km'6 6fg{ b'O{ sfo{gLltsf] k|:tfj
sf7df8f}“ . dfcf]jfbLleq pTsif{df k'u]sf] cfGtl/s åGån] kf6L{nfO{ km'6fpg klg g;Sg] / h'6fpg emg} g;Sg] cj:yfdf k'¥ofPkl5 c:yfoL Pstfsf nflu b'O{j6f sfo{gLltsf] gof“ k|:tfj cfpg] ePsf] 5 . s]Gb|Lo sld6Lsf] k'; ( ut]b]lv hf/L a}7sdf pkfWoIf df]xg j}Bn] o:tf] k|:tfj Nofpg] tof/L u/]sf] a'lemPsf] 5 . pkfWoIf j}Bn] o;cl3 g} cGt/;ª\3if{ ;~rfng;DaGwL rf/ a'“bf k]; ul/;s]sf lyP . tLg} rf/ a'“bfdf clxn] kf“rf}“ a'“bf yk]/ o:tf] k|:tfj ug{ nfu]sf] ;|f]tn] atfof] . kf6L{sf] sfo{gLltsf af/] dfcf]jfbLn] ;w}“ 9'nd'n] rl/q k|bz{g ub}{ cfPsf] 5 .
slxn] zflGt / ;+ljwfg t slxn] hgljb|f]xsf] nfOg lnP/ å}w rl/q k|s6 ub}{ cfPsf] dfcf]jfbLdf kl5Nnf] ;dodf b]lvPsf] ljjfbn] g]tfx¿aLrsf] JolQmut s6'tf pTsif{df k'u]kl5 kf6L{ ljefhg x'g] cg'dfg ;j{q ul/g yflnPsf] lyof] . t/, kf6L{leqsf] cª\sul0ftLo hf]8–36fpn] ljefhgsf] ;Defjgf klg 6f/]kl5 c:yfoL Pstfsf nflu b'O{ sfo{gLltsf] k|:tfj Nofpg nfluPsf] atfOG5 . kfn'ª6f/ e]nfkl5 a;]sf] s]Gb|Lo sld6L a}7sn] hgljb|f]xsf] sfo{gLlt kfl/t u/]kl5 pkfWoIf 8f= afa'/fd e§/fO{n] km/s dt /fv]sf lyP . To;a]nf pgnfO{ sf/afxL u/]/ cl3 a9\g] dgl:yltdf k'u]sf cWoIf bfxfnnfO{ pkfWoIf j}B ;d"xs} g]tfn] To;/L hfg gx'g] eGb} cGt/kf6L{ ;~rfng;DaGwL lgb]{lzsf agfpg ;'emfPsf lyP . Tof] lgb]{lzsfdf kf6L{ sfddf Ps¿ktf x'g'kg]{, ljrf/wf/fsf] ljljwtfsf] ;Ddfg ug'{kg]{, km/s ljrf/nfO{ …ljrf/wf/fÚ gfds klqsfdfkm{t ax;df n}hfg'kg]{h:tf s'/f pNn]v lyP . ToxL ;'emfjcg'¿k e§/fO{sf] km/s dtnfO{ klg ax;df n}hfg v'nf ul/Psf] lyof] . oBlk, o;qmddf klg b'O{kIfaLr em8ksf 36gf;Dd gePsf xf]Ogg\ . oL rf/ a'“bfnfO{ wf]aL3f6 u7aGwgn] ;d]t cg'df]bg u/]sf] lyof] . ltg} a'“bfdf clxn] b'O{6f sfo{gLltsf] csf]{ a'“bf yKg] k|:tfj j}B kIfn] tof/ u/]sf] a'lemPsf] 5 .
j}B kIfsf ¿kdf lrlgg] kf]ln6Ao'/f] ;b:o xl/eQm s“8]nn] klg of] cEof;sf] tof/L eO/x]sf] s'/fnfO{ c:jLsf/ u/]gg\ . s“8]nn] eg]– …Tof] klg Pp6f ljlw x'g ;S5 .Ú pgn] yk]– …sfo{lbzf klg km/s x'g], Psn] csf{nfO{ krfpg klg g;Sg] ePkl5 lglZrt dfkb08 agfP/ To:tf] k|:tfj Nofpg] / lgisif{df k'Ug] klg x'g ;S5 .Ú Pp6} kf6L{leq b'O{6f sfo{gLltn] kf6L{nfO{ nfdf] ;do arfO/fVg ;Sb}g, ljefhgsf nflu rflx“ s]n] 5]s]sf] 5 t <Ú eGg] k|Zgdf s“8]nn] eg]– …ljrf/ g} km/s ePsfn] ljrf/n] 5]s]sf] eGg ldNg] s'/} ePg, d"n s'/f efjgfn] 5]s]sf] xf] .Ú
;+:yfkg kIfsf kf]ln6Ao'/f] ;b:o zlQm a:g]tn] eg] Pp6} kf6L{df b'O{6f sfo{gLlt x'g} g;Sg] atfP . To:tf] tof/L ePsf]af/] cfkm"n] g;'g]sf] pNn]v ub}{ a:g]tn] eg]– …Pp6} kf6L{df b'O{6f sfo{gLlt x'g} ;Sb}g, a? km/s–km/s /0fgLlt rflx“ x'g ;S5g\ . g]kfndf /x]sf s}of}“ sDo'lg:6 kf6L{aLrsf] e]b g} sfo{gLltn] u/fPsf] xf], /0fgLltdf w]/} e]b g} 5}g .Ú pgsf cg';f/, hf/L s]Gb|Lo sld6Laf6 ldNg ;Sg] ljifo ldnfpg] / ldNg g;s]sf ljifodf hgjfbL s]Gb|Lotfsf cfwf/df 6'ª\uf]df k'Ug] g} xf] . sltko ljifo dxflwj]zgn] xn ug]{ klg pgn] atfP . t/, s“8]nn] dte]b r/d pTsif{df k'lu;sfn] oxL cj:yfdf dxflwj]zg g} x'g g;Sg] 7f]s'jf u/] . …of] eb|uf]n cj:yf g;DofO{ dxflwj]zg g} x'g ;Dej 5}g, t/ ;Dofpg] gfddf xfdL s'g} ;Demf}tf u/]/ km]l/ klg g]t[Tjsf] ef/L af]Sg tof/ 5}gf}“Ú– s“8]nn] eg] .
;+;bLo bn / s]Gb|Lo ;ldltdf j}wflgs ljefhgsf nflu ;ª\Vof ck'usf sf/0f rfx]/ klg j}B kIfn] kf6L{ km'6fpg g;ls/x]sf] atfOG5 . To;}n] klg clxn] c:yfoL Pstfsf nflu j}B kIfn] To;nfO{ 7f8} c:jLsf/ ug]{ a'lemG5 . aL;f}“ ztfAbLsf] ;'?s} bzsdf /l;ofnL hgjfbL dhb'/ kf6L{df b]vfk/]sf] ;ª\3if{ / cEof;nfO{ clxn] :jod\ dfcf]jfbL sfo{stf{n] cfkm\gf] kf6L{;“u bf“h]/ x]g{ yfn]sf 5g\ . !()# df ePsf] ;f] kf6L{sf] bf];|f] dxfljw]zgaf6 af]N;]les / df]G;]lesx¿aLr sfo{gLltsf ljifodf o:t} ljjfb b]vfk/]sf] lyof] . !()% sf] t];|f] dxflwj]zgaf6 ;f] kf6L{n] clxn] j}Bn] Nofpg nfu]h:t} b'O{ sfo{gLlt cjnDag u/]sf] lyof] .
qmflGtsf] g]t[Tj ;j{xf/f ju{n] u/] dfq Tof] kl/0ffdd'vL x'G5 eGg] af]N;]lesx¿sf] dfGotf lyof] eg] pbf/ k'“hLklt ju{ dfq qmflGtsf] g]tf x'g] df]G;]lesx¿sf] dfGotf lyof] . emG8} gf} jif{;Dd ;ª\3if{ rn]kl5 cGttM !(!@ df ePsf] k|fu ;Dd]ngaf6 df]G;]lesnfO{ lgisfl;t ul/Psf] lyof] . df]G;]lessf] lgisf;gs} sf/0f !(!& df ;j{xf/f ju{sf] clwgfostGqsf nflu ul/Psf] ;ª\3if{df hgtf ptfg{ ;Dej ePsf] lyof] . j}B kIfn] clxn] b'O{ sfo{gLltsf] k|:tfj NofP klg Tof] c:yfoL dfq xf]Og, cGttM To;n] kf6L{nfO{ 6'qmf6'qmfdf ljeflht ug]{ ?;L sDo'lg:6 kf6L{sf] Oltxf;n] b]vfp“5 .
hf/L a}7sdf ;b:on] af]Ng]qmd ;lsPkl5 j}B kIfn] o;af/] yk wf/0ff atfpg] a'lemPsf] 5 . ! ;o $& ;b:o s]Gb|Lo sld6Ldf cem} #^ hgfn] af]Ng af“sL 5 . a}7s cfh klg a:b} 5 .
dfcf]jfbLsf] c:ktfnnfO{ *^ /f]kgL
zGt/fd la8f/L
sf7df8f}“ . dfcf]jfbL g]tfx¿sf] nufgL /x]sf] afnfh'l:yt hgd}qL c:ktfnnfO{ dfcf]jfbL g]t[Tjsf] jt{dfg ;/sf/n] *^ /f]kgL ;/sf/L hUufsf] ef]uflwsf/ lbPsf] 5 . gfkmfd'vL lghL c:ktfnnfO{ :yfgLo afl;Gbfsf] :jLs[ltlagf g} ;f] hUuf k|bfg ul/Psf] xf] .
dlGqkl/ifb\sf] sflQs @@ ut]sf] a}7sn] u/]sf] ;f] lg0f{onfO{ cem} u'kr'k /flvPsf] 5 . ;f] a}7ssf] !% g+= lg0f{odf …hgd}qL c:ktfnnfO{ ;/sf/L hUufsf] $) jif{;Dd ef]uflwsf/ lbg]Ú Joxf]/f pNn]v 5 . sf7df8f}“ pQ/df kg]{ lhtk'/km]bL uflj;sf] j8f g+= ( df /x]sf] ;fd'bflos jgsf] hUuf c:ktfnnfO{ lbOPsf] xf] .
^# /f]kgL $ cfgf, !) /f]kgL / !# /f]kgL u/L tLg lsQf /x]sf] hUuf ;f] c:ktfnnfO{ k|bfg ul/Psf] e"ld;'wf/ tyf Joj:yf dGqfno ;"qn] atfof] . :yfkgfsfnb]lv g} dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn, kf]ln6Ao'/f] ;b:o hgfb{g zdf{nufotsf] ;f] c:ktfndf k|ToIf÷ck|ToIf ;+nUgtf /x“b} cfPsf] 5 . bfxfn k|wfgdGqL x'“bf ! s/f]8 ?lkof“ cg'bfg;d]t lbOPsf] lyof] . k|rlnt d"Nocg';f/ k|lt/f]kgL #% nfv ?lkof“ kg]{ ;f] hUufsf] df]n sDtLdf klg $) s/f]8 ?lkof“ kg]{ atfOG5 .
ptf, cfkm"x¿sf] :jLs[ltlagf …rf]/af6f]Úaf6 dfcf]jfbLsf] c:ktfnnfO{ lbOPsf] eGb} :yfgLo afl;Gbf cfqmf]lzt ePsf 5g\ . dfcf]jfbLn] cfkm\gf] c:ktfnnfO{ ;/sf/L hUuf lbg] k|:tfj NofPkl5 gjnk/f;Lsf] csf]{ c:ktfnnfO{ klg !) la3feGbf a9L hUuf lbg'kg]{ k|:tfj dw];L g]tfx¿n] NofPsf lyP . …To;kl5 l;/jf/ uflj; j8f g+= $ df !) la3f ! s7\7f kf}g] ( w'/ hUuf of]u Pjd\ k|fs[lts lrlsT;f ;dfh g]kfn gfds ;+:yfnfO{ ;d]t lbg ;/sf/ afWo eof]Ú– dlGqkl/ifb\ ;lrjfno ;|f]tn] a'waf/;“u eGof] . vr{df ldtJolotf Nofpg] pb\3f]if ub}{ cfPsf k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] cWoIf bfxfns} bafadf ;f] k|:tfj dlGqkl/ifb\df NofPsf] atfOG5 .
c:ktfnn] eg] …;fd'bflos c:ktfn ePsfn] hUuf ;/sf/s} gfddf x'g] u/L ef]uflwsf/sf] clwsf/ dfq lnPsf]Ú lhls/ u/]sf] 5 . c:ktfnsf k|zf;g k|d'v s[i0f vgfnn] hgd}qL kmfpG8];gsf] dftxtdf /xg] u/L d]l8sn sn]h vf]Ng] p2]Zon] hUuf lnPsf] atfP . …:yfgLo hgtf;“usf] k/fdz{kl5 ;DalGwt uflj;sf] l;kmfl/;df gfkmf/lxt p2]Zosf] ;fd'bflos c:ktfn ;~rfng ug{ hUuf k|fKt ul/Psf] xf]Ú– pgn] eg]– …ldl8ofn] a'em\b} ga'emL ltnnfO{ kxf8 agfpg] u/]sf 5g\ .Ú
;Nofgsf s[i0fk|;fb zdf{ clxn] hgd}qL kmfpG8];gsf cWoIf 5g\ . kmfpG8];gn] g} c:ktfn / d]l8sn sn]h ;~rfng ul//x]sf] 5 . cfkm\g} ejg gePsfn] clxn] ef8fdf d]l8sn sn]h rnfOPsf] vgfnn] atfP . c:ktfntkm{ eg] 8f= /jLGb|/fh e08f/Ln] Joj:yfkg x]g]{ u/]sf 5g\ . d]l8sn sn]h ;~rfngsf] of]hgf;lxt dfcf]jfbL sfo{stf{n] ;xof]u ;ª\sngsf nflu b'O{ jif{ klxn] ;Ktfx klg nufPsf lyP . ToxL a]nf pgLx¿n] Tof] hUufdf cf“vf uf8]sf lyP . …;'?df lhtk'/km]bL–% sf] hUufsf nflu l;kmfl/; lng cfP klg :yfgLo afl;Gbfn] ;xdlt glbPkl5 jgsf] hUufdf cf“vf uf8]sf x'g\Ú– :yfgLo lji0f' cof{nn] eg]– …;d'bfon] k|of]u ul//x]sf] ;fd'bflos jg x8\k]/ :yfgLosf] hª\undflysf] clwsf/df x:tIf]k ul/Psf] 5, of] xfdLnfO{ ;}x\o x'“b}g .Ú
zdf{s} kxn / uflj; ;lrjsf] dWo:ytfdf :yfgLo hgtf;“u 5nkmn ug{ e]nf 8flsPsf] lyof] . t/, :yfgLosf] lj/f]wkl5 e]nfdf s]xL lg0f{o ePg . …e]nfdf ul/Psf] pkl:yltsf] b:tvtnfO{ uflj; ;lrj / c:ktfn k|zf;g ldn]/ sLt]{ u/L /ftf/ft sfuhft agfO{ ef]uflwsf/ lbOP5 . xfdLn] t aNn yfxf kfp“b} 5f}“ . ca cfGbf]ng u5f}{+Ú– cof{nn] eg] .
