|
afa'/fd kbd'Qm, ;/sf/ sfdrnfp
sf7df8f}“ . Psk6s g]kfn cfPsf a]nf aª\unfb]zsf e"tk"j{ /fi6«klt x';]g df]xDdb P;f{bn] eg]sf lyP– …;Qfn] dflg;nfO{ 3d08L agfp“bf]/x]5 .Ú ;+ljwfg, sfg'g / /fhgLlts ;xdlt nTofP/ k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{n] u/]sf] r'gfjsf] 3f]if0ffn] To:t} s'/f k'li6 u/]sf] 5 . t/, d+unaf/ /fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbjn] pgL :jtM kbd'Qm ePsf] hfgsf/L u/fPkl5 ca bnx?sf aLrdf gof“ ;/sf/ u7gsf nflu 5nkmn cf/De ug]{ af6f] v'Nnf ePsf] 5 .
;/sf/ sfd rnfp
gof“ ;/sf/ u7gsf nflu bnx?nfO{ cfx\jfg ug{ af“sL g} /fv]/ /fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbjn] d+unaf/ k|wfgdGqL e§/“O{sf] ;/sf/ sfdrnfp ePsf] kq k7fpg'ePsf] 5 . /fi6«klt sfof{non] o;;DaGwL kq dª\unaf/ g} k|wfgdGqL tyf dlGqkl/ifb\sf] sfof{nodf k7fPsf] 5 . ;|f]tn] eGof]– …clxn] /fi6«kltHo"n] gof“ ;/sf/ u7gsf nflu Ps}k6s cfx\jfg gu/] klg pxf“sf] cfzo ToxL g} xf] . cfh xfn;Dd sfdsfh u/]sf]df jt{dfg ;/sf/nfO{ wGojfb lb“b} csf]{ dlGqkl/ifb\ u7g gx'~h]n wf/f #* -(_ adf]lhd sfdsfh ug{ lgb]{zg lbg'n] gof“ ;/sf/ u7gsf] k|lqmof ;'? ePsf] :ki6 x'G5 .Ú pRr ;|f]tsf cg';f/ s]xL lbgsf] cj:yf x]/]/ xKtf–bz lbgdf /fi6«kltn] /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ u7gsf nflu bnx¿nfO{ cfx\jfg ug'{x'g]5 . /fi6«klt;“usf] k/fdz{df ;xefuL Ps clwjQmfsf cg';f/ sfdrnfp ;/sf/sf ¿kdf sfd ug{ /fi6«kltn] lgb]{zg lbg'sf] cy{ :jtM wf/f #* -!_ cg';f/sf] /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ u7gsf nflu dfu{k|z:t u/]sf] eGg] x'G5 . pgn] eg]– …Pp6f ;/sf/ sfdrnfp eO;s]kl5 csf]{ ;/sf/ u7gsf nflu :jtM wf/f #* -!_ cfslif{t x'G5 .Ú
;j{k|yd t afa'/fd e§/fO{ clxn] g]kfnsf] k|wfgdGqL 5g\ jf 5}gg\ eGg] ;+j}wflgs k|Zg v8f ePsf] lyof] . lsgeg], g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg @)^# sf] wf/f #* sf] pkwf/f & df …b]xfosf cj:yfdf k|wfgdGqL cfkm\gf] kbaf6 d'Qm x'g]5Ú eg]/ rf/j6f cj:yf pNn]v ul/Psf] 5 M -s_ lghn] /fi6«klt;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf, -s !_ wf/f %% s= adf]lhd lghsf] lj?4 cljZjf;sf] k|:tfj kfl/t ePdf, -v_ lgh Joj:yflksf–;+;b\sf] ;b:o g/x]df jf -u_ lghsf] d[To' ePdf . ;a}nfO{ yfxf 5– clxn] d'n'sdf Joj:yflksf ;+;b\ 5}g / afa'/fd e§/fO{ Joj:yflksf–;+;b\sf ;b:o /xg] s'/} ePg . clwjQmf 6Lsf/fd e§/fO{ eG5g\– …To;}n] clxn] k|wfgdGqLsf] kb :jtM l/Qm ePsf] 5 / /fi6«kltn] wf/f #*-!_ adf]lhd ;/sf/ u7gsf nflu /fhgLlts bnx¿nfO{ cfx\jfg ug'{kb{5 .Ú
jl/i7 clwjQmf zDe' yfkfsf cg';f/ clxn] k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{sf] x}l;ot sfdrnfp dfq} 5 . ;+ljwfgsf] wf/f #*-(_ df elgPsf] 5– …pkwf/f -&_ adf]lhd k|wfgdGqL cfkm\gf] kbaf6 d'Qm eP klg csf]{ dlGqkl/ifb\ u7g geP;Dd ;f]xL dlGqkl/ifb\n] sfo{ ;~rfng ug]{5 .Ú yfkfn] eGg'eof]– …afa'/fdhLsf] x}l;ot sfd rnfpeGbf a9L 5}g .Ú
ljsNk s] <
;+ljwfgsf] wf/f #*-@_ adf]lhd @)^* ebf} !! ut] ;+;b\af6 lgjf{lrt k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{ wf/f #*-&_ sf] v08 -v_ adf]lhd :jtM kbd'Qm ePsf] Joxf]/f /fi6«kltn] cjut u/fpg'afx]s csf]{ ljsNk lyPg / /fi6«kltn] ToxL ug'{ePsf] 5 . wf/f #* df …dlGqkl/ifb\sf] u7gÚ zLif{sdf b'O{6f Joj:yf ul/Psf] 5 M klxnf] ;xdtLo / bf];|f] ax'dtLo . pkwf/f -!_ df :ki6 ¿kdf n]lvPsf] 5– …/fhgLlts ;xdltsf cfwf/df k|wfgdGqL / lghsf] cWoIftfdf dlGqkl/ifb\sf] u7g x'g]5 .Ú cyf{t\, o; wf/fcg';f/ ;/sf/ u7g ug{sf nflu Joj:yflksf–;+;b\ cfjZos 5}g, hals pkwf/f -@_ df …;xdlt sfod x'g g;s]df Joj:yflksf–;+;b\sf] tTsfn sfod /x]sf ;Dk"0f{ ;b:o ;ª\Vofsf] ax'dtsf cfwf/df k|wfgdGqL lgjf{lrt x'g]5g\Ú eGg] pNn]v 5 . o;af6 klg s] b]lvG5 eg] /fi6«kltn] ;+;b\ gePsf] jt{dfg cj:yfdf /fhgLlts bnx¿nfO{ /fhgLlts ;xdltsf cfwf/df ;/sf/ u7g ug{sf nflu cfx\jfg ug'{ g} ;+j}wflgs / /fhgLlts ¿kdf Ps dfq ljsNk /x]sf] b]lvG5 .
/fi6«klt 8f= /fdj/0f ofbjn] oxL ljifodf clxn] /fhgLlts bnsf g]tf, ;+ljwfgljb\ / sfg'g Joj;foLx¿;“u k/fdz{ ul//xg'ePsf]] 5 . cfOtaf/ dWo/flt k|d'v bnsf zLif{ g]tfx¿;“u s'/fsfgL ug'{ePsf 8f= ofbjn] ;f]daf/ u0ftGq lbj;sf cj;/df cfkm}“n] hnkfg cfof]hgf u/]sf sf/0f 5nkmn ug{ gkfP klg dª\unaf/ laxfg k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{;“u 5nkmn ug'{ePsf] lyof] eg] ck/fx\g sfg'g Joj;foL;“u s'/fsfgL ug'{ePsf] lyof] . ;|f]tsf cg';f/ k|wfgdGqL;“usf] 5nkmndf /fi6«klt 8f= ofbjn] lgjf{rgsf nflu lgjf{rg cfof]unfO{ kq n]vL cfkm"nfO{ af]wfy{ lbOPsf] c;Gt'li6 k|s6 ug'{ePsf] lyof] . pxf“sf] egfO p4[t ub}{ ;|f]tn] eGof]– …o:tf sfd ubf{ jlsnx¿sf] ;Nnfx lnP/ ug{ pko'Qm x'G5 .Ú
;|f]tsf cg';f/ jlsnx¿n] /fi6«klt 8f= ofbjnfO{ ;+ljwfgsf] ;+/Ifs / kfngstf{ ePsf sf/0f ;'ema'emsf ;fy ;+j}wflgs sbd rfNg ;'emfj lbPsf lyP . …;+ljwfgsf] wf/f #*-!_ df s] ug]{ eGg] k|:6 n]lvPsf] 5Ú– k/fdz{kl5 clwjQmf s'df/ /]UdLn] a'waf/;“u eGg'eof]– …xfdLn] ToxLcg';f/ ;+j}wflgs sbd rfNg ;'emfj lbPsf 5f}“ .Ú
;+ljwfgd} 5}g lgjf{rg
;+;f/df ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg Psk6s dfq x'g] ePsfn] klg x'g ;S5, g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfgdf ;+ljwfg;efsf] k'gM lgjf{rg x'g] Joj:yf 5}g . Tolt dfq xf]Og, ;+;f/sf nflu lgjf{rg ug]{ s'/f klg cfGtl/s ;+ljwfgdf 5}g . t/, ;jf]{Rr cbfntn] ut )^* d+l;/ ( ut] …=== jt{dfg ;+ljwfg;efsf] sfo{sfn :jtM ;dfKt x'g] x'“bf ;f] cjlwleq} ;+ljwfgsf] wf/f !%& adf]lhd hgdt;ª\u|x jf ^# adf]lhd csf]{ ;+ljwfg;ef lgjf{rg jf ;+ljwfgadf]lhd cGo pko'Qm k|aGw ldnfpgÚ cfb]z lbPsf] lyof] . ;/sf/n] To;}nfO{ l;/fgL xfn]/ gof“ lgjf{rgsf] 3f]if0ff u/]sf] 5 . g]kfn ;/sf/sf d'Vo ;lrj dfwjk|;fb l3ld/]n] h]7 !$ ut] /flt lgjf{rg cfof]usf ;lrjnfO{ ;Daf]wg u/L n]v]sf] kqdf pNn]v 5– …;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ljifo d=k=a}=;+ !#÷)^( ldlt @)^(÷@÷!$ sf] dlGqkl/ifb\sf] a}7sdf k]; x'“bf To;df g]kfn ;/sf/ dlGqkl/ifb\n] b]xfoadf]lhd lg0f{o u/]sfn] ;f] adf]lhd sfof{Gjog x'g g]kfn ;/sf/ -sfo{ ;Dkfbg_ lgodfjnL, @)^$ sf] lgod @( adf]lhd cg'/f]w u/]sf] 5' .Ú
;/sf/sf] lg0f{o s] 5 <
;/sf/n] ;+ljwfgsf] wf/f, Joj:yflksf–;+;b\ jf ;+ljwfg;efsf] lg0f{o /fhgLlts bnx¿sf] ;xdltdWo] s'g} klg s'/f pNn]v ug{ ;s]sf] 5}g . /fi6«klt tyf pk/fi6«kltsf] sfof{nosf ;lrj tyf Joj:yflksf–;+;b\sf dxf;lrjnfO{ af]wfy{ lbP/ lgjf{rg cfof]usf ;lrjnfO{ dWo/ftdf n]lvOPsf] kqdf pNn]v 5 M
…g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg, @)^# sf] wf/f ^$ adf]lhd ;+ljwfg;efsf] sfo{sfn ldlt @)^( ;fn h]7 !$ ut];Dd ePsf] / ;+ljwfg lgdf{0fsf] sfo{nfO{ k"0f{tf k|bfg ug{ af“sL g} /x]sfn] ;jf]{Rr cbfnt, ljz]if Ohnf;sf] l/6 g+= )^*–WS–))!$ ldlt @)^* ;fn d+l;/ ( ut]sf] cfb]zn] ;+ljwfg;efsf] sfo{sfn @)^( ;fn h]7 !$ ut] :jtM ;dfKt x'g] x'“bf ;+ljwfg lgdf{0f sfo{nfO{ k"0f{tf k|bfg ug{ g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg, @)^# sf] wf/f ^# adf]lhd csf]{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ug{ cfjZos ePsfn] ;+ljwfgsf] wf/f ^#-@_ adf]lhd csf]{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ldlt @)^( d+l;/ & ut] laxLaf/ ug]{ u/L tf]lsPsf] 5 .Ú
Pdfn]–sfª\u|];sf] Pp6} dt
afa'/fdsf] l;kmfl/; c;+j}wflgs /x]sf]df Pdfn], sfª\u|];nufotsf bnx¿sf] Pp6} dt /x]sf] 5 . ;f]daf/ / dª\unaf/ sfª\u|]; s]Gb|Lo sfof{no ;fg]kfdf a;]sf a}7sx¿n] oxL lgisif{ lgsfn]sf 5g\ . dª\unaf/sf] a}7sdf !^ bn ;xefuL eP klg klxnf ;xefuL x'G5' eg]sf] dfcf]jfbLsf] j}B kIf eg] pkl:yt ePg .
