;flxTo
g/]zh+u /f0ff
xfOs'
Pp6f tg
km]jf /f/f tfndf
em;Ë dg .
cf}zL+sf] /ft
dflg; cft+lst
aGb's dft .
tnfp zfGt
7
yl/yl/ sdn
dg czfGt .
;kmf 5 tg
v'zL d'vf/a[Gb
sNd; dg .
g/d xft
k|]dsf] a9fp‘5
ljZjf; 3ft .
kftsf] syf
x'/L atf; /fk
ljem]sf] Joyf .
d'Qms
;':jfutd gof‘ jif{, v'zL d':sfg 5g{;sf}+
lxdfn, kxf8, t/fO{, dw]z cfTdLo Pstf eg{ ;sf}+
;':jf:Yo, bL3f{o', k|ult xflb{s xflb{s z'esfdgf
k|eflt ;"of{udg ;‘u} gof‘ gof‘ ;+sNk ug{ ;sf}+
lxhf]sf g/fd|f s'/f, cfhb]lv 5]lsof];\
gof‘ g]kfn ;f‘lRrs}, zfGt gof‘ b]lvof];\
x'g'kg]{ hlt ePg, k"/} lalu|P/ uPg–
cem} cfzfjfbL ;+ljwfg n]lvof];\
– nf]s/fh k/fh'nL
syf
c;g;Dd a/flnbf
uf]8f b'Ps bzs klxn] clns jif{ ;ft ;d'b| jf/kf/sf b]zx?df a/flnP/ cfp‘bf OGb|rf]s / gof‘ ;8ssdf 3/x? klg cfkm"eGbf xf]rf 5, ls h:tf] k|ltt x'GYof] . cfh hful/ ;f}sn], egf} jf afWotfsf] s;L cyjf k9]sf] cle;fk g} egf}+, rf/ jif{ s'gf ljs'gf b'u{d / h+un a;]/ sf7df08' cfp‘bf t 7d]nsf] rf]s klg ljzfn eJo nflu/x]sf] 5, sxfnL nfUbf 3/ h:tf] k|ltt eO/x]5 . of}6f cgf}7f] cg'ej eO/x]sf] 5 . d cfkm}n] cfkm}nfO{ chLj;‘u tf}ln/x]sf] lyP‘ . d]/f k'/fgf hf]z / gof‘ dfGotfnfO{ t'ngf ul//x]sf] lyP‘ . lxnf] / w'nf]sf] ;ld>0f ePsf] uNsf] kfvf]sf] psfnf]df Ps 6f]n] eP/ cf‘vf stf– stf e8\sfpb}, dg stf– stf km8\sfp‘b} lj:tf/f] lj:tf/f] v'§ f rnfO/x]sf] lyP‘ . Pshgf d]/f] k5fl8kl§ cfP/ PsfPs d]/f] Wofg e+u ul/lbof] .
pm s'g} ljb]zL lyof], gf}nf] ljb]zL, p;sf] uf]/f] 5fnfn] atfp‘bYof] . ;fob dnfO{ c+u|]hL af]Ng hfGg] 7DofP/ g} p;n] ;f]Wg] b[i6tf u/]sf] xf]nf . p;sf] ;f]wfO lyof] æ dfkm ug'{xf]nf, dnfO{ of}6f s'/f atfO lbg ;Sg'x'G5 <Æ d}n] eg] æ h?? .Æ t/ p;n] k|Zg o:tf] u¥ of] d lsst{Jod'9 /x]+ . p;sf] k|Zg lyof]– æ s] g]kfnL ;dfhsf] ;+:s[ltdf Ps hgf pleP/ 7f8} lk;fa u/]sf] b]Vof] eg] csf]{n] p;nfO{ gd:t] ug'{kb{5 <Æ s] k|Zg ub{5 eg]/ lhNn k/]+– xf‘;f] klg nfUof] l/; klg p7\of] . d]/f] d'vfs[lt b]v]/ p;n] s]xL a'em] xf]nf clg cf}+nfn] b]vfP/ s'/f] k|i6\ofof] . s'/f] s] /x]5 eg] Toxf‘ b]jtfsf dlGb/ 5g\ . ltg} dlGb/nfO{ 5]sf] agfP/ of}6f dxfdfgjn] 7f8} lk;fa ul//x]sf lyP . csf]{ af6f] lx8\g] wdf{Tdf Toxf‘sf dlGb/x?nfO{ bz{g ul//x]sf lyP . Ps b'O{ hgfn] bz{g u/]kl5 ljb]zLnfO{ z+sf nfUg' :jfefljs} xf] .
