ut df3 ! b]lv ;a} ;/sf/L lgsfodf nfu" x'g] u/L ! ;o $) k|sf/sf ;"rgf uf]Ko /fVg ;/sf/L sfof{nox¿nfO{ lnlvt pbL{ hf/L ul/;s]sf] 5 . dxf;ª\3n] ;/sf/L lg0f{o ab/ ug{ dfu ub}{ tLglbg] cfGbf]ng 3f]if0ff u/]sf] 5 . 3f]lift sfo{qmdcg';f/ dª\unaf/ kqsf/x¿n] aa/dxndf sfnf] Aofg/ /fv]/ lj/f]w;ef u/]sf 5g\ . ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ dxf;ª\3sf cWoIf lzj ufp“n]n] ;"rgfdfly aGb]h nufP/ ;/sf/n] lgn{Hh Jojxf/ k|bz{g u/]sf] atfP .
…nf]stflGqs elgg] ;/sf/n] ;"rgfdf k|ltaGw nufP/ lgn{Hhtf b]vfPsf] 5Ú– ufp“n]n] eg]– …)$^ ;fn cufl8sf ;/sf/n] klg o:tf] sfd u/]sf lyPgg\ .Ú To:t}, ;efnfO{ rf}tf/L cWoIf uug lji6, o'lgogsf cWoIf ls/0f kf]v/]n, qmflGtsf/Lsf cWoIf dx]Zj/ bfxfn, PSof]¥ofksf cWoIf dLgaxfb'/ zfxL, jfgsf cWoIf lji0f'xl/ 9sfn, ;~rfl/sf ;d"xsf pkfWoIf lgd{nf zdf{, g]kfn af/ P;f]l;P;gsf cWoIf k]|daxfb'/ v8\sfn] k]|;df cª\s'z nufpg] lg0f{olj?4 ;jf]{Rrdf l/6 bfo/ u/]sf k"j{/lh:6«f/ /fds[i0f ltldN;gfn] ;Daf]wg u/]sf lyP . ;a} jQmfx¿n] ;/sf/sf] cg'bf/ sbd g;lRrP;Dd cfGbf]ng g/f]lsg] atfPsf lyP . dxf;ª\3n] cfh / ef]ln sfnf] Aofg/;lxt b]zel/sf lhNnf k|zf;g sfof{nocufl8 k|bz{g ug]{ hgfPsf] 5 .
d'Vo;lrj dfwjk|;fb l3ld/]sf] cWoIftfdf /x]sf] ;"rgf juL{s/0f ;ldltn] u}/;+j}wflgs tyf u}/sfg'gL tj/df ;"rgf juL{s/0f ug{ u/]sf] lg0f{o ab/ ug{ dfu ub}{ ;jf]{Rrdf b'O{j6f l/6 k/]sf 5g\ . k"j{/lhi6«f/ ltldN;]gf / 8]df]qm]l6s no;{ P;f]l;P;gsf tkm{af6 clwjQmf sdnk|;fb O6gLn] l/6 bfo/ u/]sf 5g\ .
ljlg / k|csf] ldn]dtf]
sf7df8f}“ . z}lIfs If]qleq s;/L lj;ª\ult df}nfO/x]sf] 5 eGg] yfxf kfpg /fhwfgLsf] d'6'd} /x]sf] sflndf6Ll:yt hgk|eft dfWolds ljBfno k'Ubf x'G5 .
cfkm"cg's"nsf] jftfj/0f ldnfpg k|wfgfWofks / ljBfno lg/LIfsn] k|lqmof / ljlw g} ldr]/ Joj:yfkg ;ldlt u7g u/]sf 5g\ . ljBfno lg/LIfs uugb]j e§ / k|wfgfWofks ljgf >]i7sf] ldn]dtf]df ljBfnodf dgk/L ePsf] sflndf6Lsf afl;Gbfn] u'gf;f] u/]sf 5g\ .
b'j} hgfsf] ldn]dtf]df cleefjs e]nfnfO{ u'd/fxdf /fv]/ Joj:yfkg sld6L rog ul/Psf] atfOPsf] 5 . o;cl3b]lv g} ljBfnodf xfnLd'xfnL ub}{ cfPsf b'j}n] ;ft ;oeGbf a9L ljBfyL{ /x]sf ;+:yfdf #) hgf dfq} k|ltlglwnfO{ hfgsf/L u/fP/ Joj:yfkg sld6L agfPsf 5g\ . Tof] klg hf8f] labfsf] df}sf 5f]k]/ .
p2]Zo :ki6 lyof]– ljBfnodf ;ft hgf lzIfssf] b/aGbL l/Qm ePsfn] cfkm\gf gftfuf]tfnfO{ hflu/ lbg' . To;}sf nflu klxnf]k6s b'j} hgfsf] k|of; ljkmn eP klg km]l/ u'kr'k ul/Psf] r'gfj klg ljjflbt ag]sf] 5 . ;'?df b'j}sf] ldn]dtf]df gSsnL ljBfyL{ egf{ u/]/ /fds[i0f t08'sf/nfO{ cWoIf agfOPsf] lyof] . t08'sf/ aNv'l:yt sdn pRr dfljsf lk|lG;kn x'g\ . cfkm";Da4 :s'ndf o"s]hLdf cWoog/t k|ef t08'sf/ gfdsL 5f]/LnfO{ k|yf t08'sf/ eg]/ Ps sIffdf egf{ u/]/ Joj:yfkg ;ldlt cWoIf aGg] k|of; pgn] u/]sf lyP . t/, lj/f]w ePkl5 k|of; ;kmn ePg . Joj:yfkg ;ldltdf cfpg t08'sf/n] lsg Tolt k|oTg u/] eGg] kl5 yfxf eof] . pgsf] :s'nsf ljBfyL{x¿sf] P;Pn;L k/LIffsf] s]Gb| ;w}“ hgk|eft dfljdf kbf]{/x]5 . Ps cleefjsn] eg]– …;a}n] Tof] yfxf kfPkl5 lj/f]w u¥of}“ / pDd]bjf/L sfod x'g ;s]g .Ú b'j}aLr Pscsf{aLr n'lsl5kL l/Qm b/aGbLdf ;3fpg] u/L To:tf] ;xdlt ePsf] /x]5 .
bf];|f]k6s km]l/ cfkm\gf] cg's"nsf] JolQm rog ug]{ e§ / >]i7n] g} kfj{tL ;fxnfO{ cWoIf agfpg] jftfj/0f agfPsf 5g\ . P;Pn;L;d]t pQL0f{ gePsL pgnfO{ cWoIf agfpg b'j}n] :s'n labf ePsf] df}sf 5f]kL …;j{;DdtÚ 3f]if0ff u/]sf lyP . ;|f]tsf cg';f/, l/Qm b/aGbLdf e§n] ;|f]t JolQm afa'/fd jfUn]sf h]7fgsL >LdtLnfO{ Nofpg ;fxnfO{ /ftf/ft cWoIf agfPsf x'g\ .