/fi6«klt sfof{non] eGof]===
g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg, @)^# sf] wf/f #* sf] pkwf/f -&_ df k|wfgdGqL cfkm\gf] kbaf6 d'Qm x'g] ljleGg $ j6f cj:yf pNn]v ul/Psf / ;f] pkwf/fsf] v08 -v_ df …lgh Joj:yflksf–;+;b\sf] ;b:o g/x]dfÚ eGg] jfSof+z /x]sf] 5 . dflysf] Joxf]/faf6 ;+ljwfg;ef / Joj:yflksf–;+;b\sf] cl:tTj ;dfKt eO;s]sf] l:yltdf Joj:yflksf–;+;b\sf] ;b:osf] x}l;otdf k|wfgdGqLsf] pDd]bjf/ agL lgjf{lrt x'g'ePsf tTsfnLg ;+ljwfg;efsf dfggLo ;b:o 8f= >L afa'/fd e§/fO{sf] ;b:otf;d]t ;+ljwfg;efsf] ;dflKt ;“u;“u} :jtM ;dfKt x'g uPsf] .
g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg, @)^# sf] wf/f #* sf] pkwf/f -(_ df …pkwf/f -&_ adf]lhd k|wfgdGqL cfkm\gf kbaf6 d'Qm eP klg csf]{ dlGqkl/ifb\ u7g geP;Dd ;f]xL dlGqkl/ifb\n] sfo{ ;~rfng ul//xg]5Ú egL pNn]v ePsf] x'“bf ;DdfggLo /fi6«kltn] ;+jt\ @)^* ;fn
efb| !@ ut]sf lbg tTsfnLg ;+ljwfg;efsf dfggLo ;b:o 8f= >L afa'/fd e§/fO{sf] cWoIftfdf ul7t dlGqkl/ifb\nfO{ g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg, @)^# sf] wf/f #* sf] pkwf/f -(_ adf]lhd csf]{ dlGqkl/ifb\ u7g geP;Dd b}lgs sfo{ ;~rfng ug{ :d/0f u/fpg'ePsf] 5 . of] dlGqkl/ifb\åf/f ;Dkfbg ul/Psf sfo{x¿sf lglDt ;DdfggLo /fi6«kltn] k|wfgdGqL Pjd\ dlGqkl/ifb\sf ;b:ox¿nfO{ wGojfb lbg'ePsf] 5 .
;+ljwfgdf s] 5 <
#*-&_ k|wfgdGqLsf] kbd'lQm
-s_ lghn] /fi6«klt;dIf
-s!_ wf/f %% s= adf]lhd lghsf lj?4 cljZjf;sf] k|:tfj kfl/t ePdf,
-v_ lgh Joj:yflksf–;+;b\sf] ;b:o g/x]df jf
-u_ lghsf] d[To' ePdf .
sfdrnfp ;/sf/
wf/f #*-(_
pkwf/f -&_ adf]lhd k|wfgdGqL cfkm\gf] kbaf6 d'Qm eP klg csf]{ dlGqkl/ifb\ u7g geP;Dd ;f]xL dlGqkl/ifb\n] sfo{ ;~rfng ul//xg]5 .
;/sf/ ;~rfng
wf/f $#-!_
g]kfn ;/sf/sf] ;~rfng ;+o'Qm hgcfGbf]ngsf] efjgf /fhgLlts ;xdlt / ;xsfo{sf] ;+:s[ltcg';f/ ul/g]5 .
lgsf;sf] af6f]
wf/f #* -!_
/fhgLlts ;xdltsf
cfwf/df k|wfgdGqL / lghsf] cWoIftfdf dlGqkl/ifb\ u7g x'g]5 .
k'/fg} dtbftf <
wf/f ^# -&_
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] k|of]hgsf nflu @)^# ;fn d+l;/ d;fGt;Dd c7f/ jif{ pd]/ k"/f ePsf] k|To]s g]kfnL gful/snfO{ sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd dtbfg ug]{ clwsf/ x'g]5 .
k'/fg} ldlt <
wf/f ##
g]kfnL hgtfdf cGt/lglxt, ;fj{ef}d;Qfsf] Jofjxfl/s k|Tofe"lt ug]{ ljifonfO{ cTd;ft ub}{ ;+jt\ @)^$ ;fnleq :jtGq / lgikIf ¿kdf ;+ljwfg;ef ;b:osf] lgjf{rg ;DkGg ug{ /fHon] ;Dk"0f{ Wofg s]lGb|t ug]{
km]l/ rf/ jif{
wf/f ^$
;+ljwfg;efn] k|:tfj kfl/t u/L cufj} lj36g ePsf]df afx]s ;+ljwfg;efsf] sfo{sfn ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7s a;]sf] ldltn] rf/ jif{sf] x'g]5 .
t/, d'n'sdf ;ª\s6sfnLg l:yltsf] 3f]if0ff ePsf] sf/0fn] ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ sfd k"/f x'g g;s]df ;+ljwfg;efn] k|:tfj kfl/t u/L ;+ljwfg;efsf] sfo{sfn yk 5 dlxgf;Dd a9fpg ;Sg]5 .
km]l/ ^ ;o !
wf/f ^# -#_
;+ljwfg;efdf ;dfg hg;ª\Vof / ef}uf]lns cg's"ntf tyf ljlzi6tfsf cfwf/df dw];df hg;ª\Vof k|ltztsf] cfwf/df sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd ldl>t lgjf{rg k|0ffnLcg'¿k b]xfoadf]lhd lgjf{lrt / dgf]gog x'g] b]xfosf ;b:ox¿ /xg]5g\ M
s= lgjf{rg If]qaf6 @ ;o $) hgf
v= ;dfg'kflts # ;o #% hgf
u= dlGqkl/ifb\af6 dgf]gLt @^ hgf
jlsnsf cg]s ts{
sf7df8f}“ . ts{sf nflu jlsnx¿ dflx/ dflgG5g\ . ;+ljwfg, P]g, lgodsf l5b| s]nfP/ pgLx¿n] ts{ u/]kl5 c¿nfO{ klg of] o:tf] kf] /x]5 eGg] nfU5 . t/, ;f]daf/ jt{dfg cj:yfsf af/]df cfkm"n] af]ln;s]kl5 Pdfn] g]tf s]kL cf]nLsf s'/f ;'Gbf aNv'df hDdf ePsf b'O{ bh{geGbf a9L jlsnn] Ps :j/df eg]– …xf], xf], s'/f ToxL xf] .Ú
k|wfgdGqL afa'/fd e§/fO{n] /ftf/ft PstkmL{ ¿kdf km]l/ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] ldlt 3f]if0ff u/]kl5 Pdfn]n] /fo lngsf nflu jlsnx¿nfO{ aNv'df af]nfPsf] lyof] . jlsnx¿n] hgtfdf hfg] s'/fnfO{ c:jLsf/ ug{ gx'g] eGb} Pdfn]nfO{ hgtfdf hfg ;'emfj lbPsf lyP / nuQ} a;]sf] :yfoL ;ldltsf] a}7sn] lgjf{rgdf hfg] lg0f{o klg u¥of] . t/, Pdfn] g]tf cf]nLn] jlsnx¿;dIf eGg'eof]– …Pdfn] lgjf{rgdf hfG5, 8/fp“b}g, dfcf]jfbLnfO{ w"nf] klg r6fp“5 . t/, lgjf{rg eGgf;fy s:tf] lgjf{rg, s'g lgotsf ;fy x'g] lgjf{rg xf] eGg] g7DofOsg Pdfn] To;sf k5fl8 bf}l8“b}g .Ú
dfcf]jfbLn] p2]Zod"ns ¿kdf ;+ljwfg;efnfO{ sfd ug{ glbP/ d[To' u/fPsf] jlsnx¿sf] Ps dt lyof] . clwjQmf /d]z a8fnn] eg]– …Pdfn]sf b'O{–b'O{hgf k|wfgdGqLn] ;+ljwfg;ef arfpg /fhLgfdf lbP t/ dfcf]jfbLn] cfkm\gf] g]t[Tj ePsf] a]nf ;+ljwfgnfO{ arfpg jf pknlAwd"ns agfpg s]xL klg e"ldsf v]n]g .Ú csf{ clwjQmf ljhosfGt d}gfnLn] tLg lbg cl3;Dd Pdfn] cWoIf emngfy vgfnn] ;d]t h]7 !$ df ;+ljwfg cfp“5 eg]sf] :d/0f u/fPsf lyP .
jl/i7 clwjQmf zDe' yfkfn] dfwj g]kfn k|wfgdGqL x'“bf ;8sdf uP/ ;+ljwfg;efnfO{ sfd} ug{ glbg' / clxn] a}7s} ga;fnL dfg'{n] dfcf]jfbL g} ;+ljwfg;efsf] lj/f]wL xf] eGg] k|:6 ePsf] atfP . pgn] eg]– …k|wfgdGqLn] ;+ljwfg;efdf af]n]/ Tof] s'/f kfl/t u/]/ km]l/ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf hfg] 3f]if0ff u/]sf] eP j}wflgs x'GYof] . of] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg cj}w 5 . t/, hgtfdf hfg] s'/fnfO{ cj}wflgs eg]/ c:jLsf/ ug{ ldNb}g, oxL s'/f lnP/ hgtfdf hfg'kb{5 .Ú
;+ljwfgdf Joj:yf geP klg ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg 3f]if0ff ePsf]df klg jlsn / g]tfx¿aLr 5nkmn ePsf] lyof] . ;jf]{Rr cbfntn] lgjf{rgdf hfg' eg]sfn] Tof] ;+j}wflgs x'g] s]xL jlsnx¿sf] ts{ lyof] . cufl8 a:g'ePsf k"j{k|wfgdGqL dfwjs'df/ g]kfnn] eGg'eof]– …xf]Og, Toltsf cfwf/df dfq} lgjf{rgdf hfg ;ls“b}g . lsgeg], ;jf]{Rr cbfntn] k"j{kbflwsf/Lx¿nfO{ ;'ljwf lbg' eGg] cfb]z lbof], t/ sfg'g gagfO{ kfO“b}g . cbfntn] ;'s'Daf;LnfO{ hUuf ljt/0f u/ eGof] eg] tkfO{+n] clxn]sf] clxNo} hUuf ljt/0f ug{ kfpg'x'Gg . u/]df u}/sfg'gL x'G5 . To;sf nflu sfg'g agfpg'kb{5 . cbfntn] lgjf{rgdf hfg' eGof] . To;sf nflu cfjZos sfg'g agfpg'kb{Yof] .Ú pxf“sf] egfOdf jl/i7 clwjQmf 8f= o'j/fh ;ª\u|f}nf, xl/s[i0f sfsL{, 6Lsf/fd e§/fO{, dx]z g]kfnnufot] ;dy{g hgfPsf lyP .