psfnf] ;s]/ dfly rf]sdf ;8s kf/ ug]{ th'{df ub}{ lyP . 7]nf, l/S;f, 6]S;L, a;, ;fOsn, df]6/;fOsnsf] 3'O‘rf]n] cf‘6 cfPsf] lyPg . TolQs}df Ps hgf vk{gdf Ps 6f}jf k/fn af]s]/ cfO{ k'Uof] . p;n] bfof‘ afof‘ x]g{] jf Ps kfOnf /f]lsg] klg u/]g . h'g ultdf cfPsf] lyof] pxL utLdf ;8s kf/ u¥ of] . s;}n] a|]s nfu], s;}n] pm u/], pm ;8s kf/ u¥ of] / cfkm\gf ;'/df lx8\of] . d}n] cfkm"nfO{ nf5L ;Dem] . pm 6f}jf af]s]/ kf/ u¥ of] d}n] cfkm"nfO{ tfg{ ;lsg . vk{g]nfO{ ljz]if 5'6 /x]5 eG7fg] . x'g klg xf] af6f] t vk{g]s} xf] .
h'g a]nf zx/ a;flnof] ltgtfs vk{g afx]s uf8f klg ;8sdf lyP . TolQ c6fpg] lx;fan] zx/sf ;8s ag]sf lyP . pgLx?nfO{ :j5Gb lx8\g dg1 k'Ug] u/]/ ;8s ag]sf] lyof] . clxn] cfP/ ToxL af6f]df gfgf yl/sf sf/, 6« s a;sf] 3'O‘rf] nfUof] . pgLx?sf] :jR5Gbdf cj/f]w v8f ePsf] 5, ljr/fx? wGg w}o{ wf/0f u/]/ ldr]/ dfq lx8\5g\ . To;sf] lj/f]wdf k|bz{g ug]{ snf l;s]s} 5}gg\ / oxL ;f]Rb} lyP’ . of}6f lghL sf/jfnfn] l8ssf] ;xh 7fp‘df sf/ 5f]8]/ of}6f k;nleq k:of] . To;n] ubf{ rf/}lt/sf] 6« flkms aGb eof] . ;a}n] xg{ dfq ahfpg yfn] . cf‘vfn] b]v];Dd 6« flkms 7Kk eof] . a]nfsf] kmfObf p7fP/ cvGt/faf6 l5b}{ d}n] klg ;s8 t/]+ . lghL sf/ /fVg dflg; kSsf klg wgL 5 . wgL ePkl5 cjZo klg 7"nf] kbdf 5 . 5f]/f] a9]sf] a]nf 5 . 5f]/f] a9]kl5 cjZo cx+ x'G5 . p;n] cfkm\gf] ;lhnf] x]¥ of] c?sf] s] kjf{ . kl/kf6L o:t} 5 . s;}n] p;nfO{ ufnL ub{5 ls eg]/ kf/Laf6 x]l//x]+ sf]xL r'‘Ss af]n]g . ;xg] zlQm EofnLdf v'a a9]5 eG7fg]+ . of] of}6f u'0fsf] ljsf; ePsf]df v'zL nfUof] .
bz sbd dfq cufl8 a9]sf] lyP‘ of}6f O‘6f af]s]/ 6« s ;8ssf] aLrdf v8f u/]/ O‘6f emfb}{ w'nf] p8fO/x]sf] lyof] . bfo‘ afof‘ dfG5];Dd c6\g] 7fp‘ lyof] . of}6f df]6/;fOsn ha/h:t} kf/ ub}{ lyof] pm w]nf]n] /ftfDo eof] . afof‘ 5]pdf 6f‘;]/ v;fn] x'‘b}g eg]/ xKsfof] . clg O‘6f sxf‘ lrGg] t < hjfkm k|Zgd} cfof] pm d'l:snn] kf/ u¥ of] d klg p;sf] kl5 kl5 gfs 5f]k]/ bf}8] .
xf], h;sf] 3/ p;sf] ;8s t xf] lg d}n] dgdg} ;f]r]‘ . oyfy{ oxf‘ ToxL lgod t /x]5 lg . ;8s RofKg], ;8s Rofk]/ 3/ agfpg] t oxf‘sf cflbaf;Lsf] rl/q g} /x]5 . 3/ gof‘ agfpg eGbf klxn] k]6Ldf k;n yfKg], k;nnfO{ sk8f jf Knfl:6sn] kfnL xfNg], To;nfO{ l6gn] 5f]Kg] / la:tf/} 3/ p7fpg] ;fdfGo k|rng /x]5 . slxn]sfxL‘ gu/kflnsfn] /f]lsxfNof] eg] klg Ps tnf] dfly k'u]kl5 5t lgsfNbf /x]5g\ / 3/ k"/f ePkl5 km]l/ csf]{ uf/f] nufP/ To;nfO{ leq\ofO 5f8\g] k|rng oxf‘sf] ;fdfGo s'/f /x]5 . ToxL sf/0f g} t o:tf] ;Dd 7fp‘df tyf l;wf ;8sdf klg 3/x? sf]xL leq / sf]xL aflx/ ePsf /x]5g\ .