…sdhf]/ r]tgf:t/sf] dfG5]nfO{ Joj:yfkg ;ldltdf NofP/ dgk/L ug{ /ftf/ft sld6L agfOPsf] xf]Ú– tL cleefjsn] eg] . ljlw ldr]/ p2]Zod"ns 9ª\un] Joj:yfkg sld6L u7g ul/Psf] eGb} :yfgLo afl;Gbfn] lhNnf lzIff sfof{nodf ph'/L;d]t lbO;s]sf 5g\ . sf7df8f}“sf lhNnf lzIff clwsf/L a}s'07 cof{nn] klg k|lqmof ldr]/ Go"g cleefjsaf6 Joj:yfkg sld6L u7g ul/Psf] :jLsf/ ub}{ e§ / >]i7nfO{ :ki6Ls/0f lng] eGb} :yfgLonfO{ yfdy'd kfg{ vf]h]sf] a'lemPsf] 5 . t/, ljlg e§n] k|lqmof;Ddt 9ª\un] Joj:yfkg sld6L u7g ePsf] bfaL u/] . …;a} ljBfyL{sf cleefjsnfO{ Psk6s u/]/ af]nfpg c;Dej /x]sfn] k|To]s sIffaf6 tLg hgf k|ltlglw 5gf]6 u/]/ Joj:yfkg sld6L agfPsf xf}“Ú– e§n] eg]– …lhNnf lzIff ;ldltn] sfo{ljlw tf]s]cg';f/ g} u/]sf xf}“ .Ú
b]pjfsf] 5'§} e]nf
sf7df8f}+ . kf6L{df x}l;ot gkfPkl5 ?i6 g]tf z]/axfb'/ b]pjfn] cfkm"kIfLo lhNnf ;efkltx?sf] e]nf 8fSg] ePsf 5g\ .
lul/hfk|;fb sf]O/fnfeGbf klg a9L PskIfLo 9+un] rn]sf eGb} ;efklt ;'zLn sf]O/fnflj?4 df]rf{ s;]sf pgn] kf6L{ km'6fpg ljutdf e]nf 8fs]sf] emNsf] x'g] u/L ;efklt e]nf 8fSg nfu]sf x'g\ . a'9flgns07l:yt cfkm\g} lgjf;df lxhf]af6 ;'? ePsf] /fhwfgLdf pknAw s]Gb|Lo ;b:o / ;ef;bsf] e]nfn] g} lhNnf ;efkltx?sf] e]nfsf] ldlt, ;do / :yfg tf]Sg] atfOPsf] 5 .
e]nfdf ;xefuL Ps g]tfn] kmfu'g clGtd;Dddf e]nf 8flsg] ljrf/ p7]sf] atfP . kf6L{nfO{ ;Gt'lnt / ;Ddfghgs Pstfdf ?kfGt/0f ug{ ;''zLn c;kmn ePsf] pgLx?sf] lgisif{ 5 . e]nfn] ;a} ljjfb ldnfpg ;efklt g} lhDd]jf/ / uDeL/ x'g'kg]{ lgisif{ lgsfn]sf] b]pjf kIfLo g]tf 8f= k|sfzz/0f dxtn] atfP . …cfh t ;'emfj dfq lnof}+, PskIfLo 9+un] kf6L{ rnfP k|lt/f]w u/]/ hfg];Ddsf / a9L pQ]lht x'g gx'g] u/L ;a}vfnsf ;'emfj cfPsf 5g\Ú– pgn] eg]– …csf]{ r/0fdf ;efkltsf] e]nf 8flsg]5 .Ú
/fKtLsf cu'jfnfO{ k|lzIf0f
bfª . g]skf -Pdfn]_ sf] /fKtL c~rn:t/Lo b'O{lbg] cu'jf sfo{stf{ k|lzIf0f 3f]/fxLdf ;DkGg ePsf] 5 . b]zJofkL ¿kdf yflnPsf] kf6L{ ;'b[9Ls/0f cleofgcGtu{t /fKtL c~rn ;dGjo sld6Lsf] cfof]hgfdf z'qmaf/ / zlgaf/ ePsf] k|lzIf0fdf bfª, ;Nofg, ?s'd, /f]Nkf / Ko'7fgsf cWoIfx¿n] lhNnfsf] ultljlwsf] l/kf]l6{ª u/]sf lyP eg] g]tfx¿n] k|lzIf0f lbPsf lyP .
…nf]stflGqs, zflGtk"0f{ / ;d[4 ;ª\3Lo u0ftGq g]kfnsf nflu ;dod} ;+ljwfg, Pstfa4, ;'b[9 / ;zQm Pdfn] lgdf{0fsf nflu xfd|f] cleofgÚ eGg] gf/f;lxt ;'? ePsf] k|lzIf0fdf lhNnf cWoIfx¿n] kf6L{ g]t[TjnfO{ u'gf;f] ub}{ eg]– …h'“ufsf] n8fO“df sfo{stf{ ef“8\g] sfd tTsfn /f]Sg";\ .Ú sfo{stf{dfem Pstfsf] gof“ ;~rf/ lj:tf/ ug]{ p2]Zon] cfof]hgf ul/Psf] k|lzIf0fdf lhNnf cWoIfx¿n] u'6pku'6 k|j[lQsf] v'n]/} cfnf]rgf u/] . kf6L{sf] :ki6 gLlt 5 jf 5}g eGg] cj:yf klg u'6pku'6n] NofPsf] pNn]v ub}{ pgLx¿n] sfo{stf{ kl/rfngdf ;d]t cK7]/f] k/]sf] u'gf;f] u/] .
…of] sfo{stf{n] pAhfPsf] ;d:of xf]OgÚ– Pdfn] /f]Nkfsf cWoIf zfGts'df/ jnLn] eGg'eof]– …zLif{ g]tfx¿s} sf/0f plAhPsf] ;d:of xf], sfo{stf{nfO{ d]/f] / t]/f] eGg] k|j[lQn] kf6L{ Psl9Ssf x'g g;s]sf] xf] . Jofjxfl/s Pstfsf] k|of; ca g]t[Tj txaf6} ;'? x'g'k5{ .Ú olt dfq} xf]Og, sfo{stf{sf] u'gf;f] g]t[Tjn] slxNo} g;'g]sf] cf]nLn] kf6L{ cWoIfnfO{ ;'gfpg'eof] . kf6L{s} lg0f{o / sfo{qmdnfO{ sfof{Gjog gug]{ zLif{ g]tfx¿sf] k|j[lQn] lhNnf txdf cK7]/f] k/]sf] pNn]v ub}{ jnLn] kf6L{sf cflwsfl/s gLlt / sfo{qmd s] x'g\ < egL g]t[TjnfO{ k|Zg ug'{eof] .
Ko'7fgsf cWoIf xl/k|;fb l/hfnn] b'O{k6s;Dd kf6L{ ;/sf/df uP klg /fKtLsf lhNnfx¿nfO{ g]t[Tjn] x]g]{ b[li6sf]0fdf kl/jt{g gcfPsf] atfpg'eof] . ?s'dsf dflg; ;a} dfcf]jfbL x'g\ eGg] tTsfnLg /fHon] h:t} clxn] klg g]t[Tjn] pxL Jojxf/ u/]sf] Pdfn] ?s'dsf cWoIf 7u]Gb|k|sfz k'/Ln] u'gf;f] ug'{eof] . …g u'gf;f] ;'lgG5, g dfusf] ;'g'jfO † o:tf] k|j[lQs} sf/0f ?s'd]nL sfo{stf{ a9\g ;s]sf 5}gg\Ú– cWoIf k'/Lsf] egfO lyof] . t/, ;Nofgsf cWoIf nf]saxfb'/ 8f“uLn] eg] clxn] g]t[Tj ;lRrP/ cfPsfn] w]/} zª\sf gul/Psf] atfpg'eof] . oBlk, g]t[Tjn] s]xL ;dosf nflu dfq} d'v ldnfP/ kf6L{nfO{ ;zQm agfpg g;lsg] atfpg'eof] . bfªsf cWoIf nId0f cfrfo{n] g]tfx¿nfO{ dfq ufnL ug'{eGbf sfo{stf{ klg rl/qjfg\ x'g l;Sg'kg]{ eGb} :yfgLo:t/df Pstfefjsf ;fy cl3 a9\g'kg]{ atfpg'eof] .
Pdfn] cWoIf emngfy vgfnn] Pstfa4, ;'b[9 / ;zQm Pdfn] agfpg g]t[Tj txaf6} Pstf cleofg ;'? ul/Psf] atfp“b} sfo{stf{nfO{ 9'Ss x'g cfu|x ug'{eof] . …kf6L{sf] gLlt / sfo{qmdeGbf klg JolQmsf aLrdf cfPsf] ltQmtfn] ;d:of cfPsf] xf]Ú– cWoIf vgfnn] eGg'eof]– …zª\sf gug"{;\ d'v dfq xf]Og, dg klg ldnfP/ cl3 a9]sf 5f}“ .Ú ljutdf ePsf ;d:ofnfO{ sf]§Øfpg] eGbf s]xL ;dLIff / cfTdfnf]rgf ub}{ gof“ Pstfsf ;fy ;a} cl3 a9\g' pko'Qm x'g] cWoIf vgfnn] atfpg'eof] . pxf“n] zflGt / ;+ljwfg lgdf{0f u/L clxn];Ddsf] cfGbf]ngsf pknlAw ;+:yfut ug{ Pdfn]sf] dxŒjk"0f{ e"ldsf /x]sf] pNn]v ub}{ Psdtsf ;fy sfo{ef/ k"/f ug{]tkm{ ;a} uDeL/ x'g'kg]{ atfpg'eof] .
