d'n's ljb]zLsf] v]n d}bfg
ef/t eG5– r'gfj klZrdf eG5g\– k'gM:yfkgf
sf7df8f}“ . ;+;b\df ?kfGt/0f u/]/ jf ;+s6sfn nufP/ arfpg] ;Defjgf /x“bf/x“b} ;+ljwfg;ef lj36g ePkl5 g]kfnsf k|d'v l5d]sL d'n's dfq xf]Og, ljZjsf zlQm /fi6« / bftfx?sf] ;d]t ;lqmotf / rnv]n x\jfQ} a9]sf] 5 . ljb]zL s"6gLlt1x¿sf] kl5Nnf] lqmofzLntf x]bf{ g]kfn lj:tf/} pgLx¿sf] v]n d}bfg aGb} uPsf] emns b]Vg ;lsG5 . ;+ljwfg;ef lj36g;“u} lglDtPsf] ;ª\s6 / ljb]zLx¿sf km/s–km/s rf;f]sf cleJolQm ljleGg sf]0faf6 ;fj{hlgs x'g'n] g]kfndf /fhgLlts bnsf km/s–km/s Ph]G8f af]s]/ ljb]zL /fi6« ljeflht ePsf] geO{ ljb]zL /fi6«sf km/s–km/s rf;f] l;/fgL xfn]/ g]kfnsf /fhgLlts bn rflx“ ljeflht ePsf t xf]Ogg\ eGg] uDeL/ cfzª\sf plAhPsf] 5 .
h]7 !$ ut] /flt gf6sLo 9ª\un] k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] ;+ljwfg;ef lj36g u/]/ gof“ r'gfjsf] ldlt 3f]if0ff u/]kl5 ljb]zLx¿sf] …OG6]«:6Ú klg af“l8Psf] 5 . oBlk, pgLx¿n] cfkm\gf] rf;f] cf}krfl/s / ;Lw} cleJoQm ug]{ s'/f ePg . ljb]z dfldnfaf/] hfgsf/x¿sf cg';f/ ;+ljwfg;efsf] x7ft\ lj36gnfO{ l5d]sL ef/t / rLgn] v'n]/ :jfut gu/] klg lj36gk|lt pgLx¿ a]v';L eg] 5}gg\ . of] ;ª\s6sf] 38Lsf] pko'Qm lgsf; tfhf hgfb]z g} xf] eGg] lgisif{df ef/t k'u]sf] atfOG5 . t/, Tof] hgfb]z ;+ljwfg;efsf nflu geO{ ;+;bLo Joj:yfsf nflu x'g'kg]{df ef/tsf] dt /x]sf] cgf}krfl/s sf]0fx?af6 ;fj{hlgs x'g yfn]sf] 5 . k"j{/fhb"t lzjzª\s/ d'vhL{n] xfn} u/]sf] l6Kk0fLnfO{ ToxL ?kdf x]l/Psf] 5 .
;+ljwfg;ef lj36gk|lt b'Mv JoQm u/] klg oxf“sf] zf;sLo 9f“rf jf :j¿ksf af/]df cd]l/sfnfO{ w]/} rf;f] gePsf] ljZn]ifsx¿ atfp“5g\ . cd]l/sfsf] d'Vo rf;f] ef/tLo e"ldsf / ;'/Iff r'gf}tLaf/] dfq ePsf] tfOG5 . t/, z]/axfb'/ b]pjfnufotsf g]tfx?af6 nuftf/ ?kdf ;+ljwfg;ef k'gM:yfkgfsf] s'/f cfpg' / cd]l/sL /fhb"tn] e]6]/ klg g]tfx?;“u To:t} s'/f ug'{n] p;sf] OR5f oxL xf] eGg] a'em\g ;lsG5 .
ljutdf g]kfndf Tolt w]/} v'n]cfd ultljlw ga9fPsf o'/f]k]nL /fi6« / bft[ lgsfox¿n] eg] ;+ljwfg;ef lgjf{rgkl5 g]kfndf v'n]cfd cfkm\gf] ultljlw a9fPsf] atfOG5 . clxn] tL /fi6«x¿sf] rfxgf r'gfj geO{ ;+ljwfg;ef k'gM:yfkgf ug'{k5{ eGg] /x]sf] 5 . kl5Nnf lbgdf hghflt g]tfx?;“u lgodlt ;Dks{df /x]sf pgLx?n] ;d]t oxL s'/fdf k|f]T;flxt ul//x]sf 5g\ .
ptf s]xL ;dootf g]kfnd} /x]sf /fi6«;ª\oLo /fhgLlts dfldnf;DaGwL clwsf/L :ofd'cn 6fd|f6n] klg leqleq} ;+ljwfg;ef k'gM:yfkgfsf] dfxf]n agfO/x]sf 5g\ . pgn] cl3Nnf] ;ftf k[YjL ;'Aaf u'?ªnufotsf hghflt g]tfx?;“u e]6]/ klg ToxL s'/f u/]sf lyP eg] lrlgof“ /fhb"t ofª xfpnfgn;“u ;d]t e]6]/ k'gM:yfkgfdf ;sf/fTds eOlbg cg'/f]w u/]sf] ;|f]tsf] bfjL 5 . Pdfn], sf+u|]; / dfcf]jfbLsf g]tfx?;“usf] e]6df 6fd|f6 / cfjf;Lo k|ltlglw /f]a6{ kfOk/n] o:t} wf/0ff /fv]sf 5g\ .
s] 5g\ ljb]zLsf :jfy{ <
kl5Nnf] ;dodf ;ª\3Lotfsf] h'g df]8nlt/ d'n's 8f]l/“b} lyof], To;af6 k|d'v b'O{ l5d]sL ef/t / rLg c;Gt'i6 /x]sf] Pdfn] kf]ln6Ao'/f] ;b:o k|bLk 1jfnLsf] a'emfO 5 . ljutdf ax;d} gcfPsf z]kf{ / h8fgh:tf k|b]zsf s'/f cfsl:ds ¿kdf ax;df cfPkl5 ;'/Iff ;+j]bgzLntfdf r'gf}tLsf] vt/f b]v]/ rLg c;Gt'i6 ag]sf] 1jfnL atfpg'x'G5 . zflGt k|lqmof ;'? ePotfsf c¿ /fhgLlts sf];{;“u rLgsf] s'g} c;xdlt g/x]sf] 1jfnLsf] a'emfO 5 . ef/tn] klg ;'?df dw];df Ps k|b]zsf s'/f p7fP/ v]Ng vf]h] klg kl5Nnf] ;dodf dw];leq klg u]|6/ ldlynf, u]|6/ ef]hk'/fsf s'/f p7\g yfn]kl5 ;zª\lst ag]sf] pxf“sf] ljZn]if0f 5 . ;'?df dw];nfO{ …jkm/ hf]gÚ agfP/ ef/tlj/f]wL ultljlw ug{ glbg] of]hgf agfPsf] ef/t kl5Nnf] ;dodf dw];L bnx¿sf] ljefhg / o'/f]k]nLx¿sf] a9\bf] pkl:ylt b]Vg yfn]kl5 ;ª\3Lotfsf] …l8:sf];{Údf w]/} ;xefuL x'g 5f8]sf] pxf“n] atfpg'eof] .
t/, o'/f]k]nLx¿df ;'?b]lv g} a]Un} …OG6]«:6Ún] sfd u/]sf] atfOG5 . g]kfndf k};fsf] vf]nf] aufP/ hghfltnfO{ cgfjZos ¿kdf prfn]/ ;+ljwfg lgdf{0fdf afwf v8f u/]sf] bf]if klg o'/f]k]nL /fi6« / bft[ lgsfodfly nfUg] u/]sf] 5 . lj3l6t ;+ljwfg;efsf] ;a}eGbf 7"nf] bn dfcf]jfbLnfO{ x]g]{ b[li6sf]0fdf ;d]t c¿ /fi6«sf] t'ngfdf o'/f]k]nLsf] cfsfz–hldgsf] km/s 5 . cd]l/sfn] dfcf]jfbLnfO{ cftª\ssf/L ;"rLdf g} /fv]sf] 5 eg] ;'?sf lbgdf ef/t klg dfcf]jfbL ultljlwk|lt r/d c;Gt'i6 lyof] . …t/, To;a]nf g} o'/f]k]nLx¿sf] eg] dfcf]jfbL ;d:of /fhgLlts ;d:of ePsf] / Tof] ;fdflhs, cfly{s lje]bn] lgDTofPsf] a'emfO lyof]Ú– 1jfnLn] eGg'eof]– …pgLx¿ ljZjd} sDo'lg:6 sdhf]/ ug{ rfxGy], To;}n] hftLo d'2f prfNglt/ nfu] eg] ;“u;“u} …lqmlZrolg6LÚsf] n's]sf] Ph]G8fnfO{ alnof] agfp“b} nfg] pkfo vf]Hglt/ nfu] .Ú
1jfnLsf] of] a'emfOnfO{ xfn} hgdf]rf{ g]kfnsf g]tf ;fWoaxfb'/ e08f/Ln] lbPsf] cleJolQmn] klg k'li6 u5{ . e08f/Lsf cg';f/ dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnsL kTgL ;Ltf bfxfn x/]s dlxgfsf] Psrf]l6 gj]{ k'u]s} x'lG5g\ . pgsf] gj]{ cfjt–hfjtsf] of] z[ª\vnfsf k5fl8 …lqmlZroflg6LÚsf] …lx8]g Ph]G8fÚnfO{ alnof] agfpg] k|of]usf ¿kdf lng ;lsG5 . olta]nf o'/f]k]nLx¿ g]kfndf h;/L eP klg ;+ljwfg;ef Ao'“tfP/ hftLo ;ª\3Lotfsf] Ph]G8fnfO{ ;kmn kfl/5f8\g] WofpGgdf nfu]sf] / To;sf nflu hlt;'s} k};f vr{ ug'{k/] klg tof/ /xg] dgl:yltdf /x]sf] atfOG5 .
lqm8f:yn ag]s} xf] t <
ljb]zLx¿sf] kl5Nnf] ultljlwn] g]kfn pgLx¿sf] lqm8f:yn alg;s]sf] cfd ;j{;fwf/0fsf] a'emfO 5 . t/, ljb]z dfldnfaf/] hfgsf/x¿ clxNo} Tof] lgisif{df k'Ug xtf/ x'g] atfpg'x'G5 . k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfnsf ljb]z dfldnf ;Nnfxsf/ /fhg e§/fO{ eGg'x'G5– …)^@÷)^# sf] cfGbf]ngkl5 xfdLn] h'gvfnsf] /fhgLlts sf];{ to u¥of}“ Tof] k"/f x'g g;s]kl5 g]kfnsf] ef}uf]lns cjl:yltsf] ljifdtfn] klg zlQm /fi6«sf] rf;f] a9\g' :jfefljs xf] . t/, clxn] g} lqm8f:yn aGof] eGg] lgisif{df k'Ug' plrt x'“b}g .Ú xfdL xfd|f ;a} ;d:of cfk;L 5nkmnaf6} 6'ª\Uofp“5f}“ eg]/ bfaL ug]{ cj:yf sdhf]/ x'“b} uPsf] pNn]v ub}{ e§/fO{n] eGg'eof]– …olb xfdL Ps 7fp“df pleof}“ eg] ljb]zLx¿n] s] eg] eGg] s'/fdf w]/} k|Zg p7fO/xg] 7fp“ g} /x“b}g .Ú r'gfj ls ;+ljwfg;ef k'gM:yfkgf eGg]af/]df s;sf] s] wf/0ff 5 eGg]af/] cfkm"nfO{ s'g} cf}krfl/s hfgsf/L gePsf] klg pxf“n] atfpg'eof] . k"j{k//fi6«dGqL 8f= e]ifaxfb'/ yfkfn] eg] g]kfnnfO{ xfdL cfkm}“n] ljb]zLsf] lqm8f:yn agfpg lbPsf] atfpg'eof] . …cfGtl/s 5nkmnsf] 6'ª\uf]df k'¥ofp“bf;Dd To;nfO{ afx\os/0f ug]{ xfd|f] ;+:sf/ g} eO;Sof]Ú– s'6gLlt1 yfkfn] eGg'eof]– …cfGtl/s 5nkmnsf s'/f 6'ª\uf]df k'¥ofpg aflxl/ofnfO{ u'xfg]{, /fhb"tnfO{ eGg nufpg] u/]kl5 lqm8f:yn t aG5 g} . ljb]zLsf] ;b\efj rflxG5, t/ k|wfgdGqLn] g} /fhb"t af]nfP/ d]/f] Ph]G8fdf …kf]h]l6eÚ x'g'xf];\ eGg' /fd|f] xf]Og .Ú
ljZjJofkLs/0fsf] cfhsf] o'udf cfkm\gf] :jfy{cg';f/ hf];'s} lqmofzLn x'g'nfO{ c:jfefljs ¿kdf lng gx'g] eGb} Pdfn] g]tf 1jfnLn] eGg'eof]– …clxn] xfdLh:t} ljb]zLx¿ klg cGof]nd} 5g\, casf] pgLx¿sf] /0fgLlt x]/]/ lgisif{df k'Ug ;lsG5, t/ clxn] g} lqm8f:yn eof] eGg' Tolt pko'Qm x'“b}g . t/, hlthlt xfdL cfkm\gf ;d:of ;dfwfg ug{ c;Ifd aGb} hfG5f}“, Tolt lqm8f:yn t aG5f}“, aG5f}“ .Ú
dfcf]jfbLn] lxhf] o'jfsf] c;Gt'li6nfO{ e¥ofª agfP/ ;Qfk|flKtsf] n8fO“ n8] h:t} clxn] dw];L / hghfltsf c;Gt'li6nfO{ p5fn]/ cfGtl/s /fhgLltsf] jftfj/0f wldNofpg pBt ag]sf] cf}“Nofp“b} 1jfnLn] eGg'eof]– …dfcf]jfbL pgLx¿sf] clwsf/sf] s'/f klg u5{, csf{lt/ sfo{sf/L /fi6«klt eG5 . hals, oL b'O{ eg]sf cfk;df lgMtfGt km/s / lj/f]wfefif s'/f x'g\ .Ú dfcf]jfbLsf o:tf rl/qnfO{ c¿ kf6L{n] klg 7Ls 9ª\un] g]t[Tj ug{ g;Sbf ;d:of pTkGg ePsf] 1jfnLsf] a'emfO 5 .