c6; d6; ub}{ cufl8 a9\b} lyP‘ dflyaf6 Ps af6f ef‘8f dfem]sf] kfgL km\of‘lsof] 6fpsf]el/ . kfgL;‘u} ljgflj kfgLsf] cfjfh klg tn em¥ of] . dnfO{ nfUof] Toxf‘ 6f]ndf s;};‘u emu8f xf]nf . kfgL 5\ofkf5\ofk ul//x]sf 5g\ nf vf aNn vfO; eg]sf] xf]nf eG7fg] . eftsf l;tf ;xlt h'Qfleq kfgL k;]sf] lyof] . h'Qf srsr kfb}{ ;'?jfn dfly tfGb} cufl8 a9]+ . jfof‘kl§ ;fgf] uNnL 5 . Toxf‘ y'k|} s]6f]s]6Lx? / s]xL kfsfx? klg u''Kk eP/ a;]sf] b]v]+ . d klg o} ;dfhsf] dflg; t x'‘ dnfO{ klg x]g{ dg nfuof], d klg ylkP‘ . Toxf‘ b'O{hgf uf]/f] 5fnfsf ljb]zL lyP . Pp6fsf xftdf l:y/ kmf]6f] lvRg] Sofd/f lyof] csf]{sf]df rnlrq lvRg] rflx‘ . Tof] hdft pgLx?n] kmf]6f] lvr]sf b[Zo x]g'{ lyof] . slt km';{b xf] oxf‘sf dflg;nfO{ hxf‘ klg hlt klg ;do lbg ;Sg] . tL b'O{6f ljb]zL 5ljsf/ klg 3G6f}b]lv Toxf‘ a;]/ kmf]6f] lvlr/x]sf /x]5g\ . pgLx? To;}sf] kmf]6f] lvRb} lyP . To;}a]nf Pshgfn] Ps c‘ufnf] k/fn NofP/ ToxL lbzfdfly /fv]5 csf{ @ hgfn] Pp6f /f‘uf] NofP5g\ / aGr/f]n] ToxL 7x/} kfl/;s]sf /x]5g\ . ToxL lb;fdfly /f‘uf] 9n]sf], To;sf] 5fnfk lbzflk;fdfly ntkltPsf], ToxL k/fnn] kf]nkfn ul/Psf] tyf nfbL y'k|fOPsf] chLjsf] b[Zo . dnfO{ t cgf}7f] nfUof], ljb]zLnfO{ cfZro{ gnfUg] s'/} lyPg . pgLx?n] kmf]6f] l56f] l56f] lvRg klg ;ls/x]sf lyPgg\ . sf/0f s] lyof] eg] hxf‘ kmf]6f] lvRg yfNby] Toxf‘ s]6fs]6Lx? cfkm\gf] cg'xf/ lsRr t]:ofO{ xfNby], 5]Sby] . uf]/fx? s]xL eGg ;Qm}gy] . a? k6s}lkR5] lsRr xf‘l;lbGy] .