:yfoL sld6L ;b:o s]kL zdf{ cf]nLn] g]t[Tjn] dx;'; u/]/} Pstfsf] ;'?cft u/]sf] atfpg'eof] . …hu xfn]sf 5f}“Ú– pxf“n] eGg'eof]– …of] lj:tf/} dha't agfp“b} hfg] k|lqmof xf] .Ú sª\lqm6h:t} /ftf/ft Psl9Ssf / alnof] vf]h]/ zª\sf gpAhfpg cfu|x ub}{ g]tf zdf{n] cfkm“}af6 Pstfsf] cEof; ;'? ug{ cfu|x ug'{eof] . n]gb]gdf b]vfj6L Pstf u/]sf 5g\ eGg] cf/f]k nfu] klg 7"nf] ;zQm Pdfn] agfpg] clek|fon] Pstf cleofg ;'? ePsf] pxf“n] atfpg'eof] .
Pdfn] c~rn sld6L ;+of]hs nlnt a:g]tsf] cWoIftf ;DkGg sfo{qmddf g]tf s]kL cf]nL, pkfWoIf jfdb]j uf}td, dxf;lrj O{Zj/ kf]v|]n, ;lrj4o zª\s/ kf]v|]n / o'j/fh 1jfnLn] k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] .
tgx'“df hgkl/rfng ;'?
tgx'“ . g]skf -Pdfn]_ tgx'“n] ;ª\u7g ;'b[9Ls/0f tyf hgkl/rfng cleofg ;'? u/]sf] 5 . ut dª\unaf/ lhNnf sfof{nodf
lhNnf:t/Lo cu'jf sfo{stf{ cg'lzIf0f sfo{qmd u/]/ Pdfn]n] pQm cleofg ;'? u/]sf] xf] .
lhNnf sld6Lsf ;b:o, ;Nnfxsf/, If]qLo sld6Lsf cWoIf / e|ft[ ;+u7gsf kbflwsf/Lx¿ u/L ;oeGbf a9L sfo{stf{x¿sf] ;xeflutf /x]sf] sfo{qmddf Pdfn]sf j}slNks kf]ln6Ao'/f] ;b:o Pjd\ u08sL c~rn OGrfh{ vu/fh clwsf/L, s]Gb|Lo ;b:o 6'sf xdfn / j}slNks s]Gb|Lo ;b:o 6's/fh l;Ub]nn] k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] . ;f] cj;/df g]tf clwsf/Ln] /fli6«o /fhgLltdf Pdfn]sf] e"ldsf dxŒjk"0f{ /x]sf] x'“bf Pdfn]n] o; cj;/nfO{ u'dfpg gx'g] atfp“b} casf] lgjf{rgdf Pdfn]nfO{ klxnf] zlQmsf] ¿kdf Nofpg'kg{] ePsfn] To;sf nflu clxNo}b]lv sfo{stf{x¿ nfUg'kg{] atfpg'eof] .
kf6L{ ;ª\u7g ;'b[9Ls/0fsf nflu Pdfn]n] tLgdlxg] hgkl/rfngsf] sfo{qmd ;~rfng u/]sf] 5 . o; cleofgcGtu{t Pdfn]n] j}rfl/s k|lzIf0f, ;ª\u7gfTds ;'b[9Ls/0f cleofgcGtu{t e]nf, cfd;ef, If]qLo sld6L tyf ufp“ sld6Lsf] clwj]zg, hgkl/rfng tyf hg;DaGw lj:tf/ cleofgcGtu{t >d l;lj/, 3/ kms{ cleofg, ;fdflhs cfly{s kl/jt{gsf d'2fx¿df hgbafa sfo{qmd ;~rfng ug{] lhNnf ;lrj ljBf 9sfnn] hfgsf/L lbg'eof] .
dfcf]jfbLsf] å}w rl/q cj/f]wM 1jfnL
x]6f}“8f . g]skf Pdfn]sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o Pjd\ k|rf/ ljefu k|d'v k|bLk 1jfnLn] dfcf]jfbLsf] å}w rl/qsf sf/0f ;+ljwfg lgdf{0f k|lqmof cj?4 ePsf] atfpg'ePsf] 5 . g]skf Pdfn] If]q gDa/ ! sf] bf];|f] If]qLo clwj]zgsf] ;f]daf/ kmfk/af/Ldf pb\3f6g ub}{ g]tf 1jfnLn] dfcf]jfbL qmflGtsf/L cfj/0fleq lg/ª\s'ztf nfb\g rfx]sf] atfpg'eof] . nf]stGqljgfsf] ;+ljwfg k|f0fljgfsf] z/L/ h:t} ePsfn] Pdfn] nf]stflGqs ;+ljwfg lgdf{0fsf nflu k|lta4 /x]sf] pxf“n] bfaL ug'{eof] .
sfo{qmddf kf]ln6Ao'/f] ;b:o sfzLgfy clwsf/Ln] dfcf]jfbLleqsf] cfGtl/s snxsf sf/0f ;+ljwfg n]vg k|lqmof cj?4 ePsf] atfpg'eof] . ;]gf ;dfof]hg ljz]if ;ldltsf cWoIf k|wfgdGqL e§/fO{ / ljjfb ;dfwfg pk;ldltsf] ;+of]hs k'iksdn bfxfn x'“bf;d]t zflGt / ;+ljwfg n]vg k|lqmof dfcf]jfbLs} sf/0f cj?4 x'g' cToGt} b'MvbfoL ePsf] clwsf/Lsf] egfO lyof] .
! gDa/ If]qLo cWoIf s[i0faxfb'/ /fO{sf] cWoIftfdf ePsf] sfo{qmddf g]skf Pdfn]sf s]Gb|Lo ;b:o jL/axfb'/ nfdf, k"j{;f+;b Pjd\ /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o s[i0f bfxfn, ;ef;b\ uf]ljGb/fd r]kfª, PsLs[t g]skf dfcf]jfbLsf ;ef;b\ lbnaxfb'/ l3l;ª, g]skf Pdfn] dsjfgk'/sf cWoIf /fd]Zj/ /fgf, pkfWoIf d'g' l;Ub]n, g]kfnL sfª\u]|; ! gDa/ If]qLo ;efklt bfdf]b/ vgfn, g]skf dfn]sf lhNnf ;b:o kbdaxfb'/ ljsnufotn] dGtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] .
cfly{s kIfdf hf]8
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ gf/fo0fL c~rn ;Dks{ sld6Ln] zlgaf/ s]Gb|Lo sfof{nodf lj:tfl/t a}7s a;L ;ª\u7g ;'b[9Ls/0f tyf hgkl/rfng cleofg )^* nfO{ ;kmn kfg{ lj:t[t of]hgf to u/]sf] 5 . c~rn ;Dks{ sld6L, ;Nnfxsf/, lhNnf ;Dks{ d~rsf kbflwsf/L / dlxnf, kf6L{ :s'n, k|rf/ ljefusf ;b:ox¿ ;xefuL sfo{qmdsf] k|d'v cltlydf g]skf Pdfn]sf k"j{cy{dGqL tyf kf6L{ kf]ln6Ao'/f] ;b:o ;'/]Gb| kf08] x'g'x'GYof] . pxf“n] ;Dks{ d~rn] cleofgnfO{ ;kmn kfg{ of]hgfsf ;fy nfu]sf]df wGojfb lb“b} ca kf6L{ sfo{stf{ / kf6L{n] cfk\mgf sfo{stf{nfO{ cfly{s kIf;“u hf]8\g'kg{] atfpg'eof] .