bnx¿ klg cndndf
ljb]zLx¿sf] cfkm\gf] rf;f] cleJoQm eP klg pgLx¿ klg cem} g]kfndf s] x'G5 eGg] s'/fsf] cGof]nd} /x]sf] atfOG5 . ljb]zL dfq xf]Og, g]kfnsf /fhgLlts bn klg cGof]ndf 5g\ . dfcf]jfbL / dw];L bnn] lgjf{rgsf kIfdf agfj6L ;dy{g t b]vfPsf 5g\, t/ r'gfj x'“b}g eGg] s'/fdf pgLx¿ TolQs} 9'Ss 5g\ . h]7 @# ut] sf7df8f}“sf] tf/] xf]6ndf Pp6f cGt/lqmof sfo{qmddf dfcf]jfbL cWoIf bfxfnn] ;+ljwfg;ef k'gM:yfkgfaf/] ;f]Rg ;lsg] atfP . t/, ToxL sfo{qmddf ;/sf/sf pkk|wfgdGqL Pjd\ dw];L df]rf{sf g]tf ljho uR5bf/n] ;+ljwfg;ef k'gM:yfkgf x'g} g;Sg] 7f]s'jf u/] . To;sf] tLg lbg glaTb} h]7 @^ ut] kf]v/f k'u]/ k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] klg ;+ljwfg;ef k'gM:yfkgf x'g} g;Sg] atfP . ljkIfL bnx¿n] klg lgjf{rg x'g g;Sg] cj:yf b]Vbfb]Vb} nf]stflGqs ljlw ePsfn] To;nfO{ v'n]/ c:jLsf/ ug{ ;s]sf 5}gg\ .
k|wfgdGqL /fhb"t u'xfb}{
sf7df8f}“ . arfpg] pkfo x'“bfx'“b} ;+ljwfg;efnfO{ e+u u/fPsf sf/0f c? bnx?af6 lt/:s[t k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] cfkm}“ b]zleqsf] ;d:of ;dfwfg ug{ ljb]zL u'xfg{ yfn]sf 5g\ . ;f]daf/ sf7df8f}“+l:yt ljb]zL s"6gLlts lgof]usf k|d'vx¿nfO{ ef]h v'jfP/ k|wfgdGqLn] cfkm\gf] r'gfjL Ph]G8fdf ;sf/fTds x'g cfu|x u/]sf lyP .
@* b]zsf /fhb"t / lgof]u k|d'vnfO{ afn'jf6f/df lbPsf] …a]|skmf:6 la|lkmªÚdf k|wfgdGqL e§/fO{n] d+l;/ & df r'gfjsf] ldlt tf]ls;s]sf] / To;af/] c¿ bn;“u k/fdz{ ul//x]sf] eGb} s"6gLlt1x¿nfO{ klg …kf]h]l6eÚ alglbg xft hf]8]sf lyP . t/, To;nfO{ pgLx?n] uDeL/tfk"j{s lng'sf] ;f6f] …r'gfj x'g ;S5 / <Ú eGb} cfz+sfn] x]/]sf lyP .
e]6df o'/f]k]nL o'lgogsf b"t cn]Sh]G8/ :oflrh, ;+o'Qm /fi6«;ª\3sf cfjf;Lo b"t /f]j6{ kfOk/nufotn] ljkIfL bnn] lj/f]w u/]sf] of] l:yltdf s;/L r'gfj x'G5 eGb} k|wfgdGqLnfO{ ¥ofV¥ofVtL kf/]sf] atfOG5 . pgLx¿sf] cfzo gof“ r'gfj geO{ ;+ljwfg;ef g} Ao'“tfpg'k5{ eGg] /x]sf] atfOG5 .
hghflt;“u zLif{åf/f 5nkmn
w]/} ;sf/fTds M u'?ª
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_sf c;Gt'i6 hghflt / dw];L g]tf;“u zLif{ g]t[Tjn] uDeL/ 5nkmn u/]sf] 5 . kf6L{ d'Vofno aNv'df lxhf] sl/a rf/ 3G6f rn]sf] 5nkmn ;f}xfb{k"0f{ / ;sf/fTds ePsf] g]tfx¿n] atfPsf 5g\ .
s]xL lbgotf cflbjf;L hghflt g]tfx¿n] kf6L{ cflbjf;L, hghflt, dw];Lnufotsf d'2fk|lt ;sf/fTds gePsf] eGb} c;Gt'li6 hgfp“b} cfPsf lyP . o;cl3sf s]Gb|Lo / :yfoL sld6Lsf a}7sdf cg'kl:yt /x“b} cfPsf g]tfx¿ s]Gb|Lo ;lrjfnosf] ;+of]hgdf af]nfOPsf] 5nkmndf laxfg !! ah]b]lv g} ;l/s ePsf lyP .
a}7sdf pkfWoIf czf]s /fO{, kf]ln6Ao'/f] ;b:o /fdrGb| emf, ls/0f u'?ª, /fh]Gb| >]i7 ;xefuL x'g'x'GYof] . cWoIf emngfy vgfn, jl/i7 g]tf dfwj g]kfn, pkfWoIfx¿ jfdb]j uf}td, ljBf e08f/L, dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]n, g]tf e/tdf]xg clwsf/L, ;lrjqo o'j/fh 1jfnL, lji0f' kf}8]n, zª\s/ kf]v/]n, cg'zf;g cfof]usf cWoIf cd[ts'df/ af]x/f / ;Nnfxsf/ ;ldltsf ;efklt l;l4nfn l;+x 5nkmndf a:g'ePsf] lyof] .
a}7sdf kf6L{ g]tfx¿ ;f}xfb{k"0f{ ¿kdf hghfltsf s'/f ;'Gg pT;'s ePsf] kfOPsf] jftf{df ;xefuL Ps g]tfn] atfP . hghfltsf g]tfx¿n] 5nkmn cjlwe/ cf–cfkm\gf s'/f kfnf}kfnf] /fv]sf lyP .
o;aLrdf df}g /x“b} cfpg'ePsf pkfWoIf /fO{n] nfdf] ;do lnP/ k6\of/nfUbf] 9ª\un] s'/f /fVg'ePsf] lyof] . pxf“n] lg0f{ox¿df Pdfn] hghfltd}qL b]lvP klg sfof{Gjog ug{ cfgfsfgL u/]sfn] hghfltlj/f]wL lrlqt ePsf] atfpg'ePsf] lyof] . pxf“n] af]n'Gh]n ;a} g]tfn] w}o{k"j{s s'g} k|ltlqmof glbO{ ;'g]sf lyP . udL{ ;fx|} ePkl5 s]xL g]tf eg] l;6d} lgGb|fn] em'd]sf lyP .
5nkmndf hghfltsf tLgvfn] dt cfPsf lyP . pkfWoIf /fO{ kf6L{n] o;cl3sf zLif{ jftf{x¿df cfkm"nfO{ g]t[Tjn] slxNo} hfpm“Ú geg]sf] t/ s]Gb|Lo ;b:ox¿sf] eg] km"tL{kmftL{ a9]sf] eGb} cfqmf]lzt aGg'ePsf] lyof] . pxf“sf] k|Zg lyof]– …ePsf] hghflt Pp6fnfO{ klg dfOg; ug{ vf]Hg] ePkl5 s;sf] dg a'em\5 <Ú o:t} pxf“n] …xfdLx¿ t a? lgliqmo g} a;f}“nf, t/ l;ª\uf] ;d'bfo Pdfn]lj?4 nfUbf s;/L y]R5 < eGg] k|Zg ug'{ePsf] lyof] . kf]ln6Ao'/f] ;b:o /fdrGb| emf / k[YjL;'Aaf u'?ªn] eg]
;fx|} sd af]Ng'ePsf] lyof] . pxf“x¿n] …c;Gt'li6 t 5 t}klg kf6L{nfO{ ldnfP/ nfg'sf] ljsNk 5}gÚ eGg] ts{ u/]sf] Ps g]tfn] atfP . ptf, /fh]Gb| >]i7, ljho ;'Aaf, ls/0f u'?ª / /sd r]Dhf]ªn] eg] kf6L{df a:g g;lsg]Ú wf/0ff /fv]sf lyP .
ljho ;'Aafn] hgghfltsf] dfu t'iff/fkft ug{ /fli6«o e]nfsf] cfof]hgf ul/Psf] eGb} To;sf] cf}lrTo gePsf] l6Kk0fL ug'{ePsf] lyof] eg] /fh]Gb| >]i7n] hghfltsf] kIfdf /fh]Gb| >]i7n] hghfltsf] kIfdf jsfnt ug]{x¿nfO{ if8\oGqk"j{s lhDd]jf/Laf6 x6fpg] sfd ePsf] eGb} cfqmf]z kf]Vg'ePsf] lyof] . 5nkmn eO/x“bf g]tf s]kL cf]nL klg s]Gb|Lo sfof{noleq} x'g'x'GYof] . hghflt g]tfx¿sf] Ps} :j/ eP/ cfkm"x¿dfly kf6L{ g]tfx¿n] …k};f vfPÚ eg]/ nfl~5t u/]sf] u'gf;f] u/]sf lyP . …xfdLnfO{ ufnL ub}{ lx“8\g'ePg, ljb]zLsf] 8n/ vfP/ sfd ul/Psf] eg]/ lhNnf–lhNnfdf e|d kfl/Psf] 5Ú– hghflt ss;sf ;+of]hs;d]t /xg'ePsf k[YjL;'Aaf u'?ªsf] egfO lyof] .
cGttM …km]l/ 5nkmn ug{ cfh :yfoL ;ldltsf] ldl6ª 5Ú eGb} g]tfx¿ labf ePkl5 cfkm"n] agfPsf] cjwf/0ffkq a'emfP/ hghflt g]tfx¿ aflxl/Psf lyP . ;a}eGbf klxn] j}slNks kf]ln6Ao'/f] ;b:o ljho ;'Aaf aflx/ lgl:sP/ Psn klxrfg;lxtsf] !$ k|b]z gl:jsfl/P kf6L{df ;“u} a:g g;lsg] eGb} /fli6«o e]nfsf] cf}lrTo gePsf] kqsf/nfO{ atfpg' ePsf] lyof] . To;kl5 g]tfx¿ :yfoL sld6L a}7ssf nflu cWoIf vgfnsf] sfo{sIftkm{ nfUb} ubf{ pkfWoIf /fO{ eg] Totftkm{ x]b}{ gx]/L ;/f;/ aflxl/g'ePsf] lyof] . /fO{n] 9f]sfcufl8 em'lDdPsf kqsf/x¿nfO{ …g]tfx¿n] cfkm"n] a'emfPsf] cjwf/0ff …/]:kf]G;Ú u/] dfq 5nkmn ;sf/fTds 9ª\un] cl3 a9\g] atfpg'ePsf] lyof] . ljutdf u/]sf lg0f{ox¿df b[9tfk"j{s pleP, sfof{Gjogdf NofP ;d:of ;dfwfg x'G5Ú– pxf“sf] ts{ lyof] . pkfWoIf /fO{n] kf6L{n] ;+ljwfg;ef k'gM:yfkgf ug{ kxn ug'{kg]{ atfpg'ePsf] lyof] . Tolt eg]/ g]tf /fO{ / /sd r]Dhf]ª ls/0f u'?ªsf] df]6/ r9]/ lx“8]sf lyP eg] /fh]Gb| >]i7, ljho ;'Aaf / /fdrGb| emf To;cl3 g} lx“8]sf lyP . csf{ kf]ln6Ao'/f] ;b:o k[YjL;'Aaf u'?ª eg] k|rf/ ljefudf cfO{ k|d'v k|bLk 1jfnL;“u cfwf 3G6f s'/f u/L lrof vfP/ 5'6]sf lyP .