hUufsf nflu @)^* c;f/ !( ut] uflj;n] l;kmfl/; lbPsf] clen]vdf pNn]v 5 . t/, ;fd'bflos jg pkef]Qmf ;d"x;“u klg ;Nnfx ul/Psf] b]lv“b}g . uflj; ;lrj dw';"bg l/;fnn] …cfkm"n] l;kmfl/;df lgodfg';f/ lbg ldNg] eP dfq ef]uflwsf/ lbgÚ cg'/f]w u/]sf] atfp“5g\ . lj/f]w x'g] b]v]/} ufp“n];“u s'g} lnlvt ;xdlt gul/Psf] eGb} l/;fnn] …dflysf] cfb]z dfg]sf]Ú hfgsf/L lbP .
otf, c:ktfnn] lxdfnog a}ª\s;“u lnPsf] @* s/f]8 C0f glt/]sfn] klg a}ª\s;d]t w/fzfoL aGb} uPsf] atfOG5 . a}ª\ssf cWoIf dgf]hs'df/ >]i7n] dfcf]jfbL cWoIf bfxfns} cfu|xdf lagflwtf] c:ktfnnfO{ C0f lbnfPsf lyP . tTsfnLg sfodd'sfod ueg{/ s[i0faxfb'/ dfgGw/sf] rf“hf]kf“hf]df c:ktfnnfO{ cGo ljleGg a}ª\saf6 yk !) s/f]8 u/L $* s/f]8 C0f lbnfOPsf] lyof] . ToxL sf/0f lxdfnog a}ª\sdf cfGtl/s åGå a9]sf] 5 . a}ª\s 8'Ag]u/L bfxfnn] eg]s} cfwf/df C0f lbnfPsf] k'/:sf/afkt >]i7 clxn] bfxfn ;+of]hs /x]sf] n'lDagL If]qsf] zflGt;DaGwL cWoog sfo{bnsf ;b:o ag]sf 5g\ . s]xL lbgcl3 pgL bfxfn;“u cd]l/sf;d]t uPsf lyP . To;cl3 bfxfnsf] /x:odo e|d0fsf a]nf dn]l;of;d]t ;“u} uPsf >]i7n] kms]{/ cfP/ ljb]zL lgof]unfO{ To;sf] hfgsf/L lbPsf lyP .
rLgdf gf/fo0fsfhLsf tLg uNtL
a]Olhª . klxnf] k6s cl3Nnf] dlxgf u|]6 xn ckm bL lkk'nsf] eJo a}7s sIfdf k'u]/ k//fi6«dGqL gf/fo0fsfhL >]i7n] u/]s} uNtLsf sf/0f g]kfn;“u rLg lrl9Psf] x'g ;Sg] cg'dfg ul/Psf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, lrlgof“ k|wfgdGqL j]g lhofafcf];“usf] e]6df >]i7n] b]vfPsf] s]6fs]6Lkgsf sf/0f klg k|:tfljt e|d0f k|efljt ePsf] x'g ;Sg] ;|f]tn] cf}“NofPsf] 5 .
;|f]tsf cg';f/, lrlgof“ pRr g]t[Tj;“usf] e]6df >]i7n] tLg j6f ug}{ gx'g] uNtL u/]sf lyP, h;sf sf/0f pgsf af/]df lrlgof“ kIfdf Hofb} gsf/fTds wf/0ff ag]sf] 5 . dfcf]jfbLsf pkfWoIf;d]t ePsf sf/0f lrlgof“ kIfn] dxŒj lbPsf]df pgn] pN6} ;fv lu/fpg] sfd u/]sf 5g\ . pgn] ut d+l;/ ^ b]lv !# ut];Dd rLgsf] e|d0f u/]sf lyP .
uNtL gDa/ Ps
k//fi6«dGqL >]i7n] lrlgof“ ;dsIfL o]ª h]OrL;“usf] låkIfLo jftf{df Pp6f gof“ k|:tfj /fv]sf lyP . g]kfn / rLgaLrsf] ;DaGwnfO{ cem pRr:t/df k'¥ofpg'kg]{ / To;sf nflu dxŒj lbg'kg]{ ePsfn] g]kfn–rLgaLr /x]sf ;d:ofx¿sf af/]df 5nkmn ug{ dGqL:t/Lo ;+o'Qm ;ldlt u7g ug{ k|:tfj u/]sf lyP . g]kfn / rLgaLr clxn] o;sf nflu lrlgof“ kIfaf6
pkdGqL / g]kfnL kIfaf6 k//fi6«;lrj /x]sf] ;ldlt 5, h;sf] a}7s jif{df Ps k6s a:g] ub{5 . vf; s'g} u[xsfo{ gu/]/} olQs} /fv] klg >]i7sf] pQm k|:tfj cg'ko'Qm rflx“ lyPg . t/, lrlgof“ ljb]zdGqL h]OrLn] lrlgof“ efiffdf cfkm\gf ;xof]uLx¿;“u s'/fsfgL u/]kl5 eg]– …klxnf eO/x]sf] ;ldltnfO{ lqmofzLn agfcf}“, To;af6 x'g ;Sg] hlt sfd u/f}“ . g;s]df xfdL v'nf g} 5f}“ .Ú s"6gLltdf o;f] ug'{sf] ;Lwf cy{ x'G5– clxn] To:tf] ;ldlt u7g ug{ h?/L 5}g, eO/x]sf] ;ldltn] g} sfd ug{ ;s]sf] 5}g . o:tf] a]nfdf csf]{ ;ldlt u7g ug{ xfdL tof/ 5}gf}“ .Ú s'/f olQd} l;l4of] . c¿ ljifodf s'/fsfgL eP / pgLx¿ 5'l§P .
t/, ha ef]lnkN6 lrlgof“ k|wfgdGqL lhofafcf];“u k//fi6«dGqL >]i7sf] e]63f6 eof], Tolta]nf lrlgof“ ljb]zdGqL h]OrLnfO{ ;s; k¥of] . >]i7n] k|wfgdGqL;dIf eg]– …xfdL b'O{ b]zaLrsf] ;DaGwnfO{ cl3 a9fpg w]/} sfdx¿ ug{ ;xdt ePsf 5f}“ . lxhf] dfq} lrlgof“ k//fi6«dGqL / d]/faLrdf b'O{ b]zsf k//fi6«dGqL:t/Lo ;ldlt u7g ug]{ ;xdlt ePsf] 5 .Ú ;|f]tsf cg';f/, pgsf] s'/f ;'g]/ lrlgof“ ljb]zdGqL dfq xf]Og, k|wfgdGqL;d]t 5Ss k/] / pgLx¿n] d'vfd'v u/] . o;af6 lrlgof“ ljb]zdGqL / ljb]z dGqfnosf clwsf/Lx¿n] g]kfnL k//fi6«dGqLdf s"6gLlts 1fgsf] cefj /x]5 eGg] a'em] / cfkm\gf k|wfgdGqLnfO{ lrlgof“ efiffd} of] e]63f6 ;lsPkl5 o;af/]df s'/f ug]{ hfgsf/L u/fP . o;af6 pgn] 5nkmn;Dd ePsf] s'/f klg ga'em]/ g]kfnsf] a]OHht u/]sf] g]kfnL kIfn] ;d]t cg'ej u/]sf] 5 .
uNtL gDa/ b'O{
s"6gLltdf ;dsIfLx¿aLr ug]{ s'/fsfgL / cfkm"eGbf dflyNnf] txsfx¿;“u s'/fsfgLdf km/s x'G5 . ;f]em} eGg'kg]{ s'/fnfO{ klg dof{bfsf ;fy /fVg] rng 5 . cem slt;Dd eg] s;}n] s'g} s'/f 3'dfP/ eg]df …s:tf] s"6gLlt s'/f u/]sf] † ;Dd elgG5 . t/, k//fi6«dGqL >]i7n] lrlgof“ k|wfgdGqL;“u s'/f ubf{ 7f8f] efiff dfq k|of]u u/]gg\, pgnfO{ emG8}emG8} lgb]{zg g} lbp“nf h:tf] u/] . cfkm"n] eg]sf s'/fnfO{ uDeL/tfk"j{s lng cg'/f]w ubf{ klg pgn] s"6gLlts efiff k|of]u ug{ hfg]gg\ . pgn] l;w} …6] O6 l;l/o:nLÚ cyf{t\ …o;nfO{ uDeL/tfk"j{s lng'xf];\Ú eg], Tof] klg Psk6s xf]Og, tLgk6s;Dd . t/, s"6gLltdf o;/L eGg'nfO{ sbflk /fd|f] dflg“b}g . ;|f]tn] eGof]– …ToxL s'/fnfO{ klg …lKnh slG;8/ O6Ú eGg'kg]{ x'G5 . t/, g]kfnL k//fi6«dGqLn] lrlgof“ k|wfgdGqLnfO{ lgb]{zg lbPem}“ ug'{eof] .Ú Tolta]nf lrlgof“ kIfn] dfq xf]Og, b"tfjf;af6 jftf{df a;]sf s'df/ /fO{n] ;d]t …o:tf] geGg'kg]{Ú eGb} dGqLnfO{ ;'emfj lbPsf lyP .
uNtL gDa/ tLg
:ki6 kfg{sf nflu cfkm\gf k|wfgdGqLsf] ;do s'/]/ a;]sf lrlgof“ k//fi6«dGqL h]OrL;“u k//fi6«dGqL >]i7n] h] s'/f u/], To;nfO{ pgL slt sRrf / ckl/kSj /x]5g\ eGg] dx;'; g]kfnL kIfn] ;d]t u/]sf] lyof] . lrlgof“ k|wfgdGqLsf] g]kfn e|d0fsf] ldlt lglZrt u/]s} a}7s ;lsgf;fy pgn] lrlgof“ ;dsIfL;“u eg]– …xfdLn] l;kmfl/; u/]/ k7fPsf /fhb"tsf] Plu|df] l56f] k7fOlbg'k¥of] .Ú hals, of] dGqLnfO{ ;f];{kmf];{ nufpg'kg]{ s'/} lyPg . lrlgof“x¿n] g]kfnaf6 h:tf];'s} gfd k7fP klg clxn];Dd c:jLsf/ u/]sf] Oltxf; 5}g . Tolt dfq xf]Og, pgLx¿n] cfkm\gf] k|lqmofcg';f/ slQ klg ljnDa gu/]/ Plu|df] k7fOlbg] ub{5g\ . t/, dGqL >]i7n] lrlgof“ k|wfgdGqLsf] e|d0fsf] a]nf cg'ejL /fhb"t 6ª\s sfsL{af6} sfd lng'kg]{df e|d0feGbf cl3 g} gof“ /fhb"tsf] Plu|df] k7fOlbg cg'/f]w u/]kl5 lrlgof“ kIf lhNn k/]sf] lyof] . ;|f]tsf] egfO 5– …cfkm\gf cfGtl/s s'/f h] eP klg ljb]zLsf ;fd' dGqLn] To:tf] ug'{x'g] lyPg .Ú To;sf] hjfkmdf pgn] lrlgof“ clwsf/Lx¿s} ;fd' /fhb"t sfsL{af6 e]6\g k'u] . sfsL{n] …d 3/ hf“b} 5', ca of] sfd daf6 x'“b}gÚ eg]kl5 >]i7n] /ftf]lk/f] cg'xf/ nufPsf] ;|f]tn] atfof] . …o:t}–o:t} sRrfkgn] g]kfnsf] cGt/f{li6«o 5lj w"ldn eO/x]sf] 5Ú– ;|f]tn] lrGtf JoQm u¥of] .