sfo{qmddf af]Nb} ljz]if cltly ;Dks{ ljz]if ;dGjo sld6Lsf ;lrj 8f= eLid clwsf/Ln] gf/fo0fL c~rn ;Dks{ sld6L pT;fxL 9ª\un] cl3 al9/x]sf] / ljuteGbf lqmofzLn /x]sf] wf/0ff /fVg'eof] . tf]lsPsf] ;doleq ;b:otf ljt/0f, gjLs/0f h:tf sfo{ ug{ lgb{]zg lb“b} clwsf/Ln] cfly{s Joj:yfkg, sfof{no Joj:yfkg h:tf sfo{df ;d]t Wofg lbg cfu|x ug{'eof] .
cy{ljb\ 8f= rGb|dl0f clwsf/Ln] /fHo k'gM;+/rgf ubf{ ;fdYo{ / klxrfgnfO{ cfwf/ agfpg'kg{] s'/fdf hf]8 lb“b} Gofof]lrt ;|f]tsf] cfwf/df /fHosf] k'gM;+/rgf ug{'kg{] atfp“b} w]/} /fHo b]zn] wfGg g;Sg] atfpg'eof] .
c~rn ;Dks{ sld6Lsf cWoIf gj/fh ltldlN;gfn] sfo{of]hgf k|:t't ub{} c~rnsf ;a} sfo{qmddf ;xof]u ug{ / gf/fo0fLnfO{ cAan agfpg cfu|x ug{'ePsf] lyof] . sfo{qmddf /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf ;b:o /fdxl/ l;njfn, ;ef;b\ uf]kfn 7fs'/, OlGhlgo/ cfdf]b clwsf/L, c~rn ;Nnfxsf/ kl/ifb\sf ;efklt ;'dg >]i7, ;xsf/L ljefu ;b:o 6]sk|;fb rf}nfufO+{, ;fw'/fd sfsL{nufotn] ;'emj /fVg'ePsf] lyof] . ;f] sfo{qmddf sld6Lsf sf]iffWoIf czf]s 7s'/Ln] cfly{s of]hgf k]; ug{'ePsf] lyof] eg] ;lrj wgaxfb'/ >]i7n] sfo{qmdsf ;~rfng ug{'ePsf] lyof] .
a}7sn] ljefuLo k|d'vsf] lhDd]jf/Ldf sfg'gdf /fdk|;fb kf}8]n, d"Nofª\sgdf gj/fh j:tL, ;ª\3Lotfdf bLks u'Ktf k;f{, o'jf tyf ljBfyL{df j]bgfy sf]O/fnf / ;xsf/Ldf lzlz/rGb| uf}td /xg] u/L x]/km]/ u/]sf] 5 .
o:t}, sld6Ldf xfn sfod /x]sf ;b:o uf]ljGb pk|]tL s]xL ;dob]lv ljb]zdf /xg'ePsfn] lghnfO{ labf u/L ljBf ofbj -/f}tx6_nfO{ dgf]gog ul/Psf] 5 .
‘
hftLo /fHo x'“b}g
s}nfnL . g]skf Pdfn]sf cWoIf emngfy vgfnn] Pdfn] ca slxNo} gk'm6\g] atfpg'ePsf] 5 . kf6L{sf] cfGtl/s snxsf sf/0f ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgb]lv clxn]sf] cj:yf;Dd sdhf]/ aGb} uO/x]sfn] ca kf6L{sf] Pstfafx]s csf]{ ljsNk g/x]sf] pxf“n] atfpg'eof] .
pxf“n] ;f]daf/ wgu9Ldf Pdfn] ;]tL c~rn ;dGjo ;ldltåf/f wgu9Ldf cfof]hgf ul/Psf] kf6L{ ;'b[9Ls/0f tyf hgkl/rfng cleofg sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg ub}{ ;f] s'/f atfpg'ePsf] xf] .
cWoIf vgfnn] d'n'ssf x/]s kl/jt{gsf/L sfo{x¿df cu|ufdL e"ldsf v]n]sf] Pdfn] cfk;L snxsf sf/0f g} t];|f] …kf]lh;gÚdf k'u] klg hgtfsf] dgdf eg] cu|:yfgdf g} /x]sf] atfpg'eof] . k|r08ky af]s]/ lx+;fdf pq]sf] dfcf]jfbL clxn] ultxLg aGb} uPsfn] s]xL jif{leq} p;sf] cl:tTj g} x/fP/ hfg] cWoIf vgfnn] atfpg'eof] . d'n'sdf k|ToIf k|wfgdGqL / ;+j}wflgs /fi6«kltsf] kIfdf /x]sf] Pdfn]n] hftLo /fHosf] kIfdf g/xg] :ki6 kfg'{eof] . pxf“n] ;fdYo{ / klxrfgsf] cfwf/df sdeGbf sd ;ª\3sf] kIfdf Pdfn] /x]sf] ;d]t atfpg'eof] .
:yfoL ;ldlt ;b:o s]kL cf]nLn] Pdfn] Pstfsf] ckl/xfo{tf ePsfn] sfo{stf{b]lv hgtfsf] rfxgfdf Pstf cleofg ;'? u/]sf] atfpg'eof] . pxf“n] cfk"m k|wfgdGqLsf nflu geO{ d'n's / kf6L{sf nflu o; cleofgdf h'6]sf] atfpg'eof] . g]tf cf]nLn] k|wfgdGqLsf] k|:tfj cfPdf gsfg{ g;lsg] atfp“b} clxn] zflGt / ;+ljwfg lgdf{0fsf] sfo{ klxnf] k|fyldstfdf /x]sf] atfpg'eof] .
pkfWoIf jfdb]j uf}tdn] ljutdf kf6L{ k'm6sf] sf/0fn] g} Pdfn] sdhf]/ aGb} uPsf] eGb} cfufdL lbgdf To;nfO{ ;RofP/ hfg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . kf6L{nfO{ Ps agfP/ ;a} g]tf tyf sfo{stf{x¿ nfu]sf cfufdL lbgdf x'g] r'jfgdf ax'dtaf6 s;}n] /f]Sg g;Sg] pkfWoIf uf}tdn] atfpg'eof] . pxf“n] cfk"m kf6L{sf nflu h'g;'s} alnbfgL ug{ klg tof/ /x]sf] atfpg'eof] .
dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nn] Pstf Jojxf/ ug]{ s'/f ePsfn] ;a}n] To;nfO{ Jojxf/df ptfg{'kg]{df hf]8 lbg'eof] . pxf“n] efjgfdf dfq Pstf gx'g] atfp“b} Jojxf/df ug{sf nflu ;a} sfo{stf{x¿nfO{ plrt lhDd]jf/L;d]t lbg'kg]{ atfpg'eof] . sfo{qmddf s]Gb|Lo ;b:ox¿ eLdaxfb'/ /fjn / efg'eQm h};Ln] ;d]t cf–cfk\mgf] wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] .
s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ ;]tL c~rn ;+of]hs s0f{axfb'/ yfkfsf] cWoIftfdf ;DkGg ;f] sfo{qmddf :jfut dGtJo j}slNks s]Gb|Lo ;b:o uf}/L cf]nL / ;~rfng c~rn sld6Lsf ;b:o lbg]zrGb| ;'j]bLn] ug'{ePsf] lyof] .
sfo{qmddf ;]tL c~rnsf s}nfnL, c5fd, afh'/f, 8f]6L / aemfªsf u/L kf“r ;o lhDd]jf/ sfo{stf{x¿sf] ;xeflutf /x]sf] lyof] . kf6L{sf zLif{:y g]tfx¿sf] o; cleofgn] Pdfn] sfo{stf{x¿df v';L NofPsf] 5 . t/, sfo{stf{x¿ d'vn] dfq geO{ ufp“ :t/b]lv s]Gb|;Ddsf g]tfx¿ j}rfl/s ¿kdf Pstfa4 eP/ hfg'kg]{ atfO/x]sf 5g\ .