o:tf] ljeT; b[Zo d}n] slxNo} b]v]sf] lyO‘g . d Toxf‘ 3[0ff eo, pQ]lht dgl:ylt, ljb]zLsf cufl8 nfh ;+sf]r dfGb} s]xL If0f al;/x]+ . To;kl5 km6fkm6 df;' lsGg]x? cfpg yfn] . b'O{ ?k}of‘, Ps ?k}of‘, kf‘r ?k}of‘ . s;}n] vfnL xftdf w]/}n] ;fnsf] kftdf, Pp6f b'O{6fn] af]/fsf] emf]ndf nf‘b} lyP . dnfO{ ufp‘ 3/sf] ofb cfof] . kf8f] xf]Og, Toxf‘ v;L sf6\by] t/ ;kmf ;'U3/ ynf]df, sd;]sd e'O‘df kmn]s cf]R5\ofp‘by], lanf nfUbYof] . af‘;s} ;'Knfdf nk]6]/ tyf 8f]/Ln] af‘w]/ eP klg pbfË b]lvg] u/]/ 3/lt/ n}hfb}gy] . c‘, Pp6f s'/f Toxf‘ kxf8df l;nf8lt/ hflu/ vfg] ;fsL{x? df3] ;+qmflGt tfs 3/ cfp‘bf v]/L /S;L vfP klg /S;L vfP/ axfb'/L u/]sf] k|bz{g ufp‘e/L ug]{ ub{y], ;fob df;' lsg]/ vfg ;Sg] eg]/ To:t} k|bz{g ug{ o;/L nfg] u/]sf xf]nfg\ . st{ v'§ f /fVg gx'g] u/L ePsf u'x'sf y'k|f, nfbL / c? b'u{Gwn] gfs} k'm6\nf h:tf] u/]/ uGxfPsf] ;xg ;lsg . d l56f] hfg] lx;fan] 5]8f]leq k;]‘ 3/d'lg k:g x"GYof] ls x'‘b}GYof], w]/} hgf uPsf lyP, d klg nx} nx}df k;]+ . leq rf]s /x]5 . 9'+ufdf s'‘b]sf /fd|f cg]sy/L b]jL b]jtfsf d"lt{ lyP rf]s}el/ . tfhf km"n c5]tfx? 5l/Psf lyP lz/dfly . t/ tL ;a} b]jtfsf cf;g lbzf lkf;, uf]/, k/fn tyf cGo s'8f s+6sn] el/Psf] lyof] . dfgf} Tof] zx/sf] 8lDkª ;fO6 lyof] Pp6f 7"nf] cuf{lgs dn vft lyof] . To; rf]ssf rf/}lt/sf 3/sf jfb{nL, em\ofnx?df s] s] km\oflsg] ul/G5 eGg] :ki6 lg;fgL b]lvGy] . Toxf‘ klg kmf]6f] lvRg] ljb]zL lyP . ;fob o:t} kmf]6f] lvRg]x?n] ubf{ g} oxf‘ ljb]zL ;xof]u cfp‘bf]/x]5 . Pp6f b]zn] vfgf k7fOlbg] g]kfnLn] vfg] / 3/ rf]sdf lbzf ug]{ clg csf]{ b]zsf] dflg; cfP/ Tof] lbzf af]s]/ kmflnlbg], Sof efUozfnL sf7df08'sf afl;Gbf . qmdzM=
sNofk
lh:d # v]Ng] lalgtfsf] rfxgf
rnlrq rknL xfO{6nfO{ ef/tLo 6]lnlehgn] k|bz{gsf nflu lsg]kl5 gflosf lalgtf a/fn pT;flxt ag]sL l5g\ . pg} gflosfn] ca lh:d # l;g]df v]Ng] O{R5f ;d]t /fv]sL l5g\ . pT;flxt lalgtfn] elgg\ – …ef/tLo 6]lnlehgdf of] l;g]df cfPkl5 dx]z e§ sf] k|:tfj st} cfpg] t xf]O{g <Ú lalgtfnfO{ ef/tLo l;g]dfdf clego ug]{ wf]sf] /x]sf] 5 . tkfO{+nfO{ lh:d # df k|:tfj cfof] eg] ug{'x'G5 eGg] k|Zgdf pgn] elgg\ – …cjZo klg u5{ lg, lsg gug]{ <Ú ljkfzf az'n] clego u/]sf] l;Sj]ndf ljZjrlr{t kf]g{:6f/ ;lGg lnof]gn] clego u/L/x]sL l5g\ . ;lGg lnof]gn] clego u/]kl5 lh:d @ sf] rrf{ klg r'lnPsf] 5 . ;lGg lnof]gn] eGbf klg x6 l;g lbg' k¥ of] lg t eGg] xfd|f] k|Zgdf lalgtfn] elgg\ – …ef/tLo ;/sf/n] g} /f]s nufpg] vfnsf] l;g t l;g]dfdf g} /fVg ldNb}g . t/, lh:d # df clego ug{ kfpg] xf] eg] d 6' lk;nfO{ ;fdfGo ?kdf lnG5' .Ú pgn] dx]z e§ n] of] l;g]dfsf nflu k|:tfj u/] cfkm'n] s'g} s;/ af‘sL g/fvL sfd ug{] atfPsL l5g\ . lalgtfsf] of] s'/f ;'Gbf nfU5 pgL h:tf];'s} x6 l;g]df lbg klg tof/ l5g\ . oltdfq xf]O{g lalgtf cj alnp8 l;g]dfsf nflu 9f]sf vf]lng] s'/fdf klg cfzfjfbL /x]sL l5g\ .