ltofgd]g 36gfsf ;dy{s /fhb"t †
dfcf]jfbLn] rLgsf nflu /fhb"t agfPsf d]l8sn 8fS6/ dx]z df:s]sf] k[i7e"ldnfO{ lnP/ lrlgof“ kIfn] lvGgtf k|s6 u/]sf] 5 . lj/f6gu/sf afl;Gbf >]i7 s"6gLlt;DaGwL s'g} 1fg gePsf t x'“b} x'g\, ;g\ !(*( df rLgsf] ;Qfkn6 ug]{ p2]Zosf ;fy /fhwfgL a]Olhªl:yt ltofgd]g :Sjfo/df ePsf] k|bz{gsf ;dy{s;d]t dflgG5g\ . …cfkm\gf] s"6gLlts dfGotfcg';f/ Plu|df] k7fP klg rLgn] glhsaf6 x]l//x]sf] 5Ú– s"6gLlts ;|f]tn] eGof]– …o;df rLgn] ;xhtf dx;'; u/] h:tf] b]lv“b}g .Ú
‘
zflGt k|lqmof sdfpg] ef“8f] afUn'ª . g]skf -Pdfn]_ sf t];|f] j/Lotfsf g]tf s]kL cf]nLn] dfcf]jfbLn] zflGt k|lqmofnfO{ sdfOvfg] ef“8f] agfPsf] atfpg'ePsf] 5 . dª\unaf/ afun'ªdf ;'? ePsf] c~rn:t/Lo sfo{stf{ k|lzIf0f sfo{qmdsf] pb\3f6g ub}{ pxf“n] eGg'eof]– …b]z ljlzi6 kl/l:yltdf /x]sf] df}sf 5f]kL dfcf]jfbLn] ljleGg afu]{lgª u/]/ ul/a hgtfsf] kl;gfdfly /hfO“ ug{ vf]h]sf] 5 .Ú
…dfcf]jfbLn] x'“b} gePsf n8fs'sf] gfddf /sd lgsf;f u/]/ b]z / hgtfnfO{ r';]sf] 5Ú– cf]nLn] eGg'eof]– …hgtfn] b'Mv u/]sf] sdfPsf] k};fdf dfcf]jfbLn] a|Dxn'6 dRrfPsf] 5 .Ú dfcf]jfbLlj?4 s'g} s'/f af]n] zflGt k|lqmof ef“l8G5 eGg] wDsL lbg] u/]sf] eGb} cf]nLn] zflGt k|lqmof ef“l8G5 eg]/ dfG5]sf] xTof ub}{ lx“8\g dfcf]jfbLnfO{ 5'6 gePsf] atfpg'eof] . …uNtL ug]{nfO{ sf/afxL u/ g eGbf dfcf]jfbLn] r'k nfUg";\ gq zflGt k|lqmof ef“l8G5 eG5Ú– cf]nLn] eGg'eof]– …s] ca Pdfn] dfcf]jfbLn] n8fs'sf gfddf b]znfO{ n'6\bf;Dd x]/]/ a:g] <Ú
jt{dfg ;/sf/n] klg b]zdf s'g} 7"nf] sfd ug{ g;s]sf] eGb} pxf“n] sfd u/]sf] 5' eg]/ dVv gkg{ cfu|x ug'{eof] . k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfns} kfngfdf dfcf]jfbLn] xltof/ / n8fs' ;/sf/nfO{ x:tfGt/0f ul/;s]sf] eGb} pxf“n] e§/fO{sf] kfnfdf xltof/ ;/sf/nfO{ a'emfOof] eGg' unt ePsf] atfpg'eof] . …afa'/fdhLn] ;a} d]/f kfnfdf ePsf] xf], c¿ k|wfgdGqLn] s]xL ug{ ;s]gg\ eGb} lx“8\g'ePsf] 5Ú– cfkm\gf] df}lns z}nLdf pxf“n] eGg'eof]– …slxn] b]lv pxf“n] ;g\ @)!@ klg d]/} kfnfdf cfPsf] xf], c¿ k|wfgdGqLsf kfnfdf cfPsf] lyPg eGb} lx“8\g'x'G5 .Ú
;f]xL sfo{qmddf af]Nb} Pdfn] pkfWoIf jfdb]j uf}tdn] klxnf ef/tsf] v'n]/ lj/f]w ug]{ k|wfgdGqL e§/fO{ kl5Nnf] ;do ef/tnfO{ v';L kfg{ h:tf];'s} sfd ug{ klg tof/ x'g] u/]sf] cf/f]k nufpg'eof] . k|wfgdGqL e§/fO{n] ef/tnfO{ v';L kfg{s} nflu laKkf ;Demf}tf u/]sf] cf/f]k klg nufpg'eof] . …laKkf ;Demf}tf ef/ts} k|fyldstf xf]Ú– uf}tdn] eGg'eof]– …xf]Og eg] h'g b]zn] ef/tdf nufgL ug]{ cj:yf 5}g, pxL b]zn] laKkf ;Demf}tf ug'{sf] cy{ s] x'G5 <Ú jt{dfg ;/sf/sf kfnfdf sd{rf/L ;?jf / a9'jfdf ;a}eGbf w]/} cfly{s n]gb]g ePsf] pxf“sf] ts{ 5 .
sfo{qmddf af]Nb} Pdfn]sf dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]nn] s]Gb|df b]lvPsf] cGt/;ª\3if{sf sf/0f kf6L{sf] ;ª\u7g sdhf]/ x'“b} uPsfn] clxn] kf6L{ Ps ePsf] atfpg'eof] . …ljutdf eP–u/]sf uNtLsf] ;dLIff ub}{ g]tfx¿n] Ps eP/ cl3 a9\g] b[9tf JoQm u/]sf 5g\Ú– kf]v|]nn] eGg'eof]– …ca Pdfn] lxhf]eGbf ;'b[9 eP/ cl3 a9\5 .Ú ;dfj]zLsf gfddf kf6L{ pkef]Qmf ;ldlt h:t} x'“b} uPsf]df lrGtf JoQm ub}{ pxf“n] bIftf / Ifdtfsf cfwf/df kf6L{sf] ;b:otf k|bfg ug'{kg]{ atfpg'eof] . …ca hf] kfof] ToxL Pdfn]sf] sfo{stf{ x'g ;Sb}gÚ– kf]v|]nn] eGg'eof]– …Pdfn]sf] sfo{stf{ aGgsf nflu lglZrt dfkb08 k"/f ug'{k5{ .Ú
wf}nflul/ c~rn ;dGjo sld6Ln] cfof]hgf u/]sf] b'O{lbg] k|lzIf0f sfo{qmddf rf/} lhNnfsf cu'jf sfo{stf{sf] ;xeflutf 5 . Pdfn] kf]ln6Ao'/f] ;b:o >Ldfof ysfnLsf] cWoIftfdf ;DkGg ePsf] pb\3f6g sfo{qmddf :jfut afUn'ª lhNnf cWoIf hgs kf}8]nn] ug'{ePsf] lyof] eg] ;~rfng c~rn ;lrj e"k]Gb| yfkfn] ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf pxf“x¿sf ;fy} ;lrj zª\s/ kf]v/]nn] klg k|lzIf0f lbg] atfOPsf] 5 .
– bLks uf}td
afa'/fdnfO{ o"6LPn 3f“8f]
sf7df8f}“ . ef/tLo nufgLdf ;~rflnt o'gfO6]8 6]lnsd lnld6]8 -o"6LPn_ k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{ ;/sf/sf lglDt 3f“8f] ePsf] 5 . xfsfxfsL /fHonfO{ Ps ca{eGbf a9L /sd glt/]sfn] o"6LPnnfO{ b"/;~rf/ k|flws/0fn] ;]jf g} aGb u/fpg ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fPkl5 ef/tLo :jfy{df c;/ kg]{ s'g} klg sfd gug]{ k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{ cK7\of/f]df k/]sf 5g\ .
ef/tLo nufgLsf pBf]unfO{ ;+/If0f lbgnfO{ ev{/} laKkf ;Demf}tf u/]sf e§/fO{n] o"6LPnnfO{ sf/afxL u5{g\ ls ub}{gg\ < x]g{ af“sL 5 . /fi6«lxtlj?4 ef/t;“u laKkf ;Demf}tf u/]sf k|wfgdGqLn] v'n]ofd /fHonfO{ 7uL ul//x]sf] sDkgLnfO{ lgodtM sf/afxL ug'{kg]{ x'G5 . t/, …OlG8og ;km\6j]o/Úsf] klxrfg agfPsf pgL :jod\sf lglDt Tof] s'/f Tolt ;xh gePsf] ljZn]if0f ul/Psf] 5 .
…pxf“ ef/t;“u Pdfn]–sfª\u]|;n] ;d]t ug{ gdfg]sf ;Demf}tf ug{ t 8/ dfGg'x'GgÚ– s;};“u k/fdz{ g} gu/L laKkf ;Demf}tf u/]sf]k|lt nlIft ub}{ k|flws/0f ;|f]tn] eGof]– …k|flws/0fn] ;]jf aGb ug{ t Wofgfsif{0f u¥of], t/ sfof{Gjogsf] ;Defjgf lgs} sd 5 .Ú
o"6LPndf ef/tLo sDkgLsf] *) k|ltzt tyf g]kfnL sDkgLsf] @) k|ltzt dfq} ;]o/ 5 . g]kfnL ;]o/dWo] !% k|ltzt /3'jL/ dxf;]7 / % k|ltzt ljzfn u'|ksf] 5 .
ef/tLo kIfn] s]xL jif{otfb]lv låkIfLo pRr:t/Lo jftf{x¿df o"6LPnsf] /f]oN6L ldgfxf ug{] s'/fnfO{ k|d'vtfsf ;fy p7fp“b} cfPsf] 5 . g]kfnsf nflu ef/tLo /fhb"tn] ;d]t k|wfgdGqLnfO{ /f]oN6L ldgfxfsf nflu bafa lb“b} cfPsf 5g\ . k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfn / emngfy vgfnnfO{ afn'jf6f/d} k'uL tTsfnLg /fhb"t /fs]z ;'bn] s'/fsfgL u/]sf lyP eg] To;otf hoGtk|;fbn] k|wfgdGqL e§/fO{;“u k6s–k6s ToxL s'/f bf]xf]¥ofPsf 5g\ .
v'n]ofd 7uL ul//x]sf] sDkgLnfO{ jt{dfg ;/sf/n] sf/afxL ug]{ ck]Iff eg] sd} ug{ ;lsg] cg'dfg ug{ ;lsG5 . …pxL l5d]sL d'n'ssf] l8hfOgdf ag]sf] jt{dfg ;/sf/af6 sf/afxLsf] t s] ck]Iff ug{ ;lsPnf / <Ú– Ps k"j{dGqLn] eg]– …laKkf ;Demf}tfdf NofKr] 7f]s]/ cfpg] clg sf/afxL ug]{ s'/f t g}ltstfn] klg lb“b}g xf]nf .Ú
ut ;f]daf/ dfq} k|flws/0fn] o"6LPn aGb u/fP/ af“sL /f]oN6L p7fpg ;~rf/ dGqfnodfkm{t cy{ / u[x dGqfnosf] Wofgfsif{0f u/fPsf] 5 . To:t}, /f]oN6L c;'nLsf nflu cfGtl/s /fh:j ljefunfO{ s8f ¿kdf k|:t't x'g cfu|x ul/;s]sf] 5 .
@)%( ;fndf 6]lnkmf]g rnfpg nfO;]G; kfPsf] o"6LPnn] !) jif{leq Ps ca{ ($ s/f]8 ?lkof“ /f]oN6L ltg{ sa'n u/]sf] lyof] . t/, nfO;]G; kfPsf] Ps jif{kl5 dfq} ;]jf ;'? u/]sf] lyof] . of] lghL If]qs} klxnf] 6]lnkmf]g sDkgL xf] . of] sDkgLeGbf k5fl8 cfPsf] Pg;]nn] lgs} w]/} u|fxs agfO;s]sf] 5 .
xfn o"6LPnsf % nfv ** xhf/ u|fxs /x]sf 5g\, h;dWo] % nfveGbf a9L df]afOnsf pkef]Qmf 5g\ . o;cl3 k|flws/0f ;~rfns ;ldltn] o"6LPnnfO{ % nfv hl/jfgf ug]{ / /f]oN6L p7fpg] lg0f{o u/]sf] lyof] . cbfntn] ;d]t /f]oN6L p7fpg lgb]{zg lbO;s]sf] cj:yfdf o"6LPn eg] 6; g d;sf] cj:yfdf 5 . zfxL zf;gsf a]nf ^# lbg ;]jf /f]lsPsf] sf/0f b]vfp“b} o"6LPnn] /f]oN6L 5'6sf nflu bafa lb“b} cfPsf] 5 . hals, Psk6s pQm ;dosf] /f]oN6L o"6LPnn] ldgfxf kfO;s]sf] 5 .
Pdfn]df sf]
slt gDa/ <
sf7df8f}“ . :yfoL ;ldlt ;b:o s]kL cf]nLnfO{ cWoIf emngfy vgfn / jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnkl5sf] t];|f] j/Lotfdf /fVg] lg0f{o u/]sf] Pdfn]n] af“sL g]tfx¿sf] klg j/Lotfqmd tf]Sg] ePsf] 5 . o;sf nflu clxn] g]tfx¿aLr u[xsfo{ eO/x]sf] atfOPsf] 5 .
o;} klg Pdfn]df t];|f] g]tfsf ¿kdf :yflkt g]tf cf]nLnfO{ kf6L{n] cf}krfl/s ¿kd} t];|f] dof{bf lbg'nfO{ Pdfn]leq dfq xf]Og, hg:t/df ;d]t :jfefljs ¿kdf lnOPsf] 5 . o;cl3 ljleGg sfo{qmddf ;d]t dof{bfqmds} sf/0f g]tfx¿ / cfof]hsn] ;d]t cK7]/f] dfGg] u/]sf]df ca dof{bfqmd tf]lsPkl5 Pdfn]sf ;a} g]tf ;xh ¿kdf Pp6} d~rdf a:g] jftfj/0f tof/ ePsf] 5 . g]tf cf]nLeGbf slgi7 g]tfx¿ kbLo lhDd]jf/Ldf ePsfn] pgLx¿nfO{ klxnf af]nfpg'kg]{ afWotf /x]sf] t/ To;f] ug{ cfof]hs / g]tfx¿ ;a}n] cK7]/f] dfGg] u/]sf lyP . ut dlxgf kf6L{sf] tLgdlxg] hgkl/rfng cleofg 3f]if0ffsf qmddf aNv'df cfof]lht sfo{qmddf klg o:t} k|fljlws ;d:ofsf sf/0f g]tf cf]nL cg'kl:yt /x]sf] atfOG5 .