– b'uf{ e08f/L
6\ofS;L ef8f !! xhf/ †
sf7df8f}“ . ;/sf/n] uf8L, dfl;s ! ;o ^) ln6/ t]n / rfns lbP klg k|]; sfplG;nsf cWoIf gf/fo0fk|;fb zdf{n] cfkm\gf] 3/ bfªaf6 dx]Gb|gu/ hf“bfsf] 6\ofS;L ef8f !! xhf/ dfu u/]sf 5g\ . ut k'; @^ ut] sfplG;nsf ;b:o Clif/fh n'D;fnLsf] 3/df cfof]hgf ul/Psf] a}7sdf efu lng hf“bf pgn] 6\ofS;L g} grNg] pQm ?6df 6\ofS;Ldf uPsf] eGb} /sd dfu u/]sf x'g\ .
sfplG;nsf n]vf clws[t /fw]Zofd clwsf/Ln] …o:tf] ;fbf sfuhdf n]v]sf cfwf/df e'QmfgL lb“bf dxfn]vfn] ;dfT5, clVtof/df klg hfg ;S5Ú eg]kl5 ;b:o–;lrj /x]sf nIdLljnfz sf]O/fnfn] klg …o:tf] t x'“b}g xh'/Ú eg]sf lyP . To;l5 pgn] …nf} g t b'O{–rf/ lbgdf k|tfk cfp“b} 5, p;}nfO{ lan NofP/ cfpg eg"“nfÚ eGb} sfuhdf n]v]sf] lkmtf{ lnPsf lyP . …To;/L /sd lbg kfOG5 t <Ú eGg] k|Zgdf ;b:o–;lrj sf]O/fnfn] …cfkm\gf] 6]a'ndf cfOgk'u]sf]Ú k|ltlqmof lbP . pgn] eg]– …bfªaf6 dx]Gb|gu/ hf“bfsf] ef8f lgodfg';f/ dfu u/]df kfOG5 .Ú :d/0f /xf];\, pQm ?6df a;, dfOqmf]nufotsf ;fj{hlgs oftfoftsf ;fwgx¿ lgoldt ¿kdf rN5g\ . n]vf clws[t clwsf/Ln] …clxn];Dd e'QmfgL glbOPsf]Ú atfP . pgn] eg]– …af“sL s'/f hubLz ;/ -sfplG;nsf k|zf;sLo clws[t_ nfO{ ;f]Wg'knf{ . d}n] o;eGbf a9L eGg ldNb}g .Ú
ptf, cfkm\gf] 3/df a}7s cfof]hgf u/] klg ;b:o n'D;fnLn] ;b:o–;lrj sf]O/fnfnfO{ rfprfp v'jfPsf] kf“r ;o ?lkof“;d]t c;'n u/]sf 5g\ . a}7s cfof]hgf u/]/ n'D;fnLn] ToxL lgx'“df cfkm\gf] 3/sf l;/s, 8;gf / tGgf;d]t abNg] df}sf kfP5g\ eGg] s'/f c¿ ;b:ox?n] lx“8\g] a]nf dfq yfxf kfPsf] Ps ;b:on] atfP .
dfcf]jfbL sd{rf/Ldf xfgyfk
sf7df8f}“ . ;fdfGo k|zf;gdGqL /fds'df/ ofbj olta]nf cfkm\g} kf6L{ dfcf]jfbLsf sd{rf/L ;ª\u7gsf g]tfx?aLrsf] u'6aGbLn] r]k'jfdf k/]sf 5g\ .
sd{rf/L k|zf;gsf nflu dfnbf/ 7flgg] lgsfodf ;?jf x'gsf nflu clxn] dfcf]jfbL;Da4 /fli6«o sd{rf/L ;ª\u7gsf g]tfx¿ xfgyfkdf nfu]sf 5g\ . eG;f/, dfnkf]t, j}b]lzs /f]huf/ ljefu, oftfoft Joj:yf ljefu tyf cWofudg sfof{nonufotsf :yfgdf hfgsf nflu clxn] sd{rf/L ;ª\u7gsf b'O{ u'6sf g]tfx¿ sl:;P/ nfu]sf 5g\ .
dfcf]jfbLleqsf] tLj| cGtå{Gå s]Gb|df ldn] h:tf] b]lvP klg e|ft[ ;ª\u7gdf eg] emg\emg\ rls{+b} uPsf] 5 . To;}sf] k|efj xf]– /fli6«o sd{rf/L ;ª\u7gleqsf] n8fO“ .
pkfWoIf df]xg j}B kIfw/x¿sf] af]njfnf rNg] ;ª\u7gdf clxn] cWoIf k'iksdn bfxfnlgs6 sd{rf/Lx¿sf] af]njfnf a9\b} uPsf] 5 . …b'O{ u'6sf] n8fO“n] dGqL ofbj cK7\of/f]df k/]sf 5g\Ú– Ps sd{rf/Ln] atfP . o;cl3 j}Blgs6 dflgg] kDkmf e';fn ;fdfGo k|zf;gdGqL x'“bf rnv]n ug{ kfPsf sd{rf/L dxf;ª\3sf cWoIf ?Sd nfld5fg] lgs6sfx¿nfO{ l5GgleGg kfg{ vf]Hbf ;d:of alNemPsf] 5 . dfnbf/ lgsfox¿df h/f uf8]/ a;]sf nfld5fg]lgs6 sd{rf/LnfO{ sd cfsif{s 7fp“df ;?jf ug{ nfluk/]sf 5g\, h;sf nflu af/Daf/ /fli6«o lghfdtL sd{rf/L ;ª\u7gsf cWoIf odgfy kf]v]|nnn] dGqLnfO{ bafa lb“b} cfPsf 5g\ . @)^% ;fnb]lv sd{rf/LtGqdf k|e'Tj hdfO/x]sf cWoIf nfld5fg] / dxf;lrj k|ef; ;fxsf lj?4 df]rf{aGbL ub}{ cfPsf kf]v]|nn] dGqLnfO{ k6s–k6s ;?jfsf nflu bafa l;h{gf ul//x]sf 5g\ . kf]v]|nn] nfld5fg] / ;fxn] eg]sf s'g} klg sfd gug]{ dGqLnfO{ k6s–k6s ;r]t kfl/;s]sf] ;|f]tn] atfof] .
;?jf–a9'jfsf] rf“hf]kf“hf]sf] lhDdf /fli6«o sd{rf/L ;ª\u7g kIfw/ dflgg] zfvf clws[t nId0fljqmd yfkfnfO{ lbOPsf] 5 . clxn] kf]v]|]nsf] lgb]{zgcg';f/ g} yfkfn] ;?jfsf] sfd ul//x]sf 5g\ . yfkf / kf]v]|nn] dGqLsf] gfd ehfP/ k};fsf] df]ndf]nfO{ ub}{ lx“8]sf] ;|f]tn] atfof] . …dGqLhLnfO{ clnslt Joj:yf ug'{k5{Ú– pgLx¿sf] egfO p4[t ub}{ ;|f]tn] eGof]– …clxn] oxL eGb} b'O{hgf ldn]/ s;nfO{ sxf“ k7fpg] eg]/ dGqLnfO{ bafa lbG5g\ .Ú
;|f]tsf cg';f/ b'j}hgfsf] df]ndf]nfOsf] cfwf/df j}b]lzs /f]huf/ ljefu, cWofudg sfof{no, sDkgL /lh:6f/sf] sfof{no, oftfoft Joj:yf ljefu, eG;f/ sfof{no, dfnkf]t sfof{nodf ;?jfsf nflu ;"rL tof/ kfl/Psf] atfOPsf] 5 . …;?jf ug]{ ;"rL tof/ eO;s]sf] 5Ú– ;fdfGos} Ps pk;lrjn] eg]– …cToGt} k"jf{u|xL 9ª\un] ;"rL tof/ kfl/Psf] 5 .Ú
;?jfsf] ;"rL tof/ kfbf{ sfª\u]|;lgs6 dflgg] pk;lrjx¿ /fd'/fh s8l/of / o'j/fh clwsf/Ln] klg /fd|} rnv]n u/]sf] atfOPsf] 5 .