:yfoL ;ldlt a}7s ;DkGg u/]/ lgl:sPsf cWoIf emngfy vgfnn] s'/fsfgL xflb{s / ;f}xfb{k"0f{ ePsf] atfp“b} kf6L{ ;ftf}“ s]Gb|Lo sld6Lsf] afx|f}“ a}7ssf] lg0f{odf b[9 /x]sf] atfpg'ePsf] lyof] . kf]ln6Ao'/f] ;b:o u'?ªn] jftf{ /fd|/L cl3 a9]sf] / ;dfwfg lgl:sg]df cfkm" cfzfjfbL /x]sf] k|ltlqmof lbg'ePsf] pxf“n] a'waf/;“u eGg'eof]– …s'/fsfgL c;fWo} ;sf/fTds ¿kdf cl3 a9]sf] 5 . cfzf 5, ;dfwfg x'G5 .Ú
l;l4nfn un]gg\
sf7df8f}“ . cfkm\g} kf6L{sf sd/]8x¿ 3/d} uf8L lnP/ cfPkl5 Pdfn] ;Nnfxsf/ kl/ifb\sf cWoIf l;l4nfn l;+xnfO{ nfu]sf] lyof]– cfh kf6L{ sld6Lsf] s'g} h?/L a}7s /x]5 / sd/]8x¿ 3/d} lng cfP . t/, ha pxf“nfO{ PsfPs o:tf] 7fp“df k'¥ofOof], hxf“ cfkm\gf kf6L{eGbf c¿ kf6L{sf g]tf w]/} lyP / cfkm\gf elgPsfx¿n] klg Pdfn]nfO{ g} ufnL ul//x]sf lyP .
hftLo /fHo x'g'kb{5 eGb} …v]tLkftLÚdf nfu]sx¿n] kf6gsf k'/fgf g]tf l;+xnfO{ klg ut ;ftf To:t} cleofgdf nufpgsf nflu ckx/0f z}nLdf !* gDa/ j8fl:yt lji0f'dtL gbL lsgf/fdf /x]sf] Pp6f 3/df k'¥ofPsf lyP, hxf“ dfcf]jfbL g]t[ lxl;nf odL, l;l4nfn l;+xnfO{ cª\u|]hL k9fpg] k|f= dfl0fsnfn >]i7, )%% ;fndf Pdfn]sf] ;b:otf kfP/ nuftf/ nfesf] kb kfO/x]sf e"uf]nsf k|fWofks dª\unl;l4 dfgGw/, /fh]Gb| >]i7, ;~rf/dfWoddf cfqmd0fsf nflu v'nf cfx\jfg ug]{ PghLcf]sdL{ dNn s] ;'Gb/nufotsf g]tfx¿ a;]sf lyP . …g]jf/x¿sf] jf:tf gug]{ kf6L{df lsg a:g] < tkfO{+ kf6L{ 5f]8]/ g]jf/sf kIfdf n8\g tof/ x'g'x'G5 ls x'g'x'Gg <Ú eGb} g]jf/Ldf cfkm"nfO{ ;f]lwPkl5 l;+x g/fd|/L hª\lug k'Ug'ePsf] lyof] .
l;+x :jod\n] Pdfn] s]Gb|Lo sld6Lsf] h]7 @& ut]sf] a}7sdf ;'gfPsf] ljj/0f cg';f/ Toxf“ pxf“n] …ltdLx¿n] kf6L{ 5f]8 eg] 5f]8\g], g5f]8 eg] g5f]8\g] xf] < g]jf/ /fHosf] lj/f]w ul/“b}g, t/ To;}sf nflu kf6L{ 5f]l8“b}gÚ eGg'ePsf] lyof] . l;+xsf] yk egfO lyof]– …xfdL dfS;{jfb–n]lggjfbdf ljZjf; u5f}{+ . p7]sf ljifodf kf6L{df 5nkmn rnfp“5f}“, t/ ;ª\u7g 5f]8\b}gf}“ .Ú cfkm\gf] kf6L{n] hftLo klxrfgsf] d'2fnfO{ g5f]8]sf] atfp“b} l;+xn] eGg'eof]– …xfd|f] kf6L{n] klxrfgnfO{ 5f]8]sf] 5}g / 5f]8\b}g, t/ klxrfg eg]sf] Pp6f hfltsf] dfq xf]Og, ;a}sf] xf], efiffsf] xf], If]qsf] xf], P]ltxfl;stfsf] klg xf] .Ú
l;+xn] o;f] eg]kl5 5]pd} a;]sf ;'hLj ah|frfo{n] …g]tf eg]sf] o:tf] x'g'kb{5, h;n] h] eGof], Tot} bf}l8g] klg g]tf x'G5 <Ú eGb} l;+xsf] k|z+;f u/]sf lyP eg] tn a;]sf s]xLn] g]jf/Ldf lj/f]w klg u/]sf lyP . l;+xn] Pdfn]sf] a}7sdf eGg'eof]– …d t 5Ss} k/]“ . g dnfO{ a}7s 5 elgPsf] lyof], g t o:tf–o:tf dflg; x'G5g\ elgPsf] lyof] . PsfPs ckx/0fsf] z}nLdf nu]/ a}7sdf k'¥ofOof] .Ú Pdfn] a}7sdf l;+xn] pQm a}7sdf /fli6«o v]ns'b kl/ifb\sf k"j{;b:o tyf Pdfn] j}slNks s]Gb|Lo ;b:o hLjg/fd >]i7;d]t /x]sf] atfP klg pgn] eg] cfkm" guPsf] bfaL u/] . l;+xn] Iflt sd ug{sf nflu hghflt g]tfx¿nfO{ /f]Sg'kg]{df hf]8 lbg'ePsf] lyof]– …Sn' yfxf kfOof] eg] ;lhnf] x'G5, /fh]Gb| >]i7sf] Sn' hLjg/fd >]i7 xf], pxf“nfO{ ;dfTof] eg] x'G5 .Ú
l;+xn] cfkm" clxn] a"9f] eP klg s'g} a]nfsf] kf6gsf] …8gÚ ePsf] klg a}7sdf v'nf;f ug'{ePsf] lyof] . …d s;};“u 8/fp“lbg“Ú– pxf“n] eGg'eof]– …clxn] klg n8\g kl5 klb{g“ .Ú
a"9f dGqL gfs}d'lg sdfn
sf7df8f}“ . nfdf] ;do ;Qf /fhgLlteGbf 6f9} a;]sf Pshgf a"9f dGqL lj:tf/} ljjfbdf kg{ nfu]sf 5g\ . e"ld;"wf/ tyf Joj:yfdGqL ag]sf rGb|b]j hf]zLsf gfddf pgs} 5f]/f tyf dGqfnosf Ps clwsf/L ldnL cg]s wGbf ug{ yfn]kl5 bfr'{nfaf6 klxnf] Soflag]6 dGqL ag]sf] eGb} k|rfl/t dGqL hf]zL ljjfbdf tflgPsf 5g\ .
kLP /flvPsf 5f]/fnfO{ klg afa'nfO{ h:t} sd{rf/L k|zf;gsf nkm8fx¿sf af/]df yfxf geP klg pgL x/]s s'/f cfkm}“ ug{ vf]H5g\ . dGqfnoaf6 ;~rflnt d'Qm sd}of / xlnof sfo{qmd l;w} dGqLn] g} x]g]{ eg]/ tflgPsf] 5 . To;sf] r'/f] s'/f eg] cs}{ 5 . d'Qm xlnof sfo{qmdcGtu{t uf]i7L, ;]ldgf/, k|rf/–k|;f/ ;fdu|L lgdf{0f zLif{sdf cem} #% nfv ah]6 af“sL 5 . dGqLsf] 7f8f] cfb]zdf tL sfo{qmdsf] lhDd]jf/L cfkm\g} 5f]/fsf] …kf6g{/l;kÚdf ;~rflnt sf]6]Zj/sf] kmf]h{ ldl8of xfp;nfO{ lbg] lg0f{osf nflu l6Kk0fL pl7;s]sf] 5, h'g Ps–b'O{ lbgleq} dGqLaf6 ;b/ ePkl5 sfof{Gjog x'g]5 .
dGqfnosf k|zf;g zfvf k|d'v ;x;lrj s[i0faxfb'/ /fjtsf cfkmGtn] ;d]t ;f] sfo{qmdsf nflu lgs} klxn]b]lv sf]l;; u/]sf lyP . To;}n] pgn] clnslt /sd pgLx¿nfO{ klg kfg{ kfP x'GYof] eg]/ ;lrj lbg]zxl/ clwsf/L;“u lbgx'“ ugug ul//x]sf 5g\ . t/, dGqLsf] bafadf d'Qm xlnof tyf d'Qm sd}of zfvfn] l6Kk0fL p7fO;s]sfn] ca s]xL ug]{ cj:yf g/x]sf] Ps clwsf/Ln] atfP . t/, /sd h;n] kfP klg Pp6f s'/f lglZrt s] 5 eg] sfo{qmd x'g]5}g / c;f/ nflu;s]sfn] ldn]/ pQm /sd af“8r'“8 x'g]5 .
o;cl3 ;fdfGo k|zf;g dGqfnodf /x]sf ;x;lrj /fjt sd{rf/L ;?jfdf df]6f] /sd lnPsf sf/0f clVtof/ / /fli6«o ;ts{tf s]Gb|n] sf/afxL ug{ l;kmfl/; u/]kl5 of] dGqfnodf cfPsf x'g\ . sd{rf/Ln] sfnf]df;f] bNg] tof/L u/]kl5 rf/ lbg;Dd ;fdfGo k|zf;g dGqfnoleq} k|x/L 3]/fdf /x]sf ;x;lrj /fjtn] o;cl3 cfkmGtnfO{ dGqfnocGtu{tsf ljleGg ljefu / k|lzIf0f s]Gb|sf sfo{qmdaf6 %) nfv ?lkof“eGbf a9L /sdsf] sfd lbO;s]sf 5g\ .
;x;lrj /fjtn] o;cl3 dGqfnocGtu{tsf] k|lzIf0f s]Gb|sf] k|rf/ ;fdu|L lgdf{0f ug{ # nfv ?lkof“sf] sfd d}gfnL y/sL s]]6Lsf] ;+:yfnfO{ lbPsf lyP . pgL dGqLsf 5f]/fnfO{ dfq Psnf}6L sfd glbgsf nflu n]vf zfvfaf6 olt 7"nf] /sd Pp6} ;+:yfnfO{ dfq lbg ldNb}g eGg nufO{ cfkm\gf cfkmGtnfO{ h;/L klg sfd lbg] of]hgfdf nfu]sf 5g\ . Ps dlxgfkl5 cyf{t\ csf{] cfly{s jif{df dGqfnon] rf/ j6f uf8L vl/b ug{ yfn]sfn] ;f] vl/bdf ldnfp“nf eg]sf] ;|f]tn] atfof] .
dGqL hf]zL cfkm" enfbdL b]lvP klg 5f]/fn] ljefu, pkTosfleqsf dfnkf]t / gfkL sfof{noaf6 k|ltlbg !) ln6/sf b/n] t]n dfUg] u/]sf 5g . dGqL hf]zL cfPkl5 dxf/fhuGhl:yt g]kfn s'i7/f]u lgjf/0f ;+:yfsf] hUuf JolQmsf] gfddf u/]sf] 36gfdf clVtof/sf] klg Wofg uPsf] yfxf ePsf] 5 . ;f] sf08df ;+nUg l8NnLahf/ dfnkf]t sfof{nosf pk;lrj ;'zLn j}B k|To]s lbg dGqfno cfP/ dGqLs}df a:g'n] klg yk cfzª\sf hGdfPsf] 5 . 5f]/fs} lgb{]zgdf 88]Nw'/f 3/ ePsf ;x;lrj t]h/fh e§nfO{ d'Qm sd}of / d'Qm xlnofsf] ;Dk"0f{ cfly{s sf/f]af/ ug{] lhDdf Ps xKtfcl3 lbOPsf] 5 . ljut rf/ jif{b]lv sfd ub{} cfPsf / d'Qm xlnof / d'Qm sd}ofsf ljifodf hfg] a'em]sf pk;lrj nId0fs'df/ xdfnnfO{ clwsf/ljxLg agfOPsf] 5 .
j}B kmlsPgg\
sf7df8f}“ . ;+:yfkg kIfsf dhb'/x¿sf] e]nfdf dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnn] cfkm"nfO{ cWoIf df]xg j}B ;d"xn] e]6\g ;do glbPsf] u'gf;f] u/]sf] ef]lnkN6} lxhf] j}B ;d"xn] bfxfnnfO{ j}Blgjf; aflgof6f/df af]nfP/ kf6L{ Pstfaf/] jftf{ u/]sf] 5 . lbp“;f] ;jf tLg ah]b]lv ;f“em rf/ ah];Dd ePsf] 5nkmn s'g} lgisif{df gk'uL 6'ª\luPsf] 5 .
dhb'/ e]nfdf bfxfnn] cfkm"n] e]6\gsf nflu j}B ;d"xsf g]tfn] lbg}lkR5] kmf]g ug]{ u/]sf] t/ pgLx¿n] sfª\u]|;–Pdfn]nfO{ ;do lbP klg cfkm"nfO{ ;do glbPsf] u'gf;f] u/]sf lyP . j}Bsf] lgdGq0ffdf lxhf] pgs} lgjf;df cWoIf bfxfn / ;lrj kf]i6axfb'/ af]u6L k'u]sf lyP . j}B ;d"xaf6 j}Bafx]s dxf;lrj /fdaxfb'/ yfkf, :yfoL ;ldlt ;b:oåo b]j u'?ª / g]qljqmd rGb ;xefuL ePsf] 5nkmndf j}B ;d"xn] cfkm\gf c;Gt'li6x¿ a'“bfut ¿kdf /fv]sf] lyof] . j}B ;d"xsf g]tf b]j u'?ªn] eg]– …xfdLn] g]t[Tjaf6 ePsf gLltut / j}rfl/s
uNtLx¿nfO{ a'“bfut ¿kdf /fVof}“, cWoIfn] sdhf]/L ePsf 5g\, To;nfO{ ;Rofp“b} hfg'k5{ dfq eGg'eof] .Ú 5nkmndf gLltut / ;fª\u7lgs ;'wf/sf 7f]; cfwf/;lxt cfP dfq kf6L{ Pstf x'g ;Sg] s'/f j}B kIfn] /fv]sf] g]tf u'?ªn] atfP . t/, o;cl3 kf6L{ Pstfsf nflu cWoIf kb;d]t 5f8\5' eGg] ;fj{hlgs cleJolQm lbPsf bfxfnn] Toxf“ eg] o;af/] Ps zAb klg pRrf/0f gu/]sf] klg g]tf u'?ªn] atfP .