o;/L rnlrq rknL xfO{6af6 g} rrf{ sdfPsL lalgtf cj ef/tLo l;g]df v]Ng] ;kgf b]lv/x]sL l5g\ hxf‘ Psbd} x6 l;g lbg ;Dd pgL kl5 gkg]{ b]lvG5 . rknL xfO{6df klg lalgtfn] x6 / a]8 l;g lbPsL l5g\ . x]/f}+ lalgtfsf] of] ;kgf ljkgfdf k"/f x'g] xf] of xf]O{g . cflv/ g]kfnL l;g]dfsf snfsf/n] alnp8sf] ;kgf b]v]sf] of] klxnf] eg] xf]O{g . o;eGbf cl3 klg alnp8sf ;kgf b]v]/ w]/} snfsf/ ptftkm{uO{;s]sf 5g\ . t/ ;kmn eg] dlgiff sf]O{/fnf dfq ePsf] b]lvG5 . lalgtfnfO{ dx]z e§ sf] k|:tfj cfcf];\, xfd|f] z'esfdgf .
rnlrqsf] kf]i6/df xdfnnfO{ pk]Iff
gfos /fh]z xdfnsf] eGbf a9L s|]h c? g]kfnL gfossf] 5}g . @@ jif{b]lv gfos xdfn l;g] If]qdf Psnf}6L /fh ul//x]sf 5g\ . xdfnkl5 w]/} gfos l;g]df If]qdf cfP, t/ s;}n] klg pgsf] h:tf] …:6f/kfj/Ú agfpg ;s]gg\ . rnlrq / rnlrqsf kf]i6/df htftt} gfos xdfnsf] t:jL/ b]Vg kfOG5 .
t/ Ps rnlrqsf] nflu tof/ kf/LPsf] kf]i6/df eg] gfos xdfn x/fPsf 5g\ . rnlrqsf] gfd xf], sjr . sjr rnlrq oxL j}zfv @@ ut]af6 k|bz{gdf cfpg] tof/Ldf 5 . rnlrq …:6f/kfj/Ú x?n] el/Psf] 5 . rnlrqdf gfos /fh]z xdfnsf cltl/St la/fh e§ , ;'zLn If]qL, /]vf yfkf, em/gf yfkf cflbsf] d'Vo e'ldsf /x]sf] 5 . k|lbk >]i7n] lgb]{zg u/]sf] of] rnlrq …:6f/kfj/Ú n] el/Psf] l;g]df xf] . olb of] l;g]df klg c;kmn eof] eg] g]kfnsf 6fps] snfsf/x? c;kmn x'g' / pgLx?sf] s|]h ;lsPsf] :ki6 x'G5 . oxL rnlrqsf] kf]i6/df lgdf{tf tyf lgb]{zsn] ;'k/:6f/ gfos /fh]z xdfnnfO{ kfvf nufPsf] b]lvG5 . rnlrqsf] tLg k|sf/sf kf]i6/ tof/ kfl/Psf] 5 . h;sf] Ps kf]i6/df t xdfnsf] 6fpsf] g} 5}g . rnlrqsf] of] kf]i6/df gfos lj/fh e§ d'Vo ?kdf b]lvPsf 5g\ . kf]i6/df pgnfO{ tLg ?kdf b]vfOPsf] 5 . ;fydf gflosf /]vf yfkf dfq l5g\ . hxf‘ g]kfnsf rlr{t / bz{snfO{ xn;Dd tfGg ;Sg] v'jL ePsf /fh]z x/fPsf 5g\ .
olt dfq xf]Og, l;g]dfsf nflu k|of]u ul/Psf cGo b'O{ kf]i6/df klg la/fh g} xfjL ePsf] b]lvG5 . gflosfdf klg /]vf yfkf g} xfjL ePsL l5g\, hxf‘ em/gf yfkf lanfPsL l5g\ . cflv/ s] ca of] l;g]df agfpg] lgdf{tf tyf lgb]{zsnfO{ /fh]z xdfnsf] s|]h ;lsPsf] h:t} nfu]sf] xf] t < xf]Og eg] xdfn eGbf la/fhsf] 6fpsf] lsg o;/L lals/x]sf] 5, of] g} cfkm}+df ;f]rgLo ljifo xf] .
s]xL ;do cl3;Dd klg gfos xdfnsf] 6fpsf] dfq /fVg lgdf{tfx? nfnlot x'Gy] . t/ clxn] xdfnsf] cg'xf/ kf]i6/df b]Vg klg d'l:sn k/]sf] 5 . s] cflv/ xdfnsf] s|]h 36]s} xf] t < s] ca kf]i6/df pgnfO{ x]/]/ bz{s xn;Dd cfpg 5f]8]sf x'g\ t < k|Zg l;g]df agfpg]x?nfO{ g} .