‘
v';f{gL /f]k]/ ;'Gtnf kmNb}g
g]kfnuGh, . g]skf Pdfn]n] Pstfsf] ;Gb]z;lxt af“s]sf] /em]gfdf e]/L c~rn:t/Lo sfo{stf{ k|lzIf0f ;DkGg u/]sf] 5 . df3 !@ / !# ut] ;DkGg k|lzIf0fdf af“s], alb{of, ;'v]{t, b}n]v / hfh/sf]6sf u/L sl/a ^ ;o cu'jf sfo{stf{ ;xefuL lyP .
k|lzIf0fsf] pb\3f6g ub}{ cWoIf emngfy vgfnn] Pslqt / Psl9Ssf Pdfn] d'n'ssf] cfjZostf ePsf] eGb} cfkm"x¿ ljutdf u/]sf sdL sdhf]/Lsf] cfTdfnf]rgfsf ;fy k|:t't ePsf] atfPkl5 ;xefuL sfo{stf{n] tfnL ahfP/ :jfut u/]sf lyP . pxf“n] Pdfn]sf] g]t[Tj Pstfa4 ePsf] cleofg rnfpgf;fy d'n'sdf xnrn k}bf ePsf] bfaL ub}{ Pdfn] d'n'ssf] klxnf] /fhgLlts bn geP;Dd k|yd lj>fd glng] pb\3f]if ug'{eof] . cWoIf vgfnn] hftLo cfwf/df d'n'sdf /fHo k'gM;+/rgf gx'g] pNn]v ub}{ eGg'eof]– …g]kfndf ;oeGbf a9L hftLo ;d"x 5g\ s'g hfltsf] /fHo agfpg] s'g hfltsf] gagfpg] < klxrfg / ;fdYo{sf cfwf/df dfq /fHosf] k'gM;+/rgf x'g'kg]{ Pdfn]sf] :ki6 dfGotf 5 . g]kfnsf] s'g} klg :yfgdf s'g} hflt ljz]ifsf] afx'Notf 5}g . ufp“ ljsf; ;ldlt ;d]t ax'hftLo 5g\ .Ú k"j{k|wfgdGqL vgfnn] zflGt k|lqmofsf] cfwf lx:;f dfcf]jfbL ePsf sf/0f p;n] grfx];Dd zflGt k|lqmof k"/f gx'g] 7f]s'jf ug'{eof] . t/, dfcf]jfbLn] av]8f lems]/ k'gM hª\un tyf ljb|f]xdf hfg g;Sg] pxf“sf] egfO lyof] .
sfo{qmddf :yfoL ;ldlt ;b:o s]kL zdf{ cf]nLn] dfcf]jfbLn] ;Qf sAhfsf] dfgl;stf kl/jt{g gu/]sf sf/0f zflGt / ;+ljwfg lgdf{0f sfo{ ck]Iffs[t ¿kdf cl3 a9\g g;s]sf] atfpg'eof] . pxf“n] zflGt / ljb|f]xdWo] Ps /f]Hg dfcf]jfbLnfO{ ;'emfj lbg'eof] . …v';f{gLsf] la?jf /f]k]/ ;'Gtnf kmNb}gÚ– g]tf cf]nLn] eGg'eof]– …;+ljwfg;efdf ;a}eGbf 7"nf] bnn] rf;f] gb]vfPkl5 s;/L ;+ljwfg ;dod} aGg ;S5 <Ú dfcf]jfbLsf] k|r08ky a/kmsf] l9Ssf ePsf] atfp“b} pxf“n] Tof] klUn“b} uPsf] l6Kk0fL ug'{eof] . dfcf]jfbLn] ;/sf/sf] g]t[Tj u/]/ klg ;Qf sAhf u5'{ eg]sf] atfp“b} pxf“n] Pdfn] ;Qf ePsf] l6Kk0fL ug'{eof] .
pkfWoIf jfdb]j uf}tdn] kf6L{df ljutdf ul/Psf uNtL sdhf]/L g]t[Tjn] cfTdfnf]rgf ug]{ atfpg'eof] . …cab]lv sfo{stf{sf] sfdsf] pRr d"Nofª\sg ul/g]5Ú– pkfWoIf uf}tdn] eGg'eof]– …of]Uotf / Ifdtfsf] sb/ x'G5, u'6aGbL x'g]5}g .Ú pxf“n] hg;Qfn] u/]sf] 3/hUuf sf/f]af/sf] lg0f{onfO{ j}wflgstf lbg] ;/sf/sf] lg0f{o s'g} klg xfntdf Pdfn]nfO{ :jLsfo{ gx'g] atfpg'eof] .
dxf;lrj O{Zj/ kf]v|]nn] zflGt / ;+ljwfg lgdf{0f sfo{sf] afws PsLs[t g]skf dfcf]jfbL ePsf] cf/f]k nufpg'eof] . …dfcf]jfbLn] ;Qf sAhf ug]{ cleofg 5f]8\g ;s]sf] 5}g\Ú–dxf;lrj kf]v|]nn] eGg'eof]– …dfcf]afbL xltof/, n8fs' / lzlj/;lxt ;+ljwfg agfpg rfx]sfn] ;d:of pTkGg ePsf] xf] .Ú
;lrj o'j/fh 1jfnL / zª\s/ kf]v|]n, / kf]ln6Ao'/f] ;b:o ;'/]Gb| kf08]n] klg sfo{stf{nfO{ k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] . s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ e]/L c~rn ;+of]hs b]j/fh ef/sf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmddf s]Gb|Lo ;b:o uf}/f k|;fO+{, bnaxfb'/ ;'gf/nufotn] dGtJo /fVg'ePsf] lyof] . k|lzIf0fdf ;xefuL sfo{stf{nfO{ :yfgLo g]tf–sfo{stf{sf 3/df /fv]/ gof“ k/Dk/fsf] ;'?cft ul/Psf] lyof] .
– uf]ljGb zdf{
7fs'/sf] xftdf gSsnL kmfOn
sf7df8f}“ . s'g} klg ;/sf/L lgsfosf sfuhkq s;}n] klg 3/df n}hfg kfp“b}g . t/, ;z:q k|x/L cltl/Qm dxflg/LIfs 7fs'/df]xg >]i7n] eg] Pp6f kmfOn cfkm"nfO{ e]6\g cfpg]x¿nfO{ b]vfpg] u/]kl5 dxflg/LIfs z}n]Gb| >]i7 klg cfZro{df k/]sf 5g\ .
kTgL uLtf 9sfnsf] xTof u/]/ clxn] lx/f;tdf /x]sf 8LcfO{hL /~hg sf]O/fnfnfO{ hf]ufpg >]i7n] u/]sf] k|of; ;fj{hlgs x'g] 8/n] clxn] pgn] k'/fgf] ldltdf Pp6f kmfOndf tf]s nufPsf 5g\, h;df /~hgn] xltof/ dfu u/]sf 5g\ / >]i7n] …lsg / s]sf nflu rflxg] xf] < :ki6 gv'n]sfn] lbg ldNb}gÚ eg]/ n]v]sf 5g\ . t/, of] tf]s pgn] cfdfsf] lsl/ofdf a;]sf a]nf xNnfvNnf eO;s]kl5 sfof{noaf6 dfu]/ k'/fgf] ldltdf nufPsf x'g\ . clxn] cfkm"nfO{ e]6\g hfg] ;z:q k|x/L dlxnf ;ª\3sf kbflwsf/Lx¿nfO{ …d}n] xltof/ lbPsf] lyOg“Ú eGb} ToxL kmfOn b]vfp“5g\, h'g kmfOn cfO{hL >]i7n] vf]Hbf klg sfof{nodf km]nf k/]sf] 5}g .
uLtfsf] xTof ug]{ p2]Zosf ;fy g]kfn kmls{Psf /~hgsf] cWofudgdf cfPsf] ljj/0f g/flvg'n] klg o;df 7"n} lu/f]xsf] ;+nUgtf /x]sf] x'g ;Sg] cfzª\sf ul/Psf] 5 . cem uLtfsf] xTof ug'{eGbf cl3Nnf] ;f“em /~hg / PcfO{hL 7fs'/sf aLrdf s'/fsfgL x'g' / pgLx¿sf aLrdf k6s–k6s 6]lnkmf]g ;+jfb x'g'n] klg 36gfnfO{ yk /x:odo agfPsf] 5 .