!$ jif{ h]n a;]/ aflx/ lg:sg]lalQs}b]lv s]Gb|Lo sld6L ;b:osf ¿kdf lqmofzLn cf]nL Pdfn]leq k|efjzfnL / alnof] ;fj{hlgs 5lj agfPsf g]tf x'g'x'G5 . )$( af6 nuftf/ :yfoL ;ldlt ;b:o /x“b} cfpg'ePsf cf]nLn] kf6L{sf] ;+;bLo bnsf] pkg]tfsf ;fy} b'O{ k6s pkk|wfgdGqL / k6s–k6s kf6L{åf/f ul7t cfGbf]ng kl/rfng sld6Lsf] k|d'vsf ¿kdf sfd ug'{ePsf] 5 . kf6L{ ljefhgsf a]nf l;ª\uf] kf6L{nfO{ tTsfnLg dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn / pxf“sf] gfd hf]8]/ …dfwj–s]kL u'6Ú sf ¿kdf ;d]t ab\gfd ug]{ sf]l;; ul/Paf6 klg kf6L{leq /x]sf] pxf“sf] k|efj phfu/ x'G5 . ut dxflwj]zgdf cWoIfsf k|Tof;L pxf“ emngfy vgfn;“u ! ;o !# dtsf] cGt/n] k/flht x'g'ePsf] lyof] .
cf]nLnfO{ t];|f] j/Lotf tf]Sg]df Pdfn]leq s'g} ljjfb geP klg af“sL g]tfx¿nfO{ klg dfkb08 agfP/ dof{bfqmddf /fVg'kg]{ cfjfh eg] p7]sf] 5 . clxn]sf] Pdfn]sf] k"j{jtL{ g]skf -dfn]_ u7g x'g'eGbf klg klxnf lgld{t sf]s]sf gfdn] lrlgg] sf]–cl8{g];g s]Gb|sf] sfo{afxs dxf;lrj x'“b} dfn]sf] ;+:yfks ;b:o, )$^ sf] rf}yf] dxflwj]zgaf6 kf]ln6Ao'/f] ;b:o, To;otf nuftf/ :yfoL ;ldlt ;b:o / a]nf–a]nfdf sfo{afxs dxf;lrj eO;Sg'ePsf cd[ts'df/ af]x/fb]lv )!( ;fnaf6 ljleGg sDo'lg:6 36ssf] s]Gb|Lo ;ldlt ;b:o, g]skf -dfS;{jfbL_ sf] kf]ln6Ao'/f] ;b:o, Pstfkl5 )$& af6 nuftf/ Pdfn]sf] :yfoL ;ldlt ;b:o /x“b} cfpg'ePsf e/tdf]xg clwsf/L;Ddsf] dof{bfqmd tf]Sg]af/]df g]tfx¿aLr ;xdlt eO;s]sf] 5 .
clxn] Pdfn]df pkfWoIf / ;lrjdf tLg–tLg hgf g]tf 5g\ . pgLx¿sf] klg dof{bfqmd tf]lsPsf] 5}g . kbflwsf/L tyf ;b:ox¿sf] gfd clxn] Pdfn]sf] s]Gb|Lo sfof{non] dxflwj]zgdf k|fKt dtsf cfwf/df n]Vb} cfPsf] 5 / s]Gb|Lo sld6Lsf] dfOGo'6df klg ToxL cg'';f/ n]lvG5 . o; cfwf/df x]bf{ Pdfn]df clxn] pkfWoIfdf qmdzM czf]s'df/ /fO{, jfdb]j uf}td / ljBf e08f/L tyf ;lrjdf lji0f'k|;fb kf}8]n, zª\s/ kf]v/]n / o'j/fh 1jfnLsf] gfd cfp“5 . ca eg] pxf“x¿dWo] klg jl/i7tf tf]lsg] atfOPsf] 5 .
d'Vo g]tfx¿sf] jl/i7tf tf]Sg ;d:of geP klg s]Gb|Lo sld6Lsf ! ;o !% hgf ;b:os} dof{bfqmd tf]Sg] eg Pdfn]df ;lhnf] gx'g] b]lvPsf] 5 . pd]/, ;b:otf k|fKt ldlt, ;ª\ul7t ldlt, s]Gb|Lo sld6Ldf cfPsf] ldlt jf cGo s] s'/fnfO{ cfwf/ agfpg] eGg]df Pdfn]df dfkb08 alg;s]sf] 5}g . Pdfn] g]tfx¿n] klxnf] r/0fdf k"/} s]Gb|Lo ;ldltsf] geO{ kf]ln6Ao'/f];Dddf dof{bfqmd tf]Sg] dgl:ylt agfPsf 5g\ . o;cl3 !) jif{;Dd :yfoL ;ldltdf /lx;s]sf k|bLk g]kfn, s]zj a8fn / d's'Gb Gof}kfg]b]lv Ps k6s klg s]Gb|Lo ;ldltsf] k"0f{ ;b:o geO{ / j}slNks s]Gb|Lo ;b:oaf6 Ps}k6s kf]ln6Ao'/f] ;b:o ag]sf;Dd kf]ln6Ao'/f]df 5g\ . Ps g]tfsf cg';f/, kf]ln6Ao'/f]eGbf tn em/]/ dof{bfqmd tf]Sg yfNbf kf6L{ gof“ ;d:ofdf km:g] ePsfn] Totflt/ gnfUg] ;Defjgf /x]sf] 5 . pgn] eg]– …d'Vo g]tfsf xsdf a]Un} s'/f xf] . t/, k|To]s ;b:onfO{ gDa/ tf]s]/ Ps gDa/ tn jf dfly kfbf{ To;af6 cfGbf]ngnfO{ s] kmfObf x'G5 <Ú
lzIffdGqL klg k|ds} kydf
sf7df8f}“ . g]kfnsf] k|wfgdGqL eP/ g]kfnLsf] eGbf a9L ef/tLosf] lxtdf Wofg lb“b} cfPsf 8f= afa'/fd e§/fO{sf] dlGqkl/ifb\sf csf{ kfqn] klg To;}sf] cg'z/0f u/]sf 5g\ .
slxn] k|r08sf] km]/ t slxn] afa'/fdsf] km]/ ;dfTb} aNnaNn lzIffdGqL x'g] df}sf kfPsf bLgfgfy zdf{n] ef/tsf] lxt x'g] u/L pRr dfWolds lzIff kl/ifb\ P]gd} Joj:yf gePsf] lg0f{o u/]sf 5g\ . pgn] ef/tdf ;~rflnt tLgdlxg] sf]if{nfO{ Kn; 6';/x dfGotf lbg] lg0f{o u/fPsf 5g\ .
kl/ifb\n] gof“ lbNnLl:yt /fli6«o d'Qm ljBfnoLo lzIff ;+:yfg -PgcfO{cf]P;_sf] ;dsIfdf ;DaGwg km's'jf ug'{nfO{ lzIffljb\ / ljBfyL{x¿n] cfZro{sf ¿kdf x]/]sf 5g\ . zdf{ dGqL ePnuQ} k'; # ut] 7f8f] cfb]zdf kl/ifb\nfO{ o:tf] lg0f{o ug{ afWo kfl/Psf] ;|f]tn] atfof] . pQm lg0f{oaf6 km]l/ PsfPs pQm ;dsIftfnfO{ km's'jf u/L PgcfO{cf]P;af6 # dlxgf, ^ dlxgf jf Ps jif{ dfq k9]sfx¿n] klg kl/ifb\af6 !@ sIff pQL0f{ u/];/x dfGotf kfpg] ePsf 5g\ . pQm lg0f{o ubf{ lzIff dGqfnocGtu{t j}b]lzs zfvfsf] clgjfo{ cg'ldt lng'kg]{ k|fjwfg;d]t pNnª\3g ul/Psf] 5 . pQm lg0f{on] z}lIfs u'0f:t/ / 7"nf] nufgL u/]/ b'O{ jif{;Dd Kn; 6' k9]sf tdfd ljBfyL{x¿nfO{ cf3ft k'Ug'sf ;fy} lj1fgnufot cGo dxŒjk"0f{ k|of]ufTds ljifox¿;d]tsf] ef/tLo pQm ;+:yfdfkm{t tLgdlxg] tflndaf6 dfs{l;6 k|fKt ug{] s'/fnfO{ ;dsIftf k|bfg ul/g'n] pRr dfWolds lzIff kl/ifb\sf] g} 7"nf] a]OHht ePsf] 5 .
Pp6} d'n'sdf sf]xL ljBfyL{ b'O{ jif{;Dd ;f]xL txdf cWoog ug]{ / sf]xL ljBfyL{ tLg dlxgfdf ;f]xL;/x dfGotf kfpg] k|fjwfg k|fs[lts Gofosf] l;4fGtljk/Lt;d]t ePsfn] cg]/f:jljo'n] pQm lg0f{o vf/]hLsf] dfu ub}{ cfGbf]ng ;'? u/]sf] 5 . lzIffljb\ k|f=8f= tLy{ vlgof Kn; 6';/xsf] lzIffnfO{ /fli6«o ljBfno lzIffsf] dfGotf lbO;s]sfn] /fli6«o kf7\oqmdljk/Lt s'g} klg sf];{nfO{ dfGotf lbg' k|fl1stf ga'em\g' P]gljk/Lt / /fli6«otfljk/Lt /x]sf] atfpg'x'G5 . pxf“sf] k|Zg 5– …P]gd} gePsf] Joj:yf pN6fP/ csf{sf] sl/s'nd cfkm\gf] xf] eGg] clwsf/ dGqL zdf{nfO{ s;n] lbof] <Ú olt dfq xf]Og, Pgcf]P;n] cfkm\gf] dfs{l;6df …g]kfnnfO{ ef/tsf] /fHoÚ pNn]v u/L /fli6«otfdfly anft\ x:tIf]k u/]sf] 5 . pQm ef/tLo ;+:yfn] /fO{ :s'n, 8LPeL sn]h, lxdfnL a'6jnaf6 kf“r ;osf] sf]6fdf tyf df]8{g OlG8og :s'naf6 # ;o sf]6fdf u'0f:t/xLg k|df0fkq laqmL ug]{ u/]sf] /x:o v'n]sf] 5 .
dfgjL/]nfO{ dfg]{ dfcf]jfbL g}
sf7df8f}“ . dfcf]jfbL sfo{stf{aLrsf] vfglkgsf] emu8f d[To'df kl/0ft ePkl5 cfkm\gf] uNtL 9fs5f]k ug{ hftLo lje]bsf gfddf /fhgLlts/0f ul/Psf] :yfgLo afl;Gbfn] atfPsf 5g\ .
cgf}krfl/s If]q ;]jf s]Gb| -OG;]s_ n] 36gf:ynd} k'u]/ ;f]wvf]h u/L tof/ kf/]sf] k|ltj]bgn] dfcf]jfbLs} sflnsf]6 lhNnf sld6L ;b:o bLkaxfb'/ zfxL / h'ljwf ufp“ sld6L ;b:o dfgjL/] ;'gf/aLr hftLo lje]bn] dfq geO{ dlb/f ;]jgs} sf/0f ePsf] emu8fdf d[To' ePsf] pNn]v 5 . t/, dfcf]jfbLn] eg] cfkm\g}
kf6L{sf] uNtL pbfª\lug] 8/n] 36gfnfO{ cGoq df]8\g rflx/x]sf] b]lvPsf] 5 . o;cl3 ;“u} vfOv]nL cfPsf ;fyLefOx¿aLr s'g} hftLo e]befj geO{ d+l;/ @$ ut] /flt * ah] dlb/f ;]jgsf] qmdd} ljjfb ePsf] xf] . …d[ts / cleo'Qmx¿ åGåsfndf /f“uf sf6]/ ;“u} a;]/ vfg] u/]sf], lje]b cGTosf nflu ;xef]h ug]{ u/]sf] / Pp6} kf6L{sf dfG5] ePsfn] klg hftLo lje]bn] o:tf] 36gf x'g ;Sb}gÚ– lhNnf k|x/L sfof{nosf k|x/L gfoa lg/LIfs xf]gfy lg/f}nfsf] egfO 5 .
:yfgLo afl;Gbfsf cg';f/ dfgjL/] j}B kIfsf x'g\ eg] zfxL k|r08 kIfsf x'g\ . t} klg, pgLx¿aLr vf;} j}rfl/s dte]b lyPg . t/, @$ ut] bLkaxfb'/ / dLgaxfb'/ zfxLsf] s'6fOaf6 dfgjL/] ;Vt 3fOt] ePsf lyP . o;n] h;jL/ zfxLn] cfkm\gf] 3/ 5fpg af]nfPsfn] cleo'Qmx¿ To; lbg sfd ;s]/ /S;L vfO/x]sf lyP . …ToxLa]nf dfgjL/] cfP/ r'/f]6 lsGof] . /S;L nfu]sf] dfgjL/]nfO{ 7s'/Lx¿n] klg /S;Ls} tfndf s'6], r'nf] 5f]Psf] rflx“ xf]OgÚ– k;n] zfxLsL >LdtL afns'df/Ln] OG;]s 6f]nL;“u eg]sL 5g\ . sflnsf]6df o;cl3 klg hftLo lje]b / 5'jf5't;DaGwL o:tf 36gf gePsfn] /fhgLlts / hftLo cfj/0f lbg gldNg] OG;]s clwsf/Lsf] ts{ 5 . …;DalGwt :Yffgdf blnt k|ltlglw ;/sf/sf] Goflos lgsfo jf cGo s'g} JolQm uP/ jf:tljstfsf] cWoog gug]{ t/ sf7df8f}“df a;]/ lj/f]wsf :j/ p/fNg'sf] s'g} cy{ 5}gÚ– pgn] eg] .
cfkm\g} kf6L{sf sfo{stf{aLr olt uDeL/ emu8f x'“bf klg dfcf]jfbLn] eg] s'g} k|ltlqmof lbPsf] 5}g . d[tssf a'af jL/eb| klg 5f]/fsf cfkm\g} ;fyLx¿n] cgfxsdf s'6]/ Hofg lnPsf] atfp“5g\ . d[tssL lbbL nfn;/f t cleo'Qm dLgaxfb'/ cfkm\gf] efO dfgjL/] kl5sf] dfof ug]{ efO ePsf] atfp“l5g\ . …t/ pgLx¿n] g} d]/f] efOnfO{ df/], ;/sf/n] bf]ifLnfO{ ;hfo lbg'k5{Ú– lbbL nfn;/fsf] u'gf;f] 5 . 36gf Pp6} kf6L{sf sfo{stf{sf] cfk;L ljjfbaf6 l;lh{t eP klg dfcf]jfbL lhNnf ;]qm]6/L P6d aL;L eg] o;nfO{ cGoq df]8\g rfxG5g\ . pgn] OG;]ssf] 6f]nL;“u klg …blnt x'g' / r'nf] 5'g' ck/fw xf] / <Ú eGg] k|Zg u/]sf 5g\ . r'nf] g} g5f]Psf] / 5f]Psf] ljifodf o;cl3 klg s'g} ljjfb gb]lvPsf] cj:yfdf pgsf] 5nk"0f{ cleJolQm 5– …PSsfO;f}“ ztfAbLdf 5'jf5'tsf] sf/0fn] dfG5]sf] Hofg hfg' lgGbgLo s'/f xf], of] 36gfnfO{ ck/fwsf] 36gf dfq geP/ ;fdflhs lje]bsf] ¿kdf uf“;]/ x]g'{k5{ . Pdfn] pk;lrj g];gnljqmd zfxL / sfª\u]|; lhNnf ;efklt sflnaxfb'/ ;xsf/L 36gf ;'lgof]lht geO{ /S;L vfP/ xf]; x/fPsf] cj:yfdf dfcf]jfbLs} cfGtl/s ljjfb ePsf] eGb} bf]ifLnfO{ sf/afxL / kLl8tnfO{ Ifltk"lt{sf] dfu u/]sf 5g\ . t/, /fhwfgLdf a:g] blnt g]tfx¿ eg] a|fx\d0fjfbL ;dfhdf blntdfly cGofo ePsf] eGb} sf]sf]xf]nf dRrfO/x]sf 5g\ .