5nkmndf jl/i7 clwjQmf ljZjsfGt d}gfnLn] eg] /f]rs ts{ u/]sf lyP . pgn] eg]– …;+ljwfg;efsf ;b:ox¿sf] dfq} kbfjlw ;lsPsf] xf], ;+ljwfg;efsf] xf]Og .Ú pgn] To;f] eGgf;fy Pdfn] ;lrj zª\s/ kf]v/]nn] …rf/ jif{ sfo{sfn x'g]5 eg]kl5 To;f] eGg ldN5 / <Ú eg]/ k|Zg u/]sf lyP . jlsnx¿n] clxn]s} cj:yfdf lgjf{rgdf hfg] xf] eg] @% nfv o'jf dtbfgaf6 jl~rt x'g] atfPsf lyP . ;+ljwfgdf )^# d+l;/ d;fGt;Dd @% jif{ pd]/ k'u]sfnfO{ dfq dtbfgsf] clwsf/ ePsfn] To;otfsf aflnu gful/sn] dtbfg ug{ gkfpg] l:ylt /x]sf] pgLx¿n] atfP .
k|wfgdGqLsf] sbd c;+j}wflgs /x]sf]df ;a} jlsnx¿sf] Psdt lyof] . pgLx¿sf] egfO lyof]– …g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg @)^# df k|wfgdGqL PSn}n] lgjf{rgsf] l;kmfl/; ug]{ st} Joj:yf 5}g, cem ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg bf];|f]k6s ug]{ Joj:yf g} 5}g . ;jf]{Rr cbfntn] lgjf{rgdf hfg' eGg] cfb]z lbPkl5 To;cg'¿k ;+;b\af6 P]gsf] Joj:yf ug'{kb{Yof] / ;+ljwfg ;+zf]wg ug'{kb{Yof] . t/, To;f] ul/Pg .Ú
Pdfn] g]tf ;'/]Gb| kf08]n] eg] lgjf{rg j}wflgs ePsf], )^# sf] P]gn] g} )^( df t xfNg kfOg] h:tf ts{ /fv]sf lyP .
sfpG6/ lbP/ hfG5f}“
s]kL cf]nL
;+ljwfg;efaf6 ;+ljwfg aGg glbP/ dfcf]jfbLn] gof“ lgjf{rgsf] 3f]if0ff u/]sf] 5 . of] laNs'n c;+j}wflgs 5, cg}lts 5 . c¿sf] ;/sf/ x'“bf klg sfd ug{ glbg] / cfkm\g} g]t[Tjdf ;/sf/ x'“bf klg s'g} sfd gug]{ dfcf]jfbLsf] sfo{z}nL g} o;sf nflu lhDd]jf/ 5 . ;+ljwfg;efaf6 gof“ ;+ljwfg aGg g;Sg'df dfcf]jfbL ztk|ltzt lhDd]jf/ 5 . p;n] cgfjZos x7 glnPsf] eP ;+ljwfg aGYof], cfh of] l:ylt cfpg] lyPg .
cfh sltko dflg;x¿n] c¿ kf6L{sf g]tfx¿n] klg h]7 !$ df ;+ljwfg aG5 eg]sf lyP, lsg ag]g eg]/ k|Zg u5{g\ . Pp6f :j:y dflg; ;]gfdf etL{ x'G5 eg]/ 8fS6/sf] :jf:Yo k/LIf0f ug{ cfp“5 . clg 8fS6/n] hf“r]/ ;a} 7Ls 5 eg]/ k|df0fkq lbG5 . cln klNt/ uPkl5 p;nfO{ ;k{n] 6f]lslbG5 . ca To:tf] a]nfdf 8fS6/sf] bf]if x'G5 < t}“n] lsg :j:y ePsf] k|df0fkq lbO;\ eGg ldN5 < oxf“ To:t} ePsf] 5 . tLg–rf/ lbg cl3;Dd dfq xf]Og, h]7 !$ ut]s} lbg klg ;+ljwfg aGg] k"/f ;Defjgf lyof] . t/, dfcf]jfbLn] s'g} klg xfntdf ;+ljwfg agfpg lbGg eg]kl5 c¿n] rfx]/ dfq} ;+ljwfg aGg ;Sg] cj:yf lyPg . clxn] ;+ljwfg
gaGg'sf] sf/0f dfcf]jfbL dfq} xf] . dfcf]jfbL k|d'v bn aGg' g} ;+ljwfg gaGg' xf] eg]/ d}n] w]/} klxnfb]lv eGb} cfPsf] lyP“ . cfh Tof] s'/f k|dfl0ft ePsf] 5 .
xfdL sfpG6/ lbP/ hfG5f}“, d+l;/ & sf] ;fdgf u5f}{+, lgjf{rgaf6 8/fp“b}gf}“ . t/, lgjf{rg eGgf;fy To;sf] lgot, p2]Zo / k|lqmof ga'emL xfDkmfNg] s'/f x'“b}g . d'n'snfO{ sxf“ k'¥ofpgsf nflu lgjf{rg ug{ vf]lhPsf] 5 < s]sf nflu lgjf{rg ug{ vf]lhPsf] 5 < of] s'/f klxnf a'em\g'kb{5 . lgjf{rgsf] gf6s t 7"N7"nf tfgfzfxn] klg ub{5g\ . s;}sf] ;QfsAhfsf] gLlt ;kmn kfg{sf nflu, clwgfosjfbL ;kgf k"/f ug{sf nflu cfof]hgf ul/g] r'gfjL gf6s Pdfn]n] :jLsf/ ub}{g, To:tf] ;kgfnfO{ k"/f x'g lb“b}g .
d+l;/ & ut]sf nflu r'gfj 3f]if0ff u/] klg dfcf]jfbLn] r'gfj ub}{g, x'g lb“b}g . h;/L klg ;QfsAhf ug]{ dfq} dfcf]jfbLsf] ceLi6 xf] . sltkon] clxn] k|wfgdGqLn] u/]sf] l;kmfl/;sf] ;sf/fTds JofVof ug'{kb{5 klg eGg'ePsf] 5 . dg gldn]sf] dfG5]n] dL7f] vfgf ksfP/ lbof] eg] klg vf“bf 7':; kl/G5, dg ldn]sf] dfG5]n] lbof] eg] gdL7f] vfgf eP klg /fd|f] d'vn] vfOG5 . o;df klg ToxL x'G5 . s'/f ldn]/, ;xdltsf ;fy s'g} sfd u/]sf] eP To;sf] ;sf/fTds JofVof klg ug{ ;lsGYof] . t/, ;QfsAhfsf] p2]Zosf ;fy PskIfLo ¿kdf ul/Psf] ;+ljwfgsf] JofVof;“u xfdL ;xdt x'g ;Sb}gf}“ .
c;Gt'i6nfO{ ;Demfp“b} Pdfn]
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ n] cfkm\gf c;Gt'i6 g]tf–sfo{stf{nfO{ ;Demfpg] k|of; tLj| kf/]sf] 5 . ;ª\3Lotfsf] ljifodf kf6L{leq km/s dt /fVb} cfPsf g]tf / sfo{stf{nfO{ zLif{ g]t[Tjn] g} s'/fsfgL ub}{ a'emfpg] sf]l;; u/]sf] 5 .
;+ljwfg;efleq / aflx/ kf6L{sf] cg'zf;g pNnª\3g u/]sf] cf/f]k tL hghflt g]tfx¿nfO{ nfu]sf] 5 . Pdfn] cg'zf;g cfof]usf cWoIf cd[ts'df/ af]x/fn] kf6L{ gLltaf6 uPsf eP klg ;a}nfO{ ;Demfpg] k|of; eO/x]sf] atfpg'eof] . …kf6L{sf ljleGg txsf ;fyLx¿n] s]Gb|b]lv :yfgLo:t/;Ddsf c;Gt'i6 sd/]8x¿nfO{ ;Demfpg] sfd ul//xg'ePsf] 5Ú– af]x/fn] eGg'eof] .
hftLo ;ª\3Lo PsfOsf] kIfdf ;+ljwfg;efleq x:tfIf/ cleofg rn]sf] lyof] . ax'klxrfg;lxt ;ª\3 lgdf{0f ug'{kg]{ Pdfn]sf] cg'lrt x:tfIf/lj?4sf andf dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;ef g} lj36g u/]sf] lyof], h;n] d'n'snfO{ clgZrosf] e'd/Ldf kf/]sf] 5 . Pdfn]sf cWoIf emngfy vgfn, jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfn tyf ;lrj lji0f' kf}8]nnufotsf g]tfx¿n] dg cldNofP/ a;]sf sfo{stf{nfO{ ;Demfpg] sfdsf] cu'jfO ul//x]sf] atfOPsf] 5 .
c;Gt'i6 g]tfx¿n] gfd hf]8]/ aflx/ k|rf/afhL cg]s 9ª\un] eO/x]sf] eGb} af]x/fn] Wofgfsif{0f ug'{eof] . …clk|o s'/fx¿ klg ;'lgPsf 5g\Ú– af]x/fn] eGg'eof]– …Pdfn]nfO{ sdhf]/ agfpg cg]s rqmJo"x /Rg yflnPsf] 5 . o;k|lt Wofg lbg'xf]nf .Ú
t/, kf]ln6Ao'/f] ;b:o;d]t /xg'ePsf k[YjL;'Aaf u'?ªn] eg] g]tfx¿n] cfkm";“u ;Dks{ gu/]sf] u'gf;f] ug'{eof] . …g]tfx¿n] xfdLnfO{ uGg'ePsf] 5}g, ;+:yfut ¿kdf Pdfn]af6 xfdL;“u s;}n] s]xL eg]sf] 5}gÚ– u'?ªn] eGg'eof]– …kf6L{ cWoIfnfO{ g} ;+:yf xf] eG5g\, t/ vf]O s;}n] s]xL ;Dks{ u/]sf] 5}g .Ú pxf“n] csf]{ kf6L{ u7g ug]{ k|rf/ u/]/ Pdfn]leq}sf sltko JolQmx¿n] ws]Ng vf]h]sf] atfpg'eof] . …xfdLlj?4 s'k|rf/df s]xL u'6sf ;fyLx¿ nfu]sf 5g\ . vf]O lsg ws]Ng vf]lhPsf] 5 < b'nf]df a;]sfnfO{ 3f]Rg vf]h]/ s] ug{ vf]lh“b} 5 s'lGg <Ú– u'?ªn] k|Zg ug'{eof] . t/, s]xL ;dootf Pdfn] :yfoL sld6Lsf] a}7sdf pkfWoIf czf]s /fO{ pkl:yt x'g'ePsf] 5}g .
Pdfn]n] kf6L{nfO{ cg'zfl;t agfp“b} ;femf k|lta4tf / of]hgfcg';f/ /fli6«o k|ltlglw kl/ifb\sf] efjgfcg'¿k cl3 a9fpg] atfPsf] 5 . ;+ljwfg lgdf{0fsf] qmddf b]lvPsf ljjfbnfO{ ldnfpg] sf]l;; ug]{ Pdfn]sf] dª\unaf/ ;DkGg :yfoL sld6L a}7sn] u/]sf] xf] . leGg–leGg hfthfltsf klxrfgnfO{ ;Ddfg ug]{ eGb} Pdfn]n] Psn klxrfg;lxt /fHo agfP/ hfltjfb / ;ª\sL0f{jfb;“u ;Demf}tf gug]{ ;lrj zª\s/ kf]v/]nn] atfpg'eof] .
;xdltsf] ;/sf/sf nflu kxn ug]{
;+ljwfg;efsf] lj36gkZrft\ sfdrnfp cj:yfdf /x]sf] dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/nfO{ tTsfn ;Qf 5f]8\g r]tfjgL lbPsf] 5 . :yfoL sld6L a}7skl5 cWoIf vgfnn] dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;ef lj36g u/]/ d'n'sdf l/Qmtf NofPsf] eGb} /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ cljnDa u7g ug'{kg]{ atfpg'eof] .