/]l8of]af6} ldngsf] askq
sf7df8f}“ . kqsf/ ldng ltldlN;gfsf] s[lt …ldngsf] askqÚ pgL sfo{/t …pHofnf]Ú PkmPdaf6} ;fj{hlgs ul/Psf] 5 . ;flxlTos sfo{qmd …>'lt ;+j]uÚ dfkm{t ut z'qmaf/ pgsf] s[lt PkmPdsf sfo{sf/L lgb]{zs uf]kfn u'/fufO{+n] ;fj{hlgs u/]sf lyP .
pHofnf] gfOG6L g]6js{sf sfo{sf/L lgb]{zs u'/fufO{+n] ldngsf] askqn] ;a}nfO{ afNosfnsf] emNsf] lbg] atfP eg] gf/fo0f >]i7, kbd uf}td, k|sfzs ;]Gr'/L lk|lG6ª PG8 klAns];gsf cWoIf /fhg km'ofn / …>'lt ;+j]uÚ sfo{qmdsf ;~rfns cRo't l3ld/]n] k':tssf af/]df af]n]sf lyP .
k':tsdf ldngn] cfkm\gf] afNosfnb]lv clxn];Ddsf 36gfqmdnfO{ ptf/]sf 5g\ . u|fdL0f hLjg / kl/j]zsf] lrq0f ug{ vf]lhPsf] pQm k':tsdf /dfOnf / s]xL kL8fbfoL If0f emNsfpg] k|;ª\ux¿ klg /x]sf] pgn] atfP .
sf]O/fnfnfO{ ;kmfO
sf7df8f}“ . sIff !! / !@ sf] pQ/k'l:tsf 5kfO / ljt/0fdf clgoldttf u/]sf] eGb} cf/f]k nufOPsf pRr dfWolds lzIff kl/ifb\sf tTsfnLg pkfWoIf k|f=8f= pk]Gb|s'df/ sf]O/fnfnfO{ clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] ;kmfO lbPsf] 5 .
pQ/k'l:tsf 5kfO / ljt/0fsf ;DaGwdf lj:t[t cWoog g} gu/L ;+;b\sf] n]vf ;ldltn] b'/fzok"0f{ tl/sfn] sf/afxLsf] l;kmfl/; u/]sf] lyof] . ;ldltn] k|wfgdGqL tyf dlGqkl/ifb\sf] sfof{no, clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]u / lzIff dGqfnonfO{ yk 5fglag u/L sf/afxLsf nflu lgb]{zg u/]sf] lyof] . t/, ;f] lg0f{olj?4 sf]O/fnf cfkm}“n] clVtof/df ph'/L btf{ ug'{ePsf] lyof] . pxf“n] ;fj{hlgs n]vf ;ldltn] If]qflwsf/aflx/ uO{ cgfjZos sfd u/]sf] eGb} ;jf]{Rr cbfntdf bfo/ u/]sf] d'2f klg clxn] ljrf/fwLg 5 .
cfOtaf/ cfof]un] …pkfWoIf sf]O/fnfn] kl/ifb\sf] pQ/k'l:tsf 5kfO sfo{qmd b//]6df 5kfpg] lgotn] t6:y d"Nofª\sg ;ldlt lgdf{0f ug]{ k|lqmof cjnDag u/]sf] b]lvPsf]Ú eGb} sf]O/fnfsf] sfdsf] k|z+;f;d]t u/]sf] 5 . cfof]usf] lg0f{o gDa/ ! ;o ^# df sf]O/fnflj?4 s'g} s;'/ k|dfl0ft x'g gcfPsf] eGb} elgPsf]] 5– …lghpk/ yk s'g} cg';Gwfg txsLsft ul//xg'kg]{ b]lvPg .Ú
pQ/k'l:tsfx¿sf] u'0f:t/ k/LIf0f, u0fgf tyf plrt e08f/0fsf ;fy} ljt/0fsf] lhDdf kfPsf e08f/ clws[tsf] dfgjLo sdhf]/L /x]sf] kfOPsf] cfof]usf] 7x/ 5 . cfof]udf @)^* c;f]h @^ ut] …pRr dfWolds lzIff kl/ifb\n] sIff !! sf] k/LIff ;~rfngsf nflu cfjZos kg]{ pQ/k'l:tsf tf]lsPsf] ;ª\VofeGbf sd 5kfPsf, k/LIff s]Gb|df yf]/} k9fO w]/} pNn]v u/]sf]Ú eGg] ljifo lbP/ ph'/L bfo/ ul/Psf] lyof] .
pQ/ k'l:tsfsf] 5kfO ;fj{hlgs vl/b P]g, @)^# / lgodfjnL– @)^$ df Joj:yf u/]cg';f/ g} ePsf] cfof]un] 7x/ u/]sf] 5 . k|lqmof;Ddt 9ª\un] kl/ifb\df k|fKt 6]G8/x¿dWo] ;a}eGbf Go"g 6]G8/nfO{ :jLs[t ul/Psf] clVtof/sf] lgisif{ 5 . …pQ/k'l:tsf 5kfOafktsf] e'QmfgL ubf{ lgod;ª\ut g} u/]sf] b]lvG5 . 5kfO u/L NofOPsf pQ/k'l:tsfx¿ u'0f:t/dfkg tyf u0fgf u/L a'em\g'kg]{df ;f] gu/L …/]G8d ;]n]S;gÚsf cfwf/df u0fgf u/L u'0f:t/ k/LIf0fsf nflu;d]t e08f/0f ul/;s]kl5 k7fPsf] b]lvof]Ú– cfof]un] eg]sf] 5 .
k/LIff s]Gb|df k9fOg] aG8ndf s]xL skL sd ePsf] :jLsf/ 7]s]bf/ sDkgL cf]d lzj lk|lG6ª k]|;sf ;~rfns /fdgf/fo0f d08nn] ;d]t ul/;s]sf] pNn]v 5 . cf/f]k k|dfl0ft ug{] p2]Zosf ;fy )^^ c;f]h & ut] sf]O/fnfnfO{ lzIff dGqfnon] …dGqfnodf xflh/ x'g cfpg]Ú Joxf]/fsf] kq n]v]sf] lyof] . ;f] kqsf lj?4 ;jf]{Rr cbfntdf pTk|]if0fo'Qm k/fdfb]zsf] cfb]z hf/L ul/kfp“ eGb} d'2f bfo/ ug'{ePsf] lyof] . To;kl5 cbfntsf] cGtl/d cfb]zcg';f/ pxf“ k'gM pkfWoIf kbdf sfo{/t /xg'ePsf] lyof] . ;jf]{Rrdf d'2f ljrf/fwLg /x]sf] cj:yfdf lzIff dGqfnoaf6 sf]O/fnfnfO{ :ki6Ls/0f dfu ub}{ pxf“n] lbPsf] :ki6Ls/0f;“u ;Da4 s'g} klg k|df0fx¿sf] d"Nofª\sg g} gu/L lgnDag u/]sf] lyof] . To;kl5 pxf“n] kbaf6 /fhLgfdf lbg'ePsf] lyof] .
sf]O/fnfn] clVtof/sf] lg0f{on] ;Tosf] lht ePsf] atfpg'eof] . …of] ;Tosf] lht xf]Ú– sf]O/fnfn] eGg'eof] .
ptf, o; lg0f{okl5 pRr dflj P]g, lgod tyf kl/ifb\sf ljlgodx¿sf] cWoog / vf]hlag gu/L clgoldttf ePsf] cf/f]k nufpg] lzIff dGqfnosf clwsf/L g}lts ;ª\s6df k/]sf 5g\ . n]vf ;ldltsf] lgb]{zgcg';f/ g} dGqL:t/Lo lg0f{oaf6 ul7t 5fglag ;ldltsf ;+of]hs ;x;lrj xl/k|;fb a:ofn tyf ;b:oåo pk;lrjåo of]u/fh kf]v/]n / s]zjs'df/ kf08]sf] 5fglag xfjfbf/L 7xl/Psf] 5 .