b'j} ;d"xsf g]tfaLr cfh klg jftf{ x'g] ;xdlt ePsf] 5 . t/, jftf{ hf/L /x] klg ! ut] af]nfOPsf] e]nf eg] g/f]lsg] u'?ªn] atfP . …xfdL clGtd tof/Ldf k'lu;Sof}“, e]nf :ylut x'g} ;Sb}gÚ– u'?ªn] eg]– …ljutdf em}“ lemgfdl;gf sdhf]/L t x'g\ lg eGg] 9ª\un] ;+:yfkg kIf cfof] eg] uDeL/ kl/0ffd cfpg ;S5 .Ú
;f]daf/ dhb'/ e]nfdf cWoIf bfxfnn] j}B ;d"xnfO{ g} ef/tLo Ph]G6 ePsf] cf/f]k nufPsf lyP . bfxfnsf] egfO p4[t ub}{ e]nfdf ;xefuL Ps dhb'/ g]tfn] eg]– …pxf“x¿ ef/taf6 /]l8d]8 ;+ljwfg cfp“5, Tof] xfdL dfGb}gf}“ eGg'x'GYof], v} To:tf] ;+ljwfg t cfPg, a? To:tf] s'/f pxf“x¿nfO{ yfxf x'“bf]/x]5, Ph]G6 t pxf“x¿ kf] xf] t †Ú clwsf+z ;do pkfWoIf j}Bs} lj?4 af]Ng vr]{sf bfxfnn] a9Lh;f] xNsf / p6\k6\ofª s'/f u/]/ dhb'/nfO{ x“;fPsf lyP .
pQ/sf b"tåf/f clgi6sf] ;ª\s]t
sf7df8f}“ . g]kfnsf] /fhgLltdf b]lvg] u/L vf;} rf;f] g/fVg] pQ/L l5d]sL rLgn] g]kfnsf] /fhgLltsf af/]df s] d"Nofª\sg ul//x]sf] xf]nf < blIf0fn] em}“ lbgx'“ g]tf b"tfjf;df af]nfP/ s'/fsfgL ug]{ / tL g]tfaf6} cfkm\gf] s'/f aflx/ n}hfg] cEof;df g/x]sf] pQ/L l5d]sLn] g]kfnsf] /fhgLltnfO{ eg] ;"Id ¿kdf cWoog ul//x]sf] / eoª\s/ b'3{6gfsf] ;ª\s]t u/]sf] ;"rgf a'waf/n] km]nf kf/]sf] 5 .
pRr ;|f]tsf cg';f/ g]kfnsf nflu lrlgof“ /fhb"t ofª xfpnfgn] g]kfndf kl5Nnf lbgdf rls{Psf] hftLo ;d:ofnfO{ oxL ¿kdf hfg lbOPdf eofeo ¿k lng] ljZn]if0f g]kfnL g]tfx¿nfO{ ;'gfPsf 5g\ . Ps dlxgf cfkm\gf] b]zdf latfP/ ;+ljwfg;efsf] Dofb ;lsg'eGbf cl3Nnf] lbg sfo{If]qdf kmls{Psf xfpnfgn] …clxNo} hftLo ;d:of ;dfwfg ug{ ;lsPnf h:tf] nfUb}g, To;}n] s'g} klg lg0f{odf k'Ug'eGbf Ps–8]9 jif{ clxn]s} cj:yf sfod /xg lbOPdf l:ylt ;Dxflng ;S5, gq b'3{6gf x'g ;S5Ú eg]/ ;fdfGotM lrlgof“ s"6gLlt1n] af]Ng]eGbf k|:6 zAbdf atfPsf 5g\ . xfn} dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnnfO{ e]6]/ klg o:t} ;'emfj lbPsf xfpnfgn] To;kl5 e]6]sf Ps csf{ g]tf;“u eg]– …clxNo} l5gf]kmfgf] ubf{ w]/} hl6ntf b]lvG5 . hftLo /fHo lb“bf klg p:t} ;d:of x'G5, glb“bf klg ;DxfNg ufx|f] b]lvG5 . To;}n] ;aeGbf pQd ljsNk eg]sf] clxn] s'g} lg0f{odf gk'Ug' xf] . xf8{ PG8 kmf:6 ePg eg] w]/} s'/f ;]nfp“b} hfG5 .Ú
/fhb"t xfpnfgn] h]7 @% ut] laxfg dfcf]jfbL cWoIf bfxfnnfO{ e]6]sf lyP eg] To;} lbg lbp“;f] g]kfnL sfª\u|];sf ;efklt ;'zLn sf]O/fnf / ;f“em Pdfn] cWoIf emngfy vgfnnfO{ e]6]sf lyP . ;f]xL ;f“em pgn] dw];L hgclwsf/ kmf]/d -nf]stflGqs_ sf cWoIf ljhos'df/ uR5bf/n] e]6 glbP klg dxf;lrj lht]Gb|gf/fo0f b]j;“u e]6]sf lyP . o;cl3 ;+ljwfg;efsf] Dofb ;lsPsf] kl;{kN6 h]7 !& ut] pgn] k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{;“u e]6]sf lyP . ;|f]tsf cg';f/ tL ;a} e]6df pgn] cfkm\gf] d'n'ssf] ToxL rf;f] / ;'emfj bf]xf]¥ofPsf lyP .
hDdf &) xhf/ hg;ª\Vofsf] a;f]af; /x]sf] cfkm";“u ;Ldf
hf]l8Psf] lxdfnL If]qnfO{ cnUu} z]kf{ /fHo agfpg'kg]{ dfuk|lt rLgsf] ljz]if rf;f] /x]sf] 5 . cem To:tf] dfu o'/f]k–cd]l/sflt/ a:g] u}/cfjf;L g]kfnL z]kf{åf/f p5flnPsf]df rLgn] To;sf k5fl8 s] sf/0f xf]nf eg]/ rf;f]sf ;fy ;f]wvf]h ub}{ cfPsf] 5 . rLgnfO{ x/]s If]qdf abgfd u/fpg ;lqmo klZrdfx¿sf] bfgbftJodf ;~rflnt / To;}af6 hLljsf rnfO/x]sfx¿af6 o:tf] dfu p5flnPkl5 ef]ln syd\ To:tf] /fHo algxfNof] eg] To;sf] l;w} c;/ cfkm\gf] b]znfO{ k'Ug] ljZn]if0f rLgsf] 5 . cem clxn] z]kf{nfO{ cnUu} /fHo rflxG5 eGg] s'/fsf] cu'jfO kf;fª z]kf{, nSsL z]kf{ h:tf g]kfneGbf o'/f]k–cd]l/sflt/} a9L ;do latfpg]x¿n] u/]sf sf/0f klg rLg a9L ;zª\lst ePsf] 5 . Psflt/ blIf0fsf] ;Ldfdf pt}sf h:tf b]lvg]x¿sf] of]hgfdf /fHo aGg] clg cfkm\gf] l;dfgflt/ cfkm"lj/f]wLx¿sf] jr{Zj x'g] u/L /fHo aGg] s'/fn] rLg ljz]if lrlGtt b]lvPsf] hfgsf/ ;|f]tsf] egfO 5 .
cem slyt\ :jtGq ltAatsf kIfdf nfu]sfx¿ ;d]t clxn]sf hftLo cfGbf]ngdf cu|kª\lQmdf b]lvPkl5 rLgnfO{ :jfefljs lrGtf 5fPsf] 5 . o;af6 sfnfGt/df cfkm\gf] b]znfO{ c;/ ug]{ lgisif{ k6s–k6s ljleGg ¿kdf g]kfn e|d0f ug]{ lrlgof“ clwsf/Lx¿n] lgsfn]sf 5g\ .
n]vL / z]kf{;“u e]6
o;}aLr, ut a'waf/ lrlgof“ /fhb"t xfpnfgn] hftLo /fHosf] gf/f;lxt ef“8e}nf] dRrfO/x]sf hghflt dxf;ª\3sf cWoIf /fhs'df/ n]vL / hyfefjL af]Ng'sf ;fy} sf6df/sf] dfq} efiff af]Ng hfg]sf dxf;lrj cfªsfhL z]kf{nfO{ cfkm\g} lgjf;df af]nfP/ s'/fsfgL u/]sf 5g\ . xfpnfgn] hftLo /fHon] ;d:of s;/L ;dfwfg u5{ < o;af6 d'n'ssf] Pstf / ;b\efjdf s] s:tf] c;/ kb{5 < eg]/ ;f]wk'5 u/]sf lyP eg] pgLx¿n] cfn6fn] hjfkm kmsf{Psf lyP . ;|f]tsf cg';f/ cfkm\gf] ;LdfjtL{ If]qdf z]kf{x¿n] cnUu} /fHo ePdf pkb|f] dRrfp“5g\ ls eg]/ rLg lrlGtt 5 eGg] ;'g]sf cfªsfhLn] To:tf] s'g} xfntdf klg gx'g], a? cfkm\gf] / lrlgof“x¿sf] w]/} s'/f ldNg], cfkm"x¿ klg lrlgof“ h:t} ePsf] eGb} kmsfpg] k|of; u/]sf lyP . t/, /fhb"t xfpnfgn] To; lbg uDeL/tfk"j{s pgLx¿;“u s'/fsfgL u/L o:tf] s'/f gprfNg s"6gLlts ¿kdf ;DemfPsf lyP . t/, ufnLunf}hsf] efiff dfq} af]Ng] pgLx¿n] /fhb"tsf] To:tf] dL7f] / s"6gLlts efiff a'em\g] s'/f ePg . ToxL eP/ cfªsfhLn] nuQ} ss;sf] sfof{nodf cfP/ …xfd|f dfuk|lt rLg klg ;sf/fTds 5Ú eg]/ xNnf dRrfPsf lyP .
Pp6} /fo agfpg hd36
sf7df8f}“ . kf6L{df pTkGg ljjfbaf/] 5nkmn u/L b]zJofkL Pp6} wf/0ff agfpg g]skf -Pdfn]_n] /fli6«o e]nf 8fs]sf] 5 . cfufdL c;f/ $ / % ut] /fli6«o ;efu[xdf x'g] e]nfdf ;d;fdlos kl/l:yltsf] ljZn]if0f ub}{ tTsfnLg gLlt yk :ki6 to ul/g] tof/L eO/x]sf] 5 .
e]nfdf kf6L{df s]xL lbgotf pTkGg c;xhtfaf/] 5nkmn ub}{ dfcf]jfbL clwgfosjfbL sbdlj?4 86]/ d'sfljnf ug]{ /0fgLlt tof/ ul/g] atfOPsf] 5 . e]nfdf tL ljifo ;d]6]/ kf6L{sf tkm{af6 k|:t't k|ltj]bgdf 5nkmn u/L ;xefuLx¿sf] dt ;ª\sng u/L 7f]; ¿k lbOg]5 . Toxf“ k|fKt ;'emfjsf] cfwf/df To;nuQ} a:g] s]Gb|Lo sld6Ln] kf6L{nfO{ gof“ cfwf/df cl3 a9fpg] atfOPsf] 5 . e]nfdf % ;o %) hgfsf] ;xeflutf /xg] Pdfn]n] hgfPsf] 5 .
e]nfdf s]Gb|Lo sld6Lsf !!% hgf, s]Gb|Lo cg'zf;g cfof]usf !^, s]Gb|Lo n]vf cfof]usf !%, s]Gb|Lo lgjf{rg cfof]usf !$, ;Nnfxsf/ kl/ifb\sf %* / Ho]i7 sDo'lg:6 d~rsf ;b:o ;xefuL x'g'x'g]5 .
o;}u/L, e]nfdf lhNnf sld6L cWoIfx¿ &* hgf c~rn ;Dks{ sld6L cWoIf !$ hgf, s]Gb|Lo ljefusf ;lrj @), c~rn ;dGjo sld6Lsf ;lrj !^, hg;ª\u7gsf @! cWoIf, pkfWoIfx¿ / dxf;lrj ;xefuL x'g] s]Gb|Lo sfof{nosf ;lrj k/z'd]3L u'?ªn] hfgsf/L lbg'eof] . …;d;fdlos kl/l:yltdf kf6L{sf cGt/lj/f]w / efjL /0fgLlt to ug{ e]nf ;fy{s / pkof]uL x'g]5Ú– d]3Ln] eGg'eof] .
o;k6s Pdfn]n] ;xefuLx¿sf nflu cfjf; / vfgfsf] Joj:yf u/]sf] 5}g . e]nfdf kf6L{sf tkm{af6 :yfoL ;ldltåf/f kfl/t k|ltj]bg k]; ug]{ sfo{qmd 5 .
gj]{sf] g/fd|f] rrf{
sf7df8f}“ . lxhf]cfh ljb]zL s"6gLlt1x¿sf aLrdf Pp6f /fi6«sf af/]df af/Daf/ rrf{ x'g] u/]sf] 5 . g]kfndf hftLo åGå km}nfpg cfly{s nufgL u/]sf] eGb} /fhb"tx¿n] gj]{sf af/]df gsf/fTds rrf{ ug{ yfn]sf 5g\ . cem blIf0f Pl;ofnL /fhb"tx¿ dfq e]nf ePsf] 7fp“df t emg\ gj]{;“u hf]8]/ kL8f klg ;f6\g] ul/Psf] 5 .