…ca dfcf]jfbLn] cljnDa ;Qf 5f]8\g'sf] ljsNk 5}gÚ– vgfnn] eGg'eof]– …;xdltlagf cem} s'g} ljsNk 5}g .Ú ;xdlt h'6fpgnfO{ sfdrnfp cj:yfdf /x]sf] ;/sf/n] ;/sf/ 5f]8\g'sf] ljsNk gePsf] :ki6 kfg'{eof] . a}7sn] ;+j}wflgs Joj:yfcg'¿k /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ u7gsf nflu cljnDa k|lqmof cl3 a9fpg /fi6«klt;dIf cfu|x u/]sf] 5 . …xfd|f] kf6L{ ;+ljwfg;ef lj36g ePsf] cj:yfdf jt{dfg ;/sf/ sfdrnfp cj:yfdf /x]sf] lgisif{sf ;fy o:tf] ;/sf/af6 jt{dfg r'gf}tLsf] ;fdgf ub}{ ;xdltsf ;fy ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'g g;Sg] s'/f :ki6 ug{ rfxG5Ú– a}7skl5 hf/L lj1lKtdf pNn]v 5– …;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu cfjZos ;+j}wflgs, sfg'gL / cGo cfjZos k|aGw ug{ gof“ lgjf{rgsf nflu pko'Qm jftfj/0f tof/ ug{sf nflu /fli6«o ;xdltsf] ;+o'Qm ;/sf/ ckl/xfo{ 7fGb5 .Ú ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ ;Defjgf /x“bf–/x“b} To;nfO{ c;kmn agfpg] / ;+ljwfg ;+zf]wg u/L Joj:yflksf–;+;b\nfO{ sfod /fVb} gof“ hgfb]zdf hfg ;lsg] ;Defjgf /x“bf–/x“b} Psnf}6L ¿kdf lgjf{rgsf] 3f]if0ff u/]sf] Pdfn]sf] cf/f]k 5 .
df]rf{df ;xefuL x'g cfu|x
a}7sn] d'n's c;fwf/0f ;ª\s6tkm{ ws]ln“b} uPsf] lgisif{ lgsfNb} To;sf lj?4 Pstfa4 x'g ;Dk"0f{ nf]stGqjfbL / b]zeQm zlQmx¿nfO{ cfx\jfg u/]sf] 5 . Pdfn]n] To;sf nflu …/fli6«o nf]stflGqs Pstf df]rf{Ú sf] dfWodaf6 Pstfa4 ¿kdf cl3 a9\g cfx\jfg u/]sf] 5 . …/fli6«o :jfwLgtf / nf]stGqsf] /Iff ub}{ d'n'snfO{ hgcfGbf]ngsf] efjgfcg'¿k cu|ufdL kl/jt{gsf] lbzfdf cl3 a9fpgsf nflu k|d'v zlQmx¿sf aLrsf] Pstf cfjZos 5Ú– lj1lKtdf 5 .
k|To]s ;ef;b\n] lagfsfd a'em]
## nfv %& xhf/
sf7df8f}“ . rf/ jif{df k|To]s ;ef;b\n] xftdf ## nfv %& xhf/ ^ ;o ^$ ?lkof“ gub cfDbfgL u/]sf 5g\ . s'g} sfdlagf labf ePsf] ^ ;o ! ;b:oLo ;+ljwfg;efsf k|To]s ;b:ox¿n] dfl;s tna / b}lgs eQfafkt pQm /sd a'em]sf x'g\ .
;+;b\ ;lrjfnosf cg';f/, Pshgf ;ef;b\n] dfl;s ^# xhf/ * ;o ^* ?lkof“ a'em\5g\ eg] a}7s a;] klg÷ga;] klg b}lgs b'O{ ;o ?lkof“sf b/n] dfl;s 5 xhf/ eQf kfp“5g\ . ;ef;b\n] cfkm\gf] tna #$ xhf/ #), :jsLo ;lrjsf] tna !* xhf/ & ;o (), wf/f–lah'nL ! xhf/ @ ;o $*, 6]lnkmf]g @ xhf/, d;nGb ! xhf/ # ;o / cfjf; ^ xhf/ % ;o ?lkof“ kfPsf lyP . pgLx¿n] pQm ljj/0f cg';f/ Ps jif{df & nfv ^^ xhf/ $ ;o !^ ?lkof“ tnaafkt e'QmfgL lnPsf 5g\ eg] b}lgs @ ;osf b/n] Ps jif{df &# xhf/ eQf a'em]sf 5g\ . rf/ jif{df pgLx¿n] tna zLif{sdf #) nfv ^% xhf/ ^ ;o ^$ ?lkof“ a'em]sf 5g\ eg] eQf zLif{sdf @ nfv (@ xhf/ ?lkof“ a'em]sf 5g\ . sl/a Ps bh{g ;ef;b\n] cfjf; ;'ljwf lnPsf 5}gg\ . o;afx]s pgLx¿n] cf}iflw pkrf/sf gfddf ;d]t /sd lgsf;f lnPsf 5g\ . ;ef;b\sf] tna–eQf zLif{sdf dfq} /fli6«o sf]ifaf6 @ ca{ ! s/f]8 &( nfv %^ xhf/ ^$ ?lkof“ vr{ ePsf] 5 .
afa'/fdnfO{ g}ltstfn] 5'“b}g <
sf7df8f}“ . ut ebf} !! ut] k|wfgdGqL x'gf;fy afa'/fd e§/fO{n] eg]sf lyP– …zflGt / ;+ljwfg lgdf{0f x'g ;s]g eg] d Ps ldg]6 klg s';L{df a:g]5}g .Ú t/, 5 dlxgfkl5 oL b'j} sfd ;DkGg geP/ pgn] s';L{df a:g] j}wflgstf u'dfp“bf klg s';L{ 5f]8\g dfg]sf 5}gg\ .
a]nf–a]nfdf cfkm"nfO{ kbsf] df]x gePsf] eGg kl5 gkg]{ afa'/fd e§/fO{ g]kfnsf] Oltxf;df o:tf sn4ª\lst kfqsf ¿kdf b]vf k/]sf 5g\, h;n] l;ª\uf] k|lqmofnfO{ g} Wj:t kfg{ lg0ff{os e"ldsf v]n]sf 5g\ . hgfwf/, kf6L{leq ks8, c¿ bn;“u ;Dks{, hg;Dks{ h:tf s'/fdf cToGt k5fl8 k/] klg blIf0fL l5d]ssf v'lkmof Ph]G;Lx¿;“u cToGt lgs6 ;DaGw /x]sf afa'/fdn] s;sf] O;f/fdf ;+ljwfg;ef ;dfKt kf/] eGg] k|Zg lgs} k]lrnf] 5 . cfkm"nfO{ ;+ljwfg;efsf] dl;xf 7fGg] afa'/fds} s]6fs]6Lkgsf sf/0f ;+ljwfg;ef ;dfKt ePsf] 5 . cfh cfdg]kfnLsf aLrdf c;kmn afa'/fdsf af/]df cg]sf}“ k|Zgx¿ pAh]sf 5g\ M
!= ;jf]{Rr cbfntn] 5 dlxgfcl3 g} ca ;+ljwfg;efsf] Dofb yKg ldNb}g eGg] km};nf u/]kl5 tkfO{+ ;jf]{Rr cbfnt k'Ug'eof] . t/, cbfntn] tkfO{+sf] lgj]bg klg btf{ ug{ dfg]g . clg s'g cfzon] tkfO{+n] km]l/ ;+ljwfg;efsf] Dofb yKg k|:tfj ;+;b\df btf{ ug'{eof] < s] o:tf] k|:tfj btf{ ug{ ldNb}g eGg] ;fdfGo 1fg tkfO{+nfO{ lyPg / <
@= ;jf]{Rr cbfntn] gof“ lgjf{rgdf hfg eg]kl5 olb
lgjf{rgd} hfg] dg lyof] eg] tkfO{+n] To;sf nflu Joj:yflksf–;+;b\af6 cfjZos P]g–sfg'g agfpg lsg xn ug'{ePg <
#= Pp6f ;+ljwfg;ef hLljt /x“bf/x“b} -cfwf 3G6f klxnf g}_ csf]{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu lg0f{o ug]{ / lgjf{rg cfof]unfO{ kq k7fP/ /fi6«kltsf] sfof{nonfO{ af]wfy{ lbg] clwsf/ tkfO{+n] sxf“af6 k|fKt ug'{eof] <
$= /fhgLlts ;xdltlagf lgjf{rg x'“b}g eGg] ;a}nfO{ yfxf 5 . olt :ki6 tYo x'“bfx'“b} klg Pdfn], sfª\u|]; h:tf ;xofqLx¿nfO{ kfvf nufP/ PSn} lgjf{rgdf hfg] lgb]{zg tkfO{+nfO{ sxf“af6 cfof] <
%= ;+ljwfg lgdf{0f ug{ g;s]kl5 Ps ldg]6 klg ;Qfdf al:bg“ eGg] tkfO{+sf] cfkm\g} cleJolQm tkfO{+nfO{ lsg :d/0f ePg <
;lhn} ;QfsAhf †
sf7df8f}“ . k6s–k6s ;QfsAhfsf] wDsL lb“b} cfPsf] PsLs[t g]skf -dfcf]jfbL_n] ;+ljwfg;efaf6 ;+ljwfg agfpg glbP/ ;lhn} ;QfsAhfsf] cEof; u/]sf] 5 . cf+lzs ¿kdf clxn] ;QfsAhf u/] klg 3f]if0ff ul/Psf] csf]{ r'gfjaf6 eg] p;n] o;nfO{ j}wflgs ¿kdf lg/Gt/tf lbg] ;f]r agfPsf] 5 .
dfcf]jfbLn] h]7 @ ut] k|d'v rf/ kIfaLr ePsf] ;xdltsf d;L ;'Sg gkfp“b} To;sf] lj/f]wdf nfu]/ aGg} nfu]sf] gof“ ;+ljwfgdfly ef“hf] xfn]sf] lyof] . ;+ljwfg agfpg leq}b]lv rfx“bf ;Sg] eP klg k"j{ of]hgfcg'¿k h;/L klg ;+ljwfg gagfpg] / cfkm\gf] g]t[Tjdf /x]sf] ;/sf/ nDAofpg] of]hgfcg'¿k g} r'gfj 3f]if0ff u/]/ dfcf]jfbLn] ;lhnf] 9ª\un] ;QfsAhfsf] cEof; u/]sf] ljZn]if0f ul/Psf] 5 .
/fi6«kltn] s]xL ug{ g;Sg] 7fg]/ g} dfcf]jfbLn] ;xefuL bn sfª\u]|;, Pdfn]nufotnfO{ nTofp“b} ;+ljwfg;ef eª\u u/L r'gfjdf hfg] lg0f{o u/]sf] lyof] . h'g lg0f{o cfkm}“df cj}wflgs / ;xdltljk/Lt ePsfn] To;nfO{ /f]Sg /fi6«kltsxf“ lnlvt ph'/L k/]sf] 5 . cfufdL r'gfjdf b'O{ ltxfO dt NofP/ dfq ;+ljwfg agfpg] eGg] dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnsf] x'“sf/ klg ;QfsAhfsf] of]hgfcg'¿k g} ;fj{hlgs ePsf] atfOG5 .
oxL ;/sf/nfO{ nDAofP/ cfkm\g} g]t[Tjdf r'gfj u/fpg kfP ;lhn} ;QfsAhf x'g] p;sf] 7x/ 5 . hghflt / dw];Lsf] Ph]G8f af]Sg] Ps dfq dl;xf kf6L{ cfkm"nfO{ 7fg]/ dfcf]jfbLn] sfª\u]|;–Pdfn]nfO{ pgLx¿sf lj/f]wLsf ¿kdf lrlqt ub}{ 5 .
alxu{ldt / cjsfzk|fKt n8fs' jfO{;LPnnufotnfO{ k'gM ;ª\ul7t ug{kl§ nfu]sf] dfcf]jfbLn] pgLx¿nfO{ r'gfjdf k|of]u u/]/ …a'y SofKr/Ú ug]{ / ax'dt Nofpg] of]hgf agfPsf] a'lemPsf] 5 . To;sf nflu …k};f hlt rflxG5, lk/ ug'{kb}{g, t/ h;/L klg b'O{ ltxfO Nofpg'k5{Ú eGb} cfkm"nfO{ e]6\g cfpg] lhNnf txsf] sfo{stf{x¿nfO{ lgb]{zg lbg yfln;s]sf 5g\ .
p;sf] of] of]hgf /fd|/L a'em]sf a'l4hLjLx¿ cGo kf6L{x¿ clxNo}b]lv Pdfcf]jfbLsf of]hgfaf6 ;r]t x'g'kg]{ atfp“5g\ . clwsf/sdL{ ;'af]w/fh Kofs'/]n ;+ljwfg;efsf] cfo' 5“b} dfcf]jfbL ;+ljwfg agfpgkl§ gnfuL eª\u ug{kl§ nfu]sfn] p;sf] sAhfsf] lgot :ki6 ePsf] atfpg'x'G5 . …$% lbgdf ;+ljwfg lgdf{0f ug{ g;s] :jtM /fhLgfdf lbG5' eg]/ v'nf cleJolQm lbg] k|wfgdGqL 8f= afa'/fd e§/fO{ Dofb 5“b}sf] ;+ljwfg;ef lj36g u/L cfkm" klg ;lsP .Ú o;df pgsf] sAhfsf] lgot k|:6 ePsf] Kofs'/]nsf] ljrf/ 5 .