Pg6LeL cWoIfn] aNn 5f]8]
sf7df8f}“ . /fhgLlts lgo'lQm kfPsf] JolQmn] ;/sf/ kl/jt{g x'gf;fy g}ltstfsf cfwf/df /fhLgfdf lbg] rngnfO{ r'gf}tL lbP/ kbdf al;/x]sf g]kfn 6]lnlehgsf sfo{sf/L cWoIf an/fd ltlD;gf cGttM afWo eP/ lgl:sg'k/]sf] 5 .
dfcf]jfbLsf tTsfnLg ;"rgf tyf ;~rf/dGqL clUgk|;fb ;fksf]6fn] lgo'Qm u/]sf ltlD;gfn] csf]{ ;/sf/ ag]sf] rf/ dlxgfkl5 aNn /fhLgfdf lbPsf 5g\ . t/, /f;;sf cWoIf sf]dn a/fn eg] cem} c3fPsf 5}gg\ . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/df ;"rgf tyf ;~rf/dGqL ePsf dw];L hgclwsf/ kmf]/d -nf]stflGqs_sf g]tf hok|sfz u'Ktfn] x6fpg] lglZrt ePkl5 pgn] /fhLgfdf lbPsf x'g\ .
/fhsLo kb, k|lti7f / lgo'lQmsf nflu dl/xQ] ug]{ cf/f]k v]lk/x]sf If]qLo bnx¿nfO{ g} unfpg] ltlD;gfn] dGqLsf] tfs]tf / cfu|xkl5 a'waf/ dfq} /fhLgfdf lbPsf x'g\ . kqsfl/tf / ;~rf/If]qsf s'g} klg cg'ej gePsf ltlD;gfnfO{ dGqL ;fksf]6fn] cfkm\gf] u'6sf] ePs} sf/0f 6]lnlehgsf] sfo{sf/L cWoIfdf lgo'Qm u/]sf lyP . pgL clvn g]kfn hg;f+:s[lts dxf;ª\3 pkfWoIf x'g\ . dGqL u'Ktfn] cl3Nnf] xKtf g} …/fhLgfdf glbP x6fOlbG5', /fd|f] d'vn] eg]sf] dfGg";\Ú eg]/ 6]lnkmf]gd} ltlD;gfnfO{ r]tfjgL lbPsf lyP .
u'Ktfn] /fhLgfdf lbg] †
sf7df8f}“ . ;"rgf tyf ;~rf/dGqL hok|sfz u'Ktf /fhLgfdf ug]{ dgl:yltdf k'u]sf 5g\ . k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{;“usf] k/fdz{kl5 ;jf]{Rr cbfntn] cfkm"lj?4sf] e|i6frf/ d'2fsf] km};nf ug'{cl3 g} pgL /fhLgfdf lbg] dgl:yltdf k'u]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 .
u'Ktflj?4 ;jf]{Rrdf ljrf/fwLg e|i6frf/sf] d'2fsf] km};nf k'; @% ut] x'“b} 5 . dGqL x'“bfx'“b} h]n hfg'k/]df Tof] csf]{ sLlt{dfg x'g] 8/n] k|wfgdGqL e§/fO{ :jod\n] u'KtfnfO{ To;cl3 /fhLgfdf lbg ;'emfj lbPsf] ;|f]tn] atfof] . …Ps–b'O{ lbgdf dw];L bn;“usf] ;Demf}tf sfof{Gjog gePsf] jf o:t} s]xL lgx'“ lgsfn]/ u'Ktfn] /fhLgfdf ug{ ;S5g\Ú– ;|f]tn] eGof]– …k|wfgdGqLn] g} /fhLgfdf ug{ eg]kl5 pgL clxn] 5nkmndf 5g\ .Ú
pgn] sdfPsf] ;DklQsf] ;|f]t gv'n]sf] eGb} clVtof/n] bfo/ u/]sf] d'2fsf] clGtd k];L k'; @% df 5 . o:t}, d'2fsf cleo'Qm k"j{dGqL lr/~hLjL jfUn], k"j{k|x/L dxflg/LIfs cRo'ts[i0f v/]nnufotn] xf/]sfn] u'Ktfsf] klg To:t} km};nf x'g] cg'dfg ul/Psf] 5 .
t/, u'Ktfn] eg] cfkm"n] /fhLgfdf glbg] atfP . …d}n] /fhLgfdf lbg] s'/f dnfO{ g} yfxf 5}gÚ– pgn] a'waf/;“u eg]– …d}n] klxnf] k6s tkfO{+af6 o:tf] s'/f ;'g]“ . af“sL s'/f tkfO{+nfO{ h;n] eGof], p;};“u ;f]Wg'xf];\ .Ú
u'6leq} klg u'6
sf7df8f}“ . dfcf]jfbLsf cWoIf k'iksdn bfxfn, pkfWoIf df]xg a}B / afa'/fd e§/fO{sf tLg} u'6leq klg km/s–km/s u'6 b]lvPsf 5g\ . cGt/;+3if{ s;/L ;~rfng ug]{ / To;nfO{ sxf“;Dd k'¥ofpg] eGg]df bfxfn / a}Bsf u'6x?df tLg–tLg / e§/fO{sf] u'6df b'O{ u'6 b]lvPsf 5g\ .
bfxfnsf] u'6df pg}nfO{ ;j]{;jf{ agfP/ clwsf/;DkGg agfpg'kg]{df kf]ln6\Ao'/f] ;b:o xl/af]n uh'/]n, clUg ;fksf]6f, zlQmaxfb'/ a:g]tnufot b]vf k/]sf 5g\ eg] a}B;“u ;xsfo{ u/]/ hfg'kg]{df kf]ln6\Ao'/f] ;b:o hgfb{g zdf{ b]lvPsf 5g\ . To;}u/L, a}BnfO{ k]n]/ e§/fO{;“u ;xsfo{ ug'{kg]{ dt :yfoL ;ldlt ;b:o jif{dfg k'gn] /fv]sf 5g\ .
cWoIf bfxfnsf lj?4 ;ª\3if{ ug]{df s'g} dte]b geP klg pkfWoIf df]xg j}B ;d"xdf To;nfO{ s;/L / sxf“;Dd cl3 a9fpg] eGg]af/]df eg] dte]b 5 . ;|f]tsf cg';f/, pkfWoIf j}B cfGtl/s ;ª\3if{nfO{ tLj| agfP/ cWoIf bfxfnnfO{ em'sfpg tof/ eP klg kf6L{ ljefhg;Dd eg] ghfg] kIfdf 5g\ eg] dxf;lrj /fdaxfb'/ yfkf / ;lrj ;LkL uh'/]n s]Gb|Lo ;ldlt jf ;+;bLo bndf cfjZos ;ª\Vof k'¥ofP/ cnu j}wflgs kf6L{ agfpg'kg]{ kIfdf b]lvPsf 5g\ . oL b'j}eGbf cem cl3 a9]/ :yfoL ;ldlt ;b:o g]qljqmd rGb eg] j}wflgs af6f] 5f]8]/ gof“ kf6L{ u7g u/]/ e"ldut hfg'kg]{ kIfdf b]lvPsf 5g\ .
pRr ;|f]tsf cg';f/, ^^ jif{sf] pd]/;Dd cfOk'Ubf cfkm"n] y'k|} 7Ss/–xG8/ vfPsf] / #* jif{;Dd s]Gb|Lo ;ldltdf a:bf kf6L{ ljefhg / PsLs/0fsf cg]s 3'DtL kf/ u/]sfn] ca gof“ kf6L{ agfpg'eGbf o;} kf6L{nfO{ ;'wf/ ug'{kg]{ ts{ j}Bn] u/]sf 5g\ . …of] klg xfdLn] agfPs} kf6L{ xf] . 7Ls tl/sfn] rnfpg k|oTg ug'{kb{5 . To;sf nflu bafa lbg'kb{5 . a?, s] sf/0fn] o:tf] k|j[lQ xfjL eof] eGg] s'/f vf]Hg'k5{Ú– ;|f]tn] j}Bsf] egfO pB[t ub}{ eGof]– …t/, o;}sf sf/0fn] gof“ kf6L{ agfOxfNg' x'“b}g .Ú j}Bsf kIfdf kf]ln6Ao'/f] ;b:o gf/fo0fk|;fb zdf{, wd]{Gb| af“:tf]nfnufot yf]/} ;+Vofdf g]tfx? /x]sf] atfOG5 .
dxf;lrj yfkf / ;lrj uh'/]n eg] hgljb|f]xsf] /fhgLlts nfOg lnP klg tTsfn} hgljb|f]xdf hfg'sf] ;§f j}wflgs ;ª\3if{nfO{ s]Gb|df /fVg] u/L gof“ kf6L{ u7g ug]{ kIfdf 5g\ . o;df :yfoL ;ldlt ;b:o b]j u'?ªsf] klg ;fy 5 .
:yfoL ;ldlt ;b:o rGbsf] ;d"x eg] oL b'j} s'/fn] gof“ kf6L{nfO{ bfxfnsf] eGbf cfkm\gf] kf6L{nfO{ km/s b]vfpg g;Sg] / To; kf6L{df cfsif{0f klg gx'g] ts{sf ;fy gof“ kf6L{ u7g u/]/ cljnDa e"ldut x'g'kg]{ kIfdf b]lvPsf] 5 . pgsf kIfdf kf]ln6Ao'/f] ;b:ox? kDkmf e';fn, xl/eQm s“8]n, lxtdfg zfSo, s'nk|;fb s];L, v8\uaxfb'/ ljZjsdf{nufotsf o'jf g]tfx¿ b]lvPsf 5g\ .
ptf yf]/} ;+Vofdf /x]sf] e§/fO{ ;d"xdf klg bfxfn / a}BdWo] s;nfO{ k|fyldstf lbg] eGg]df ljjfb b]lvPsf] 5 . 6f]kaxfb'/ /fodfemL / /fd sfsL{ a}B;“u glhs eP/ hfg'kg]{df b]lvPsf 5g\ eg] lxl;nf odL, b]j]Gb| kf}8]nnufot bfxfn;“u ldn]/ a}BnfO{ k]Ng'kg]{ nfOgdf 5g\ .
lx;fgsf] dxf;lrjdf n8fO“
sf7df8f}“ . cWoIf / pkfWoIf lglj{/f]w eP klg pRr dfWolds ljBfno ;ª\u7g -lx;fg_ sf] cf;Gg /fli6«o ;Dd]ngkl5 x'g] gof“ sfo{;ldlt lgjf{rgsf nflu dxf;lrjdf eg] lgjf{rg x'g] ePsf] 5 . To;sf nflu hfjnfv]nl:yt k|;fbL Ps]8]dLsf lk|lG;kn ljqmd /fO{ pDd]bjf/sf ¿kdf v8f ePsf 5g\ .
jflif{s cf7 ca{sf] cfly{s sf/f]af/ ug]{ g]kfnsf pRr dfWolds ljBfnosf ;~rfnsx¿sf] pQm ;ª\u7gn] lh/f] Kn; 6'sf kIfdf cfjfh gp7fPkl5 /fO{n] dxf;lrjsf] pDd]bjf/L;lxt cfjfh p7fO/x]sf 5g\ . ;/sf/n] cfufdL j}zfvb]lv P;P;cf/kL sfo{qmd nfu" u/L lh/f] Kn; 6' lj:yflkt u/]/ tNnf] sIffaf6} cWofkg u/fpg'kg]{ lgod nufp“b} 5 . k|;fbLnufot b]zsf ljleGg efudf Kn; 6' cyf{t\ !! / !@ sIff dfq ;~rfng ug]{ pRr dfWolds ljBfnonfO{ of] lg0f{on] c;/ kfg]{5 . o;af6 z}lIfs ljsf;df afwf k'Ug] / km]l/ lzIffsf gfddf :jb]zL k'“hL ljb]z knfog x'g] vt/fsf sf/0f cfkm"n] To:tf] gf/f lnPsf] /fO{n] atfP .
lx;fgsf] efjL cWoIfdf lnl§n PGh]N;sf pd]z >]i7 / jl/i7 pkfWoIfdf eLP; lgs]tgsf afa'/fd kf]v/]n lglj{/f]w 5g\ . dxf;lrj eg] /fO{;lxt uf]N8]g u]6sf /d]z l;njfn, lxdfnog x\jfO6 xfp;sf o'j/fh zdf{ / gf]a]n Ps]8]dLsf gj/fh kf08] klg d}bfgdf 5g\ .
sf7df8f}“df hgkl/rfng e]nf
sf7df8f}“ . kf6L{ ;'b[9Ls/0f tyf hgkl/rfng cleofgcGtu{t sf7df8f}“ lhNnf:t/Lo sfo{stf{ e]nf ;DkGg ePsf] 5 .
z'qmaf/ /fli6«o ;efu[xsf] xndf vrfvr pkl:yt sfo{stf{aLr cWoIf emngfy vgfn / t];|f] j/Lotfsf g]tf s]kL zdf{ cf]nLn] kf6L{ Pstfa4 ePsf] ;Gb]z lbg'ePsf] lyof] . e]nfdf ;xefuL g]tfx¿n] kf6L{sf] cfGtl/s Pstf ;'b[9 ePsf] eGb} casf lbgdf gof“ prfOsf ;fy cl3 a9\g] k|lta4tf hgfPsf lyP . cWoIf vgfnn] Pdfn] gof“ w/ftnaf6 cl3 a9\g] bfaL ug'{eof] . pxf“n] eGg'eof]– …cfufdL lgjf{rgdf Ps5q jr{Zj Nofpg klg Pdfn] Pstfa4 x'g'sf] ljsNk lyPg . ca /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\n] gof“ t/ª\u NofP/ cl3 a9\b} Pdfn] klxnf] kf6L{ aGg]5 .Ú
:yfoL ;ldlt ;b:o cf]nLn] Pdfn] Pstfa4 ePsf] ;Gb]z k|jfx u/]kl5 ljkIfL kf6L{sf g]tfx¿sf] ef]s / lgGb|f x/fPsf] bfaL ug'{eof] . …Pdfn] gof“ lz/faf6 cl3 a9L kf6L{, sld6L, hgjuL{o ;ª\u7g / cfdhgtfnfO{ km]l/ hufpg / kf6L{nfO{ k'/fg} cj:yfdf k'¥ofpg h?/L 5Ú– g]tf cf]nLsf] syg lyof] . pkfWoIf ljBfb]jL e08f/Ln] kf6L{sf] efjgf, cg'zf;g, dof{bf / p2]Zocg'¿k ;a} cl3 a9\g' h?/L /x]sf] eGb} kf6L{ lj:tf/ tyf ;'b[9Ls/0f -lj;'_ cleofgdf dlxnf ;xeflutfsf] vf“rf] cf}“Nofpg'eof] eg] pkTosf ;+of]hs /fh]Gb| >]i7n] ;ª\u7g ;'b[9Ls/0fsf]] rfn" cleofgn] Pdfn] pkTosfdf lxhf] h:t} Ps gDa/sf] kf6L{ aGg] bfaL ug'{eof] .