h'sf;DaGwL sfd ug]{ qmddf /;'jf cfPsf a]nf tfdfª s]6L;“u ljjfx ug{ k'u]sf PG8«Ø' xn a]nfotsf] /fhb"t eP/ cfPkl5 g]kfndf 8LPkmcfO{8Ln] ;d]t hftLo cfGbf]ngnfO{ pNn]Vo ;xof]u u/] klg clxn];Dd To; sfddf gj]{nfO{ s;}n] pl5Gg ;s]sf] 5}g . ut ;ftf cfof]lht /fhb"tx¿sf] /fqLsfnLg Ps hd36df klg s]xL /fhb"tx¿n] cgf}krfl/s ¿kdf v'n]/ cfnf]rgf u/]sf lyP, hxf“ csf]{ 6]a'ndf gj]{sf /fhb"t PNkm cg]{ /flD:ng klg lyP .
k|;ª\u lagflgDtf] g]kfn cfPsf gj]{sf cGt/f{li6«o ljsf;dGqL x]SsL xNdf;af6 ;'? ePsf] lyof] . g]kfn ;/sf/sf] lgDtf]lagf o:tf] hl6n cj:yfdf pgL lsg g]kfn cfP xf]nfg\ eGg] rrf{ rNb} u/]sf] df}sf 5f]k]/ >Lnª\sfnL /fhb"t yf];fkfnf x]jfu]n] cfkm\gf] kL8f ;'gfPsf lyP . ^)–&) xhf/ dflg;sf] Hofg lng] u/L >Lnª\sfdf tLg bzs;Dd rn]sf] tldnx¿sf] k[ys\tfjfbL cfGbf]ng rls{g'df gj]{sf] xft /x]sf] pgsf] ljZn]if0f lyof] . pgn] eg]– …Psflt/ gj]{lhogx¿ ;/sf/ / tldn ljb|f]xLx¿sf aLrdf dWo:ytf ul//x]sf lyP eg] csf]{lt/ gj]{af6 ;d'b|sf] af6f] x'“b} tldnx¿sf xftdf cTofw'lgs xltof/x¿ cfO/x]sf lyP . xfdLn] of] s'/f yfxf kfP/ kl5 ;fjwfgL ckgfPsf sf/0f ln§]nfO{ ;dfKt kfg{ ;lsof] .Ú
olt eg]/ klg yf];fkfnfsf] dg zfGt ePg . lagflgDtf] gj]{nLx¿ csf{sf] b]zdf hfg' ;fdfGo h:t} ePsf] / cfkm\gf] b]zdf klg To:tf] ePsf] 36gf klg pgn] ;'gfP . pgn] eg]– …Tolta]nfsf gj]{sf cGt/f{li6«o ljsf;dGqL Pl/s ;f]Nx]d lagfk|j]iff1f sf]nDaf] cGt/f{li6«o ljdfg:yndf cfP / le;fsf nflu cg'/f]w u/] . pgnfO{ ;/sf/L lgDtf] k|fKt gePsf] / c¿ s'g} sfd gv'n]sf sf/0f cWofudgn] cg c/fOen le;f lbg OGsf/ u¥of] . pgL;“u xfd|f /fi6«klt dlxGbf /fhfkfIf]sf] gDa/ /x]5 . pgn] l;w} kmf]g u/] . xfd|f /fi6«kltn] …ljdfg:yndf ljlzi6 sIf 5, ToxL“ cf/fd ug"{;\ / kmls{g] hxfhdf lkmtf{ hfg";\ eGg'eof] / xfdLn] pgnfO{ d'n'sleq k|j]z ug{ lbPgf}“ .Ú
/fhb"t yf];fkfnfsf] of] dfld{s egfO s]xL g]kfnL g]tfx¿n] klg ;'g]sf lyP . t/, pgLx¿n] s'g} k|ltlqmof eg] hgfPgg\ . hghfltx¿nfO{ pS;fpgsf nflu cfkm"x¿n] u/]sf] nufgL v]/ uof] eGg] lrGtfn] x]SsL xtf/–xtf/ g]kfn cfPsf]df ;a}sf] ;dfg a'emfO lyof] .
:s'nsf] hUufdf cs}{sf] cf“vf
sf7df8f}“ . /fhwfgLsf] d'6'df /x]sf] sflndf6Ll:yt Pp6f ljBfnodf Jofks clgoldttf x'“bf klg s;}sf] b[li6 k'u]sf] 5}g . hgk|eft dfWolds ljBfnodf c;fdfGo 9ª\un] s]xL JolQmx¿n] ljBfnosf] hUufdf cf“vf nufPsf 5g\ . pgLx¿ c¿ sf]xL geO{ ljBfnod} nfdf] ;dob]lv lzIf0f k];fdf cfa4 JolQmx¿ g} x'g\ .
lzIff dGqfnon] k6s–k6s lgb]{zg lb“bf klg ljBfnosf k"j{k|wfgfWofks j;Gtaxfb'/ dfgGw/n] @ /f]kgL ! k};f hUuf cfkm}“n] a]rLvfg] of]hgf agfPsf 5g\ . o;df s]xL :yfgLo afl;Gbfx¿sf] klg ldn]dtf] /x]sf] atfOG5 . ljBfnosf] gfddf kf; ug'{kg]{ hUuf @)## ;fndf dfgGw/n] u'kr'kdf cfkm\gf] gfp“df agfPsf lyP . o;kl5 k6s–k6s pgnfO{ ;+:yfsf] hUuf lkmtf{ ug{ elgP klg cfkm}“n] nfnk'hf{ cf]u6]/ a;]sf 5g\ . To;sf] lgot g} hUuf cfkm}“ x8Kg] ePsf] :yfgLox¿sf] egfO 5 .
sf7df8f}“ dxfgu/kflnsf j8f gDa/ !# l:yt ljBfnosf] sDkfpG8leq} /x]sf] ;f] hUuf dfgGw/n] ;+:yfnfO{ lkmtf{ ug{ gdfg]sf] atfOPsf] 5 . u'kr'kdf lsQf gDa/ !* sf] ;f] hUuf cfkm\gf] gfddf agfP klg kl5 dfq} Toxf“sf :yfgLo afl;Gbfx¿n] yfxf kfPsf lyP . dlxgf}“lkR5] cg]sf}“ 36gf 36]/ rrf{df cfO/xg] of] ljBfnonfO{ clxn] s]xL JolQmx¿n] ;d'bfodf x:tfGt/0f ug]{ k|of;df nfu]sf 5g\ . ;/sf/L ljBfnonfO{ ;d'bfodf x:tfGt/0f u/L ldnLh'nL hUuf vfg] pgLx¿sf] of]hgf 5 .
clxn] ;f] ljBfno lzIfs, lzlIfsf dfq} geO{ ;f] ljBfnosf] lgodg ug]{ ljBfno lg/LIfs;Ddsf nflu klg dgk/L ug]{ ynf] ag]sf] 5 . cfkm\gf gftfuf]tfnfO{ ljBfnodf etL{ ug]{b]lv gSsnL ljBfyL{sf] egf{ b]vfP/ Joj:yfkg sld6Ldf cfpgnfO{ klg /fhgLlts rnv]n ug]{ u/]sf] ;dfrf/ k6s–k6s cfpg] ub{y] . To;sf] sf/0f ( cfgf / ! k};f hUufdf efuaG8f kfpg] g} /x]sf] :ki6 ePsf] 5 . ;f]xL hUufs} nflu xfnsf k|wfgfWofks lagf >]i7n] g} ljBfnonfO{ ;d'bfodf x:tfGt/0f ug]{ k|of;df nflu/x]sf] Ps ;~rfng sld6Lsf ;b:on] atfP .
…lagfhL / j;Gtsf] ldn]dtf]df ljBfnonfO{ ;d'bfodf x:tfGt/0f u/]/ hUuf cfkm\gf] agfpg] of]hgf 5Ú– tL ;b:on] eg] . @)%& ;fndf ljBfnoaf6 cjsfz kfO;s]kl5 klg ;f] hUuf vfg] d]nf]d];f] ldnfpg j;GtnfO{ x'“b} gePsf] kb l;h{gf ul/Psf] lyof] . j;GtnfO{ ljz]if ;Nnfxsf/ agfP/ dfl;s ?= !% xhf/ lbO“b} cfPsf] lyof] . …pxf“x¿ b'j}hgfsf] k'/fg} ;DaGw xf]Ú– ;|f]tn] eGof]– …hDd} hUuf x8KgnfO{ ;a} v]n eO/x]sf] 5, t/ xfdL To;} vfg t lb“b}gf}“ .Ú
clxn] To;sf] cf;kf;df k|ltcfgf hUufsf] d"No $) nfv ?lkof“ 5 . o;y{, Tof] hUuf cfkm\gf] gfddf agfP/ s/f]8f}“ sdfpg] cfsfª\Iff kfn]sf b'j}n] ut k'; dlxgfsf] ;~rfns ;ldltsf] a}7sdf ck|Toflzt ¿kdf a}7sdf lagfn] …aflx/sf dflg; cfP/ xfdLnfO{ cK7\of/f]df kfg{ yfn], To;}n] ;d'bfodf x:tfGt/0f u/f}+Ú eg]sL lyOg\ . To; k|:tfjdf ljBfno lg/LIfs afa'/fd jfUn]sf] ;xdlt /x]sf] b]lvPsf] lyof] . To;}n] jfUn] klg To;vfn] wGbfdf /x]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 .
/ljejgdf klg ldlrof]
ljBfnosf] s'zn Joj:yfkg ug{ g;Sbf ;f] ljBfnosf] gfddf /ljejgsf] ( /f]kgL * cfgf hUuf x/fp“b} uPsf] 5 . ljBfnonfO{ ;f] hUuf /ljejgs} k'/fgf wgf9\o k"0f{s'df/L /f0ffn] rGbfsf] ¿kdf lbPsL lyOg\ . t/, To;nfO{ klg ljBfnos} k|wgfWofks lagf / j;Gtsf] ldn]dtf]df a]Rg] sfd ePsf] 5 .
;+:yfsf] ( cfgf hUuf clws/0f u/L lag' k|wfg hf]zL / kjgnfn k|wfg gfdsf b'O{ JolQmn] kSsL dxn v8f u/]sf 5g\ . oBlk, Tof] hUuf sf]–sf]af6 pgLx¿n] lsg]sf x'g\ eGg] pgLx¿n] v'nfpg rfx]sf 5}gg\ . a]jfl/;] cj:yfdf /x]sf] ax'd"No ;f] hUuf ;f9] tLg lkm6 ldr]/ af6f] agfOPsf] 5 eg] af“sL ^ /f]kgLeGbf a9L hUuf j;Gtsf] ldn]dtf]df lnª\sg :s'nn] kfls{ªsf] ¿kdf k|of]u ub}{ cfPsf] 5 .
;f] hUuf cfGtl/s ;f“7uf“7df a]lrPsf] x'g ;Sg] atfOPsf] 5 . oBlk, 3/wgL b]zaflx/ a:g] ePsfn] To;sf] ;Totf kQf nufpg ;lsPsf] 5}g . lsQf gDa/ ! ;o @ df /x]sf] ;f] hUufsf af/]df 5fglagdf klg l/6 k/]sf] 5 . s]xL ;docufl8 lnª\sg :s'nnfO{ hUuf lbOPsf] k|lt ;~rfns ;b:ox¿aLr tLj| ljjfb ePsf] lyof] . t/, dlxgfsf] #) xhf/ ?lkof“ ef8fafkt lnª\sg :s'nn] lbg] eg]kl5 Tof] ljjfb klg yfdy'd ePsf] a'lemPsf] 5 . o;af/]df a'em\g vf]Hbf ljBfnosf k|wfgfWofks >]i7 ;Dks{df cfpg rflxgg\ .
sd{rf/L g} bnfn
sf7df8f}“ . clgoldttf / e|i6frf/n] l3l6l36Lsf] cj:yfdf k'u]sf] g]kfn jfo';]jf lguddf dfcf]jfbL cfj/0fdf a]lylt a9\b} uPsf] 5 . lguddf dfcf]jfbL sd{rf/L ;ª\u7gsf pkfWoIf lgdfgGb vgfnn] ljdfg:ynaf6 k|bfg ul/g] …rfG; l6s6Ú df ofq'x¿af6 3"; lng] u/]sf] yfxf ePsf] 5 .
b'u{d lhNnfx¿df p8fg eg]{ l6\jg c6/ ljdfgsf ofq'x¿af6 k|ltJolQm ! xhf/ ?lkof“ 3"; lng] u/]sf] u'gf;f] lgud sfof{no;Dd k'u]sf] 5 . t/, lgudsf pRr clwsf/Lx¿n] To;k|sf/sf u'gf;f k6s–k6s cfp“bf klg df}g b]lvPsf] ;|f]tn] atfof] . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/ / lgudsf] g]t[Tj klg ;Qf¿9 bn dfcf]jfbLn] g} u/]sf] x'“bf :ki6Ls/0f lng g;s]sf] a'lemPsf] 5 .
yfdfvs{, nfld8f“8f, kmfKn' / vfgL8f“8fnufotsf b'u{d :yfgdf hfg] of'qx¿ lgud sfof{noaf6 l6s6 gkfP klg …rfG; l6s6Úsf nflu ljdfg:yn;Dd k'Ug] u5{g\ . t/, To;cufl8 g} ljdfg:yndf k'u]/ vgfnn] …d]/f] dfG5] 5Ú eGb} To:tf l6s6 cfkm}“n] /fVg] u/]sf] atfOG5 . kf“rf}“ txdf tL sd{rf/L ljutb]lv g} o:tf sfdx¿ ub}{ cfPsf JolQm x'g\ .
lgudsf tLg …l6\jg c6/Ú ljdfgdWo] xfn b'O{6f ;~rfngdf dfq} 5g\ . To;df Pp6f g]kfnuGhnfO{ g} s]lGb|t agfP/ s0ff{nLnufot ?s'd / ;'b"/klZrdsf lhNnfx¿df a9L Jo:t /xG5 eg] k"j{lt/ Pp6f dfq} ljdfg ;~rfngdf /xg] u/]sf] 5 . ofq'x¿sf] ef/ y]Ug g;ls/x]sf] cj:yf vgfnsf nflu sdfpg] cj;/ ag]sf] xf] .