…cj}wflgs ;/sf/ nDAofp“b} hfg' sAhf g} xf]Ú– pxf“sf] ts{ 5 . /fhgLlts / ;+j}wflgs b'j} lsl;dn] ;/sf/ u}/sfg'gL eO;s]sf] Kofs'/]nsf] ts{ 5 . dfcf]jfbLn] Wj+;nfO{ dft[l;4fGt dfGb} cfPsf] / To;}sf] kl/0fltn] jt{dfg cj:yf l;h{gf ePsf] pxf“sf] bfaL 5 . …pgLx¿n] vt/gfs Wj+;sf] gLltcg'¿k b]znfO{ ;ª\s6df ws]n]sf x'g\Ú– Kofs'/]nn] eGg'eof] .
otf, jl/i7 /fhgLlts ljZn]ifs k'?iff]Qd bfxfn klg ;+ljwfg;ef eª\u x'g] cj:yfsf] clGtd 38Ldf ljsf; ePsf 36gfjnLx¿ /x:odo b]lvPsfn] zª\sf ug]{ cfwf/ ePsf] atfpg'x'G5 . ;/sf/n] PSn} lgjf{rgsf] ldlt 3f]if0ff ug'{ cj}wflgs /x]sf] pxf“sf] ts{ 5 . …;jf]{Rrn] ;+ljwfg;efaf6 ;+ljwfg gag]df cGo ljsNkdf hfg egL lbPsf ;'emfjx¿ ;/sf/nfO{ dfq xf]Og, ;+ljwfg;efnfO{ klg xf]Ú– pxf“n] eGg'eof]– …t;y{ lgjf{rgnufot cGo ljsNk /f]Hbf ;+ljwfg;ef;“u ;Nnfx u/]/ dfq /f]Hg'kYof]{ .Ú k|r08 / afa'/fdn] p7fPsf] clthfltjfbsf] l;sf/ cfufdL r'gfjdf pxf“x¿ g} x'g] bfxfnn] atfpg'eof] . …ca x'g] lgjf{rg /fhgLlts x'g]5}g, hftLo lgjf{rg x'g]5, t;y{ ToxL Ph]G8fn] pxf“x¿nfO{ lynlynf] kfg]{5 .Ú
…!@ a'“b] ;xdtLotfsf ;a} sfd ;xdltdf ePsfn] Psn ¿kdf ;+ljwfg;ef lj36g / r'gfj 3f]if0ff ug'{ ;xdltsf] /fhgLltdflysf] dfcf]jfbLsf] a]OdfgL xf]Ú– bfxfnn] eGg'eof]– …bf];|f] k6ssf nflu ;+ljwfg;ef r'gfjsf] Joj:yf :ki6 gx'“b} dfcf]jfbL To;}sf] ldlt tf]s]/ cl3 a9\5 eg] Tof] a]OdfgL dfq xf]Og, ablgotsf] bfp g} xf] .
;'zLn–hoGtaLr ;jfn–hjfkm
sf7df8f}“ . cl3Nnf] ;ftf jL/uGhl:yt ef/tLo dxfjfl0fHo b"tfjf;sf /fhgLlts sG;'n/ P8L d]xtfn] dw];L g]tfx¿nfO{ cfGbf]ng ug{ pS;fPsf] ;dfrf/ olQs} ;]nfP klg ToxL sf/0f g]kfnL sfª\u|];sf ;efklt ;'zLn sf]O/fnf / ef/tLo /fhb"t hoGt k|;fbaLrsf] ;DaGw eg] lrl;Psf] 5 .
;|f]tsf cg';f/ To; lbg d]xtfsf] cleJolQmk|lt cfklQ hgfp“b} tLg bnsf g]tfn] x:tfIf/ u/] klg k'iksdn bfxfn / ljhos'df/ uR5bf/sf sf/0f hf/L x'g g;s]sf] aQmJonfO{ lnP/ pgLx¿aLr egfeg ePsf] xf] . ;f]xL ljifonfO{ lnP/ dxf/fhuGh lgjf;df sf]O/fnfnfO{ e]6\g uPsf hoGtn] sf]O/fnf;“u klg k|r08nfO{ xsf/]s} z}nLdf s'/fsfgL u/]sf lyP . kl5 sf]O/fnfn] cfkm\gf] lgs6:yx¿nfO{ lbPsf] hfgsf/L cg';f/ hoGtn] …lbgdf tkfO{+;“u kf“r k6s s'/fsfgL x'G5, Tolt uDeL/ ljifodf Psk6s d;“u g;f]wL tkfO{+n] ;xL ug'{eof]Ú eGb} u'gf;f] u/]sf lyP .
kbk|lt cfzQm b]lvg] / To;sf nflu c¿nfO{ l/emfpg] cfd g]tfx¿dWo] cln leGg] :jefjsf sf]O/fnfn] …of] xfd|f] s'/f xf], bnx¿sf aLrdf ePsf] s'/fsfgL xf], tkfO{+n] s]xL eGg kfpg'x'GgÚ eg]sf lyP . ToxL ljifo a9\b} hf“bf sf]O/fnf To; lbg rs}{ ¿kdf k|:t't ePsf lyP . kl5 pgn] cfkm\gf lgs6:yx¿nfO{ atfPcg';f/ pgnfO{ To; lbg c;x\o} ePsf] /x]5 . …k|r08nfO{ h] eg"g\, c¿nfO{ h] eg"g\, dnfO{ rflx“ o;f] eg]sf] dg kb}{gÚ– pgn] eg]sf lyP– …slxn] k|r08sf] lgjf;df hfg], slxn] a}7sdf hfg] h:tf s'/f cfPsfn] ;r]t x'g'kg]{df pgL t emg\ d;“u g/fd|f] ¿kdf k|:t't eP .Ú
;|f]tsf cg';f/ ToxL sf/0f pgn] hoGt k|;fbnfO{ a]nf–a]nfdf k|r08sxf“ lnP/ ;“u} hfg] /x:odo kfq cd/]zs'df/ l;+xnfO{ klg xsf/]sf 5g\ . sfª\u|];sf Ps s]Gb|Lo ;b:on] a'waf/;“u eg]– …;efkltn] To;f] eg]sf] yfxf kfPkl5 clxn] cd/]zsf af/]df xfd|faLrdf klg uDeL/tfsf ;fy s'/f p7]sf] 5 .Ú :d/0f /xf];\, To;kl5 sfª\u|]; ;+;bLo bnsf] sfof{nodf a;]sf] a}7sdf s]Gb|Lo ;b:o / ;ef;b\x¿n] cd/]zsf] x}l;otsf af/]df k|Zg p7fPsf lyP .
aNv'df ;'jf;sf] vf]hL
sf7df8f}“ . …vf]O, ;'jf;hL x'g'x'Gg < pxf“sf] s'/f ;'Gg'k5{ . pxf“nfO{ af]nfOPsf] lyPg / <Ú
ut ;f]daf/ Pdfn] s]Gb|Lo sfof{nodf sfg'g ljefuåf/f cfof]lht jlsnx¿sf] e]nfsf] ;'?d} Pdfn]sf jl/i7 g]tf dfwjs'df/ g]kfnn] pQm s'/f ;'g]kl5 ljefu k|d'v /3'hL kGtn] pN6} k|ltk|Zg ug'{eof]– …pxf“ cfpg'x'GYof] / <Ú kGtsf] s'/f e'O“df gv:b} pkfWoIf jfdb]j uf}tdn] k|Zg ug'{eof]– …lsg gcfpg] < cfpg'k5{, cfpg'x'G5 .Ú )^# h]7 $ ut] k'gM:yflkt ;+;b\sf] ;efd'v lgjf{lrt ePotf kf6L{ /fhgLltaf6 k"0f{tM cnu a:g'ePsf xfn} eª\u ePsf] ;+ljwfg;efsf cWoIf ;'jf;rGb| g]Djfªsf
af/]df pQm s'/fsfgL ePsf] lyof] . cfkm}“ klg clwjQmf /x]sf g]Djfª Pdfn]df sfg'g If]qsf vDaf g} dflgg'x'G5 . To:tf JolQmnfO{ jlsnx¿sf] 5nkmndf gb]Vbf g]tfx¿n] k|Zg ug'{ePsf] lyof] .
5nkmndf g]tf uf}tdn] cl3Nnf] ;f“em ;+ljwfg;ef lj36g x'g'cl3 ;+ljwfgsf oL–oL wf/f ;+zf]wg gu/L r'gfj x'g ;Sb}g eg]/ g]Djfªn] eg]sf] :d/0f ub}{ pxf“sf s'/f ;'g]sf] eP a9L :ki6 x'g]lyof] eg]kl5 c¿n] klg ;xdlt hgfPsf lyP .
af}l4s, zflng / ;Gt'lnt g]tf g]Djfª ;efd'v ePs} sf/0f Pdfn]sf] cf7f}“ dxflwj]zgdf pkfWoIf p7\g] / lhTg] l:ylt x'“bfx'“b} klg clGtd 38Ldf lgjf{rg n8\g'ePsf] lyPg . clxn] Pdfn]df s]xL hghflt g]tfx¿n] lgx'“ vf]lh/x]sf a]nf g]Djfªn] kf6L{df dxŒjk"0f{ lhDd]jf/L kfpg] ;Defjgf 5 . pxf“ clxn] Pdfn]sf] s'g} klg sld6Ldf cfa4 x'g'x'Gg .
cS6f]k; klg c;kmn †
sf7df8f}“ . g]kfnsf] /fhgLltdf PsfPs b]vf k/]sf /x:odo kfq cd/]zs'df/ l;+xsf] eljiojf0fL klg o;k6s c;kmn ePsf] 5 . cfkm"nfO{ blIf0flt/sf] k|ltlglw elg“lb“bf uj{ dx;'; ug]{ logn] afa'/fd e§/fO{sf] g]t[Tjdf /fli6«o ;xdltsf] ;/sf/ aGg], To;n] h]7 !@ ut] /fhLgfdf lbg] / ;f]xL lbg ;'zLn sf]O/fnf k|wfgdGqL aGg] 3f]if0ff u/]sf lyP .
ljutdf lul/hfk|;fb sf]O/fnf / k'iksdn bfxfn;“u plQs} lelqof ;DaGw /x]sf l;+xn] eg]cg';f/ g} cfZro{hgs ¿kdf s[i0fk|;fb l;6f}nf dfcf]jfbL g]t[Tjsf] ;/sf/df uPkl5 Pdfn]df klg bafa k/]sf] lyof] . /, ca ptfsf]
nfOg g} oxL /x]5 eGg] cfd¿kdf k/]sf] lyof] . afa'/fdnfO{ k|wfgdGqL agfpgsf nflu dw];Lx¿nfO{ Ps 7fp“df NofOlbg klg dxŒjk"0f{ e"ldsf lgjf{x u/]sf] bfaL ug]{ cd/]zn] v'n} ¿kdf l5d]sL ef/tsf] klg oxL …;lbR5fÚ /x]sf] v'n]cfd eGb} cfPsf lyP .