sf7df8f}“ lhNnf sld6Lsf cWoIf lgd{n s'O{+s]nsf] cWoIftfdf ePsf] sfo{qmddf pxf“n] tLg}hgf zLif{ g]tf Ps 7fp“df cfO{ Ps} d'v u/]/ lx“8]df s;}n] Pdfn]nfO{ bf];|f] agfpg g;Sg] bfaL ug'{eof] . cWoIf s'O{+s]nn] e]nfdf sf7df8f}“sf] ;ª\u7g lj:tf/ tyf ;'b[9Ls/0f;DaGwL sfo{of]hgf k|:t't ug'{ePsf] lyof] . hgufos /fds[i0f b'jfnn] k|ultzLn uLt ufpg'ePsf] lyof] .
n'lDagLdf a}7s ;DkGg
a'6jn . g]skf -Pdfn]_ n'lDagL c~rn ;dGjo sld6Ln] kf6L{sf] n'lDagL c~rnsf ;a} lhNnfx¿df ;ª\u7g lj:tf/ / hgkl/rfngsf sfo{qmd ;~rfng ug]{ ePsf] 5 .
laxLaf/ a'6jndf a;]sf] b;f}“ k"0f{ a}7sn] kf6L{sf] s]Gb|Lo sld6Låf/f ;~rflnt kf6L{ ;'b[9Ls/0f Pjd\ hgkl/rfng cleofg;DaGwL lj:t[t sfo{of]hgf lgdf{0f u/]sf] c~rn ;lrj lvdnfn e§/fO{n] hfgsf/L u/fpg'eof] .
a}7sn] ;'b[9Ls/0f Pjd\ hgkl/rfng cleofgcGtu{t n'lDagL c~rnsf ;a} lhNnfdf ;fdflhs ljs[ltsf ¿kdf /x]sf] hftLo 5'jf5't, dlxnf lx+;f, ;fdflhs ;d:ofsf ¿kdf /x]sf e"ldxLg, ;'s'Djf;L ;d:ofnufotsf d'2fx¿ p7fp“b} Jofks lj/f]w, k|bz{g, hfu/0f cleofg ;~rfng ug]{ lg0f{o u/]sf] pxf“n] atfpg'eof] . o:t} a}7sn] a'4 hGd:yn n'lDagLsf] ;du| ljsf;sf ljifodf n'lDagL If]qleq} cfufdL kmfu'gsf] klxnf] ;ftf a[xt\ ljrf/ uf]i7L ;~rfng ug]{;d]t lg0f{o u/]sf] 5 .
kf]ln6Ao'/f] ;b:o tyf c~rn ;+of]hs 5ljnfn ljZjsdf{sf] cWoIftfdf ;DkGg a}7sdf s]Gb|Lo ;b:o g]qk|;fb kGyL, j}slNks ;b:o /fwf 1jfnL, n]vf cfof]u ;b:o lji0f' kGyL, ;Nnfxsf/ sld6L ;b:ox¿ b]j]Gb| l3ld/], s]zj 1jfnL, /fdnfn sfkm\n]nufotsf] pkl:ylt lyof] .
;]tLdf 3/ kms{ cleofg
s}nfnL . g]skf -Pdfn]_ ;]tL c~rn ;dGjo sld6Lsf] cf7f}“ a}7sn] ;+ljwfg lgdf{0f, lbuf] zflGt tyf cfufdL sfo{ef/x¿ ;zQm ¿kdf lgjf{x ug{ tLgdlxg] kf6L{ ;'b[9Ls/0f tyf hgkl/rfng ;~rfngdf s]lGb|t /xg] lg0f{o u/]sf] 5 . kf6L{af6 aflxl/Psf g]tf–sfo{stf{sf nflu To; qmddf 3/ kms{ cleofg ;~rfng ug]{ klg Pdfn]n] hgfPsf] 5 .
a}7sn] k';sf] t];|f] ;ftf ;]tLsf ;a} lhNnf sld6Lsf a}7s a;L ;ª\ul7t ;b:otf gjLs/0f ug]{, gof“ ;b:otf ljt/0f ug]{, gjo'u klqsfsf u|fxs j[l4 ug]{, :yfgLo lgsfodf b]lvPsf clgoldttfsf af/]df hfgsf/L /fVg], ljsf; lgdf{0fdf ePsf] l9nf;':tLsf d'2fx¿ ;ª\sng ug]{, df3 klxnf] ;ftf lhNnf:t/Lo cled'vLs/0f k|lzIf0f ug]{, lgjf{rg IfqLo sld6L a}7s ug]{, lgjf{rg If]q :t/Lo k|lzIf0f ug]{ / df3 @% ut] c~rn:t/Lo cu'jf sfo{stf{ k|lzIf0f e]nf ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . c~rn:t/Lo cu'jf sfo{stf{ k|lzIf0f e]nfdf emngfy vgfn, dfwj g]kfn, s]kL cf]nL, jfdb]j uf}td / O{Zj/ kf]v/]n cfpg] Pdfn]n] hgfPsf] 5 . a}7sn] u/]sf lg0f{ox¿sf] cg'udg s]Gb|Lo ;b:o tyf ;]tL c~rn ;+of]hs s0f{ yfkf, ;x–;+of]hs ul/df zfx, j}slNks s]Gb|Lo ;b:o uf}/L cf]nL / ;]tL c~rn ;lrj dx]Zj/ kf7sn] ug]{ atfOPsf] 5 .
c~rn ;dGjo sld6Lsf ;b:ox¿sf] sfo{ ljefhg ub}{ s]xL g]tfx¿nfO{ s]Gb|Lo ljefu tyf lgsfosf nflu l;kmfl/; ug]{ lg0f{o;d]t a}7sn] u/]sf] 5 . lbg]zrGb| ;'j]bLnfO{ ;ª\u7g ljefu, s'naxfb'/ s'“j/nfO{ cfly{s ljefu, s[i0fk|;fb h};LnfO{ kf6L{ :s'n ljefu, dx]Zj/ kf7snfO{ k|rf/ ljefu, xs{axfb'/ l;+xnfO{ :yfgLo lgsfo tyf ef}lts ;+/rgf ljefu, nfnaxfb'/ yfkfnfO{ sfg'g ljefu / dfgk|;fb vqLnfO{ ;xsf/L ljefu k|d'vsf] lhDd]jf/L lbOPsf] 5 . o:t}, kf6L{sf ljleGg df]rf{ ;ª\u7g x]g]{ u/L ljleGg c~rn ;b:ox¿nfO{ lhDd]jf/L lbOPsf] 5 .
b'O{ gDa/sf] sfo{of]hgf
eQmk'/ . kf6L{sf] tLgdlxg] ;ª\u7g ;'b[9Ls/0f tyf hgkl/rfng cleofg ;kmn kfg{ g]skf -Pdfn]_ eQmk'/sf] @ gDa/ lgjf{rg If]qLo sld6Ln] sfo{of]hgf cl3 ;f/]sf] 5 . z'qmaf/ ;DkGg a}7sn] kmfu'g @! ut] x'g] /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf] k|yd a}7ssf] tof/L / hgkl/rfngsf ;Gbe{df sfo{of]hgf to u/]sf] 5 .
pb\3f6g ;df/f]xdf hg;xeflutf a9fpg kmfu'g !# ut] a[xt\ cGtlq{mof ;fy} If]qLo sld6Lsf] a}7s, df3 & ut] g]jfM ;ª\3 / ls;fg ;ª\3sf] e]nf, df3 !^ ut] a[xt\ /Qmbfg / k'; #) ut] ;Dk"0f{ zfvf sld6Lsf cWoIfx¿;lxtsf] lj:tfl/t a}7s 8fs]sf] 5 . If]qLo cWoIf ch'{g a:g]tsf] cWoIftfdf ;DkGg a}7sn] kf6L{ lj:tf/ tyf ;ª\u7g ;'b[9Ls/0f cleofgs} ;Gbe{df If]qLo ljefu / juL{o ;ª\u7gx¿nfO{ rnfodfg agfpg] / dftxt sld6Lsf] clwj]zg ;DkGg ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . a}7sn] zfvf sld6Lx¿sf] e]nf, a}7s, k|lzIf0f /rgfTds lqmofsnfk tyf If]qLo sld6Lsf] ;Dk"0f{ kbflwsf/L tyf ;b:ox¿ cf–cfkm\gf] If]qdf k'; !^ b]lv r}t d;fGt;Dd s]lGb|t x'g] lg0f{o u/]sf] cWoIf a:g]tn] hfgsf/L lbg'eof] . o:t}, If]qLo sld6Ln] ;+ljwfg;efdf pDd]bjf/ tyf /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o;lxtsf] 3/b}nf], jfnk]lG6ª sf]0f;ef, ;f+:s[lts ;ef, krf{ ljt/0fnufotsf sfo{qmd to u/]sf] 5 .
o;}aLr, oxL k'; @ ut] If]qLo sld6Lsf] k|yd If]qLo k|ltlglw kl/ifb\ a}7s ;DkGg ePsf] 5 . dWok'/ lydLdf ePsf] sfo{qmddf sld6Lsf] d'vkq …;"o{ bk{0fÚ nf]sfk{0f ul/Psf] 5 . a}7ssf] pb\3f6g g]skf -Pdfn]_sf s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ eQmk'/ k|ltlglw /fd]Zj/ km'ofnn] ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf lhNnf cWoIf /fh]Gb| /fhynf, /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o ;f]d ld>, lgd{n e§/fO{nufotn] cfGtl/s ¿kdf kf6L{ Pstfa4 ePsf] ;Gb]z tNnf] tx;Dd k'¥ofpg'kg]{df hf]8 lbg'ePsf] lyof] .
dGqLsf] lan ltg{ /sd efuaG8f
e}/xjf . k6s–k6s ljjfbdf cfO/xg] s[lif /fHodGqL cf]dk|sfz ofbj u'Nhf/Ln] dGqfnodftxtsf ¿kGb]xL lhNnfsf ;/sf/L sfof{nodf cftª\s dRrfPsf 5g\ . dGqL ePkl5 pgL / pgsf ;xof]uLx¿n] sfof{nosf sd{rf/Lx¿nfO{ wDsfP/ /sd c;'n]sf] u'gf;f] sd{rf/Lx¿n] u/]sf 5g\ .
ut d+l;/ @% ut] u[xlhNnf cfPsf /fHodGqL u'Nhf/Ln] sfo{stf{;lxt dftxtsf sfof{nodf k'u]/ sd{rf/Lx¿sf] xflh/L k'l:tsf vf]:g] / ToxL axfgfdf k};f dfUg] u/]sf] kLl8t sd{rf/Ln] atfP . !) ah]/ !) ldg]6df ;a} sfof{nodf k'uL sd{rf/Lsf] xflh/L k'l:tsf lgoGq0fdf lnP/ pgn] xflh/ ug{ lbPsf lyPgg\ . ;jf !) ah];Dd sd{rf/Ln] xflh/ ug{ kfpg] eP klg pgn] !% ldg]6cl3 ;xof]uLdfkm{t k'l:tsf lgoGq0fdf lng nufPsf lyP . gfk tyf u'0f lgoGq0f sfof{no e}/xjfsL sd{rf/L Hof]T;gf zdf{nfO{ xflh/ ubf{ub}{ k'l:tsf vf];]/ pgn] tLglbg;Dd xflh/ ug{ lbPgg\ . lhNnf ;xsf/L sfof{nodf klg pgn] To:t} u/]sf lyP .
sfof{noaf6 nu]kl5 pgn] cfkm" a;]sf] u]:6xfp;df xflh/L k'l:tsf lng eGb} sfof{no k|d'vnfO{ af]nfPsf] / cfkm" cfp“bf jf:tf gu/]sf] eGb} xsf/]sf] Ps sfof{no k|d'vn] atfP . …d cfPsf] olt lbg;Dd lsg e]6\g cfpg'ePg < d]/f] jf:tf ePg . o:tf] ubf{ /fd|f] x'GgÚ– pgsf] egfO p4[t ub}{ gfd gatfpg] ;t{df Ps kLl8t sfof{no k|d'vn] atfP . Ps k6s hf“bf k'l:tsf glbP/ ef]ln cfpg";\;d]t eg]sf] pgn] atfP .
sfof{no k|d'vx¿nfO{ af]nfP/ cfkm" e}/xjf a:bf ePsf] vr{sf] lan ltg{ nufPsf] yfxf ePsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, e}/xjfsf] kjg, P;cf/ / :jfut xf]6ndf pgn] u/]sf] $% xhf/ ?lkof“ vr{ ltg{ cem} af“sL 5 . pQm lan ltg{sf nflu dftxtsf !@ sfof{nox¿nfO{ lgb]{zg lbPkl5 ;a} sfof{non] ;ft–;ft xhf/ p7fP/ ltg]{ ;xdlt u/]sf] atfOPsf] 5 . ux'“afnL cg';Gwfg sfof{nosf pdfzª\s/ kf08] / kz' Sjf/]G6fOg sfof{nosf clgn zdf{nfO{ /sd p7fpg] lhDdf tf]lsPsf] lyof] . …sfd ug{ ufx|f] 5 . lagfsf/0f cfP/ dGqLh:tf] JolQmn] wDsL lbG5g\Ú– Ps sd{rf/Ln] b'Mv];f] u/] .