…ar]v'r]sf l6s6df d]/f] cfkmGt g} 5 eGb} /f]Sg'x'G5 / ofq'x¿af6 k|ltJolQm ! xhf/ ?lkof“ p7fpg'x'G5 eGg] u'gf;f] lgs} w]/} cfPsf] 5Ú– lgud pRr ;|f]tn] eGof] . To:t} vgfnn] cfkm\gf] …8\o'6LÚ klg kfngf gu/]sf] ToxL“sf sd{rf/Ln] atfpg] u/]sf 5g\ . cfGtl/s p8fg sIfdf pgL lgs} yf]]/} dfq a;]/ lgl:sg] u/]sf] atfOG5 . …dnfO{ t u0f]z 7fs'/ / k|bLk sfsL{n] cg'udg dfq ug'{ eg]/ k7fpg'ePsf] xf], To;}n] d Toxf“ -ljdfg:yn_ al:bg“Ú eGb} r'/Lkm'/L b]vfpg] u/]sf 5g\ . sltko sd{rf/LnfO{ …d 8]k'6L Dofg]lhª 8fO/]S6/ u0f]z 7fs'/sf] dfG5] x'“Ú eGb} km'tL{ nufp“b} ;d]t lx“8\g] u/]sf 5g\ . ljdfg:yndf sd{rf/Lsf] …8\o'6LÚ b'O{ r/0fdf af“l8Psf] x'G5 . laxfg ;f9] % b]lv ;f9] !@ / !! b]lv ^ ah];Dd sd{rf/Lx¿n] cfnf]kfnf] ub}{ …8\o'6LÚ ug'{kg]{ x'G5 . t/, vgfn eg] laxfg & ah] cfpg] / ;f9] ( ah] g} 3/ kmls{g] u/]sf] atfOPsf] 5 . lgud k|jQmf /fh' s];L / u0f]z 7fs'/sf] a'O{ r9]/ sfd} gu/L tna ksfO/x]sf] eGb} c¿ sd{rf/Lx¿ cfqmf]lzt ePsf 5g\ .
o;cl3 dfcf]jfbLsf] bafadf vgfnnfO{ a9'jf ug{ cg]s xs{t ul/Psf] atfOG5 . d"Nofª\sgsf] cfwf/df kmfOn a9'jf gePkl5 pgnfO{ 5}6f}“ txdf lgo'lQm lbgnfO{ ;a} k|lt:kwL{x¿aLr df}lvs k/LIffsf] k|lt:kwf{ u/fpg] k|of; ul/Psf] lyof] . t/, clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]udf ;f] ph'/L k/]kl5 TolQs} /f]lsPsf] 5 .
jgdGqL hª\undf
sf7df8f}“ . sfdrnfp ;/sf/sf jgdGqL ob'j+z emf /fli6«o lgs'~h tyf jGohGt' ;+/If0f ljefusf k|d'v s[i0f cfrfo{nfO{ lnP/ ;f]daf/ lrtjg /fli6«o lgs'~h k'u]sf 5g\ . lg's~h If]qleq ;~rflnt xf]6nsf] cjlw k"/f x'g b'O{ lbg af“sL /x“bf Toxf“ k'u]sf pgLx?n] ;f]daf/ /flt s;/fl:yt hª\unleqsf] lgs'~hsf] sfof{nodf xf]6nwgL;“u} uf]Kotfk"j{s latfPsf] ;|f]tn] atfof] .
;|f]tsf cg';f/ cl3Nnf] ;/sf/sf jgdGqL jlsn d';ndfgn] lgs'~h If]qleq xf]6n ;~rfng cg'dlt lbPafkt Toxf“ /x]sf ( j6f xf]6naf6 nfvf}“ /sd c;'n]sf lyP . d';ndfgnfO{ k};f r9fP/ jGohGt' ;+/If0f ljefusf] k|d'v xft kf/]sf cfrfo{n] g} To;a]nf k};f p7fpg] dWo:ystf{sf] sfd u/]sf lyP . ltg} cfrfo{nfO{ lnP/ lgs'~h k'u]sf dGqL emfn] c? s'g} sfdlagf PSsfl; hf“bf ;f]em} k};f p7fpg cfPsf] cy{ nfUg] ePsfn] csf]{ sfdsf] klg tf/tfDo ldnfPsf] atfOG5 . u}“8f rf]/L t:s/Lsf] lg/LIf0f ug{sf nflu xfn} leœofOPsf] rfsn/lxt x]lnsf]K6/sf] k/LIf0f pb\3f6gsf] sfo{qmd;d]t kf/]/ lrtjg k'u]sf] a'lemPsf] 5 . lgs'~h If]q hf“bf ;w}“ eLcfO{kLx¿ Toxf“sf 7"nf l/;f]6{df a:g] u/] klg o;k6s dGqL emf / k|d'v cfrfo{ lgs'~hs} sfof{nodf a;]sf] lgs'~h ;|f]tn] atfof] . l/;f]6{df a:bf xf]6n wgLx¿;“usf] e]63f6sf ;"rgf aflxl/g] 8/n] lgs'~hs} sfof{nodf a;]sf] bfaL ;|f]tsf] 5 .
dGqL l/emfP/ sfd k6\ofpg dflx/ cfrfo{ k"j{dGqL d';ndfgsf lk|o kfq x'g\, t/ pgn] jt{dfg dGqL emfnfO{ klg l/emfO;s]sf] dGqfno ;|f]tn] atfof] . cfrfo{ y/s} Ps ljjflxt dlxnf;“u slxn] gu/sf]6 t slxn] ssgL, uf]bfj/Lsf xf]6n / l/;f]6{df /ft latfpg k'Ug] cfrfo{n] tL dlxnfnfO{ cfkm\gf] :jsLo ;lrj agfP/ /fv]sf 5g\ . …rfON8 Pl;of jfON8 nfOkm OGkmf];{d]G6 g]6js{Údf s/f/df sfd ug]{ tL dlxnfnfO{ /fli6«o k|s[lt ;+/If0f sf]ifaf6 tna v'jfpg] k|aGw ldnfpg cfrfo{n] o;cl3 sf]ifsf ;b:o–;lrj h'4 u'?ªnfO{ klg cgfjZos bafa lbPsf] atfOG5 . tLg dlxgf;Dd klg u'?ªn] c6]/ u/]kl5 clxn] sf]ifd} sd{rf/L cfjZostfsf] ;"rgf hf/L u/]/ ToxL hflu/ v'jfpg] tof/L clGtd r/0fdf k'¥ofOPsf] ;|f]tn] atfof] . Pp6} y/ ePsfn] alxgLsf] gftf nufp“b} cfrfo{n] tL dlxnfnfO{ y'k|} ko{6sLo :ynx¿ 3'dfO;s]sf] atfOG5 .
af“;u9Ldf o'jf ;Dd]ng
alb{of . o'jf ;ª\3, g]kfn alb{ofsf] ;ftf}“ lhNnf ;Dd]ngn] w'|j yfkfsf] cWoIftfdf @& ;b:oLo gof“ g]t[Tj rog u/]sf] 5 . af“;u9Ldf zlgaf/ cfof]lht eJo ;df/f]xsf aLr ;ª\3sf s]Gb|Lo cWoIf dx]z a:g]tn] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] .
;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ a:g]tn] ;ª\3Lotfsf] lgdf{0f zflGt / cdg–rogsf nflu x'g'kg]{ atfpg'eof] . t/, ;ª\3Lotfsf gfddf hftLo /fHo dfUg] s'/f unt ePsf] pxf“sf] egfO 5 . dxf;lrj lg/h cfrfo{n] ;xdltsf cfwf/df k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{n] /fhLgfdf glbP o'jfx¿n] s7fnf] ;dft]/ l3;fg]{ atfpg'eof] . ;efnfO{ Pdfn]sf /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf ;b:o Zofd 9sfn, lhNnf cWoIf bLkaxfb'/ /fgf, c~rn ;b:o v8\uaxfb'/ v8\sf, lhNnf ;lrj zflns/fd clwsf/L, o'jf ;ª\3sf ;lrj ;"o{ 9sfn, clvnsf e]/L OGrfh{ ;'idf rf}w/L / o'jf ;ª\3sf s]Gb|Lo ;b:o bLks hLPdnufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . ;Dd]ngn] pkfWoIfdf k|0fo
cf]nL / ;lrjdf ;~ro b]jsf]6fnfO{ rog u/]sf] 5 .
cfkm\g} afpsf] Rofgndf k"hfkf7
sf7df8f}“ . dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn k|r08sf] elQmufg ufP/ slxNo} gyfSg] PaL;L 6]lnlehgn] km]l/ pgs} l;sf] ub}{ k"hfkf7 u/]/ 8]/f ;/]sf] 5 .
c¿nfO{ b]vfpg gfl:ts eGb} afa' d'lQm/fd bfxfnsf] lsl/of gu/] klg u|xbzf x6fpg ;'g;/Lsf] rt/f k'u]/ e}“;Lk"hf u/]sf k|r08n] h:t} cfkm"nfO{ qmflGtsf/L / glf:ts bfaL ub}{ cfPsf l6eLsf ;~rfns z'ezª\s/ s“8]nn] lxGb' j}lbs ljlwcg';f/ zª\v–306 ahfP/ ?b|L kf7 u/fO{ 6]lnlehgsf] sfof{no ;f/]sf 5g\ .
kf“r dlxgf nfUbf;d]t tna gkfP/ sd{rf/L ef}s} /x“bf klg tna gv'jfPsf s“8]nn] u|xbzf x6fpgsf nflu eGb} kl08tsf] ;Nnfxdf gof“ sfof{nodf ?b|L kf7 u/fPsf x'g\ . nfnb/af/ ef8fdf lnOPsf] elgP klg s“8]nn] gof“ 3/df h:t} 3/ k}“rf]sf] ljlw ljwfgcg';f/ k"hfkf7 u/fO{ 6]lnlehgsf] sfof{no ;'Gwf/faf6 :yfgfGt/0f u/]sf x'g\ .
klxn] Pdfn]], dfn] x'“b} dfcf]jfbLdf l5/]sf s“8]nn] ;f]daf/sf] z'e;fOt x]/]/ kl08tsf] ;Nnfxcg';f/ sfof{no ;f/]sf lyP . v;L sf6]/} sd{rf/LnfO{ Ps 5fs dL7f]–dl;gf] v'jfpg] pgsf] of]hgf /x] klg aln lb“bf z'e gx'g] kl08tsf] ;Nnfx ePkl5 k"hf ul/Psf] gl/jn km'6fP/ k|;fb af“l8Psf] ;|f]tn] atfof] .
?bL tyf k"hfkf7sf nflu ;f]daf/ laxfg}b]lv PaL;Ld} /fzLkmn k9\g] kl08tsf] g]t[Tjdf tLghgf kl08t ;lqmo lyP . k"hfkf7df stf{sf] sfd eg] z'ezª\s/sL >LdtL zf/bf zdf{n] u/]sL lyOg\ . pgL ;'Ts]/L labfdf a:g'cl3 PaL;Ls} k|f]u|fd k|f]8\o';/sf] lhDd]jf/Ldf /x] klg s;nfO{ /fVg] g/fVg];Ddsf] x}l;otdf lyOg\ .
dfcf]jfbLdf cfkm"nfO{ rsf]{ ;}4flGts g]tf / dfS;{jfbsf k|v/ JofVoftf bfaL ug]{ :yfoL ;ldlt ;b:o bLgfgfy zdf{sL 5f]/L zf/bf klg cfkm"nfO{ …@$ Sof/]6Úsf] sDo'lg:6 / gfl:ts bfaL uly{g\ . t/, ;f]daf/ eg] s“8]n;“us} ;Nnfxdf pgn] k"hfkf7df ;xeflutf hgfPsL lyOg\ . cfkm" b]lv“bf c¿n] s'/f sf6\g] 8/n] s“8]n eg] k"hflt/ gnfuL ;fdfg cf];/–k;f/df s]lGb|t lyP . k|r08n] bLgfgfydfkm{t PaL;Ldf nufgL u/]sf] / pgsf HjfO“ z'ezª\s/sf] xfnLd'xfnL ePsf sf/0f dfcf]jfbL j[Qdf o; l6eLnfO{ PaL;L cyf{t\ …cfkm\g} afpsf] RofgnÚ gfd lbOPsf] 5 .
sfof{no ;fg{s} nflu 6]lnlehgn] cfOtaf/ /fltb]lv ;f]daf/ /flt;Ddsf ;a} k|;f/0f aGb u/]sf] lyof] eg] dª\unaf/ laxfg !) ah]b]lv dfq ;dfrf/ k|;f/0f ePsf] lyof] . ;a} sd{rf/LnfO{ ;f]daf/ lbgel/ l/kf]l6{ª /f]s]/ ;fdfg cf];fg{ nufOPsf] lyof] . lbgel/ ef]s} ;fdfg cf];f/] klg ;f“em vfhf;Dd gv'jfO{ k|;fb:j¿k Ps 6'qmf gl/jn lbP/ k7fOPsf] Ps sd{rf/Ln] atfP .
sfof{no sd{rf/LnfO{ lghL sfddf nufpg] s“8]nsf] k'/fg} rng xf] . sfof{nodf ;/;kmfO ug]{ Ps sd{rf/LnfO{ s“8]nkTgL zf/bfn] 5f]/f kfPkl5 yk ;'ljwf glbP/} 5 dlxgf;Dd t]n nufpg] / 3/sf] ef“8f dfem\g] sfddf ;d]t k|of]u u/]sf lyP .
pkTosfdf s[i0fuf]kfn
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ n] kf6L{df ;ª\s6 k/]sf a]nf pkTosfsf] kf6L{ k|d'vdf s]Gb|Lo ;b:o s[i0fuf]kfn >]i7nfO{ rog u/]sf] 5 . cfOtaf/ a;]sf] :yfoL ;ldltsf] a}7sn] xfn lgl:qmo /x]sf s]Gb|Lo ;b:o /fh]Gb| >]i7sf] 7fp“df pxf“ csf]{ Joj:yf geP;Ddsf nflu ;+of]hs tf]s]sf] xf] .