t/, l;+xn] eg]cg';f/ g]kfnsf] /fhgLlt cl3 ga9]kl5 pgn] eg]cg';f/ g} l5d]sL ldq/fi6«sf] OR5f lyof] jf lyPg eGg] k|Zg p7]sf] 5 . g]kfnsf] zflGt k|lqmof / ;+ljwfg n]vg 6'ª\Uofpgsf nflu l5d]saf6 ;b\efj k|fKt eO/x]sf] / o;n] lgisif{ kfpg] ljZjf; g]tfx¿n] klg eGb} cfPsf lyP . t/, b'O{ ;ftfcl3 jL/uGhl:yt dxfjfl0fHo b"tfjf;sf /fhgLlts sG;'n/ P8L d]xtfn] t/fO{df cfGbf]ng ug{ pS;fPsf] eGb} ;dfrf/ ;fj{hlgs ePkl5 ef/tn] bf]xf]/f] e"ldsf v]ln/x]sf] cg'dfg klg ul/Psf] lyof] .
g]kfnsf] cfGtl/s /fhgLltdf ;w}“ s'g} g s'g} e"ldsf lgjf{x ug]{ / k|efj /fVg] eGb} a]nf–a]nfdf /fhgLlts bns} g]tfx¿af6 cfnf]lrt x'g] u/]sf] ef/tsf] o;df e"ldsf s] /x\of] eGg] af/]df eg] g]tfx¿n] d'v vf]n]sf 5}gg\ . dfcf]jfbL cWoIf bfxfnnfO{ ef/tLo /fhb"t hoGt k|;fbn] lg/Gt/ ¿kdf ul//x]sf] e]63f6, ef/taf6 cfPsf ljleGg txsf k|ltlglwd08nx¿, ef/tlgs6 eg]/ lrlgg] g]tfx¿df al9/x]sf] km"lt{kmflt{ h:tf s'/fn] o;k6s g]kfnsf] ;+ljwfg lgdf{0fdf ef/tLo ;b\efj / ;xof]u /xg] cfzf ul/Psf] lyof] . t/, ;+ljwfg lgdf{0fdf dfcf]jfbL / dw];L df]rf{ d'Vo cj/f]wsf ¿kdf b]vf k/]kl5 eg] l:ylt To:tf] /x]g5 eGg] b]lvPsf] 5 .
j}BnfO{ af6f] v'nf
sf7df8f}“ . cfkm\gf] kIfdf $) k|ltzt ;ef;b\ k'¥ofpg g;s]sf sf/0f km'6]/ hfg g;s]sf] eGb} ;+:yfkg kIfaf6 ckdflgt eO/x]sf] dfcf]jfbLsf] j}B kIfnfO{ gof“ kf6L{ u7gsf nflu af6f] v'nf ePsf] 5 . ;+ljwfg;ef g} lj36g ePsf sf/0f ca gof“ kf6L{ u7g ug{sf nflu pgLx¿nfO{ ;lhnf] ePsf] 5 .
dª\unaf/ k|r08n] k]l/;8f“8fdf af]nfPsf] lj3l6t ;+ljwfg;efsf ;bf;b\x¿sf] e]nfdf klg pkfWoIf df]xg j}B kIfw/ ;ef;b\x¿n] ;xefuL ePgg\ . ;xefuL ePsf cfkm\g} kIfw/ g]tfx¿n] klg k|r08;“u …s'g d'v lnP/ hgtf;dIf hfg] <Ú eg]/ k|Zg u/]sf lyP . pgLx¿n] dfcf]jfbL 7"nf] bn x'“bf klg lsg lgjf{rg ePg eg]/ ;f]Wbf cfkm"x¿;“u hjfkm gePsf] eGb} ca cfpg] lgjf{rgdf lhTg g;Sg] s'/f ;'gfPsf lyP . pgLx¿sf] k|Zg lyof]– …cfkm}“n] ;/sf/sf] g]t[Tj ul//x]sf] / ;aeGbf 7"nf] bn eO/x]sf a]nf klg ;+ljwfg aGb}g eg] s:tf] a]nfdf aGb5 < km]l/ hgtfn] xfdLnfO{ lsg / s] eg]/ dt lbG5g\ <Ú
j}B clxn] s]Gb|Lo sfof{no k]l/;8f“8f klg h““b}gg\ eg] o;aLrdf ePsf s'g} klg a}7sdf pgL uPsf 5}gg\ . dfcf]jfbLn] :yfoL ;ldltsf gfddf ug]{ ;a} a}7s / lg0f{ox¿ k|r08 kIfsf Psn x'g\ .
o'jfsf] ;Dd]ng
b}n]v . o'jf ;ª\3 g]kfnsf] ;ftf}“ lhNnf ;Dd]ngn] rGb|k|;fb bfxfnsf] g]t[Tjdf @% ;b:oLo ;ldlt rog u/]sf] 5 . ;ldltdf pkfWoIf /jLGb| zfxL, ;lrj pk]Gb|ljqmd zfxL, ;x;lrj kbd cfrf{o / sf]iffWoIf PsbLk vf0f /x]sf 5g\ .
;b:ox¿df dlxnftkm{ uLtf 9sfn, nLnfs'df/L lj;L, ;ª\uLtf /f]sfof, hghflttkm{ rf“bgL >]i7, z]/axfb'/ u'?ª, blnttkm{ zª\s/ g]kfnL, zª\s/ aonsf]6L, ckfª\utkm{ emSsk|;fb kf]v/]n, cGo ;b:ox¿df t]h]Gb| vqL, kbd g]kfnL, /fh]Gb| lji6, s]zj u'?ª, adaxfb'/ lj;L, wd{/fh lji6, vu]Gb| v8\sf, /Tgaxfb'/ yfkf, gu]Gb| zfxL, uf]ljGb vgfn / k~rk|;fb cfrfo{ 5g\ . ;j{;Ddltsf cfwf/df sld6L u7g ul/Psf] cWoIfd08nsf ;+of]hs 6Lsf/fd zdf{n] atfP .
;ª\3sf s]Gb|Lo ;b:o zdf{n] dª\unaf/ laxfg gof“ g]t[TjnfO{ zky u|x0f u/fPsf lyP . zky u|x0f sfo{qmddf ;kmn sfo{sfnsf nflu awfO{ tyf z'esfdgf lb“b} pgn] ;fdflhs kl/jt{gsf nflu o'jf ;ª\3sf] jt{dfg g]t[Tjn] /rgfTds ultljlw ;~rfng ug'{kg]{ ;'emfj lbP . cfOtaf/b]lv ;'? ;Dd]ngdf ! ;oeGbf a9L k|ltlglw ;xefuL lyP . ;Dd]ngsf] pb\3f6g o'jf ;ª\3sf s]Gb|Lo ;b:o 6Lsf/fd zdf{n] u/]sf lyP .
To:t}, k|sfz yfkfsf] cWoIftfdf b}n]vdf klxnf]k6s dbg e08f/L :kf]6{;\ Ps]8]dL u7g ul/Psf] 5 . Ps]8]dLdf pkfWoIf ljgo bfxfn, ;lrj k'0ok|;fb zdf{ ¿kfv]tL, ;x;lrj nLnfs'df/L lj;L, sf]iffWoIf kbd vqL, ;b:ox¿df dx]Gb| ;fksf]6f, eLdaxfb'/ zfxL, cd/ zfxL, uLtf 9sfn, emSs kf]v/]n, sdn l/hfn, l;h{gf pkfWofo, xl/ vqL / bLks l/hfn /x]sf 5g\ .
u|fdL0fdf clvnsf] gof“ g]t[Tj
sf7df8f“} . cg]/f:jljo'sf dxf;lrj lszf]/ljqmd dNnn] cfkm\gf] ;ª\u7gsf] b[li6sf]0f ju{ ;ª\3{if ePsf] atfp“b} g]lj;ª\3 / qmflGtsf/Ln] :jljo' r'gfjsf] gfddf c/fhstf dRRffp“b} u/]sf] / gof“ lgjf{rg x'g] jftfj/0f layf]Ng nfluk/]sf] cf/f]k nufpg'ePsf] 5 . cg]/f:jljo' u|fdL0f cfbz{ ax'd'vL SofDk; g]kfn6f/sf] !!cf}“ ;Dd]ngsf]
pb\3f6g sfo{qmddf dNnn] ;f] s'/f atfpg'ePsf] xf] .
clwj]zgn] b'O{ jif{sf nflu gof“ g]t[Tj rog u/]sf] 5 . clwj]zgn] zf]efs/ kf}8]nsf] cWoIftfdf #% ;b:oLo cg]/f:jljo' SofDk; sld6L u7g u/]sf] xf] . ;ª\u7gsf] pkfWoIf, ;lrj, ;x;lrj / sf]iffWoIfdf qmdzM /]zd s'“j/, uf}/j sfsL{, zª\s/ l/dfn / sljtf kf]v/]n r'lgPsf x'g\ . cg]/f:jljo' SofDk; sld6Lsf cWoIf k|sfz 9sfnsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmddf ;lrjfno ;b:ox¿ /flwsf vltj8f, P]g dx/, clgn l/hfnnufotn] af]Ng'ePsf] lyof] .
– lji0f' tf?s]
lu/L k'/:s[t
sf7df8f}“ . k|ultzLn ;flxTosf/ cd/ lu/L …/fKtL l;h{gzLn k'/:sf/–@)^*Ú af6 xfn} ;Ddflgt x'g'ePsf] 5 . /fKtL ;flxTo kl/ifb\åf/f :yflkt ;f] k'/:sf/ …;do, ;dfh / ;+:s[ltÚ gfds lu/Lsf] s[ltnfO{ k|bfg ul/Psf] xf] .
/fKtL c~rnsf ;|i6fx¿af6 k|To]s jif{ k|sflzt s[ltx¿dWo] pTs[i6 x'g]nfO{ ;f] k'/:sf/ k|bfg ul/G5 . Ps sfo{qmdsf aLr g]kfn ;+:s[t ljZjljBfno cg'bfg cfof]usf cWoIf n]vgfy cfrfo{n] k'/:sf/ k|bfg ug'{ePsf] lyof] .
k'/:sf/sf] /flz !% xhf/ ?lkof“ /x]sf] 5 . o;cl3 ;f] k'/:sf/ ?s'dsf ;|i6f tyf /fhgLlt1 /fdk|sfz k'/Låf/f lnlvt dxfsfJonfO{ k|bfg ul/Psf] lyof] . a'waf/sf :tDesf/;]t /xg'ePsf lu/Lsf] pQm k':tsdf ;flxTo / ;+:s[lt;DaGwL ljljw /rgfx¿nfO{ ;dfj]z ul/Psf] 5 .
n'lDagL k|b]zsf nflu sf7df8f}“df ;ef
sf7df8f}“ . ljZj ;Dkbf ;"rLdf /x]sf] n'lDagL / ;u/dfyf h:tf /fli6«o ;Dkbfx¿sf gfdaf6 k|b]zx¿sf] gfds/0f ug'{k5{ eGb} u0ftGq lbj;sf] cj;/ kf/]/ n'lDagL k|fb]lzs d~r g]kfnn] e[s'6Ld08kdf ;f]daf/ zflGt;ef u/]sf] 5 . ;f] ;efsf ljleGg jQmfx¿n] dr{jf/b]lv d':tfª;Ddsf] a[xt\ n'lDagL k|b]zsf] cjwf/0ff cToGt} dxŒjk"0f{ / ;fGble{s ePsf] atfPsf 5g\ .