e}/xjf cfpg] qmddf …dGqLsf] efO x'“Ú eGb} u'Nhf/Lsf Ps ;xof]uLn] /fli6«o ux'“afnL cg';Gwfgsf Ps sd{rf/LnfO{ wflbªaf6 6]lnkmf]g u/L dftxtsf sfof{nosf ;a} k|d'v / pgLx¿sf] ;Dks{ gDa/ dfu u/]sf lyP . pgn] lhNnf kz' sfof{nosf lgldQ k|d'v w|'jgf/fo0f lqkf7LNffO{ l8hn glbPsf] eGb} wDSofPsf lyP . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf tkm{af6 ¿kGb]xL–@ af6 lgjf{lrt ePsf u'Nhf/L clxn] kmf]/d -u0ftflGqs_ df 5g\ . ;ef;b\ x'“bf ef/t uP/ slyt :jtGq ltAatsf kIfkftL bnfO{ nfdfnfO{ e]6 ug]{ ;ef;b\dWo] pgL klg Ps x'g\ . pgsf] lgo'lQmk|lt g]kfnl:yt lrlgof“ b"tfjf;n] k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{;dIf lnlvt c;Gt'li6 g} hgfPsf] lyof] .
lr;f]kLl8tnfO{ sDan ljt/0f
/f}tx6 . g]skf -Pdfn]_ sf jl/i7 g]tf tyf k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfnn] /f}tx6sf] lkk/f enf]lxof uflj;sf lr;f]kLl8t afl;GbfnfO{ sDan ljt/0f ug'ePsf] 5 . t/fO{df lr;f]af6 o; jif{ dfq} %) eGbf a9L gful/sx¿sf] Hofg uO;s]sf] 5 .
cfOtaf/ cfof]lht sfo{qmddf af]Nb} g]tf g]kfnn] hgtf lr;f]n] s7\ofª\lu|“bf klg ;/sf/n] Wofg glbPsf]df lj/f]w ub}{ t'?Gt /fxt pknAw u/fpg dfu ug'{eof] . …hgtf lr;f]n] dl//x]sf 5g\ . t/, ;/sf/nfO{ To;n] 5f]Psf] 5}gÚ– pxf“n] eGg'eof]– …o:tf] a]nfdf hgtfnfO{ /fxt pknAw u/fpgsf nflu d hf]8bf/ dfu ub{5' .Ú
k"j{k|wfgdGqL g]kfnn] pQm cj;/df ! ;o !) sDan ljt/0f ug'{ePsf] lyof] . jt{dfg hDaf] dlGqkl/ifb\df t/fO{sf emG8} b'O{ ltxfO dGqL /x“bf klg Pshgfn] clxn];Dd t/fO{df k'u]/ lr;f]kLl8t hgtfnfO{ s'g} /fxt ljt/0f u/]sf 5}gg\ . /fhgLlts bnsf / g]tfsf tkm{af6 cfof]hgf ul/Psf] of] g} klxnf] sfo{qmd xf] . sfo{qmdf Pdfn]sf s]Gb|Lo k|rf/ ljefu ;b:o /]jGt emfnufotsf :yfgLo g]tf–sfo{stf{sf] ;xeflutf lyof] . :yfgLo afl;Gbfn] k"j{k|d g]kfnk|lt cfef/ JoQm u/]sf lyP .
sd/]8x¿ ufO{kfngdf
eQmk'/ . zlgaf/ tfynL uflj;sf] gfnf5fkdf s'g} kf6L{sf] sfo{qmd klg lyPg . t/, PsfPs Pdfn]sf jl/i7 g]tfx¿ hDdf ePkl5 :yfgLo afl;Gbfn] ;d]t /dfOnf] dfGb} :jfut u/]sf lyP .
cWoIf emngfy vgfn, pkfWoIf jfdb]j uf}tdsf ;fy} e/tdf]xg clwsf/L, k|bLk g]kfn, efg'eQm 9sfnnufotsf g]tfx¿ Toxf“ s'g} kf6L{sf] sfo{qmddf k'u]sf lyPgg\ . a?, pgLx¿ Pp6f ufO{uf]7 x]g{ / z'esfdgf lbg k'u]sf lyP, hxf“ ;ft hgf o'jfn] EofnL df]8]n ufO{ kmfd{sf gfddf ev{/} ufO{kfng ;'? u/]sf 5g\ . Ps ;o ufO{ kfNg ldNg] u/L tof/ ul/Psf] cfw'lgs uf]7df clxn] #% ufO{, pgLx¿sf afR5fafR5L / Ps e}“;L 5g\ . g]tfx¿n] uf]7d} k'u]/ cjnf]sg u/]sf lyP . Pdfn] cWoIf vgfnsf :jsLo ;lrj;d]t /x]sf lgd{n e§/fO{sf] cWoIftfdf /x]sf] lu|g Pu|f] k|flndf bLks kg]?, v]d/fh kf}8]n, gxs'n /fjt, c¿0f aufn], hLjg e§/fO{ / uf]s0f{ yfkf ;~rfns 5g\ .
cWoIf vgfnn] klxnf cfkm\gf] kf6L{ qmflGt / kl/jt{gsf] kf6L{ /x]sf] / sfo{stf{nfO{ klg ToxLcg'¿k k|lzlIft u/]sf] atfp“b} ca kf6L{nfO{ kl/jt{gsf ;fy} lgdf{0f / pTkfbgsf] kf6L{ agfpg'kg]{ wf/0ff /fv]sf lyP . pgsf] egfO lyof]– …o:tf lqmofsnfkn] :jfwLg /fli6«o cy{tGq lgdf{0fdf dfq ;3fp k'¥ofp“b}g, kf6L{nfO{ alnof] agfpg klg ;xof]u u5{ .Ú sfo{qmddf clvn g]kfn ls;fg dxf;ª\3sf cWoIf;d]t /x]sf pkfWoIf uf}tdn] jt{dfg ;/sf/ ls;fgdf/f /x]sf] rrf{ ub}{ ef/taf6 cfoft ug]{ s[lif ;fdu|Ldf /x]sf] ;]jf z'Ns 36fP/ g]kfnL ls;fgnfO{ dsf{df kfl/Psf] atfP . pgn] eg]– …k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] g]kfnL ls;fgdfly 3ft u/]/ ef/tsf] ;]jf ul//x]sf 5g\ .Ú
k"j{pkk|wfgdGqL tyf cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/Ln] g]kfndf cfjZos b"w, df;', rfdn, bfn h:tf s[lif pkh ef/taf6} Nofpg'kg]{ afWotf /x]sf] pNn]v ub}{ To;nfO{ Go"g ug{ s[lifdf Jofks nufgL ug'{kg]{df hf]8 lbg'eof] eg] Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o efg'eQm 9sfnn] sfo{stf{nfO{ pTkfbg;“u hf]8\g' /fd|f] s'/f ePsf] atfpg'eof] .
sfo{qmddf k"j{dGqL k|bLk g]kfn, lhNnf kz';]jf sfof{no eQmk'/sf k|d'v lzjaxfb'/ s];L, sfe|]sf k|d'v s]zj cR5fdL, :yfgLo afl;Gbf ;f]d ld>, uf]lj; ;lrj w|'j >]i7nufotn] z'esfdgf lbPsf lyP .
e"k"df rGb
kf]v/f . …b]ze/sf e"tk"j{ ;}lgs tyf k|x/Lx¿ Ps xf]cf}“Ú eGg] gf/fsf ;fy g]kfn e"tk"j{ ;}lgs tyf k|x/L dxf;ª\3sf] rf}yf] /fli6«o ;Dd]ng ;DkGg ePsf] 5 . ;Dd]ngn] wgaxfb'/ rGbsf] cWoIftfdf gof“ g]t[Tj rog u/]sf] 5 .
o;cl3 /x]sf] g]kfn e"tk"j{ ;}lgs tyf k|x/L dxf;ª\3 gfd kl/jt{g u/L g]kfn /fli6«o e"tk"j{ ;}lgs tyf k|x/L ;ª\u7g gfds/0f ePsf] pQm ;ª\u7gsf] pkfWoIfdf k"0f{axfb'/ >]i7 -lrtjg_ / dgaxfb'/ u'?ª -sf:sL_, dxf;lrjdf ld7f/fd s];L -nlntk'/_, ;lrjdf g/]Gb| l;Ub]n -lrtjg_ / sf]iffWoIfdf x'daxfb'/ dNn -kfNkf_ rog ePsf 5g\ . c~rn / dlxnf;lxt #) ;b:o lglj{/f]w lgjf{lrt ePsf] s]Gb|Lo ;ldltdf Ps pkfWoIf, Ps ;lrj / gf} ;b:o kl5 dgf]gLt ug]{ hgfOPsf] 5 .
s]Gb|Lo ;b:ox¿df afUdtLaf6 afa'/fd l3ld/] / ;lrtfgGb s];L /fdxl/ yfkf / uf]s0f{ k'/L, u08sLaf6 cf]daxfb'/ a/fsf]6L, dw's/ Gof}kfg], nfnsfhL u'?ª, eLdk|;fb nfld5fg], v]dhª u'?ª, k|]daxfb'/ dxt / gf/fo0fk|;fb ltjf/L 5g\ . To;}u/L, e]/Laf6 b'uf{l;+x u'?ª / dugl;+x yfkfdu/, g}gaxfb'/ vqL / 6f]kaxfb'/ e08f/L 5g\ eg] gf/fo0fLaf6 gu]Gb| a?jfn, lul/wf/L ;'j]bL, 1fg' yfkf / w'j|/fh nD;fn, ;fw'/fd clwsf/L, wjnflul/af6 rGb|axfb'/ hL;L / rGb|axfb'/ dNn, n'lDagLaf6 nIdLb]jL vgfn, ljgf]b >]i7 / vf]haxfb'/ du/, sf];Laf6 k|e'gf/fo0f lzjfsf]6L, hgsk'/af6 6f]kaxfb'/ yfkf / eLdnfn e§/fO{ 5g\ . ;Dd]ngn] hgkIfLo ;+ljwfg lgdf{0fsf nflu cfjZos bafa, ;'emfj / ;xof]u ug]{ lg0f{o ug'{sf ;fy} cfufdL kf“r jif{sf nflu gLlt tyf sfo{qmd kfl/t u/]sf] 5 .
g]skf -Pdfn]_ sf pkfWoIf tyf k"j{/IffdGqL ljBfb]jL e08f/Ln] pb\3f6g u/]sf] pQm sfo{qmddf j}slNks kf]ln6Ao'/f] ;b:oåo yddfof yfkf / vu/fh clwsf/L, u08sL c~rn sld6L ;lrj ;f]dgfy Kof;L, lhNnf sld6L cWoIf dfgaxfb'/ hL;Lnufotn] z'esfdgf lbg'ePsf] lyof] . sfo{qmdsf] cWoIftf tTsfnLg cWoIf lji0f'k|;fb >]i7n] ug'{ePsf] lyof] .
hfg}nfUbf klg g5f]8\g]nfO{ clVtof/sf] cª\s'z
sf7df8f}“ . g]kfn ljB't\ k|flws/0fsf lgldQ sfo{sf/L lgb]{zs /fd]Zj/ ofbj oltv]/ clVtof/sf] cg';Gwfgsf] bfo/fdf 5g\ . pgL 7"n} clgoldttfdf ;+nUg ePsf] zª\sf ub}{ clVtof/n] pgnfO{ s'g} klg cfly{s sf/f]af/;DaGwL lg0f{o ug]{ clwsf/df /f]s nufPsf] 5 .
k|flws/0f cGt/ut ljleGg sfof{no / ljefuLo dxfk|aGws x'“bf 7]s]bf/nfO{ e'QmfgL lbg af“sL /fv]sf] /sd clxn] lgldQ sfo{sf/L lgb]{zs x'“bf ofbjn] kmfOn cl3 a9fPsf 5g\ . ljjfbf:kb e'QmfgL ePsfn] cl3Nnf sfo{sf/L lgb]{zs bLk]Gb|gfy zdf{n] /f]lslbPsf]df pgL cfpgf;fy cl3 a9fOPkl5 To;nfO{ /f]s]/ clVtof/n] k|flws/0fnfO{ yk gf]S;fgL x'gaf6 hf]ufPsf] 5 .
s]xL ;docl3 e'QmfgL lbg gkfPsf] / clwsf/ s6f}tLsf] kL8f ofbjn] lrlnd] hnljB't\ sDkgL Pjd\ sd{rf/L ;~ro sf]ifaLr ePsf] C0f ;Demf}tf sfo{qmddf kf]v]sf lyP . pgn] …uf]s0f{ lji6 pmhf{dGqL x'“bf klg sd{rf/Lx¿sf] ;?jf ePsf] lyof] / clxn] klg To;}cg';f/ ePsf] xf]Ú eGb} pmhf{dGqL kf]i6axfb'/ af]u6Ls} lgb]{zgdf sfd eO/x]sf] hgfp lbP . k|flws/0f 8'afpg / cfk"m df]6fpg tlNngx¿;“u l6Sg g;s]/ tTsfnLg sfo{sf/L lgb]{zs zdf{ dfl;s ;f9] # nfvsf] sfo{sf/L lgb]{zs 5f8]/ @% xhf/s} hflu/ -;x;lrj_ df kmls{;s]sf 5g\ . ofbjn] sfo{sf/L lgb]{zssf] k|lt:kwf{df klg lgj]bg xfn]sf 5g\ . cfp“bf] k'; @@ ut] :jtM cjsfz kfpg nfu]sf ofbjn] To;ot} ;Sbf] Eofpg] u/L kmfOn cl3 a9fPkl5 zª\sf yk r'lnPsf] xf] . df]d]G6f] Pk/]N; h:tf] aGb eO;s]sf] pBf]unfO{ rf/ ls:tfdf ;f9] @@ nfv ltg]{ ;xdlt k"/f gub}{ !) ls:tfdf ltg]{ ;'ljwf lbOPsf] 5 .
k|flws/0fdf km]l/ v'nf k|lt:kwf{af6 sfo{sf/L lgb]{zs 5gf]6 ug{ tLg ;ftfsf] Dofb lbP/ ;"rgf lgsflnP klg 5gf]6 x'g sDtLdf b'O{ dlxgf nfUg] b]lvG5 . ;/sf/L nfdf] k|lqmofn] ;d]t ofbjnfO{ kmfObf eO/x]sf] 5 . cjsfz x'g'eGbf cl3 labfdf a:g ;~rfns ;ldltsf s]xL ;b:ox¿n] lbPsf] ;'emfj;d]t pgn] nTofPsf 5g\ .