;+of]hs >]i7n] ;f]daf/ pkTosf ;dGjo sld6Lsf] a}7s cfof]hgf u/L cWoIftf ub}}{ kbef/ u|x0f ug'{ePsf] 5 . s]Gb|Lo sfof{nodf cfof]lht pQm a}7sdf dWodf~rn ;+of]hs o'j/fh 1jfnLn] clxn]sf] kl/l:yltsf af/]df lgb]{zg lbg'ePsf] lyof] . kf6L{n] clwgfosjfbL ;/sf/sf lj?4 cfGbf]ng 3f]if0ff ul//x]sf a]nf pkTosfnfO{ lgl:qmo agfpg g;lsg] lgisif{sf ;fy Pdfn]n] pxf“nfO{ pQm lhDd]jf/L lbPsf] atfPsf] 5 . >]i7n] o;cl3 pkTosf ;dGjo sld6Lsf] ;lrj / ;x–OGrfh{sf] e"ldsf;d]t lgjf{x ul/;Sg'ePsf] 5 .
b'O{ ;lrj x]/km]/
o;}aLr, Pdfn]n] b'O{ ;lrjsf] lhDd]jf/L x]/km]/ u/]sf] 5 . ;lrjfno ;lrj /xg'ePsf o'j/fh 1jfnLnfO{ ;ª\u7g ljefu k|d'v agfOPsf] 5 eg] ;+;bLo ljefu k|d'v /xg'ePsf lji0f' kf}8]nnfO{ s]Gb|Lo ;lrjfnosf] ;lrj agfOPsf] 5 . o;cl3 dxf;lrj O{Zj/ kf]v/]n :jod\n] ;ª\u7g ljefusf] lhDd]jf/L ;DxfNg'ePsf] lyof] . Pdfn]n] cl3Nnf] ;/sf/df dGqL eP/ kmls{Psf e/tdf]xg clwsf/L, uª\ufnfn t'nfw/, uf]s0f{ lji6, /3'jL/ dxf;]7, pld{nf cof{nnufotnfO{ eg] lhDd]jf/L lbg cem} af“sL 5 .
;ª\u7g ljefudf !% yk
cf7f}“ dxflwj]zgotf k"0f{tf kfpg g;s]sf] s]Gb|Lo ;ª\u7g ljefudf Pdfn]n] !% ;b:o yk]sf] 5 . ljefudf ylkg]x¿df kf]ln6Ao'/f] ;b:ox¿ wd{gfy ;fx, ;'/]Gb| kf08], yddfof yfkf, vu/fh clwsf/L, k|sfz Hjfnf, >Ldfof ysfnL, s]Gb|Lo ;b:ox¿ efg'eQm 9sfn, /fh]Gb| uf}tdnufot 5g\ .
clvndf la;'/fn
wflbª . cg]/f:jljo' wflbªsf] @@cf}“ lhNnf ;Dd]ng z'qmaf/ ;DkGg ePsf] 5 . a]lg3f6 l/rf]s6f/l:yt afu]Zj/L pRr dfljsf] k|fª\u0fdf ePsf] clwj]zgsf] laxLaf/ g]skf -Pdfn]_sf :yfoL ;ldlt ;b:o s]kL zdf{ cf]nLn] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] .
clwj]zgn] ;Gtf]if /fgf IfqLsf] cWoIftfdf #( ;b:oLo lhNnf sld6L ;j{;Ddt lgjf{lrt u/]sf] 5 . sld6Lsf] pkfWoIfdf ;'wL/ la;'/fn, ;lrjdf hLjg l;njfn, ;x;lrjdf ;'/]Gb| ljs / sf]iffWoIfdf km'ndfof k'nfdL /x]sf 5g\ .
sfo{qmddf lhNnfdf cg]/f:jljo' :yfkgfsfnb]lv @!cf}“ ;Dd]ngdf lgjf{lrt cWoIf;DdnfO{ k|d'v cltlyaf6 sb/kq;lxt ;Ddfg ul/Psf] lyof] . ;Dd]ngdf g]skf
-Pdfn]_sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o /fh]Gb|k|;fb kf08], cg]/f:jljo'sf dxf;lrj lszf]/ljqmd dNn, Pdfn] wflbªsf cWoIf u'? a'nf{sf]6L, ;lrj e"ld lqkf7Lnufotn] dfcf]jfbLsf] c;+j}wflgs sbdsf] lj/f]w u/]sf lyP . sfo{qmddf g]kfnL sfª\u]|;, dfcf]jfbLnufotsf !* hgf sfo{stf{n]] kf6L{ kl/Tofu u/L g]skf -Pdfn]_df k|j]z u/]sf lyP . pgLx¿nfO{ k|d'v cltly cf]nLn] 6Lsf nufP/ :jfut ug'{ePsf] lyof] .
!) hgfnfO{ /fi6«klt 5fqj[lQ
sf7df8f}“ . rfOgf y|L uh]{h ljZjljBfnoaf6 /fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbjsf gfddf k|fKt 5fqj[lQsf] Joj:yfkg ug{ /fi6«klt sfof{non] k|wfgdGqL tyf dlGqkl/ifb\ sfof{nonfO{ cg'/f]w u/]sf] 5 . ut dlxgf g]kfn e|d0fdf cfPsf] pQm ljZjljBfnosf] 6f]nLn] /fi6«klt 5fqj[lQcGtu{t a;]{lg g]kfnnfO{ !) j6f sf]6f lbPsf] lyof] .
/fi6«klt sfof{noåf/f k|]lift kqdf pQm 5fqj[lQ g]kfn ;/sf/n] rLgaf6 k|fKt cGo 5fqj[lQ;/x k|lt:kwf{sf cfwf/df g]kfnL ljBfyL{nfO{ pknAw u/fpg /fi6«klt 8f= ofbjsf] lgb]{zgcg';f/ cg'/f]w ul/Psf] pNn]v 5 . ;f] ljZjljBfnon] PdaLaLP;, rfOlgh Nofª\j]h PG8 ln6/]r/, xfO8«f]lns PG8 jf6/ kfj/ OlGhlgol/ª, On]lS6«s OlGhlgol/ª PG8 c6f]d];g / ljlhg]; :6l8hdf b'O{–b'O{ hgfsf b/n] 5fqj[lQ pknAw u/fPsf] 5 . ;f] ljZjljBfnosf lelhl6ª k|fWofks 8f= s[i0f clwsf/Lsf cg';f/, 5fqj[lQ o;} jif{b]lv nfu" x'g]5 .
uR5bf/
‘la/fdL x'g] †
sf7df8f}“ . ;fdfGotofM dfG5] slxn] la/fdL k5{ eGg] yfxf x'“b}g . t/, dw];L g]tfx¿ eg] lbNnL hfg dg nfUbf …la/fdLÚ k5{g\ . kl5Nnf] ;do dfcf]jfbL;“u 3f“6L hf]8]/ ;+ljwfg;efsf] lj36g u/fPkl5 snª\lst ePsf pkk|wfgdGqL tyf u[xdGqL ljhos'df/ uR5bf/ lbNnL hfg] axfgfdf …la/fdLÚ x'g] ePsf 5g\ .
vf;u/L k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{sf] ljz]if b"tsf ¿kdf pgL kl5Nnf] 36gfqmdaf/] 5nkmn ug{ Totf hfg] atfOPsf] 5 . …sydsbflrt s'g} sf/0fn] /f]lsP 5'§} s'/f xf], gq pxf“ ;+ljwfg;ef lj36g k5fl8sf] /0fgLltaf/] 5nkmn ug{ hfg] lglZrt h:t} 5Ú– ;|f]tn] eGof] . dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/sf] dxŒjk"0f{ ;xofqL 7flgPsf uR5bf/ kf6L{leq}af6 klg c;'/lIft ePkl5 lbNnL hfg] xtf/f]df /x]sf] atfOG5 .
dfcf]jfbLsf c¿ g]tf hf“bf c¿ w]/} cfzª\sf x'g ;S5g\ eGg] 8/n] afa'/fdn] uR5bf/nfO{ lbNnL k7fpg yflnPsf] atfOPsf] 5 . o;cl3 k~rfotsf d08n]x¿;Fu ldn]/ jfdkGyL ljBfyL{lj?4 u'08fubL{ ubf{ km'6]sf] cf“vfnfO{ uR5bf/n] cfjZos k/]sf] a]nf pkrf/sf] afxgf agfpg] u/]sf 5g\ . sfo{sfl/0fL x}l;ot u'dfO;s]sf] ;/sf/nfO{ l6sfO/fVgnfO{ lbNnLdf ljz]if 5nkmn ug]{ of]hgf dfcf]jfbL–dw];L u7aGwgn] agfPsf] 5 . nf]stflGqs zlQmx¿nfO{ bafpg] / oxL df}sfdf ef/t;“u s'g} /fi6«3ftL ;Demf}tf u/]/ eP klg ;/sf/df l6ls/xg] of]hgf klg u7aGwgn] agfPsf] 5 . kl5Nnf] ;do g]kfnsf s]xL hn;Dkbf, lqe'jg cGt/f{li6«o ljdfg:yndf Pc/ df;{nnufotsf ljifodf ef/tsf] rf;f] /x“b} cfPsf] 5 . o;af/]df klg s'g} lg0f{o ug]{ uR5bf/sf] of]hgf 5 . oBlk, sfdrnfp ;/sf/n] To:tf] x}l;ot /fVg ;Sg] cf“6 gug]{ ;|f]tsf] egfO 5 .
kl5Nnf] ;do kf6L{s} jl/i7 g]tf z/tl;+x e08f/Ln] s8f r'gf}tL lbPkl5 pgsf] kf6L{ km'6sf] clGtd r/0fdf 5 . cfkm" sdhf]/ ePsf] cg'ej ub}{ pgn] ef/tdf To;af/]df kf6L{ Pstfsf nflu kxn ul/lbg klg cfu|x ug]{ cg'dfg ul/Psf] 5 . sfª\u]|;–Pdfn]nufotsf bnx¿n] ;/sf/lj?4 s8f sbd rfNg yfn]kl5 / ;/sf/n] /fhLgfdf lbg'kg]{ cj:yf cfP cfkm\gf] e"ldsf sdhf]/ /xg] ljZn]if0f pgn] u/]sf 5g\ .
ca klxn] af]8{nfO{ l:qmK6
lkmNd cleJolQm :jtGqtfsf] Pp6f dfWod xf] eGg] egfO rln/x“bf rnlrq ljsf; af]8{ cleJolQm :jtGqtf xggsf] Pp6f dfWod aGg] tof/Ldf 5 . olb af]8{n] eg]h:t} eof] eg] casf] s]xL dlxgfkl5 x/]s lgb]{zsn] cfkm"n] agfpg] lkmNdsf] l;ª\uf] …l:qmK6Ú ljsf; af]8{df k]; ug'{kg]{5 . af]8{n] tf]s]sf] clwsf/Ln] …l:qmK6Ú 7Ls 5 eg]kl5 dfq} ;'l6ª ug{ kfpg]5g\ .
af]8{sf] of] sbdnfO{ cleJolQm :jtGqtfdflysf] 7f8f] x:tIf]k xf] eGg]x¿ w]/} 5g\ . …l:qmK6Ú ;]G;/ ug]{ lgod agfPsf] of] g} klxnf] 36gf eg] xf]Og . nf]stGq cfPkl5 af]8{ cWoIf ePsf O{Zj/rGb| 1jfnLn] klg kf“r jif{cl3 o:t} lgod agfPsf lyP, t/ rnlrqsdL{sf] bafadf ;f] lg0f{o sfof{Gjog ePsf] lyPg . o;kflnsf] lg0f{o sfof{Gjog x'G5 x“'b}g x]g{ af“sL g} 5 .
olb of] lgod sfof{Gjog eof] eg] ev{/} km:6fp“bf] ultdf /x]sf] g]kfnL rnlrq Ps sbd k5fl8 ws]lng] kSsf 5 . lgb]{zs ;dfhsf pkfWoIf k|df]b e08f/L eG5g\– …af]8{sf] of] sbdn] lgb]{zssf] l;h{gfdfly 7f8f] x:tIf]k ug]{ lglZrt 5 .Ú ;dfhsf k"j{cWoIf s]kL kf7sn] klg …l:qmK6 ;]G;/Ú u/]/ af]8{ abgfd x'g nfu]sf] l6Kk0fL u/] . lgb]{zsnfO{ :jtGqk"j{s lkmNd agfpg lbg'kg]{ wf/0ff /fVg] kf7sn] …l:qmK6 ;]G;/Ú sfof{GjGog gx'g] bfaL u/] .
af]8{n] cZnLn lkmNdsf] dfqf a9]sf] eGb} …l:qmK6 ;]G;/Úsf] gLlt cl3 ;f/] klg of] sbd ck|hftflGqs xf] eGg]x¿ w]/} 5g\ . s'g} klg l;g]dfsf nflu …l:qmK6Ú dfq} ;j]{;jf{ xf]Og . sltko b[Zo / ;+jfb lgb]{zsn] ;'l6ª …:k6Úd} klg kl/jt{g ug{ ;S5g\ . To;sf/0f …l:qmK6Údf ePcg';f/ lkmNd x'ax' x'G5 eGg] Uof/]G6L x'Gg . of];“u} csf]{ ;Gb]z pTkGg ePsf] 5 . af]8{n] h;sf] g]t[Tjdf …l:qmK6Ú 5gf]6 ;ldlt agfpg] eg]sf] 5, tL cfkm}“df l:qmK6sf 1ftf x'g\ ls xf]Ogg\ < k|Zg pAh]sf] 5 .