;efdf n'lDagL k|fb]lzs d~r g]kfnsf s]Gb|Lo ;+of]hs afns[i0f rfkfufO{+n] n'lDagL g]kfnLsf] uf}/j / klxrfg xf] eGb} o;nfO{ d'Vo cfwf/ dfgL a[xt\ n'lDagL k|b]zsf] 3f]if0ff / ;du| ljsf;nfO{ cufl8 a9fpg'k5{ eGg'eof] .
d'n'ssf] ;d;fdlos kl/l:ylt / ;+ljwfg;efsf] lj36gsf ;Gbe{df b[li6sf]0f k|:t't ub}{ pxf“n] bn / dfcf]jfbLaLr ef/tsf] lbNnLdf ePsf] !@ a'“b] lj:t[t zflGt ;Demf}tfsf] sf];{ 6'ª\luPsf] / ca d'n'snfO{ gof 9ª\un] cufl8 a9fpg g]kfnL e"ldd} g]kfnL ;f]rs} cfwf/df ;xdltsf ;fy bnx¿ cufl8 a9\g'kg]{ wf/0ff /fVg'eof] .
d~rsf s]Gb|Lo ;lrj sdn uf}tdn] /fHo gof“ DofG8]6df hf“bf kf6L{sf g]tfx¿ klg kf6L{ clwj]zgaf6 gjLs/0f eP/ cfpg'kg]{ atfp“b} d~rn] d'n'snfO{ åGåsf] e'd/Laf6 arfpg bnx¿nfO{ cg'/f]w ug'{eof] . ;+ljwfgljb\ tyf d~rsf s]Gb|Lo ;b:o lbg]zdl0f lqkf7Ln] ;Dkbfsf] gfddf k|b]zsf] gfds/0f ubf{ ;a}sf nflu dfGo x'g] atfp“b} a'4 / n'lDagL g]kfnsf nflu a/bfg, klxrfg / uf}/j x'g\ eGg'eof] . n'lDagL k|b]zsf] a[xQ/ ljsf;sf nflu ;a}n] cf–cfkm\gf 7fp“df of]ubfg k'¥ofpg cg'/f]w ug'{eof] .
;+ljwfg;ef lj36g ePsf] 36gf cToGt} uDeL/ / g]kfnL hgtfsf nflu b'Mvb ePsf] atfp“b} pxf“n] nf]stGqnfO{ arfpg, hgtfsf clwsf/nfO{ /Iff ug{ / b]znfO{ Pstfa4 agfP/ cl3 a9fpg ;a} g]kfnL Psh'6 eP/ cl3 a9\g'kg]{ ljrf/ JoQm ug'{eof] . d~rsf s]Gb|Lo ;b:o u'0flglw e';fnn] n'lDagLaf6 r'gfj lht]/ ;ef;b\ ePsfx¿af6 n'lDagL k|b]zsf af/]df uDeL/tfsf ;fy cfjfh gp7\g' b'Mvb s'/f xf] eGg'eof] .
n]vs tyf kqsf/ gf/fo0f kf}8]nn] d~rn] cufl8 ;f/]sf] cjwf/0ff / sfo{qmdk|lt P]Soa4tf hgfp“b} d~rn] c¿ ;zQm ¿kdf n'lDagL k|b]zsf] ljsf;sf nflu j}rfl/s bafa lbg] sfddf lg/Gt/tf lbO/xf];\ eGg'eof] . To;}u/L, klZrdf~rn ljsf; d~rsf dxf;lrj wd{/fh a/fnn] a[xt\ n'lDagL k|b]zsf] cjwf/0ffk|lt P]Soa4tf hgfpg'eof] . d~r sf7df8f}“ ;Dks{ ;ldltsf ;+of]hs gjlglw kGtn] n'lDagL k|b]z ;+:s[lt, dfgj ;Eotf / ljsf;sf] d'xfg xf] eGb} d~rsf] cleofgdf ;lqmo x'g ;a}nfO{ cg'/f]w ug'{eof] . d~rsf sf7df8f}“ ;lrj hubLzd"lt{ sf]O/fnfn] d'n'ssf] o; hl6n kl/l:yltdf uf}td a'4sf] zflGt ;Gb]znfO{ :d/0f ub}{ cufl8 a9\g'kg]{ atfpg'eof] .
dhb'/lj?4 dfcf]jfbL
sf7df8f}“ . dhb'/ clwsf/sf] jsfnt ug]{ dfcf]jfbL dhb'/ ;ª\u7g s;/L dhb'/sf] ljkIfdf ple“bf]/x]5 eGg] s'/f a'em\g Sofl;gf] ;fª\lu|nf uP k'U5 .
dfcf]jfbLsf] zflns/fd hd/s§]nkIfLo dhb'/ ;ª\u7gsf] bfbflu/Ln] cfqmfGt Sofl;gf] ;fª\lu|nf pgLx¿sf] PsfO sld6Lsf g]tfx¿ dhb'/n] /fv]sf dfulj?4 plePkl5 To;sf] v'nf;f ePsf] xf] .
s]xL dlxgfcl3 Sofl;gf] ;fª\lu|nfdf g]kfn 6«]8 o'lgog dxf;ª\3 -lhkmG6_ dftxt g]kfn :jtGq xf]6n Sofl;gf] tyf /]:6'/]G6 dhb'/ o'lgog PsfO sld6L u7g ul/Psf] lyof] . To;nuQ} ;ª\u7gn] ljleGg ;fta'“b] dfukq Joj:yfkg;dIf /fv]sf] lyof] . Pdfn]lgs6 dhb'/ ;ª\u7gn] /fv]sf] dfunfO{ …Sofl;gf] aGb u/fpg] if8\oGqÚ eGb} dfcf]jfbLn] xfn tL s'g} klg dfu gfhfoh ePsf] blnn k|:t't u/]/ jQmJo lgsfn]sf] 5 . Joj:yfkgn] eGbf Ps sbd klxn] g} To;/L dhb'/kIfLo dfusf] lj?4df k|ltlqmof lbg'sf] d'Vo sf/0f Joj:yfkgaf6 pgLx¿n] k|fKt ub}{ cfPsf] df]6f] sld;g g} d'Vo sf/0f ePsf] atfOG5 . …Sofl;gf] 3f6fdf /x]sf a]nf dfu k]; ug'{ 7Ls lyPgÚ eGb} h]7 & ut] clvn g]kfn xf]6n tyf /]:6'/]G6 dhb'/ ;ª\3 ;fª\lu|nf PsfOn] jQmJo k|sflzt u/]sf] 5 .
Pdfn]lgs6 o'lgogn] h]7 & ut] g} vfOkfO cfPsf] tnadf !^ ;o ?lkof“ j[l4 ug'{kg]{, >d P]gdf Joj:yf ePadf]lhdsf] pkbfg sf]if v8f ul/g'kg]{, ;fj{hlgs labf tyf cf]e/6fOd u/]afkt bf]Aa/ tyf b;}“ / ltxf/sf] labfdf sfd u/]afkt rf}a/ /sd ;f]xL dlxgfsf] tnadf ;dfj]z u/L e'QmfgL lbg'kg]{, a]aL s]o/sf] Joj:yf ug'{kg]{, jflif{s j[l4b/ sDtLdf !) k|ltzt x'g'kg]{, ;g\ @)!! sf] af]g; dhb'/nfO{ glbPsf] x'“bf tTsfn lbg'kg]{ / sfdbf/n] cjsfz lb“bf kfpg] ;a} :6fkmsf] Ps lbgsf] tna a/fa/sf] /sddf Joj:yfkgn] Tolt g} yk]/ lbg'kg]{ dfu u/]sf] lyof] .
h;dWo] !^ ;o ?lkof“ k|To]s dlxgf ylkg'kg]{ eGg] dfu s'g} gof“ dfu xf]Og . Ps jif{cl3 ;/sf/ 6]«8 o'lgog / pBf]uLaLr ePsf] ;dembf/L nfu" ug'{kg]{ dfu dfq xf] . To;/L k"j{;xdlt sfod ubf{ Joj:yfkgn] jflif{s Ps s/f]8 hlt yKg'kg]{ x'G5 . t;y{, dfcf]jfbL o'lgog eg] dhb'/sf k"j{;xdlt sfof{Gjog u/fpg lgl:qmo a;]/ Aofs 8f]/af6 k};f vfO/x]sf] 5Ú– Ps dhb'/ g]tfn] eg] . clxn] dfcf]jfbL o'lgogsf cWoIf /fds[i0f >]i7 5g\ . pgsf] Sofl;gf]df lkpg] kfgL ;Knfo;{, /S;L ;Knfo;{ / :6fkm cf];f/–k;f/ ug]{ lksck ;Knfo;{ sDkgL;“u klg /fd|f] lxrlrd 5 . pgLx¿n] Joj:yfkgnfO{ bafa lbP/ sfd ldnfOlbPafkt tL sDkgLx¿;“u klg lgoldt sld;g vfg] u/]sf] ;|f]tn] atfof] . ^ j6f dfOqmf]a;af6 dfq pgLx¿n] dfl;s ^) xhf/;Dd lng] a'lemPsf] 5 . :6fkmnfO{ cf];f/–k;f/ ug]{ lkscksf] 7]Ssf klg o'lgog cWoIf >]i7sf] bafadf pgs} k|d'v rfs8Lbf/ hf]v]dfg annfO{ lbOPsf]df pgn] k};f vfP/ efu]kl5 km]l/ csf]{nfO{ NofOPsf] a'lemPsf] 5 .
PsfOsf k"j{cWoIf ;'/]Gb| l;+x klg /fhfjfbLaf6 dfcf]jfbL eO{ Joj:yfkgsf lk|o eP/ dhb'/lj/f]wL ultljlwdf nfu]kl5 h'Qfsf] dfnf klxl/P/ efUg'k/]sf] lyof] . cs"t sld;g / rGbf p7fP/ s/f]8klt ag]sf pgL clxn] g]kfnuGhl:yt :g]xf xf]6ndf ;]o/ xfn]/ Joj:yfkg x]g]{ u/L sfo{/t 5g\ .
sld;gs} sfnf] bfudf nTklQPsf] dfcf]jfbL dhb'/ o'lgog hlt;'s} dhb'/kIfLo /x]sf] bfaL u/] klg cflwsfl/s 6]«8 o'lgogsf] r'gfj u/fpg v'§f sdfO/x]sf] a'lemPsf] 5 . Joj:yfkgsf] cfb]zdf cflwsfl/s o'lgog vf]Ng cj/f]w yflnPsf] ;|f]tn] atfof] . lgjf{rg g} geOsg dfcf]jfbL o'lgogn] cfkm"nfO{ cflwsfl/s bfaL ub}{ lx“8]sf] atfOG5 . dhb'/sf] kl;gfaf6 cflh{t /sd Joj:yfkg;“u ldn]/ kf6L{ / ;ª\u7g rnfpgsf nflu kfO/x]sf]df cfkm\gf sfnf st'{t pbfª\lug] 8/n] g} pgLx¿n] cflwsfl/s o'lgog vf]Ng cj/f]w ul/Psf] a'lemPsf] 5 .
otf, o;k6ssf] dO{ lbj; dgfpg dfcf]jfbLn] ;a} dhb'/nfO{ % ;o ?lkof“ clgjfo{ u/L hah{:tL rGbf lnPkl5 ;a} ?i6 eP . …-%–^ hgfn] dfq rGbf lbPsfn] pgLx¿n] tLg xhf/ dfq p7fpg ;s] . t/ Pdfn]lgs6 ;ª\u7gn] :j}lR5s ¿kdf !)÷@) ?lkof“ hlt ;lsG5 plt lbg';\ eGof] . ;a}n] oyfzSo rGbf lb“bf klg (÷!) xhf/ ?lkof“ p7\of]Ú– Ps dhb'/n] eg] .
