काठमाडौँ। युरोपेली सङ्घ (इयु) का विदेशमन्त्रीहरूले सोमबार कब्जा गरिएको वेस्ट ब्याङ्कमा प्यालेस्टिनीहरू विरुद्ध हिंसामा संलग्न इजरायली बासिन्दा र उनीहरूसँग सम्बन्धित केही संस्थामाथि नयाँ प्रतिबन्ध लगाउने विषयमा सहमति जनाएका छन्।

हङ्गेरीको राजनीतिक नेतृत्वमा आएको परिवर्तनपछि लामो समयदेखि रोकिएको निर्णय प्रक्रियामा अन्ततः सहमति बनेको हो। इयुको विदेश नीतिका प्रमुख काजा कल्लासले निर्णय सार्वजनिक गर्दै दशकौँदेखि देखिएको गतिरोध अन्त्य भएको बताए।

उनले अब परिस्थितिलाई अड्काएर राख्ने नभई, परिणाममुखी कदमतर्फ अघि बढ्ने समय आएको उल्लेख गर्दै चरमपन्थ र हिंसात्मक गतिविधिले अनिवार्य रूपमा परिणाम भोग्नुपर्ने धारणा राखे । यसैबिच, फ्रान्सका विदेशमन्त्री जिन–नोएल बारोटले वेस्ट ब्याङ्कमा हिंसा र चरमपन्थी गतिविधि बढाउने तथा अवैध बस्ती विस्तारलाई समर्थन गर्ने मुख्य इजरायली समूहहरू र तिनका नेतृत्वकर्तामाथि प्रतिबन्ध लगाइएको जानकारी दिए । उनले यस्ता गम्भीर र असहनीय कार्यहरू तत्काल रोक्नुपर्ने बताउँदै सामाजिक सञ्जालमार्फत स्पष्ट सन्देश दिए ।

यो निर्णय अघि बढ्न नदिन हङ्गेरीका पूर्वप्रधानमन्त्री भिक्टर ओरबानको नेतृत्वमा लामो समयदेखि अवरोध रहँदै आएको थियो । तर पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तन र इयुभित्रको नयाँ समीकरणपछि भिटो हट्दै निर्णय अघि बढ्ने बाटो खुलेको अधिकारीहरूले बताएका छन् । हङ्गेरीका नेता तथा इयुभित्रका पूर्व प्रभावशाली सहयोद्धा पिटर मग्यारको राजनीतिक प्रभाव कमजोर भएपछि निर्णय प्रक्रियामा देखिँदै आएको अवरोध हटेको बताइन्छ ।

इयुका अधिकारीहरूका अनुसार प्रतिबन्ध सूचीमा सात जना इजरायली बासिन्दा वा उनीहरूसँग सम्बन्धित संस्थाहरू समावेश गरिएको छ । साथै प्यालेस्टिनी लडाकू समूह हमासका केही प्रतिनिधिहरूमाथि पनि प्रतिबन्ध लगाउने सहमति भएको छ । यसले इयुको सुरक्षा र द्वन्द्वसम्बन्धी नीतिमा दुवै पक्षलाई लक्षित गर्ने सन्तुलित दृष्टिकोण देखिएको छ ।

इजरायलले भने यस निर्णयको कडा विरोध गरेको छ । इजरायली विदेशमन्त्री गिडियोन सारले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेख्दै इयुले कुनै ठोस आधारबिना राजनीतिक दृष्टिकोणका कारण इजरायली नागरिक र संस्थामाथि प्रतिबन्ध लगाएको आरोप लगाए । उनका अनुसार यहुदीहरूलाई वेस्ट ब्याङ्कमा बसोबास गर्ने अधिकार रहेको विषयलाई इयुले गलत रूपमा व्याख्या गरेको छ ।

वेस्ट ब्याङ्कमा अक्टोबर २०२३ मा गाजा युद्ध सुरु भएयता इजरायली सेना र बसोबास गर्ने समूहबिच लगभग दैनिकजसो हिंसात्मक घटना भइरहेका छन् । प्यालेस्टिनी अधिकारीहरू र संयुक्त राष्ट्रसङ्घका प्रतिवेदनहरूले पछिल्ला महिनामा आक्रमणहरू अझ बढेको जनाएका छन् । विशेष गरी इरानसँग सम्बन्धित तनावपछि वेस्ट ब्याङ्कमा हिंसा थप तीव्र भएको बताइन्छ ।

यसैबिच इयुभित्र इजरायलसँग व्यापारिक सम्बन्ध रोक्ने वा वेस्ट ब्याङ्कका बस्तीबाट आउने उत्पादनमाथि प्रतिबन्ध लगाउने विषयमा पनि छलफल भइरहेको छ । तर सदस्य राष्ट्रहरूबिच यस विषयमा अझै स्पष्ट सहमति बनेको छैन ।

इटालीका विदेशमन्त्री एन्टोनियो ताजानीले यो विषयमा युरोपेली आयोगले नयाँ प्रस्ताव अघि सार्ने तयारी गरिरहेको र त्यसपछि सदस्य राष्ट्रहरूको समर्थन मूल्याङ्कन गरिने बताए । उनले यो विषय छलफलमै रहेको तर अन्तिम निर्णय नभइसकेको स्पष्ट गरे ।

पूर्वी जेरुसेलम बाहेक वेस्ट ब्याङ्कमा पाँच लाखभन्दा बढी इजरायलीहरू अन्तर्राष्ट्रिय कानुन अनुसार अवैध मानिने बस्तीहरूमा बसोबास गरिरहेका छन् । त्यहाँ करिब ३० लाख प्यालेस्टिनीहरू रहेका छन् । संयुक्त राष्ट्रसङ्घका तथ्याङ्क अनुसार सन् २०२५ मा यी बस्तीहरूको विस्तार सन् २०१७ पछि सबैभन्दा उच्च स्तरमा पुगेको देखिएको छ ।