…l:qmK6 ;]G;/Ú;“u} csf]{–csf]{ ;d:of ylkg] ePsf] 5, ljZj;lgotfsf] . af]8{n] 5gf]6 u/]sf] sld6Ldf ztk|ltzt ;Hhg dfG5] x'G5g\ eGg] s'g} Uof/]G6L 5}g . Pp6f lgb]{zsn] a'emfPsf] …l:qmK6Úsf ultnf @÷# j6f dfq} …l;Sj]G;Ú bf;|f] lgb]{zsn] yfxf kfof] eg] sld6L t abgfd x'G5 g}, lgb]{zsx¿aLr ;d]t dgd'6fj x'g] kSsf 5 .
g9f“6L eGg] xf] eg] clxn] klg k'/fgf k':tfsf lgb]{zssf] cfbz{ alnp8 g} xf] . ef]ln s'g} b'O{ lgb]{zsn] Pp6} lkmNdsf] ljifo p7fP eg] …l/lnhÚsf] ;dodf tL lgb]{zsn] cfkm\gf sdhf]/L t l:jsfb}{gg\, t/ …l:qmK6Ú 5gf]6 ;ldltnfO{ kSs} cleof]u nufpg]5g\ .
cZnLn lgdf{tf lgnlDat
g]kfnL rnlrqsf] dfgdb{g ug]{ vfnsf] k|f]df] OG6/g]6af6 ;fj{hlgs u/]sf lgdf{tf lbg]z yfkfnfO{ g]kfn rnlrq lgdf{tf ;ª\3n] Ps dlxgfsf nflu ;fwf/0f ;b:o;d]t g/xg] u/L lgnDag u/]sf] 5 .
yfkfn] agfPsf] kl5Nnf] lkmNd …P6LPdÚsf] k|f]df]df cfklQhgs ;+jfb / b[Zo 5 eg] …;LÚ u|]8sf snfsf/n] To;df clego u/]sf 5g\ . OG6/g]6dfkm{t ;fj{hlgs ul/Psf] k|f]df]n] ;du| rnlrq pBf]usf] dfgdb{g u/]sf] eGb} yfkfnfO{ lgnDag ul/Psf] ;ª\3sf clwsf/Lsf] egfO 5 . lgdf{tf ;ª\3, lgb]{zs ;dfh / snfsf/ ;ª\3sf] cWoIfx¿sf] ;xdltn] lgdf{tf yfkfnfO{ sf/afxL u/]sf] hgfPsf 5g\ . pQm rnlrqsf lgb]{zs ofbj l;njfn ;dfhdf ;fwf/0f ;b:o;d]t 5}gg\ eg] rnlrqdf d'Vo e"ldsf lgjf{x u/]sf lhof s];L, ;lagf sfsL{ / ;f]lgof zdf{ snfsf/ ;ª\3df cfa4 5}gg\ .
3'; sf08sf cf/f]kL lkmtf{
sf7df8f}“sf] r'Rr]kf6Ll:yt s]Pn l;g]df l;6Lsf] pks/0f Nofpg :jLs[t kq lbnfpg] qmddf 3'; lnPsf] cf/f]k nfu]sf ljsf; af]8{ ;b:o gLnxl/ sfkm\n] af]8{ ;b:oaf6 lkmtf{ ePsf 5g\ . pks/0f NofpgnfO{ kq agfpg] qmddf ;b:o sfkm\n]n] ! nfv 3'; dfu]sf] xn ;~rfnsn] cf/f]k nufPsf 5g\ . ;f]xL ljifodf ljjfb ePkl5 g]kfn rnlrq lgdf{tf ;ª\3n] ;ª\3sf s]Gb|Lo ;b:o sfkm\n]nfO{ sfo{;ldltaf6 lgisfl;t u/]sf] 5 .
lgdf{tf ;ª\3df a;]sf] sfo{;ldlt a}7saf6 ax'dt ;b:on] pgnfO{ tTsfn af]8{af6 lkmtf{ af]nfpg'kg]{ dfu /fv]kl5 pgL lkmtf{ ePsf x'g\ . ;ª\3n] pgnfO{ rf/ dlxgfcl3 rnlrq ljsf; af]8{df k7fPsf] lyof] . af]8{df /x]/ ;ª\3s} abgfd x'g] sfd u/]sf] eGb} sfkm\n]nfO{ af]8{af6 x6fOPsf] ;ª\3sf kbflwsf/L atfp“5g\ .
3'; k|s/0fsf] 5fglag ug{ lgdf{tf ;ª\3n] ;ª\3sf pkfWoIf pbo ;'Aafsf] ;+of]hsTjdf tLg ;b:oLo 5fglag ;ldlt u7g u/]sf] lyof] . ;f]xL ;ldltn] a'emfPsf] k|ltj]bgsf cfwf/df sfkm\n]nfO{ lkmtf{ af]nfOPsf] xf] .
5fglag ;ldltsf ;+of]hs pbo ;'Aafsf cg';f/ sfkm\n]nfO{ !) lbgsf] ;do lbOPsf] 5 . !) lbgleq cfkm"nfO{ lgbf]{if k|dfl0ft ug{ ;s] eg] dfq} ;ª\3sf] sfo{;ldlt ;b:o / af]8{sf] ;b:o kbdf /xg lbOg]5 . cGoyf b'j} kbdf bf];|f] JolQmn] lgo'lQm kfpg]5g\ .
Pdfn]åf/f nfl~5t gug{ lgb]{zg
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ n] cfkm\g} kf6L{sf s]xL g]tfx¿n] ;+ljwfg;ef lj36gsf ;Gbe{df cfkm\g} kf6L{nfO{ nfl~5t u/]sf]df uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] hgfPsf] 5 . ut zlgaf/ cfof]lht s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7skl5 ;lrjfnosf tTsfnLg ;lrj o'j/fh 1jfnLåf/f hf/L lj1lKtdf …kf6L{sf ljleGg txsf lhDd]jf/Ldf a;]/ gLlt, g]t[Tj / ;du| kf6L{sf] af/]df nfl~5t x'g] u/L cleJolQm gug{ lgb]{lztÚ ul/Psf] 5 .
Psn hftLo /fHo :jLsf/ gug]{ Pdfn]sf] lg0f{o;“u c;Gt'i6 s]xL hghflt g]tfx¿n] dfcf]jfbLn] cf/f]k nufPem}“ Pdfn]sf] ToxL c8fgsf sf/0f ;+ljwfg;ef lj36g ePsf] cleJolQm lb“b} cfPsf 5g\ . Pdfn]n] cfkm\gf] kf6L{ ;Dk"0f{ >dhLjL ju{, blnt, cflbjf;L, hghflt, dlxnf, dw];L, d'l:nd, cNk;ª\Vos, k5fl8 kfl/Psf] If]qnufot pTkLl8t ;d'bfosf] kIfdf b[9tfk"j{s ple“b} / cgj/t ;ª\3if{ ub}{ cfPsf] pNn]v ub}{ eg]sf] 5– …xfdLn] kf6L{df pGgt nf]stflGqs k|0ffnL :yflkt u/]sf / b[9tfk"j{s cjnDag ub}{ cfO/x]sf 5f}“ . kf6L{df cfkm\gf dt jf km/s dt, ljrf/ jf b[li6sf]0f /fVg / cfkm\gf] dtsf] kIfdf l;ª\uf] kf6L{nfO{ ;xdt t'Nofpg ax;, 5nkmn ug]{ cToGt cg's"n jftfj/0f 5 . To;y{, cfkm\gf ljrf/, b[li6sf]0f, dt jf km/sdt k4ltk"j{s kf6L{leq /fVg, ljlwk"j{s lg0f{odf k'Ug / tT;DaGwdf kf6L{n] lng] lg0f{osf] cfwf/df kl/rflnt x'g ;Da4 ;a} g]tf, sfo{stf{ / ;b:o sd/]8x¿nfO{ xflb{s cfx\jfg ub{5 . To;}u/L, kf6L{sf ljleGg txsf lhDd]jf/Ldf a;]/ gLlt, g]t[Tj / ;du| kf6L{sf] af/]df nfl~5t x'g]u/L cleJolQm gug{ lgb]{lzt ub{5 .Ú
;+ljwfg;ef lj36g dfcf]jfbLsf sf/0f ePsf] lgisif{ lgsfNb} Pdfn]n] eg]sf] 5– …g]kfnL hgtfsf] cfwf ztfAbLeGbf nfdf] ;ª\3if{sf] kl/0ffd:j¿k :yflkt ePsf] ;+ljwfg;ef Pg]skf -dfcf]jfbL_ sf] ;j{;QfjfbL b[li6sf]0f / ;QfsAhf ug]{ if8\oGqsf] l;sf/ ePsf] 5 . h;sf sf/0f cfh d'n's Ps};fy ;+j}wflgs / /fhgLlts ;ª\s6df km:g k'u]sf] 5 . o; l:yltdf ;lbof}“b]lv sfod x'“b} cfPsf] hftLo, eflifs, wfld{s, ;f+:s[lt Pjd\ If]qLo ;b\efj, /fli6«o Pstf, cv08tf / :jfwLgtflj/f]wL tTjx¿ ;Nanfpg] sf]l;; ub}{ 5g\ . xfd|f] kf6L{ ;a} hflt, efiff, wd{, ;+:s[lt / If]qsf ;Dk"0f{ g]kfnL lbbL–alxgL tyf bfh'efO;dIf Ps–cfk;df 3lgi6 ;xsfo{ ug{ / ;fdflhs tyf ;fDk|bflos ;b\efjnfO{ ;'b[9 t'Nofpg / /fli6«o :jfwLgtfsf] kIfdf b[9tfk"j{s pleg xflb{s clkn ub{5 .Ú
dsjfgk'/–@ df ljb'/
dsjfgk'/ . g]skf -Pdfn]_ dsjfgk'/sf] @ gDa/ lgjf{rg If]qLo sld6Lsf] bf];|f] clwj]zg ;DkGg ePsf] 5 . zlgaf/ eLdkm]bLdf ;DkGg clwj]zgsf] pb\3f6g g]skf -Pdfn]_ dsjfgk'/sf cWoIf /fd]Zj/ /fgfn] ug'{ePsf] lyof] .
clwj]zgn] ljb'/ x'dfufO{+sf] cWoIftfdf @* ;b:oLo If]qLo sld6L lgjf{lrt u/]sf] 5 . sld6Lsf] pkfWoIf ;'/]Gb| lys], ;lrj /fh'dfg dxh{g, pk;lrj 3gZofd cdfTo tyf ;b:ox¿df 1fgLdfof Anf]g, pld{nf Anf]g, ;'ldqf s];L, r]ts'df/L k'8f;}gL, /Ltf cfn], b]jnfn uf]n], ;"o{axfb'/ e'h]n, lzj/fd yfkf, s[i0faxfb'/ ;'gf/, emdsnfn anfdL, jL/dfg :ofª\tfg, ;Ltf/fd yfkfdu/, gf/fo0faxfb'/ uhd]/, a}s'07 yfkfdu/, h'nfjl;+x ?Daf /xg'ePsf] 5 .
o:t}, ;b:ox¿df lji0f'axfb'/ nfdf, ;u'g 9sfn, k||tfk af]]Dhg, ;Gtaxfb'/ :ofª\tfg, jL/axfb'/ ?Daf, lrqaxfb'/ anfdL, xl/axfb'/ uf]kfnL, xl/ du/ / clDasf clwsf/L rog x'g'ePsf] 5 .
clwj]zgdf dGtJo /fVb} k|d'v cltly /fgfn] zflGt / ;+ljwfgsf] sfo{ef/ k"/f x'g] cfzf a9]sf] a]nf km]l/ dfcf]jfbLn] To;df ef“hf] xfn]sf] cf/f]k nufpg'eof] . pxf“n] ;+ljwfg;ef lj36g u/]/ dfcf]jfbLn] cfkm\gf] sAhfsf] lgot 5n{ª\u kf/]sf] atfp“b} sfg'gL ¿kdf c;+j}wflgs / /fhgLlts ¿kdf c/fhstftkm{ df]l8Psf] dfcf]jfbLsf] ultljlwsf] 86]/ d'sflanf ug{ lgb]{zg lbg'eof] . sfo{qmddf /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\ ;b:o dx]Zj/ ;'j]bL, lhNnf ;lrjfno ;b:o tyf If]qLo OGrfh{ ;'jf;rGb| zfx 7s'/L, cg]d;ª\3 lhNnf cWoIf ufoqL ;'j]bL, o'jf ;ª\3sf lhNnf cWoIf x[bd nfdfnufotn] z'esfdgf lbg'ePsf] lyof] .
If]qLo cWoIf lji0f'k|;fb 9sfnsf] cWoIftfdf ;DkGg pb\3f6g ;df/f]xdf pkfWoIf czf]s nfdfn] :jfut dGtJo lbg'ePsf] lyof] .
|