– /fdhL anfdL
n]vLsf] km"lt{
sf7df8f}“ . hftLo /fhgLltdf nfu]/ /ftf/ft wgklt ag]sf /fhs'df/ n]vL ljb]zL PghLcf]sf] 8n/ vfP/ Pdfn]lj?4 s'k|rf/df plqPsf 5g\ . cfkm“}n] x'sf{Psf], a9fPsf] kf6L{ / To;sf g]tflj?4 s'k|rf/ ub}{ em"6sf] v]tLkftLdf pgL /dfO/x]sf 5g\ .
hghflt dxf;ª\3sf] cWoIf ag]kl5 ljb]zL 8n/n] dflQPsf n]vLn] cfkm"nfO{ Pdfn]sf] lgs} pkNnf] bhf{sf] / Oltxf; af]s]sf] g]tfsf] ¿kdf k|:t't u/]sf 5g\ . h'g ztk|ltzt c;To, e|fds / skf]slNkt s'/f xf] . z'qmaf/ Pp6f b}lgs klqsfdf cGtjf{tf{ lb“b} n]vLn] cfkm"nfO{ Pdfn]sf] s]Gb|Lo sld6Lsf] g]tf eO;s]sf] atfPsf 5g\ . hals Pdfn]df x'“bf n]vLsf] x}l;ot eg]sf] ;Kt/L–sf7df8f}“ ;Dks{ d~rsf] cWoIf / kl5 pgL tTsfnLg k|hftflGqs /fli6«o o'jf ;ª\3 g]kfncGtu{tsf] Pp6f ljefusf] ;b:oeGbf dfly slxNo} lyPgg\ . Pdfn]n] kl5Nnf] ;dodf kf6L{sf !* cf]6f ljefudWo]sf] ;ª\3Lo dfldnf ljefusf] ;b:o yk]sf] lyof] . t/, To;nfO{ pgn] …Pdfn]sf] s]Gb|Lo sld6Lsf] g]tf x'“Ú eGb} cfkm"nfO{ dxŒj lbP/ ;~rf/dfWoddf nfG5gf / pQ]hs cGtjf{tf{ lbP/ lx“l8/x]sf 5g\ .
;ª\3sf tTsfnLg cWoIf uf]s0f{ lji6 /x]sf a]nf n]vL k|rf/ ljefusf] ;b:o lyP . pgnfO{ Tof] 7fp“df ;ª\3sf ;lrjfno ;b:o ul/df zfxn] NofPsL lyOg . t/, ToxL s'/fnfO{ ehfp“b} n]vL la/lQmP/ k|rf/afhL ub}{ lx“l8/x]sf 5g\ . n]vLn] cfkm"nfO{ lgs} 7"nf] lhDd]jf/Ldf /x]sf] h:tf] u/L lbPsf] cGtjf{tf{ k9]kl5 8n/ v]tLkftL af“l8r'“8L ub}{ cfPsf sltko Pdfn]sf hghflt g]tfx¿ ;d]tn] lvl;6\o'/L u/]sf lyP . To;a]nf pgnfO{ ljefudf ;d]6\g] / xfn Pdfn] s]Gb|Lo j}slNks ;b:o;d]t /x]sL zfxn] elgg\– …xf] d}n] pxf“nfO{ k|rf/ ljefudf /fv]sL x'“ . pxf“ klqsf k|sfzg ug'{x'GYof], ;Dks{ d~rdf klg x'g'x'GYof] / yf¿ sNof0fsf/L ;efdf klg x'g'x'GYof], olQsf] dfG5]nfO{ ljefudf /fVbf /fd|} x'G5 eg]/ d}n] ;b:odf /fv]sL lyP“ .Ú
8n/sf] pkfb]otf b]vfpgs} nflu Pdfn] kl/Tofu u/L g]kfn gful/s kf6L{ gfds PghLcf]] btf{ u/]sf n]vLsf rsf{ s'/f lj:tf/} kbf{kmf; x'“b} uO/x]sf 5g\ . jf:tljs yf¿x¿sf] dl;xf 7fGg] pgsf] ju{ pkNnf] :yfgdf k'u]sf] 5 . hgcfGbf]ng k5fl8 /ftf/ft g]tf ag]sf n]vL hftLo ;b\efj / d'n'snfO{ ljv08gsf] lbzfdf n}hfg g]t[Tj ub}{ cfPsf] s'/fdf t b'O{ dt 5}g . oBlk pgsf] To;k|sf/sf] cfk/flws dgf]j[lQ lj:tf/} yk v'Nb} hfg]5 . o'/f]lkog o'lgogsf] 8n/df slxn] dw]; cfGbf]ngsf] gfddf t slxn] /fhgLlts kf6L{sf lj?4 k|of]u x'“b} clxn] n]vL /fhgLltnfO{ lsQf–lsQfdf k'¥ofpg lgs} sl:;P/ nfluk/]sf 5g .
hghfltsf] gfddf ;fDk|bflostf e8\sfpg] / cd"s ;d'bfosf] g]tf ag]/ rsf{ s'/f ug]{ pgsf ;kgf eQfe'ª\u x'g] :ki6 5 . ;+ljwfg;efnfO{ lj36gsf] k5fl8 n]vL h:tf 8n/kltx¿sf] pS;fx6 g} k|d'v /x]sf] 5 . Pdfn]nfO{ hg}jfbLsf] kf6L{ eGg] n]vLsf] PghLcf] kf6L{n] ;dfhsf nflu slt sfd u/]sf] 5, Tof] t 5n{ª\u g} 5 . Pp6f nfdf] P]ltxfl;s sfnv08 kf/ ub}{ cfPsf] kf6L{nfO{ tNnf] :t/sf ckzAb k|of]u ul/g'n] n]vL sf] x'g\ eGg] :ki6 kf5{ . …hghfltsf] gfd, b"w–eft cfkm}“ vfdÚ eGb} nfluk/]sf n]vLsf 8n/x¿ ca rf“8} l/lQ“b} hfg]5g\ .
tkfO+{n] Pdfn]sf] s]Gb|Lo sld6Ldf lyP“ eGb} cGtjf{tf{ lbg'ePsf] /x]5 slxn] x'g'x'GYof] / <
– s]Gb|Lo sld6Ldf t lyOg“ . s]Gb|sf] ljefudf lyP“, eGg vf]h]sf] x'“ . t/, Toxf“ kqsf/ ;fyLn] s]Gb|Lo sld6Ldf sfd ul/;s]sf] eg]/ 5flklbg'eP5 . d ;ª\3Lo dfdnf ljefusf] ;b:o rflx“ lyP“ .
tkfO+{sf] kf6L{sf] sxL“st} e"ldsf g} b}lv“b}g < Pp6f kf6L{ rnfpg slQsf] ufx|f] x'“bf] /x]5 <
– ;~rf/dfWoddf ;a} s'/f cfp“5 eGg] xf]Og . o;cl3 s]xL b}lgs klqsfx¿ cGgk"0f{kf]i6, lxdfnog 6fOD;, /fhwfgLnufotsf klqsfdf d]/f] kf6L{sf] se/]h /fd|} ePsf] lyof] . t/, d}n] Pdfn], dfcf]jfbL / sfª\u|]; h:tf] se/]h vf]h]/ t x'“b}g .
tkfO{+ t klxn] c;fWo} zflng b]lvg'x'GYof] clxn] olt ;fx|f] rsf{] s;/L x'g'eof] <
– d clxn] klg zflng / ;dGjojfbL g]r/ ePsf] dflg; x'“ . d]/f] egfO s] xf] eg] Pdfn] dfq} xf]Og, dw];jfbL kf6L{x¿ klg cflbjf;L, lk58fju{sf] g]t[Tj ug{ / hgtfnfO{ hf]8\g c;kmn eO;s]sf] t k|:6 eO;s]sf] 5 .
tkfO{+ t Pp6f ;fdfGo kl/jf/sf] dfG5] xf] Sof/] . t/, hghflt cfGbf]ngdf nfu]/ /ftf/ft hLjgz}nL ablnof] <
– d]/f] s] hLjgz}nL b]Vg'eof] / . k|:6;“u eGg";\ g t .
tkfO+{n] sf7df8f}+df >LdtLn] v'b|f k;n rnfP/ t u'hf/f ug'{x'Gyf], t/ x]g"{; t clxn] tkfO{sf] njfOvjfO{ <
– x]g"{{;\ d]/f] u'hf/fsf] dfWod h] lyof], clxn] klg ToxL 5 . dnfO{ tkfO+{n] lrGg'x'G5 . d}n] klxn] tkfO{+ h:t} klqsf rnfp“y]“ . af]l8ª :s'n lyof] . Tof] d]/L >LdtLn] x]l5{g\ . s;/L d]/f] hLjgz}nL km/s eof] / < @) jif{cufl8 r9\g] df]6/;fOsn g} clxn] rl9/x]sf] 5' . d}n] o;cl3 kf;fª z]kf{x¿n] em}“ clkm;sf] df]6/ r9]sf] 5}g .
k|r08sf] gfddf xfd|f] ckdfg †
d'b|f a8f] /f}b| b]lvGYof] . gfssf] kf]/f km'ln/x]sf] lyof] . ;f]w]“ …s] eof] < p;n] dfwj g]kfnsf] gfd ln“b} ufnL u¥of]– …xfd|f] OHhtdfly v]njf8 ug]{ ltgsf] s] clwsf/ < s] xfd|f]] OHht
5}g <Ú
pm k6s] rf]/ xf] . p;sf] rf]/Lsf] ;Lk d'n'sleq dfq xf]Og ef/tsf] laxf/, pQ/ k|b]z, klZrd aª\ufn;Dd k|bz{g ul/;s]sf] 5 . ptfsf] k'ln;n] y'g]/ tLg–rf/ dlxgf x/fp“Yof] . kmls{Pkl5 eGYof] …snsQf lyP“ s]xL lbg .Ú dfgf“} s'g} ;]ldgf/df efu lnP/ cfPsf] xf];\ .
eGg]n] eG5g\– Ps cfw Hofgdf/f d'2fdf klg pm km;]sf] 5 . of] rflx“ kSsf xf], pm /fd|f] rSs'afh xf] . a]nf–a]nfdf s;}nfO{ 3f]Kg gkfP eg] hLjgsf] pT;fx g} d/]/ hfG5 . slxn]sfxL“ pm cfTdd"Nofª\sg ub}{ eG5, d s] x'“ < rf]/, 8f“sf, Hofgdf/f, ks]6df/ . ls ;ayf]s d} x'“ . O{Zj/ em}“ . pm d]/f] l5d]sL . pm ;fg} x'“bfb]lv d p;nfO{ lrGb5' . afNo cj:yfdf d]/f] k;{ p8fP/ p;n] cfkm\gf] k|ltefsf] kl/ro lbPsf] lyof] . t/, cfh pm dfwj g]kfn;“u l/;fP/ pTkft 5 .
lsg < d}n] pm;“u ;f]w]“ .
lxhf] dfwj g]kfnn] k|r08nfO{ rf]/, 8f“sf, ck/fwL eg]5g\ . aNn s'/f a'lemof] . pm dfcf]jfbL eP5 Sof/ . s'g} g s'g} lbg dflg;n] cfTdd"Nofª\sg t ul/xfNbf] /x]5 . t/, p;n] cs}{ hjfkm lbof] . …klxn] Psk6s kf6L{df cfpg s]xL g]tfn] cg'/f]w u/]sf lyP . uPsf xfd|f u'?x¿ klg kb gkfP/ al;/x]sf 5g\, To;}n] uOPg .Ú
clg of] dfwj g]kfn;“u lsg l/;fO/x]sf] 5 t < uxel/ cf“;' kfb}{ eGof] …xfd|f] klg t OHht 5 lg . k|r08nfO{ rf]/, 8f“sf, ck/fwL eg]/ pgn] xfd|f] ckdfg u/]sf 5g\ .Ú p;n] lgGofp/f] cg'xf/ kfb}{ eGof]– …xfd|f] klg t OHht 5, xfdL;“u k|r08nfO{ t'ngf ug]{ <Ú p;n] cf“;' k'5\b} eGof]– …xfdL r"k nfu]/ a:b}gf}“ . o;sf] s8f k|ltjfb u5f}{+ .Ú
|