7]s]bf/nfO{ ;dodf e'QmfgL ug{ g;s]/ s'n]vfgL t];|f], rd]lnofnufotsf cfof]hgfsf] nfut / ;do b'j} al9/x]sf] 5 . ;f9] @& ca{ 3f6fdf /x]sf] k|flws/0fnfO{ cem} r':g] / vf]qmf] agfpg s'g xb;Dd dflyNnf txsf xflsdx¿sf] ;+nUgtf /x]5 eGg] tYo vf]Hg ca s'g} cfof]u / 5fglag ;ldlt h?/L gkg]{ b]lvPsf] 5 .
clVtof/n] ;d]t ;r]t u/fP/ cfly{s sf/f]af/ ug{ /f]s nufPsf ofbjsf ;fydf s]xL sd{rf/L o'lgog;d]t nfUg'nfO{ ;d]t /x:osf ¿kdf x]l/G5 . …cflwsfl/s o'lgogsf] lgjf{rg ug{;d]t tof/ gePsf sfª\u|]; / dfcf]jfbLlgs6 sd{rf/L ;ª\u7g;d]t ofbjnfO{ cfly{s clwsf/ lbg'k5{ eGb} nfUg'sf k5fl8 s] sf/0fn] sfd u/]sf] xf]nf <Ú– Ps hfgsf/sf]
k|Zg 5 .
k|flws/0fsf sd{rf/Ln] l;Q}df k|of]u ul//x]sf] lah'nL ;'ljwf vf]:g lgb]{zg clVtof/af6 cfPkl5 pgLx¿ cfof]uk|lt cfqmfds b]lvPsf 5g\ . ljB't\ k|flws/0f sd{rf/L ;ª\3n] 6]lnsd / b'Uw ljsf; ;+:yfgsf] xjfnf lb“b} cfk"mn] klg ;'ljwf kfpg'kg]{ bfaL u/]sf 5g\ . jflif{s !@ ca{ gfkmf sdfO/x]sf] 6]lnsd / ut jif{ !! s/f]8 gfkmf sdfPsf] b'Uw ljsf; ;+:yfgn] lbPsf] ;'ljwfdf @& ca{ 3f6f v]lk/x]sf] k|flws/0fs sd{rf/Ln] cf“vf nufpg' slt hfoh xf]nf <
dfnkf]t kl/;/d} bnfnsf] sfof{no†
sf7df8f}“ . ;/sf/n] hgtfsf sfd ug{sf nflu tna–eQf v'jfP/ sd{rf/L v6fPsf] 5 . t/, ;]jfu|fxLnfO{ sd{rf/L;fd' k'Ug g} glbO{ aLrd} d sfd ldnfOlbG5' egL k};f dfUg] dflg;x¿sf] klg Pp6f ;ª\ul7t ;d"x 5 eGbf crDd nfUnf . t/, dfnkf]t sfof{nodf eg] o:tf] b[Zo b]Vg kfOG5 .
;]jf k|bfg ug]{ sd{rf/L / ;]jf lng] hgtfaLrdf a;L ;s];Dd a9L /sd c;'Ng] o:tf] ;d"xnfO{ bnfnsf ¿kdf lrlgG5 . hgtfsf e"ld;DaGwL sfd ug{sf nflu ;/sf/n] :yfkgf u/]sf dfnkf]t tyf gfkL sfof{nox¿df bnfnx¿sf] olt w]/} ks8 / ls ;/sf/L sd{rf/Ln] ul/lbg'kg]{ hUufsf] xfn;flassf nflu ;]jfu|fxLaf6 bnfnn] !) xhf/;Dd c;'Ng] u/]sf 5g\ . uf]ª\ua'sf Ps ;]jfu|fxL l;+xaxfb'/ a:g]tn] gfkLsf sd{rf/Ln] xfn;flas ug{ hfg'eGbf klxn] g} sd{rf/Ln] eP cem a9L /sd lng] xjfnf lbP/ bnfnn] !) xhf/ ?lkof“ lnO{ sd{rf/Laf6 xfn;flas u/fPsf] atfP .
rf/vfnl:yt dfnkf]t tyf gfkL sfof{nosf k|d'vx¿ / bnfnsf aLrsf] ;DaGw olt uf9f 5 ls logLx¿s} ldnf]dtf]df sfof{no k|fª\u0fdf bnfnL ug]{x¿sf nflu sfof{no ejg lgdf{0f ug{ nfluPsf] 5 . ;/sf/L sfof{nosf] :jfldTj ePsf] hUufdf n]vfk9Lsf gfddf bnfnL ug]{x¿sf nflu ejg lgdf{0f ug{ lbg' gfhfoh ePsf] :ki6 5 . o;dfly klg clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] hgtfsf] cToGt rf;f] / ;/f]sf/ /x]sf] sfof{no k|j]zåf/d} bnfnsf] sfof{no g/fVg' / ;/sf/L hUuf klg pknAw gu/fpg' egL lgb]{zg klg lbO;s]sf] 5 . t/, bnfnx¿sf] c:jfefljs rnv]n tyf dfnkf]t k|d'v / gfkL k|d'vsf] nf]eL :jefjn] ubf{ clVtof/sf] cfb]z klg /2Lsf] 6f]s/Ldf
kmflnPsf] 5 .
o;n] ubf{ s/f]8f}“sf] nufgLdf agfOPsf] lgs} 7"nf] sfof{no ejgsf] zf]ef g} lalu|Psf] 5 . ;]jfsf nflu dfnkf]t tyf gfkLdf k|j]z ug]{ x/]s ;]jfu|fxLsf] bnfnn] bf]xg ug{ ;Sg] u/L pgLx¿nfO{ d"n9f]sfd} sfof{no /fVg lbg' ;/sf/L gLltsf] alv{nfk klg xf] . t/, k|d'våosf] k};fsf ;fd' nDk;f/ x'g] :jefjsf sf/0f bnfnsf] babaf a9]sf] dfnkf]t tyf gfkLs} sd{rf/Lsf] ljZjf; /x]sf] 5 . x/]s kmfOnsf lx;fa u/L x:tfIf/ ug]{ / sfof{no ;do ;lsgf;fy k};f c;'Ng] dfnkf]t tyf gfkLsf k|d'vx¿n] lagf z'enfe cfkm\gf] hUufdf ejgsf] :j¿k g} lau|g] u/L l;Q} csf]{ sfof{no lgdf{0f ug{ lbP egL oxf“ sfo{/t s'g} sd{rf/L klg ljZj:t 5}gg\ . s] o:tf] u}/sfg'gL / hgtfnfO{ ;f]em} bf]xg ug]{ sd{rf/Lsf] k|j[lQk|lt clVtof/n] s8f x:tIf]k u/L lgdf{0f sfo{ /f]Sg ldNb}g < ls clVtof/ klg cf}krfl/s kq k7fP/ /ldt] dfq alg/xg] xf] eGg] k|Zg plAhPsf] 5 .
leaf]/ aRof]
sf7df8f}“ . ljQLo ;ª\s6df k/]sf] elgPsf] leaf]/ ljsf; a}ª\s cfkm"nfO{ hf]ufpg ;kmn ePsf] 5 . /fi6« a}ª\sn] laqmLsf nflu kxn ;'? u/]sf] eGg] rrf{ eO/x]sf a]nf a}ª\sn] cfkm"nfO{ hf]lvdd'Qm agfPsf] bfaL u/]sf] 5 .
/fi6« a}ª\saf6 lnPsf] %) s/f]8 ?lkof“ clGtd C0fbftfsf] ¿kdf lkmtf{ u/]kl5 leaf]/ hf]lvdd'Qm ePsf] xf] . 5 dlxgfsf nflu egL lnPsf] ;f] /sd s]xL lbgcufl8 lkmtf{ u/]sf] /fi6« a}ª\ssf Ps clwsf/Ln] atfP . …/fi6« a}ª\saf6 lnPsf] C0f lkmtf{ ul/;s]sf] 5Ú– tL clwsf/Ln] eg]– …ca l:ylt /fd|f] eO;s]sf] 5 .Ú
3/hUuf sf/f]af/df nufgL 8'a]kl5 leaf]/ t/ntf cefjdf lyof] . …a|fG8 dfq} lalu|Psf] xf]Ú– /fi6« a}ª\s ;|f]tn] eGof]– …;+:yfut ;'zf;gdf ;d:of gePsf] leaf]/nfO{ hf]ufpg cfjZos 5 .Ú leaf]/sf] ;DklQ ;|f]t /fd|f] ePsfn] klg /fi6« a}ª\sn] ;ª\s6af6 hf]ufpg cln a9L kxn u/]sf] lyof] . …olb ljef]/nfO{ g} sf/afxL ug'{k/] g]kfndf y'k|} ljQLo ;+:yfx¿ sf/afxLdf k5{g\Ú– /fi6« a}ª\s ;|f]tn] eGof] .
cl3Nnf] cfly{s jif{sf] cGTolt/ /fi6« a}ª\saf6 C0f ;fk6L lnP/ ljQLo ;ª\s6 6fl/Psf] lyof] . tLg dlxgfleq a'emfpg'kg]{ C0f ;f] a}ª\sn] xbDofb sfl6;s]kl5 dfq} a'emfPsf] 5 . leaf]/n] /fi6« a}ª\snfO{ lnPsf] C0f ltg{ af“;af/Ldf /x]sf] ! ;o #@ cfgf hUuf laqmL u/]sf] 5 . To:t}, nlntk'/sf] kf6gdf /x]sf] hUuf klg laqmL u/]sf] ;|f]tn] atfof] .
lbjª\ut b'O{ ;|i6fnfO{ k'/:sf/
sf7df8f}“ . /fli6«o hg;f+:s[lts dxf;ª\3 g]kfnn] o; jif{sf] hg;+:s[lt / hg;+:s[lt o'jf k|ltef k'/:sf/ lbjª\ut b'O{ JolQmTjnfO{ k|bfg ug]{ ePsf] 5 . dxf;ª\3n] :yfkgf lbj;sf] cj;/ kf/L jl/i7 ;dfnf]rs tyf dfS;{jfbL lrGts uf]ljGb e§nfO{ hg;+:s[lt k'/:sf/ / efiff ;flxTo ljwfsL ;|i6f cf]dL zdf{nfO{ hg;+:s[lts o'jf k|ltef k'/:sf/ d/0ff]k/fGt k|bfg ug]{ hgfPsf] 5 .
@%cf}“ :yfkgf lbj;sf] ;Gbe{ kf/L cfufdL zlgaf/ ;f] k'/:sf/ k|bfg ug]{ lg0f{o ePsf] dxf;ª\3 cWoIf ljho ;'Aafn] atfpg'eof] . aNv'df cfof]hgf ul/g] sfo{qmddf Pdfn] cWoIf emngfy vgfnn] ;f] k'/:sf/ k|bfg ug]{ sfo{qmd 5 .
o;cl3 hg;f+:s[lt k'/:sf/ hgjfbL ufos /fd]z >]i7, uLtsf/ Zofd tdf]6, g[Tosf/ xl/s[i0f bz{gwf/L, hgsk|;fb x'dfufO{+, /tgs'df/ /fO{ / k"0f{k|;fb xofh', lji0f'eQm km'ofn, s]bf/ k|wfg / ;lnd ;dbzL{n] k|fKt ul/;Sg'ePsf] 5 . To:t}, o'jf k|ltef k'/:sf/åf/f ;'lgns'df/ dlNns, czf]s /fO{, emds l3ld/], dgf]h uh'/]nnfO{ ;Ddfg ul/;lsPsf] 5 .
;flxTo ;GWofdfly k':ts
sf7df8f}“ . g]kfnL ;flxTodf ;flxTo ;GWofsf] of]ubfgsf] rrf{ ;d]6]/ gj/fh vltj8fåf/f lnlvt s[lt ;fj{hlgs ePsf] 5 . g]skf -Pdfn]_ sf :yfoL ;ldlt ;b:o s]kL zdf{ cf]nLn] z'qmaf/ pQm s[ltsf] nf]sfk{0f ug'{ePsf] 5 .
sfo{qmddf g]skf -Pdfn]_sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o k|bLk g]kfn, k|bLk 1jfnL, s]Gb|Lo ;b:o clUg v/]n, g]kfn k|1f–k|lti7fgsf pks'nklt uª\ufk|;fb pk]|tL, k|f1 a'“b /fgf, jl/i7 ;flxTosf/ cfgGbb]j e§, hg;flxlTos d~r g]kfnsf cWoIf 8f= hLj]Gb|b]j lu/Lnufotn] pQm sfo{sf] k|z+;f ug'{ePsf] lyof] .
t'n;Lnfnsf] ;fwf/0f ;ef
nlntk'/ . t'n;Lnfn :d[lt k|lti7fgsf] !@cf}“ ;fwf/0f ;ef ;DkGg ePsf] 5 . ;f]daf/ ;DkGg ;fwf/0f ;efsf] k|lti7fgsf k|d'v ;+/Ifs tyf g]skf -Pdfn]_sf jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnn] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] .
;fwf/0f ;efdf k|lti7fgsf ;lrj dfwj kf}8]nn] k|:t't u/]sf] jflif{s k|ltj]bg tyf sf]iffWoIf df]xgs[i0f >]i7n] k|:t't u/]sf] cfly{s k|ltj]bg kfl/t ePsf] 5 . sfo{qmddf g]skf -Pdfn]_ ;Nnfxsf/ kl/ifb\sf ;lrj uf]kfn zfSo, s]Gb|Lo ;b:o 8f= j+zLw/ ld>, 8f= sdns[i0f hf]zL, 8f= lji0f'xl/ g]kfnnufotn] t'n;Lnfnsf] of]ubfgsf] rrf{ ug'{ePsf] lyof] . cljeflht g]kfn sDo'lg:6 kf6L{sf] t];|f] dxflwj]zgaf6 dxf;lrjdf lgjf{lrt cdfTo kf6L{ PsLs/0fkl5 g]skf -Pdfn]_ :yfoL ;ldlt ;b:o / rLgsf nflu g]kfnL /fhb"t;d]t aGg'ePsf] lyof] .