clVtof/n] pQ/k'l:tsfdf s'g} clgoldttf gePsf] atfPkl5 pgLx¿sf] 5fglag k|ltj]bg b'/fzoo'Qm 9ª\un] cfPsf] :ki6 x'G5 .
g]kfn–Pl/s e]6
sf7df8f}“ . gj]{sf jftfj/0f tyf cGt/f{li6«o ljsf;dGqL Pl/s ;f]Nx]dn] dª\unaf/ g]skf -Pdfn]_ sf jl/i7 g]tf tyf k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfn;“u e]6jftf{ ug'{ePsf] 5 . e]6sf cj;/df pxf“x¿sf aLrdf g]kfnsf] hf/L zflGt k|lqmof, ;+ljwfg n]vg / ljsf;sf af/]df 5nkmn ePsf] lyof] .
g]kfnsf nflu gj]{sf k"j{/fhb"t tyf gj]{sf] k//fi6« dGqfnosf ;Nnfxsf/ 6f]/] 6f]/]ªsf ;fy cfh} sf7df8f}“ cfpg'ePsf dGqL ;f]Nx]d k"j{k|wfgdGqL g]kfnnfO{ e]6\g lqe'jg ljdfg:ynaf6 ;f]em} g]kfn–lgjf; sf]6]Zj/ k'Ug'ePsf] lyof] .
g]kfnsf] ljsf;df ;3fp“b} / zflGt k|lqmofdf rf;f] /fVb} cfPsf] gj]{sf dGqL ;f]Nx]dn] g]kfnsf] zflGt k|lqmofn] ck]lIft ult xfl;n ug{ g;]sf]df lrGtf k|s6 ug'ePsf] lyof] . k"j{k|wfgdGqL g]kfnn] ljutdf ;Demf}tf sfof{Gjog geO/x]sf a]nf dfcf]jfbLaf6 åGåsfnLg …hg;QfÚsf lg0f{onfO{ j}wtf lbg] / n8fs' ;dfof]hgdf kbsf] cgfjZos afu]{lgª ug]{ sfd ePsf sf/0f zflGt k|lqmofn] ult lng g;s]sf] pNn]v ug'{eof] . pxf“sf] egfO lyof]– …clxn] ;+ljwfg lgdf{0fdf vf;} ;d:of 5}g . t/, zflGt k|lqmofnfO{ h;/L klg nDAofpg] k|oTg eO/x]sf] 5 / ToxL sf/0f ;+ljwfg lgdf{0f klg k|efljt eO/x]sf] 5 .Ú
dGqL ;f]Nx]dn] g]kfnsf zflGt k|lqmof l56f] lgisif{df k'uf];\ eGg] cfkm\gf] d'n'ssf] rfxgf /x]sf] pNn]v ub}{ eGg'eof]– …bnx¿aLr kl5Nnf] cj:yfdf ;DkGg ;fta'“b] ;xdltaf6 ult/f]w 6'ª\luG5 eGg] xfdLnfO{ nfu]sf] 5 . To;sf nflu ;xdlt sfof{Gjog x'g'kb{5 / ;a} bnx¿sf aLrdf ;xsfo{ x'g'kb{5 . g]kfndf ;ª\qmd0fsfn hlt l56f] ;lsG5, Tolt l56f] ljsf; cl3 a9\5 .Ú
pxf“x¿sf aLr Ps 3G6f s'/fsfgL ePsf] lyof] . pQm cj;/df dGqL ;f]Nx]dn] cfkm"n] c¿ bnsf g]tfx¿;“u klg e]6\g], ef]ln lrtjgsf] zlQmvf]/ hfg] / ef]ln g} lbNnLtkm{ nfUg] hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] .
;lxbsf gfddf /ut
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ eQmk'/sf] @ g+= If]qLo sld6Ln] ;lxbnfO{ ;De“mb} /Qmbfg u/]sf] 5 . ;f]daf/ $% hgfn] /Qmbfg u/]sf 5g\ .
tLgdlxg] hgkl/rfng cleofgsf] ;Gbe{ kf/]/ df3 !^ ut] ;lxb lbj;s} lbg /Qmbfg ul/Psf] xf] . pkTosfdf a9\b} uPsf] /utsf] sdLnfO{ dWogh/ ub}{ sfo{qmd ul/Psf] If]qLo cWoIf ch'{g a:g]tn] hfgsf/L lbP . lhNnf cWoIf /fh]Gb| /fhynfn] ;lxbsf] tl:a/df dfNofk{0f u/L sfo{qmdsf] pb\3f6g u/]sf lyP .
sfo{qmddf !% hgf dlxnfn] ;d]t /Qmbfg u/]sf lyP . /Qmbfgdf lhNnf / If]qLo sld6Lsf kbflwsf/Lsf ;fy} ;j{;fwf/0f;d]t ;xefuL ePsf lyP .
n'lDagLs} !) xhf/ †
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ n'lDagL c~rn ;Dks{ sld6Ln] cfufdL kmfu'g @! ut] x'g] /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf] pb\3f6gdf !) xhf/ sfo{stf{ pkl:yt u/fpg] ePsf] 5 .
ut zlgaf/ ;DkGg sld6Lsf] lj:tfl/t a}7sn] sfo{stf{ / z'e]R5's;lxt cfkm\g} Aofg/df pkl:yt x'g] lg0f{o u/]sf] xf] . n'lDagLn] kl/ifb\ e]nfnfO{ dWogh/ u/]/ ;f] sfo{qmdsf] k|rf/–k|;f/ ug{], 3/b}nf] sfo{qmd rnfpg], cfly{s ;ª\sng ug]{;d]tsf] lg0f{o u/]sf] 5 . g]skf -Pdfn]_sf ;lrj lji0f'k|;fb kf}8]nsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg a}7sdf kf]ln6Ao'/f] ;b:oåo ci6nIdL zfSo, 5ljnfn ljZjsdf{nufotn] ;d;fdlos /fhgLlt / kf6L{ Pstf cleofgaf/] k|:6 kfg'{ePsf] lyof] .
a}7sn] sld6LcGtu{tsf 5j6} lhNnf ;Dks{ d~rx¿sf a}7s, e]nf, jgef]h / k|lzIf0f klg ;~rfng ug]{ ePsf] 5 . sld6Lsf cWoIf 7fg]Zj/k|;fb a:ofnsf] cWoIftfdf ;DkGg sfo{qmddf &) hgf cu'jf sfo{stf{
pkl:yt lyP .
hgljb|f]x RofltPsf] lhG; kfOG6
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o dx]Gb|axfb'/ kf08]n] dfcf]jfbLn] hgljb|f]xsf] s'/f ug'{ …km];gÚ dfq} ePsf] atfpg'ePsf] 5 . ;ª\u7g ;'b[9Ls/0f tyf hgkl/rfng cleofgcGtu{t ?s'd–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rn] ;f]daf/ cfof]hgf u/]sf] k|lzIf0f e]nfdf ;f] s'/f atfpg'ePsf] xf] .
…dfcf]jfbLn] hgljb|f]x u5'{ eGg' sf7df8f}“ dxndf em'G8\offOPsf] RofltPsf] lhG; kfOG6 h:t} xf]Ú– kf08]n] eGg'eof] . pxf“n] hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] ljsNk g} gePsf] Jofjxfl/s ¿kdf k'li6 eO;s]sf] atfpg'eof] . …lxhf] xfdLn] klg o:t} ljb|f]x ug]{ s'/f uYof}{+, t/ ;kmn ePgf}“Ú– kf08]n] eGg'eof]– …sDo'lg:6x¿ o:t} s'/fx¿n] km]n x'“b} cfPsf 5g\ . ca dfcf]jfbLn] klg rf“8} o:tf s'/f a'em\g'k5{ .Ú d~rsf sfo{afxs cWoIf /fdrGb| clwsf/Lsf] cWoIftfdf ;DkGg e]nfsf] ;~rfng ;lrj lzj zdf{n] ug'{ePsf] lyof] . e]nfdf d~rsf $@ hgf cu'jf sfo{stf{x¿sf] ;xeflutf lyof] .